o Morbacenfi diligenter fervata , defcnbenda data funt publico tabellioni , poflulantibus
monachis coenobii S. (Jdalnct Augtiflam anno 1500. Hxc igitur publica atiâoriiate tranfcnpta ctim
ipfo tabellionis mfirumento Pczius dedit, & ex illo ego in prrfemi. At quotfum hxc, inquies , ad
Synodum feti conventum Aquitgraneniem f Profero nihil, (i titulum, qualis tn veteri membrana le
gebatur, attenderis; ex eo enim kges hafce monadicus digeilas dilcimus ex Synodo fub Cemit Μλ·
guo Tttt celebrata, cui S. Simpertus c planum fieri ftudebo . S. Simpcitus , quem Synodo
huic inrerfuiiTe cx titulo horum ftatutcium difctmut, Leonis pap* III. rtaiem non Iuper»».t , cum
■dcin pontifex literas dederit ad Guntrarnnum abbatem Motbacenfem eius, ut crcdnui, fiiccefTorcm .
Vide Mabilion. Ann. Ord. S Bened- ad A- 774 num. L1V. Quomodo ergo adfumt prxirns Aquifg-anenfi coetui, qui altero ab obitu ejus ponnhtis anno convenir? Adde argumentum rx iplit St«tu
Drum capitibus dedufium; In ftngtilis enim capita fingula concilii Iccundum oidmem, quem m albs
ejuldcm tenebant , referuntur , ipio etiain fmeutorum numero adnotato. Quanquain »c»o nonnulla
eundem quem in aflis Aquilgranctifibiiv numerum fervant , plura tamen vanam . Ifa e. g. qux m
XXXIV capite Aquifgraneuii decernuntur dt
in fcpiuagclirna fupprimenJo , m «latum diis
ex <«pt»c XIX couciin accepta notantur. Denique concilium de quu m flatutu capita XXVII. non
/( luperabat , ut ex »l’«s non xgre deducitur; cum Aquifgraoeuiia ad LXXX. alecndrrint
Η·<
Π7
AQ.UÏSGRAN ENSIS
M*
...
Hcc dum expendo momenta, in cam tne fentantiam trabi permitto , quam hic leâori paucis ax-. ,
ANNO ponam. Duas igitur diditis annorum intervallis difcretas fynodos ad Monachorum reformationem fta- anno
CHhisn tuendas opinor ,· aliam fob Carolo magno, ooo rerum potiente, Francfordienfis fynodos anni 794. CH»isti
convenit, ubi de monachorum reformatione aduna eft · Altera vero h«c ipfa eft fynodos Aquifgraneniis anni 817. fob Ludovico pio celebrata . Utcumque concilium foos edidit canones . Prius illud
fub Carolo non ultra XXVII. aliud vero fob Ludovico longe ptares. Prioris concilii fub Carofo le
ges reprefentaot ftatuta Motbacenûa ; alterius vero fob Ludovico ’inter canones quos Aquifgranenfi
conventui Labbeus tribuit continentur ; ita tamen , ut tora illa canonum LXXX. colledro non tota
quidem ad Aquifgraneofem hanc anni 817. fynodum pertineat ; lied partim ex canonibus prioris fy
nodi fub Carolo, partim ex his portrem is legibus fob Ludovico conflata fit. Ex ipfa plane canonum
Aquifgrauenfium anni 817. complexione id probari poffe arbitror , nam canones priores cum pofteriot ibus pugnant, ut argumento fint ad diverfa concilia fpedare. Io canone VIII. edicitur: Dit «m/aSt/ia nU«r jan/t* aw/f» me ,
corde recitanda dicitur , a diftatoribus ordinatis
cui non praejudicat a lieujus oov* cooftitntionis
dtftanttbus interpretetur. Quofdam vero totam per
ccnfura. Sive enim communi vtftu, fint io abfliordinem memorin commendare juifimus, qui denentia fingulari , quilibet rumore valgi rcfpcrferipti in noftro catalogo continentur , quarum
gi poterit, quod ft exemplo Salvatoris , ft ejus
numerus ufque ad triginta fax excrefeit. Quibufprscurfbris faftum di goofci tur. Nos vero ficui m
dam vero capitula decem ex eadem i egula denoconventu fratrum infirmitares corporis noltri ca
minata di icenda injunximus, qui 6mili modo de-Cpofuimus, non iu tantum obtemperando gul* ilferipti nofcuotur, nifi fotte artatis, aut vtfus imleccbris , quantum conlulendo ncccflitatibus corpedimentum ad dilcendum obftiterit : faltim huc
poris , "fie viftum noftrum
~
—
Domino
■
moderante
claufo codice cx corde poliunt proferre. Qui ve
difponere cupimus, ut ft fuftinoM ad utilia , ft
non noceat ad adverfa.
ro nec cx mtegro , nec ex parte ilia percurrere
Qpinto ut fratres in coquina , in ptftrino, ft ^* ,v
nequierint, audienda fenteniia fingulorum pene
trent , & menti reponent . in quo fe participes
mens officiis artium propriis manibus laborem ,
ceteris, fi opere «udiia probaverint, «fle non du
ft veftuoenta fua lavent, io lavatione veftium an
bitent . Ubi etiam addendum eft , ut nullus fra
tiqua confuctudo teneatur, ut qui per ic polluor
faciam i qui vero fenio, aut infirmitate deficiunt,
trum pretermittaiur , qui, in aliqua meditatione
cura pntpofiti ab aliia adjuti eorum ncctflitas ex
leftionis divina tempore ordinato occupatus non
fit: verbi gratia, ut fcholaftici poftquam pfalmi ,
pleatur. In calceamentis veto, & vaftimeottscoucantica, ft hymni memori· commendata fuerint,
fuendis adhuc ordinatio ooftia teneatur, ita ut qui
per fc hoc facere potuerim, faciam; quibus vero
regula poft regni· textum committi, interim ve
ro hifloriam divin· auftoritatis, ft expofitores
esufla impoffibilitatis
w,
fupra
,
-dderipta
- ,
________
obftiterit ,
ejus, nec non ft collatiooes Patrum, ft vitas eo Dcura praspofiti, ft camerarii eorum necafliias lab
(lentetur , ne ab aliis imus fbrilvc folatio eis ad
rum legendo, magifliis eorum audientibus, per
currant. Poftquam vero in iftis probabiliter rduboc querendi neceflitM incnabai. Interim vero,
cati fuerint, ad artem litteratura, ft Ipiritales fe
qeo hec taliter geruntur , inftruendi fum fullo·
nes, Sartores, Sutores non foriniecus, ficut haftetransferant flores . Qui vero dc habitu laaculari
converfi notitia litterarum indigent , poft earum
nos, fed imrinfccus, qui ifta firatrtbne neeeftu
tem habentibus faciant, oee induci· nique calet»·
cognitionem, orationem Dominicam , & fymboItun , & fic deinceps penitent tum plalmcs , poft
das feptembres proximas daadsfum. Incoquiuandi vero, ft piftrinaodi arte in commune ab om
hax reliquos , ulque dum vita , ft virtus (oppe
tit, diicert non definant.
nibus adjuvetur, tam · Sepcetnaaarits quam a re
C*
Tertio, ut omnes officium S. Benedifti faciant.
liquis omnibus, quibus folatio fint novit ii, ft pol·
*
Qpod capitulum ilbs obfervandun» convenit , qui
fentes noftri ad hoc deputati, donec in fopradifto
haftenus Romans ecc Ictis officio fub monachico
fpatio temporis fratres ad boc eligantur, qm boc
annuis temporibus cxcurfis viciflim expleant, ce
habitj degentes ufi funt. Nos vero qui ab ipfis
terorum omnium folatio, ficut hafteous adimi.
pene cunabulis a majoribus noftris eruditi in ea
Sexto: de modo vigiliarum obfervando. ficut in C*. v
dem difpofitione viximus , quidquid menti occur E
illo capitulare continetur, inficit nobis, idefl, m
rit, quod negligentia pretermifit, emendatio fupopus vigil iaruio femper cum die finiatur, nififur.
plere debebit ; id eft , ut omnes hora canonica
te maturius contingat fargere, ubi ntceflc eft, ut
tam m noâurnas vigili·· , quam ad diurnas ho
imbecillius corporum fbmoo refocilletur.
ras , excepto completorio , Antiphonis terminen
Seotitno.- ut a volatilibus omni tempore abom c' v”'
tur . Hebdomadarii legentes in refeftorio leflionibm abftincatur, excepta caofla infirmitatis . li
nes per fingulas horas canonicas unicuique temcet
μ.
AQUIS
G
RAN
ENSIS
35t
.<<< hoc tegu’ae auiforHas non inieiJirat . fed quafi Aim zdihcia, qu c i^nc lOikumpta funt, reflauren.
in aibitrio cdeudi aut abftinend· dculmçuat. De
tur.
ANNO
CMKISII creverunt in pnrtata ty nodo tjnüi Paner, quiaoDccimonono capitulo de afieluja decantatione , CHRISTI
In
ptiom noftr· rehftum eft, religiofioris vitaefume6cut in eadem Synodo definitum eft , Roman* CJP. -*»
re difciplmam, (uoque praecepto firmaverunt, tira
ecdeGz concorditer, ut in icptuagefima dimitta
tali edulio monachi abftmcntie freno omni tem
tur .
Vice fimo capitulo de fufceptione novitiorum ,
pore cohiberentur , excepta caulla neccilitatis (u
ficut regula docet, ita agatui . Fonfura veto eo
prafeupta.
Oftavo fic nano capitulis, in quibu. lavatio pe
<··Γ ΧΧΙιΙ
rum fic inutatio vcftimentorum poftquam promiidum m quadragefima fic ctrna Dumiui dekribitur,
fionem tuam firmaverint, agatur. De facerdotibus
facili ordine poterit obiervari, fi abbas praeiens lue
vero vel icholafbcis fufcipiendis ptzceptum iy.nodi
nt.· fi non prarpofirus, qui in vice ejuseft, ficut
non habemus; fic ideo fufeeptio eorum regulans,
locum ita officium compleat.
quantum potfibiiitas finit, habeatur , ufque dum
•o Λ miniftrornm refeâione defcripta funt,
nibus noftris venerant, penfandum qualiter in fra
ftatim oblervata funt.
( ,
trum neceftaria utilius vertamur.
Uk.ni.t veo duo capitula, qua: de prohibitione
Tertiodecimo: ut mandatum poft cœnam fiat ,
oxw. quod fic antea funditer fecimus.
viculi feminatum, & ut monachi nudi non ver- *’
betentur, ill ufmodi ufus apud nos nunquam fuit,
Quarto decimo: ut mediocri 'eftimenta dentur
C.p XX
nec Do..uno adjuvante in antea erit. De compaUbi /ungendum, capcrina veftimenta , feu feneo
tratione, & commatratione omnino caveatur, ne
circumfuta omnino monachis interdira lunt . Si
ab ullo monachorum aliqua occafione przfumavero apud aliquem hujuicemodi veftimentum cum
tur . quia in veritate non expedit animabus eo
velocitate conlymptum, aut mutatum, amplius ca
rum, fic omnino alienum eft a propofito eorum .
veatur , ne addatur.
Quintodecimo . Quod de numero veftimcntoHaâenus explicitis capitulis, quz proxime in fua ,
c,? XXII.
• iynodo gefla funt, & a nobis recapitulatis, fu- ’ *'**
rum , feu calceamentorum dklum eft . fic de da
perfunt aliqua , quz illa fchola monachorum in
tione uniti, & fapone, ficut hafiicnus a nobis ob
ufu habet juxta quorum exempla nos informandi
lervatum eft , adhuc in antea teneatur : ut indi
gentibus veftimenta praebeantur, veteribus in prae E fumus.
Duas etenim filentii regulas cuflodiunt, unam
tenti redditis: quz vero luperabundant, Priori red
noflurnam, alteram diurnam. Illa cum nodurna
dantur propter pauperes contolandos. Conum ve
a collatione vcfpenioah ufque ad verfum capituli
ro confeâum fratribus detur ad annum ficut an
protrahitur. Illa vero diurna a verfu capituli uf
te, tilquc dum futores nutriantur . Tunc calcea
que ad fupradiftam vefpertinam conlationem. In
menta prxbeantur, ficut m Synodo definitum eft.
illo enim noftuinah filentio penitus loquendi li
Radendi vero ufus, qui media quadragefima (ole
centia interdira cil. In diurnali vero cum alter
bat fieri, in iabbatum fandi patehz differatur.
alterum appellaverit, five junior a feniore aliquid
Sexto decimo vero, & decimofcpumo capitulo
nihil addendum eft , quia ficut ante a nobis obrequifierit, lilcnter abfque ullo ftiepitu voc.s, fic
fervamm eft, tic in antea obfervabitur.
htimilr. fit loniabubtio, paucis valde & rationaDecimoftavo capitulo, in quo career talis fieri
bilibuv vetbis, r ullaque eis aut fimul ftandi, aut
(ubetur, ut focus m co firn poffit ' ifte quem ha
confcdcnci, aut coambulandi finitur mort, exce
pto diicendi au: cooperandi gratia , icd femper
denus habuimus iufficiac, ulqueaum plus neceftaaut
35J
CONVENTUS.
M4
.aut ia leâioM, aut in opere manuum omne* bo- A Interim providendi funt una*
eat duo, qui <>*_. . - i anumquodlibet ex bit coenobii* mittentur «d I pe- anno
ANNO ras diurnas confianuint.
CH II ISTI
calandam
«item,
&
habitum
iliorum,
qui nos in CH|*'ST’
Intervallum quod inter opo* Det fll horam rc> <
omnibus,
in quibus for ta (Te titubemus, certiores
”
ftAionia contigerit, aut orando, aat tegendo cran<
reddent
, qui & illi* boni exempli loi me fini ad
figunt : excepto fi ad neceflitatem natura qui*
i
ire debeat. Ubicumque gloria fanâa Trinitati* fi*
ci funt fenuuntar. In t?li etiam
confabulatione notitia feriaturarum aliquotiens ma- ç;,, ni, requifirioni, iranfTomptioni, ac aufeuhatio
„ ni, omnibufqua alns ôt finguhs prxmiifis, dum
gis quara leâione penetratu , fle diâandi ufus di„ ficut praemittitur fierent, fle ageremur, una cum
feitur, fie ad difeendum fenfus acuitur
Hxc fit alia fimil.a his que menti non occur
„ prçnominlti* teftibu* prx.ens in.eifui , caquc
,, omnia fltfingul* ficfieri vidi, fle audivi. Idcirrunt in fupra diâorum coenobitarum converfationibus comperta habemus, ad quorum exempla in
„ co prxfens publicum tranflumpti inflruincntum per
formandos per univerfa regni fui coenobia mona
me fideliter fcnptum exinde confeci, fubicnpfi,
chos decrevit imperiali cenfura, ut uno modo ea,
publicavi, fle in hanc publicam foim-tm redegi,
qux ex auâoritate regule, feu illa, que ex confignoque & nomine meis (olitis, fle contuetis fi.
luctudinum adinventione agvntur, in ufubabcaognavi, rogatus pariter flt icquifitus m fidem, &
rir. Unde neceffarium reor, fi veftra placet dilereftimonium omnium fle finguloium. Attamen
dtioni, ut in hi* ante prxmoniti certamen habeatis D’ ut verita* magi* elucefcat, & fide» plena adhi
in his omnibus inftrui, ut bonis, fle honeftismo
beatur, reverendus Temper ac colendus Dom
ribus exculti non tanturr coram Deo laudabiles,
nus Vvahhen» frpe diAus abbas Murbacenfis
fed etiam coiam hominibus ....... poflit ad humi
prrfens (ntblicum traniTumpji Inftrum.num ti
litatem fle gratiarum aâtonem «.eteros revocare .
gilli ipfius appenfione communiri fecit,ac juflit.
D hunc pariter Aquifgranenfem conventum inferiptio ipfa vetufti Cafinenfi* Codicis refert Opi
tula piO Monachorum reformatione, qua P. Angelus de Noce vulgavit in appendice ad Chronicoo Cafinenfe. Sunt vero hzc ipfa capita, qua La b heus ex Sirmondo accepta dedit; fed cum non
nulla ferant vcl additamenta vel fupplemcnta, quibus forte corrigitur leâio vittati codicis a Sirmondo
confulti; hinc opere pretium me faAmtim putavi fi pauca illa adnotavcrun. Ac primo quidem leclorc* moneo dcefte in capitulari illo Cafinenfi caput dc volatilium ciu penitus inrerdifto, quod in capi
tulari Sirmoodi legi fuperius admonui. Deeft flt caput IX. βι X. XXII. XXXVH. LV. LXXX Ordo etiam capitum umnque diicrepat. Caput XLI. Siimondi ita tegit: Ut fi pair negligenter /en/z-w ltdtrtf, aat afiftud exeant iv rtftfien», me« a Pntrt vtwt* ^etet ; id vero refpondet Capiti XXXI.
Cafinenfi in hanc fenienttam concepto: Ut β «vh M^li^tnttr
frcrrtt, vel ahttà
fxtfjjtnt tu
rtfeffan», «rax a Priere veniam petat,
annuente Priore jnrgnt. jervttsr tetmen /ienho. tj mm
fnortnt expleto oratione ventant petat, & fetandam tnodnue cnipet jadteto jxkjateat· Caput XIII Labbeus
fert; Ut eant n faecaaeqxe Priore fao merepata, tjc. Cafincnlis fert: Ut eant ( ab ) Abkitr vel yxommoae Petere &c. Cap. XXI. Labbeus. Ut tnenfara cxtalln ; Cafinenfi* : Ut neenfarn jcapaiartt . Labbei
XXXI. Ut prnpofitai &c. p$i abbatem majorem relufntt Abbati /abditu babeat poleflatem, Cafinenfi*.' Ut
prnpofto flte. pofl abbatem majorem relisu Abbalibai /abditu babeat potefiat em. Labbeus Cap· XXXIV.
Nnvitmt rtt faai babet parentibat fan commendet i Cafinenfi* : parentibat vri amnii . Labbeus Caput
XXXVI. petitionem pro eo ( puero ) faciant, qaam tempore inteiligibdi ipfe paer confirmet·, Câûnenlis :
qaem tempore inteUi^tbih regiam obfervare promtfertf, ipfe peer confirmet. Labbeu* XLIII. fermonem n
& hoc cum confenfu dc con- hominis, dc hoc cum contentu & licentia ANNO
CHRISTI
·>«.
fultu femilic, dc ab omnibus diligenter in
fiunilise, dc iterum reddatur ecclefia;. Ta
quiratur dc inveftigetur caftitas hnjufmodi
men ferventur libri primordiales cum altis
* * oh omnibua capitalibus deli&a immunis
teiUgrapliis, ne in pofterum aliquod feruhabetur. Id eft, ut nec ia oedfiane homi
pulum contradi&onis immittere conentur,
quia valde penculofum eft illis qui depu
tantur cuftodes coenobiorum, dc defenlores
intra claufira moaaftcrii regulariter fnam
conftituti funt, illud diftribuere ac aufer
vitam duxerit. Prudens dc fleutus in ferre , quod ab aliis pro faarurn animarum
mone, oa per ejus inftantiam dc tacit urnifalute Deo omnipotenti de Taaâorum* re <·1μ
*
tatem flT■ pteiat epifeopus , ut pro illius amore vel tur: nifi rationabilis caufla popofeit adjucomperenti pecunia, aut ex propinquitate B vari contra invafionem famis, dedepredaquis plua eligatur quam decet. Haec ulla- donem exercitus, dc ad libertatem obtitenus fine confenfu familiae, nec familia fi nendam . Alioquin indifrupta dc integre
ne concordia epifeopi, fed in unum con- ferventur, ne inopia defpoliati periditenjunâis, dc fecundum ordinem per omnia in tur, fed magis unufquifque fit iuo proprio
crepare permittatur dc habeatur.
contentus, dc illud diftribuat propinquis
vel alienis, fecundum meritum qualitatis.
Quinto interdiâutn eft: Ut nullus per
VIII.
mittatur de genero Scotorum in alicujus
Oâavo ftatutum eft : Monafteria que fe- c‘"®· '*1J'
diocefi facrum fibi minifterium ufurpare, mei dedicata fune cum confilio epifeoponeque ei confentire liceat ex (aero ordine rum, dc in quibus ftatuitur regularis vita,
aliquod attingere , vel ab eis accipere in feu etiam abbas vd abbatifla ab epifeopo
bapcifmo
aut ·»
in mvm.uvire
celebratione miflarum,vel
v.puuv au.
mu>,
benedicatur, fic in perpetuo permanean(
etiam euchariftiam populo prebere ,* quiac monafteria dc res que ad ea pertinent ; ni»
incertum eft nobis, unde, & an ab aliquo fi
- caufla
- pcnurix pro rapacitate
.
,
. .
faccularium
ordinentur. Scimus quomodo in canonibus ita inviolabiles ftare non poflunt, indica
precipitur, ut nullus epifeoporum ( w/ ) bimus epifeopo cum fua auâoritate magis
presbyterorum invadere tentaverit alius pa- licuiife ovileChrifti defendere, quamlupotochiam, nifi cum confenfu proprii epifeo- rum faucibus in prcdam di mittere. Et hoc
pi. Tanto magis refpuendum eft ab alie- fieri praecipimus pro magna neceflirate fa
nis nationibus fecra minifteria percipere, miliae, ne ex cupiditate avaritie caufla incum quibus nullus ordo metropolicanis , telligatur. Ac etiam ubi inveftigatur prinec honor aliis habeatur.
mitus conftituta, dc in ea eledionc abbaVI.
tum vel abbatiflarum, dc eorum confecraSexto fancitum: Ut non frangantur ju- tio a Tuorum epifeoporum, nec ultraulla«ficia epifeoporum quae a nobis noftrifque tenus fieri dominium, nec habitatio faecupraedeceflbribus fynodali decreto conftitutaDlarium. Quia hoc capitulum nullus«ftimet
funt, fed firma dc irrefragabilia ita perma- noviter a nobis conftitutum. Sed fi
“ quis
neant: feu etiam de omni re, quaxumque defiderat,in fynodo * Calcidanefle reperire * Ch.lccrfacum vexillo fan&ae crucis Chrifti roborata non pigeat. Ideo ex noftra auâoritate id Maü. VM<
eft, fic ftare fervareque praecipimus , nifi ipfum confirmamus , dc in nomine omni
i«r.
fbrfan rex vel princeps anteceflorum Tuo potentis Dei ita fervare praecipimus, ficut
rum manuum impofitiones pro nihilo du in antiquis canonicis capitulis conftitutum
cant , dt illud non emendare neque ceflare reperimus, dc ab apoftolicis viris initio pri
pertimefeant, idipfum in le fuifque haere mitivae ecclefiae mandatum efle didicimus.
dibus fuftineant, ficut fcrlptum eft.
Sic ea regula dc obfervantia, monafticafua
cwasfMC judicio judicuvtritù , judicehiuiini . Et diiciplina dc ecclefiaftica jura fine macula
iterum,
ab -accufatoribus
invi- obfervare praecipimus. Sin autem aliquis ,
—
—..., fi
M quis
-t-.- —
------------------ — -Tuis
— ........
tatur ad fynodum, & ei obvianti non tar-_ quod non optamus, presbyter, aut diacodaverit, feme!, fecundo, tertia vice para·11nus,
— —
- ------------------------------ feu
1
vel* aliquis ex
numero clericorum
tus rationem ponere, dc accufator renuit, ancillarum Dei, aufi fuerint hoc nothum
dc Tuam cauflam mc>cre difterat , poftea mandatum d^apoftolicorum virorum inftijudicabimus nihil ab eo plus exigatur, fed tutiones fperwre , dc pro nihilo ducere ,
fuo proprio fit contentus.
fciant fe fuo gradu privari, dc a fanûse
VII.
Dei ecclefiae participatione fequeftratos, dc
Septimo conftitutum eft.- Ut ncc epifeo a communione elcâorum omnium eos elfe
pi,. neque abbates, abbatiflxve qux regi anathematizatos , vel etiam in tremendo
mina vel territoria monafteriorum perci judicio ante tribunal Domini noftri Jefu
piunt ad fervandum , ut nulli coram lici Chrifti rationem efle reddituros, nifi ante
tum fit aliquid de pofleffione agrorum ec- humili fatisfaâione voluerint emendare.
defiarum minuere, vel alicui in hatreditanis, aut procreandis filiis, vel etiam in gra
viore dc publico furto fit coinquinatus, fed
Coucil. Gtutrol. Tom. XIV
z.
3
IX.
159
SYNODUS APUD CELICHYTH.
jfto
Λ decantent. Et poft ea umiiquiique antiftes———
IX.
chrÎsti
Nono fanximus in illa prxfata iynodo, & abbas fcxcentos * pfatmos, & centum
*1
ut unulquifque epifeoporum debeat deferi- viginti miftas celcbrcrc faciat, & tres ho·.«
bere judicium illud quod in qualicumque mines liberer, & eorum cudibet tres foli- ’pUI'"'°1
iynodo conftitutum eft, vel ad illius paro dos diftribuat, &ûnguli fervorum Det diem
chiam pertineat. Seu etiam conflituimus , jejunent, n de
gionis cura luhor, rcftaurator, atque in omnibusDfidiam ita ell omnis moiuin hsoiiatio , qu qui
lubminiftrabat . Sed dc filvarum copiam pro li
ducit ad beatam Petronillam , oratorium fummx
magnitudinis atque pulaitudinis decorantcr congnorum utilitate , quatenus domicilia , ficut an
te
jfij
PASCHALIS PAPÆ L VITA.
. S6*
—'<■ in eodem loco fuerant , utiliter rccftaurareut
'
. A menti* *difia SimuJque vela dc fundato parva cum penclyfi dc blattm numero duo . Pariter vela Tyria
pofinruni paupertatis inopia confiimi videbatur ,
cum pcuclyfi dc iunaato duo.
idcirco pio juvamine conlulcns praefatum hofpitaH.c venerabilis & praelatus pontifex fecit per
le cum lundis fic cafalibus , atque mattis, feu et
arcus jam didx ecclcfix vela de fundato ntuncio
iam colonis , five domibus, nec non familiis , fic
duodecim, & Je quadrapulo quatuurdccim . Fecit
univerGs quae jutle fic lationabiliter fecundum le
& in arcu presbyterii vela parva cum penctyfi dc
gum llatuta, ciquea pnedecelJoie luo m jam prxblattm Byuntea numero duodecim . Hic a Deo
fiito hoipitali donata lunt. Qjiarque ab ipfo pia de
votione ad augmentum jam difli monafleni adjun- Eiprote&us vcneiabiln praefui fecit in lagietfii πιιΓdem ecdefic cortinam majorem de quadrspulo ,
da lunt, five agris, vel vineis, enam domibus ,
M ftaurace pulcherrime exornatam.
nec non ruftica familia , (u.c audoritatis pagina
Ipfe etiam lape diftus pontifex moivHi j.icir· r-t
pro jam nominata monachorum congregatione in
cumquaque conftruttis vigilanti cura latis animo
eodem monafterio conhi mavit. Qui landittimus
gerens,
quidque haberent inquirens , repent ipfe %*,
prx fui amore venerandorum fandorum fecit in
pius pontifex monafterium laudi Sergii &. Bac
01 tumentis ipfius ecdcfix abfidam tnufivo opere
decoratam, fii ciborium mirte magnitudinis ex ar chi , poft formam aqua: dufius patiiaiclm Lateranenfis politum , rebus omnibus dcfjlatum , na
gento, pen fans libras quingentas fie femis, fie unut ancillarum Dei congregatio , qux ibidem ine
<-»· cias edo . Propitiatorium denique faert altans ,
ot'-.t».
cunfe(gicnc(n inteum extenuique cum rugu
rat, paupertatis inopia nullas omnipotenti Domi
no fanditque illuti laudes decarnare vafe-tent .
lis fuis ex laminis argenteis mirum tn modum
Qua venciainld patior iixjuiiitionc ad pieistcm
perficiens compfit , qux fimul peofaot libias fecommotus , famulas Dei qualiter bene ichuiUexaginia quatuoi , fit uncias quinqœ . Ad facium
η·Κ
367
PASCHALIS PAPÆ I. VITA.
jdS
.que effe poffint peifccit. Et m eo monacho*um A m ecclefia beati Petri apoAoli in CefltamceIlis.
anno
calicem & patenam cx argento deauratas, pcnfao- anno
aRgrefian* Aatuit conventionem, mutus id.mmoCHRISTI aattcriuin ditans facultatibus, fic io familiis, maf
tes hbras quatuor, & uncias tres.
'
C*a^STl
Enimvero & in ecclefia beati Pern apofloli
’’
fia , vincis , domibus , urbanis , fic ruAicis locis
fautoris fui fecit evangelium cum blattin ex ar
amplianter fufhcienterque multiplicavit , quatenus
ipia congregatio refideiis, omni neceiTitaie poilpo
gento penfans libras odo, & uncias odo- Benifita, (oli Deo fanditque illius laudes & hymnos
gmilimut quoque pnafut fecit in monaltcno bea
ti Scephani protomartyris ad fandum Petrum ve
node dieque modulantcr in venerabili ecclefia 1*1vatoris Domini noftri Jelu Chriih fita juxta La
llas albas holofericas quatuor, habentes m medio
teranas decantaret.
crucem de auro texto cum diverfis margaritis, dc
penclyfi de blattm mirifice decoratas. Item , ubi
Przterea in oratorio beatiffimorum martyrum
Procelli St Msrttniani fito mira ecclefiam beati
fupra , obtulit prsnomtnatus pontifex vellem de
PumcîTi
fundato, habentem in tnedio crucem cxauro tex
Petri principis apoftolorum , quod & idem ipfe
conlhuxit, obtulit imaginem ex auro puritlimo ,
tam, & periclyfin de chryfoclavo. Scpcdidus de
habentem vultum land· Dei genitricis , penfannique prsful fecit in jam dido monallcrro vetem libras decem, & uncias quatuor. Ibi flt ipfe B ilem de fundato, habentem io medio tabulam de
fcc.r vcP.ein dc bldttin Byzantea , habentem ta chryfoclavo cum vultu faod* Dei genitricis , dc
fandorum apoftolorum Petri & Pauli, dc pericly
bidas de chtyioclavo duas cum vultu beati Petri
& fandorum martyrum Procelli & Martmiani, flt
fin de blattin.
Obtulit ibidem ipfe verte» de fiaurace duas ha
periclyfin dc chryfoclavo mira pulcrttudine deco
ratam . I Hic etiam obtulit vellem ho lofer i cam ha
bentes in medio cruces de chryfoclavo , & peri
clyfin de blattin. Fecit etiam ad ornatum ipfius
bentem m mrdio tabulam dc chrylociavo cum
vultu dominicr refurredioms Domini nofiri Jeoratorii velum majus de quadrapulo , habens io
Iu Chrifb , & periclyfin de blattin Byzantea pul
medio cruces dc auro textas tres, dc periclyfinde
blattin. In diaconia beati Archangelt obtubl jam
cherrime comptam .
Vetum c.'im vero fandis eitdem vela holoferididus pontifex vellem de blattin Bytantea , ha
ca cum penclyfi de quadrapulo , & blattin By
bentem in medio crucem de chrylociavo , & pe
zantea obtulit numero novem . Ubi & inpra fe
riclyfin de chryfoclavo pulcherrime comptam .
cit vela parva de Tyrio cum penclyfi dc funda
Enimvero & in ecclefia beat· Cccili· many- tc« Via Ia
Upc , cernens quondam tali mure couftruâam ,
ut pull iedem pontificis mulieres ad liera imiTaera vcfttin dc 7vno , habentem m medio tubu
rum folle mata itantes, prope atiittcrc juxta pon
lam de chryfoclavo cum vultu Domini nolit i Jetificem viderentur, ita ut 6 aliquid cohoqui pon
fu Chnfti, atque bcatotum martyrum Colmc &
Damiam cum anis tribus fratribus , cum cruce
tifex cum fibi adillenubus volurtet , cx propin
de auro texto , fic periclyfin de olovero pulcher
qua valde mulierum trequeotatiooc nequaquam
ei fine illatum interventione liceret ; largum ibi
rime comptam atque decoratam . Super corutn
dem locum tneffc , qualiter inde ieJem mutare
denique fando altari obtulit coopertorium de Ty
valeret, concerneret, dato operis Audio ccepit mrio mirifice decoratum. Immo vero ante vertibu
lum ipfius «Itaris fecit vela Tyria cum pcriclyfi
definenter agere iedem inferius petram furfurn
E ponere, ut co familiarius Domino preces tunde
de blattin Byzantea numero tria.
re porte t , quo confortia populorum modeile de
■ . ■«.·«n Bsi>t<:ea.
terium quoque ipfius ecclefix dnerfis marmoribus
Hic fanduliinus fic coangei cus prrrtul obtulit
quam pridem fuerat m melius reparavit . Propi
tia
J69
. PASCHALIS PArÆ I. VITA.
370
tiatorium vero fecri altaris, fcu cosfeflsoaesi in-A tam dide ecclefia fecit vela de chryfoclavo, haANNO terius exterusique cum regulis fisis ex auro pu- besstia hiflonns* Domini noftri Jelu Chnth , at· anno
CHms-rt nflfono mirifice decoravit, pealaas fibras centum qua nativitatem feu affumptronem ejufitvm iute- chxisvj
·’ *
'r*
feptnagiata quatuor , flt tmeiw fex . Similiter fle meratas virgtnis munero viginti fle lex. Pariter flt
altare ipGus befilies cx argenteis laminis cuathi- per ipfoe arcua obtulit vela de quadrapulo diver
Aoriis diverfi* pulcherrime compfit atque deaura- tis bsflorfia circumfuta, numero viginti quatuor.
Cbnâi namque omnipotentis famulus obtulit fur*
fmn inaipcflta abfids pannum Alexandrinum mi
tulit ibi gabatas ex astro purifiaao cum diverfi* rifice detnramm.
Obtulit etiam ia trabem majorem ipfius bafiligemmis numero fex, penfimtm libras viginti, fe
uncias fex ■ Et hoc coaftituit ut temper diebus ea velum majus de fundato , habens trabes de
ac noâibus ante fecrofanfium altare lucerna ar- chryfoclavo feptetn , flt pcnclyfin de blattm By.
dece debeam . Hic divina infpirntioae fultus ob aaotea. Ferit etiam ad ornatum ipfius bafilics
tulit in jam dide bafilica arcus ex argento nu ia ipfam trabem vela de quadrapulo numero fex.
méro odo , cum columnis fcxdccim , peofantes fe de imiulo vela numero quatuor . Info quoquo
infimul libras ducentas decem fe odo, fe uncias B pontifex fecit juxta vetttbuhsaa altaris m abfidam
odo . Fecit etiam fe ante veftibulum altari* ru- vela de quadrapulo numero duodecim. ibidem de
gas nuiom ex argento, peofante* fibras feptua* biattin vela numero fex. Venerabilis quoquepmgiata fle οάο· Obtulit etiam fe caothara ubi fu- ful fecit ia ingreflu jam dita bafiUcs cortinam
pre ex argento numero fex , penfanda infimul majorem Afexanorioam cum diverfi* foftoriis
libras fcxaginta fe temiv. Pari modo feper arcus compte demetam. Simili modo, fe pro quotimajores farpcdiâat ecclefic ferit calice* majores disais diebus aliam ibidem obtulit cortinam Ale
cx argento pendentes numera quadraginta fe duos, xandrinam mirifice exornatam. Benignidimu* fe
prsctaru* pontifex obtulit in prsnomtnata bafiliqui omnes infimul pcnfaot fibra* ducenta* oâoginta fe unam . Venerabilis etenim pmfitl ob a- ca vela alba holoferica ia trabem majorem cum
roorem ejuldem virginis ddminn oofiru obtulit periclyfi de fundato numero fex . Vela alia qua
ibidem coronas cx argento numero quatuor, pen- tuor de biattin Byxaatea alba ibidem cooftituit
fentc* libra* fexagiota fe duas fe femis χ fit un mirifice. Item in abfida ipfius bafilics poiuit ve
cias tres. Item , ubi fepra , canitlra cX argento la alba cum periclyfi de fundato numero fex.
Et quia ibidem ter beatiflimus pafior tantam
numero duo, penfantia libra* tredecim. Fecit et
iam ibidem imaginem cx argento deauratam cum C curam tantamque vigilantiam , quam erga flatu*
vultu beatu Dei genitricis Maris, penfantem Ii- fandarum —
Dei ecclefiarum
. frequenter impende
bras decem fe feptem, fe uncia* tres. Chriftiquo bat, etiam altare prsfcpii jam data bafilics, iru
que omnipotenti* Domini famulus obtulit ia fa- venerabilem confrtooem , ultro ritroqne ex au
crofanfto altari fiepedifls bafilics vertes de chry- ro purifemo cum diverfi* hlflorii* mirifice com
foclavo duas , habento hiftoriam dominica nati pfit atque decoravit , veniens libra* centum trivitati* Domini noftri jeta Chrifti, cum periclyfi ginta quatuor , fe unctas quatuor . Similiter cx
divcifis ornata* gemmis , atque margaritis mirifi argeuto deaurato cum variis hiftorii* ibidem un
cia* decem penTames libras ducentas quinquagin
ce decoratas.
Obtulit etiam ibi ipfe aliam veftem de chryfo ta quatuor, fe uncia* quatuor.
Item ibidem obtulit prsfatu* pontifex gabatae
clavo . habentem hiftoriam qualiter Dominus 00fter Jefu* Chriftu* a Joanne in Jordane baptiza- ex auro puritbmo cum gemmis diverfi* numero
tu* eft, cum periclyfi de chryfoclavo mirifice ex tres, pentante* libra* 0A0, feuncias decem. Por
ornatam. Item^bi fupra compfit veftem de chry- ro fe vela de atyihitra cum periclyfi de biattin
Byttntea ibidem pofart. Hic face* autifles obnifoclavo , habentem hiftoriam dominies referrefiioni* Domini noftri Jefu Chnfti cum pcticlyfiD mium cordis amorem fecit in cedefia beats Ccde chryfoclavo, divertis ornatam margariti*.
ciiis veftem de chryfoclavo, habentem hiftimstu
Beatii&mus & venerabilis prenomina tu* ponti*
dominies rcforreâioais Domini noftri Jefu Chrifex divino amore duftu* , fecit ibidem in jam
fti mirifice depUbm atque exornatam.
pmiato altari veftem fimiliter de chryfoclavo, ha
Ipfe vero e Deo proseAu* venerabili* & prsbentem hiftoriam qualiter beata Dei genitrix Ma
clarus pontifex ferit propitiatorium focri altaris
ria corpore eft artumpu , cum periclyfi de chrybeati Petri apoftoforam principi* , ubi fanfeiflifoclavo , fcu diverG* margaritis comptam atque
reum corp· ejo* quiefeit, fpanociiftum ex auro
decoratam . Fecit town bcnigniiSmu* preful ibi
fulvo cum diverfi* hiftoriis dcptftum, atque miriipfe altam veftem de chryfoclavo habentem hiftofice decoratum pcofeus librat ducenta*. Item in
riam dominice afcenfionis Chrifti Domini noftri
jam difea ecclefia ob amorem cjufdem Dri apo
site dccoraiam. Item ubi fupra ob amorem ejufftoli fautori* fui obtulit vela chiyfoclava per ar.
dem virginis conftruxit aliam vertent de chryio
eo* presbyterii, habentia hiftoriam dominies pafclavo, habentem hiftoriam qualiter Spiritus fsn.
fionis ae refurreftioai* Domini noftri Jefu Chrifius venit iuper apoftolo* , diverfi* ornatam mar
fti numero quadraginta fex. Pariter fe in ecctegaritis & decoratam. Immo ibidem aham muni-E fia beatorum martyrum Coitus fle Damiani in
vit veftem dc chryfoclavo cum hiiloiia palmarum
*
*
‘
. .
.
* r>
via facra
fecit
vetlcm holofericam
pulcherrime
D,ai*,ki
tnodefte comptam atque decoratam
Nec non À ubi fupra aliam compfit jam no
minatus pontifex vellem de olovero cum pericly
fi de fundato . Pariter quoque fle pro quotidianis
Ç diebus obtulit velles de fundato duas cum peri/■
clyfi de quadrapulo pulcherrime exornatas
Hic
divina iofpiratione pulfatus fecit ipfe fanfii(Timu<
preful pet arcus majores jam prefate bafilics
vela de fundato quatuordecim , & de quadrapulo
quatuordecim , fimiliter fic de imiziio quatuorde
cim. Domini noftri Jefu Chrifti famulus ob amo
rem eidem domina: noftrx per arcus preabyteui
Cntti. Gtntral. Tora. XIV.
ί
comptam atque decoratam. Benignitfimu* etenim
prsiul fecit in bafilica beate Dei genitricis virginis femper Maris domine noftrs ad prrfepe a M. .»
gabata* ex auro diverfi* gemmis ornata* numero
dus* peofante* libras fex . Item ibi ipfe obtulit
gabatam apoftolicatn ex auro punrtimo pcnfsmem
libra* quinque . Item ubi fupra fecit phsta em
thara cx argento numero odo, penfanua mGmul
libra* oduagiota duas. Ob amorem quoque cjufdein domine no ft re obtulit in )im difia baGlica
columna* quatuor, & arcum unum penfantia iufunul libra* icxsgtnia
Sepe nominatu* i>ai fait .
ftenv veftctn de blattin Bytantea , fimili modo
Qua 6 v«r« Cat » praMbila a· , q«o4 aa tui<4«« ullaaa
cum cruce de cbryloclavo diverfis lapidibus honeiuTp.cloaaai conotiA t etiam ad ornatum prx- ''«aw ■ ···■«* ««qw M«a«aw·*· *VH|ia«<«w ef»»*»· w* a^ae w*
Ur.
bit.
fata ecclefia vela de chryfocUvo per arcus pres
< XÀ/4·, w>« 44'4· attela
«F*»
) IM·
byterii habentia hdlociam dominica paflxanis, at
•bfi· fa.ri» Ι·»*<ί»ΐΧυ, aa mmC«« labwraiit Cacara it inte
que refurreâioms Domini noftri Jcfu Chrifti.
gra adbrrc «Mat. Vida Baraniunt anno >i|. nun», ij.
d Ceilhe mi/fe*. ) Dtfcribit boc loro quaotorfo cor γηΛ,
Nec non dc in trabem majorem fapius difta
pea ft nA· Cacilia aureia Induaiaatii faaguia· adhuc lafuecclefia obtulit vela alia cum peridyfi de quad ra
u* vtlatum , aadaM Cacilia r«vaiaata, repartant luetic . ί,ζ,,,ΐι,.
pulo numero fex
Item in trabes ipfius bafilica Codtx Vaticaaua , «> qua biAuriaaa rachat Barouiaa aa·
atovai. aumro « te j. multa aha babct qca a and Anafecit vela de fundato numero feptem . Obtulit
BaCaiu boc loco d<6 locantur . Quid in fecunda InvenrloaM
etiam vela holoierica in circuitu altaris jam diAx (n
corpona faoAn Cactli· tub Clemente papa Vlit. acciderit,
ecdefix , habentia periclyfin de quadrapulo nu B 4.Ihoui infra in ooiia ad vita·, ejui'dea Ckaxati,.
mero quatuor. Venerabilis quoque prxful fecit m
ecclefia beats Dei genitricis , quam tueant do
EPISTOLA I. PASCHALIS PAPÆ I.
minicam, rugas cx argento penfantes libras fexa* CE CONFIRMATIONE pp.ivilegior.um
ginta fex.
Fecit etiam in ecclefia beats Dei genitricis hfaRavennatis ecdefix.
rix domine noftra fita Savinis in cpiicopio vcftem dc fundato cum perielyfi dc blattin By:aoftfckilu tpif(tpitr Jtrvttr fnwrtmt Dti , rrorrmd.
tea.
faafhtfu»· fratn Pttrmcio trchitft/ctf»fenAe
htu pi.
Hic denique divina vocatione dcfunftusefl. Setccltfi* , & ptr ft th /tilt»
’·
pultas vero in ecclefia beati Petri apoftoli. Fecit
Ktltfih M ptrfttMHIH .
autem ordinationes duas, unam quidem per menfem Decembris, & aliam per menfem Martium.
Um pic defiderii voluntates, & laudande de*
Presbyteros ...... diaconos fex, epifeopos per divoriouis intcniio, anoftolicis fit femper Au*
verfa loca numero........... Et ceftavit epifeopatus
dm adjuvanda, cura eft lolliciiudiuis adhibenda ,
ejus dies quatuor in mcnlc Januario indiitwncC
ut ca quai legaliter geruntur , fle equitati perlo
prima .
ns conveniunt, nulla valeant refragatione pertur
bari, * fed irrefragabile jure de eo ·...... at per- ·η<£0-,μ
Not je Severi mi Binii.
manere , dc ob hoc apoftoheis promulgatis fan- ’«ldt «·»ftionibus propria qux rationis
fuppetunt, fas >afN> '
s Pafeieltt . } Aaa» S1 j. qnint· Kalend·, Februarii
exigu pooidenda confirmari. Igitur quoniam qui
Paf.hil , mira.ulo intend.1 estinAi clariflimu, , miro to·
tiu, populi ac cirri coaf>nfu «a α·οΒ·β«Ίο Inviti»,ad poadem fraterna fanftitas tua direxit nobis per Ser
iiCcatnm ιίΓιιαιρίη, , ftatim de fui iefuA*ntl· aleOicne
gium religiofum diaconem fande tuas Ravennatis
Ludovlciiin certiorem mddidn · Paullo poft miffa ad Ludo»
ecdefix............ eumdem Hadriani 1 quod papx,
vicum fecunda Icfiil-oe petebtt ■ Inquit Thejanu, in re
but e Lu (ovico i«ft t , coni 1 orti fiam , legarionlbu, , qua iniurie orthodoxum eon- ^faerie cflcnt pizcedentes formulas ab pio Leone
imperatore tam dive memorix prifei Juftiuiani ,
ftffirem pcrlec-un fuerint crmutemorat , & fimul auxilium
ac j«i,nGoo«m adve fu, eofd«m implorat ■ Qua, cum II!·
Îjuamque ceteris piiffimis imperatoribus privilegia
un· um Icaaiit benevole arcepiffvt , al Tholorum aliofande veftrz ecdefix prxlargita , in quibus &
que orieniale» «prft<>la, confulicionit picniffma, raddidit ·
al is piis capitulis : & ut fine facrilegio ..... vel
Addilii lepatintHm , quam def.ribu Anifttfiu, fupra , St
de qua ·«·· tlura dicam lafra . TheoJoru, pfeudopatriarferetis, rapme ejus fines prxlargite funt, & pro
cha t.« nft sntinopolitanut m.fcrat apocifiarlot, ut hac via
mulgationes * pollulabit quoque tua almitas ea
furum c.,niaiun>onem ecrltfi» il iram furriperet : v«riMn pon
dem , f prepes noftaos apoftulicos apices firmita
tifex de eornm adwntu ctrikr r«ddi‘Ut , eofdem ne quitem accipere,- unde annuentes preparacius fancimus, & confirmamus omnia quacumque funt pri
vilegia edita in fanda veftra Ravennan ecclefia ,
trim de acbiliffima ftirpe Bavtionim, duix uxotcia Ju
dith, tina» Hutlphi cumuit, «inique Aujufl· tiiulo .00·
tam przdeccfTorum ttollro um pontificum , fcilid«cor» /.i .
F-a· »'·"· ■ Leoei Armtno ia or.ea··1
cet fande recordationis Hadriani & * Leonis fui
cwifo f brogeiet «Λ Micbetl Bilbat, qu· eu"» edlAooa»β·predeceifurum , quamque imperaturum vel dona
n»t «valet orthodoxo, γ«·ο«·»<Γ,ι , f«pteno*li periccnrloM,
regum, aut a Chriftianis hominibus per donatiofutlii* partas C'l>.i rnxstimcneunmitatem in perpetuum habere prateipimus & con
trt , uasniuii coafirnfu rtfpoajerual illkkum «11« & cMOfirmamus, ut nullum locum, aut jus fubjxcentem
iibui «cilefiaftici, contrarium , ut catholici cum baretlci,
fub ditione fande tux ecclcfix, pro quolibet ad
coovtnisnt. Quire «one rogaruac & impetrarunt » ne quid
inventionis argumento potentia quoquomodo ju
cooern ci no net a;«r« ruberentur.
I- khiii <·Ab hoc ponufae Lothariut Romam veniens coronaro,
dicari (uffulium civili, aut riviitari prrcirut ufurιΟ4η·ι«· «* «fi imperator. Quod dum f,flum effer, ort» fetitioae Ropari vel lubtrahere, aut violare v....... innovatio
le^etsior. «Wl OCi'® fast
primarii Roman· «cclefi· viri , dn
C
ne
1 R«f«rt hod me multum defideraverunt, ft qus.ierunt ,
per te fanda tua ccclefia . Et quacumque funt
ed gratia domine ine· femperque virginis Dei
cis privilegiis iu integro obfervandis fuper his ,
genitricis Mari· adfuit , quod nec me invenire ,
nec m^ium moleftia, aut angarias, aut gravami
na, aut ^xcubias quilibet inferre parti fande tua
nec me deportare , ficut voluerant , hinc longius
potuerunt. Sed ficut ccepilli ’ perge, & ficut ope- * V»»·»·
ccclefia, hpc non colonas, aut pa.„. res vos fubraris indefiuenter operare, quia omnipotenti Deo
jacentes pafti fanda vcftra ecclcfia , a quolibet
omnium ad imitandum fubtrahere , fed fi mili
me tibi placuit revelare. Et corpus meum cum
tati fuerint, co\difcingi , ft diimilitari jubemus
aliis corporibus fandis qu· lunt juxta me recon
nollrx veneranda reddituros parti, ut fi quis ta- dere
__ ____
tiude lutra muros
.
urbis. Et h«c dicens abflia temerantes prrvè.uere tentavent, de his quaCceftit.
Tunc etenim pro hujus revelationis manifcftaλ aobu pie fancita funt , ft julle a nobis petiftis, ut per przfentem noftrarum apoftolicam con
tionc , omni poftpofita difficultate , ineundamer C*><*-ι>·
nobis ejufdem apoftolicz paftoralis compulfit lolfter io beatorum Andre* apoftoli ft Gregorii con
fetioris, nec non in honorem fandarum virginum pOhtiiiv ibu·
licitudmis cura, que ad Habilitatem piorum per
'·*tinere dignofcitur locorum, ubertim promulgare, Eft martyrum Agathe ft Cecilie infra ecclefiam
in loco qui dicitur Collis * jacentis. In quo roo d“'.
& apoftolicz inftitutionis ce n fur a confirmare . Et
quia convenit noftro apoftolico moderamini, ut
nachorum Deo fervientium congregationi unam *ρ> <ι»ι«diverfa corpora iandorutn, quz diu inculta jacue
mi confutuimus pro quotidianis laudibus & pro
runt , cum fumma vigilantia ob honorem omni
fubfidio,ft luminarium continuatione, feu utilira
potentis Dei intra hujus aim* urbis dauftra hoteftftipeudio monachorum diu noduque Domtuo‘"H"
Deo noftro devotione debita perfolvendis, ftc.
nette congregare, inter quos & corpus beata Czciliz martyris , peivigiles omnino inquirere debe
remus : ft quia jamdudum fama inter quofdam
vulgaverat , quod ejufdem beat· Caecili· corpus
ab Aiftulpho Longobardorum rege furtim fuiffet
EPl-
C
L»v< »
er
cr»t. H.
CvacJ. Gtntrtl. Tom. XIV.
Aa
»
PASCHALIS PAPÆ L EPISTOLA III.
J7$
?7«
Αάβ ledis apollolicz, nonis Decembris. Imperan
te domino piit&mo auguflo, Ludovico a Deu co
ANNO
ronato, magno, pacifico, imperature, ejus impe CHRIST
rii anno iv. & patritiatus ejus it i.
~iÎS“£PISTOLA ni. PASCHALIS PAPÆ I.
CHRIST!
Ç&
£>*£<. VIT ttfWi» tpifapt f*™" frrwntm Det, revtmdif·
fia»· σ fanUifiett fratri Bamarh jaafla
I'iniMafir ettltfi* arcbiepifctp.
PASCHAL IS
Ludovico
I
m
p
PP.
e K ATOM
I ·
Onor quidem Sanâorum in hoc mundo prin E» nilTCod
f IV , βιcipaliter eft .* quaelibet loca , nominibus eo blloih
U«l
gubernationem fufcepiiïe cognovimus , in
rum iacrata , divinitus venerari al&due ; fed
r«ti.idΤ··ιι·
Domino Deo noftro plurimum inde gaudemusfieri
.
plemter nequit , nifi a deputatis cultoribus
Unde apoftoiica vice monemus , ut in cuftodia
ibi ; quia non homines pro locis , fed pro bonis
hominibus loca venerantur . Quicumque itaque
gregis Dei ftudium tus dileâioois prudenter in
vigilet. Pallii ufum, quem ad facerdotalis officii B localiter cuiquam jarit (jfc) fandorum , confiât
honorem, & ad oftendendam unanimitatem cum
proculdubio jurafie illorum benefiatem qui pro
beato Petro apoftolo , univerfus grex dominica
prie ibi deputantur ad divinum cnltutn utendum,
rum ovium que ei commifte funt, vim habere
nec infirmafte videntur pro fuo pofle tutelam in
non dubium eft, ab apoftoiica, ficut decuit, fecis videlicet rebus bene adeptis , quia locorum
de popofeifti . Ipfutn igitur tibi , Viennenfique
cultores , honor , & religio ex his continentur .
tus ecclefis, utpocc ab cifdem apoftohs fundate,
Ideoque quilibet votor curioie debet eniti quate
majorum more libenter induifimus, ad oftenden
nus cultores facri loci illius, ubi fibi eft votum ,
dam io te tuamque ecclefiam ejufdem fed is apoquantum in fe eft , quiete fine moleftia quiefeere
ftolics caritatem : utque fecundum morem eccle
queant . Atque res ibi legitime pertinentes damfis eo utaris, benigne defignamus. Fraternitatem nofe nec pereant nec auferantur . Propterva Reveiendc in Chrifto Caiifiime fili Ludovice , me
tuam necefiano commonentes, ut credite tibi ec
clefis opus ita, Deo favente, exequi ftudeas, ut
mento votionum fandarum quas ad honorem S.
adepta cujus ornaris Audio dignitate; fic probita
Petri coram fandis reliquis , nec non Clericis ac
te morum & vivacitate follicitudmis & cuftodita
fidelibus tuis ante tempora pauca piirotnifilli; &
integritate fidei amplius ftudeas adornari. OmniaC hujus rei gratia canlTas fitasi io veftiIra ditione ,
etiam privilegia qu» tus pridem cooccffa font a
vdud proprias defende. Atque noftruin. legatum
prsdeceiToribus noftrit ecclefis , volumus inconLeonem exorciftam ibidem commorantem fic ab
verfa libi flc fucceftoribus tuis permanere ■ Scri
injutia conferva illsfum, ut apud homines pcrjuptum per manum Theophylaâi not at i i & fcriniarii-famam, quod abfit, non .incurras, fed apud
Dominum faâurum fanât ta te tu obtineas.
rii, in mcnfc Decembris , Indiâione x. Bene va
lete . Data per manum Georgit bibliothecarii fan-
H
Uia fanftitatem tuam in ccclefia Viennenfi
Q
AD EPISTOLA S P Λ S C H A L I S L
A
AD
P
SEQUENTEM
P
E
N
E P 1
D
s
I
X.
Λ M
ADMONITIO.
Mutatorio colkâos dederunt. Eius pariter cxorCEquentem epiftolam ex Ughellio acceptam deO dit quidem Labbeus, fed mutilam adeo, & dium legitur totidem verbis in libro diurno Ko■
ut
vix
interdum
elici
ex
ea
θ
manorum Pontificum a Garnerio editu cap. VII.
erroribus icatentem ,
intetJ—
-------(interiorem
ex aunum. IX. cx illo vero menda nonnulla , qux in
lenius aliquis congruus poiTit. Sii
—.1-----------------thographo* in arboris cortice > five ut aptius arbi- bullam hanc Pafchahs n replerunt emendat i pol
traremur in papyro zgyptia exprefto, & in Am·
hrofiana Mcdiolanenfi bibliotheca fervato exhibent
Palatini locii , qui rerum Italicarum fcriptores a
ie , idem Garnenus monvt. Ea vero cui /^Um pie defideriis voluntate & laudande deVu votionis intentio apoftolicis fit femper ftuLeone imperatore tam dive memoris prifei Juftiniani , quamquam ceteris piilfimis imperatori
diis adjuvanda ; cura eft follicitudinis adhibenda ,
bus privilegia fanâe veftrs ecclefis prelargita ,
ut ea, que legaliter geruntur, fle equitati perfone conveniunt , nulla valeat refragatione pertur-. in quibus flt aliis piis capitulis, fle ut fine facrilegio vel feritis rapine ejus fines prelargite funt,
vare, fed irrefragavile jure Deo valeat permane
te, & ob hoc apoftolicis promulgatis fimâionibus & promulgationes . Poftulabit quoque nobis tua
almitas eadem ipfa per noftros apoftoiicos apices
propria, que rationis fuppetunt fas exiget polfifirmitatem accipere » Unde annuentes prspatatius
- H.r» e»c denda confirmari. * Igitur quoniam quidem fra..txr D>«>- terna fanâitas tua direxit nobis per Sergium refancimus, fle confirmamus omnia queeumque funt
ligiofum diaconem lanâe tue Ravennatis ecclefis
privilegia edita in fanâa veftra Ravennatis ecclefia tam predcceflorum nollrorum, pontificum fciprivilegium domini Adnaui quondam pape pne-
licet
PASCHALIS
377
PAPÆI.
EPIS T.
37B
.licet fente recordationis Hadriani dc Leonis, feu Afe P·bis ; ANNO
ANNO pradcccflorum iliorum , ouamque imperatorum,
CH MISTI vel dona regum, aut a chnftianis hominibus per
nee milum moleffia ant angarias aut gravami- CHRIS·*
Μ
»
Mt
exewnas
quilibet
inferre
parti
ianfin
'
doaarionibsu vel venditionibus feu teftamcous ob
lata , jurto ordine generaliter dc fpeciabter om
ran ccdefua, use ut» cotonoa aut partiarios k
nium fente tua ecdefia largitatem conrovoratio- lervos (objacentes parti fente veftne Ecclefix «
nis firmitatem m perpetuum habere pracipimo» « quolibet ornatum ad mihtandum fubtrabcre ; fed
dc confirmamus, ut nullum locum aut jus fubja- fi militati fuerint eoa «Ufcia^gi & défait litat i juve
centem fub dicione fente tua ecdefia per quo
mus, vefirat venerande redituros parti ; ut fi quia
libet adinventionis argumento, potentia quoqno
talia temeramer pnavaricari temptaverit , de his
modo audente , judicari luifultum civili aut mi
qua a nobis pie fancita faut, & jufte a nobis pe
litari pnxinto , ufarpari vel lubtrahere aut viola ndis, dc per pnefeotem noftrvnt apoftolicam con
re , vel novatione aedificationis inducere ; fed fi tinetur formula, non folum nihil pravaleat, fed
quis corutum aut cadentem templum renovare
etiam pro talem atrocem audaciam, & omnium
fuarum facultatum amiffioae faciantur, ncc non
aut ndificare temptaverit , non habere licentiam
animarum adverfioois periculum minime decli
ante hoc agere , nifi prius per folitam benedi- B&
i
ûionem paterna fanâitati veftra fanda dt vene nare potcriot, fulficientibus omnibus in oflenfione fola hujus apoftolica noftrac esaracionis. Si
rabilis crux ibi figatur ; neque qm ex alio epiicopato dicione aut civitatis ibidem venientes dc quis vero contra huc noftrum apollolicum pracommorantes Deo amabiles clericos prafumere in ccptum egerit, componat auri ebriti libras quin
que ; iniuper & anathematis vinculis fit innoda
iubiacentibus vobis eccIcGis fine prxteptiooem vellrain Sacerdotalem agere ovnifterium, magis au tus, dc perpetua condemnatoiois fubmiffus. Quod
praccpium confirmationis a nobis fetem icrivrntem dc omnes advena, um religioliflimos clericos
limites atque aâiones velli am (anditatem obau pum praecepimus Timotheo notario dc feriniario
dire dt definire dc fecundum divinarum legum dc pedis uofira , in mcnfe julie , iodiflione duodecilac rati Simarum regularum tenore cffeâum in eft; ma f Bene valete t
Datum V. Idus Julias per manum Sergii biblioinlet re roonallerio ycftro fanâi primi Mariyris
thecarii fanâa ledis apoftoliea , imperante domi
Sicphani, qui fic nominatur, fundamenta, it, ttjacet juxta palatium, cum omnibus eidem perci
no nollro perpetuo auguflo H ludovico a Deo conentibus retigiofis Monachis , omnia veneranda ronato magno pacifico Imperatore anno fexto ,
oracula, ac Monafteria, & ceietos venerandos Io Cfed dc Hlorhario novo Imperatore ejus filio an
cos lub parrothia exiRentes (anilitati veftra , fub no... mdiftione duodecima,
dicione dc potcftate lanfiitati veftra fubjaceant ,
‘
ADMONITIO IN SEQI ENTEM EPISTOLAM.
ÏX «odo.
Ratianus esu. i.quart. III.cap. VIL Si quit tijt-
profert, i pium videlicet quod extat in cap. / ya/r
trrit Ô’c. ceienque decretorum Coueâorcs
VII. qu. J.
fragmentum quoddam canonicum iff runt , PaiPoft hrc feripta incidi in eamdem ipfam epift.
chahs numins inlcriptum , quod Romani ejufdem
aGerobo Prepofito Reichcnbcrgenli in Commem,
operis corn Bores decerptum elle affirmant ex ept- in Pfal. xxv. recitatam pag. J19. edit. Pczii, que
ftola quadam Pafchails P*P«> eamque integram
tamen io fine plurimum ab hac noftra diferepat .
vel fere integram vxtare aflciunt in Biblioth. Va Qui enim epilogus eft epift. in Geroho congruit
tic. in Colleaione MS. Decretorum a Hom. Poncum canone illo Ccncihi Toletani , quem ego in
tif. latorum . Ex quo ctiatb< codice peraocre il* eodem MS. Codice ofifendi , ubi & hanc Palchalam ad Pafehalcm 1. deducunt ; cum in eadem col- qüs epiftolam nates fum ; immo dc ftatim poft il
leâione , poll Adriani 11. epiftolas, ordine faccé
lam feiibiiiir. Hmc fi coojeteram ducere liceat,
dât ; decreta vero Pafchalis IL ftatim poll (Jrbacenfeo P»(chahs epiftolam illam recitatam fuiiTe
num IL juxta ac feries pontificum exigit , fubin Toletano aliquo concilio, cujus aâa perierint;
junguntur. Hanc ipfam epiftolam ego nates fum
ftatimque Petres canonem lecundum illam ditefin appendice anonymi ad codicem MS. Borchar- •fe. Hxc cauda fuit ut in codice Gerohi alterum
di, nuem bibliotheca cathedralis ecclcfin 5. Mar
alteri fubjungerctur . Utcumque fit . Epiftolam
tini Lucenfis fervat , ex quo hic dandam fuiciprofero ex meo codice; notatis ad extiemam papio, co iibcntkjr , quod nondum vulgatam arbi
gellu oram ex Geroho variantibus. Canonem ve
tror , dc integrior elk pre ilia Romanorum ce ηro Toletanum, qui hnfe ipfi epi(lote apud Gero*
forum, utpoie que data inferibitur «J a'tbttpifcohum afluitur, dedi fupra pag. 17J.
puas
, quant inferiptionem deeffe in
Romano codice ex filentio eorum intelligo. Ex
EPISTOLA PASCHASII PAPÆ
eodem pariter codice meo dedüco nonnifi ad PafâD AXCMIETIICOHIM MtDIOl ANENSIM . U)
chai, primum pertinere cum préférât in titulo
Epiftolt Pefcbifii ptpe &c. ita enim defignare con
fuevifle etatis illius feriptores (eft enim codex
Raterme fa) mortis crimen incurrit , quilquis ,
facculi XII. ineuntis) Pafehalcm L dcmonftrat ecum poteft, Frater (r) Fratrem a morti mi
xemplum Ivonis Carnotenfis, qui iu epiftola XX.
nime defendit. Nos quoque, qui excellentia; vead Reudonem , feu Eodonem Normannic Dapiftrx lummum diferimen audivimus, fummi rea
fetum edit. Jureti , eadem appellatione Pafehatus panam incurrimus, fi uccmus ; Dummo per
lem L defignat.
Prophetam terribiliter teftanic ( cccfeta fe. anno*
CHBisn qttl( per pecuniam enUuttur, «d ta uf fiut
parati, qui» non videat, quod hojoünodi factato. ChiusTi
"
tteui ptntvetur. Et ut ooften hnjesa paginulas
tom am dericovum atffe & orationes Dominum
*'T
non ptaomptionem (c) fed timoris eauQam toif- ad iracundiam toper populum provocent , quem
fe monfiremus, beams idem prafeqnitur .placari talibua credcbanius ? Scriptum eft eeim :
ctare jitantaMV, ft* Nnfifimn henfin prt tf· (i) Oow eead oao qf co JUtt pttnen ejl ; fe ut
Jitii fui kn «vAvametr
ufirt, nu ae fe uuu (») veri tarificii locus extra catholicam eteleduhtet huiitwn furtieueue , fui pinus nuujù
tons non eft ; unde fe dicitur ; (a) Atavoeam A».
ta ptanta» jfqgfeimn. fatibus io verbia cum hasretka, (d) fe fimoniaca, fe Neophytorum ha refis f. Quomodo ergo tales epifeopo», abbates vel
exprimatur , quod etiam (v) morte digniftunum religioibe fet) clerico» devitamus? fi eorum miflas
crimen fit apertUfimo declaratur , protettanto per audimus, cum quibus, fi vel fimul oramus, ex
Autufiinom divino orsculo, ac diemu*: Mit Jken iups tetMne vitet pro eo quod fecerit, fed quia fecere k pofle creÜ) fuerit eunrnrttus
------ - , &
*·nn^ritn
’
Eeekjn.
“ ·-*- Hinc diderit condemnatur. (a) Cum tamen minus fit
eft quod Damiau» vendentes, & ementes de tem exiftimare, quam credere. Cum itaque herctiplo ejecit; Dothan, & Abiroo ambientes terra ghs- cum qualetucumque efle, fit certa & indubitata
tivit ; Simonemqoe (A) reuiantem Petro» damna damnatio, quid valet Arianne, Sabeilsanos, Fotivit , omoeiqoe fimooiacos ecdetiaftids jaculis Pe nianos, imptofque Manichaeos pene orbe pepulit,
trus (i) perpetuo anathemate condemnavit . Et fe, fi Simoulaca & Neophytorum hereto, quai ut
turpe nimium eft , ut in pleniflirnum jam vigo beatus Gregorius dicit, eute eanei iu [nBt ettle·
rem confirmatr^Ecclefia , tam ferali inimico foc- fi» duAelita frndt farrexit, quafi prima dt maxicumbat ; ideoquf U) in primordio fun infantis ma ccciefis calhtatem foeda nimium pollutione
tanta virtute triumphabat . (/) St quis autem ob contaminetur t Igitur in Dominum & propter Do
jecerit, non confccrationcs, fed res ipfas, qnx ex minum veitram
___________________________________
excellentiam & omnes fideles Chriconfecratiooe proveniunt, vendi,- videtur quidem (3 fti rogamus & obteftamur, fi habere partem in Cbrialiquid dicere, nihi> autem penitus faperc.
Λ cupitis, fummopere inftate, ut tam fetva pcfto
Nam cum corporalis (w) ecclefia , aut epifeo ftis, qua io univerfos jam populos ulquequaque
pus , vel abbas , aut tale aliquid fine rebus cor
toviendo «terns morte mulâsvit, vêtira auâori
poralibus Ac exterioribus in nullo proficiat ; ficut tate fe exemplo penitus deftruatur, ne ulterius ,
nec xuim» fine corpore temporaliter vivit . (·) quod abfir, io Spiritum peccare, neque hic, ne
Quifquis eorum alterum vendit , fioe quo alte que ia futuro IsECulo remittatur.
rum habere non (e) provenit, neutrum noo ven
ADNOTATIO COLLECTORIS IN HANC ’
ditum non (p) derelinquit. Quam rameo objeftioEPISTOLAM.
nem to-er penitus canon exterminat ; cum procu.
rrorAn vel defenfbrem eccleGe vel regule fubjePiflelam hase primum quldxm a m« «vu!âuen (f) per pecunias ordinari prohibeat, ut io
1« 0m prelo fubiideadxm d«diflr< No,(y) X*/ no».
(,) e De·.
V) fc
(0 Rota. «». “*j.
(<) iterum.
(·) Tit- 111. ro.
(,) reliquo».
(y) Afl. VIH. »o.
(j)
Kfatv CcAcar,
,·.·»· ht
. Er eo* fub aaathemt· intcrdlcima, id ipfum de barcfi b monta ,
Ccut fanât decrcvh fyaodu, , nullum aut ecclafiarum coefecracioaem , aut irchipreibytcratum, aut commeadatioaes
altarium, aut traditione» cede Garum vendere. Quifqui» conduxerit, aut vendiderit, mi enteric, anathema fit , emeo .
Er rt ijx>od*ruf>t oo.nea tertio, fiat fiat . St i/u eiffirittu >tfifi*lt
tttmtltm .
(«) Dc horum Moeaftcrlerum litu tufultudu, ttt BaluaJua torn. a. Capitulât, p. io$j & f«qq-
ali
CONSTITUTIO LUDOVICI IMP.
debtagae eeqaa caefcript· «statut AipMdia a Simili modo dc in parabas Campanie, Signiam
ANNO
CHXISTi μμιΓ-ι-μ··-·. l<**Z^TZ*«uk Uaa D-
ANNO
FraGWMm , «m «Ui· -Mllhu Cupola : oec CHMSTI
non dc Tibur cum omaibu» finibus dc territoriis
ad eMdem civitates pertinentibus. Nec non & exasthatum Rarenmicofiem fob integritate , cum
NMttfrib· «·* «M·* <■«· tataueaUtta». ta»lale» ··urbibus, civitatibus, oppidis, dc caftenis, que pie
vm41Am<*m* «sgahi fauth Β·μ4Μ*1 Îirwwiùilw
•Μ·, Il
CmIAtim ·« tai W«« plIffaM*
recordationis dominus Ptppmus rex, ac bone me
KMtratM m» Mar· Ctrl*! ataiât·· etaMta «4è Ita
moria genitor nofar Candes imperator , beato
■aaa farvtad , CU autan» avaritiaa abaci alaltari»
Petro apoftolo,dc pradaceftbribta veflris jam du•Mtobaftite ad papriea qwft«· t Attale at qata«aqM«s
fartili «eeJklaàa caactNaata trinaria * aarewi praMtatt,
dam per donaticam paginam reftituerunt . hoc
ad aialAariaa nhnrta adCtitaretat , prlaaaa ■«aaMrtert
eft, civitatem Ravennam dc Æmiliam, Bobtum ,
tar a psapriia taaiak, «al pthatie, «ai eadaiaâWe, *
Carfenam, Forum Pompilii , Forum Livii , Fa
taut aaaaaa gratae· altari» iadaatar. Vale» at*» a.
ventiam , Imolana , Bononiam , Ferrarium , (/)
·, «c Μ _____ rr-^-„ -η____ T .niMr Comadum , dt Adrians , & Gabelum , cum omfMtatai· ΐφΐίΐΐΜ fa tavo fa a«dUa. HmBnibus finibus , territoriis atque infulis in terra
au fatal tapcrataria MMritarie, hk
iudu,
r' «faaridiaaaa
'*
marique ad praeditas civitates pertinentibus . Si1mm paln*rka agaala « fptaMta Da· » q·· ama rite In
mulque dc Pentapolim , videlicet Ariminum , Pifata· dtariaa fa aparariM· clatta aaicarac « a·! la P®··
fauram, Fanum, Senogalliam, (g) Aocooam, Hu
paten fahUsaitan caeAltacu * laitaada Chrlftam hunk
litata althn taUaabat. Deaiqaa tunc Mtpemat doponl ab
manam , Æuum , Forum Sempronii , Montem
epiftapte fa dertcia dageia baltab aural», fa ga»u»a oti
Feretri, Urbinum, dt territorium Valvcnfe, Cal
ati» ··»·««, aaaaihtaqu· a·*··, fad Utaalcatia tabu anales , Luceotos , Eugubiutn, cum omnibus finibus
raatia atiaqal. Maaftro ani» fiurik Mfabatw, fl tactefiaac terris ad eafdem civitates pertinentibus . Eo
Ala» faariile dapatataa coaarator afplrara ad facnjari· gla
cis araaaaa··dem modo territorium Sabinenfe, ficut a genito
O· L.dovlla het M4aa
aeaaa aaavaatu Aqaiferaeaaft
Aqaiferaaaaft ( aa ptataraaam
re noftro Cando imperatore (A) beato Petro apoci <»Uui (c- ran aagal «Manati ) qaad apeAelka (edit Irgatiaaa peftolo per donationis feriptum conccifuin eft fub
**’ ■■ coo- icbaiiar
Ladevka* inperata ceafitaMvit quacnaaqua a
vaot· Aqrif- ptedecaAetibaa Cui» doeata val raAituta faMfcat Romann
integritate, quemadmodum ab Itherio fic (/) Ma·
t' da hie fcribaaa pablka» cnaftltutlonee , quam
ccnario abbatibus , midis illios , inter idem ter
a
«’
fa· tM> I»*··· rabfriiptloea finaavit, atque figUritorium Sabinenfe dc Reatinum definitum eft .
at ita-i.c.ta. J*
arabes fa/ar i» ifmfi ia tbraairt C«Zfiaatt rata ait : Uitiam bajae abbaiii, Tfaatanad ft
Item in partibus Tu&mb Longobardorum, Caftel·
tti, a···, t.«da«ieaa kaaatatar, qui
cegaeadaatM eft
iita,q-r«i.^fiCla«
Felicitatis, Urbevetum, Balneum regis, (*)
* aagal
cape, *al fatau* » huju, Carali · ilk»
ri«rib··
tecta» Fraact· Ferenti caftrum , Ytterbium , Marram , lufcaanno Aqaifgtaai» la patatle aa |
‘
AaaadlAhi · »hbatiUa lallgieftfaua aataaehia cemiliaa ··■
faclaae.
' ·
niam, Populoniam, Soanam, RofeUas. Ec infu
* tpifcapis lifaaM « «eftti etdlaie oMatvatiwil « sus. gaaaralia
las Corficam dc Sardiniam dc Siciliam fiib inte
*la»·.
pttaia aeeftiteh, qua aaala eped eat, perlada fera a. _
gritate , cum omnibus adjacemibns dc territoriis
ragala fatal BeaedMH* ahfarvaatat. Hk pataa aeaftita*
tleala fa ceaSrawtleal· tait haata Petra apeftolo » tja6
maritimis, litoribus , portubus ad fupradiftas ci
qae vkarie dasdae Pafcbali , panera· fuaa Pipplnum fa
vitates dc infulas pertiuentibus. Item in partibus
Caretua Imitata» » ataaefa·· fas ac AHeraa fabfcrlptleCampanie, Soram, Arres, Aquinum, Arpinum ,
a· cor raber a a» t tarai apubapa·, eta abbatae, fa comi
Tbcanum, Capuam, & patrimonia ad poteftatem
ta» qaiadacin, bibliaebeearlaat* «Mngvaarlat· fa oft luium
aauai fubfcribata fecit « fa per lagacam Canâ· Robmm
(Z) & ditionem uoftram pettioefttia, ficut eft pa
etciafia TbaodMaa aeateadateram deaae Pafchall paps
trimonium Beneventanum, ASalernicantim, dc pa
traaiaiftt.
trimonium Calabri* inferioris & fuperioris,& pa
Ip/Jra ittfltttlmir fmantta fan ia ittrtit Qr^.
trimonium Neapolitanum, A ubicumque in parti
r/aot Ji/. *J. Lttiai ptrgreiae· fart fetat t fi f* nuetbus regni atque imperii a Deo nobis commifli
attatit VatHaalt iategraM Hi tafafaMMr hiftt arrHt.
patrimonia * (as) noftra effe nofcuntur. Has om>
,
Dnes fapraditas provincias, urbes, civitates, oppi baai
I» 9tntt9e Demini Dei Mnt^eteetii Petrie
,«β>«
da A caftella , viculos A territoria , fimulque A
& Feiii t & Spiritee /ofli.
patrimonia jam ditas ccclefua tu*, beate Petre
Go Ludovicui impertior Augufttu fatuo flc
Di*n «(·
apoftole, A (e) pro te vicario tuo fpirituali pa
Ludovic··.
concedo per .boc pdâom confirmationis (a) tri noftro Pafchali fummo pontifici A uoiverfali
noftnc, tibi beato Peiro principi apoftolonim, fit
pap·, ejufque fucceflbribus ufque ad finem Cucu
'* * pro « vic«^$ too domno Pauhali fommo pon- li, eo modo confirmamus, ut in fuo detineant
■kW J tine* & nnivcrfeli pspe , dc fnccefloribns ejos in jure, principatu ac ditione. Simili modo per hoc
”
perpetuum, ficut a pnsdeceflbribus * veftris uique nofirum confirmationis decretum firmamus dona
"** nene in vcflra potefate dc ditione tenui ilii dc dii- tiones, quas pi· recordationis domnus Pippinus
poiuiftis, civitatem Romanam cum ducatu ίαο , rex. avus nofter, A poftea domnus A genitor no*
dr iuburbanir «atque viculis omnibus t de tetrito- fter Carolus imperator beato Petro apoftolo fponriis ejus montanis, dt maritimis litoribus, dc por tanea voluntate contulerunt. Nec non A cenfum,
tubus, feu cun&is civitatibus , cafteliis, oppidis , A penfiones, fcu ceteras donationes, qu· anmuv* €·Β*1ί·ΐ’^ ac viculis io Tufcia: partibus, * id eft Pottum , tim in palatium regis Longobardorum inferri foCentumcellas (I) Casrc , Bledam , Marturaoum , Elebant, five de
Tufcia
Longobardorui
...........
im,
five de
Sutrium , Nepe , Caftellum Gallefii , (r) Hor. ducam Spoletano
, ficut
in fupraicript
........................
(criptis
donatio
Poli manium, Ameriam, Tudcrtum , Peru- nibus continetur,
continetur, A inter fantas me
memori* Ha
qu*fa>,*c. fimn, cam aliis tribas iafqlis fuis, id eft Majo- drianum papam , A domnum A genitorem nolem fit Minorem , Pulvtofqm , A Lacum , Nar ftram Carolum imperatorem convenit, quando (0)
niam , Otriculum , cum omnibus finibus (d) ac eidem pontifici idem de fupradiftis ducatibus, id
territoriis ad fupraditas civitates pertinentibus . eft, Tufcano A Spoletano, fiue auftoritaiis pnecc-
E
Due«r VariMMW «a co4k· Vatican·
daaft aa/ra
(I) CHra
(c) OJh!tat Hertt»,.........
Jraalaa , 9aJa , f^tfaat , fata tribat iafaUt fait..... falata/at , ttaraia» , Utrffaiaat
Ui at tfrriUrMt dtaft
[t'j^refiiataat taat aataibat ftanat Qaatfaaia an ata ftanbataat ^aaraaauat tie.
Camiattlaat
(g) /aeaaaat, Haafiaana, Xaataaaat fac.
(b) ». /ffra Jftftlt «Im*
(*) MantaeHa '
(A) Fwmn/. Caftraae titfraaia·, Qreiar , Maataat tlf.
(I) ar/raat 0 Jitiaatat fetitataiibar
{■) m/ra
(a) per tr
(r) Urat faatifta ti/tat Jf fagra/iOir ( tc > fed male )
CONSTITUTIO LUDOVIC!
.
__ crpium confirmavit . Eo fcilicet
3I4
IMP.
modo, ut annis Λ Francorum dirigantur, qui in.’er nes dr (/) ι!ίιπ>_
anno
finguli; fupiadidus cenlut ecclefi» beau Petri 4L0.
amicitiam fle caritatem ac pacem iocient , ficut anno
temporibus ptr recordationis domni Caroli ata» Christs
Christi flo]t perfoivjtur , fa’v» fuper eofdem ducatus no·
’r
ftra in ommtrui dominatione , fle diorum ad nb,
vi noflri , five domni Pippini avi noflri , vel &
”
flram partem lubjedione. Ccte.um ficut dieimur,
Carali imperatoria genitoris, confuetudo erat fa
ciendi . Hoc autem , ut omnibus ianfic Dei ecomma fuperius nominata ita ad (a) noflram par
clefi* fle noflris firmum efle credatur , fir/niufque
tem per hoc notlrx confirmation s decretum ro
per futuras generationes fle fecula ventura cufloboramus , ut in veflro velborumque lucceflorum
dtatur, proprie manus fignaculo, flt venerabilium
permaneant jure , principatu , aique ditione , ut
neque a nobis , neque a hlits dc fuccetforibus no.
epiicoporum , atque abbatum , vel optimatum no
firorum, fub jurejurando flt fubicripiionibus paftris, per quodlibet argumentum five machinatio
nem in quacumque parte minuatur veflra pote,
dum iflud noftr* confirmationis roboravimus, flt
flas , aut vobis de iupradiflis omnibus , vel fucper legatam fanda: Roman* ecclcfrae Theodorum
crflonbus veflris , inde aliquid fubtrahatur . Dc
nomcnJarorem domno Pafchali (g) papz direxi
fuprafcriptrs videlicet urbibus, provinciis, civitatimus .
bus, oppidis, cafltis, viculis, infulis, territoriis , B
Egt Lthiavicm etifencordia Dei ienperaiar
atque patrimoniis , nec non flt pcnfionibus atque
jatycrtpfi.
ccnfibus . Ita ut neque nos ea fubtrahamus, ne
que quibuslibet fubtrahere volentibus confcntiaEt fubfcripfcrunt tres filii ejus, & epifcopi de
' mus . Sed potius omnia qus fu penus leguntur ,
cem , fle abbates oâo , fit comitet quindecim , &
id efl provincias, civitates, urbes, oppida, caflcL
bihliuthecanus unus, fle nunûonariu» unus, fle oJa , territoria , patrimonia , atque infidas , cenfus
flianus unus.
ac peufiones, ecclefia beati Petri spofloli, fic pon
tificibus in iacatiflima illitis frde in perpetuum
Not
Sevcrini Binii.
refidentibu», in quantum poflumus, defendere nos
promittimus, ad hoc u» omnia in illius ditione ad
.-r &-r.-iir ia »« ctapaara raafii:»tn aaaab*
utendum flt fruendum , atque ddponenduin firmi,
•β» A«rr·»
Aino R.rJtmptom It9, I uteviter valeat oblinere , nullamque in eis nobis par
rur
<ι>»»<ηινι» b«t>u>' A^uitg'iui , >nqao
iatu
< »tqM
tem aut poteflatem Jifponcndi aut judicandi , iuu
trahendive aut minorandi vendicamus , nifi quin1U
a Jrt„o, ;
fu„,. ·
do ab eo qui illo tempore hujus fanflx eccletieC U, i><« &< s^tbenuc Anno, Inquit, Domini Sto. Aqaiifraii
i»<>vtntu habito par difpoftticrtrin in»,"»e·
regimen tenuerit, togati fuerimus. Et ii quilibet
i»«v ., I.uJovui, rp.Loporumqu· & abbatum, aliqua capi
homo de fupradiâis c:vitatibus ad vefliam cedetol, ,J viui regularum monachcruin «dita iunt > & muli·
fum pertinentibus ad nos venerit , fubtrahere fe
ii.rnmn fcripturai urn co.noJatton, fail· iltncorum Λ tltvolens de veflra (é) junididione vel poteflate, vel
■ ><*tun> ianOuuumaltum rtçula coofLtuia funi . badem
iU.tetn
ptopa verb.· -citri Anlcloaui ιί viiniercciTtoocm juibiiam scopere mereantur - quonodi, voluntarium prnbuit attentum , indii>a ei couJirioi>< > ή tanto por.tilicl ,·oOvcoicnrem etupitarat hom reut ·
sum altera conditio (d) efl, fle a fuperionbus val
Ita fitip'otci afkituiu Γ; nodalium ■■ te convemeuio , in
de disjunfla.
D
rentiOte dlfcrapant . dw\r P*l< Lactei.i -U·' iaat IcaD i «...
Er quando divina vocatione hujus facratiflimr
itaiaa, A^faraae iahlua, faiffa ,a anafita, , ut ranuafedis pont.lea de hoc mundo trigra'erit , nuliu*
v,nte, ub, niilto» J< cmnt rteno fut», quoi pio flatu ten
ua aedeCa rcliaitanJo dando *m appellar >
jejunio, pauci» poll Paie ha die bu», conjurationis
vir fall, etiam du·» riverai, fanflnatu lata* coafpicuu, .
judex tuoa alni «piicopi· tleâua ab Ebone Rheuienfi »·audores, & Berna rd urn regem , iudicio Franco»
no MGCCXXXIV. Ex hac vero epiftola liquet , epico
rum capituli fententia condemnaro» , luminibus
pum |,m tuilfe, cum Theodullui Aad«ga»t, eaularet, hoc
tantum juiüt orbari ; epiIcopas (ynodali decreto
eft, *Ate aoo. DCCXX. contra quant vulgo tiaduat qui
depofitos, monalleriis mancipari -, ceteros , prout
de epifeopia RituricxnGum fcripferum .
CreXr wv/r rvpz . ) toCmulabarur tauquam perticepe
quifoqp^ vel nocentior vel innocenttot apparebat ,
Beoniurationia aJ.erfue Ludovicuoi . Pernegat ille (e huic
vel exilio piofcribi, vel detondi, atque in monatrio».ni affinée» ■ Et q.iBoquim ei fp«» veni» <»ft«ad«bsfteriis converfari.
tur , 6 annuerer
Λ«Λ< tamen non putuir . Quare e»<<«
A
piendu, erat Phaganr* , ua papa menu fc acceplftc teftaiur,
Stephani IV. optuor , cui obviant ratifie » Ludovico P.η
fuerat , <.ura veniret ia Gallia»
Sed inter utriufqur paitiuue hoc difiiintco , quod Syagrio ua datum ut trauftrct
ad fuccaflorei, Ttcodulfo, nou item.
Hajar aatem cnminit mfonttm ft Throdaljar tonitfhtar bit ad Ajaljttm Bstartcenftm art biepifcopam
wrfibns lik IV. carminata
Non regi, aut proli , non ejus, crede, jugali ,
Peccavi, ut merit»» hxc mala tanta veham
|efe meis verbis, frater landilfime, crede
Me objetli haudquaquam criminis erte reum.
Perderet ut fceptrum, vitam, propriumque nepotem,
Hcc tria fum nunquam cocfiliatu* ego.
Dt ejufdem intqaitatt jadictt ad Modninum epifeo·
pam Aagaftodaaeajem bac Jcribit
Culps fsc:t frvum conferta perire btronem ;
Non eft confertus prarful, fit ecce perit.
Non ibi teftis inert, judex nec idoneus ullus.
Nou aliquod crimen* ipfe ego fartus eram.
^VENETUM
Nota Petri
de la
Lands
Videtur TheodultL·, fynodale iu licium derlinalfe pro(2 P,tf pali**»·» · S'cphanv IV. papa accentum
Sed nullo
modo probatur hac ratio, nq
hifcc tud.ciia . nec unquam in lynodii ab ullo «liegata
fur ep icopo , etiam e metropolium» qu.bu, pallium n'bui proprie folat . Immo hac Gallie concilia exhiben. archicp.foporum *ive uterrop^hteooruni cx.isple , ai «p f«p.c uon habcutibut uf.ua pailii Jaiuuatuii'm ante at ; .ft
Theodulfum ■
CONCILIUM,
Jamatt painaribatat Gradtufit nvafar t fedt faa dtjtftas tfi,
Anno 818. circiter hsbitum
pa Sapp»
'COttunato Gradenfi patriarcha e fede fua vel D repetiit ; eademque de caurta coaâa fynodus loan
Mraii -<· <.
(ubtradu vel aheunte , \ orem criecit . Foriuoaium rertituu .
** '**
gienie , Joannes quidam monachus fedem illam
Hxc Dandulu» Chronici lib. 8. cap. I. Jtantti
occupavit, fic tenuit quadriennio. Tunc reconciliaius cum Venetis Fortunatus thronum fuum
‘•^CONCILIUM
ÿwt fatriarcbatam m-aftrat t fyaadalt cr^aradtpofi·
tar tft. Nec plura dc concilio ifto refovimus
VENETICUM
ALTERUM
rora VII.
Anno Domini
dcccxvhi.
Qft jaditiam illad Afaifgrantn/t, dt qaa prtxitat Έ,/Ιο igitur triumpho, in Venetia urbe gcnersle
diUam tfi , Ludovieus, tarait ibidtm Êjinbarprino pu m atque pontificum celebrat concilium ,
P
da.· , magno cum exercitu Britanniam ingrertus
generale concilium Venctiis habuit . At majorem
bajm toncthi notitiam fapptditat , inanit Pttrm dt
la Laadt, antiqaa membrana, Jtotbaanfij momdierii
fnndatùnem contint»! , 1» <]»a Ladovicai dicitur cum
infuperabili armatorum agmine Britanniam preperafle , fic fugatis Britannis, atque perempto eorum
pfeudorege, patriam luis legibus fubdidirte. Pera·
Caacil. General Torn. XlV
,
ubi ordinatis regni negotiis , fic caurtis difcuiTc
cccleiiafticis , cum in Galbas redire difponcret -,
beatum Covoium adiit .' eique Imperator obtulit .
pro fua luorumque falute , & xtcrua remuneratione, locum Rochoncciem ab omni onere libe
rum fit immunctr , proprio confirmans donatio
nem annulo. Anno imperil· lui v. incarnw vero
Verbi dcccxvhi.
B h
COM
387
--------- CONVENTUS
AM\C>
CHs^STI
AOUISGRANENSIS
Anno Domini
g tn
r/r
dcccxix.
habitua .
.r
ANNO
CHkuri
r*XE hn&da , fa
pvblw , pmtnto dcccxix. A fix reftaurando dejeâo , vd confirmando flante ,
miie.at, audivit,- & quicqjiid uiiJc judicavit, fan*
btbifus eft tn palatto Aqui/grani, cum Lxdovicm Pirn vs flu Britembm sbt fc ad hiberna contu- fta impellente devotione fuperaddidit , nihilque
jijtf ,
dt rebut m to geftti fcribit aufltr vi
intadum reliquit , quicquid ad honorem lande
Dei Eeelefiz proficere poffe vifum fuit . Intere*
ta ejufdem Ludoviu , notn mt l-uitiijus , ut ra codicapitula quzdam legibus fuper add id it > in quibus
et Μ Ϊ. nwuileru Trudontnfii. Qua , intuit, hicœç
cauftz forenfes claudicare videbantur: quz haâeimperator tn eodem palatio concentum publicum
nus veluti pcrnccciTaria fervantur.
populi (ui celebravit , δς rcnunciantes fibi milTos
dc omni fuo regno , quos pro ftatu t'anüz ecdc-
a
Append
Tea- Vll.
cSl
CONCILIUM
AN G LICUM
ÆI
SUB WULFREDO ARCHIEPISCOPO CANTUARIÆ ,
Anno Chrifti occcxi. Beornutfi regis Merciorum , qui eidem aderat , primo « in quo Cenedritha
abbatiOa filia & hatres Cnrnulfi reg s Merciorum reconciliationem facit cum przfato arebiepifeopo
pro terris, quas pater ejufdem CeneJiithz injufte abftulerat ab ecclefia Chrifti Cantuarienfi.
Vide Concilium Cloveshoz mox lecuturum , numero 5.
SYNODUS PERSICA fotce SELEUCIENSIS NESTORI ANORUM,
In jna canones ad dtfciplinain ectlcfiafltcam pertinentes conditi , Prsffide ,/·>[*» Bar Nan
Nefiortanorum Catboitco, anno fiEgira xoj. Grasorxm tjji. Cbr.fti 810.
Ynodus Jofue Bar-Nun, ait Aflemanus B bliot. Bqui a Chriftiana fide defecerint , poftquana refipuerint, injundafque poenitentias impleverint, ad
Orient, tom. 111. par II. pagina CLXXXV1II
miniftcrium fuum , niG poft iteratam ordinatio
habita quo is anno eleâus fuit , hoc etl Arabum
nem , non admittantur . Centefimus vtgefimus
105. Chrifti Sjo. Grzcorum 1131. Ejus mrm nit
fextus. ut qui in terris infidelium vc>fantur, nec
Sobenfis m catalogo & in ep-tome canonum iynofUlendarium ecclefiafti:um tenent , per integros
dahum, Fragmenta ex cad< m au9·
ecclefia , ad cam minime accedant , neque ibs
& (eq ) fed pr’ufcs tres lupra trigima, aiiragcfnno lecundo, ac quarto Timo
Jofue editas commemorat Amrus in eju( »em vi
thei
viro enim permuni uxorem adulteram di
ta, his verbis; In fynodo patrum condidit de confiimittere, & alam ducere; & viceverla uxo.i concedit , u’ virum adulterum d-mittat , fc alteri nu
tutioribut & judicm ad fidem fpeflanhbut canmet
bat. Ce ntchmus decimus eft de libris abique do- C renium trtgtnta ; item interrogat tonat rejponfionff^ue
âorum approbatione minime pub^candis. Cenre[cptuagmia. In laudato Nomocanone Arabico exfimus decimus fepnmus , ut prcsbviet & diaconus ,
tant ejuldem Jofue de Monachis canones XXII. XX
F« Suppi.
S
Alitui um.i,
PS »»·.
---------- CONVENTUS
ANNO
c«;*T‘
NOVIOMAGENS1S,------------cIuXti
CHaH.’STI
in QUO LUDOVICUS IMPERATOR
Partitionem inter filios recenfuit, confirmavitque .
,
fiujiu Conventui memmit Egtabardui :« Annahbui
hu
verbis ;
Terum Conventus menfc Majo Noviom.tgi ha-Dfe poterant, confirmavit. Sufceptifque ibidem Paf
chalis Romam Pontificis Legati,, Petro videlicet
bendus condiftus eft , Comites qui illuc veni
Centumcellenfi epiicopo & Leone Nomenclatore,
rent deputati. Eo dominus Imperator, poft ferti
cifdcmque celeriter abfoluns , Comitibus etiam ,
Pafchalis expletionem , per Mofam na/igavit ;
qui aderant , ad expeditionem Pannonicam deiHibique conftitutam annis (uperioribus, atque connatis , ipfe paullulum ibidem demoratu» , Aquaffcriptam , inter filios fuos regni partitionem re
grani reverius eft.
cenfuit, ac juramentis optimatum, qui tunc adef-
I
a GON-
390
-
a
ANNO
CHRISTI
CONCILIUM APUD THEODONIS
VILLAM
ANNO
CHKISTI
ADVERSUS PERCUSSORES CLERICORUM,
Anno Cbrifti, ut conjeâura eft, pcccxxi. menfe Oâobri celebratum, Pafcbalis papx I. anno v.
insperatorum Ludovici Pii régi. vju. Lotharii ejus filii v.
Ex Bnrcharda Ub. vi. cap. v. & font perte x. cap. i 34.
N concilio apud Theodonis villam , ubi inter- Λ
111
fuerunt xxxii. epifeopi. Aiftolfus MoguntienSi qui» presbyterum (e) calumniatus vul
fis archiepifcoPUJ cum fuis fuffiragancis ; ( HadabaL
neraverit , vel debilitaverit , & convalue
dus Coltaieous srcbiepifcopus cum fuis fuffragarit , duodecim quadragefimas fine fubditis
neis , Hetto Trevirenfis archiepifcopus cum fuis
anni· perniteat, & DC. folidos cum tri
fiiftfaganeis ) , Ebbo Rhemenfis archiepifcopus cum
fuis luffragancis, cum nuntiis reliquorum epifeo
plici fua compofitione epifcopalibus ban
porum Gadix & Gcrmanix, ob nimiam pnefum-’
nis triplicibus epifeopo componat . Si au
ptionem quorumdam tyrannorum in facerdotes
tem mortuus fuerit , duodecim annorum
Domini debaccbantiutn, & propter frôum, quod
poenitentia fecundum canones ei impona
in Wafconia novitcr acciderat de epifeopo Joan
tur, & DCCCC. folidos cum triplici com
ne innonefle & inaudite («) mordridato , decre
pofitione fua , & epifcopalibus bannis tri
tum eft , ut communi confenfu & humili devo
tione (4) fupplicarenr auribus principis , fi fu®
plicibus epifeopo componat.
pietati complaceret ut calumnia in Chrifti facerIV.
I
dotes peraâa juxta fynodica determinaretur ple-B
Si quis epifeopo infidias pofuerit, comniter flatura; hoc idem epifeoporum judicio piaplchcnderit, vel in aliquo dehoneftaverk,
ceret , fi ex toto fecundum poteltatem Ipforum
·
*
- - .. .
*
‘ decem quadragefimas cum fubditis annis
poliet definiri, id eft, at canonica ferirentur len
pœniteat , & presbyteri noo occili tripli
tentia, hi videlicet, nui timorem Domini poftpocem compoûtionem componat . Si autem
nentes , in miniftros fuos (r) graflari prxfumerent . Quod fi vero pietati illius complaceret ,
cafu & non fponte occiditur , cum com
juxta capitula regum prscedentium , ubi eorum
provincialium epifeoporum conftlio homi
provifio mifericorditer in oflienfis pecuniae quan
cida pœniteat. Si quis autem fponte eum
titatem interpofuit pro confolatione fandx ecclcocciderit, carnem non comedat, vinum’
fir , ut prxfatx res per pecuniam ab imperatori
non bibat cundlis diebus vitx fu« , cin
bus facerdotibus ad defenfionem conceftam , &
per pœniteniiam determinarentur epifeoporum ju
gulum militare deponat, abfque fpc con
dicio, fi pietas illius collaudare voluerit, fic defi
jugii in perpetuum maneat.
niri cis complaceret.
Alftolphus Moguntienfis arch i epifcopus
I.
Si quis fubdiaconum calumniatus fue
rit , vulneraverit, vel debilitaverit, & con
valuerit , quinque quadragefimas fine fub
ditis annis pœniteat, & CCC. folidos cum
iua compofitione , & epifcopalibus bannis
epifeopo componat. Si autem mortu is fue
rit , fingulas fupradi&as quadragefimas ,
cum fequentibusannis pœniteat, &CCCC.
folidos cum tripla fua compofitione, & epi
fcopalibus bannis triplicibus epifeopo com
ponat.
II.
Cdixit : Si principibus placuerit , aliifque
fuis fidelibus , rogemus ut collaudetur &
fubfcrhbatur . Et collaudatum eft, & fubferiptum eft, tam a principe, quam a ce
teris omnibus.
(/)DECHETUM
LUDOVICI
PU
Imperatoris
Adverfui clericorum pcrcirforej , Triburie in aha
conventu pojl [ynodnm , apud Tbtodonti
villam 'ditum.
Lacuit
P
noflris , ut ficut ab
nobis & fidelibus
Si diaconum calumniatus fuerit, & con-D
epifeopii, & reliquis facerdotibus ac Dei fer
valuerit-, fex quadragefimas fine fubditis
vis alio anno apud Tbpodonis villam admoniti
annis pœniteat , & CCCC. folidos cum fuimus & roga'i , ut epifeopi & eorum miniftn ,
compofitione Iua , & epifcopalibus bannis quos Deus fuo, non humano judicio refervavit,
juxta fandorum canonum, fanâorumque, patrum,
(d) componat. Si autem mortuus fuerit,
ac capitularium precedenyum regum coram pofingulas fnpradi&as fex quadragefimas cum
fitorum flatura,& Dei facerdotes, eorumque coo
fcquentibm annis pœniteat, & DC. foli peratores , quorum mtercefliombus & fupphcatiodos cum tripla fua vompoficione , & epi nibus fanda Dei ccJcfia conflare videtur , inufcopalibus bannis triplicibus epifeopo com- âi permaneant.
ponat.
I. Con-
( » ) Daernr variantes at C*d. MS. Luctnfi BurctiarJi : «·<-■" J.r»
( i ) CuppLcrrtur
, < · ) 'fafa·
(J
(») Coloorefaioi fet'U ,
, /’#» ^uadroirpmrt
foe [eidftir oauit fia »!trot . £t DC. f.Z/Z«r itoo trim'll /·«
, ty .ps/ir.,AoaaAz irtplirlkor rfifap*
rr*po*at . S! tut· rorriooi fwtt *11. aaaarwa, ^«a/rrai/a faeaduar feetori rraiprorior,
DCCCC· [rl.jirr ttoirifl.tl fat rtioptfitfuir , ff rplfapailitit beeeh tripl/tlhei rptfapo trorpooet . ft fair rplfirpe /»//'«« frfar/l , crmlrrhon·.
Jr./ι til tn th for rkitorfiert-ti r. foe^refr^otor no jitrdWt euolt peoitrtl, t? frrtbjfltrf nffp ir.flnrto irorftfiiioorer re-efroot. ft ooirm rejo
(f) ta BurthaMo titulu· in mirgna politu* eft i ft c i* Ceotilft Tri~
ierieep CofC : rtf. £.airpofiti»» o CeroJt el. frieolt Qeliio rnloerlit·» CS faffriptonr.
Concil. Gtmrei. Tom. XIV.
Bb
x
>ς ι
CONCILIUM APUD THEODONIS VILLAM
I.
Conftifuinfiuj ut ii quis fubdis.conum mlumnia-
Not a J a coi t St a
tus tuuit , & convaluerit , pœnitentia canonica
[■"•nneai , & CCC. ici.dos cpilcopo componat .
Et G mortuus fuerit, juxta id quod canones prxvij iunt pceniteat,& CCCC. fohdos epiicopo comp mat
IV.
Si quis cpifcopo inlidia? pofuetit , comprehen
dent , vci in aliquo dchoneflaverit, pornitcat fe
cundum canonum ftatiita , âc presbyteri (c) non
ονΛΐΰ triphccm compjîitionem , cum julirii» ,
eux m iupeiiorc capitulo fcnptz & conhrmatz
ctlc videntur, componat.
Si quis per induftnam e/fcopum occiderit ,
juxta id quod apud Theodoms villam λ xxxn.
tpilcopis decretum eft , ôc quod ibi a nobis, & a
primatibus totius Germaniz Si Galliz , benigna
I
,,
voll.uijjtionc collaudatum Sc lubicriptum eft, parmteat , & pecuniam 3 nobis concciTam ecdcfz vi-
no
v
di
CURI;
i
adeve Ch/fii titrn:· ) Di Ime
cnn»»nru inter.
yetor quod ell apud Eginfartum .o ihnnro D.
«/»'·, inquit» otrxfr Oiltpri reai/um fr»r-tbi
T kr^.
λνό tiHjm mtpnt pepnl) Futur*·.· hiji·'/'·
i~r>^ fu»
pr/mtiff.th· ietperttte'i Lurittii! Ir.
ttm/ih ftlixm , jtUrtrti w »ιαΛ
Huic couventui clu» poft anno Cuccefttt alter apud
'fr.burians, io quo Ludonmj, quod in prior» Cyuodo ro
gatur futrIt «b epifeopi» > decret uni edidit idveif.i ptriufluras clericorum , quam conventum Tribut,enfcm .ncanre
nonnulli cum eo contundunt, qui pliniaiia poft «i>nt hab,.us at fub Atnulfo.
II
diaconum quis caliHnnutus fuerit , (j) &
con· Huent , ptrnitcat fecundum canones, & CCCC.
iil'.ios (f) componat. St non convaluerit, juxta
pixcepu fynodalu pceniteat , & DC. lulidos eptkopo componat
HI
Si presbvterum qui» male traflaverit & fpaflatern , lecundiini eius epifeopt Icntentiâïn perni
teat, \ DCCCC. loiidus cpifcopo componat. Si
J. 'em mortuus luent , ut IvnoJus
Binii.
O- '-mp<
bratsen elfe feuferat Laurentius Sur.ut in m,
& annum Î > j. quo Moguntinum & Rh«m«i>ic .unc.lia huius 10 Rhamen£» concilii »A.s atCrifitum inven tur . Io fin* teftamenti
Ce ol.nl poft nomtn Hadabolk Colomenfis archiep.Copi ,
Roulpb. limul & ΧΧ'1ΐ*ΓΐΙ nomina tubtciipia tunc . H i
Igitur temporibus nondum R.culphi fucceftor Hr.ft.Jio»
Moguntina , nequ· Ebbo , qui (ubrogarus eft VEiGilo
Rhemenfi , neque etiam Hadabcddui fucietTur Hildobu)d>
Colon.mfi v.rlefie praTcderunt, fed pot.ut trmpor» I ur
>mp«'»io<·» . 5 qu'dem lib. a. capitularium conftu-.i.
rienum a Ludovic o edittrum » cap. tj. prediâoruni epiLoporum irum fucccTores ncminatim rcsenicntui his ver
bi /· Mffnntitf
'fi
Hrtjiu'ji »r an
ance Mogunnacam & Rhemenfen» primnn celebra*am luiCnum illuni., & diem in nofho banno permanfeft tempore Carol! Magni , eum Mogunnaco Ricolphus ,
nt , ad htcum noilrum rcdigntui , & cap'us tn
non Hciflullus, Rhemsufi Wlfariut » nuo Ebbo juoftdi!tail.in.1 relegetur , & ibi tamdtu cuftodiamr ÔC
fe apud af>a utriuique eontilH exprvfte inveniatur . Hei
ftulfum
auteiM Ricolpho» Ebbonem SJEHjno in epiCoperu
conflnngatui , donee ccaâu» Deo & ianebx ecaJuiiniftrando fucceffiffe , coeSmuiii e» q<>at huber SeiacleGz fatiiiaciat , quod pnu> gratis tacere noluc_ io_ Jt.ftotia
....................
........nenli
..............
.. _
_ ____
liur
Moguut
t.hru
4. quaque
de Ebboof*
ffat . Et fi omnibus vobis ifla complacuerint, dici-θ cp.fcopo Rhsmcufi fit Daoorum apoftolo pluribus lueu mfra
annotabo.
te. Et tertio ab ?mmbus conclamatum efl: Pia*“
'
b LvJouitJ pii /ittperrHtrli farettHU . ) Hxc conftitutic ΑΛ. irno
cer . (e) » Et impe.ator
& pene omnes Galba.
nequa Carol. , neque Ludovici imperatori» etT» poreft .
Λ Getmanix principes (abicnptcrunt , finguli bnbibetur enim in <· mentio Tribut lenfis fyuodl, qua ca
lebrata eft anno Ur.mm. cAmtcnteliuso vonagefimo Tub
gulai facientes cruces. & ecclcfiafticus ordo, Deo
Ainuipiio
imperatote . quaodo jam Carolus Ar Ludoviι\ pi i ncipibus laude- reterentes , hvmnum , fe
cua ntuitis ann.a c vivis exctiTiiTri . Baconiusar.no SisI't^rn
, dccantab'.T’
Et 'l klu’a eft
f\ nudus
A D
( x ) dseft ittitl—rli
) ftmpttti tp/fttpt .
( r ) dteft te««
(J
( » ) A Impe aicres
. l.eee » C
, ideft I.udovicus & Loihariur , fub quorum imperio celebratam eftb Synodum apud Theo
dut< ■ vtllsiu reAc in titulo monet Sirtnondus . Et tamen ipfe decretum iftud retulit ad folum Luduvicum, non Culum
m t’iulo, fad etiam in epllogo > ubi contra omnium veterum codicum & editionum fidem Ccripfit » Er
C
pr«r irnivrt
ZJi. Vide autem quam per .culo fi exempli fit lapius hominis confiant) fa nsa atque omnium Ce'nirne
celebrari - Qu» enim poftex decreti ift.us editiones prodiere, omnes sd S’rmond ram expirlT» funr Conftat fene ex
antul.bu· Egmhardi Lotharuini a '’ire digrelTuos poft conventum apud TheoJont» villam habitum aon. ttr. ed hyc
nandum Vvormatum profeAura elle Sed sum tamen yoftea id patrem rediille anno fequenti cob gi poreft r» lifJem
annal.bi» . m quibur legimus [.ulou.'iui ann. Hit pcraPo ronvsnru qui Attmiaci habebatur, venandi gra.ia Ardueu
nam pcti.iCe. Lorharium ve o h'iui·. I rum ii> lta'’3c> wl'lTe ; quod evenit poft .tqumoft.um autumnale. Itaque interH.it haud Jub e L<>:hai js lumciitai i ; bunenU . cr-nque ob .aulfem rxife m sntiqu » iftius «lecrsii exemplaribus H*
hoc iocu in.p.um eft» 'f 1’·ίΐ’»ι.·η< C* ceve :», ίκ
t. I. p. 1109.
- -------------------------------------------------------- --------------- .......a^E
391
594
» AD CONCILIUM apud THEODON1S
ANNO
CHRISTI
VILLAM,-------ANNC
AUtantn^no Trifantifftt annat ut fertur t
AD NOT AT I O
C A I T I C A,
Hai. ctltfaata^
Cii*lV
CORRECTIO.
ET
Onciliuni ad Theodonis Villrt? ex Barchar-A Tom. IX. pag. 614. edit. Ven. in hanc formamEx Mnl j
To·. ’
do omnium vetuftiflimo fcriptore notum , in
Drcrcrwaa Caroli I*feraient adiierjui clericorum
p*t ·»!· annum 8x1. poft Baronium reliqui omnes Ecfertafforti Gt.
clefiafticorum Annalium icriptores contulerunt .
Nec in hac tantum correâione chronologies
ufus fum feliciter ope met codicis manuicripti ;
Surius. qui illos omnes pneccflierat, anno 811.
effigiandum maluerat, errore ille quidam manifed & variantia quaedam cx illo promenda lunt , '
fefto , cum ex eodem Burchardo conflet inter
qtne forte eruditis non dilplkebunt. Primo igirur
ceteros Concilii hujus patres afTedifle Ebboncm
Epifeoporum numerus, qui in editis eft ΧΧΧΠ.
Rhemeofem , cujus prodeccffor Wnlfanus anno
in noftro eft XXII. fic manu antiqua additur a
813. majo menfe , quo Rhemcnfi Concilio in
lius denarium X. ut fit XXXII. Ex patribus con
terfuit , vacuam illi fedem nondum rcliquiflet .
cilio prasfentibus Aiftolfus Moguntinus, & Ebbo
Sed dt ejufdem Burchardi vetuftiflimi codicis LuR he men fis tantummodo proferuntur, ceteris, Haccnfis teflimonio confiât , fuperftite adhuc Caro
baldo Colonieofi, Hctionc Trcviienfi, qui in edi*
lo imperatore hanc ad Theodonis Villam fynotis comparent, omtfTts. Qik> etiam loco cap. 111.
dum conveoiflc . Ita enim ibi lego de fynodo
edita ferunt : Si ^aii pntbytrru* cala*aiatai fat~
Tribtirienfi, altero anno a Concilio ed Tbeodo-B
_ rit, vaiatravtrtl, G dehhtavmt, & convaluerit ;
ms Villam celebrata. Ex Concilio Trifariaufi c. 1.
Codex nofter legit : St fuir Presbytero* colum.
captain* itcltfiéÜKtiu apod• Trifaria*
a Carol?
— ‘
■
· , motui fumi, G fpafjeverti ; qus utique Ieâio prçG primi? Galbant* collaudata* , G fnifcripta* .
fcrepda eft, cum Ί rtburicnfis conftitutio, m qua
Qua. fi admittatur ieâio ab editoribus Concilii
cafiones illi omnes repetuntur , tanlumdctn ha
hu/us five ncglefta, five ex codicis defeâu omif*
beat ; quin Λ ita paiitcr legit Piftorienfis codex
fa, Concilium iftud ad Theodonis Villam confiMS., io quo hsec ipfa decreta leguturr. Ex eo
g ne mus oportet poft R.hetpenfe , quo tempore
dem pariter Piftorienfi codice emendandus eft ca
£bbo Rhemeofem fedem illam nondum tenebat,
non IV. in quo edita ierunt : prttlnten na» ten·
& ante diem 18. Januarii anno 814. quo Caro» fi rnplict* com/ffationeru Oc. Illud enim w» io
Ius obiit. Immo ncc ad exordium anni 814. reji
eodem codice dec ft .
Hanc vero, quam fiatuo, epocham concilii ad
ciendum eft, cum ferius quam ad illud exordium
Theodonis Villam , Carolo adhuc fuperftite, harevocari haud quaquam poftit fynodus Tnburicnfis , in qua a Car olo fignata eft conftitutio pro
biti, confirmat corrcâio ab an.iqua manu in co
confirmatione eorum, qux Patres fynodi ad Tbeodicem noftrum tndufta : ubi enim in editis con*
donis Villam ianxeruut . Concilium enim illud Cautionem Tnburieniem legitur confirmafle 1*
Tribu rienfe alit anna poft fy nodum ad Theodo
ftrator, G pear *W1 principe!, prout etiam primigenia manus in codice noftro fcrtpicrat , veta
nis Villam convenit , ut in eadem conftitutione
exprimitur . Qpare fynodi hujus ad Theodonis
ftus quidam cenior correxit Imperatores , Caro·
Villam annus eft 81;. poft majum menfem. Re
Ium fcihcet, fit Ludovicum , cui in extremo vi
te fux Carolus imperii dignitatem communie.»·
formandus iJco eft titulus conftitutionis editx ,
ac Ludovici Pii nomine inferiptx apud Labbc
verat.
C
t
AHYTONIS
C
A
P
BASILIENSIS
EPISCOPI
I
T
U
L
A
R
E.
(·)
■Mt lt-Ηκ capitula que fequuntur Ahyto BaGlienfis ecdefie antifles, dt abbas coenobii , quod. Augia *
«>d*ai «a
drciiur, Presbyteris fu« dicecefis ordinavit, quibus monerentur qualiter fttplot ac plebem
Gbi commiflam cafte & jufta regere, atque in religione divina confirmare debeant.
ftwilMX.
OsrexvATio
Philiipi
Labié, S. J.
Nm alere aaaaa» ·**- ■,<<«··! potet eaplioUr· HeytooU , «piteopi RaClienfi* Br Axjl· Bivk<« pr«p· Conftasd···
•fabati· , qu«4 «· «sdklbu» Riblloibcctrun Vatictas ac Barb«r.n· a r. c. EaMiko Blgqti· fukMHntrai··· cdidir *·
1u<«m Aomaot Lacer Uacherlux ed xakeax luti fpictle^ii , H«rmannux «rt. Coatraâux Ia Chronx· atqux anoayoiua
fcripcoc chraaiel abbatis S. Galli tcfttocar Hriroac priratam fit qui··*· vitam adoptas·· EikbaiJuai fiv« EtlaboUu·
abba(«ai xiu. illi iueceffilfe , aonu vx.u S)· obii^Tv , ea· miilu* a Carolo Magoo Caaftandaopolim m»o Sta. Hu.««poricM fua·» &
St«- Vvc«iai atoaaebi a corpo·· daft) radcftiqao v!£t. Ia fol.
AHYTONIS BASIL. EPIS.
396
IV.
A nccciTe habent ibidem aliquid emendi, miflûs tuOS
'Quarto , ut * fides fanfti Athanafii in taicerdodirigaut , & oblata in âliam domum conferant ,
tibus difcaiur Ac * ex corde dic dominico ad ho
& cum gratiarum a&ione fideliter pctcipiani .
ram primam recitetur .
XI.
V.
Undecimo , ut placita ixcularia môn obfervent , ·ηΐη l(Jr
Quinto , ut fciant quid fi: fac earn e-itutrq baptifnee fidejufTores cxiftaiit , nec canes ad venan
matis, Ac confirmationis ; & quale tit myfterium
dum, nec accipitres, vcl falcones, nee fparvarios,
corporis Cx fanguinis Domini , quomodo iri eif
nee ulhus luji aut fpcftacuh licentiam habeant .
dem myft’riis vilibtlis? creatura videtur, fij tamen
Sufficit cnuu cis quod in primo pfalmo legitur
imifibilis falus ad zternitatem tnimae fubminjIn lege Domini efe eorum voluntatem, & «n lege 7^'.
ilratur, qux in fola fide continetur.
ejus meditari die ac noile . Et quod m apoftolo
VI.
prxeipitur : Nemo militant Deo implied fe negatus ,
,
Sexto, qux ipfis facerdotibus neceflaria funt ad
fac utari bus, ut es placeat cui fe prubavit.
.diicendum ; id eft , Sacramentarium , LeftionaXII.
riuD>, Antiphonariutn , baptiilerium , computus ,
Duodecimo , ut fciant quia nemo per pecunias
canon prrmtentialis, P/alterium; Homilix per cir-β ordinandus
___ f_. eft
_ l , nec per munera ecclefiam debet
cilum anni dominicis diebus Ac fingulis ieftivitaoccupare, quia fi faftum fuerit, ίχ iplc , & ordi
tious aptx . Ex quibus omnibus fi unum defue
nator ejus deponendi funt: qu*a manifeftum eft,
rit , facerdotis nomen vix in eo conflabit : quia
eos qui talia agunt fimoniaca hzrefe xgrotarc ;
valde peticulofx funt evangelic» minx, quibus
& talem non per otlium in ovile ovium juxta
dicitur: Si cucu' caco ducatum proflet, ambo m fo
evangelii veiba, led afccndcntcm aliunde, furem
elle & latronem . Et non folum ipfi qui hoc la
veam cadunt.
i
VII.
ciunt, fed At qui confcutiunt facientibus, excom
Septimo , ut fciant tempora legitima ad baptimunicandi funt.
raudum m anno; id eft, fabbato fanfto P.ilchs,
Terno-decimo , ut nullus vagantem ex aliena
ut illa trma metfio in baptifmate imitetur tuduaparochu audeat recipere , aut fecum commoran
».am mortem Domini clartficatam refurreftionc .
di , aut miifam celebrandi , n.fi. pcrmillione noEt iccirco nique ad oflivum diem ipfa regenera
flra : nec ullius ccclefia; aut plebis gubernacula
tio facra ab omni populo Chmliano celebrabitur.
fufeipiendt , nifi przvcntente confcicntia noftra ,
Aliud vero tempus baptifmatis labbato fanfto Penqui fccus fecerit, excommunicabitur.
tecoftes celebrandum eft. Si vero neceffitas con-C
XIV.
uger.i , omni temporc (j) fiibvenicndum efl, quia
Quarto deci no , ut in tuguriis , vel in ecdefiis itni(
, L
necciVnas vix habet legem : <3c ut vas ad fontem
non confecratis, vel io domibus, nifi forte viit ci*< poicib
baptifmatis habeant quod ad reliquos uius nullatandi gratia in infirmitate , detentis , mifiarum
myllcna non celebrent . Quod fi fecerint , pro
tenus adiumatur.
VIII.
pter inobedientiam degradandos fe fciant.
Ο.Ίανο, pronuntiandum eft, ut fciant tempora
XV.
fcn.mdi per annum ; id eft , omnem dominicam
Quinto decimo , quod decima , qux a fidelibus
datur, Dei cenfo (j) nuncupanda eft, (e) & Deo ComîIib·
a inane nique ad vcipeiam ( b ) ne Judaifmo caex integro reddenda. Cujus tertia pars fecundum T,?1“ ’
piantur. Feriandi vero per annum ifti fijnt dies,
ut iupia orli fumus, Natalis Domini, fanfti Ste
canonem Toletanum , epifeoporum debet elle .
phan., i.infti Joanms evangehftx , Innocentium ,
Nos vero hac potellate uti nolumus, fed tantum
oftava Domi’ii , Theophama , Pu^ficatio ianftas
quartam partem (/) juxta conftituta Romanorum
M.uix , lanftuin Palcha , ficu’ fuperiori capitulo
pontificum , Ac obfervantiain fanftx Romans cccomnrehen!i>m eft : Rogationes tribus diebus ,
elefix , de eadem habere volumus. Quod fi quis ζ
Atcenfio D.nnim , l.’bbamm iar.ftum , Γ
Pcnteco Dcontcnttofus inde repertus fuerit , five ille cleri
lies, ianfti J.unnis B.pnftæ, duodecim apoftolûcus, five (g) diaconus fit, communione privabi
rum , m.txnne tamen ianfti Peni & Pauli , qui
tur,
fy nodal i ccnfura judicabitur.
Europam lua pr.r? c.uionc illuminaverunt : AfXVI.
fumpno fanftz Mar x , dedicatio bafilicx fanfti
Sextodecimo., ut unufquifque hoc provideat, ut
Michael s areh.ing.li, dedicatio eujufque r ratorii ,
mulieres ad akare non accedant , nec ipfe Deo
ieu cimisbbet fanfti , in cujus honore cacem ecdicatae in nullo mmilferlo altari* intermifceantur.
Quod fi pallx altaris lavandx funt , a clericis abclclia fundata ift ; quod vicino tantum circumftrahantur * & ad cancellos iemims tradantur, & f-r:< ’ ,b
murantibus indicendum e(’ , non generaliter onrub.is . liidiftum vero jejutrum quando » pal. uo
ibidem repetantur . Similiter & presbyteri , rum
oblata ab eifdem mulieribus offeruntur , ibidem
„ ,, irl, vel a * domo (c) fuerit denuntiatum , ab on.nt" ""s Sus generaliter obferverur . ReOqux vero frftiviaccipiantur & ad altare deferantur.
, c.^!- tares per annum, fanfti * Remedii , fanfti MauXVII.
r.cu , Ianfti Marum , non lunt cogendae ad fitSeptimo decimo , ut ipfi facerdotcs verbo Ac enandum, ncc tamen prohibendum, fi plebes hoc
xemplo prxdicrnt ut nullus ufuras accipiat , ncc
^felctipla. ncc Ipeciem pro fpecie . Quia valde in
Ι>ο·»*9 c.iilc & iclo Dei cupiunt exercere.
j
©I co ,
-n.jti.
Mono , jubendum eft eifdem facerdotibus , ut
pon permittant fecum mulieres habnare extra
neas pixta hhernum concilium , nifi eas tantum
in quibus fufpicio nulla malx famx oboriri poteft.
Decimo, ut tabernas non ingrediantur, nec fed< Hj domi , nec in umere occupati . Si vero
fidelis , & rebellis Det jatfiotiibus eft qui hoc
agit : quod ommbui Chnfhanis (A) aeque iurerdiflum efte dignofciiur , maxime tamen facerdoti
bus , qui formam Ac exemplum fidei omnibus effe debent.
XVIII.
Decimo oltavo , ut nullus ordinatus, five ordi
nandus migret dc fua parochia ad aliain ; nee
ad
( b ) ,.a
:Ij.
c;·· •uXu·( li ) ■>.
t X ) >»»
Λ .Λ,nr U,
MS'·. kU.!J
. ■(/·.’■< ■
( /■ ) e
nr . n
r.
( ' ) e Ijrr
c dr-u
(
.b unu.ltuu ItO.mlnlcu
t) Itjendun» a Uemun «...net Dachcuul.
(Z ) .«>.),»C»
ir.unjv,n <,[<. ·,
(abbwrn vere
397 .
r
’CAPITULARE.
(Ia orationis , ecclcfix A pcemfentia eos foblequatur , & tamen matrimo
ad limina apoftolorum cauila
nii jura cis , non viciftim * , frd ad ahes non • nun
lux cura derelifta ; nec ad palatium caufta inter
<»■’ » i·- '
negentur. Ubi vero mancipia non unius, fed di <«r ipit.i ,
pellandi , nec a communione fufpenfus ab alio
verte poteftatis junfta fuerint , nifi confentiemicommunionem recipiendi t fine permiflione . fic
CuiquoUu»
bus utnfque dominis , hujufmodi copulatio rata • ·<|1. <0 .
præfcientia epifeopi foi : quod fi fecerit, nihil va
non erit . Quidquid vero * negligendo fentitur , (t»iiu.r , t
let hujufmodi communio, aut ordinatio , aut de
migratio ■ Et hoc omnibus fidelibus denuncian& virtute qua potuerit non emendetur; nam hu «4 «itiul, .
XUtSrr.
jus copula: auftor erit, qui huic negligendo con • A I'f
dum\ ut qui cauffa orationis ad limina beatorum
férait . Plura font que ad incefti crimen fer ibi i*» ρ·ι· ,
apoftolorum pergere cupiunt , domi confiteantur
Quld-juid
poterant, ficut in matre, & filia, fit noverca, & »cro »«Kb
peccata fua, & fic proncifcantur : quia a proprio
pene innumera qùas menti ad feribenduin non
epifeopo aut facerdotc ligandi aut exiolvendi font,
occurrunt : hujulmodi tamen , & his fimibous
non ab extraneo.
perfonis copula maritalis in fempiternum fubtraXIX.
··
cantetur, nifi ea quas auôoritatis divins font,
qua po(U.& patrum orthodoxorum fanxit auâoritas . NecB
Frge/îw/rrvisde, admonendi font, ut fciant po- « tuet.de ;u
.'uiis denuntiare que fint opera milericordir cum
fajfa angelorum nomina colant, * fed ea tantum
fruftibus fois , que evangelica & apoflolica pagi
9U® prophetic* > & evangelica docet foriptura :
na compleâitur , quibus pervenitur ad vitam :
ideft, Michael, Gabriel, Raphael.
queve opera iniquitatis cum fruâîbus fuis multi*
Nef diverfa fentiant in judiciis pœnitentium ;
pheibus , quibus calle finiftro ad «sternum tendi
cum unus minus , alter vero majus alteri adutur interitum . Et ut perjurii crimen omnimodo
/·* A lando, alteri detrahendo pheere velit : fed conZXX fiderata qualitate perfonae juxta modum culpa.
devitent : quia non fotum in evangelio vel re
liquiis fandorum crimen perjurii , fed in verita
»·/«- agatur cenfora vindifte.
te que Deus eft ( fi mentitur ) perpetrare diXX.
gnofeitur.
FigetCava, admonendi funt, ut perpendant, quia
XXIII.
quidquid a fidelibus datur, redemptio peccatorum
Vigefimo tertio , admonendi font, ut fciant qnia
eft ·' ideo non glocientur ta’ibus lumptibns uti , in ecclcfiis quibu* prxfunt fponfi fafti font : fic
fed magis timeant quod in veteti tcftamento de
ideo omni vigilanfia qualiter eas decorent, fic cis
faccrdotibus diâum e it ; foivwiorem populi eos deiere portare. Et ideo cum magno tintôre folbmi Cinceflanter deferviant, totius vitx fo» vigilantiam
impendant·.
fint, quorum donis panicipar.tut , qu>a magnum
XXIV.
periculum eft judicctn fieri vi:x alkux , qui neVigefimo-juarto, ut horas canonicas tam nofturfcit tenere moderamina vitx fox.
nas , quam diurnas nullatenus praetermittant ■
XXI
Quia ficut Romana ecclefia pfallit , ita omnibus
Vigefimo primo, ut fciant fit, intelligent, quid fit
ejufdem propofiti viam tendentibus ‘ faciendum
incefti crimen , fit hoc unufqutlque in fua paro
tibu, .
eft ■ Et non folum novi tcftamenr documenta
chia provideat ne fiat, fic fi faftum foerit , quan
font eamdem formulam obfervandi , fed etiam
tum celerrime potuerit emendetur ; ideft , nullus
veteris teftameoti, patet ratio : quia propheta
fibi accipiat de propinquitate ufque in quinto ge
Spiritu fanfto inftruftus profert: Septiei indie lau Tfn. ..»
nu. ‘Quod fi ignoranter faâum fuerit, non fa
dem dixi tibi. Et , Media notie furgebam ad confi >«♦. e»
cile credatur , fed judicio Dei examinetur : fic
tendum tibi.
non feparentur in quarto genu , fed in poeniten
ctleb. tia eundis diebus conjunâionis fur perfeverent .
XXV.
<>n 1
VWUVSI* «·**'*-’■* VVUJMUV4.VIIIV VW j-» .. w
. Vigefimo
quinto
denuntient, (f)
B<
Similiter fit vir duas uxores inter fe fimili ratio„.
,
, ut plebibus
,
ne ccnjunftas , aut uxor duos viros inter fe eo- Dqui fiiios, fic filias fpirituales, quos in baptifmate fufeipiunt, & eis fidejutfores dc iponfores fidei
dem modo conjunftos , aut compiler aut comexiftunt, & pro eis diabolo, cui antea mancipa
mater, filiolus aut filiola fpirituaiis de fonte, aut
ti fuerant , abrenuntiant
fic ideo ufque * cum
de confirmatione , aut Deo dicata , aut alterius
tulua
adulti fuerint, & eis fidei foz fponfionem & abuxor vivente marito « aut alterius maritus viven
renuntiationis expofuerint, fic reddiderint, in fua
te uxore. His talibus nulla ratione in matrimo
providentia habeant . Et quod ilii qui pro eis
nial» licitum eft conjungi . In pruno vero genu
vel fecundo fi inventi fuerint fcclus perpetrafle
fpqponderant , ab eis eadem refpoufa ex integro
fornicationis, matrimonii jura (a) ulterius fciant
exigant.
fe funditus perdidifte. In tertio vero genu fi in
Finiunt ctmnes Abytanis fitx Hcytonii
Betfilerqfif epi/copi.
venti fuerint tali crimine pollutos efle , digna
CONCILIUM
APUD OSLAVESHLEN
SUB WULFREDO ARCHIEPISCOPOCANTUARIÆ,
Anno Dcccxxt. Bcornulfi fcilicet regis Merciorum fecundo , in quo prxdifta Cenedrytha abbatifta
priorem foam cum VVulfrcdo archiepifeopo reconciliationem redintegrat, addito etiam
. corollario. Vide concilium Cloveshove jam proxime fequens ,
leâione feptima .
CON
II) a!teri:»f .
( b ) .juti
J99
400
CONCILIUM feu CONVENTUS CPTANUS ORTHODOXORUM
——
Hil Sïi
_
,
.
_
.
.
.
-7^-
...
tCHRlSTi
Pro decerneodOf nom etfti cum kareticii unum i» comtlium eonvemendum t
Anno 81J. habitum.
E< M..Î
·
ichael Balbus vacuum ex obitu Leonis Ar-A Decretum eft non licere , communique confenfu
Ipp. To«.
meni imperium occupans , in ipfo quidem
definitionem luam feripta ad Imperatorem fyno?*t Iu.
dica expofuerunt . Concilium illud cur Labbeus
tegiminis exordio mitiorem fe przdecefTore fuo
erga orthodoxos facrarum Imaginum cultores exceterique omiferint non affequor , cum de conci
hibuit atque inter cetera componendz pacis me
lio inter fe habito pcrfpicua lint verba in exor
dio ejuidem fynodiez. Nae qui ve/ln a Deo toro·
dia'illud elegit, ut orthodoxi ftmul βζ heterodoxi epifcopi in concilium coeuntes', de reftituenda
nati imperii jutfu m unum convemmue . Extat fyecdcfir quiete deliberarent. Venientes eo catho
nodica illa inter epiftolas S. Theodori Studii·
lib. 3. epift. LXXXVI. in editione Strmondi, ex
lici cpiicopi cum Hegumenis monachorum , con
quo Graece & Latme hic damus.
cilium inter fe prius habuerunt , an expediret
cum hxrcticis in fynodum convenire confulturi .
M
Epifatj ex perfona omnium Prapojîiorum
ad Mtcbaelem fmperoterem.
B
Ελγ/γοΛι» tx rpccuTB ·χ«ντυν Î Η^Βμό«ν
«wpc; Μ.^αηλ BatrrAea.
φμ»ί·
Os qui veftri a Deo coronati imperii ;uL
,
ΜΕΙΣοιΎτι το αυτό' ο-υΜληλυθο’πς xatiu in unum convenimus , minimi cpifcoπίχι A^Lfrvdtoairra
3a«-rAwa< r’Aa>
pi & przpofni , primam hanc vocem fub divi^rcor
ίβυχο»ο< π xl η^όμ^οτ, <·»«τ(α· ytevfui ravrlue
mtns conllituto regno veftro edimus adtoms
'
gi-auarnm fit laudis ; quod revocati fumus qui
<
y^tyyôptSa
int ri
όμΰν χράτης , tuyafueramus ejeâi ; quod mifcricord'am experti ,
pitiριον η (f cùvtiipiov ' οτιανινληθομ^-οϊ ><»τμ»νοί,
qui zrumnts pretii ; quod refocillati fuerimus ,
οτι βλίΐίθημ!^ οι τίπιλ«<ΧΜρ»μόο<, ο?/ «
oui deficiebamus, ab hyeme ad ver , a t cm pe
οι /χΑιλο/χοτις ' aid χ&ρΰιος tii tup,αχό ζχΑι,ί fii
ltate ad tranquillitatem , a mori ore ad laetitiam,
ΓαλήΙίυ, 4»® αθί/μ/αί fit itâupiav ' ξόα »ινα χ, χαco va quidam & incredibilia cernentes . Tale
ρα3οξα itepaxom. Τοιχυτη yap ή i βαηemm ctl jullum imperium velitum , Ictum ,
«j.undum , valde optabile , pacatum , «qui aλκα yappôowot , ίί>φρότι»ος, xολι X χτ»ς , elpiptapyor,
dignum
. quod‘ C
roans, muliis alus appellationibus
.,
‘
~ ψιλ^/νονiroXKa'rç ιηραις xpotnyopixii ^ίιβνυμος ·
ad ChrHli
ven De. noftn exemplum , diffiht.a. veu
χ ;
©w
a„reÎT<
r.
.
,>
r
; _
dentiaλ coaptat , zgra boat , triflia exhilarat ,
.,m
fij
,ί.
<Ο>»β»τβσΛ
,
TO
νίνο^νοτβ
ύ>»·ζ·Γ·
,
τα
Av»np«
Y«eximium
quoddam revera imperium , α
& ex ita
iis
um auoddam
_
’
.
.
» * ?
_τ Λ
ρονβιίσα tfyuperif m ίτχ Cat^rAHz, <. f r«Aar
qux beata quondam pizdiiata fuerunt , par :
μχχαριζομίπΛίοΐρρΛχος · h
roèt, e^xwquod laudibus exornare hominis lingua haud
facile polht . Sed quandoquidem harc ita io
μ/οι$ m er’ χντξίοι, ι^ «ΐττΐς της r»p« ΐμνν GteK άξινiuavitbm/m vo.em audire venerandi ac nii ηΐ/πκ àxiret ri »«.τ/μ·>ζ
titlimi oris veftri * ut quz auribus accepimus ,
Γ0μαιο$ ΰμύιι.
«rspΰσίνάχόυομ^ raûra χβτίφ·
Oculis intuemes .! if ·
Ad^tyfi·
Chrilliaoorum tide iioflra eft , illud cum reve D nrρί της εΐλιχριης η >ζ «μ*ιμη»>ΐμ·> TaSv Hptriavti» iri
tenua referre audemus , quod fi humanum
Ttitfui · ΐΧΜίομ^ arJic ηλμ^μσ at’»inTq«, wc h [dj/i
quiJpiam cftet dc quo ferivo eft , & vel in
«ν^ρωτηόν τι η ντο λι^ο/,φ.ον, xi
χγικτβίτ*
ÎAi'ibtl’iini patriarchz noftn potellate filum ,
nutùv àp-^itpitei η yap ημνν T«Jv *'ν«ξ/«ν ^Νβταζόμ^ον ·
vel m nolira ; non Iulum parum aliquid , kd
βΊι νου το μιχρον , αΧλα^ζρ <1 το »atv xepa^aspR11 i^to *
toium iplurn credere oporteret , ita jubente
mandato . Cum autem de Deo Icrmo Gt , &
ου η. τη uVroAÀc «sAdLoixnK.Erfv J» tropi ®toix. f-!(&too
in (Aum cui fciviunt omnia : non modo hic
ό λό^φ*, ου ίουλα τ« οομχβντβ · ou^ ό "lirit n ttrit *
aut ille, led neque li Pet-us ÔC Paulus , neque
α’λλ’ oui’ p Πίτρ®“
Π«υλθί , otîj i» Ίτί τ*5ν a'yG angelorum quilptam foret , demutare qn p·
Aon P» , τολμνισοζν αν «αν το βρχχύτχτΜ τβρχ·
piam vel minimum auderet , tanquam everfo
xirnrref Je ίιβ τβτβ τβ χαντός »u«^prfA/ov ανατρίea rafone evangcno umverlo . Jam vero fer·
monent , refellendi caufla , euin hererodoxis
οο^Αβ* Προς η το evnàpai λο^ον αντφρ»ταον μιτ»
conterre apollolico mandato repugnat : mmitJv ίΤίροίοξ»ν «.«νταμινον, rif A»oroA«y vaporymeque convenu, mb ad correptionem tantum
yt^ia , ù xa^ixo·; · à pi ri vpii wdeaiav μονον. K«r
modo. Proptcrea indigni nos pu imperu vellri E
èia TBTt or avarier iocAor ri tuafflüi ΰμ«ν xpàrxf,
famuli , ne hikerc qindem audemus. Quod fi
X, ypii^at μονον i χαταΊολμνμη · E* if τι αμφιquid eft cjuimodi, de quo ambigat aut diffidat
β^λλοιονον η χχιτίμινον τνΓ θί<$ υμνν μ»>αλονο/α
divina magnifiienna veftra pie apati.archa dilJwtAMtr^cM ciao ri αρχιιρίνί ίυΐιβέίς ’ ή ptya^n χ^
iolvi pofte t lubcat msgna ipfius & a Deo con
firmata manus , vrl ut divinorum zmulatnx
ÿiornptxTOi αύτης γ«ρ , »ς ζηλοτυβίσ·® τα ·5πα
ad communem utilitatem , a verere Roma fuin' ώφιλ^α τβ χαιτος, χίλ<^<τάη> mapà τηί 4fpeout ol:m & ab mitto
N
paterna rradilioric Irani mid us mos fit · t . Hxc
ccsuf.^ijn. D
.mus
Curtpai Ptùptf ίιξασ-θαι τ1υ> Sutaaawn , aie αι«Otv π »ζ ίξ •χργης xarpor^paicTwi ιξίίοθη . AJ ot
7 , if Πί’τρκ
ANNO m · κύρtoi φ*γ*.
CHRISTI
Συ Λ Πι7/>>* , $ »»<
ηυτρ
τη is'rpji a/wîepje-t» μ»υ τίυύ txaXwrZ» · xj χ^'λ«ι
βίαν ου χβτιχΑ'ΛΛ·» βυτης. Taon fyw το imp
μΛ τ£ι ebefy'mt Ιούλη* σν* αυτή ον» θτρ ή »<ρΐκλοτκ τύν TrrmrMW/sfwv. Η' xpxratat «uv j(ièp
του &tot> ηίζ*
I xw^axd^tjwv >Ç θ«φΑη
1 βαβ-ιλί* ¥ ^ftrtatôiv, ·ν no^ott χρόνοκ Itetrot»op$W,
»ί«ΐ«ς xauSw va κράτος άμκβοντυ
ι» ηνψαρΐαις π
vtxec »χθρ«ν π >£ χολ/μ/*τ.
402
? fo"
/***·
«V
:lefiom mtom ,
èT porte tnferi am prevoieinnt adverfui tom .
Hoc eft indignorum famulorum tuorum poftulatio : bxc noftra humilis fecundum Deum ex.
hortatio . Valida ergo Dei manus fervet te
mundo defiderabilem piumque Chriftianorunt
imperatorem, ad multos annos fuperftitem , Ac
ad filiorum filios imperium tranfmittentem cum
profperis fucceflibus , hoftiutnque At inimico
rum vtâoriis. Fiat, fiat.
-ΛΝΝΟ
CH£>ST<
m*ÙÎ. .«
··■
Ttyem , Γήο/η.
——C ON CILIUM
IN
CLOVESH O,“N~
CHRISTI
CHRISTI
, ‘T“ ,
L I 1 OOB. I
CIRCA ANNUM CHRISTI DCCCXXII.
m·*.
oac
·“
gtorntt^ regit Merciorum Ill. profidentibat Wuifredt orcUtptfttpo Dtrobernta, torn ceterit epifcapit ,
obbotibnj , omnittmque dignitatum optimatibus: tn y«a ροβ altquit ad ecclefiarom utihtatrnt,
Vite mooojiertolir regulam, Ô* regni flabilitatem pertinentia , de injutiu agitur Dorobtrnenfi
•
tccltfie, per Ccnulfum regem Merctoram (jam inde mortuum ) illatu.
r
N no dominice incarnationis 8xi. * indiâio
ne 2. de diverfis Saxoni® partibus congre.
gatum eft fynodale concilium in loco prcclaro
A
qui nominatur Clovesho, prefidente huic venera*
bili concilio Beotnolfo rege Merciorum, AcVVulfredo archicpifcopo , ceterifque epifeopis At abba
tibus, omniumque dignitatum optimatibus, cccteQ« ·foft‘c>ruro fcilicet & fxcularium perfonarum ,
utilitatem Ac ncccffitatcm ecclefiarum , monafterialifque .’ite regulam, Ac obfervantiam ; * itabifiibibiai· jjtatem quoque regni pert rail an tes.
lentiam regis, inftigabant archiepifcoputf», ut re
gi® voluntati eo tenore pareret , quatenus idem
rex difeordiam, quam per nuntios fuos inter apoftolicum Ac archiepiicopum compofuerat , diflipa ih'JpW'
ret, omnem quoque poteftatem At dignitatem , p-l , mode
qu® ad primatem fiedera pertinebat , eidem pa- h·
juftifttmc privatus, tam per ea qu® hic internos
nulfus rex regnaret , idem pater archiepifcopus ’ £'*|·',ζ<’'“
• mt
fcilicet io Anglia * illa funt illata, quam per il‘(/•acate. u qua per * vi fio nem praenominati Cconulfi re Wlthrethus invitabat Cenedryiham abbatiftam noduM co.
gis ad apoftolicam fedem perlata funt , nec ille
hxredem filiamque Ceonulfi regis ad prediftum ,tm.B··'folummodo f®pe nominatus archiepifcopus, fed
concilium . Quo cum perveoiflet , omnibus in
viiper eafdem accufatiooes Ac difeordias xtota gens
concilio audientibus , conqueritur archiepifcopus
Anglotum per fex annorum ferme curricula, lua
de injuriis Ac moieftiis fibi Ac Chrifti ecclefia a
r per κι primordiali audoritate , facrique baptifmafis mipatre fuo illatis, emendationemque ab ea ( fi ju'L J··
nifterio privata fit . Super h«c omnia quadam
ftum eft) poftuiat . Tunc omne concilium pro Dtetrttlt
vice idem rex Ceooulfus cum fuis confiliariis ve
juftitia invenit , Ac hoc unanimo coolenfu decreniens ad villam regalem Lundoniam , conftituit
vit , ut illa omnia qu® pater ejus archiepifcopo '·"<’■
1
diem ( cum magna indignatione ) quo idem ar- Dinjufte abftulerat , jufte eidem in illo Ipatio * · LocMtena nomine Leogenesham ; infuper daret fiéjâxnàrL·. hi , videlicet regi , centum viginti libras dena
riorum .
Hanc autem reconciliationem predidos vir
Wulfrcdtu diu recufans contradixit· Cumque amici viri Dei Ac optimates regis , qui illum plu
rimum dilexerunt , viderent rapacitatem Ac vio
firefatus pater perdiderat . Quod ipfii humiliter >«r·· ·
popondit .
Placuit itaque Beornuifo * regi cum fuis fit- ‘rxgx
pientibus , pro amicitia Ceonulfi regis Ac heredum illius, praenominato archicpifcopo fupradidarum rerum diligcntiftime reconciliationem Ac emeodationem facere. Quia autem hoc pr®nominato regi Beornuifo placuit , Ac humili prece id
depofeebat , pro amore At amicitia illius confen- Archiepitc*.
fit . Heres enim fepe nominati regis Cconulfi p?· «>«r·expetiverat eumdem patrem patronum Ac interccflbrem habere, * deprccabatque eum humili de- p<» >··
E voiione , ut pro plena reconciliatione fufeiperet
in quatuor Jocis terram centum manentium , id
eft,
i indiûi· terti» fiKtJic x
trahunlPiafclicitatcs , perturbationes , dades &
dita retulerint domno imperatori, nefeio.
ilerilitates in populos , tota follicitudine curat ,
ut bona quidem ftatuendo , mala vero deft ruen
do , obtineat una nobilcum apud Dominum , ut
Nota Jacobi Siamomdi , S. J.
remotis adverfis cafibus , regnum fibi cotnmiffum profper e Deo favente valeat gubernare. H*c
I Ctetllieet Âttieiettefr.) Eglahartut Idea mrnf* A
dc his fimilia cum priores noftri jucundiftime lo
guGo racuai tradit In 1,,^,|Ο<>η*Οη
m, «X ramon ooo ait exauditu, , f<4 poem, port aliquot
teris potentibus, ditarique rebus, fic thelauris or’
“ “ ““
naenfe, oculi, orbatu, , vel Ipfe fibi
tadio
loog>orl, v>ta
nari : fuit etiam confequens , ut principum pro
mortem coafcivit, v£>a poft triduam interiit . Addic auftor vita Lu«lo,).-i ,
videnda leges promulgarentur , fic epifeoporum
quod Caroll Maxai patri, fui nataralm filio* bn·, « D>ofollicitudine canones (larueremur de rebus fanâigcnrm, Tbeodorkum it Hutonem m ejufdem erintini, fufficatis, id eft, facris locis deputatis, qualiter tue
pkionem adduâa, i» manatlerium detruferit . Quibu» nerrüb, vulnu* confatalia infliûum ce*pit dolorem urgire,
rentur ab improbis , tuerentur a gubernatoribus
& lacryma, frequam irnea eacutare , eo quod and r*ufi,ni
vel expedirentur . Convenerunt epifeopi viri fandvdifle abi videretur, dum fpoare veaieoii atque fuppliβι , quibus tunc abundabar ecclefia ; ftatuerunt
citer vea'am depte-anti ooo iadulfiffet. Cuba multi* gemitibu* * UcryiuU vulau* coafriaatia faaar* uon poffat ,
illibatos confervari debere facros canones, qui fir
Nequeat i (finio epifeoporum metu convocato, poblicam permati funt Spiritu Dei , ccnfenfu tutius mundi ,
egit P«eniieat«am , cum illia ritibu, , haud dubia , quoe
obedientia principum, confonantia fer i ptu rarum .
libro j. cap-tulariuiu fueram, capptyt. yp. «>. 4j. dt yt.
Ipfe ab «Ina puM.cam pataltentiam ageunbu* tuar* canoEx quo tempore acceptum fic receptum eft , non
nea «clefiatLcm requirebat. Tempu, fit aâa & locum bualiud cfte agere cuiquam adverfat canones, quam
pu concilii auAor vn
ventu Amniatenfi contigiiTc videtur , q.iod
tamen przientes erant : quodque fpiritu fuo ftalibro >. upitr S- conlinetur hir veil», . S
ruit ecclefia tenendum , eundis diebus ufquc ad
» >'£«τ·» toawlftui CotbejMft is
«. .«•«a
Pslthafi»· Ruberi»»
r
SuriuM ». Januarii refait l.u4o*i
ChI
ia
m*Mllefiuaa
*-J". •aA^a.lneaa# i i^u.a VeK.r^·.
-«"'Ml
run · U0A0 Adtihud'
ΙρΓ* · <]a>buid»m ci'm)
^^·δ9·’^^^·β^·β>«69·’€9·*€8ΐ’<δ9·:*β>
AD
CONCILIUM
ATT1N1ACENSE
Sub Ludovico Pio Anno Six habitum
z
It SnPH
r>
D
l
T
1
o .
généralités ad liicoium ac conjugatorum erm
A' bec forlr Artinitrmfi eaniiliO endite fini yer'rcmifit judicium , ut ipfi inter illam & fuum
rtle Hgrtkildu «lolkis femme tn A^tibertem O/
>*·» /nem . g>jaa totem. btflonem , Ü tenedit te conjugem judicarent, qui de talibus negotiis erant
cogniti, dc legibus frculi fufficicnnffune pnediti ;
•L h lententiem , le^ti epnd Htncmernm Atrnreftm
corumquc kgalibm judiciis eadem femina fe fubin opejcnlo dt divert io letberii n Auinirco pal st io tunc fuerunt , quando effet, unde pernitenti* modum poft illorum judi
cium ab cpileogali au&ocitata depolccret, fecun
in uuiverfah fynodo totius imperii , ctiam cum
ledit Romane legaris, & in generali placito, le- dum quod iacri canones prr fixerunt, et impone
mina quicdam non ignobilis genere, nomine Nor- re non negarent : nobilibus autem laicis faccrdotluldis , de quibufdam inhoneftis inter ie & vi tahs diicretio placuit, quia de fuis conjugibus ets
rum fi i am vocabulo Agelbertum , ad imperato non tollebatur judicium , nec a facerdolali crdi
ne inferebatur kg’bus civilibus prnjudicium , flt
rem publice proclamavit , quam imperator ad l'ylegem proclamation! femine protulerunt , ac le
nodum defiinavit , ut inde epifcopalis auftoritas
quid agendum effet decerneret ; fed epiicopoium gali judicio quKtliooi terminum contulerunt.
I
LUDOVICI
PII
IMPERATORIS
CAPITULARE
II.
Admon itionem generalem continens ad utriufqne ordinis homines , cum inftrudiooe mifforum
dominicorum, quos in diverfas regni provincias delimabat ·
Extol
eptrd Being. T.
C^SY NODUS
1. pqg. djt. edj. Fenf.
INCERTI
LOCI,
In one Ebbo Armeris eetbtrptfcopni in Dentem de/iinetnr ed fidem Cbrifii emuneio»dem
Circa annum Sia.
Capi-
ment, pratvio ad vitam S Anfcharii dic IIL Febr.
t» s»pH·
/^\Uo tempore Ludovicus pius imperator
p/i7/ ’
tulare 1L edebat , quod cl conjeâura Sir. Df. XIV.
mundi in txxis in iyoodo Attiniaccnfi an
ni 8 a a. praff itutum eft , Ebbo Remenfis archiepikopus vel jam agebat in Dauia legatus apo(Ιο
EPISTOLA S. ANSCHARII.
ί 1 eus & fidei ChrifttaoK prreo, vel eo jam deftL
natus fuerat ; nam in cap. XXV. eorum capitu
larium tranfmitrendse edicuntur leges illas ad cer
tos quoidam epifeopos , a quibus per totam pro
vinciam evulgarentur . Inter ceteros id muneris
demandatur Ebboni gnmuio potnrrtt ; tf pundo ei
nn Itottrit, ( quod fcilicet procul a dkêcefi fua
effet in Dama ) Aetedo tptjctpo tjm xnce . Hec
N nomme Sanftst, flt Individuae Trinitatis .
Anfchariuc gratia Dei arebiepifcopos , omni
bus fanftis Det ecdefin prsfulibus, in regno dum
taxat Ludovici regia commanent ibas . Nofle vos
copia , quia in hoc libello continetur , qualiter
Ebbo Remenfis archiepi tropus , divino afflatus
fpiritu , temporibus domini Ludovici imperatoria
,
., ac ,pene totius regni
«
.
cum eonfenfu ipfit»
ejus
I
porro Ebbonis deftinatio in Daniam auâoritate
fynodi üôa eft, cui dein Pafchalis Romani ponnficis confirmatio acccffit, ut ex fequentibas S. fynodi congregat· , Romam adiit, ibique · vcAnicharii Hamburgenfis epifeopi literis difeimus ."nerabili papa Palchali publicam evangelixandi iiquas ideo recitandas duxi, quod de fynodo hac, centiam tn partibus Aquilonis accepit . Et qualialias ignota, nos docent. Ferte tamen ignota hcc ter poftea Ludovicus imperator hoc opus fublifynodus ipfum eft Attiniacenfe concilium , cujus mavit; feque in omnibus largum prabuit ftcbencau&orirate Danicim miCQonem Ebbo fufeepit .
volam , 61 cetera qu* huic legationi contigerant.
Porro EpiilcJam defumpfiex Hcnfchenio in ComQpaproptcr fupplicitcr deprecor , ut apud Deum
in-
CONCILIUM COMPENDIENSE.
409
4>o
e ^^—intercedatis, quatenus hec legatio crefcere &f'u-Adiftaverit, ram vos, quam fucceftbrcs veflri , ubi
“ anno âificare mereatur in Domino. Jam enim Chrifto
utilitatem perfpexeritis , notum omnibus iftud fa·
cwaisn propoftto ftr apud Dano* & apud Sucones Chri- eiatis. Omnipotens Deu* faciat vos omnes hujus
*”
fli fundata eft ecclefia, & Sacerdotes abfque pro operis pia benevolentia participes , ix in cnlefti
hibitione proprio funguntur officio . Precor et
gloria Chrifti coheredes
jx
iam, ut lus Ii teras in bibliotheca veftra ad per
petuum memoriam reponi faciatis, & prout locus
anno
’*
<»:«8reis»iJWissK
L presbyter cum Leone Nomenclatore, ncioo " ♦uiffe Theganus in libro de gcftic Ludovici pu
PU- s»».
quo in tumultu Romanorum oculis prunum or
teftatur his verbis : ££*/ /xpradifiuf pmitifex cum
bati, dcin capite truncati tant · Necis hujus au
yeramtnto purificavit fe tn Lateranenfi patriarcbid
âorem Pafchalem papam quidam infimulabantu',
coram JupraJtftii lepat’t ex popxh Rom ma cmn
tptjcopn ΛΆΧ/7ΖΖ. 0" preibytern CT diaconibiii quin·
cujus Gntftrx de te futpicioni amovendx frequen
ti epifeoporum ÔT reliquorum ex clero concilio
1" &c.
χ
coafto , interpoGta facramenti religione fete ritu
CONCILIUM
COMPENDIENSE
ANNO DOMINI DCCCXXIII.
:tera de ictus icclefiefticis per laiœs durpatis.
In quo aftum inte
Ujut cancthi notitiam eruit Steph. Baluziut vir „ honorati eui inteitexiftent atque voluiffent. Sed
c contrario, ut audio, ifti de quibus nobis fer
erudit iffimm ex Agobardi libro de dtfpenlanone
ino eft, inchoatam difrordwm magnificant, Side
ec.~iefiaflic.irum terum: ubi pofl enarrata <]u* :t Atconcord's in coafpeélu domini Imperatoris mini
tmiactnfi concilio ±tfla filtrant annoCbr.fli ccccxxii.
fc ajdiiTe vel inieiicxiflc dicunt.
Sequenti anno , inquit A^obarduj , cum acleftent
julh ( primores mimique ordinis ) in Compendio
Nota Stf.en. Baluzh
palatio, & dc liisf illicito fcilicet rerum ecctefiafticarum ufu ) inter eos feirao habereturi ad hunc
Anno itsque fequentl poft conventum A 'f iniirenfjm ,
modum , poli multa colloquia, in quantum ego
$4 eft, anno DCGCX X|l l. hsbiie eft fynodu» epudCon’.intellexi , ratiocinia iunt perd nets , ut primum
pendium , io aui rurlum aflum eft 4« rabat facili Illicii·
quidem iutdledibus omnium inculcarentur cmiair euam auflor -it* LuJovri Pii, iteroqu* au flor uoliores atque dementiores esifterent ; ita ur& luis
i. Ne quia »«ro cenitatur conventum tuif•dhibfrent pietatem, ut & ecclefiis defentionem, D?,’iUM' s" ~
marepoluicutr
politicum, non aut·», «cciefiafticum , adaeque nec
g.
r
:
..
t/ι·,
i·iamert
nerctqur compiuenti concordia rcmedUbilo ac ve·
fynodum : taftis eft Agobardut , ai conrtntui intarfiiifla
/rraiabii. nisbilis, otfenfioque ‘ comitante pietate de indui•lij» cplicopo». Vigebat autem hic moi per «as tempaftatea , ut epifcopi in con*cntlbna >llia regi i i iraffarrnt
efttfin <·* gentia quoque edet fecura .
de
KHt facti» & ad religionem paninantiba», feoüm ·
°" a
Hanc rem cum Dommus imperator audiret at
|»'a.
anno narratione corum que gefta font io alio convenfceret,
r
*
* G
Λm
--G
Λi· kx
‘ caffe Ludovico
1 -J
divinae ultionis me- anno
CHRISTI (u CompendienG, io quo Ludovicos imperio prinn; nam m teupeer, ai: anonymus vit· ejus feri- CKristi
,*i'
varus fuir. Hcc enim Ludovico exprobrant fedipior , fMdaav predigtefa figat apparentia «aumn·
Mtperatarit folltctuiiau. Quaoquam vero nou ne
tioG conventus illius patres : Air forte iaterita eZtad tegeret , Mt m cea/pe/ht Dot qaid^aaeu àoloft
go leditiofoa bofce epifeopos tuse omnia per in
juriam principi exprobrafle ; neque enim nâe eagent ( p Felici» difcipulum hi» temporibua tre» libre» Jiaaeadt II
cultum perduxit . & piétuns undique decoravit
fenpfit
, quorum primo impugnat fraûiomtm (aerarum ima- btt eoatr»
Hujus d.rbus Romani jud'ces, qui m Francis leginum. Secundo contra euoidem fandae crucia adorationem CUadaum.
cbantur captivi , reverti lunt quos in parentum
______ Tertio
____ fanâorum cultum & peregrinationem RoJebndit.
i· ai-oftolorum fuRcptam propu
proprta ingredt permifit, & eis Don modicis rclD·»”» |«rator
m>(it tn urbeni fil'uw fuutn Locharlum ,■ qui dual ia ur
bem vauilTt' , & ab Eugenio honorifice fufeeptu» fu lifer ,
fietera pef*l'
areal , Inquit auAor «>|a Ludovic! ,)aae-
Dee
Coett'sai
•'M efeat
. la urbe
tiifligt, accadarve coafeafu pontifie» politicum urbi» im
perium i rimarium habent it, o Italia , anno tsj m Lu Jour·, hia
•t'b»
Fa/*···/ tu ed eleDieaeae pea, efir l,
aedert
re gar //»»«/ ,
..-.".«a. Jl.·. . __ __
tttire, ae^re hket
Γ__ _
uWd
n
eheaed iapediau a.
.r
. Veiameu et
b Jrd/r r»v< «·»»·>» ) Baroni» afiramt Eugeaium Qp*«die
tribu» taatutn anou fediffe , & quod hic quatuor anni Metit!
Eugenio attribuantur , mendofnm ββ< , IdqiM A i mol ni
aliorumque fcriptoruai hujus tvmpoeia auâorltsta confir-
DIPLOMA EÜGENII PP.
EX APPENDICE VARIORUM
poft chronicon Reicherfpergenfe anno
lén. Monachii in Bavaria
a Gevvoldo edita.
epifeopus fervt fervrttm Dei Kathfrt· Far» h«i··
-Ci ds fettHe Fevtfulfil ecclefia, D Metheiioec·
clefia Speech Jelieitf. qua tf Sertgatarenfis mrara· H-adia >>
petttr, atqee Aleviu fettHe Httrewefie ecckfia ,
petilae mode An»oei S. Veteerenfis ecclefia epifet- j„iio „
M»
eli&D Tetttmdo, ttec am Mowers deci- <·"ο>.l»«-
4B
EUGENII PAPÆ II. VITA.
-bat & optineatibat, exercittbafyeu flebit
anno fir derw dsrsfar, & tAxrxvix,
CHRISTI
Defiôcrio (alutis animarum veftrarum, filii in
4«4
ftitutiooibu* benigna» SUte* pnsbete , qui VO* fic
' '
verfutiam
fathane cavere atque ejus eterooscru- A^srciatu* evadere inftruir, ac ipfe in die judicii de
Cbrifto carilGmi , cum audivimus chriftianiffi- bonis operibus veftris feculoram Domino perpe
mam cooverfationem veftram, Ac fande fidei bo- tua remunerando* gloria prefentabit. Ad perfenorumque operum veftrorum proceffum, fammo dam autem Ac neccflariam eruditionis veftre falutem, ut comperimus non fufficiant pauci, qui
gaudio atque letitia fuimus exhilarati, quia di
vina in vobis operante clementia , ut apoftolus snodo conftituti funt vobis epifeopi, quia plures
ait , ubi abundavit deliftum , ibi fuperabundat fnnt adhuc gentilitatis errore ibidem detenti, ad
Sratia » atque quomodo fanâa Dei ecclcfia no quo* propter inopiam preconum divini verbi non
ris temporibus quotidianum in eledioae veftra dum pervenit notitia Chrifti . Idcirco enim, ut
fufeipir incrementum. Cujus optabili* rumori* in- accrefeat turba fidelium , ftudeat follerria veftra
dex fuit rcverendifftmus Trolfus fande Lauria- pro mercede Ac remifliooe peccatorum vellrorum
cenfis ccclefia archiepifeopu*, Ac fandiffimus fra adminiculum atque juvamen praebere reverendiffiter nofter, vefter autem fpiritualis pater, qui per
mo Yrolpho arcbiepifcopo, quatenus dudum illic
fuam fanâam praedicationem adoptivos Deo vos B conditurorum epifeoporum numerus impleatur ,
genuit filio·. Is itaque ad apoftolorum liminao- qui congrue conftituti , Ac vobis poftenfque ve
rationi* cauffa veniens, novam ecclefiam noftris ftris poterunt effe proficui, fi ad rcftaurationem
apoftolici* benedidiombus informandam fubnixe cccleuarum propter nomen Domini de poffeffiocommendavit, quia Domino auxiliante, catholice nibus veftris, quas reditus dotcfque earum fama
gubernandam fufeepit. In quibus etiam quondam divulgante quandam fuiffe noveritis, sternam fufficicntiam vobis comparantes cifdem ecclefii* ipfi
Romanorum quoque Gepidarumque ctate, ut ieftione certum eft, in feptem epifeoporum paro conferatis, idonei* viri* ad hoc minifterium clcchias antecefforcsMui jure metropoiitano obtinue dis, maxime in illis locis, fi opportunitasficuti
rant dicecefin . Qtia ex juftitia Ac lege praefatus
litas commendaverit i ordinentur antiftites , ubi
indicia ecclefiarum fic «dificiorum fedes pontifi
Deo digniffimus archiepifeopus debito obligatur ,
cales oiim fuiffe demonftrant ; fin autem illius
ut illi terrs prius Chrifticolc, atque fuorum an.
tiquitus autecefforum credite providende, quam arbitrio Ac deliberationi, qui vd ubi difponanrur
nunc vos Dei omnipotenti* occulto mediante ju epifeopi concedimus, cui vicem ncftram apud vos
dicio vclut hereditariam poffidetis, ipfe evangeli- ecclefiaftici regiminis per omnia comtnifimus.
cu* agricola diu negata celeftis fpargat femina C
BUG E N II
EPISTOLA
<
vite, atque in lucrandis Domino Cbrifto animabus redivivam de vobis nutriat fegetem. Quem
L«t>b in A
ad Beanaudom Viennensem
nos doâiftimum divini oraculi miniftrum ialuti
Mod. >ou
vn.
veftre cognofeentes per omnia neceffarium fide Ac
Archiepifcopum.
exemplo probatum merito erga illum apoilolicam
fervantes femen t ia m, qua dicitur, quomodo eredenf
Engtnittr epifeopnr fervat fervorum Dei , rrrrrnafire prxditexte , aut quomodo prxdicabunt nifi mit
diffimo frain Bernardo nrcbieptfcopo Viennenfi.
tentur? ab fanâa Romana ccclefia matre vobifcum reâorem tranfmifimus, atque in prefatis re
gionibus Hunnic, que Ac Avaria appellatur, fed
lngaudeo valde, quia licet in aliquibus de
tentus, tamen pro magno apoftoli Petri aAt Moravie provinciarum quoque Pannonie, five
Moefie apoftolicam vicem noftram Ac dicecefin ,
more noûroque , litteras veftr* fanditati* nobis
reddita funt: per quas mire cognovimus qualem
atque jus ecclcfiafticum exercendi , Ac uium ac
poteftatem
erga
anteceffbrum
nos exercere
fuorum
caritatem
, videlicet
defideratis.Undeim*
fanâ» ..erga_ ________
Lauriacenfis ecdefic archiepifeoporum fibifuccef-Dmemor noftri fore non debet, quia tu* dileâioforibufque fui» caûonica audoritate committimus, ni*
· afleftus
— · vifceribu*
in
noftri*
- ■ refedit. Et
” ideo
quocumque loco fueris profedus, ad rem eccleatque hujus conftitutioni* noftrsr decretum fuferiptioni* privilegio roboramus . Pallium przterea fic tuse peragendam, optamus ut clavigeri te Pe
juxta confuetudinem antiquam fanditati fux de
tri dextera circumtegat atque gubernet. De cauldimus, quod ita conceflimus, ficut praedeceftore* fa, frater cariffime , quam nobis per veftra* fyllabas intimare curaftis, hoc exinde fcire vos vo
noftri fuis prxdecefforibus conceffere, privilegio
rum fuorum fcilicet integritate fervata. Cujus dilumus, quia quantum potuimus recurfu ledionis
illam in feriniis noftri* invefligamus ; & quid
le&ioni quamvis hoc debito permitteremus, pro
pter veftra* autem petitiones fuper hac re flagi quid poft audoritatem Romanam, in Juftiniana
tantibus ad honorem fuum noftram apoftolicam
etiam lege comperimus , tu« fandifats pct no
vicem Ac auâoritatem infuper accumuler mu* , ftro» apices intimamus. In cap. d.xi.ejuidem Iequod nuuquam fuis permiffum eft prioribus. Quagi* ita invenimus. Ut * deferiptio XL. annorum, *^*7
tenus fit vos confratre* & coepifcopi deinceps ei
venerabilibus locis
locis competenter
competenter aptetur
aptetur ;; ncquc
neque'" f"*
venerabilibus
reverentiam ampliorem exhibere feiatis, & inia- xx. vel etiam xxx. annorum pneferiptio rdigtoreligio
ne dodrina ese left i* eruditioni* ad Kdihcationem E ni* domibus apponatur ,, fed ibla XL. annorumI
veftram ut filii lapiente; obediatis, atque vos laici curricula, non iolum in legati* fit rebus exterio
primates , & vulgus faluberrimis praecepti* fui* ribus , fed etiam in hereditatibus facri* valeat.
Ex quo per auâoritatis noftre ferienr quam veDon vclut homini , fed tanquam Deo humiliter
flre dirigimus caritati, ut û eatrffa itaeil,quem
obtemperetis, dt in fide catholica, quam per Do
minum Jefum confecuti eflis, fortes permaneatis. admodum veftra nobis denunciavit epiftola, ve
Nam totius doli artifex diabolus cujus dominio il rc ecclefie earn conceffatn non dubitetis.* fimiAt pompis iu baptifmate abrenunciatis , jaduram liter veftrum plana privilegium vobis redintegra
At damnum veftre falutaris furreptionis molrfte tum, quod pnedcceflbres noftri veftre fcdicoocefpatitur, ac per varias occafione* xizania perfidia lerunt, cognofcatis. Neque enim aliud nos velle
feminando vclut multa injuria bacchatur, fic ut debemus, quam quod illi irrefragabilibus regulis
veftrum aliquis terga vertat fanâa profeflionMn- firmaverunt . Deus omnipotens veftrum femper
ceftanter molitur. Quapropter farpe didi archiepi- & ecclefi· veftre ab hoftibus honorem cuftodiac.
fcopi videlicet palloris vefiri a Deo deftinati in- Scriptum per manum Agatbonis, notarii & fcfi
ni a-
C
________ _______________
4Π
EUGENII PAPÆ II. DECRETA
VI.
m»rii, in amir Julio Indid. xv. * Bene valete. A
Nullus in decanum ”d archidiaconum,nifidia- znno
anno Data viri. Idus Julii per manum Georgii bii.HKisTj bliothecarii fandz fedis apoftolics : imperante
conus vel presbyter, ordinetur . Qui fi ordinari CHRtsv
Îmi- domno piiffimo augufio Ludovico Imperii ejus
contempierint, honore fufeepto privemur.
VII.
anno iv. ·
Temerariam multorum audaciam, qui addete'•i ftêtvt
DECRETA EUGENII PAPÆ II.
ftabiles nundinas ex eondido venire fuient , ad
ofteotationem virium fuarum, omnino & fub anathemate fieri prohibemus. Quod fi quis ibidem
£x concilio Rbemenfi.
mortuus fuerit, poenitentia & viaticum ei non ne
I.
getur, ecclcfiaÜica tamen career (epultura.
!d*t?7.7’a
Qy* excommunicato, donec ab eo qui eumexVIII.
*11 «^"communicaverat, vel ab alio audoritate ledis aDecrevimus, ut fi quis in clericum vel io mo
««pincip»- poilolicz abiolvaiur, fcienter communicare prznachum violentas manus injecerit , anathemati
Λ““·
fumpferir, excommunicationis (ementia i pium te
iubjaccar, <5c nullus epifeoporum illum prefumat
Babiolvere, nifi mortis urgente periculo, donec
neri cenfemus.
IL
apoftolico przfentetur afpedui.
Prrcipinws obfervari, ut qui in orjine fubdiaIX.
conaïus, eut fupra , uxorem duxerint, aur con
Innovamus , ut fi quis pro vindida vel odio
cubinas habuerint , officio ccclefiaftico & benefi
ignem appofuerit, vcl apponi fecerit, non abfolcio carrant.
vatur, n:fi damno, cui intulerit , fecundum fa
cultatem fuam refarcito, juret fe ulterius ignem
Statuimus, ut (andimoniales & mulieres, quz
non appofiturum * & pcenitentia ei detur, ut
canonice nominantur , & irregulariter vivunt ,
Hiercfolymis , aut in Hifpauia, in fcrvitio Dei
juxta beatorum Benedidi & Auguftini regulam
per annum poenitear.
vitam fuam in melius corrigant & emendent ,
X.
fuperfluitatemque veftium & inhoneftatem defe
Przcipimus, ut pro chrifinatis & olei facri &
rant. Quod fi non impleverint, fi qua ipfarum
fcpulturz acceptione, nullum pretium exigatur.
mortua fuerit , Chrillianorum careat fepultura .
X I*
Prohibemus etiam, nc in carumdem collegiis aPrzcipimus, ne conduditiispicsbytcris ecclcfia
liqua , nifi qur regulariter fuerit vidura, recipia Ccommittantur.
tur .
! V.
Nota Sevemn i B i n i i ,
Decrevimus, ut hici ecdefiaftica negotia ter
minale non pixiumant.
Epift"1* fub nomina Lug«i>4 pap· It a pfeu locon*«ntu P«'t^«n6 aJ Mahaelcm imparaiorem da culiu imagi
V.
num rtkilxi, citat in illo pfeadolibcllo fynodi PariGenAudoritate apoftoiica prohibemus , ut nullus
Ga i qui anno <590. fine ulla mentione au A or Ia , tt loci
advocatus przrer jus fit beneficium antiquitus, aun.lt acceptua elfrt , m pifturam adorare , aliud per pidur* hiftoriam quid fit ado
randum addifeere. Cauja vero, rur deripere Patre/ utriufque Conventae potuit, ea fortaffe habenda eft,
quod nondum inter Gallo/ introduit fu fat ufue exponendi Imagine/ ad cultum ad prototype/ relatum ;
adeoque, ut fiert folet » fit a veritate redargui ,
magne Ecclefic S. Sophie, fle Leonem noftrum
fugerunt hinc fic venerunt ad antiquam Romam a
candidatum. Et nen tantum per has fillabas,fed
Deo confervatam, injuriam fic calumnias ecclefi*
fle per iplos viros adnuntiamus veftr* glori* om
inferentes fic vera religioni detrahentes, quorum
nia, qu* prepofita funt, ut tam per cos, quam
pelfima vetba fit blafphcmiis plena poftponen«s,
qux & per iviffos veftros iterum ici re poiumus
noftra potius orthodoxa gloria tue manifcfta fa
veftr* dilcftionis fanitatem , fimulque fidelium
cimus, quia nos Symbolum fandarum fit univerveftrorum incolumitatem, nec non fle omnium
falium fex fynodorum, quod ab omnibus ortho
rerum veftrarutn apud vos confiftentium profpedoxis Chriftianis tenetur, non tantum praedica
mus fed etiam inviolabiliter corde tenemus.
ntatem. Porro duoc per has noftra; veras & fi-
Tri-
11
P
ARIS
IENS
IS.
Trinitatem in iribus perionis divifam colimus, A Apoftolorum Principis Petri , qui intercedat pm
anno unitatem unina divinitatis naturamconfitentes ex
nobis & vobis.
anno
CHKisri virgin· temporalem verbi nativitatem prauficamus,
De cetero ordinet veftra fpiritalis dileftio, ut <-HRisr’
cum
omni
honore
dc
illatione
ad
eum
veniant
,
*M
divinitatis dc humanitatis duas voluntates dc ope
ratione· gloriamur. Poftulantts interceffiones dc auxilium eis ferentes in his quf Deo placeant,
inter pellattones in violat* dominatricis noftra Dei ft ad honorem ejus pertineant in iatisfataooem
genitricis femper virginis Maria dc omnitom San caritatis, qu* inter nos eft, jubentes eis ut fi »iorum. Gforioias autem de fantas reliquias eo* modo manifefli fuerint quidam fedudores pfeudorum cum fide veneramur, dc quicquid aliud a ebriftiam ecclcfi* calumniatores, illuc cos expel
beatiflunis Apoftotis traditum dc a Saoftiflimis lere , ut quod icriptum eft de hia adimpleatur
Patribus in cifdem fex Synodis conflitutum eft,
Dicit enim Scriptura : Epcttr λ»λΙμ» dr wrdio vrdc confitemur dc· tenemus.
firif ut non tantum in republics ad invicem con
Unde honorem Ecclcfi* Chnfti quenentes, fe- cordemus, fed etiam dt de magna re qu* ad facimus 'iiteras ad SS. Papam antique Rom*, dc lutem anime pertinet, ideft ecclefiaftica dc Deo
cas mifimus per pr*diâos miflos noftros ad eum, amabilia confentiamus.
_______ _
dantes cis evangelium aureum ex lapidibus pre- β Caufta memori* dikflionis, qu* inter nos eft,
tiofis ornatum , dc fimiliter patenam auream dc mifimus per prcdi&os miflos noftros prafinovulipfiim ex lapidibus pretiofis ornatam , dc calicem
titn unum, milinovultim unum, tyrea duo^blattas
firnili modo ornatum, ambobus inferipta imperii
veru du·», di rodina duo, diventa duo.
noftrt nomina, ut Deo jubente illuc pervenientes
_
,
Abfoluta
me ni. Apr.
die 10. India. _________
II. « Dca
offerant ea ad templum Sanâiflimi dc beati (fimi confervata regia Urbe.
PARISIENSIS
SYNODUS
Dt culte
habita fub anno Dant.
Excellniifjiaùt et vi&erttfffiuir t Dudite uttbtli·
bus Anglais DD. HltUevtco & Hludbar*
Strmffieûs luf.
dcccxxv.
fuo operi incompetenter apta verum, quoniam non
eo fenfo quo dia·, nec eo inteUcâu, quo a SS.
Patribus expofita, ab illis elle produntur prolata
vel intelleâa.
Oc fervi ic fidelîflîmi oratores veflri
....... qualiter .
Eandem porro Synodum cum fanfl* memori*
apud Parilio
Parifio-Cgenitor
vefter coram fe fuifque perlegi feciflet,&
proximis Kakndis Novembris apud
rum urbem juxta prsccptum vcftr* magnitudini» multis in locis, ut dignum erat, reprehendiffet,
iu unum convenimus , qualiterque de negotio a & quvdam capitula, qu* reprehenfioni patebam,
veftra pietate nobis injundo , de caufta videlicet
prxnotaffet, caque per Angilbcrtum Abbatem ei
imaginum, egerimus, ad memoriam veftrc celfi- dem Hadriano pap* direxiffet , ut illius judicio
de auftoritare corrigerentur , ipfe rurfus favendo
tudinis reducimus. Sed ut melius nobis manifeftum fieret, ob quam eaufam veftra pietas , que
illis, qui ejus inftinâu tam fuperftitiofa quamque
erga Dei fantasque fu* Ecckfix amorem ardenincongrus teftimonia memorato operi inferuerant,
tiuime flagrat, ad hoc inquirendum primum ac- per fingula capitula in illorum excufationcm refcenfa fuerit, neceflarium duximus , initium hu- pondere qu* voluit,non tamen qu* decuit,cona
jufce rei cognofcere, & ideo primum epiftolam
tus eft. Talia quippe quedam font qux in illo
Domini Hadriani pap«, quam pridem pro ima
rum objeftionem oppofoit, qu* remota pontificali
gini bus erigendis Conftantino imperatori & Ke
auftoritate, & veritati dc aufloritati refragantur .
ren* matri ejus ad eorum precationem in tranfSed licet in ipfis objeâionibus aliquando abfona,
marinis partibus direxit , coram nobis legi feci
aliquando inconvenientia , aliquando etiam repremus, & quantum noftr* parvitati res patuit, fie-1f^henfioni digna teftimonia defenfionis gratia . pro
ut jufte reprehendit illos qui imagines Sindorum
terre nifus fit ; in fine tamen cjufdem apologis
temerario aufu in illis partibus Confringere & o·fic fentire dc tenere fic praedicare ac praecipere de
nitus abolere prefnmplerunt, fic indifcrcte nofeihis qu* agebantur profeffus eft, ficut a beato pa
Mtur fcciffe in eo quod fuperftittofe eas adorare pa Gregorio inftitutum effe conflabat . Quibus
juffit . Pro quarum etiam caufta Synodum con
verbis liquido colligitur, quod non tantum fciengregari prreepit & fua audoritate fub jurejuran
ter,quantum ignoranter in eodem fata) a reflo trami
do cenfoit, ut erigerentur & adorarentur & fan
te deviaverit. Nifi enim in conclufione objeftionutn
de nuncuparentur, cum eas erigere licitum,ado fuarum retinaculis veritatis, bea'ti fcilicet Gregorare vero nefas fit. Inferuit etiam in eadem epi rii inftitutis adftridus iter devium prccaviflct, in
ftola quzdam teft>monia Sindorum Patrum, quan fuperftitionis praecipitium omnino labi potuiffet.
' His igitur pro captu ingenii animadverfis dc
tum nobis datur intelligi, valdeabfona, deadrem
de qua agebatur minime pertinentia.
intcllcftis , ut plenius eti«m nobis cunfla paieiceEx hujus namque cpiflolx textu, Imperator &
rent, fecimus epiftolam nobis relegi, quam vobis
Clerus, fimulque & populus ludori ratem fomentes:_ Legati Graecorum anno perterito detulerunt. VcSynodum fecerunt, in qua ficut illi multum de-nerabilisnamqueFreculfos
Epifcopus
fobtiliterpiu~
”.
.
.........
.·«·
viaverunt, qui imagines Sandorum in illa alia Sy denterque, qualiter ipfe dc Adegarius fixius ilhus
nodo, qu* fub Conftantino avo memorati Conegiffent, viva voci^parvitati noftr^ innotuit.Sed
ftantini fads eft, penitus abdicandaseffe decreve
cum prudenti relatu illius cunfla cognoviffemus,
qualiter partim veritatis ignorantia, paftim peda
runt, fic ifti non mediocriter erraverunt, qui eas
nti* confoetudinis ufo hujus fuperftitionis peftis
non folum coli & adorari & fandas nuncupari
fanxerant, verum etiam fan&imoniam ab cis fe
illis in partibus iooleviffet, dc priora dc poftenoadipifei profefti font. Et ut id verum effe quod ra ftudiofiflimc confideraffetnus, intelleximus quan
nitebantur adftruere , demooftrarent , qusdarn tum nobis res patuit, quo zelo ad hcc confidefandarum feripturarum teftimonia flt fandorum randa veftra fanfla devotio excitata fuetit . Non
Patrum dida ad foum foperftitiofum errorem enim ignoramus animum veflrum magno t*dio
confirmandum violenter fompferunt , fic eidem poffe affici, cum illos a reflo tramite quoquomoCmtiA GewraJ. Tom.XIV.
Dd 2
do
N
I
<
SYNODUS
No» denique fervi vcfhi ficut fupeiios »r«mcarum auflogati necelhtas urget , prolixi temporia (patio ad
kgeueum indiget. Nam fi iufficiens fpatium tem
maic hierarum dirigatur, quorum pnmutncaufTa
potis rubi» tributum fuiftet, tanta Domino opi
ud hxc quxrenda citis excitati , flt, quicquid retulante pair ramus coibf/re , qur huic ape»’ co·
prt henfione in uinique partibus dignum cogno
pioie poterant abundsic. Tamen in hia quas col
icitur, ad illorum perionam potius referatur , qui
le fla funt, fummam hujus negotii, de quo agi
libere admunen poflunt, & quorum rcandalum ,
tur, dilcretc comprehenfam effe juxta aufloiita
fi pro vernate ortum luent, facilius tolerari pu
tei) .
ite ir divinam dl SS. Panum lententia» arbitra
mur , ita videlicet ut utiufquilque fidelis ea per
Credimus itaque quod illos reprehendendo, ilhlque coinpaucndu, per iftus vero demulcendo,
legens animadvertere queat, quod imagines Saolaudando flt prxfcrendo , eorumque aufluritatem
iâorum fluita prxfumptione non fuut confringen.
inagms hudum prxeonus efferendo, & fanflx R,oidat & ad injuriam Sanfloium abokndx, Ac peni
tus dilpicicndx nec affertiune fuperftinofa colendç
inanae F.cckbar condignam laudem deferendo, ve
ritatem tamen a tefbmonns ex tcflimomis Qo-D
mm
hujus ><;<
rei gratia praeparare poflitis. ■<.·
Credimus
«,u>»>u>
luam fuperflicionem cognuicendam ventatis teftifane quia quanquam aliqua ex pane fuperflitio- E munia fulcipienda animum iaciiius ffeflerent. Si
cut i;;nur nubis videtur & Gipertus prxmifnntis ,
fani fibi coniuctudinem forte vindicare velint ,
aperte termo veftra, coireflionis contra illo» ufnullatenus tamen ab eadem fc-de aliter quam auquequaque dirigi pcicll , n quibus vobis illa epifloritas flt veritas fe habet, mandare in aliquam
partem prxfumct. Verebitur Gquidem poteftatem
ftola, quam relegimus, direfla effe cognokitur .
Quoniam ejus textu uitamque partem reprehen
vefuain, auflori:a:em fedis & teftimonia venta
tis. Cum igitur 2 veftra tanfla devotione ita persione dignam dcmonftravit , & illam fcibcet qux
indebito ac iupcrftinofo cultu imagi.ies veneraba
a,la tuei.nt, Leet, quod non optamus, m aliquo
tur, & illamqux ab infertonbus locis eafdern iau: ifl: aut illi deviare voluerint, & veftram fahibnnniam admonitionem, quz tuta ex auftoitmagmes evertere ac delere praecepit. Et ideo cre
tau· ventatis j iolertur audire contempferint, non
dimus y quanquam retem alia fecundum auflorilatcm veritatis, ficut in it,is icriptis continetur ,
ir.itior ob id v ■
quoidan*. liîarutn partium inrur.ios fcandahzafle
nec
_
4»j
PARISI
EK N
S
1
S.
416
colas, fic ad ejus voldntatem attingas. Exfurgcns - itaque · fomoo ftatim convocat eos, qui obier- anno
«·£„>
Ad e*»lMtiooem & pacem fand* fu* Ecclefix
vabant palatium fic fecundum tenoremfomniifui, CH.RI'TI
humillimam Deoque amabilem ac Chriftianc re mi fit ad montem Sy rapti, ubi S. Silvefter in cu'*
juidam Chnfliani agrutauperfecutionis cauffa cum
ligioni neceflariam Domiutionem Serenitatis veAr* Dominus Jefus Chrtffhs incolumem dextera fuis clericis receptus ledionibus & orationibus infiflebat . Ac ubi a militibus te conventum vidit ,
fu* pietatis tueri, ac felici protedione per imcredidit fe ad martyiii coronam evocari . Et
menfum confervere âc poli hujus vit* curium fuconvertis ad clerum ,. qui cum eo ciat , dixit :
pcrms avibus confortem dignetur efficere.
ecce nunc tempus afpedabile, eccc nunc dic» falutis. Profedus itaque , ut di&um eft , pervenit
CAPUT
I
ad Regem, cui nuntiatus cum tnbtts Presbyteris
fit duobus Diaconibus jngreffus dixit : Pax tibi fit
lngruum nereffariumve judicavimus primum
fententias SS. Patrum colligere contra eos
vidons de cxlo miniflreorur , quem cum Rex
qui imagines non folum ab cdibus, fed etiamalacri
a
animo fic vultu placidiflimo (ufcepiffet, om
nia
qux illi (alla, que diâa funt, qux etiam re
iacrit vafis indi (crete abolere przfumunt.
B
lata fecundum textum fuperius comprehenfum ex- .
Em 14. Enjfbu Htft. Ectl VII. tap XV
poiuit Poft finem vero narrationis fu* , peiconVerum quia urbis hujus fecimus mentionem ,
tabatur qui ilh client Dii Petrus fic Paulus qiu
juftum videtur commemorare etiam illud in ea geillum vifitarent , ob quam rauffam falutis fu*
ftum, quod hiftoria dignum duximus, mulierem
ejus latebram detexiffent. Silvefter refpondit: hos
quam (anguinis profluvio laborantem a Salvatore
quidem Dominus nofler fibi idoneos fervosChricuratam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem
fti fic apoftolos elegit ab eo miffos ad invitatio*
conflat fuiffe , domuique ejus in ea etiam nunc
ofteoditur . Pre foribus vero domys ipf’us bafis
nem genuum , ut credentes falutem confequanquasdam in loco editiore collocata monflratur,in
tui . Cemque hxc fic his fimila Augufto diceret
Papa, interrogare erepit Auguftus utrumnam illos
qua mulieris ipGus velut genibus pravolut* palmafque fimpliciter tendentis imago ere videtur
haberet aliqua imago expreffos ut ex piâura diexpreffa. Ad flat vero alia ere nihilominus fuis
fcer.-t ho» «effe quos revelatio docuiflet . Tunc S.
Silvefter miffo Diacono imaginem Apoflolorum
flatus habitu virili flola compta circumdata, fic
dexteram mulieri porrigens: hujus ad pedem fla
exhiberi przcept , quam Imperator afpiciens mtur, e bafi herba quxdam nova fpecie na icitur , Cgenti clamore coepit dicere ipfos effe quos vide
rat, nec debere «am differre Epiicopum oftenfioqux cum exorta fuerit, excrefcere ufque ad flonem piicinx, quam iftos promififfe fu* faluti me
1« illius *rei indumenti fimbriam folet , quam
morabat .
cum fummo vertice crefeens herba contigerit ,
loanntt CbryJeflaHtit) tn httuha dt Jtptrfcnptione
vires inde ad depellendos omnes morbos languorcique conquirit, ita ut quxeumque illa fuerit in
pfaltnt ‘jtunqttagtfinti ■
firmitas corporis hauftu exiguo madefafli falutaris
Pidores imitantur arte naturam , fit coleres
coloribus permifeentes vifibilcs corporum depin
graminis depellatur, nihil omnino virium gerens,
fi, amequam xre» fimbri* fummi'»tcmcrefcendo
gunt imagines , fit faciunt homines fic animalia ,
fic arbores, fic reges, fic rufticos, fic barbaros, fic
conugeut, decerpatur. Ham. ftatuam ad finvlitudinem vultus Jctus formaram tradebant, quxperpugnas, fic rixat, torrentes fangutnum fir lanceas,
fic loricas, fic (edem regalem, fic imperatorem femanfii ad noftra ufque tempora, ficuti ipfi ocii
lis noflris ini,«eximus, & nihil mirum fi hi qui
dentem fic barbarum (ubdiiuin , fic gladium acu
tum fic fluvios decurrentes, fic campos variis tiocx gentibus crediderunt . pro beneficus qux a
Salvatore fuerant ccnfecuti, hujufmodi velut mu
rmus adornatos , Ac omnia qux videntur per arnus videbantur offerte . Cum videamus etiam nunc D tem imitantes mirabilem hiftoriam videntibus
przftant.
fic Apoftoiorum Petri fit Pauli vel ipfius Salva
toris imagines defignan, tabulifque depingi , fed
Eauhwti iib. ç. Dt nat. S. Ftltcit dolant.
fic antiquas ipforum imagines a quibufdam conNunc volo piduras tueatis agmine longo
fervatas nos vidimus. Quod mih· videtur ex gen
Porticibus vides* , pau 1 loque fupina fatiges.
tili confuetudine indifferenter obfervatum , quod
Colla reclinato dum perlegas omnia vultu.
Qui videt hxc vacuis agnofeens vera figuris,
ita foleant honorare, quos honore dignos duxe
runt Infignia enim veterum refervari ad pofleNon vacua fidem fibi pafeit imagine mentem :
Omnia namque tenet ferie pidura fideli,
rorum memoriam, illorum honoris , horum vero
Qux fenior Icripfit per quinque volumina Mofcs,
amoris indicium eft .
In Adhbnr Sùvrftrt Pape lepttntttr
Qux geffit Dominus Ggnatus nomine JESUS
Apparuiffe Conftannno Imperatori in vifione
Ft poft panca
Apoftoli fandu» Petrus Ac Paulus , eique ita diForte requiratur quanam ratione gerendi,
nfle: quoniam flagitiis tuis pofuifti terminum fit
Sed fit hxc nobis feotentia pingere fandas
effufionem innocentum (anguinis horruifti , mifli
Raro domus animantibus aiumulatis f
fumus a Chrifto illorum Domino , dare tibi re- E Accipe, fit paucis tenrabo exponere cauffas.
Quos agit huc (andi Felicis gloria cretus
cu per and* confilium. Audi ergo monita noftra ,
Obfcurum nulli ; fed turba frequentior In» eft
bc fac quxeumque indicamus tibi . Silvefler epifRufticitas, non caffa fide neque doda legendi.
copus civitatis Roman* ad montem Syrapti perH«c affueta diu facris fervire profanis.
iecutiones tuas fugiens, in ca'ernis petrarum cum
Ventre dum tandem convertitur advena Chrifto ,
fuis clericis latebram fovet Hunc cum ad te ad
Dum Sandorum opera in Chrifto miratur aperta,
duxeris , ifte tibi pietatis pifcinam offendet , in
Cernue quam multi corneam ex omnibus agris,
quam dum te tertio merferis omnis te valetu.
do ifta deferet lepras , quod dum fadum fuerit ,
Quamque pie rudibus decepti mentibus errent.
Longinquas liquere domos, fprevere rumas,
hanc viciffitudinem tuo Salvatori cotnpcnfa , ut
Non gelidi fervente fide, fit nunc effe frequentes
omnes juffu tuo per totum orbem Romanum ecPer totam vigiles extendunt gaudia nodem,
clefic reftaurentur , tu autem in hac parte puri
Laetitia fomnos, tenebtas funalibus arcent .
fica te, ut reliât fupcrftitione idolorum, Domi
num unum, qui folus fic verus efl, adores 6c exEi
—nec non quoidam noArs urbis Roman* pertur. Λ
anno baffe.
_
C
FW
4i7
ί (,
**
J
■
1
S
Y
N
O
D
U
S
41"
A tiutquc catholice Ecclefic dodiflimi viri B. liregoni pape iequentia difta dedaiaut ; fcnbit auanno
tem ad Serenum Martnienlcm epifcopum.
christ*
Indico, inquit, ad nusdudurn pervenitfe, quod
*'*
Sobrietas, nimu fubeunt oblivia «mi,
frater Nitafluram quoldam imaginum adoratores
Dumquc diem ducunt fpatio majore ruentes
alpiciens , eafdetn ecclefiis imagines confregit at· .
Pocula rarefcunt, quia per miracula trado
que projecit . Et quidem zelum vos , ne quid
Tempore jam paucz fubeunt epulantibus hors.
nsanufaftam adorari poflx, habuiffe laudavimus ,
fed frangere cafdem imagines non debutfle judi
Et
.
Dc Genefi precor hunc orandi collige fenfum ,
camus . Idcirco enim piâura in ecclefiis adhibe
Ne maneam terrenus Adam, fed virgine terra
tur, ut bi qui Ineras nefeiunt , (altem in parie
Nafcar, & expofito veteri, nova former imago.
tibus videndo legant , qux legere in codicibus
non valent. Tua ergo fraternitas & illa fervare,
B. Grt"t> · 't Nuannt eptfc. inter celera «i»
dt /.arabam ftrmonem infittuit.
& ab eorum adoratu populum prohibere debuit ,
V.Ji, inquit, imaginem partionis , & non fine
quatenus „& Iiteiarum ucfcii haberent, undefeien
lacrymis vilionem prztern , opere artis ad faciem Btiam hiftpriz colligerent , & pupulus iu pctaiz
deducens hilluiiam &c.
adoratione mmime peccaret.
Item tdtm m interprelaliont Cantui
Item idem ad eumdem.
Perlatum, inquit, iiquidem ad nos fuerat, quod
Canticorum.
Qui, inquit, imaginem confpicir, ex eadem ar
inconfiderAto zelo luccenfus , Sandorum imagi
te per colotes completam tabulam non unûionis
nes fub hac quafi excufatiune ne adorari debuifprzfert cornemplationcm , fed ad vifionem depifenr, confringeres . Et quidem quia eas adorare
vetuifics omnino laudavimus, fregifle vero repre
4bm contpicit tantummodo, quam per colores mahendimus . Dic frater a quo fadum Sacerdote
filler demonrtravit.
Anguli. in lib. 16- de Ctvtt. Dti.
aliquando auditum eft quod htcilli t Si non aliud
Quofdam fine cervice oculos habentes in hu
vd illud te debuit revocare, ut defpeftu aliis fra
meris , & cetera hominum , quafi genera homi
tribus folum te Sandum Ac efle crederes lapien
num , quz m manuma platea Carilugmis rr.ufitem? Aliud eft enim piduram adorare, aliud pitio puta funt, cx libro deprompta velut curiofioAurz luÜoua quid fit adorandum addifccrc . Nam
quod legentibus Scriptura, hoc idiotis przftat pin$ hiftoria:.
C dura cernentibus , quia in ipfa ignorantes vident
Item ipjt pofl patte a.
Quapropter aut ifta qux , & alia de quibufdam
quid fequ: debeant, m ipfa legunt qui hieras negentibus Icnpta funt , omnino nulla funt , aut fi
fciunt ; unde przcipue gentibus pro le&ione pi
ctura eft, quod magnopere ad te, qui inter gen
iunt, hommes non funt apparet liquido, quoniam
tes habitas anendi décuerat , ne dum iedo zelo
ficut per piiluram utiles & verx recordationes ad
incaute fucccnccns , fiiocibus animis fcandalum
riicinoriam aliquando redeunt , quz compunfliogenerares. Frangi ergo non debuit, quod non ad
nen. ingerant , ita & jam nociva: lalix humanis
adorandum in ecclefiis, fed ad inftrucndas folum
ment bus temper imagines ludificando ingerunt.
modo mentes fuit ncfcientiutn collocatum ; &
item Aug. tn hi. dt Decern cb rdtt .
quia in locis venerabilibus Sanâorum depingi hiQuomodo facio ipfi Domino injuiiam ? corftonas non fine ratrone vetuftas admifit , fi czrump s teipfum . Et unde Lcio injuram Domi
lum difcrctione condi fles , fine dubio & ea , qax
no, qu’a corrumpo meiplum' unde tibi facit in
intendebas, (alubritcr obtinere, & colledum gre
juriam , qui voiuctH forte lapidare tabulam tuam
gem non difpergeie , led potius poteras congre
p.âam , in qua tabula imago tua eft , in domo
gare ut parturis in te merito nomen excelleret ,
tua manner potita ad vanum honorem tuum ,
nec fenticus nec loquens , nec videns, fi quis il i Dnon culpa diiperforis incumberet . Hinc autem
Jam lap dct nonne tibi facit contumeliam ?
dum in hoc animi tui incaute nimis motus cxfcqurris , ita tuos fcandaluallc filios pethibens , ut
in hb. Tnpart. bt/iorid IO. cap. }o.
maxima eorum pars a tua le communione hilNeque enim S. Paulus dum veniffet Athenas ,
pendeter . Quando ergo ad ovile Dominicum er
Ac c vitatem repletam idolis conipexiflet , aras ab
rantes oves adducas, qui quas habes detinere non
ill s honoratas deilmxit, fed ratiooc ignorantiam
przvales ? Proinde hortamur ut vel nunc Audeas
icdargutt, veritati jura monftiavit.
efle lollicitus atque ab hac te prxfumptione comIttm tn eodem Itb. 6.
pefcas , & eorum animos , quos a tua disjundos
Illud quoque quod fub Juliano provenit narra
unitate cognofcis, paterna ad te dulcedine, omni
re non fileo . Fu t enim lignum quidem virtutis
adnixu ommque Audio revocare feftines. Convo
Chrifti , & judicium contra principem hacundiz
candi enim funt diverfi ecclefiz filii, eifque ScriDomini . Cum emm agnovtflrt m Czfarea Phi
pturz fandz teftimoniis oliendendum , quia om
lippi civitate Phœnicix, quam P.mcam vocabant,
ne manufaâum adorare non liceat, quialcriptum
infigne Chrifti efle fimulacrum , quod fanguims
efa: Dominum Deum tuum adorabis & illi ferliberata profluvio continuent, eo depofito, fuam
st>i flatuam collocavit, quae violento igne de cx- E vies . Ac deinde fubjungrndum quia piciurz ima
ginum, qu* ad zdihcationem imperiti populi falo cadente circa ejus p dus divifa eft , ut caput
âz filtrant , ut ncfcientcs (itéras ipfam hiftoriam
cum cervice una parte dejedum arque in terra
intendentes quod dictam fit diicere , tranfiflie in
fixum , reliqua vero pars hade.ius rell tit , atque
adorationem videras . Idcirco commotus es , ut
fulminis indicia refervavit. Statuam vero Chrifti
eas imagines frangi przciperes , ntque eis dicen
tunc quidem pagani trahentes conftegerunt . Po
dum , fi ad hanc infiruttionem ad quam imagi
ftea veru chriftiani colligentes in ecclefiam rcconnes antiquitus faâx font, habere vultis in Eccle
dideiunt, quod hadenus refeivatur.
fiis , eas modis omnibus & i-flcrri i\ haberi per
mutas. At judica quod non tibi ipfa vifio hi Ilo
CAPUT
II.
nx, quxpictata retle pandebatur, dilplicuerit, fed
illa adoratio , quz piâuris fuerat incompétente*
Unc qualis diferetio fit tenenda erga Sanûoexhibita; atque in his verbis eorum mentes dcmul
ium imagine» habendas & hiftonarum piduras fandiflimi & egregii atque admirabilis to·
cens eos ad concordiam tuam icvoca. Et fi qu:s
ima-
Lt ραηΐ,α poil.
anno
Dum fallit pi&ura famem, fanAafque legendi
CHRISTI Hiftotias cart orum operum fubrcpit honcftas,
*“
Exemplis induâa piis potatur hianti
____
N
4*9
PARISIEN
SIS.
4|0
.imagines (acere voluerit, minime prohibe , ado-Λ multos. Docebat autem deteflindam Turpitudinem______
mdiflerenter utendi feminis, nec Deum mundum anno
anno sare vero omnimodis devita . Sed hoc follicite
cHR.srt fratcnwras tea admoneat» ut ex vifione rei geftx
feciflie dicebat , negabat etiam carnis refurreftio- ClUUT;
nem, dc afieverabat fe Cbriftum, idemque Jovem
'*
ardorem cocnpaoAionis percipiant , dc in adora
tionem folias omnipotentis fanâx Trinitatis hu
fe credi volebat, Minervam vero meretricem quae
dam Helenam , quam fibi iociam fcclerum fece
militer profterssantur.
rat , imaginefqoe dc iuam & Helenas difcipulis
Ztrw idem ad Jeaaariaa* epifeepeem.
Judci, inquit, de civitate retira huc venientes,
tuis praebebat adorandas, quas & Romae tanquam
Deorum fimulacra auftontate publica conftituequefti nobis funt, quod fynagoga eorum qua:Ta·
ralis fita eft <3cc. Petrus qui ex eorum fuperftilat. Ia qua urbe Apoftolus Petrus cum vera vir
tionc ad chriftianx fidei cultum, Domino volen
tute Dei omnipotentis exflinxit.
te , perduftns eft , adbibitis fibi quibufdam indiItem tdem po/i pence.
Seftx Carpocratis fuifle creditur quedam Mar
fciplinatis , fequenti die baptifmatis fui , boc eft
Dominica ipfa feftivitate Pafchali cum gravi (cancelli na , quae colebat imaginem virorum & Pauli
dalo fine veftra occupaverit
_____ voluntate,
— ____, atque imafic Homeri & Pythagorn adorando inccntumque
ginem illic Genitricis Domini noftri, & veneran-B ponendo.
dam Crucem vel birrum albam , qua fonte furItem ipfe i· tpiftala ad Dtofearam
gens indutus fuerat, appofuifter.
inter et fera.
Demonftraj quondam Epicurus per imagines
Et P»ft petite.
Confiderantes, inquit, hac de re reftrte volun
plum fe finxifle & fuis tradidifle - Democritus
tatis intentum, ac magis judicium, his hortamur
etiam jufte reprehenditur, qui per imagines quam
afteftibqs , ut fublata exinde cum ea , quia di
vis aliter quam Epicurus fen.’iret , ad interiorem
gnum eft veneratione , imagine atque cruce de
.cultum pervenire arbitratus eft.
beatis, quod violenter ablatum eft reformare.
Z/rw peft peace.
* De Epicuro , quae tamen ut cogitet , imagines
Item idem ad Secnndinttm fervam Dei,
didz ab ipfis rebus quas atomis formari putat
inclaafam.
Imagines, inquit, quas a nobis tibi dirigendas
defluere , atque in animum introire fubtiliores
quam funt illis imagines, qux ad oculos veniunt.
per Dulcidium diaconum tuum rogafti, valde no
bis tua poflulatio placuit , quia illum in corde
Nam & videndi cauflam hanc elle dicit quafdatn
tota intentione quatrit, cujus imaginem prz ocu
imagines, ita ut univerfum mundum complcdanlis habere defideras , ut vifio corporalis quotidia-C tur extrinfecus.
na reddat exortum , ut dum pifturam vides , ad
Zrm pcft peuce.
dium animo inardcfcis, cujus te imaginem vide
Ille quare non vidit non opus efle nec fieri
re confidcras ; abs re non facimus , fi per vifibipofle, ut incorporeus animus adventu atque confia invifibilia demonftramus; fic homo qui alium
traâu corporearum imaginum cogitet, de vifu
ardenter videre defiderat aut fponfam amando decerte oculorum ambo pariter redarguuntur.
iiderat , quam videre conatur , fi contingit eam
Item ipfe tn ΙΛ. 8. de Civit. Dti.
ad balneum ire aut ad ecclefiam procedere , feErmes Ægyptius, quem Trifmegiflen vocant,
flmus in via fe praeparat , ut de vifione hilaris
fenfit ita & fcripfit : Quoniam ergo proavi noftri
recedat. Scimus quia tu imaginem Salvatoris no
increduli & non animadvertentes ad cultum reli
ftri ideo non petis , nt quafi Deum colas , fed
gionemque divinam, invenerunt artem , qua effi
cb recordationem filii Dei, ut in ejus amore recerent Deos , cui invente adjunxerunt virtutem
calefcas, cujus te imaginem videre confidcras; &
de mundi natura convenientem , eamque mi fee ri
nos quidem non quafi ante divinitatem ante ipfam
tes, quoniam animas facere non potuerunt, evo
profternimur; fed illum adoramus, quem per ima.
cantes animas dxmonum vel Angelorum eas in;inem aut natnm aut paffum , vel in throno fe-Ddidcrunt
divinifque UlJIlCIllS,
myfteriis
—.···»·s imaginibus fandis ul.lllllljUE
dentem recordamur , & dum nos ipla piflura
per quas idola
.......................
, & bene faciendi
'
** &
* male vires
quafi feriptu'.! ad memoriam Filii Dei reduci
habere potuiflent.
mus, animum noftrum aut de refurreitione laeti
Item ipfe in epifleU ed Mercelhnttm.
ficat, aut de paffione mulcet. Ideoque direximus
Quando primum infuevit exercitus populi Rotibi fyrtciias duas imaginem Salvatoris & S. Ma
mani armare, portare figna , tabulas pidas, vafa
nx Dei gemmeis, txati Petri & Pauli Apollolocelata , mirarica , privatim & publice rapere , tunc
rutn per iupradictum filium noftrum diac. 6 de cjnt.co cuod C-intaVit
D.iplici ergo ratione peccatur ab infipientibus,
M f. ! .
primum quod elementa , ideft Dei opera, Deo
Licet Apoftolus Joannes dicat : Filioli nondum
prxferunt . Demde quod elementorum ipforum
icimii» quid tu:ur: fumus , fin autem revelatum Dfguias humana fpccie comprehenfas colunt.
nnb s tuer it de Deo , fcilicet dicens fimftes illi
Item ipfe in eod. lib.
er mus . Similitudo tamen hzc non ad natuiam
Nflnl aliud adoremus, nihil colamus, nifi folius
led. ad giatiam revocatur . V’eibi caulTa ut ii diai utres parcntifquc noftrt unicum nomen.
,.mnis ptfturam fimilem efle ejus cujus imago m
item tpfe in eod. lib.
jiuiu t.detur expiefla, quantum ad gratiam per
Supta ergo non infra eft Deus , nec in itna
imet , sitis iimihs dicetur , quantum ad lubftanpot ins , led in (umma religione , qua credendus
tiam longe d.(Imulis. 11’a enim fpecies carnis eft
eft.
& corpmis vivi , ifta colorum fucus eft , & ccra
tabulis Icnlu carentibus luperpofita.
Nihil poteft efle czlefte in ea re , qux fit ex
Ifidor; rx hb. E/ima Ioniarum .
terra , quicquid enim fimulatur falium cfle necefPiflura aurem eft imago exprimens ipeciem ici
k eft , nec poteft unquam veri nomen accipere
alicujus, qux dum vita luerit, ad recordationem
quod veritatem tueo & imitatione mentitur.
mentem rediuit . Pfthira autem dida quafi ficiuItem tpfe in eod. l:b.
ra . Eft emm imago ficla , non veritas, hinc Ac
Ut intclhgas .......
nihil colendum efle, quod Oculis
fucata , tdefl , quodam luco inlita n hil fidei E moitahbm cei pitur.
& vernatis habentia ; unde N iunt gurdam piifluAuouftm m lib. pfalm. II3.
rx , qux corpora ventatis Audio coloris excedunt,
Noli ergo addere manus hominum , ut ex eo
& fidem dum augere contendito’, ad mendacium
metallo quod fecit verus Deus , velis facere fal
pioschunt .
ium Deum , immo falium hominem , quem pro
Item poft pjnc.1 .
vero venereris Deo, quem quifquis pro vero ho
Pifturam autem /Egyptii excogitaverunt , pri
mine m amicitiam reciperet , infaniret . Ducit
mum timb am hominis lineis cnaimdudam , ita
emm dc affe&u quodam infirmo rapit infirma cor
que initio talis kcunda lingulis colmibus poftea
da mortalium lormx fi mi Iit udo & membrorum
di.ertis, fic paullatim iete .u
ipl.i ciflend.it N mimitata compagovt-mt hitneti atque umbras difleicnti i colorum
Fnl^entint tn hb. de Ftde ad Donatum.
S'C·
Quia iple Deus fibi ioli prxcipiens tantummo
/rr.., Η
:n fx
; ,opl>.
do krviendum , fr jue jubens a fidei ibus adoran
Et i.pi’.ia.’in'j vm gc lenioribus con us liracl
dum, prorfus interdixit tie quis audeat creaturam
ada-
PARISIENS IS.
454
41!
erestureque fervi re ; proptcrca in fine A non coleret animam aut corpus aut phantafmaia ,
—
.adorare
,
- creavit
------(ua f qua nihil funt ahud , quam de fpecie cor- anno
ANNO primi illius prccepti de omnibus', *qu*
CHRIST!
cHKisn ita loquitur : non adorabis ea, neque fervics eis.
pons corporeo lenfn attrafta figmenta.
cttstsr!
Et
Item in tadtm.
paara .
Xera enim religio in unius conflat Dei fetvj.
tio.
Zrraa ipfe ραβ pauca.
Sic veraciter unum Deum cum Patre Filium
Non fit nobis religio humanorum operum cul
tus ; meliores enim funt ipfi an fiers qui talia
fabricant, quos tamen colere non debemus. Non
fit nobis religio m phantafmat-bus noftits; me
lius enim qualemcumque virum quam omnequicquid pro arbitrio fingi poteft , & tamen animam
ipfam , quamvis anima vera fit , cum folia ima
ginatur , colere non debemus ; melior eft ve·*
ftipula quam lux inani cogitatione pro fulpicantis voluntate formata , βι tamen ft·-»»·»«
ad quorum facrificium ficut homines Dei , qui
hoc vocatur nomine , nam Dormitantius redius
mundum in ejus confcflione vicerunt , fuo loco,
diceretur, os fcetidum rurfus aperire, & putorem
fpurciffimum contra Sanâorum martyrum profer
vice & ordine nominantur. Non tamen a facerdote qui facrifza: , invocamur , Deo quippe &
re reliquias, & nos qui eas fulcepimus, appellare
non ipfis facrificat ; quamvis m memoria iacrifi.
cinerarios , & idolâtras , qui mortuorum homi
cet eorum , quia Dei faccrdos eft , & non dio
num offa veneramur . O infelicem hominem , &
rum ; ipfum vero facrificium corpus eft Chrifti,
omni lacrymattim fonte plangendum , qui hzc
quod non offertur ipfis, quia hoc funt & ipfi,
dicens non fc intclligit effe Samarium fit Judzliem AuguUtn. in fermonc Euangelico , de
um , qui corpora mortuorum pro immundis ha
pote/hte quam dedit damonibu! ,
bent . & etiam vafa quz in eadem domo ruerint
pollui fufpicantur, fequentes occidentem literam ,
ut abirent m portos .
Noli inclinari angelis, nt eis facrifiondum pu
fit non fpiritum vivificantem . Nos autem non
dico Martyrum reliquias , fed ne folem quidem
tes , nec bonis & fanftis ; nolunt enim , quando
lacis not. te diligunt ; diligunt autem fi cum eis:
fic lunam, non angelos , non archangelos , non
adores quem adorant .
ID Seraphim , non Cherubim , non omne nomen
Idem ;n lib. de quantitate anima .
Homo autem quilibet alius quanquam fapientiffimus & perfeftiffimus , ve! prorfus quilibet anima rationis compos atque beatilfima eft amen
da tantummodo atque imitanda eft , eique pro
merito atque ordine quod ei congruit deferen
dum. Nam Dominum Deum tuum adorabis, &
illi foli ierviesOngenet m epili. ad Roennnoj.
Cum poffent homines Deum agnofeere ab ejus
cultu decimantes ad imagines hominum adoran
das & animatum deverterunt; ut enim breviter,
fit omni in unum collecta definitione dicamus ,
adorate alium przter Patrem & Filium & Spintum Sanftum, imp;etati$ eft crimen.
quod nominatur , & in przfcnti fzculo & in fu
turo colimus & adoramus , ne ferviamus creaturz potius quam creatori , qui eft benediâus in
fzcnla; honoramus autem reliquias martyrum, ut
eum cujus funt martyres adoremus ; honoramus
Cervos ut honor {ervorum redundet ad Dominum,
qu:a qui vos fufcipit me fufeipit.
/drm adverfm Vigilantium.
Qttis enim, o infanum caput, aliquando marty
res adoravit? quis hominem putavit Deum ? non
ne Paulus & Barnabas cum Licaonibus Jupiter
& Mercurius putarentur , & eis vellent hofltas
immolare, fetderunt veftimenta fua, & fe homi
nes effe dixerunt , non quo meliores non effent
■ Eolitn mortuis hominibus Jove atque Mercurio ,
Augujlinui tn libro de ver»
Religione .
Non fit ergo nobis religio cultus corporum
sethcriorum atque czleftium , fed ejus , cujus
contemplatione beati funt . Neque emm & nos
vih-ndo angelum beati fumus , fed videndo veri
tatem , qua etiam ipfos angelos diligimus , nec
invidemus , quod ea paratiores , & nullis molejlits interpedientibus peifiuuntur , fed magis eos
dil gemus , quoniam & nos tale aliquid fperare a
communi Dom no juili lunus ; quare honotimus eos carnate non lervitute , nee eis templai
eonftituimus; nolent emm fic honorari a nobis ,
fed quod fub gentilitatis errore honor eis Deo
debitus deferretur , quod & de Petro legimus ,
qui Cornelium fe adorare cupientem manu fublevavit & dixit.* Surge; nam fit ego homo fum.
Augufi. in hi. de feint. quafliouum cap.
Proinde ficut impia fuperbia five hominum fi
ve dzmonum , fibi hos «divinos honores exhiberi
vel jubet vel cupit , ita pia humilitas vel homi
num vel angelorum fandorum hzc fibi oblata
recufavit , & cui deberentur offendit.
Item in ht. XIX. de Civit. Dei .
Sed Deus tile quem coluerunt fapientes He
brzorum , fic jam czleftibus fandis angelis &
vir-
P
RISIENSJS.
437
a
438
.virtutibus Dei, quos beatiffimos unquam civcsAtem propter faâi memoriam refer va tum, cum po.
Γ
fica
populus crrafs tanquam idolum colere cœpifANNO in hae noftra peregrinatione mortali veneramur ,
CHRISTI & amamus, facrificari vetat & coit, intonans in
fct, Bacchias rex reiigiofa poteftatc Deo 1er viens
lege fua.* facrificans Diis eradicabitur.
cum magna pietatis laude contrivit.
anno
chris
Tale quid dc B. Epiphanium «irum fanftiffj.
mum & doftiffimum zelo divino luccenfiim ineCAPUT
VI.
Îûftola, quam ad Joanncm, Cptanum epilcopum
Æc contra cos qui annorum numero fupercribit, 8c B. Hieronymus deGneco in Latinum
ilitionem imaginum vindicare volunt, conTermonem tranftukrat, legimus fcciffe.
fuctudincm (equi cupiunt potius quam veritatis
Audivi , inquit , quofiiam murmurare contra
auâoritatera .
me , quando Timui pergebamus ad fanftum lu
i» hb. jnefiitn. veterit
nni
cuns, qui vocatur Bethel , ut ibi cofteftam te
Te/tfM.
Irrationabile , inquit , vulgus , aut apparentes
cum ex more eccletiaftico Tacerem, & veniffem
umbras aut fimulacra mortuorum, ut Deum,cole
ad villam qu« dicitur Anablxa, vidiffemque ibi
re coeperunt ; qux res in confuetudine vetuftatis
preteriens lucernam ardentem & interrogaffem ,
dedufta arbitratur rationis fibi veritatem poffede-B> qui locus effiet > didiciffcmque effe cccieuam, &
tendi , cum veritatis ratio non cx confuetudine
intraffem ut orarem , inveni ibi velum pendens
in foribus ejufdem Ecclcfi·, tinftuiu atque depiatque ex vetuftate, fed ex Deo fit, quia non veftum, 8c habens imaginem quafi Chrifti vel fan
tuftate Deus probatur fed xternitate; quamobrem
di cujufdam · Non enim Catis memini cujus ima
fides non coepta res fed fine initio eft. In Deum
enim credere noftrum incipere eft ; nam quod
go fuerit . Cum ergo hoc vidiffem in ecclcfia
creditur sternum eft . Et poft pauca.* Quod co
Chrifti contra auâoritatcm feripturarum hominis
pendere imaginem, fcidi illud ά magis dedicon»
lunt Pagani poft Deum eft , opus poft opmcem
eft, pagani colunt opera, nos opificem, illi crea filium cuftodibus ejufdem, ut pauperem mortuum
eo obvolverent & efferrent, illique contra mur
turam , nos creatorem , faftus homo ccepit vene
rari fuum conditorem , quia & dignum eft , &
murantes dicerent, fi fcindere voluerit julium r it
cauffa hoc exegit.
ut aliud daret velum, atque commutare ; quod
cum audiffem me daturum effe pollicitus
Hitrtmitu Prophète.
illico Te miffurum,paullulum autem morarum fuit
Poft Baalim, inquit, abictunt, quos didicerunt
in medio , dum quaero optimum velum pro co
a patribus tuis.
C mittere, arbitrabar enim deCypro mihi effe mit
Unit Hieronpn»!.
Ergo nec parentum , nec majorum error fetendum . Nunc autem mifi quod potui reperire,
quendus eft , (ed aufturitas feripturarum & Dei
& precor ut jubeas presbytero ipfius loci fufeipere velum a le&ore, quod a nobis tniffum eft,dc
docentis imperium.
deinceps praecipere in ccclefia Chrifti iftiufmodi
Anguli in pf. ii3.
vela , que contra religionem noftram veniunt,
Videntur autem fibi purgatioris effe religionis ,
qui dicunt, nec fimulacrum, nec demonium co
non appendi.
Nam de B. Paulus Apoftolus in epiftola prima
lo, fed effigum corporalem ejus rei fignum in
ad Corinthios ob fcandaium infirmiorum fratrum
tueor, quam colere debeo. Et poft pauca: Au
dent rclpondere non ipfa corpora colere, fed qux
vitandum ita fcripfit :
illis regendis prxfident numina . Si enim ficut
De hts aurem qux idolis facrificantur, icimus
pratniffa SS. Patrum documenta declarant , fan
quia omnes fcientiam habemus, dc quia idolum .
fti angeli & fandi viri non funt colendi nec ado
nihil eft. Quod B. Ambrofius ita exponit.* Ht ,
randi , hoc enim dc ipfi refugiunt , fed Tola ca
inquit, inflati erant per fcientiam, qui idoloconritate, non autem fervitute honorandi , nec fan _ tra falutem fratrum imperitorum carnes Tacrificadis martyribus templa facra & facrificia, fed foliDtorum
edebant,, fcientes
licere llllltill
carnem tucis,
edere, vi
dc
IVIUIU «.UWOIl
JMIIIIU linit
Deo conftituenda, prxfertim cum honorandi fint
<
quod
nihil eft idolum, ideo r.on contaminari eden
propter imitationem , non adorandi propter reli
tem, hi fcandaium fratribus erant caritatem prae
gionem, qua ratione antiqua auftoritate adoratio,
oculis non habentes, quia plus erat carnem cunincenium, luminaris , dc cetera qua in epiflol.*I
temnere, quam fratri fcandaium facere. Et poll
Grxcorum adnumerantur eis exhibenda funt .
pauca ; Propter quod fi efca fcandalirat fratrem
Quapropter omiffa omni fuperftitione convenit
meum, non manducabo carnem in aeternum, ut
S. Cath. dc Apoft. Ecclefix religioni erga Sannon fratrem meum fcandafizem; in tantum cari
ftorum imagines hanc diferetionem tenere , fi
tati (ludendum docet, ut licita pro inficitis haent eximius Doftor beatus papa Gregorius do
beantur , ne obfint fratri , quantum enim mali
cuit , de in fuis feriptis nobis tenendum fequen-•
eft per illicita non delinquere , & per ea qua
dumque reliquit.
concéda funt offendere, ut lex fervetur in illici
tis, & in licitis non cuftodiatur, dum inconfideCAPUT
VII.
raie edunt. (Jnde B. Apoftolus dicit ; omnia mihi
E igitur ex fuperftitione aut ex qualifient alia
licent, fed non omnia expediunt. Quod B· Auguftioccafione fcandala infirmioribus fratribus propro E nus ita exponit : Poteft ergo aliquid ficere & non exvenire poffent; hoc fuminopere fanfti viri provida
pedire
. Expedire autem quod non licet non poteft,
confideratione vitare lluduerunt , dc diftis faftifac per hoc non omnia licita expediunt, omnia au
que filis nobis vitandum ufquequaque evidenter
tem ίΐΠφη non expediunt. Sunt quippe licita qux
oftendunt, hinc enim B. Auguftinus in ltb.4-de
non expediunt, ficut Apoftolo tefte didicimus ,
civitate Dei,
fed id quod inter illicitum eft, & ideo non ex
Majores, inquit, noftri fuperftitionem a reli
pedit, atque quod licitum eft , nec tamen expe
dit, quid interfitaliqua univcrfali regula diffi
gione feparaverunt.
litet tn lib. lo. tjnfltni »perit.
nire difficile eft. Et infra : Quapropter quia ve
Legimus ferpentum morius mortiferos penam jurum dixiffe Apoftolum dubitare non poffumus ,
ftiffimam peccatorum in ligno exaltato atque profpedc aliqua peccata efle licita dicere non audemus,
reflat ut dicamus fieri aliquid, quod non expe
fto aeneo ferpente lanatos, ut depopulo (obveniretur
afftifto, dc mors morte deftrufta velut crucifix®
diat, & tamen fi licitum eft, non effe peccatum,
mortis fimilitudine fignaretur, quem faneferpen*
quamvis quoniam non expedit, non fit utique faConcil. Gcutrel. Tom. XIV,
E c i
,
cen
H
N
n
4Î9
S
Y
N
<
DUS
440
.dfuduffl. Et poft pauca
Ut igitur It poftumus
hac enim adoratione ita B. Gregorios in lib. 10.
anno
ckplanationum in Job loquitur;
ahnq"
enitamur inter id quod liter & non expedit , &
CHKISIi in quod non licet, atque ideo nee expedit , alt*
Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, ouia nt- CKRisti
mirum cum una eademque (it cariras , fi men1,4
quo certo tine diftmguere, ea mihi videntur lice*
re & non expedite , que per juilitiam quidem
tem plene coeperit, hanc ad innumera opera mul
Îjuz coram Deo eft permittuntur, fed propter oftiformiter accendit , cujus diverfitatem breviter
enfionem hominum,ne impediantur a falute,vi
exprimimns, 6 in eleftis finguhs bona ilfiusperftrmgendo numeremus. Hzc namque per Abêtit
tanda lunt ; ea vero non licere & ideo non ex
pedire, quz fic ip(a juftitia vitantur, ut facienda
eleâa Deo tnubera obtulit , & fratris gladum
non tine, etiamfi ab eis quibus in notitiam fue
non reluôando toleravit. Hrc Lnoc & inter ho
rim pedata non laudentur. Item poft pauca: Ex
mines vivere fpirttualiter docui 1 , & ad iublimem
pedit tunc , quando non iolum per julliram que
vitam ab hominibus etiam corporaliter abftraxit.
coram Deo eft permittitur, fed etiam hominiEt paula paji.
bui nullum ex hoc impedimentum (alutis infer
Hzc Natban, & contra peccantem Regemautur . Tunc autem non expedit id quod licitum
ûoritate libere increpationis fubftulit, fic cum Reeft, quando permittitur quid, fed ufus ipfius po- B gis culpa deeffet, in petitione humiliter ftravit .
fcftatis afteit impedimentum (alutis.
Claret namque quod talis efliet hzc adoratio, fic
Hzc idcc itiietuntur, ut hi qui imagines eri
ut fic nos ante honorabiliores pertonas cum eas
gunt memorise ratifia & amoris , illud caveant ,
faluramus, profternimur humilitatis gratia, & eas
ne qued ab illis forte devote fit licrte fit , infir
adorafte dicimur, dum cis nullum divini honoris
ma m (candalum evenire contingar, ut fic (uz
cultum exhibemus, eodemque modo adorafte Ja
devoHom iansfauant, quatenus falutem infirmo
cob £lau fratrem fuum haud dubium non eft.
rum non obliviicantur, & infiimam confcientiam
(rairum occatione (uperftitionis przbendz com
CAPUT
X.
maculent .
Ontra illos etiam , qui imagines adorare fe
profitentur,
quia
facra
ab
iliis
nuncupantur,
CAPUT
VIII.
& ucris vafis eas zquipaiant, aliquid dicendum
Ropier cos autem qui fibi ob hoc fuffragari
eft.
ad adotationem imaginum putant, quod dicunt
Arg*/i. 19 pf. it3.
adorafte Jacob Jofeph filium luum, vel certe ado- Simulacra, inquit, gentium argentum & aurade laftigt fuppficamus, quia per easfupcapui virgz ejus , nonnulli emendantes habent ,
plicamus Dro? Hia maxima caufla eft impietatis
adoiavit hiper caput virgz fuz, vel in capite vir
inlanz, quod plus valet in aftcftibus mi ferorum
vivenu fimilis torma, quz fibi officit (uppheari,
gz fuz , five in cacumen, vel (uper cacumen .
F Dir emm eos Grrrum vetbum, quod eildem Dquam quod eam mamfiftum eft, non efte viven
Incus ic'ihnur five c?us, five iua, fed accentus
tem, ut debeat a vivente contemni.
diipvres funt, & al» eis qui ifta noverunt in codiKbus non contemnuntur ; valent emm ad ma
CAPUT
XI.
Ontra eos etiam dicendum eft, qui pro ima
gnam dilcretionem , quamvis & unam plusliteram
habere poftet & ft eflec fuz, ut non eflet ΙίΤ·"
ginum adoratione duo Chembim adfumunt
(ed ·■»- ’ · , ac per hoc mento qurntur , quid fit
in teftimonium, quz m ligno myfterii dufta fue
hoc quod diftum eft.nam facile uitelligeretur (erunt. Unde B- Auguftinus m libio J- de Doâri
nem , qui virgam ferebat, eo more quo ilia lias
na Chriftiana inter cetera inquit.*
baculum lolet, ut fe inclmivit ad Dominum aMiferabtlis eft ammz fervitus figna pro rebus
dorandum , id utique fecerit (uper cacumen vtrgz
accipere, & fupra creaturam corpoream Oculum
fuz, quam fic feebat, ut fuper eam caput incli
mentis ad hauriendum zternum lumen levare non
nando adoraret Deum . Quid eft ergo adoravit
pofie, quz tamen fervitus in Judzorum populo
(uper cacumen virgz ejus, ideft filii fin Jofeph ,
longe a ceterarum gentium more diftabat, quan
& is forte tulerat ab eo virgam, quando ei jura
doquidem rebus temporalibus ira fubjugati erant,
bat idem films , & dum earn tenet poft verba ju Eut unus eis omnibus commendaretur Deus, &
rantis nondum illam redditam, mox adoravit Deum,
quanquam figna rerum fpirituaiium pro ipfis re
non enim pudebat eum terre tannlper infigne pobus obfervarent nefeientes quo referrentur, id ta
teftatis filii fui, ubi figura magnz rei tu'urz demen infitum habebant , quod tali fervitote uni
fignabatur , quamvis in Hebrzo facillima hujus
omnium, quem non videbant , placerent Deo ,
quam ruftodiam tanquam fub paedagogo parvulo
quzftionis abfolutio efte dicatur, ubi fcnptum per
hibent , & adoravit Ifrael ad caput lettt in quo
rum fuifte feribit Apoftolus, & ideo qui talibus
utique fenex jacebat, it fic politum habebat, ut
fignis pertinaciter inhzierunt, contemnentem ifta
Dominum, cum jam tempus revelationis eorum
m eo fine labore quando vellet adoraret.
veniftet, ferre non potuerunt, atque inde calum
CAPUT
IX.
nias, quod Sabbato curaftet, moliti funt princi
Ontra illos qui hoc fe adjuvare putant, quod
pes eorum, populufque fignis illis tanquam retous
adftiiftus non credebat Deum efte , vel a Deo
dicitur m Regum , quia adoravit Nathan
Propheta David, aliquid refpondendum eft- De
vemfte, qui ea, ficut a Judzis obfervabantur, no
C
P
C
C
lebat
44r
PARISI
ENSIS.
4«
lebat attendere, fequi crediderunt; ex quibus fa-Aqu* debetur hommibus fecundum quam precepit.
Apollolus fervis Dominis fuis hibditos efle debeanno
ANNO da eft prima ecclefia Hicioiolymitana . Satis oCHRISTI ftenderum quanta utilitas fuerit eo modo fubpmre , alio nomine grace nuncupati folet · Luria CHRtsrt
«ero fecundum conluetudinein qua locuti iunt ,
***
dagogo cutlodiri, ut figna qu* temporaliter impofita erant iervientibus, ad unius Dei cultum ,
qui nobis divina eloquia condiderunt , aut tem
qui fecit oelum & terram, opinionem obierva nper , aut tam frequenter, aut pene temper ea di
tium religarent. Si ergo fignum utiliter inftiiucitur fervitis qua pertinet ad colendum Deum
Proinde ii tantummodo cultus ipfe dicatur, non
tum pro ipfa re fequi, cui fignificand* inftituturo
eft, carnalis eft fervitus,* quanto magis inutilium
foli Deo deberi videtur; dicimur enim colere et
rerum figna inftnuta pro rebus accipere , qu* fi
iam homines quos honorifica vel recordatione
vel prxlentia fréquentâmes, nec folutn ea quibus
retuleris ad ea ipfa qu* bis fignificantur, eifque
colendis animum obligaveris, nihilominus ferviu
nos religiofa humilitare fubjicimus, fed quadam
carnalique onere atque velamine non carebis :
eiiim quae iuljeda funt nobis, perhibentur coii ;
qnemobrem chnftiana libertas eos quos invenit
nam cx hoc verbo & agricole & coloni fit in
fub (ignis utilibus tsnquam prope inventos inter
colas vocantun, dc ipfos Deos non ob aliud ap.
pretatis figniSf quibus fubditi erant, elevatos adBpcllant cslicolas, nifi quod cxlum colam , non
eas res quarum figna funt liberavit. Ex his faâ* utique venerando, fed inhabitando unquam cxli
quofdam colonos, nen ficut appellantur coloni ,
funt ecclefi* fandorum ffraelitaium, quos autem
invenit fub fignis inutilibus» non folum fervikm
qui conditionem debent genitali folo propter agi i
operationem fub talibus figois, fed etiam ipfa ficulturam fub dominio poflefloris , fed ficut ait
quidam htioi eloquii magnus audor.* Urbs anti
gna fruftravit removitque omnia, ut acorruptioqua fuit, Tyrii tenuere coloni. Ab incolendo ene multitudinis fimuiacrotum deorum, quam fsnim colonos vocavit non ab agricultura. Hinc &
pc ac proprie Scriptura fornicationem vocat , ad
unius Dei cuitum gentes converterentur, nec fub
civitates a majoribus civitatibus , vel populorum
ipfis jsm figois utilibus fervitur*, fed exercitatu
examinibus condit* colonix nuncupantur , ac per
hoc cultum quidem non deberi nifi Deo propria
re potius animum in ewum intelligent!! fpirita
quadam notione verbi hujus omnino vcnfTimum
li. .Sub figno emm fervit qui operatur aut vene
ratur aliquam rem fignificantem , nefeiens quid
ell.
fignihcet ; qui vero aut operatur aut veneratur
Item Aegufln. ht. l»atriemtnt m Gcnefi de lepide,
unie fignum divinitus inftitutum,
vim fi- _
______
„ cujus
,
feea» ettxit Jecei, ite dial
, non hoc veneratur C
Quod Aatuit Jacob lapidem quem libi ad caput
gmficationemque inteliigit
i
pofuerat, conllituit eum titulum, & perfudit il.
quod videtur <5c iraufit, fed illud potius quo ta
lia cunfta referenda iunt. Talis autem horno fpiIum oleo, non aliquid idolatri* fimle fecit; non
enim vel tunc vel poftea frequentavit lapidem aritalis dc liber etiam tempore fetvitutis, quo car
dorando vel ei facrificando , fed fignum fuit in
nalibus animis nondum oportet figna illa revela
prophetia evidentiflima conflitutum, que pertinet
ri , quorum jugo edomandi funt . Tales autem
ad undionem, unde Chrifti nomen a chnfmaie
fpi'itales erant Patriarch* & Prophet* omnefque
eft.
irr populo Ifrael, per quos nobis Sandus Spiritus
Pefl petet*.
ipfa fciipturarum auxilia & fblatia ntiniftravir .
Sumpfir autem Jacob lapidem & confiituit eum
Huc vero tempore pofte.iquam refurredio Domi
titulum. Dibgcnier animadvertendum ell, quomo
ni uoftn manifethilimum judicium nuftrx liber
do dios titulos in rei cujufque tdlimonium contatis 'rnluxit, dc eorum quidem fignorum qux jam
Oitocbsnt, oors ut eos pro Diis colcieut, fed ut
intelhgimus , operatione gravi onerati fumus, fed
quxdam pauca pro multis eadem qu* fadu fa aliquid fignificarcm.
cillima dc intellcdu auguftifltma & oblervatione
CAPUT
XIIIcaftiflima ipfe Dominus , dc. Apoftolica tradidit D
diiciplma, bcuti eft Bsptiimi Sacramentum dc ce
Ontra eos etiam qui eadem audoritate in il
lebratio Corporis dc Sanguinis Domini qux unufla fynodo Grstcorum (c imagines adoiare
qulique cum percipit quo referantur imumus aprofefli font, ficut dc vivificam crucem debito hognofett, ut ea non carnali fervitote, fed fpi.itancre dc truphxo virtutis pauca inferenda neccflaIi potius libertate veneretur : ut autem literam
hum judicavimus, ur convincantur , non te hac
fequi & figna pro rebus qu* his fignificantur ac
occafionc fu* fuperftitionis pofle fuffragari.
cipere fervilis infirmitatis eft, ita inutiliter figna
De Cretee Ecelefiâfitce hifterte eep. 9. de Cevftentie
interpretari male vagantis erroris; qui autem non
C
Etat quidem jam tunc chnftian* religionis fau
tor verique Dei venerator, nondum tamen , ut
eft folkmne noftris, initiari figna Dominice paffionis acceperat. Cum igitur anxius.de multa fe
cum de imminentis Jbclli neceflitate pervolvens
iter ageret, atque ad 'cxlum fxpius oculos elcvaEret, dc inde fibi divinum precaretur auxilium ,
CAPUT
XII.
vidit per ioporem ad orientis partem in cxlo fi
gnum crucis igneo fulgore rutilare, cumque tan
E cultu debito quem Grxci latriam dicunt,
to vifu fuiflet exterritus, ac novo perturbaretur
vel religione cultuque qu* uno vocabulo
afpedu, adftare fibi vidit angelos dicentes.* CooGrxci Thrcfciam vocant, vel quod non fit ma■■ flamine, io hoc vince- Tum vero Ixtus redditus,
nufadum, colendum nec adorandum.
dc de vidoria jam iecu.rus fignum Crucis , quod
Aaguft. hi. 10. dr Civit. Dei.
in cxlo viderat in fua fronte defignat, & ita cxHic eft enim divinitati, vel fi expreflius dicen
litus invitatus ad fidem, non mihi videtur illa
dum eft, deitati debitus cultus propter quem uno
inferior cui fimiliter de cxlo diflum eft. Saule,
verbo Ugnificaudum » quoniam mihi fatis ido
Saule quid me perfequeris? ego fum Jelus Nazaneum non occurit Latinum Grsco, ubi necefle
eft iofinuo quod velim dicere . Latriam quippe renïis, nifi quia hic_.non adhuc perlcquens fed
etiam exconfequens invitatur. Exin fignum.quod
noftri, ubicumque fandarum feripturarum pofitum
eft, interpretati funt fervuutem, fed ea fervitus in celo fibi fuerat demonftratum , in imlitaria
inteliigit quid figuificct fipnum,
effe inteliigit, nec ipfe premitur
eft autem premi incognitis, fed
quam inutiliter ea interpretando
cdudam cervicem laqueis errotis
dc tamen fignum
fervitutc;meliu<
utilibus fignis ,
a jugo fervitutis
interere.
D
ve-
44*
—
anno
Christi
'*
S
Y
N
vexilla transformat, ac labarum quem diouiit in
fpeciem Crucis Dominic· exaptat , & na armis
vexdlifque religioni» toftruâu» advertas impiorum
arma p'oficifcttur. Sed & in dextra fua manu fi-
O
Λ
D
U
S
444
· Ltgiiar
tcdttn hi. 1. cap. 46.
Ea liquidera tempe Ha te plurimi inter Epifeopo» anno
effulgebant ficut Doutui curiae Epyri , de quo CHRiîti
dum provinciale» miracula multa reflentur, max i*”
murti tamen eft, quod de dracone geffit. I> enim
circa pontem in via publica jacens cibum habe
bar, ovet, capras, equos, boves & homines arri
piens devorabat. Ad quam beftiam Donatu» fine
gladio, fine quolibet jaculo veniens, dum illa lcvaffet caput , quafi voratura virum, tunc ille ve
xiIlum crucis ante faciem ejus digito defignan» io
aere, in os eju» exfpnit, beftia vero fputum mox
ore tuo fufcipicns cxfpiravit.
Joan. Cbnfofl.
boatth dt Cntct tf Latrone.
Hodierna die nofter Dominus pependit m cro
Ênum nihilominus cruci» ex auro fabrefaflum hauiffe perhibetur.
Item m Tripartite bifloria hi. i. cap. 4.
In his igitur follicitudiaibus conftitutus in fcmno, vidit Crucis fignum celo fplendide colloca
tum, mirantique vifionem adfuerunt angeli dicen
te» : O Conflantine, in hoc vince. Fertur autem
& ipfum Chriftum apparuiiTe ei , fignum Cruci»
rnonftraffe ac przcepiffe, ut figuram fimiletn fa
ceret , & m prsliis auxilium hoc haberet , quo
νιάοπχ jura conquireret . Euicbiu» itaque Pamph>!i , cum jurejurando ipfo imperatore dicente ft ce, & nos feftivitate eximia Ixtttiam celebramus
audiffe fe rclert, qyia circa meridiem declinante
ut aicamus crucem totius fpiritahs gratulationi»
j\m fale cruci» fignum r Crux monachorum abftioentia, Crux Virgi-A
Cultores igitur imaginum venerationem, adorat 10nem feu exaltationem S. Crucis tn defenfionem feni us a mvo
ANNO onm caftitas, Crux gaudium facerdotuns, Crux
fui
opponere foliti font, cur non ita imaginesficuti c»*’*’·
CMRun Ecckfi® fundamentum, Crux orbis terra eautecruces adorari liceat/ quibus primorefpondendum
M
la, Crux templorum deftruâio. Crux idolorum
repulfio, Crux fcandalum Jodoorutn, Crux per
eft, qnia Chriftus non imagine, fed io cruce fufpendt elegit , quando genus humanum redimere
ditio impiorum, Crux invalidorum virtus , Crux
voluit, flt ideo fanâa mater Ecclcfia toto orbe
xgrotaotium medicus. Crux emundatio leprofoterrarum inter cetera innumera Crucis facramenvum, Crux paralyticorum requies, Ctux efurieota, qux a SS. Patribus multipliciter longe late
tium panis , Crux fitieotium fons, Crux nudorum
que per uoiverfum mundum enumerata funt ; de.
proceâio. Nuditatem autem cum dixero, non cor
crevit licitum effe univerfis Catholicis ob amorem
poream xflimes, fed infidelitatis perpmnam, cum
folius paffionis Chrifti, ubicumque eas viderint,
autem in Chriftum crediderit, veflitus invenietur.
inclinando fi voluerint venerari, fle infuper die
Item Aagnflin. in lib. dt Croit. thi.
fanâo quo paffio Domini in univerfo mundo fpeIn Carthagine Innocentia religiofiffima femina
de
mamilla cancrum cialiter celebratur, cum omni devotione univer_ t primariis
_______ ipfius
___ _civitatis
___ , , in ____
habebat; hujus morbi, ut ferunt, omnis omit-B fum ordinem facerdotalem feu eundum populum
proftratum adorare. Deinde etiam illud fpecialitends eft curatio. Hax illa a perito medico ac
ceperat , & ad folum Deum fe orando converte
ter non contra licite habentes, fed contra illici
rat ■ Admonetur tn fomnis propinquante Pafcha
tum cultum imaginibus exhibentes, opponendum
& tn parte feminarum obfervantia ad baptifterium eft, quod fupradtâa univerialis Eccleiia i:m faquocumque illi baptizata primitus occurriffet, fieris tentibus conlecrando, quamque etiam bapti
gnaret ei locum, fignum Crucis Chrifti fecit, conzandis, vel baptizatis eodem figno S. Crucis conteftim fanitas confecuta eft.
fignando, vel benedicendo uti decrevit, omniumque fidei catholica: cultoribus frontes flt peftora
Stdalint tn 4· lib. Ptfcbalit Cnrtninii.
Pax crucis ipfe fuit, violentaque robora membris
fua poft abrenuntiationem fatanae, pompis flt ope
ribus ejus certiflima fide contra omnes Diaboli inllluftrani propriis poenam veftivit honore,
Suppliciumque dedit fignum magis effe falutis,
fidias munire docuit, gladioque inexpugnabili dex
tras cunftorum fidelium armare ftuduit. D c quxJpfaquc fanftificans io fe tormenta beavit.
Nevc quis ignoret fpeciem crocis effe colendam,
fo contra fai ecclefiafticum adorator imuginum
quid tale huic fimile ab Ecclefia catholica in toto
Qux Dominum portavit ovans ratione potenti,
Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis:
iCorbe terrarum de imaginibus fanâum eft/ Et li
Splendidus auâoris de vertice fulget Eous,
cet hac magna fint, quid de confecrationc corpo
Occiduo fanâa labuntur fydere piante,
ris fle fanguinis D. N. J. G difturi fumus, qux
Arâon dextra tenet, medium larva fubrigit axem:
utraque in facris miflaram follemniis, ex quoconfecrari coeperint ufque in finem pcenz fine interCundaque de membris vivit natura creantis,
miffione crucis fignaculo benedicantur , nec èft
Et cruce complexum Chriftus regit undique mundum.
quifquam tam fapiens ve! infipiens qui ullo modo
Ilttn Paulina! in lib. 8. Nataln Fthcn.
Nos Crucis inviftx fignum & confeffio munit,
hanc confecrationem aliter fe pofle perficere Deo
Armatique Deo mentem, non quxnmus arma
placite prefumat, nifi hoc femper ejufdem S. Cru
Corporis, & quanquam membris videamur inermes,
cis fignaculo confccrare fludeat ? Quid etiam ficut
Arma tamen gerimus, quibus & fub pace ferena
de univerfo humano genere, ita pene de cunâs
Contra incorporeos animis decernimus hofles.
humani generis operibus fcu cotidianis aâibus cIdem tn itb. io.
jus compleftendo dicere valebimus, in omnibus
Ipfe domum remeans modicum, fed grande faluti
qux die, nofte, mane, vefpere, fic melius fortafDe Crucis xternr fumptum mihi fragmine lignum,,
,
Ic dicitur omni tempore
agere confuevit? Quid
Promo tenenfque manu adverfis procul ingero flam-Deft quod in his omnibus quod ad falutem ejus
mis,
r five in boc ficculo, five inr 'futuro
-*
pertinere
’------rpoffit, fine ejufdem crucis fignaculo incipere, aftitaEt clypeum retinens pro peflore quo tegerem me,
Arceretnque boftem collato umbone relifum ,
re vel coniumare velit?
Credite, nec donate mihi & reddite Chrifto
Grates & juftas date laudes omnipotenti.
XV.
CAPUT
Noftia falus etenim in cruce Chrifti & nomine
confiat.
Æc tibi haftenus imaginum fi quis es indiInde fides nobis, fle in hac cruce nixa periclo,
feretus cultor, & haec tibi inante dc contra
Profuit, & noftrata cognovit flamma falutem.
fi quis es intemperans deftruftor: vide ne bate au
Nec mea vox aut dextra illum , fed vis crucis ignem
diens putes temeritati tur licentiam dari, ut ubi
Terruit inque loco, de quo (urrexerat ipfo,
cumque non propter inditum cultum, fed propter
Ut circumfeptam prxfcripto limite flammem
diicretum & ob boc propter licitum mentis afSidere fle extingui fremitu moriente coegit,
feâum piâas vel fiâas fimilitudines Sanftorum viEt cinere exortam cineri remeare procellam.
dent, ut illas aut deflruas aut irridendo fubfao^nare debeas.
Quanta Crucis virtus ut fe natura relinquat,
H
Omnia ligna vorans ligno Crucis uritur ignis,
Multa manus crebris tunc illa incendia vafis
Afpergens largis cupiebat vincere lymphis,
Sed licet exhaufiis penfarent fontibus imbres,
Vi majore tamen laffis fpargentibus omnem
Vicerat ignis aquam, nos ligno exftinguimus ignem ,
Quamque aqua non poterat, vicit brevis haftula
flammam.
CAPUT
XIV.
Ontra eos qui fignum S. Crucis in teftimonium adfumunt , ut eis ita licitum fit adorare imagines, ficuti lignum S. Crucis.
C
Quamobretn uterque monendus eft, ne neuter
ficut quondam Bardofanu* novarum inventionum
fuperftttiofus amator, fed ficut vere catholicus,
fiudiofiffime matrem virtutum diferetionem in om
nibus fervans, zelumque Det fecundum fatuitatem
infipientium, fed fecundum virtutem fapicntium
in Domino habens, nec ille diligendo, nec ifte
contemnendo ultra quam oporteat dextra levaque
tranfiliendo viam reftitudinis amittat ; fed quia ita
plerique pertinaces font ut ratione fleâi nequa
quam poffint, bi merito fanâa auftoritate quaflandi funt, ut faltcru frafti medicinam quaerant.
EPIS·
s
»sv>
N
LPISIOLA GREGOMl ΡΛΡ.Β.
■ u
*,J
y
'
O
D
U
S
448
Am· «nit ad ecclefiam procedere exiftimet,
.relidentibus le prxparet, ut de vifione hilaris re- anno
cedat. Scimus namque quia tu imaginem Salva- cryuSTl
(Rrr. >sui Seiene ey'':.
luris noftri, ideo non petis, ut quali Deum co
las, fed ob recordationem Filii Dei in ejus amo
re recaleCcas, cuju: te imaginem videre confidelterarum tuarum primordia ita Cacer dotalem
ras, fic nos quidem non quafi ante divinitatem an
m te elle benevolentiam demonftrabant, ut
n'4|ji nebis Cieret dc fraternitate tua Ixtma , fedte ipfas profternimur, fed illum adoramus, quen
per imaginem aut natum aut pafïum vel in thro
tantum earum finis a Cuis difftnfit initiis, ut non
no Cedentem recordamur, fic dum nos ipfa pifttiunnn led di.erfaram mentium talis crederetur cra qjsft fciiptura ad memoriam Filii Dei reduci
p (loia........
Perlitum quidem ad nos fuerat quod
mus animum noftium, aut de refurrefibone IxtifijnconGderaio ado fucceofus, fandorum imaginet
cat, aut de paiTicne emulcet. Idcouue direximus
lub hac quafi exculauone, ne adotart debuiftent,
tibi fyriaria duo, imaginem Salvato·, s fic Sanfifx
confringeies, it quidem quia eas adotan retuiffes,
........... t
_
Dei genitricis Marir & beatorum Apoftolotum
omnino ..audavimus
; tregifte sero reprehendimus
fr.
ter
,
a
quo'
Cadum
lacerdoie
aliquando
B
Petri fic Pauli per fupradiftum filium noftrumdiaD.c I
,
.
*
" *
conem fic unam crucem cum clavo pio benediftioauditum eft, quod teciftP .'i non aliud vel illud
ne, ut ab ipfo maligno defenlus , crucis fando li
te non debuit rcvoçare ' dilpeftis aliis fratubus
gno munitum efle te credis ficc.
folum tc la.,filum & elle-credis (.· ientem f Aliud
Ittm Gregari* t p. Januario tpij'c.
cd enim p duram adorare, aliud pifturz hiftoria
Judzi de civitate veftra huc venientes quxfti no
quid lix adorandum addifccre . Nam quod 'egenti
bis font ,quod fynagogam eorum qux Par.m fit a iff,
bus icriptura, hoc idiotis prxftat pifilura cemen1’ettus qui ex cotum fupciftitione ad Chriftianr
l ins, quia in ipla ignorantes vident quod leqiu
fidei cultum Domino volente perduftus eft , ad
dib-ant, in i pia legunt qui literas nefeiunt. Unde
hibitis fibi quibufdam inddciphnaus, lequenti die
me gentibus pro leftione piftura eft , quod
baptifmi fiu , hoc eft Dominica ipfa feftivitate
opeic a tc , qui inter gentes habitas, atten·
rti.'
Psfchali cum gravi fcandalo fine veftra occupave
.uer.it, ne dum redo zelo incaute fuccenrit voluntate, atque imaginem illic genitricis Dei
tirocibus animis (candalum geti· rares. FranDominique noftri venerandam crucem vellytrum
o lien debuit quod non ad adorandum led in·
.__ ___ _____ mentes
_______ luit
_
_______
album, quo fonte fingens indutus fuerat, poluifle
I'.iucndas folummodo
nefcientium
col
im , fic quia m locis venerabilibus fanftorum C fice. fic poft pauca inquit: Confiderantes hac de
re veftrz
voluntatis
intentum ac
dcpmg' luftoriam , non fine tuions vruftas ad“
‘
" magis judicium,
honamur aft.uibus ut fublata exmde cum ea qua
unlit . Et poft pauca fequitur :
dignum eft veneratione atque crucem, debeatis
Convocandi enim fun: diverti Ecclefiz filii.
quod violenter ablatum eft reformare Scc.
Clique icriptutx lacrx eft teftimoniis oftendenLjufdem ad Germanum p.itnarciam
oc loU.cue fraternitas tua ammoneat ,
ad primam formam tranfit. fecundum magnum
i.< c x . 11. ne Hi get·» ardorem corn pu nil ion s
Bafilium fic ficut inquit Chryloftomus. Ego fic cep :c p..n: , fit m adorationem lobus omnipotentis
rx peifufx’ dilexi pifturam pietate repleram. Et
.5 1 j .11.t.·: >
.litu p:vftcrnao:ur.
poil pauca in eadem epiftola: Si enim Prophéties
d 11 pol 11ΌΊ:s mn acceperunt finem , non fcnban1 Γ F M G i; r.G O R I I i’ A P .£.
tur cau'lx ad oftenfionem , qur nec dum laftz
(»■ e.
' yy ir.Kia.ci? Jr-vo Dti Ini’.auh.
lunt, videlicet nifi incarnatus eft Dominus, non
fignetur qux fecundum carnem fignatur lanfta
imago ejus niti natus eft in Bethlehem de tem
llictionts tuar ! :u
per glo .ôta Virgine fic Dei Genitrice, fic Magi
lu arroeis meile condita lapnerunt fice, fic
munera obtulerunt, fic paftoribus apparuit ange
Imagines enim
poil quxdam intcrpuGta inquit
lus, fic multitudo cxleftis militix r.a:o laudem re
quas η..bis ubi dirigendas p,r Dulcidium diacotulit, n fi m ulnis Gcni-ricis, ut infans porteuum tuum rogallt
ide nobis tua pcftulatio plaCius, qui porat omn>a,fic laftis nutrimento paftus
cu.t, qua illum m corde tota inter none quzns,
eft, qui dat ricam omni carni, neque hoc figneemus imagmem prx ccalis habere dclrderas, ut
tur, nifi mortuos tulc.iavit fic paralyticos eirxit,
viti.» corporalis coud ana lemper reddat exortum,
fic leprofis purgationem dedit , fic oculos czcorum
ut dum picluram vides ad ihum animo inardeaperuit, fic dxmones effugavit, fic nifi a|>eii>ii aur.s
j..>s. cujus IC imaginem vide e ccnfideras . Ab re
fiirdorum & omnia operatus eft , que gloriole fic
iwi iai.nus, fi per vitibilia viti.uiibus invifibiha
bcmunlti amus, fic Gou-o qui alitim ardemer vi
Dei miracula perfecit, non feribantur, niti palfionem voluntaue iufcepit fic infernum exipobavit
nce ddidei. t , aut (ponlam amando defiderat ,
fic furgens tn Cic’os adlcendit, qui vc.iturus eft jttquam vi.kre conatur, t> contmgit u<
balneum
di-
D
449
PARISIENSIS.
450
.dicare vivo* demortuos, non feribantur, neque A eem Mariam, Apaflrdn<-qiiaqw»f /uniiea
Dei, per eorum facras effigies atque imagines co- anno
ANNO defignentur, quia hxc recitantur, & per litcras &
IIere, adorare dc ad propitiandum nobis petere dc CHK,ST(
CHAJSTI per colores fcriptnrx dc hi flori». Si enim hxcomrelaxare
dclida. Nos non ob aliud nomen ima**
nia faâa funt & magnum eft pietatis myfterium,
i
utinam fuiffet poffibik, caslum dc terram & mare
gioes facimus dc adoramus, fed pro nobis incarna
dt animalia omnia, enarrare ea & per voces flt
to Verbo Dei; fi autem manufada omnia abji
Ser literal dc hi florias; non exiftentium enim dc·
dc celata Cherubim ejus debuerant recipi , que
fuerunt in effentia deliraro faAura, dc ne una
KBefeleel dc Eliab faâa funt juxta praeceptum
condefcenfio Ecclefix Chrifli cum idolis f ab fit,
i. Si vero illa Gcut fimilta invifibilia fada funt,
neque enim vitulos adoravimus, nec vitulum in
ita dc hxc fimili modo fecundum vifiones dc re
Choreb fudimus, aeque Deum nobis mundum exivelationes Prophetarum coloribus diftin&x efficiun
ftimavimus, neque iterum in fculptdi inclinati fu·
tur dcc.
mus, dc Beel Pheeor confecrati fumus, neque fi
Item Jmwh Artiitp Cflbmtinptlitmti qui &
lias noftros aut filias aliquando daemonibus im
Chryfefemt Jernuuj Ciryfefiemxi nt
molavimus; non funt hac nobis, non funt, nul- B
ferm. Cru Demim .
Ius accufctur, quoniam nihil quse exfiftunt aut fa
Omnia fada funt propter gloriam Dei, ufui
autem noftro nubes ad imbrium minifterium, ter
âa funt, praeter nomen quod cfl fu per omne nomen, vivificam Trinitatem, populus Chrifti ufra ad frumenti abundantiam, mare ad negotian
dum copiofe, abfque invidia omnia famulantur ho
que hodie fervivit, aut veneratus eft, abfit. Si
enim quis judaice motus ad calumniandum, quae
mini , magis autem imagini Domini. Neque enim
olim idolorum culturis acclamantia profanatur,
quando Imperiales vultus dc imagines in civitates
dc idolorum cultura adferibere ecclefix noftrae de
introducuntur dc obviam judices dc plebes cum
venerabilibus imaginibus divinis dc mirabilibus ad
laudibus non tabulam honorantes, neque effufas
meliora direftis exiftimemus, nihil aliud aut ca
cerx feripturx, fed figuram Imperatoris ; fic dc crea
nem latrantem, ac fui infundibula procul ejicien
tura non terrenam Ipeciem honorat, fed eandem
tem, audiat ficut Judaeus, utinam effet dc Ifrael
ipfam cxleftem figuram reveretur.
per vifibilium quam deputatus eft, offerre Deo
Ejnfdtm dt partielt femixit .
orationem, dc per exempla memorari faâorem,
Indumentum imperiale fi injuriaveris , nonne tum
qui induitur injurias, nefeis quia fi quis imagidc non vitulum tenere, dc mufeas fuper tabulas
fundamenti , tutioam fanâum «lure diligeret ficCnem Imperatoris injuriat, ad eum iofum Impera,
►amari». Bonum illi effer & juftum
torem principaliter dignitati ejus ad fert injuriam?
non vitulas Samari»
roriifimam divinam petram ampleâere dc non
Ncfcis quia fi quis imaginem ex ligno aut ex co
Beel, utinam effet illi ad virgam Moyfi magis aflore detrahit, non ficut ad elementum fine anima
picere dc ad urnam auream dc arcam dc propitiaaufus judicatur, fed ficut adverfus Imperatorem
torium Lamminr Epbod, menfam, tabernaculum
difgregatam imaginem totidem Imperatorisgeflans
interius dc exterius, quaa omnia in gloriam faâa
ejus injuriam ad Imperatorem deducit.
Dei ctfi manufa&a, led magis fan&a fandorum
5. Btfiitt tx hi. td Ampiif de Sprite
dicebantur, de Chérubin fculpta, quorum memo
Sintii
lf.
riam faciens Apoftolus inquit: Chérubin gloriae
Quoniam Imperator dicitur dc Imperatoris ima
obumbrantis propitiatorium, quibus dc divina ve
go dc non duo Imperatores. Neque enim fori i tugetari gloria dc fcriptura docemur, fi iftis atten
do fcinditur, neque gloria dividitur ; ficut enim
deres , numquam idolis inclinaretur. Omne enim
qux tenetur nofler principatus dc poteftas una, fic
opus in nomine Domini faftum pretioiutn dc fande quz erga nos glorificatio una dc non mul
&um diâum eft dcc.
te , quoniam imaginis honor ad formam primam
Ite·» Gregem Pxp* i» Synedic* epiflol*.
1Dtranfit.
Si contraria fentientibus dc irrita facere quxItem ejefdem m epifi. id Jelitmtm imp. mifft.
rentibus antiquas Patrum traditiones (alutis occur
Secundum id quod divinitus datam hxrcdttareret converlto, (ufficerent utique ea qux fuperius
riam nobis immaculatam Chriftianorum fidem
a nobis ex < Patrum tefttmonii» vel facris dida funt
confiteor dc promitto. Credo in unum Deum Pa
monumentis. Sed quia videmus, quod mœrentes
trem , Deum Filium, Deum Spiritum Sanâum,
dicimus, plcrofque turbatis mentibus ftatuta con
unum Deum, hxc tria adoro dc glorifico. Confi
turbare Ecclefix, ideo, fratrescariflimi,extenditur
teor autem dc Filii incarnati diipenfationem, dc
iermo, dc cupimus ad compefcendam erroris inDei genitricem, qux fecundum carnem eum ge
faniam adhuc ex veteribus documentis aliquid di
nuit, fanâam Mariam : fufcipio vero de fanâos
Apoftolos, Prophetas dc martyres, dc jd Deum
cere, forfan refipifeent inquieti . In libro enim
Exodi fic legimus : Locutus eft Dominus ad Moydeprecationem qux per eos, fcilicer illis median
fen dicens; Loquere Filiis Ifrael. ut tollant mihi
tibus, propitiatorem mihi efficit mifericordiffimum
primitias ab omni homine, qui offert ultroneus
Deum, dc remiffionem mihi facinorum condona
accipiat is eas; hxc funt autem quz accipere deri,
.pro
r.« quo dc figuras uu^uum
imaginum ivmm
eorum mvuviu
honoro.
,
betis, dc cetera per ordinem ufque ad duorum Ede adoro, fpecialiter hoc traditum tam a fandis
Cherubim , qui erunt fuper arcam teftimonii ,
Apoftolis dc non prohibitum, fed tn omnibus ec!
cunâaque mandabo per te Filiis Ifrael. Et ite
cfefiis noftris eorum defignantes hifloriam.
rum: Mandato Dei a Salomone conftruâo tem
Item ipfe m ferm. SS. 40. mtrtyrxm.
Nam dc bellorum triumphos ac viâorix dc ferplo, inter alia fecit in oraculo duo Cherubim dc
lignis olivarum. Et infra : Et fculpfit in eis piraonum confcriptores multotiens de piâores figniduras Cherubim dc palmarum fpecies dc anoglypha
ficant, quidam autem verbo adornantes, quidam
vero tabulis przfignantes, dc multos uterque ad
valde prominentia, dt texit ea auro dc operuit
tam cherubim quam palmas dic. Ecce , canffimt
utilitatem exercuerunt; qux enim Iermo hiflori»
Fratres, confideremus quid Deo mandante Moyper auditum, hxc confcripta filens admonitio per
fes effecerit, quidveSalomon fapientiffimus divino
imitationem demonftrat.
juffu conflruxerit, dt cetera, quanto debemus pu
Item S. Aiitnafii.
Interrogatio Antiochi ad Sanâum pro imagini
ro cordis anmfu i pium Chriflum Dominum nobus . Quomodo lex dc Prophetx dicentes, ftaftrum fandamque femper Virginem ejus genitriF f
tu»
Cvan/. General. Tom. XIV.
t
♦ 51
SYNODUS
45»
.luas fit fimilitudines non adoretis. Quare et go vos Λ autem *d memorial lanfforum imagines facimus
.
Abrahx, Moyfi ôc Ehx, Efaix fit Zachanx, & anno
ANNO facitis imagines ôc adorai is eas?
CHRIST)
RefponGo Aihanafii.
reliquorum Piophetarum, Apoftolorum, fit Mar- chrisii
tyrum fandorum, qui propter Deum interempti
*’*
Non ut Deus imagines adoramus nos fideles
ficut pagani, abfit, fed tantummodo afte&u & ca
funt, ut omnis qui vidit cos in imagine, memo·
ritatis oulbr anirrnr ad vultum faciei imagines
retut eorum’, & glorificet Deum, qui glorificante
apparentes, unde multones vultu deleto ficut li
cos; decet enim eis honor & adoratio & com
gnum purum atque commune jam, quod dudum
mendatio fecundum juftitiam eorum, at omnes
fuerat imago, comburimus. Sicut enim Jacob ap
qui vident eos, feftinent & ipf» imitatores fieri aproximans morti, fummitatem virgr Joieph ado
dionum eorum; qux enim eft adoratio, nifi ho
ravit, non virgam honorificans, fed qui eam te
nor tantummodo? ficut fic dos peccatores adora
nebat ; fic Ac fideles non pro aliqno alio modo
mus, fic falutamus-nos alterutrum fecundum ho
imagines adoramus, non pro defiderio effigie de
norem & diledionem. Etenim Deum noftrum ali
ter adoramus & glorificamus & contrcroifcimus.
clarata .
Item beati Cyrilh Alexandr. epife. i» ftrm.
imago eft fimilitudo ejus, qui in ea confcriptus
B eft, impii autem qui bonum non agunt, neque
Mattbei Evang.
Deningitur enim fides quod in forma Dei exfandorum commemorantes non prohibeant neq ic
fiftit Veibum, ficut & noftrx vite redemptione
fcandalizcut eos qui benefaciunt, & honorant fan
oblatus eft Deo fecundum noftram fimiiitudioem
dos & fervos Dei , fit commemorantur eorum,
indutus & faillis homo. Et idem ipfe poft pauca :
merccdem enim bonx operationis percipient; im
pii vero fecundum quod cogitaverunt , habebunt
Imaginum nobis explent opus parabole fignificannum virnnem, cuidam, quomodo & oculorum
dclolationis inhonorationem, ficut id quodjuflum
adhiberi & palpatu manus afferri , in veftigiis,
négligentes, & a Domino recedentes, propter me
mentibus, inappanbiliter habens vifionem .
moriam , namque in imaginibus conferibuntur ,
hem S. Cjrillt.
& honorantur, immo & adorantur fsodi ficut i
Quemadmodum itnaginem quis defignatam jufervi Dei, ut pro nobis Divinitatem fint ero
cunuam reipcxcrit, m rabitur quidem regis figuram
rantes atque implorantes; dignum enim eft com
& qux illo apparet, hxc & ejus nofcens confcrimemorari dodorum noftrorum & gratias refe
ptionem pariter cernens dclcâabitur, ut ipfum
rendo .
regem aipiciat, &c.
Item S. Dionifiii Areopagita Athenienfis tpijc.
Item S. t pipbanu Epife. Conflantia Cypri.
C
in tpifi. ^xam fcripfit n ligno commemoratur, & contempla
tus honoratur. Omnes enim nos honoramus ju
Concilii. Cap. 82.
dices & (alutamus etiamfi peccatores fint; quid
In quibufdatn venerabilium imaginum pifturis,
ergo numquid non debemus adorare fandos Dei
agnus digito prxeurforis mon ft ratus defignatur ,
fervos, & propter memoriam eorum continuere
qui in fignum rei i cius eft gratix ; verum nobis
& erigere imagines, quod non oblivifcanturf Sed
per legem prxmonftrans Agnum Cbriftum Deum
noftrum qui abftulit peccata mundi. Et poft pau
dices quia iplc Deus prreepit & non adorare nos
manufados. Dic itaque o judate, quare ftipcr ter
ca; Secundum humanam figuram, fic in imagini
ram non eft manufaftum poft (aduram Dei : quid
bus nunc pro veteri agno reticulari decernimus
ergo? arca Iki qur cx lignis Sethim fabricata E per ipiutn humilitatis altitudinem Oei Verbi coneft atque confttucia , non fuit manufada ? & aka
fide ra nies, & ad memoriam que incarne aâionis
re & propitutorium & urna qux habuit manna,
quique pi (Boni s ejus & falutiferc mortis manibus
educati , & que abhinc faâa eft mundi redem
& menla & lucerna & tabernaculum interius &
ex’eriuj non fuerunt ex operibus manuum homi
ptio ficc.
Unde & B· AagnftmitJ »» pl. pfal. inanit.
num qux Salomon fecn ? Et cur fanda fando
rum vocantur manufada exiftentia ? ita Cherubim
Si autem non adoras in Chrifto ifta terrena,
quamvis de illis iimilitudo quedam data eft ad
& fenarum al-rum in circuitu propitiatorii non
fuerunt fiatui divifa fuerint ab alterutrum ,
projicio ea flt incendo , flt ficut qui juftionem
figuram five imaginem fle rem ipfam; figura przImperatoris fufeipiens flt ofculatus eft fignum ,
flabat vitam temporalem, res ipfa, cujus ipfa fi
non lutum honorat aut chartam aut plumbum ,
gura erat , przftabat vitam aeternam flcc.
i>d Imperatori falutem fle venerationem reddidit;
Item S. Aug. de libre tertie S. Tnnitatii
fic flt Chrifttanorum pueri fignum Crucis ado
inter cetere .
Nam ficut unftio lapidis , Chriftum in carne
rantes, non naturam ligni veneramur, fed fignum
flt figuram Chrifti , ipfum videntes per ipfum ,
in qua unftus eft oleo exultationis pras participibus
qui in ea crucifixus eft, ofculamur & adoramus
fuis, ita virgaMoyfi converfa in ferpentem ipfum
Chriftum fadum obedientem ufque ad mortem
flte. Et peft pence : Sicut enim virgam Chrifti
crucem adoramus , ficut enim fedem flt leftum
ejus , unde ait ; ficut exaltavit Moyfes ferpentem
ejus fanftum fepulcrum, ficut enim domum, prxin eremo. Et poft cetera ■ Si intuentes illum fer
fepium , fit Bethlehem fit cetera fanda ejus ta
pentem exaltatum in eremo, ferpentum morfibut
bernacula, ficut enim amicos ejus, Apoftolosejus
non peribunt , vetus homo nofter crucifixus c(t
Qencil. General. Tom. XIV.
F f *
citi-
S
455
Y
N
O
D
U
S
456
—- --------- cruci cum illo : per ferpentem autem mors in- A adeo manifeflum eft, non ipfos homines CMi™,.
n. t
ΑΝ*β ,d“S«“r ’ t,u*
eft · ferpeme m paradtfo , gines eorum videri , dc Pharao fpicas fe vidifle anno
'
modo locutionis per efficientem id quod efficitur.
dixit in iomnis dc boves, non fpicarum dt boum CHRlSri
Demonftrante ergo virga in ferpente , Chriftus
imagines. Si igitur liquido conflat nominibus eain mone & ferpens rurfus in virga , Chriftus in
rum rerum, quarum imagines funt, eafdcm ima
reiurretione , totus in corpore luo quod eft ce
gines appellari , non mirum eft quod Scriptura
de fia dcc.
dicit : Samuelem vifum dtc.
Zrew B.Aognjtmi iv libro Exodi, inter cetera.
Itent Angetfai tn libro dt DoiJrtnn
Fafta credimus, quemadmodum fafta legimus,
Cbnftinnn jttxnd».
& tamen ipfa faûa umbram fuiffc futurorum ASignum eft enim res prxier fpeJem quam in
poftohea dodrma cognofcimus. Putamus ergofpi*
gerit fenfibus , aliud aliquid ex fc faciens in co
ritaliter efle inveftiganda , que fada font , faâa
gitationem venire, ficut veftigio vifo tranfifle ani
tamen clic negare non poflunt dcc.
mal cujus veftigium eft cogitamus , dt vifo fumo
Itent ipfe in pftlntt 7$.
ignem fubefle cognofcimus. Signorum igitur alia
Irnmo jam in nomipe Chrifti venire gaudea______________
r_________
____data
____ funt w, qux
funt
naturalia,
alia data_ . Signa
mus, jam tenentes fceptrum fubduntur ligno cru-βdivinitus in Scripturis Sanâîs"ontmeotiiG pe/ho^
cis, jam fit quod prxdiftum eft: Adorabunt eum
·.. nobis
--1 ·-·-.·/■
- . .
mines
indicata funt
, qui ea confcri'pierunt
omnes Reges terrz , omnes gentes fervient illi .
dec. Ante omnia igitur opus eft Dei timorem
hm en.m in frontibus Regum pretiofius eft ficonverti ad cognofceodam ejus voluntatem quid
gnum crucis, quam gemma diadematis.
nobis appetendum fugiendumque praecipiat . Et
Jient ejnfdem de filio Abrtbt dxih nd
infra : illud quod eft fecundem inftitutiones ho
jncrtficutnt.
minum partim fuperftuiofum eft, partuu non eft .
Non enim fruftra moti eflis , cum hoc dice
Superftitioium eft quidquid inftitutum eft ab ho
rem , Crux cornua habet ; fic enim duo ligna
minibus ad facienda dc colenda idola pertinens ,
compinguntur in fe , ut crucis fpeciem reddant .
vel ad colendam , ficut Deum , creaturam · Et
Sicut ergo imagine Crucis multis locis videmus ,
poft pauca fequitur : Appetunt tamen omnes quanut fiant duo cornua , quibus infigantur manus ,
dam fimilitudinem in fignificando , ut ipfa figna
cormbus hzrcntcm arietem crucifixum Dominum
in quantum poflunt rebus qus figoifica.itut finuvideo dcc.
lia lint ; fed quia multis fimile aliquid altcui po
Itent S. Stvtfutni Gtbnlenfii de fermone
teft efle , non conflant talia figoa inter homines
S. Crncu .
1Cnifi confenfus accedat; in picturis vero & ftatuis,
Putas non erat juftum dici , fi quis veftrum
ceteris hujulmodi fimulatis operibus maxime pe
morius Gerit, lelpiciat mgclum furfum ad Deum
ritorum artificum nemo errat cum fimt.'ia vide
& iJvabitur? Ut enim & anendi celo relinquat,
rit , ut agoofcant quibus fint rebus fimilia, dc hoc
non potuit dicere fi quis morius fuerit , afpiciat
totum genus inter fuperflua bominutn tnftituta
lucernam luminis dc falsabitur ? aut afpiciat ad
numerandum eft , nifi cum intrrcfl quid eorum ,
menfinn propofitioms fandorum panum dc falvaqua de caufla, dc ubi, dc quando, dc cujus auto
bilur ? aur ad altare aut ad velum, nut in arctm
mate fiat dic.
aut in imaginem Cherubim , aur in propifiatoItent Angitfiint in lA. 3. ejnfd.
rmm , fed nihil horum ad medium adduxit le
Qui vero aut operatur aut veneratur utile fi.
gislator magnus, ied iolam fixit crucis imaginem,
gnum divinitus inftitutum, cujus vim fignificatiodc hanc per malcduftum ferpentem. Dic mihi ut
nemque intelligit, non hoc veneratur quod vide
fidelis famulus, quod interdicis, facis ; quod abre
tur & tranfit , fed illud potius quo talia cunfta
nuntias, zdificas ; qui dies , non facies frulptile
referenda funt ; talis autem homo fpiritalis dt li
dt lufile , fculpis ferpentem7 Sed illa quidem lew eft etiam tempore fervirutis ,, ,quo
JU„ «,«
lu«ilous
ber
carnalibus
ge polui , ut materias abfeindam impietatis , & Danimis nondum oportet 6gna illa revelari , quopopulum hunr eruam omni idolorum cultura .
‘
‘
....
rum jugo edomandi
iunt - Talea
autem fpiriules
Nunc autem effundo ferpentem ut praefigurem
erant Patriarcha ac Propheta omncfque in popu
imaginem Salvatoris &e.
lo Ifracl , per quot nobis Spiritus Sanâus ipfa
Itrne S.
nd Dnleidiuut in jxnft. 6.
Scripturarum dc auxilia & folatic miniftiavit.
de Stimuli t tmag.
Itent S. Atbnne^i in ferae.
adv. Arrianas.
Solent emm in Scripturis imagines earum re.
Arriomanita , ut diftum eft , judicantes fetnel
rum nominibus appellari , quarum imagines iunt
tranfgreflbrcs fieri . Et poft cetera : Hoc & ab
ficut omnia qux pinguntur atque finguntur ex
exemplo imaginis Imperatoris attentius quis conaliqua mater ia metalli aut hgni vel cujufcumquc
fiderarc poterit. Igitur in imagine Imperatoris (irei iptx ad operam hujufmodi, qux etiam viden
militudo & forma eft ; dc in Imperatore quidem
tur in (omnis , dc omnes tere imagines earum
qua in imagine fimilitudo eft , immutabilis enim
rerum , quarum imagines funt, appellari nomini
eft forma qua in imagine Imperatoris fimilitudo,
bus folcnt . Quis enim eft qui hominem piétum
quatenus qui confpicic imaginem , videt in ea
dubitei vocare hominem7 quando quidem de fin____π_.
Imperatorem , dt ...
iterum
qui , vidit Imperatorem
guloium quorumque piâur.rm cum afpicimus pro- Ecognofcit quoniam hic eft qui in imagine . Uco
piia quoque nomma incun-tanrer aùhibcmus, vejut cum mmentes tabulam aut parietem dicimus,
ille Cicero eft, ille Saluftms , ille Achilles , ille
Heftor , hoc flumen Simois , illa Roma . Cum
aliud nihil fint quam pifta: imagines , unde Che
rubim, cum fint cziitus poteflates , faftx tamen
cx metallo , quod imperavit Deus , fuper arcam
teftamcnti magnz rei figmficandz gratia , non aImJ quam Cherubim illa quoque figmenta voci
tant ui
Item
qiiilquis videt fominum, non dicit ,
"
-gnum Auguilmi ant S'mp'acuri, fed viiitiuin .tut
.Simpficiaimm,
aliquid Huit
c.rm eo tempo-
........
quod non immutetur fimilitudo
qui voluerit cum
imagine videre Imperatorem, dicat namque , ego
dc Imperator unum fumus ; ego enim in eo fum,
dt ille in me ; dt quod con(picis in me, hoc in
illo vides; dc quod vidifti in illo, hoc vides io me;
qui enim falurat imaginem, in ipfa falurat Impe
ratorem . Enimvero illius forma eft fpecies, eft
imago dec.
Itent S. Atbtnafii epife. Tbeopoleoi nd
Simeonem eptfc. Boftret.
Si Patres oportet fecundum eloquium, ut tu
aflerjs, interrogare , infuper autem & feniores . Et
poft pauca : Sicut enim abfente quidem Impera
tore,
I
457
PARISIENSIS
____—tore, imago eju» pro eo adoratur, prafente ergo A nia iiintimare
'
~
'
veftra
Sanâiiatt,
quoniam audiens
.. —
anno ipfo fupernuum eft relinquere primam formam ,
divini
~
divina Scriptura
dicente.- Non faciet tibi omnemfi anno
CHRiSTJ & adorare imaginem, nonne quia prefertur promilitndinem, at adoret ea, quanta m calo Jarfam CHKisrt
*'*
pter prafentiam pfo quo adoratur , inhonorari
tJ qnanta i» terra deorfam, fecundum hoc dixi
eam oportet? Et Utram: Sicut enim qui injuriat
quoniam non debetur manufaâis adoratio, nam
imaginem Imperatoris , prenant juftam fiiftmebit
taoâos Chrifti martyres, qui verae funt margari
ficuti eum ipfum Imperatorem inhonorans. Ete
ta fidei, omni honore dignos putamus, & internim imagine nihil aliud exiftente nifi lignum cum
ceftiones eorum invocamus. Ad hac quidem nos
coloribus ceras mixtis , fimili modo qui fignum
illi refponlum dedimus , quoniam Chnftianorum
cujuslibet inhonorat, in eum ipfum,cujus fignum
fides venerationem dc adorationem ad unum dc
eft, refert injuriam &c.
folum Deum refert, ficut feriptumeft. Dominam
i· bifaria Trtpart. Ub. 6. cap. 1.
Deam taam adorabit & illi foli fervtei. Glorifica
2.ofomenat inqait:
tio enim noftra dc fervitium illi foli offertur. Et
Illud quoque quod fub Juliano provenit narra
poft paaea: Jn fanâis vero qui in calis funt, dc
re non fileo . Fuit enim fignum quidem virtutis
in invifibilibus dc incorporeis virtutibus fanâa lauChrifti , fit indicium contra principem iracundte B datur dc glorificatur Trinitas in lingulari domi.
Dei . Com enim agnoviflet io Cafarca Philippi
natione & divinitate, ficut dc unus Deus a no
civitate Phoenicia, quam Paneam vocabant, infibis confitetur , dc non eft prater illum qui dogne Chrifti elfe fimulacrum, quod fanguinis libe
minetur in virtute fua in «ternum. Et poftpaaea·.
rata profluvio conftituerat, eo depofito, fuam ibi
neque enim divina dominationis venerationem in
ftatuam collocavit , qua violento igne de calo
confamulos transferimus, neque enim Imperato
cadente circa ejus pcâusdivifa eft, dc caput cum
res aut Principes in terra adorantes * fimilitudicervice una parte dejeAum atque in terra fixum,
nem, ut ad Deum adorationem facere videmur,
reliqua vero pars hactenus reftitit & fulmine in
neque imaginum faâuram, qua per ceram dc co
dicium refervavit; ftatuam vero Chrifti tunc) qui
lores defignantur, in trAnfmutationem divina ve
dem pagani trahentes confregere , poftea vero
nerationis fufeepimus, neque enim invifibilem dei
Chrifliani colligentes in ecclcliam recondiderunt,
tatem imagine aut fimilitudinc , aut habitu aut
quo haftenus relervatttr.
forma aliqua defignamus , etiam neque ipforum
Zrew ipfe cap. 4».
Angelorum quibus exiftunt ordinibus aut fentiri
Hoc itaque fimulacrum, ficuti refert Eufebius,
vcl inveftigari ullo modo poflunt \ fed quoniam
—
.
.
—·
.......
,
omnium patlionum & zgritudicum nofcitur efte Cunigenitus filius qui eft in finu Patris , revocans
medicamentum, juxta quod quadam herba germi
propriam creaturam a morte judicii bona,volun
nat , cujns ipeciem nullus noftre terra medicus
tatis Patris dc Spiritus Sanâi, homo fieri aignatat
licet expertus agnovit , mihi namque videtur ,
ficut inquit Apoftolus: per omnia fimdit nobtt
quia adveniente Domino nullum miraculum nul
foEtat ahfqae peccato , humanum ejus vultum dc
lumque ^eneficium putari debet incredulum dcc.
fecundum carnem ejus humanam fimilitudinem
I· btft. Angloram lib 1. cap. 1J
imagine defignantes, dc non incomprehenfibilem
aut invifibilem ejus deitatem dcc.Simili enim mo
cajer initiant
Roboratus confirmatione beati patris Gregorii
do fecundum carnem ejus incontaminata matris
Auguftinus confamuhts Chrifti qui eran: cum eo
fanâa Dei Genitricis ipfo modo fimilitudinem
rediit in opus verbi pervenitque Britanniam. Erat
demonftrantes, quoniam mulieris natura er.ifteneo tempore rex Edilbereth inCaotia potentiftimus.
te, dc non aliena noftra ma«»■<*'*·«
fuit, non difcit meis verbis, fed recognofcit ab
emm habet. Porro fi tali fervitute creatura: fer
latis fecum fic ipfe imaginibus. Si autem ille non
vite prohibemur, quandoquidem diftum eft Do
minum Deum tuum adorabis & illi foli fervres. Cfenfit, quis non eum credere potius verbis quam
difeere intelligat . Cum vero de bis agitur qux
Unde Apoftolus deteftatur eos , qui coluerunt fic
mente confpicmus ideft intelleâu atque ratione,
fcrvieurnt creaturx potius quam creatori ; non eft
ea quidem loquimur qux prxfcntia contuemur ,
utique erratura Spiritus Sanâus, cui ab omnibus
in illa interiore luce veritatis , qua ipfe qui dici
Sandis talis fervitus exhibetur, dicente Apoftolo;
tur homo interior illuftratur fic fruitur ficc.
Nos emm fumus circumcifio fpiritui Dei fervientes, quod eft in Gr*co *·’,*·’*·« , Plures enim
CAPUT
XIV.
·.
eodtcct etiam Latini fic habent, qui fpiritui Dei
fervimus; nam Grxce latria, Latine fervitus diUnde primum exortu fit in tcclefiit Orientalium
citur, qux quantum ad veram religionem attinet
imaginum dr^ruilto.
nonmfi uni & foli Deo debetur ficc.
Item Au^u/lmus m Itb. de quant.t. anima.
Tyrannus quidam fuit Seleman nomine , AgDeus autem immortalem animam fecit, ut ogarenus genere, quo defundo fucceftit Huinarus
pinor, nifi forte ubi aliter videtur. Ergo tu vel
les talia fieri ah hominibus qualia Deus fecit ?
in regno , cui iterum fuccefiit Ezidus vir valde
non eqnijem hoc dixerim , led quemadmodumDlevis & infipiens . Hujus enim temporibus erat
iplc immortalis immortale quiddam fecit ad fimiquidam
'
in ”
Beriade maleficus ac divinus Serantalitudinem fuam, fie fit nos immortales a Deo fa
picus nomine, prxeeptor iniquorum Hebrxorum
fic inimicus Dei Ecclefix, qui ut comperit levi
it 1 ad fimilitudincm noftramquod facimus immor
tatem Ezidi Protofymboli acceftit ad eum , ccetale ciTe deberet ; refle diceres fi ad ejus imagi
pitque illi quxdam divinare ac prxdicere . Illi
nem pingeres tabulam quod in te immortale efie
autem ex hoc acceptabitis faâus, ac non multo
credis. Nunc vero in ea exprimis fimilitudmem
poftea dicere ccepit: Benignitati tux exponere vo
corporis, quod profeâo mortale eft, quomodo er
lo , unde me fi audias, addatur tibi longitudo
go (um fimilis Deo, cum immortalia nulla pofvitx fit perfeveres in hoc Principatu annos trigin
fum facere ut ille? quomodo nec imago corporis
ta, fi quidem impleveris fermones meos. Illevero
tui poteft hoc valere, quod tuum corpus valet ,
infipiens tyrannus obfcuratus mente defiderii Ionfie amma, non mirandum eft, fi potentiam tan
tam non habet, quantam ille ad cujus fimilitudigx vitx; Quicquid mihi, inquit, przceperis, pa
ratus ad perficiendum exifto .-Et fi coufecutus
nun tada eft ficc.
fuero quod pollicitus es , maximos tibi honores
If.lori Epifeopi de piftura.
Piclura autem eft imago expi imens fpeciem rei, E retribuam. Maleficus vero fic divinus ait ad eum.·
Jube mox generalemfcnbere epiftoiam, quatenus
qux dum vita fuerit ad recordationem mentem
omnis imaginaria piâura deleatur in omnibus
reducit. Iiem\ pifturam enim Ægyptii excogita
Chriftianorum ecclefiis; five in parietibus five in
verunt.· Ptimum umbram hominis lineis circumduclam; itaque initio talis, fecunda fingulis colo
vafis facris fic in veftibus altarium, fic non folum
ribus , poftra diverfis , ficque pauHatim fefe ars
hxc, fed 'qux*in civitatum plateis funt adornatx.
Quod audiens perfidus ille Tyrannus ptxcepit om
i pia diftinxit & invenit lumen atque umbras differentiafquc coloru» . Unde fic tunc pidores ,
ni prxieâurx in cuoâis locis Ecclefiarum imagi
prius timbras qualdam fic lineas futurx imaginis
nes fic ceteras fimilitudines abolere fic ita exorna
vit ecclefias Dei. Ab hinc enim cesserunt corru
ducunt, deinde coloribus complent tenente» ordi
ptores imaginum inveniri. Sed ipfe Tyrannus an
ri, m mventx artis. Item. Colores autem dtftos ,
no altero mortuus eft, fic imagines in priftinum
quid calore ignis vel falis perficiuntur , five quod
flatum rcftitutx cum honore ficc.
inito colabantur , ut fummx fubtilitatis exi fie
Hrc défunt nonnulla.
rent fite.
EPI-
tH*MST‘ Vlt «>»·
T
4dt
PARIS
E P I S T O L A
ANNO
CHRISTI
Ztaviae Ludovic', Imperatarts ed Pontifictm
I
E
N
S
1
S .
Atur, quam utili ratione 111 ftruatur, ut unde.i.m
que certus effç defiderat, pleniter imbuatur.
Idcirco ergo fummopere cavendum eft nc homini rationali rationem defideranti atque pofcen-
anno
christi
*M'
Kememem.
ti ullo modo ratio interdicatur, nifi tantum in
his, ut fupra commemoratum eft, ineffabilis tan
Uia ergo per caritatem Dei, quz ab ipfo
ta ac talis occurrat fublimitas, cui merito univert largiente diflufa eft in cordibus 'noftris per
fa humana fe fubfternat ratiocinationis humilitas.
* Spiritum Sanâutn, qui datus eft nobis, uQpia vero uno pretio Chrifti .videlicet fangume
Diverfz Ecclefiz notum effe non dubitamr, quod
redempti fratres fumus, & ipfo miferante , cujus
omnia quz intra eandem fanâam Dei Ecclefiam
milericordia id fimus, cognofci meruimus, cum
ad perennem capiendam falutem pertinentia agun
omni mentis affeâu , ut fupra commemoratum
tur , ita per ejufdem S. Spiritus gratiam caute aeft, neceffitatem fratrum noftrorum, totius fciligenda fint, ut illud precipuzearitatis privilegium
cet Imperii Orientalium Romanorum, ad intima
confervetur, quod ipfe «udor & largitor omnium
cordis npftri vifcera admittere debemus, quorum
bonorum Dominus de mundo corporaliter ab- B inviolabilem caritatem ob nullam aliam difceptafceffurus pro fummo atque altiffimo munere fide
~ '
tionis occafionem nimis duriter, fic ut multis vi
libus fuis dando pariter & relinquendo largiri di
detur, inrationabiliter fciffam effe cognovimus ,
gnatus eft dicens: Potem meam da vobts , pacem
nifi quod quidam illorum una cum Michacle &
natam relinquo vobis. Illud etiam Apoftoli pariter
Théophile Imperatoribus cariffimis fratribus no
attentiffime cogitandum.fequimini, & fanftris imagines Sanâorum non habere volunt ,·
flimoniom, fine qua nemo mlebst Deum. Et idcir
2uidam vero e contra ex eadem fanâa plebe non
co valde mceffe eft, ut quifqtii» ad illam patriam
sium habere fed etiam adorare volunt. Quorum'
defiderat pervenite , ubi nunquam difeordia po
altercationis difeordiz fumma talis eft, ut nolen
tuit vel poterit introire, illud fummopere agere
tes illas habere volentes nec habere confentiant :
fludear, per quod & ipfe illam Deo placitam ca
volentes vero nolentes etiam adorare compellanr,
ritatis pacem cum omnibus tubere ftudeat , fic
qui hinc & inde in diverfa tendentes ad vetitu al
terutrum, five humana argumentatione vel ratio
omnes co.ura illam pacem dftcordaotes ad veram
concordiam revocare contendat.
ne, five etiam cx divina auâoritate vel SS. Pa
trum feriptis, voluntati fuz excerpta vel coacerCertum eft entm quia ficut quifquam fi ean
dem illam Deo placitx fraternitatis carita-C vata habent, ut utrifque videtur, congrua plurima
tcftimonia , quibus & ifti fuam & illi e contra
tem fervare poterit & noluerit , ad palatium
vindicare <3t obtinere fuam putant poffc fentencaritati: pervenire non poterit. Ita fi illos quos
contra eandem dileâionis unitatem diffidentes co
tiam.
Unde ficut dignum fic vere dignum & juflum
gnoverit , & illos ad tantx bcatitudinia januam
feris validiftimis claudit. Similiter quoque juftifeft, ut prxeuntc Spiritus Sanfti virtute, ille inCmo Dei judicio eandem calcandi femitam obftater eos in nomine Domini talia correâurus
&
culum fibi opponit , fi fecundum qualitatis fuz
ad viam veritatis fanâiffimo moderamine redumodum omnes in Deo unanimes , ne in baraâurus primus in hominibus arbiter occurrat ,
quem Deus omnipotens in Sede Apoflolica collo
trum difcerdiz corruant, qu nrutn reniti przvalet, viriliter non contendit. Hzc ad hoc non hu
care, eorumque vicarium eidem fanâz fuz Ecclcfiz dare dignatus eft, & obhoc ei nomen fpemana argumentatione reperta, fed divina tota or
bi terrarum docente auâoritate diffula atque nociale in toto orbe terrarum ab eadem ianâa Dei
ecclefia prz omnibus Pontificibus decretum eft ,
tilbina ubique valere debent, ut ubicumque fue
ut folus non fua abufione , fed tantorum Aporint difeordantes, ad concordiam revocentur, con
cordes vero ne in difeordiam proruant ab univer-D ftolorum auâoritare univerfalis Papa dicatur
fis qui prevalent, tueantur.
'feribatur, *& ab
* omuibus habeatur.. “
Et quia ficut
His ira fummatim prxmiffis, feries hujus diomnibus notum eft , dicente Joanne Apodolo :
bora naviffima efty & Paulo: nos inqttos fines fo
âionis poftular , ut fubfcquens fermo cur talia
przmiffa fint lucide pandat.
culorum devenerunt ; & ideo tempus inftat, dies
igitur, ut univerfo ecclefiafticoordini re
judicii abfque ulla diuturna dilatione appropin
velante Spiritu Sanâo notum eft, inter cetera pie
quat , nulli dubium quin diabolus inter reliqua
perditionis fuz argumenta, illud przcipue conten
tatis documenta, teftante Apoftolo, Fides, Spes,
dit, ut in noviflimo dic fanâz Dei Ëcckfiz ca
Caritas preeminent, ipfzque rurium virtutes per
Q
prudentiam, temperantiam, fortitudinem atquejuritatem muttiam fcindat, unanimitatem per quanüitiam auâore Deo inviolabiliter confervantur ;
libet occafionem fcindat, vifcera dilcâionis cor
ita curfus ille quatuor ad humanam derivatz fo- , rumpat, ut eam non in pace fuperius commemo
briam converfationem per rationem , diferetiorata, fed difeiffam & laceratam dies ille horren
nem, honeftatem arque utilitatem, habentur at
dus inveniat.
que utuntur, nullufque iftis carens illas pcrfcâe
Sed nec illud later , quod ipfe infelix infelihabere potuit, nec eis rite iftis fpretis aliquando E cium mi ferri mufque omnium miferorutn non cu
rat, per quamlibet occafionem corporalem, fpiuti prrvaluiu & quamvis fint quzdam ex cis hu
manam ratiohem excedentes , ut funt nonnulla
ritalem, mundanam, ecclcfiafticam id efficere pof
fit, dum tamen quolibet argumento ejus Deo pla
quz fola fide attingi poffunt, & ob hoc ineffabi
lia vel incomprehenfibilia dicuntur , auâoritate
citam mutuam in diligendo folidiiatem fcindere
valeat ; & cum univerfus ei ecciefiafticus ordo
tamen divina in facris voluminibus, fanâorum et
merito obviare debeat, nullus tamen fub hac con
iam Catholicorum Patrum edidis, Deo revelan
ditione majori conftringitur debito, quam ille qui
te, qualiter eadem tenenda vel confitenda fint ,
tanto in Sede Apoftolica illorum auâoritate pro
fufficienter reperiuntup, ideoque pene ab omni
eorum reverentia in univerfali mundo , ac tali
bus defideratur, optatur, quzritur, ut ratione prehonorari meruit privilegio. <^ii tamen univerfaeunte , comitante vel fubfequente , in omnibus
vel de omnibus unde certus effe defiderat, falva
lis merito non dicitur, fi pro univerfali EccleCz
ftatu viribus, quibus valet, non agoniutur.
fc antepofita femper & ubique divina auâoritate,
Hzc, domine Pater, ac toto mundo venerannon prius qualibet humana adinventione oppona-
d<
'3
46?
,
S
Y
N
O
D
U
S
4$ +
— atque reverende fanft.flime .Ponntcx, ad mb· A veftra ex auftoritate B- Petri , eui Dominus A
anno
ouiadim in tanta re mentis noftrz devotionem
Deus noller Jelu* Chriftus claves committere di
HfR, ST1 Pr«m*ncre ftuduimus.
\
gnatus eft regni ccleftis dicens:
iigaveru
[ttptr terram , hgainm erit Ü tn cnlit ; &
Ab hinc veto fi adeo confervajtda almitas ve»>*m Im??· Grfcorum .
nime decimaret , led potius omnes a redo fidei
tramite quoquo modo deviantes ptr orthodoxos
R.0 aurem & obiecro m univerfo mundo ( ut
corumdem lucceftorcs toto orbe terrarum ad rehem przdeceftor s me; Domini Gugorii
ftuudmcm
potius revocaret . Teftis enim hujus
p.’i’x utar verbo ? fm'res flt dommi mei; m quan
rei non quilibet angulus, fed orbis terrarum umto n peccatores , fratres mei , m quantum jufti ,
verfus, quia quotiens talcs per mundum * perce
dom. 'i mei , quantum ex me humiliter iupplico.
ptiones motr iunt, qui. ad periculum fidei uniqu <>::;m vero ex tinta auftoritate lubhimter mo
ro
tu remo me hoc loco propter me defpiciar, Dv.rtalis Ecclefiz inim.nere putabantur, ob inve
O
niendam , tnventamque coniervandam cathohcz
>;·.· a citi ad imitandum nequaquam dignus appa
hde; vernarem, femper hoc umverfalis ecclcfia ,
re ι> . magna eft tamen vntus ca.itatis, pacis &
przfcnte ob hujus fanftitatem itdis Pontifice,aut
i ..at s ad quam vos alta poteftate in viet BB.
ccrtc ct:m coaftnfu illius verbis vel literis porreΛ .'.idolorum Petri A’ pauli in nomme Domini
fto cortige'e, porreftumque ad confervandum ftar. :Ιί leiu Ch^ft, invitare przlumo. Cum coni.
Px/us veridica toce dicat . Pacem /!jnim,ni ;um
tuere confuevit
Simili modo etiam & in his, quz ad confer
c7 fanfiimemam, 7*1 a Une ilia nemo vide
vandum m humûn.s aftibus ejufdem Ecclefirr in
tur Utum, qu'd telicius quam & m .hoc tz.ulo
deliuerando , & m ulo fruendo Deum videre ?
contaminabilem ftatum, moderante non qualibet
dolofa vel fophiftica , nec non duplici calliditate,
quid e diverto infelicius, quam nec m he." l’culo
feliciter optando, nec m illo felicius fruendo <(ed veritate tubmxa , fimplict ratione, ipfaquc drferetione, honeftate, utilitate , pariter inradiata ra
dete meruerit Deum ’ Et cum hujus aflcrtioms
tione, non folum noxia vel nociva, verum quo
. el veritatis m umvefto mundo tanta imt tefti
que & ipfa fuperflua & non neceffaria rcfccare
monia, quz in p-zienti tempore nulla evolvere
valeat lingua , nullutque mortalium prztcirc va E confuevit, & ca ut przdiftum eft, quz ad ialutem totius Ecclefiz pertinere , & inluper merito
leat , quando vel untuicuiulque, vel (quod ma,us
cavere non dcbuiftet, differendo flt ordinando faneft ) totius mundi occkIus termmulve fieri de
cne folita fuit; fli hoc non tantummodo dt catifbeant , magna me , ut tn omnibus notum eft ,
fa fidei, vel ficut pracmilTum eft, de ftatu huma
urget neceftitas , ut id quod ex debito reddere
ni generis, vel curfu reftitudinis, verum quoque
debeo , diutius deferre non audeam , ne forte
de omni diffenfione in fanfta Dei ecdefia , quz
tanto caritatis debito fiibtrafto , >n conlpeftu zpacem illam turbare videbatur , quam Dominus
terni Judicis pro vobis omnibus reus appaream
Apoftolis, fle per Apoftolos nobis omnibus vica
Quamobrrm oro vel moneo, ut pnnio me fumnam prsefentiz fuz derehquit , dicens : Pacent
mi Dei Ec. lefia fiiu M.ch.tei A Ihcophilus,
meam do
, pacem meam reim^no votu . Ubi
glorioG vere A tubliimter a Deo exaltat. Imp·’·
cumque per quodlibet pietatis argumentum per
satore. ί<υ nanorum , una cum ur.·,<·:ι>> catliou
tmgere potuit, femper hujus fanrtz ledis vicarii
co not.'îiilimoque Sen.itu tc Populo '.obis.-· Deo
ApoftoloruTi quzdam mukcndo, quzdam vero ,
aj guocraandum credito , u: ca qua: ;ro ialuir
Pv:
1
Ψ65
P
A
R
I
S
I
E
N
S
I
4«6
fi ita res popofeiffet , fublimt ac veneranda au Agendo parcentes, ubi ttntt ab eis caritate urgen-~
te de Deo placita mutui diledione veffra , plo
α n no doritate
, ut dignum erat , docendo pariterque;
CHK
rando, immo lugendo conquefli funt, qux in ti
^B.sri przdicando ad pacis concordiam revocare ttunum colligi difficile puflunt, omiills ad eandem
duit.
fenem detexendam, quam ipfi de imaginum red
Quorum vicem qualefcumque fimus ymtnifle·
tp.A.I.
denda ratione fixaponderant, redeamus. Λ/unr e
rium tamen audoritate fubeuntes , caritate pari
nim :
J
ter , fic eadem auftoritate roborati diffenfionem
Oramus ergo iaodiffime atque beatifflme Pon
illam, quz infra iplam femper Deo amabilem Ro
tifex , ut nobis antiquorum Patrum noflrorum Ro·*
manorum Grxcorumquc ccclcfiam exortam durius
hac de cauffa vitz curium cecitare liceat , fimuleandem Ecclcfiam , quam Tahiti illius ullo modo
Îiue prout rationis ordu popofeerit, fenlus fui af
convenire polTit, Tcindentem diuturno tempore co
edum tn hac dumtaxat re, cur navel iia tenue
gnovimus, non audemus decimare, ut non illam
rint intetierendo adjungere . Nec vobis tedium
ex audoritate tantorum Apoftolorum ad pacis
fiat, fi ad offendendam rationem veritatis, veri
toncordiam ipfis mediantibus non debeamus adeo
tatemque rationis Tefcpaullo longius fermo protracare. Maxime veto in eo quod ejuTdcm rmferrimz diffenfio ea fit materia, fine qua ficut mul-Bxerit, dummodo linea ventans , quz ab antiquis patribusnoflris ufque ad nos inffexibiiiter duda efl,
ns Videtur , Taka per fidem, fpem fic caritatem
beato Dionyfio fcilicet, qui a fando Clemente beati
incundanter fic in hoc fzcplo fic in foturo falvcri
Petri Apoltoli primus ejus fucceflor exffitit, in
poteft ecclefia. Quorum Tcnfus fic fententia talis
Gallias cum duodenario numero primus prrdicaefl : !£kiJ fidei , Jpti
canlatii cbijjc potuiflet , β
tor diredus, & pofl aliquod tempus una cum foimago nulla toto orbe terrarum pifla vel filia ]mfciis Tuis huc illucqtie p>xdicanoni» gratia per iht* Et quanquam lidem filii noliri, qui hzc di
dem Regnum difperfis, martyrio coronatus eft .
cunt , i.Hionabiliter fc offendere pofle nullatenus
Et quanquam pluies cxfiflant, quidam martyres,
dubitant, melius illud numquam tuiffe, fine cu
quidam tftiam confeffores, quorum merita qualm
jus cultu perfeda fide, Tpc fic caritate univetfalis
apud Deum habeantur , quamvis quotidianis mi
f.mfla Dei Ecclefia lalva potuiflet confiflcre ,
raculis corufcent , quia tamen propter longitudi
quam Tub hac occafione non dubium , Ted certifnem terrarum vobis mmus cogniti fortaile exfifimum illud malum difeordiz debere incurrere ,
flunt, iniermiffis, fandum tamen Hilarium anti
quod nili cornetum fuerit, nullatenus cum hac
quum ecclefiaflicum do do reni , nec non & beadiffenfionc ad Dominum , qui efl pax omnium ti
bi placitam pacem habentium, nunquam in pet-Ctum Martinum toto orbe venerandum , vobisnopetuo pofle pertingere. Et quamvis devotio illotiffimos
~
effe minime dubitantes , ad memoriam
reducere neceffarium zffimamus , quorum . nz
tum hoc conflanter poflulet, ut cis ratiocinando
magiflerio cdodi hxc ita tenenda, atque fetsanqualiter de ipfis imaginibus diTcrcte fic rationabi
da iufcepimus . Sed quia apud nos vel maiores
liter ientiant poflea diflerere liceat. Quod fi efl,
noffros, ex quo ulla prxicus ztas recordari poqui Tulcipere juflo moderamine velit, falubreomteff, numquam ejulmodi quzffio mota vel venti
ni homini efle non dubitant, ad comparationem
lata fuit, ideo Temper talis exinde mos cx prztamen tanti mali eandem imaginum canflam pro
didis antiquis temporibus retentus , in univerla
nihilo computant , fi pax illa, quz ad xternam
irtiuv regni ecclefia exflitic , ut nullus ac fi cx
Vitam , qui efl via , veritas fic vita , ducit, ad
auctoritate ejuldem fanflx Dei ccdcfiz juberet ,
eandem viam , veritatcmque perdud* non feenullus cuicumque imaginem volendi pingere aut
ri r ."
fingere proh'beret. Unde ufque hodie eadem apud
Et idcirco eundus chorus Tacerdotum , nec non
nos confuetudo tenetur , ut quia hoc auduitas
& omnis Senatus totius gentis Teu imperii Fran
nulla nibei, nemo jubeat : fimiliter quia audoncorum , & univerla Ecclefia per totam Galliam
cum ceteris provinciis eidem a Deo conTervandoDtas nulla prohibet, nemo prohibeat. Qui
Impeuo fubdttis, audita tama delendx diflcnliopropter prxmtffam
.rationem
·
aliter effe
~
nen po
sus iratrum tuorum, irrevocabiliter poflulant , ut
te fl, nifi ratio inde habeatur, fortaffe eadem ra
tio tale exordium non inconvenienter habere poprius per ifl.us tandr (edis a Deo conlervatam
in tuiuioquc ulque m lincm fzculi, ficut jjii in
ier;r Si igitur imago in toto orbe terrarum nulvcl fida effet , numquid aliquid fidei ,
dubitanter , fic nos omnes per merita Apollolola pifl
cantati S. Dei Ecclcliz obeffet. Rurlus
rum confidimus, comervandam audoritaterr., illud
fi ita , ut m quibufdam »υιί» , maxime Ecclcfiimmopcre quxrcrc fetlinemus , ut quia audorc
Deo liare duo regna m toto orbe terrarum prin
fiis fcu palatiis principum , ob nullum almm cacipalia mutua fibi Deo placita cantate de.infla
tholicx fidft fcu religionis cultum, fed tantum.
funt, illud diaboli fclum ab eadem ecclefia diflrmodo felentibus pro amoris pii memoria fcu or
petur , ut pax Dei, quae exfuperat omnem fenfurn,
namento eorumdem locorum, ncfcientibus vero
in eadem beata plebe pleniter rcllituaiur
pro e;ufdcm pietatis dodrma puftx vel fifl* funt,
na per reliqua cifdcm imaginibus congma domi
Vociferantur anim in caelum uno ore cc uno
cilia ad eumdem fenfurn pertinentes pidx vel ficorde omnipotentis Dei judicium ine v i tabi 11 ter
tiobis incumbere, fi audoritate lummotum in to-Edz effent,
“
quid pixiatis virtuubu
‘
unquam aut
to orbe terrarum Apoflolorum , quorum dodiinis
ufquam obeffe
” potuiflet.
—
Et ideo quia tes na ic
& confilio univerfus tkditur mundus, difcordiam habet, quid fuperefl, nifi ut qui nolunt, ita non
veflram ad veram concordiam nqn certamus re
laciant, ut tamen eis qui illas eo lenlu ( ut pri
mi (Tum efl) habere volunt vel faciunt, in facien
ducere. Dicunt etiam quid aduri erunt de tam
przcipuo coram Deo amnio tolatio , fi illos, quos
do vel habendo minime contradicant
Et illi fi
poll hujus fanda; Tedis immutabilem tuitionem ,
militer, qui illas habere volunt, nolentes nd Imillud in tam przcipue cariflimis fratribus folatium
bendum vel faciendum nullatenus cogant. Atque
ita audore Deo, inlxfus fervatur , dum ÔC lia
perdideiint qui fimile in univerla ecclefia nullum
habebunt / Si enim cum illis veram fidem, intehere volens propter cautelam inliciti cultus, fic
habere nolens propter cautelam inliciti contem
grumque caritatis ardorem non fervaverint, quid
in judicio Domini tanta negleda caritate, & in
ptus falvua permanere indubitanter potent. At
nomine Domini certiflime confirmata neglexei int?
que ita miferante Deo , majorum noftrorum imaginibu.s vel piduris moretn' imitantes, >n πι
Sed nos diuturna iedioni veflroquc fafligio in leConal Cir.cr.il. Tom. XIV
4<$7
S Y N O D U S
4*8
.bendo vel prohibendo , in habendo vel non ha A nuiaSum adorati poffit habui fle laudavimus, fed -- ----------■ '
frangere cafdetn imagines non debuiffc judicamus, anno
anno
bendo, in colendo vel non colendo, inlxfoa
haIdcirco enim pi&ura m ecclefiis adhibetur, ut hi CHRtSTI
CHRisn flct)ns jj4c dc cauffa Domi no opitulante nos tran,M'
fife, & ipfo gubernante tranftturos nequaquam
qui hteras nelciunt, faltem in parietibus videndo
legant, qtte legere in codicibus non valent. Tua
dubitamus. Quamobrem monendi funt oinnes ,
ergo fraternitas, & illa fervaie & ab eorum ado
qut illas habere volunt, ne amando, vel quoli
ratu populum prohibere debuit, quatenus & lite
bet modo orando, vel compledcndo ulna quam
ral um nefeu haberent , unde fcicntiam, hiftoriz
oportet , cultum eis inlicirum ullatenus impen
colligerent, & populus in pidurx adoratione mi
dant . Similiter & illis qui ea, habere noluerunt
nime peccaret.
ficuti eas afpcxerint , qualibet ignominiola vel
Item idem ad eumdem.
piobtvia detetlatione /pernere , contumeljarc vel
Perlatum, inquit, fiquidemad nos fuerat,quod
lacerare prxiumant. Hinc ergo indubitanter col
inconfiderato zdo fuccenfus, fandorum imagines
ligi poicli , qux illum ratio hoc cum periculo
fub hac quafi excufatione, rc adorari debuiffent,
quorumque compellat habere, quod illum procul
confringeres ; & quidem quia eas adorare vetuifdubio fine ullo periculo licet non habere . Ideo
ctgo tonus hujus rationis talis eft iumma , utt B les, omnino laudavimus, fregiffe vero repreheoqui volunt propria memoria vel fana dodrina, ini
locis competentibus abfque ullo inficito cultu pidas vel fidas habeant imagines. Qui autem no
lunt «bique ullo inlicito'contemptu taliter haben
tes, vj habtas imagines nullatenus ipernant.
Edent utique plura, qux lue ratiocinando, his
per omnia congrua dici ve’fcribi potuiHent, Ii aut
bievnas temporis permitteret, aut id aliqua , fi
ea confirmando fcnbi necetlitas pepolciilct .
A»Fl:rif.u.
H s etiam pro fanJ.icbone prtrdidôrum fra
trum nuftierum , vel Ecclcfix iupcrius comme
morati regni, m fua quia aliter efle non potuit,
iejarat.m relatione sci ferie compe'cntrr prxmiliis, ut qtiicumque ratiocinando animo luo fatis-C
’
dimus. Dic, (rater, a quo iadum facerdote ali
quando auditum eft quod fecifti?Si non; aliud
vel illud te non debuit revocare , ut difpedis aliis fratribus folum te fandum & effe crederes
fapientem ? Aliud eft enim pidnram adorare; aliud
pidurx hiftoria quid fit adorandum addifeere .
Nam quod legentibus feriptura, hoc idiotis prz·
ftat pictura cernentibus , quia in ipfa ignorantes
vident quod fcqui debeant, in ipfa legunt quit
teras nefciunt . Unde przcipue gentibus pro ledicne pidura eft , quod magnopere a te qui intei gentes habitas, attendi decuerat, ne dum re
do zelo incaute fuccenderis, ferocibus animis fcandalum generares. Frangi ergo non debuit, quod
non ad adorandum in ecclefns, fed ad inftruen-
das folummodo mentes fuit nefeientium ccllocaIa,ere voluerit, cur eadem Ecdefia tali ic mode
tum. Et quia in locis venerabilibus fandorumderamine lue in re ex antiquis temporibus m hapingi hiftorias non fine ratione vetuftas admifit ,
bend s vel non habendis imaginibus tradare vo
ii zelum diicretione condiffes, fine dubio & ea
luerit, tanto compendiofius facer·: peflit quanto
qux intendebas, ialubriter obtinere & colledum
non Ipariicn', fed fimu! fenfum illorum opportu
gregem non difpergere , feci potius poteras con
ne colledum legendo addtfccre poterit. M. do au
gregare, ut paftcris m te nomen merbo excelle
re n eadem ratio docet, ficut fupra 11 sjn i fica t u m
ret , non culpa difperforis incumberet. Hinc au
ell , ut nunc ad auftontatem SS. Patrum, qui
tem dum in hoc animi tui incaute nimis motus
inde aliqu d fcripierunt ncbifque feriptum 11 liqueexfequeris, ita tuos icandaiizaffe filios perhiberis,
riM ifdtvrus & videamus, fi eadem audontas
ut maxima eorum pars a tua fe communione fufp'jmilJam ranonem congruendo affirmare debeat,
penderet. Quando ergo ad ovile Dominicum er
an neo. Videiur igitur nobis quamvis pluies in
rantes oves adducas, qui quas habes detinere non
de m ri iqms con t rail i bu s fuis, quos de ftatu S.
Dei EcJdix inarante Spiritu Sando , _______
fludiofc^ prxvales ? Proinde hortamur, ut vel nunc ftudeas
quod
'xn-f^eflfollicitus, atque ab hac te prxlumptione comtexuerunt, nonnulla mterera.it, juxta <_
pelcas, & ecmm animos ques a tua disjundosutus ille poffular, unde agebatur, merito tamen il
nitate cognolcis , paterna ad te dulcedine omni
li ad hujutmodi examinationem primi ponantur ,
adnfu omnique Audio revocare ieftines. Convo
qui de hac re ( pec i a 111 e r δ: ob hanc folummodo
candi erum funt diveifi Ecclefix filii, cifque ferikhendam quxftionem fcripfi'Te reperiuntur . E
pturx teftimoniis oftendendum , quia omne manuquibus nobs beatus papa Grcgouus hujus S. Dei
fadum adorare non liceat, quoniam feriptum eft:
Eccldix Pontifex primus occurrit , qui ad Sere
Dwnum Deum Hum aderahts (J tlh [oh fervtejz
num Madilieniem epifeopum hoc fpecialiter feriac deinde fubjungendum quia pi&uras imaginum,
piit , f cut & in ep.ilola ilbus ad eum fada in
quz ad xdificatiuncm imperiti populi fadx fue
armario fanchc.D'i noftrx Ecclefix continetur,
rant , ut nefeientrs hteras , ipfam hiftoriam in
eo quod audiret illum propter, ut fibi videbatur,
tendentes, quod adum fit difccrent , tranfiffe in
fupciffuuin imaginai ium euhum , tali zelo fuccenadorationem videras , idcirco commotus es , ut
fum, omnes imagines quas in ecdefia fua rece
eas imagines frangi przciperes, atque cis dicenperit, «lepoiuiffc , confrcgifle, & extra eandem
............
........ projecifle
,ccdcliam
funditus
, ut hoc fado a cum,
cu!-_ fi ad hanc m fl rudi one.m ad quas imagines
(uia «I adoratione inlicua populum compcfce-E antiquitus fadx funt, habere vultis in Ecclefns ,
& offerri & haberi permittas.
ret. Qua de re mh l congruentius in hac cauila eas modis
" omnibus
"
At indica, quod non tibi ipfa vifio hiftorix qux
pciTe f-eri atbitraii fumus, quam ut prima eadem
ptdura tefte pandebatur difplicuerit, fed illa ado
cp,;k is huic noffro operi quod maxime ob amoratio qux piéturis fuerat incompetenter exhibita;
lem verx pacis S. Ecckfix texere, ordinare, de
atque in his verbis eorum mentes demulcens eos
nic.i: s BB Apoftoiorum confifi , fideli mente
ad concordiam revoca, & fi quis imagines facere
a i-jren’: fumus, credentes per eos poffe oblinere,
ut tam perneceflanum ecclefiafticum opus ad Deo
voluerit, minime prohibe. Adorare vero imagi
nes, omnimode devita. Sed hoc follicite Frater
j icilam confummationcm debeamus perducere ;
nitas tua admoneat, ut ex nfionc rei geftz ar(cnbit enim ita:
Ind.co, inquit, ad nos ducum perveniffe quod
dorcm compundionis percipiant, & m adorationem foli illius omnipotentis Trinitatis humifiter
fraternitas veftra quoidam imaginum adoratores
proflernantur.
alpiciens, eafaem ecclefiis imagines confregi; at
que projecit. Et quidem zelum vos, ui quidcna*
Z/mt
4*9
PARISI
E N
S
I
S.
470
nem natam eat paffitm , Vel >■ throno fedentem re
Item idem ed Jannaritem Epifiopam.
anno
Judaei, inquit, de civitate veftra bue venientes
carZsawr, ubi ut premiftum eft, ac fib'Oiet con- anno
t rar ia dixerit , intelligent!* no ft rie fe caligo con CHRisrt
Christi queftj nobis funt , quod fynagogam eorum , Qu·
**’
Caralis fita eft , Petrus , qui ex eorum fuperftjfundit . Sed ne nos non necefiaria ignorantia id
tione ad Chriftian* fidei cultum Deo volente
non intelligendo diutius torquear, fenius ejufdem
perduâus eft , adhibitis fibi quiuufdiiB indïfciplifententix talis eft:
natis, fequenti die baprifmatis fui , hoc eft Do
Nos quidem ante ipfam non profternimur ,
minica ipfa feftivitate Pafchali, cum gravi fcandaquaft ante divinitatem , fed illum adoramus Otc.
lo fine vcftra voluntate occupaffet , atque imagi
Quod tale eft , ac ft Regi in throno fedenti di
cas: Nos quidem , o Rex , non quah ante divi
nem illic Genitricis Det Dominique noftri , &
venerandam crucem vel byrrum album, quo fon
nitatem ante te profternimur , led illum adora
te furgens indutus fuerat, appofuitfet&c. Et poft
mus quem per imaginem tuam , quia homo es ,
Dominum Jcium Chriftum hominem recordamur
p^uca inquit : Confiderantes hac de re veftne vo
luntatis intentum ac magis judicium his horta
natum aut pafium vel in throno fedeotem, cujus
mur affeâibus , ut fublata exinde cum ea , qua
imitator es tu fedens in throno ; numquid tali
dignum eft veneratione imagine atque cruce, de
difto mox conicquens eft, ut eundem Regem abeatis quod violenter ablatum eft reformare.
dorare compellar fedentem in throno ? Ita nec
Item idem ed Secandinam fervam Dei
in eo , quod dicitur : A’er flvtdrwr w quqfi ante
inclafam.
divinitatem ante ipfam profternimur , fed illum
Imagines , inquit , quas a nobis tibi dirigendas
adoramus &c. ad imaginum adorationem invita
per Dulcidium diaconem tuum rogafti, valde ro
mur, quia ficuj in mullis divinz auftoritatis vo
luminibus fementias ordine verborum przpoftero
bis tua poftulatio placuit , quia illum in corde
tota intentione quzris, cujus imaginem prz ocu
(criptas invenimus , ita quoque faflum efle eo
lis habere defideras , ut vtfio corporalis quotidia
fenlu , ut fupra diâum eft , hoc in loco minime
na reddat exortum, ut dum piduram vides, ani
dubitamus.
mo inardefeas , cujus te imaginem videre confiCum enim ibi frriptum fit : Not y:<:Jem r.tn
deras. Abs re non facimus, fi per vifibilia invifi
quafi ente divinitatem ante ipfum proiiernimur ,
bilia deraonftramus , fic homo qui aluim arden
quis non animadvertat, idipfum magis reiptando,
ter videre deftderat, aut fponfam amando dcfidequam imperando vel adorando , eandem adora
rat quam videre conatur, fi contingit aut ad bal
tionem imaginum diftum efle, ita ut diâum eft’
neum ire aut ad ecclefiam procedere, feftious in C quanto magis , ficut fupra faftum eft, ordo ver
via fe préparai , ut de vifione hilaris recedat .
borum fuo reftiiuatur in ordine , omnem quem
Scimus quia tu imaginem Salvatoris noftri ideo
cumque ob nimiam fimpliciiatem errantem , m
non petis , ut quafi Deum colas , fed ob recor
co quod Beatum S. Dei Ecclefia doftorem adverfum feipfutn fenfifle xftimabat , corrigere po
dationem filii Dei, ut in ejus amore recalelcas ,
cujus te imaginem videre confidcras . Et nos qui
terit. Infuper etiamfi quemquam iubtilius iniellidem non quafi ante divinitatem ante ipfam pro
gentem hoc negligentius minufve intente legere
fternimur , fed illum adoramus quem per imagi
contigiflet, facillime fcipfum dijudicante, cur ali
nem aut natum aut paftum, vel in throno fedenquando aliter fenferit , ad fobnum intelleftum
tem recordamur . Et dum nos ipfa piâura quafi
revocare poterit . Si quis autem quod quidem a
fcriptura ad memoriam filii Dei reducimus ani
faoc lapientibus omnibus abfit , magis fuum len
mum noftrum, aut de rcfurreâione Ixtificat , aut
ium fequendo illum voluerit condemnare quam
de pafTione mulcet . Ideoque direximus tibi fyftefc corrigere , nulli dubium quin merito ab unirias duas fit imaginem Salvatoris & S.Mariz Dei
verfa , maxime tamen a S Dei Romana ecclefia
Genitricis , beati Petri & Pauli Apoftolorum per
debeat condemnari. Nequaquam enim ficu poteft
fupradidum filium noftrum Diaconem , & una D«t h* dux fententis fibimet contrariz non exi
cruce elavem pro benediâione , ut ab ipfo mali
flant, una qua populus ab adoratione imaginum
gno dcfcnlus fis , cujus fanfto ligno te efle mune criminis id agendo reus appareat , prohibea
suium credis.
tur ; altera vero qu* illum idipfum egifle ceteHuc ttfatte Eptftola Gregarii .
rolque ut hoc faciant docuifle perhibeatur . Sed
Sed quia hic ordo verborum ita prxpofterus
abfit hoc a tanto talique generali Catholic* Ecatque a non inteiligentibus confufus videri poteft,
clefix magiftro , ut qui univerfas perplexas Scri
Ut oifi caute confiderctur, ita a nonnullis minus
pture quzftiones , qux fibi contrariz videbantur,
capscibus intelligi poflit, quafi beatus Gregorius,
ciquc |id explanandum vel traftandum occurre
id quod prius omnibus inlicitum efte przdixit ,
runt, nunquam diffidentes relinquere confucvn ,
fe feci fle fibique faciendi licitum efle teftetur ,
fua fibimet diâa difeordantia rrliquiftet.
quod quam abfurdum , quamque contra fandz
His ita propter vitandam hujufmodi temerita
Dei ecckfiz religionem de tanto Ecclcfiaftico do
tem fummatim prxmiffis; nunc videndum, utrum
it ore fentire indignum fit, nulli , qui diâa ejus
ei quifquam Catholicorum Patrum , quamvis ei
fortafle fpecialiter talis feribendi necefliias miferutando vel legendo cognovit, ignorare permit
titur. Nam ut fibimetipfi contrarius elTc debeat , E nime incumberet , in ceteris traâatibus fuis rale
juftitia vel reâitudo lanâx Dei maximeqne Ro
aliquid inditum habeat , in quo ejufdem patris
man* ecclefix fuftmere non valet , quod & fi
fenfui de imaginibus concors efte videatur .
Ecce enim B· Ambrofius antiquus Ecclefix Dei
paupertas infipientix noftrx id inteiligere non va
let , melius ut contra infipientiam , quam contra
probabilis doâor, ita in epiftola Pauli ad Roma
tantam a Deo datam fapientiara infurgere prxfunos traâans ait : tya ratione , quave aufforitatt
mat. Sed & fi ipfi modicum fenfurn noftrum vir
imaginet Angelorum vef aliorum Sentiorum adoran
da fint , cum ipfi fenili Angeli pel fenili homine/
tus mifericordi* Dei aliquantulum illuminare di
gnatur, quomodo idipfum contrarium fibi non fit
vivot fe adorari noluerant.
facillime intelligitur. Nam quia ab imaginum aConfiltum.
doratione adorantes compefeuerit , nulla dubita
Auâoritate ergo , ut propofuimus fecundo lo
tio eft. In eo vero quod ad Secundi num fcripfit.co , inferta non quidem quantum ex thefauro
uberrimo ecclcfiaftico potuit ; fed quantum Epinot quidem na»
ante divinitatem ante ipfam
proftemimter , Jtd illam adornanti quem per ime#·
ftolaris brevitas rite permifit, monere vps & exConctl. General. Tono. XIV.
G g 1
hor- - -
SYNODUS
*
471
o venerandi mundi Principes, cum uni· A fem , Diabolo vero, ut ci decet , femper amaln- .
lein , omnes anteccffotcs mei ad corrigendum , anno
anno
veri.-·, fanda Dei , quam Domino dilpcnfanic fic
prout cis poiTibik fuir, multum labor affe non «-‘Htns τι
CHRisii cornmitieme gubernatis, ccvicfia, ut ea quz vuignoratur.
bis n.jn quxltbct (ementas , led veta humilitas
Hzc in paucis ad excitanda Dec amabilia cor
nollia ir.timare iluducr it, attentius audiatis, fic ob
do veftra ideo pra.mil tere curavimus , ut eu quz
illorum reverentiam, qui cum Domino iplo provobis ftodiofius pro falute ominum animarum nomittente m die novutimo totius mu.i ii venturi
fharum dicenda providimus , * sudiores vos ;id * «cram ha
quahh.unique effet ab Ecclefia penitus amoverer ,
bere mutuam itud.eamus pacem .
pollpoliia ea in re ialubri difcretione, fine qua
Sed mimis lortaile prodcile poterit, hbet meriomnis hurnanz aâionis virtus in vitium verti tui ,
ts t.mta tain- ue auctoritas caulla conliln lulhceelegit przn-.illam fuperllitioncm aliter emendari
re debuilTet, necede erit ut huic ailcruom cetera
non poffc , mfi omr.es imagines penitus deleren
adjungantur , quz nequaquam jufte adderentur ,
tur . Atqui fi ita erat , ut didutn eft , inlicitum
n imaginum ddbuctione, quz nihil peccaverunt,
ftuduiilct. Deu emm Apoftolus; Judxi ligna pe
immo co lenlu , quo fupra przmiffum eft , fcientunt, Grxci lapientiam quxnmt , ubi eft ergo la
tibus pro pia memoria, ncfcientibus vero prodopientia veitra , qui propter quamlibet occationem
quo ad Regna cz Eârina utiles erant , · mirangendo vel dilfipando ‘ ;
nlud habere contemnitis, lint
1
fiinftram extenda pro dcx:eia , fic qui ita hac in
Ictlia perveni.e nullo mouo valebitis- Et hzc non
ic incautos reduccic debuit , ficut torte quia re.
at'1,nendo vel increpando, led admonendo inte
cens erat caulTa , facillime potuit , inftigante qui
rim dicimus, ut vos ad interiorem hominem, m
nunc late patet ecclefialhcz pacis vel cantatis
quo Deus per Fidem, Spem, & Caritatem in
inimico.
habitare conlne.it , revocemus. Quem ft ita fe
Hanc ei ac fi luculentiffimam oftendit femicundum, ut lupra diclum eft , Sapientiam vobis
tam, heu quam longe ab illa finilins anfraflibus
a Deo datam, coguare. diligere vel metueie vul
incedentem , quz dc lemetiplo ait ; Ego fum via
tis , mirum eft quomodo cum tratubus invicem
veritas & vita , quid putas quam dulcia quamque
t.mto jam tempore (canda'um fi< ducordiam ha
rcligiofilTima , ininrn fanâillma finagebat fingere
bere non metuitis E\ce eten.rn h non amplius,
itinera, ut per illa ad hzc quæ nunc omnes plan
i.vn a.inus cil cx quo h.mc mter vos miferrimam
gimus pertrahere potuiftet dilcidu ? Sed nec hoc
,11 flent.one m pu I lu 1il -- audi·· imus Quam videlicet
ulla modo alite- zftirr.atur peragere potuiflc, ml'·
d'lvordiam Deo , m dignum cit ; 'emper odibiilhim
anno
Christi
M
Au>..
.73
P A R I S I E N S I S
474
473
iilium prius cum fcquacibus fais illius impie dul-Aœgnolcitur , fprcia , cirgit ultra quam unquam
Deo
placuit
vel
placere
debeat,
imaginum
cultui
animo
cedinis demulcendo cor tangeret, cujus idem diadefer vire, ut cifdem, qui hoc cleâum habebant, chkht·
goiuj pcftifero telo perforatus , de cado merito
potuiflet placere. Non confidents» illud quod ter**
cecidiilet.
ribiliter fçriptum eft : Q/u bnnnnikni placent, caw·
Sed quid agimus, quid dicimus ’ Ad compara,
fnfi funt, fMMuaiN Dtm Jprtvii tllot .
t ion cm namque malorthn omnium , qua hic conSicque faflum eft, ut ex die ilio ab eodem an
?;rucnte fpatio, quod omnino non deeft, non fotiquo femper Deo placens populo fidelium exilia
um de diabolo , fed etiam de ipfo Imperatore
non ceftarenc , cruces & cruciatus non quielcecum fautoribus fuis dici poterant, nihil eft quod
rent , & ut fertur, membrorum detruncationes,
dicimus. (Jniverfa denique mala, que ex eo uf
ipfa etiam homicidia, cauffaearundem imaginum,
que in pnefentem diem per hujufraodi difeordiam in
nimia perpetrata fini . Et haec diu cucurrerunt
vobis perpetrata funt, hinc fumpicre principium.
quoufque idem humani generis antiquus hoftis,
Quamvis enim propter fingultum plorationis ta
cere non permittamus, licet propter arâiffimum quafi in hac parte fatiatus , convertit fe ad alia
ut denuo falcitarct
fibi contra
temporis fpatium, & propter innormitatem earum.perditionis argumenta,
„
.......
dem ntiferiarum, ut lugentibus mos eft, innume· B cultores imaginum, Herenam videlicet cum filio,
ra ad dicendum flebilia occurrerint, paucis ad in*tam "
peftifera
A;r— —
mlufionc
1-r
Jdecipiens
"
ut abfque ulla
”*
mifericordia vel metus fuperinfpicientis omnipo
choationem hujus infelicitatis* redire placet, ut con
tentis Dei majeftate , talis ab eis promulgaretur
tueamur diabolum in hujus vitx excurfu in bivio
fententia ut omnis homo eorum ditioni fubjcftus
ftantem, ubi Imperator e duobus unus ad eligendum
imagines adoraret , aut certe exilio pornifvc di
indeclinabiliter cogitur, aut cultuiinlicito favendo
vertis cruciaretur, fit fi non adquiefcerct, ab uniimaginibus contra jus ecclefiaihcum cervicem fleve rial i Ecclcfia anathematis vinculo fequeflratus
ftere , aut certe hujufmodi cultoribus contradi
religaretur. Sed quid nunc denuo e diverfo agat
cendo vel non favendo ingratus exiftere ; & qui
ad priorem iterum recurrens femitam, prafentetn
facilius poterat ad imitationem antiquiorum Prindenuo incitans Imperatorem , ut eas piftas vel
cipum vel Patrum fuorum , & i ft os ab inlicito
feriptas habere quempiam volendo permittat .
cultu revocare , & cum ceteris omnibus morem
Quis igitur tam eloquens fub calo habetur, qui
antiquum fine oftenfiooe Dei profequentibus pa
hanc peftiferam cladem enumerare pravaicat i
cem vel caritatem leniter retinere; perfuafiteum
Quis
tam ferrea habeat praecordia, cui, non dico
pratdiâus pacis temper & caritatis inimicus , il_
fad iter in deftrucndis imaginibua arripere , per C feribendi , verum quoque per defeftum iacrimaquod omnes per diferetionem fane fapientes atrum vocem non tollat ejulandi?
que fervantes perturbando confunderet , & illos
. ........................................................................
qui firpe difta diferetione vel temperantia , quz
Cetera défunt.
una de
«e
cardinalibus ecclefiafticis virtutibus effc
CONVENTUS
DE
Apud Parifiot
PARISIENSIS
IMAGINIBUS,
in palatio Kalcndit Noventbrit iabitett anno Ckrtflt ( i ) dcccxxiv.
Eargva/i papa II. anno t. Lnd^vict Pii Angaflt xt.
Nota Severini Bt ni t.
CAPUT PRIMUM.
Ait· pfcudofynodi, qu» Incerto Λ (nnomlnato tuitore
anno Domini ijoi· nulla f-fta mention* loci ubi Inventa
vel unde accepta fuerint , .n lucem prodierunt , tamquam
ipuria fc illegitima, vel faltem de fida fufpefl* , nequa
quam huic editioni infarenot eif* putati . Refutationem
eorum fex capitibus difti-tAam tdidit reverendlffimu» flt illuflriffiaiua cardinali» Roberta· Bellarmmui in appendice ad
traâarum da cultu imaginum. Qu* cum omni ex parte
elaborat.flima fit, integram hic ledori exhibendam effc
judicari.
REFUTATIO LIBELLI £tZZ FALSQ
Synod»t Partfienfit injcrtbttnr.
N no 1596. prodiit Francufurti libelfui cum hoc titu
lo : SyrteJut P»nÿen qua ooft alia mulca, fignificavit ecclefiam propter imagines Carifli tt fanftorum
pri-In due» perte» elle divitem, cum alii adorandae, alii non
adorandae effe contenderent, tt Gmul petiit, ut Ludovi.
eus in Occidente operam datet, nt fablato fupur ft It iofo cul
tu imag.oum, ecdefia pacem & unionem recuperarer.
Ludovicu» his Iit teri» acceptis a fummo pontifice facul
tatem obtluuit convocandi vitos aliquot doflo», qui vete
rum patrum teft 1 monta de cultu imaginum diligenter cot
isèrent Qoo faAo fer ibi juftit epiftolam, quam ncmiiie
fummi pontificis, ipfo coofeoclente pontifice; cui primum
oflen-
1 Conv.nru» ifte, feu prout eum appellet Baroniu', Collatio Kalendi» No'cmbu’i arpi 1*$· habita, ut reile eeufult
idem Barornu», non vero tn. S'4. ut > ic le.;itur. b p.f opi enin» Galliarum in illo Cooven'U congregati in fu' ad
Lujovicuni Aug. litter.» ajunt
J rr/-»..·n libellojsisper edito coatloentur :
primum, epiftola Michapli» Balfiî ad Ludovicuu, Pium Ge
ruli magm fillup,. Secundo^colleûs teftimonia ax veteri
bus patribus, quibus probatur ioMgiaee neque frangendgs
efte, uF volebant Icooaa'acbi, pdqua colendas , ut fyoodu,
Nu ana II. rtatucrat. Tertio, epiftola fummi pontificis
nomine feripta a Francis doûoribus ad Mlchaslrm Impera
torem, qua .Lcciur i magi aes neque injuria alficicodas ertir,
neque etiam a.forsndas. Qjarru , «piftola Ludoviti Imperatotia ad Eugenium pontificem ejus nominis facundum,
qua curn hoitatur ad legationem in Grecian, mittendam,
& eccfoliam pacificandam. Quinto, epiftola ejufdem Ludo
vic! ad fcrenuani & Jonam eptfcopos, quos Romam ad
luminum pontificem mittit, eofque Inftruif, quemadmo
dum prudenter cum pontifice fe gerere debeant , ut eum
»d fuam fcotentiam pertrahant .
Ex his rromptum erit inicHigere fucum facere «crlulrte B
eo, , ;u hunc liballun» fpeclofo nomine fynodi Parilienfis
oruars voluerunt ,· qui quidem caurtam fconomachorum ju
vare Cc catholica fidei detrimentum aliquod afferre conari
funt i fed, Deo juvapte, mox efficiemus, ut oI.cuai ft
operam (t perdidirte dolaant., ·.
CAPUT SECUNDUM
KT Am, w ad epiftolsm Michaelis, qua primsm partem
I bc'l* occupat , vemaruu», e* quidem plena videtur
ciigiofi ftudii, ut it qu.s aliunde quia ifte Michael fuerit
encrer > arbitretur eum unum ea optimis & Chtiftianiffinsis principibus fuiffe .
5ed extaat annales publici Joannis Zonar·, Georgii Cedreni. it aliorum, qui res geftas Gracoruni ptincipum
I neris mandaverunt. Ex hi» cognofcere licet Michaefom
non folum engnonnne , fed et.am reipfa Balbum» virum
fuuFc impium & fcsltft irtimnm, qpippa qui magis Hebrai
ce fure r ft 11 ioni quatu Chriftian» religioni addiâus artet;
qui relurreflioncm oenus pernegarer, Λ ob id prophetas
dc apoftoios , qui eam pradeaveranr , irrideret
qu> forn .tuorem I,aram effe diceret, ft focr.:m cal.ba'um adeo
c> nicmre e: , ut e monafterio fanibmonaleot ,»*' Deo tapont hie muimo
I amaretur , qui Iconomachi» impenfe foveret, At <~cnlan num Copronvmum Iconontacborum prirn 3« tr> fibi
'tx tr cetero, imitandum proponerer ,· qui fanib.rr Emhym um , fançL mque Methodium . ahofque pus ver.at , Jcknfvtes , vcl exilio , vel careers, vel tuorte tnul-
476
S«d fiv» Jccspti fuerint, five deetpare vdtuerjnt, mbit
attioeb«t iftun, v«l errorem vel iftud fcelua ipforum orbi
terrarum prodere , prafertim cum non fine caufla majo- ANNO
·— «»ftri *<^·ι|ο« «jufmodi, qui nihil utilitati» , detrims.»- CHRISTI
‘
"
•rtarra
poterant , libenter delitefcera
paffi Gat
CAPUT TERTIUM.
Enlo nunc ad m teftimonla qu» pauci illi viri a Lu
dovico imperatore vocati ex veterum monumentis coifogirte fe dicunt j multi» calm nominibus viri illi paccaffê
videntur , ac primum quidem ante cvlfoâionem fatis audaâer judicium fibi de tcriptl» apoftolicis d«fumpferuot , ne»
folum de puntififo , fed etiam d» generali fynodo a pon
tifice approbata temere judicarunt. In qua re longe fuperarunt peccaturo auûori» illius, qui nomine Caroli Magni
librum edidit adverfus cultum iacrarum imagmum · life
enim ( quod etiam patres concilii Fraocofordicnfi, fecerunt )
Sicsnam fjrnodunr fecundam improbavit , quoniam celebra
tam iuirte exiftiOMvit fine coofcnfu apoftoiica fedi». At
confi liari i ifli Ludovic! imperatoris, quorum feripta difeutiruus , fatentur fynodum pro cultu imaginum, id eft Nicanaro fecundam, ab Hadriano Cuma» pontifice coaûan,,
& probatam, & tamen tum Ipfam fynodum, tum eplftolam ejufdem Hadriani ad Conftantinuo, imperatorem pro
cultu imaginum, & turfum defoofionem sjufdsm fynodi ab
Hadriano ad Carolum mirtatu examinare, dijudicare , re
prehendar» non verentur.
Hac enim funt ipforum v»rba pagina
V
. Er infra pagina *i. de dcfonfiooe Ntcnnn
fynodi ab Hadriano edita fic loquuntur .· Ptr
captta <· i liera at ttjojaiitntau refpaitdert bu, oi vi tal bL», >n occidente quoque diilenfiones feiefe
. .ropceiea liquides» inspium erat Simon·» 6t Helen»
r, U. p..i s^arc maeret .
isnagin·:» coler» , quod Sttnou & Helena mdigoiffims edent
Quoj u cxtrcoi» eo rtola catholicos reprehendit,
qui
colerentur.
qi..l , i fi am cru cm defpicisni , quod imagines ut deos
Sed ridicula plane funt qu« ex epiftola jd.e ufdcm Au
q.ofJjn. adoicnt , quod C', factific s offerant, quod ab
guftini
ad Diofcorum tcftimonia detumpferunt · Ridicula,
e , ref io quo ariifioo de lacro fi nte fufcipi , f< factam
Inquam, C ad id de quo agimus referantur. Qu» namque
c< irni·ni< nem percipere v«! nt > demque quod ali*, >d gefanâus Auguftjoua djfputat de imaginibus , qu» a corpo
ribus defluentes >n animum penetrant , ut per eas aliquid
importer» funt , nequi
crflcn iar>: , mera calunm* atqi
cernamus, vcl cogitemu,, e· proferunt irti ad probandum
ni, abrur t ufmodi mendacia G'
non
elfe Chrifti & Sandorum imagines depila, vcl fcule. Λ·'·» ad I . nor longe pi-fiio
pta, ullo modo colendas. Qu» quam bene cobateant cum
g.iare vuluetr quam ciaffa Λ ;ir»m incredibilia mendaci
Eprefenti
difputatione, Icûoru eflo judicium.
I B. tt
tnmpCf ». haiti c, de cacholi.o in vicinu loci, degan
Quid ’ quod plurima teftimonia , qu» funi mus pon
< bu» tingant .
tifex
Hadrianus
in epiftola illa fua dochtfma pro imagi
J ex con. lip Nic*no fecundo vere le^irimo it rxcumenibus pofuu , ifti rurfum allegant , qui contra imagines
. cel·· n l,( Micnael Balbu», dii» ipfi» ten>poribu»cepugnant
.
to. luce ful·, clarius cflûi poteft, illa effe commenta
Quod v»co dicunt flt nonnulli» etiam teftimoniis p-oba'efque b«rein.orun>. Doux enim concilium illud , cui
-- ---------- lt , non efl» confuetudlaem , »el annotum nunteil ci omnes aff, r.r icbanr ur , imaginibus fact,» deberi
i.uamlibet vetuftati» auâoritatci» ptaferendam
urn
tm luant venennooem , fed non majorem quam vivifi_____ , tunc refl» diceretur, fi probari poflét cultum,
iu.i, neque illi- ullo modo
facrificandum effe» neque
quem ecclefis catholica imaginibus exhibet , cx manifolio
u! u lat.i*, qji Oeo art proprius, adoranda». Legaerrore, noas ex ccria veritate defeendere. Sed cum de re
f>n< iu», & impoilu'» fubiro cvanefcenc.
aliqua litigatur, multum valete confuetudine»,, & veneran
•r a a?.a r«.fein teret , it fyn’duni Ni.ai,«m ab Hadria*
adftrucre
nitebantur? Certe fi liberet tcflitnonia ûnih Au
ipprotaiam improbaret iple atque damnaret.
gvftt-
S
477
PARISIENSIS
47*
tuftloir fenûi Bafilli , ahorumque veterum patrum tn me-A
dium afferre, quibus ipfi cx antiquitate vel ecclefin eonCAPUT QJU1NTUM.
AMMO
rHitiSTl fdctudiae probant ecdefiaftica dogmata, nullae finis «(Ter.
CHRISTI
C I· 11
quod fu par et omnem admirationem, Illud eft, quod
Equitur
pari
tarda
,
id
eft.
epiftola
Eugcnii'
papa
ad
e*‘
**
multa tiftimouia proferunt pro adoratione crucis, jc cum
Micbaclcin & Theophilum ejui fiLuro imperatorii ,
''
rationem reddere volunt, cur fignum, vel lignum crucis
quam epiftoletn iidem colleâores ferIpfifla ridentur ■· neque
adorandum fit, St imagines Chrifti non fiat adoranda,di
enim Eugenius ullam talem epiftdlam feri pût, fed ( t.t *re pru
imaginem. Quod 6 refellere voluero, ne nimia tarditatis
leQoret aaiftTmare videar. Certe enitu Chtiflus non in fi
dentiam collecloruro ; qua ealru fronte Romano pontifie·
prxfcrlberc aufi funt « quid ipfum feribere oporteret? qua
gnu crucis, quod m pariete, vel in tabella, vel in are pin
vero fiducia fperare potuerunt, Romanum Pontificem ferigimus, fufpenfui fuit, neqee etiam m ligneis illis crucibus
pturum ad Gmcunl Imperatorem contraria ile qua prudequa paflim cernuntur 8t adorantur in ecileGi·, fed in illa
tsria ciuce, cu>vi ifta noftra figoa, qua pingimus, vel eri
ceifores ejus non femel fcripferunt?
‘
Sed videamus, fi placet , pau'lo diligentius, an ipifloia
gimus, imagines funt. Cum ergo Ineat per adverferioscruilla fuinmum pontificem deceat. Omitto amem quod io hoc
n^n eft feâus , fed omnium rerum fsflor , colendus
dentiae diietaeate V Cetaatillrile yubfaalii , ecelrjia. ti
Quire poterant collcflorei Iftl maximam partem tcftlinfra
fint, ecclrfiaae. Qua fodior adulatio? Michael Balbus
ruoiiorurn qua aitulerunt omittere,- quoniam iis nihil prointerfeilo legitimo imperatore, cum effet ipfe pro fccle ■
brrur aliud, nili f>lur» Deum cfie colendum fultu latria
ribua fuia jam morti adjudicatur, tyrannice invefit impe
fib< uni propno, St non efia imagines ita adorandas , ut
rium, flr pontifex maximus affirmabit, Deo dilponentc »
etiam facrifi.-i* Illis offerantur ; qua neque nos negamus,
committente, flt ordinante, hunc ipfum Balbum guberna
neque fanda Nicnoe fyno.lus negavit.
cula fu fee p i (Te , non folum imperii, fed etiam ecclefia · L'c
Ac ut videat, Letlor, quantas vires veritas habeat, Ipfi
fi ecclefia Dei ab Ipfo Deo gubernanda imperaturi ttadita
quoque qui eam onpugnant non raro vel inviti vel impru
eft, quid faciunt in ecclefia epifeopi ? quid Ipfe fumiuu,
derie· eam ruentur . 11 acci Jit collcfloribua noftris : nam
inrcr aha teftimoma colligito: etiam nonnulla, ut probent
,
pontifex
? Imperatar ( inquit fanflus Ambrofiua ) i* eteie·
imaginet non effe fi angendas, vel injuria afficiendas. Sed^jf,
fa rti , <·«» Jupra tcelefam, fihut ecclria , aea reilar , evi> ,
ii, iifdeni teflimonii, non habetur folum quod ipfi volunt,
na· pajfcr. Et fanâu, Joannes Chryfoftomui diaccrio fuo
imagines videlicet non effe afficiendas Injuria, fed habetur
cr« enyftria pertipienda , cebibe , tf latret j maj»rttn i»
i trulla rntquaur prila vtl fitla futffrt ima >i> ,
1. f> fuo libello imprudentes reliquerunt.
mbii prrirtr dt fida, [ρκ , O caillait, ^uibui ad rrpuwn
Prioris rei exemplum habes aûione 6· feptinin fy nodi,
pfitrnitur atftattm. Et ramen propter imagines orta eft
ubi allegatur fai.Üus Gregorius, qui in epillola 5· lib. Ί·
diffenfio & divifio in ecclefia, turbata pax, caritas viola
ad Januarium reprehendit acriter nonnullos, qui beata Vir
ta: & non animadverterunt, qui eam epiftoiam nemine
ginis imay.incns, fft ciucem dominicam contumelia cauffa ad
fummi pontificis feribunt, eo argumento non folum effi. 1
Jiils rruni tynagogam detulerunt -. 8t mandar Januar 10 apifcopo , ut fublatam ex eo foco ci m ea qua dignum eft ve( fi quid tamen efficitur quod mox videbimus ^imagines om
nino dc medio effe tollendas , quod ipfi nolunt. Nec
reratione imag nem atque cru em in ecclefiam reterat. Hic
tamen argumentum illud aliquid nier .
b ·η1 crilleilores nomen iuupin.i fitnpficiter deleverunt vel
Quamvis emm nihil perirer dc fide, fpe , & caritate . â
onnferunr , nc viderentur contra eorum dogma non folum
crux, fed etiam imago beat» virginis veneranda, nifi forte
nulla piâa vel fif?a effet mago, tamen quando plfla vel
fifta eft, peccat in fidem, qui eam negat effe venerandam,
l.biariorum errore nomen imaginum fit omiffum.
quoniam honor imaginis ad prototypum refercr , quod
Jam vero ejuf.lem fynodi a&ione fexta paullo poft adf nbunt hxc verba e» epillola fynodica Gregarii pape · p». venerandumj(Te fides docet , & adverfatlus tion negat
Nui aci cb aliud a-mrn fnafiirt ficimttt, 6J aderamur,^'’ Et poteft hoc Ipfum fimilitudine flluftrari . $t librllur
ltd prc ttobir ih arnate Vrrba Dri , &c. Audifne , collealiquis divinx feripturx , ut epiftola ad Philemonem, nou
exiaret
, nihil deperiret de 6de, fpe, flt caritate & tsmen
fl.ir , vocabulum, adoramus? & tamen a fc hoc teftitnoa
1
iiuun proli um eft. Sed habemus clariora.
quia nunc exrat, qui eam negaret effe cum veneration: Iu
Paulfe infra ponuntur hac verba cx libro fancli Bafilii
fciplcndam, peccaret in fidem, flt fi propterca diffenfionea
orirentur, non effet epiftola abjicienda, fed imperitia diffi
urfui honoram
dentium coarguenda, & inftruenda.
Poftremo in eadem illa epiftola reprehenditur Conflanimaginis. Sed ad dar.ffima veniamus.
Paullo poll afferuntur hne alia verba ex epiftola ejufdem
tinua, flt mater ejus Irene , quod ediflo fuo juffetit fecraa
nugni Hiiilii ad imperatorem Julianum. Crede i· ·«■>«
imaginée juxta concilii, generalia decreturo , cum venera
tione effe habendas. Qux faaa reprebenfio e fummo pon
tifice, nifi plane amente, fer ibi non potuit . Quid enim-'
O
filii
iit
trial!
difpeaja
Hadrianus p»P* Conflant Inum Bt Ircnen Cummis laudi
& fler‘fi.e.
bus effert, quod facrum imaginum religlofo cultui fa
veant, flr Hadriani fucceffbr Eugenius eofdcm imperari.res ob eauffam eandem reprehendet? flr qua major ftultltia fagi poteft, quam ut fummus pontffex molefte 1er.-e
VJ p't'r'vr Zwvgrv··» /ar··»
Cff e/vra, tpecialiter bac
ia dicat, quod ab imperatore decreta conciliorum genera
•adiium r/i λ faailn apc/ltllt , Cf ave prebibnum , Çed ia
lium a Cede apoftolica approbata ferventur ec defen
dantur .
,naih.< eciltfit ttafirii eeram defifaari vale biferi ai, fltc.
<>-nd uadimui? Sanâus Bafilius magnua ab adverfario adSed fi parum pruStntt» rollcfiore» fuerunt , non fui:
v'ucatu. teftii, & vere tefti» eft omnl «xceotione major.
iaconftana apoftolica fedis amiftei : per man fic enim in ll(
I, cero palan affirmat fe houorare & adorare anoftolorum,
qua pradeceffbres non fine magna deliberationis matumate ftatuerant. Nans neque Eugenius eam epiftoiam m.f,t
p,epherarum , tf martyrum imagine·. Idque sffiiaaat, dum
St pnutlo poft Hadrianus 11. fynodum tecumenuam octa
h tel fua roiifcfiiu.,em edit, ac de rebut non dubiisautvevam Conftantioopoli celebrandam euravit, in qua fynodut
r,i,.ndibu,, fed ctrtiffimis & e.ploratis loquitur. Addit
feptiuM da cul-tu Imaginum Iterum approbata eft . Den.quc
ve.n<-<
Ronaaeoa pontifices· 8“ a , inquit, l’upc' neutra I>/I, U <1 'ffam eodem libelle, Athanxfii, Germani, Leontii, & alio
finiar aderatieae praftnt fyi.-dut Jacti, ba, 13 afcdi.ta
rum. qua imprudenter ab adverfariii contra fe, & pro nob>s, hei eft pro cultu laetarum imaginum proferuntur .
uefl'a tedtr , feu: itnnuUa j,r>pia iattnent , attnquuu, tt~
nuit , CT wa/ue-f alit tcdtjia ftnftr ntaerat.i efi , t3 ,
Sed egu hiemati ftudeo, neque libenter in hia refellendia
lacpti.s tcoifus iero.
ν·νγ>
S
47?
CAPIT
U
L
A
R
480
E
lorum colleâionem, cum epiftola» qnam Eugeni i pipa ad
cofdcm Tmperatore· nomina concinnarent» cum accepilTet
~~
CAPUT SEXTUM.
l.udovicua, utraoK]uc mu* Romam mifit ad Euganium,
CHKISTl
cum alter· privata aptftola fua« quam 00» folem hoc io***“
T> Eftat pan ulilmii hoc eft vpiflola I.uiorlei imptrp^ co rum fabdito ad epitropo» Romam rui lîoy coaamonitorio
edendam ccnfuiraua» ceteris qua in hujus conventus aAis
χ\_ luilt ·<
*
Euge»1·»"· pontificem» & ihcra eiuidcat
continentur pratatmitfis , quod Gallorum -ejus foculi ab
l.ujovicl aJ Jaramiam it Joa
*a>
epifeopo· ' in quibu» ni·
imaginum adoratione» ut alias diAum eft » abhorrentium
till obfarvlodum occurrit» nifi quod in eis quadam «lieu·»
harefim redoleant. Nam ut do alii» nihil dicatur» in qui
tur, qua redolere «ideotcr fraude» recentium hereticobus Hadriano papn 3t fynodo Nicana iniquiores funt , in
rum- Unde vamr io meotam fufpicari, na forte eat totu»
ifta fua colleAiooe SanAorum patrum fantentias no detor
hic liballui fit coafiâu·» »el, quod eft creJtbiliu» » d·
*
quere conantur, ut imagines Indebito, ut vid"»■».
·ί· daaaaa-^ataa.
tara aatraaBa faBa fuoi ■
( r ) ^a/aatal onalra.......... fa!
im^adiaaaalum.
(J) Totum hoc caput rlcvft .
(/) eaaOai Papalai H_amaaai .
(f) n»ai , ilh!'a»a daatiatlaia» at ha< aaa^.a/f^aa taaa Jatifin fvaw D«c/r, oal aallqaar Papulat ft/»t t tifgva fff.
Jt) .letfl titiat».
( f· ) piafiieatar an", par Ai/ptafailanam Pani· fir ii at nafitai» f»ifa/aa»t .
' j
(/) P.·/»/.», T3 d· ift faa aatJaea rrdaiiia [aat V tama» faaraat a paia/latt Paat‘f,ui»
Inja/ia toaafai aalaatat
fit atifat rnftrai fatal aaatltdala.
( m ) da«ft 101 uni hoc caput.
(
’
M
'
.
?>
8ι
ANNO
CHRISTI
< ’ Ûû'r.r
■
APUD
CLOTHAR1I IMPERATORIS
A IX. Volumus ut epifeopi
OLONAM.
Capitula Ecclefiaftica ,
domnus Lolbar,-x Imperator primo anno Imperii fui , quando
i» Italia accejfit, in fuum generale placitum cur
te Olona m/iituit.
Ai ecclefiaflicat perfena s hac tantum fpefiant,
VL De fanitimoniali femina flatuimus , ut fi
adulterium fecerit , & inventum fuerit , res qu»
habet fiico focientur ; pcriona vero ejus Gt in
poteftate epilcopi in cujus parochia eft , ut in
monaftcrium intromittatur.
VII. Volumus ut epilcopi & abbates & abba
tiiTae fuos advocatos habeant, & plenam juflitiam
faciant ante Comitem futim.
S' J O A N M S
advocatos eligant.
XVII. Volumus ut res quz a liberis perfonis
locis Deo diCat is Conferum ur , liceat fibi uiuinfru-
ANNO
ftum <3c ordinationem ciruindun reiuin, fi Uliter
fibi placuerit refer vue. bi aluer eas non ordina*
verir, na maneant licut prius daix fuerint.
XVIII Singulis epifeopis , abbaiibus, abbatiflis
duos concedimus habcic advocatos, eoiqpc, quam*
diu advocationem tenuerim, ab holte relaxemus.
XXI. Dc precariis quoque quz a Reâonbus
eccleliarum irrationabditer hebaot , & te fuolque
lucccilores pœna gravi obligabant ut lafta ipfius
nequeant ditlolvere , przcpimus ut nemo fucccf*
lor m antccellons fui pccna liaiuta fit obligatus;
Bled fus providentia" fit concellum ut fi antecedor
ejus res ecclefiz irrationabiliter dillribuerit , ab
eo ad jus ecclefiz tenendum revocetur.
Λ1 A N S I
DOMINICI
Æ M 0 N I Γ
P
48a
una cum Comite (ιιΠ
10
IN CAPITULARE LOTHARII 1. IMPERATORIS CONDITUM AD OLONAM.
Ex Cod. Mutinenfi Murator. Rer. Italic, tom. I. par. 2.
Apitulare iflud Labbeus dedit ; fed nt iterum bi< ederetur non ante a ratio fuafit ; tune quod nonnulla
exhibet qua tn Labbeo défunt; aha etiam commutat qua funt qutdem tn Capitularibus jtm escufis ,
fed Ludovico PiO tribuuntur . §fitn etiam nonnulla funt Capita bte deferspta a Labbeo qaa Codex
Mutatorianus btc vulgatur tub hoc titulo non refert , Porro Muratorio in ufu fuit codex quidam manujcriptut Capitularium a plerifqus alus plane dtverfut ; nam alti fere omnei Capitula Caroh , Ludovtci , Lotbaril &c. fub dtverfis titulis dillribuunt , C m unum locum feu titulum colligunt ea qua vario tempore
data funt; Muratorianus vero omnn ad Olonam date fimul exbtbeat , ficut & aha qua in d/verfii locis
condita funt. Hinc in digerenda Capitularibus Regum Francorum confufio tndufla efl ut ad Capitularia ad
Olonam redigerentur nonnulla qua alibi jancta funt. Efl autem Olona , notante Muratorio , in agro Ticinenfi fit a ad fluvium Olonam non longe a confluenti »t» Padum 'ui bodie pariter antique appellationis
veflsgta manent, vocatur enim Carte.ona . N .im vero Capitula de Epifeoporum caufjh ad leget ibi datai
perlineant nec declarat Muratonut, nec ipfe Jcto
C
Capitula, qua Anno Primo Imperii domim Lot baris
gloriqfiffimt Imperatoris Olona funt confli tuta
I I I.
t
De Adulteris .
C
A
p.
I.
De eo ut nullus Sacerdotum fuectffbrem fuum
aliqua poena mulfiandum obliget.
I quis Epifeopus aut propinquitatis affeflu, aut
muneris ambitione , aut caufla amicmz Xenodoehia , aut Monafteria , aut bapnfmales Ecclefsas , five Ecclefiz pertinentes cuilibet per emphytefeos contra&us dederit , fe fuolque 1ucce(fo
res pttna muiâandos confcripferit, potr flatem ta p
lia mutandi Reftoribus Eccleliarum ablque pœnx
confcriptz folutione concedimus.
S
I I.
De Ecclefia in proprio conftrufta .
Tatutum eft , ut fi quis liber homo per confenfum Epifeopi Ecdefiam in fua conftruxerit propiietate, fontefque ab Epifeopo in ea fue
rint confecrati , ideo non perdat fiiam proprieta E
tem · Sed fi Epifeopus voluerit , officium facri
baptifmatia in fuam Ecclefiam transferat . Ipfa
vero Ecclefia quz transfertur, in conftruâoris ma*
■cat jure.
S
Cemil. General. Tom.XIV
I adulter cum adultera comprehcnfus fuerit ,
bt fecundum Edidum Legis Longobardorum,
marito adulteri ambo ad vindiâam traditi lue
rint , fi eos quifpiam emerit , eofque conjunctos
in eodem fcelere habere repertus fuerit, ipfos Fifcus acquirat.
S
I V.
De bbero homine , qui m fervitium cadit,
I quis liber homo uxorem habens liberam, ic
propter aliquod crimen aut debitum m fervitio alterius fe fubdidit, & eadem conjux cum tpfo
manere voluerit, eorum procreatio , quae de tali
conjugio fit , libertatis Hamm non amittat . Si
vero ea dcfunfta , tecunda uxor etiam hbcra tali
fe fciens junxit conjugio , liberi eorum fervituti
iubdeotur,
S
V.
De femina vefle mutata .
Tatuimus ut femma , quz veflem habeat mu
tatam , mtxcha deprchenla fuerit , non trada
tur genitio , ficut ufque modo , ne forte quia
prius cum uno , pollmodum cum pluribus locum
H h
ha-
S
**
era®»»*·*
*84
CAPITULARE
habeat modundi, fed ejus poiTefl&o Fife© rcdiAunnm qU1
par, ft Epifeopi ipfe fubjaceat judicio.
caufTam procuret , alium qui tacra-
mentum deducat, eofque quamdiu advocattonem
tenuerint, ab bode relaxamus
V L
V.
Dt Ttfiibe,.
Dt Uferij.
Eeernimus enim ut G quia aliter telles ha
Rohibemos enim ut nemo ufnram facere prahere 000 potuerit, ut per Comitis juiliooem
telles, quos in fun teflimonio ueccilarios qu ique ■fumat poft fui Epifeopi contcftatiooem. Quod
G quis poft ejus conteflationem facere, praefumhabuerit , veritatem probaturus , in pubi ico con
pferit, a Comitibus, Gcut fupra diâum eft de con·
ventu adducamur , & per ipfbs rei veritas cum
tcmotonbus, prsccipimus ut diflnngatur.
juramento valeat inquiri. Quod G non per ipfos
rai veritas cognofcatur, & duabus partibus fuerit
ioquiGuo faâa, idcirco quod nullus eorum poffit
V I
habere telles antequam jurent . Quod G omnes B
Dt -Do&rino .
ad unam partem dixerunt teftimonium , jurent
D
P
verum dixiffc teftimonium. Qrod G diffcnferint,
ut quadam pars teftium uni poebuerit teibmonium , alta alreri ,· tunc interrogentur G audent
per pugnam illorum probetur teftimonium . Quod
G una pars fc Gibtraxent, tunc pars illa que su
is tuent contendere recipiatur ad teilimoniuru ·
Cetera que 1» /Jitii [tqumter bic defiderantur.
E Doârina vero qu« ob ttimiam incuriam (
D
atque ignaviam quorumque PracpoGtorum
eundis in locis eft funditus exunda , placuit, ut
Gcut a nobis conftitntum eft , ita ab omnibus
obfervetur. Videlicet ut ab his qui noftra difpoGtione A nem docentes alins per kxs denominata
funt conftituti, maximum dent fludiam, qualiter
Gbi committi Scbolaftici ita proficiant, atque do
Item Capitula dc Epifcoporcn» cacffii.
ârina: inGftant, Gcut praeiens expofeit ncceffitas .
Propter opportunitatem tamen omnium apta lo
CAP.
I.
ca diftinâe ad hoc exercitium providimus , ut
difficultas locorum longe poGtorum, ac paupertas
De txx^mrrunicaitnc Ep:fcopcrcmf nuncietur. Si tutem Vaffus nofter >n hac cul
pa fuerit lapfus, Gcut lupra , a Comite diftringatur. Qiod G rum non audictit, nob.s nuuetetur.
Dt Canoeicn.
antequam in vinculis mutatur .
P
I I.
Dt Eattamtalt.
Olumus ut Gnguli Epifeopi converfationem
Canonicorum , eoiumque habitationes ad
Kalendas Oâobris futuri anni abfque ulla ncgligentia, Gcut difpofuiœus, habeant préparâtes,
V
Olumus ut omnibus modis immunitates Pro
genitorum noftrorum praecepto feu noftro
picniter jufte emendetur.
V
VIII.
Dc Eitbibei rtflaarandeJ.
I I L
Dt rebut que in Ecclefim conftmnhtr.
Olumus ut fi res s liberis perfoms locis de
dicatis conferuntur, liceat Gbi ufumfruâum
& ordinationem rerum earumdem , G aliter fibi
placuerit, refervere. Si aliter eas non ordinaverit,
V
Rscipimus ut Gngule Plebes fecundum anti,
quam coofuetudinem fiant reftaurat· . Quod
G filii ejufdem EccleGas eas reftaurare noluerint ,
a Miniftris Rei publice di ft tingantur, ut volentes
polentefque noltram obfervent pnaccptioncm.
P
I X.
ita remaneant, ficut prius date fuerunt.
I V.
De Atoeteiù.
pgulis Epifec pis, Abbatibus , Abbatiffis duos
concedimus Advocatos habere , eos quoque
L
Dt Dtcietù.
E Decimis vero dandis ftalnimus , ut Gcut
in Capitulari continetur , quod in Mantua
fafium eft, obfewetur, ita quod qui eas dare no
lunt. diffringantur., atque per eos cxfolvantur
D
X Dt
CLOTHARII IMPERATORIS.
X.
De AeArifos Bcclejienem .
486
Λ juratoribus juret flt ab eadem Gmpliciute abiointus pronum noa «mittat.
V. Cooceffas denique petitiooes veftras cooGderavimus, etiam ea qu· «d noa jam pridem per
venerunt , fic ad rctecindas malorum iuGdiatranca
E precariis quoque, qux a Reàoribus Ecclei i idem adjunget· capitulis id eft . r St quis ali.
Garum irrationabiliter fiebant, & fe fuofque
quem de aliquo mallaverit negotio , fit ille qui
fucccfforcs gravi proa obligabant , ut fada ejus
mallatus fuerit dicat , ideo ei refpondere nolle ,
nequirent diflolvere , pnecipimus , ut nemo lucquia lervus eft alterius, aut G left i monta prods,
ceflorum antecefloris fui pcena ftatuta Gt obliga
xerit, & Gtnilitcr dixerit quod qpm recipere noa
tus, fed fuse providenti· conceffum , ut G ante
debet, quia aliquis eorum fervas Gt, nominer do
cedor ejus res EccleGx irrationabiliter diftribueminum ejus , & Gc det vuadta de eo adducendo,
rit , ab eo eidem EcclcGx ad jus tenendum re
& peGto placito m quantum ire ubi eum in ve
vocetur ·
nue credit fic reverti pofle judices dixerint: Sita
placito coDilituto dominum non adduxerit , nifi
D< it li pût
Bpro certo ita verum efle credat quod G jurare
1. H*c funt iapittda pt domne/ Lotbarms
aulus non fuerit , 1 quia pro occaGooe prolon
rt* tnfiilitere jxjjit.
gandi juftitiam hoc dixerit , componat ille ban.
anium quo
num noftrum, & juftitiam pleniflimam faciat. Si
Extat in Balux, ta IL psg. 328.
vero aliquem adduxerit, qui fedominum ejus di
cat , & illum quem de fervitio appellavit applica
'.bietioout.
1 Za wavriie
& individue Trinitatis anno
re ad fervitium non valuerit , tunc ipfe qui fc
Incarnationis Destins noftri Jefu Cbrifts ·
dominum dixerit bannum noftrum illi componat.
imperii noftri IV. mdiflione IV.
Eo quod conculcandam juftitiam * in jejunium
tale aufus fuerit facere . Crimina vero fi fuper
P R Æ F A T I O
eum pro dilatanda juftitii imponere voluerit pro·
bare cogatur, & G probare non potuerit & jufti
Um conventum fidelium noil rorum palatio
tiam faciat, fit infuper bannum nofttum pro tan
noftro Ticinz civitatis convocaremus, & Gta calliditate componere cogatur.
mul epifeoporum & nobilium nolirorum * con- VI. Si forte quifpiatn aliquem mallaverit , fic
fulta non iolum ecclefiafticam utilitatem , fic po-m ad fervitium mallaverit, Λ ille qui mellitus
III. De liberis hominibus qui iuper alterius
fuerit vuadta de fua probanda libertate dederit ,
jubemus ut fupra ad primum aut fecundum vel
res relident , fic ufque nunc admtniibi reipublicx
tertium placitum cauflam deliberent. Inter pisci·
contra legem ad placita protrahebantur , fic ideo
tum & placitum dies xv. Tertium vero quando
pignerabantur ; conftiiuimus fecundum legem pa
comes placitum habuerit , G infra unum comita
tronos eorum ad placitum eos adducant , fic fi
tum ell. Si autem in alium fint dies xx. fic fi ia
quis contra hanc nollram audoritatem fic eorum
legem eos pignerare aut d ft ungere ptziumpic- E hts tribus placitis, ipfe qui quzrit ventre ccntemrit, patroni omnia cum lege emendent, fic inlupferit , antcpofno quz fuperius anirpoiuimus , fil
per pro incauta przlumpuone banoum noftrum
comes placitum habuerit , ille namque alius cum
fuis teftibus paratus fuerit, tunc comites ipfos re
componant.
IV. De homicidio · nde lex pro Gmplicitate
fles recipiant & cauflas defimant , veluti fi ipfe
?,ui quzrit prziens fuiflet , & ultra ille qui queprobationem trium ternum quzrit fie telles habe
iertt tacito illius de fervitio permaneat.
te non potuerit , concedimus , ut cum duodecim
ALIO
D
D
t Sequentia Capitula cum inrcnitTcc Labbeu» inter Scheda» S.rmondi, deferiptaque illic effent poft caoxula Leihani,
putavit ia efle terere Locharit, cum tamen £nt Ludovici JL ac pertineant aJ ·»· Sjjft >pie Labbeu, l,ac ca
dent infra teleta ad an. Sjj. Ludov.co adfcribit .
S Pro, itefilm , H.
) Pro, re//y*«(. H.
♦ Pro,
H.
j Locui corruptu».
6 Forte, ··/». H.
7 Repetit b.c l.udov.cu» cor ft H ut .one· Lot baril patri», qu· Inter capitula eiu» ad Oloaam édita a jr. je. jj. lejuurur apud Batut. Ca
pital. t. ». p. JM.
S Forte, f-J* ·»· pre . H9 Fuite, prr/or/na» . H.
Cotai. General. Tom. XIV,
H h
2
CONCILIABULUM CLOVESHOÆ.
4°/
AUO TEMPORE
DICTUS
SERENIS.
AUGUSTUS INSTlTUtftB PKVintT
caphula
.
VIII. Si quislibet epifeopus t abba , vel comes
m propria Rule vel dotno aut villa refidet, · homine» ipfius depredation» fererini , meftea vel
piata, defenfionis tempore devailavcrim , & hoc
cogmtum abfque injufta dilatione non cmenda-
TN—
H »
æTw CONCILIUM
il*
I»
ya*
CLOVESHOVIENSeTkT.
«·*.
it jartitu rtbafaat a Canalft rtgt tcclcfia Coataarit^fi ailatit a Cntdnia aihtifa rjai
jlia fatitft. Anno 825- ceiebtatum.
«
ADMOHITI
«- Suppl
■ ■6 < I
O.
Oc idem concilium ex Spelmanno acceptum A aâis fit de concilio alio Londini habito ante an
omitti hic potuiflet, nifi diligentia Cl.Vvil·
nos tres , ex quo in cognitionem concilii anno
kins alia cjus aâa produûa fui (Tent, io quibus
forte 820. Londini celebrati deducimur. Hujus
Londinenfis aâa ex ip(o Ctoveshovicnfi innoufprxter nomina patrum , qui concilio adfuerunt
in codice Spelmanni refefta, plura leguntur, quae
eunt . En igitur aâa illa Ooveshoricnfia cx
fruftra quzras in praecedentibus concilii hujus edi
Vvilkins tom. I. pag. 173.
tionibus. Mentio vero in ipfa, qux hic dantur ,
H
CONCILIUM CLC > VESHOVIENSE
Anno 8x5. habitum^
Nno Dominiez incarnationis, DCCCXXV. B Jens confentire , fed tamen tanttfndem prz ifta
fupradifta increpatione rapacitatis & fug* coaâus
indiftione 3. de diverfis Saxonis partibus
hac conditione, hanc reconciliationem, fic invi
congregatum eft fynodale concilium in loco prztus ccnfenfit ; ut omni poreftate obedientiaque
ciaro, qui nominatur ad Gfovesboum, prxfidente autem huic venerabili concilio Vulircdo arqux ad illius epifcopalem fedem pertinebant Jux
A
ta auâoritatem gradus ejus dignus fui flet , ficut
przdcceflores e tus juxta juftum ordinem in priflinis temporibus ante per omnia habuerant. Sed
& hoeque ille rex Coenulf illi epifeopo reconci
liavit , ut omnium fapradiâarum fnggillationum
difeordiarumque infonrem dt fecurum contra do
minum papam feoffet. Aut fi hoc (arere non pomiflet, illam pecuniam, quz ei dediftct, iterum
' epifeopo omnia reddidiilet. Sed nih'1 hujus cotv
diâz conditionis impletum eft ; fed hzc continue
omnia fallat.! funt, quia poft eandem reconcilia
tionem iribus annis integris, tam in paftu & pe
cunia veftimennfque atque omni obedientia, quz
ad illam archirpilcopalenr fedem pertinebat, fine
omni honore fraudatur eft, aiiifqite in locis perplurirais illius parochia; inhonoratus eft . Poftea
vero contigit, ut tn temporibus pizdifti Bernulfi
regis ad illamqu* pr.rnominatam fynodumadGlo
tiamque Coenulfi regis , five quz hic m noftra
propria gente perada funt, feu etiam ultra mare,
veshoum ille atehieptfeopus Vulfred abbatem,h»ad illam apoftolicam fedem per ejus juffionem Cc
redera Coenulfi cum eadem hzreditatc illius mimmillioncm adlata funt. Hoc eft veto, quod in qvitabar, emendationemque fibi omnium fupradiâarum moleftiarnm injuriarumque poftulavit, quas
teftiinooio totius popuh omni donatione propria
ille idem rex Coenulfus, fibi fic ecdcfi* Chnfti,
privatus eft, vel in luis literis monaflcriis omni
bus, rebus ac poflelfionibus, quz ad illos perti
ac parochiz ejus iniqua pravitate perpetraflet .
Tunc vero omnis illa fynodus ad arquifatem in
nebant, cnn violentia ac rapacitate ejuldem przfati regis difpolistus eft ; nec ille folus epiicopus
venerunt , hoeque judicium unanimo confenfu
his aliiiquc rebus perplurimis inhonoratus fuifTet,
conftituerunt , quod illi epifeopo reddere omnia
fed per eafdem fupradiâas accufat-ones dc dilcordebuiftct , quod violentia abftulerat in omnibus
dias tota gens Anglorum fex ferme annorum cur
rebus, quibus cum ahqua injuria m omni fpatio
ricula fua primordiali sudor itate, facr.que baptifilla fpoliata fuerat, & alteram fundem pariem ad
matis mmifterio privata eft . Potlca etiam ille
hoc ipfum adjccifle , & omnem ufum emeodafTe,
przdtâus rex Coenult, cum fuis lapicntibir ad re
quz in ipfo fpatio confrafta fuerat. Poftea autem
placuit Bernulfo regi , pro amicitia hzrcditatis
galem villam Lundoniz perveniens, ad hoc ideruque concilium illum arehiepifeopus, cum fuo foe E Coenulfi regis, hzredifque illius, cum fuisfapiendere fœooroque principum fuorum in vitabat.Tunctibus, illo prrnominato arehiepifeopo iftarum fupradiâarum rerum reconciliationem & emendatio
que in eodem concilio cum maxima diftndionc
ilii epifeopo mandavit, quod omnibus rebus, quz
nem dil>genti