SACRORUM CONCILIORUM NOVA, ET AMPLISSIMA COLLECTIOIN QUA PRATER EA, Q.U Æ PHIL. LABBEUS, ET GABR* COSSARTIUS, Et noviffime Nicolaus Coleti in lucem edidere, EA OMNIA INSUPER. IN SUIS LOCIS OPTIME DISPOSITA EXHIBENTUR., QUÆ ÎO ANNES DOMINICUS MANSI ARCH1ENSCOPUS LUCENSIS EVULGAVIT. EDITIO NOVISSIMA AB EODEM OPTIME MERITO P R Æ S U L E, POTISSIMUM FAVOREM ETIAM ET OPEM PRÆSTANTE EM^° CARDINALI DOMINICO PASSIONEO SANCTA SEDIS APOSTOLICÆ B1BLIOTH EC ARIO ALIISQUE ITEM ERUDITISSIMIS VIRIS MANUS AUXILIATRICES FERENTIBUS CURATA t Novorum Conciliorum , novorumque Documentorum Additionibus locupletata, Ad MS. Codices Vaticanos, Lucenfes, aliofque recenfita, & perfe&a. ACCEDUNT ΒΠΑΜ NOTA, BT DISSERTATIONES QUAHPLURIMA, QUA IN CETERIS EDITIONIBUS DBSIDBRANTUR . TOMUS VIGESIMUS TERTIUS. Ab ama MCCXXK «fyxt ai am. MCCLXHII. VENETUS MDCCLXXIX. APUD ANTONIUM ZATT A. r JUPWOTÎUM fERMlSSU^AC EXCELL- SENATUS PRIVILEGIOΎ&Μο iterata adEditiome yrtnaipu templum ah Hubrrto Welter, Btbhopola, Vu, ,b. ta Hemard Pi,beey 4. I. MUCC, I lli) x IS eorum; Y L L Qüæ ΤΟΜΟ XXIIL Qu« hoc Indice S U continentur. notata font, huic noftrae Editioni noviter acxcflere. ANNO CHRIST! CONCILIUM GERMANICUM. Additio ad Cone. German; 10 I 1116 CONCILIA PARISIENS!A duo. ça* Ad Parii, cooc- additio ibid. J CONCILIUM CREMONENSE. LEODIENSE. CT Additio ad cone. Leodienfe. Î&CONC. iONDINENSE. FUXENSE. WESTMONASTERIENSE. ibid. 1X17 PROVINCIALE NARBONENSE. ία Ç&TREV1RENSE PROVINCIALE. 26 Vita Gregorii Papæ IX. aS Ejufam epiflol* XXXI. .40 & fa. Germant orebiepifeopi CP. ad eumdem papam epiftola G. L. 47 Definitio apoerifiariurum Gregorii IX. G. Lai. .61 Capitulo Gregorii papa IX. contraPatarcnof. 74 Fragutenta decretorum Gregorii IX. ex libris décretaliam excerpta. 109 Ad Argentinen/im epifeopum Greg. IX. epifl. 113 IJ3F Gregorii IX. Bulls. 158 1118 ROMANUM 1. CONCILIUM. 162 Conventus epifeoporum & procerum Baflegir, Meldis, Parifiis. 163 Traffatur Lxdovici Regis Franc. & Raymundi Comitis Tolofani in cowentx Parifarf. 264 1 coiroea/aw epifeoporxm Oprocerum additio 171 Çg* Graecorum Schifmaticorum Synodus. 175 Ç3F* Conftitutiones D. VZillielmi de Bleys. 175 1118 Statuta S. Lxdovici regis pro libertate Ectlefix. 185 1118 feu £j» Conftitutiones EccIcGx Barchino' 1229 nenfis. 18S BI TURKENS E CONCILIUM. ' iÿl 121} TOLOSANUM. thd. ARAUSICANUM. 105 ILERD ENSE. . ib,d. TURIASONENSE. ,btd. Ejuidem Concilii aâa. 107 I130 Mindenfit Ecciefia Statuta. 211 CONCILIUM TARRACONENSE. 213 ROTOMAGENSE PROVING IALE. 214 nji Synodus Remeniis. 221 CONCILIUM APUD CASTRUM GONTERI1· Synodus DiœceGana Trevirenfis. 241 CONCILIUM LOND1NENSE. 242 Trevirenfis Synodus. 243 1232 Confli tut I ones Borflii Senenfis Epifcopi. 244 GRAECORUM CONCILIUM C. L. 246 1131 Concilia quxdam apud S. Qiiintinum, ieu ■ Noviomi, Lauduni. . 250 1133 Eadcm ex membrana Belvacenfi. 254 Ad concilia in cauia Belva cenfts EccIeGr habita difquifttio & additio. 256 j 133 CONCILIUM PROVINCIALE APUD S. QU1NTINUΜ. 260 .J131 Mclodunenf» Conventus. 264 1233 Statuta Raymxndi comitis Tolofani fuper bar»MOGUNTINUM. ibid. Vita Urbani Papæ IV. linetur i;i St.ilufis NiiCffienJibns relatis pjjl I075 Ejufd. cpiftola dm . vitam Innocenta VI. 1076 £3* Statuta Domini Petri AlbanenGs Epilcopi. PROVINCIALE MOGUNTINUM CONCI­ 781 lijo Conlbtu.'ioncs Eboracenfcs. 790 LIUM. j 080 >16» COPRINIACENSE. uo6 ERORACENSE CONCILIUM. 791 SvnoJus Oxonienhs . 79,’ II J 263 Conilitutiones D- Petri archieptfcopi Burdcgalenfis. ilio 1 x5 « PRUV1NENSE ( ONCILIUM INSUL ANUM. 794 PARISIENSE CONC ILIUM. 1112 Statuta Eccleiiz LugdunenGs. 798 Maililienfis Synodus. 1114 Conftitutio HugonisNicoGenGs. inStat.Niiaf. CONCILIUM BONARC AD ENSE. 1116 « *5 2 CONCILIUM SENONENSE. 803 1*64 Pr^ceptnm Eimrici Ar.glsmm regis tontra nen 1 <· PARISIENSE. tbid. rtfidentiam prolatorum . 1*17 ξ^* UORTMAFIENSE. 806 NANNETENSE CONCILIUM. ibtd. TARRAiONENSE. ibtd. ‘ RAI ENNEN1E . 80S [ PARISIENSE. liix C3» * gÿ* 63* CS» Ê3* £3» g3* 1254 SALMURIENSE. APUD CASERUM G0NTER11. WeftmonafterienGs conventus . LUC ENSE CONCILIUM D10ECESANUM. V|,A Aiekandri Papæ IV. ibid. | 819 | S20 | S22 } S25 Ees V.dtcrii dc Kiikham. 896 ’ISO Cs?* ConGitutioncs .EgidiicpifcopiSarcsbirîcnGs. çoj 1155 Ndrwietnfii Sywdm . 913 J256 R.otomaecnfis Conventus. 916 SENONENSE CONCILIUM. 918 Symdnt Strigoniey/û natitnalit. 920 gjjT* BONONIENSE IN GALLIA. . tbid, Vita Ct.EMF.NTts Papæ IV. >’*J Ejufdem epifiol* tres . ibid. J26j LONDJNENSE CONCILIUM. 1128 1266 TARRACONENSE. J130 CONSTANT 1N0P0LTTANUM. ibid. C0UDN1ENSE PROVINCIALE. >132 Statuta- Provincialia. 1156 MAGDEBURGENSE CONCILIUM. 1161 1267 AD PONTEM AUDOMARI. 1166 N0RTHAMPTQN1ENS E. 1168 l 'HAT ISL Ai IENS E. ibid. VIENNENSE. ibid. 63* Ad Vienn.nG.· Concilium additio. 1178 £3» CONCILIUM IN DANIA. Il8o SEDENENSE. ibtd. DignienGs Synodus . 118 r Decreta Himgarorttm, yut de Guidmt Cardi­ nale fufccpcrxnt. 1183 1268 ClaromontcnGs Synodus. 1185 LONDINENSE CONCILIUM. i»'»? gy Ad Londinenfe concilium additio. 2*J9 CONCILIUM APUD PERTAM IN SCOTIA. tbid. S. Ludovici Francorxm regie pragmatica Sanlfio. 1162 APUD CASTRUMGQNTERU CONCILIUM. 1264 C O N· 1*65 63» C3» Mofumic bibiram.bl- 5Λ?. ONCI L I U _ _ ,_. —, — GERMANICUM Sub P r æ s i d i o Conradi E p j scopi. Cardinalis Portucnfis, & S, Rufinx, fedifque apoftolicx kgati, contra ii mania cos , &: concubinarios clericos celebratum, an. Domini mccxxv. iv. Idus Decembris, tempore Honorii Papx tertii. Tituli Capitulorum. A I. Dt contiitcntie cltriconmt. 1. De continentia clericorum. Icet multa fu per con­ 2. De pomss concubiuariorum clericorum. tinentia clericorum J. De ftortatoribus clericis ruralibus per arcbifanélorum patrum hadiaconas corrigendis . ftenus emanaverint in4. Quam poenam judex ecclefiajlicus , aliquem fticuta:quia tamen ad­ prapropere excommunicans, incurrat. 5. Clericos fruitus prebendarum fuarum concubi­ huc nonnulli clerici ns s tf fpuni s fuis relinquere asm pofle. lumbos fuos cingulo 6. De clericis excommunicatis vel Jufpenfis, Di­ continentis, ut acci­ vinn celebrantibus. pimus, non prxeingunt, in animz fus 7. De elericis coram excommunicatis celebrantibus . 8. De publicandis excommunicatis per epsfcope·. Bpericulum & icandalum plurimorum, non attendentes quoniam feriptum eft. 9. De patronis laids clericos ad ecclefias fimoniace prafentantibus. Sanfis tftott, qvoniem ego ftnflus fum Deus 10. De clericis fimoniace prufentatis. vefltr : nos qui nunc demum circa ho­ 1 > · De epifeopis & arcbidsaconis clericos fimoniace ram undecimam milii fumus, ut nocua prafentatos inftituentibut. Lenit, in T2. De tccl^fiis non per mercenarios, fed paftom, de vinea Domini iabaoth, ex officio no­ bis injundo, quantum ipie dederit, cxfex faltem vicarios perpetuos regendi > . ffirpemus, quia zelus nos comedit do­ 1J. De committentibus incefium cum fanfiimonialibus & canonicis, & deejufmodi faerts vir­ mus ejus, hujus facr» approbatione conginibus pollutis cilii duximus ftatuendum . Praecipimus 14. De bis confiitutimibus conciiianbus publicandis. igitur, ut clerici continenter & cafte vi­ vere ftudeant univerfi, & maxime in STATUTA CONCILII. ordinibus facris ccnftituti, quatenus in Conradus miferatione Divina Partners & fanft* Rufinaeoifeopus, Apoftohce fedis legatus, uns verJit Cbrtfli fidelibus , ad quos prafens jcriptum ptrventrit > falutem in Cbrifto Jefu . Condi. General. Tom. XXIII. confpedlu Dei omnipotentis puro cor­ de & mundo corpore valeant miniftrare . A II. Dt CONCILIUM honorius 5 ANNO II. CIJf»1S '1 fwdhucush. * JRr. « Ankas iandiones,-in quibus aperte - -----------1— p. tu. De panic eoncubineriorum. clericorum. Si quis autem der icorum deinceps fueric deprehentes incontinentis vititf la­ borare , detinendo publice concubinam ; nifi poll· admonitionem canonicam illam a fe prorfus expulerit, ex tunc tam be­ sinetur, quod nullus aliquem fine ratiooabili caufa excommunicare prxfumat, ças frangere norf formidant ; plures non >■>< amore' juftitix, fed Ιίνοι* odii, vel fa­ vore' adverfariorum, excommunicationis vinculo innodatos, ‘nullus prorfus igno­ rat. .Quare firmiter prohibemus, ne in aliquem excommunicationis fententiam, nifi competenti admonitione prxmifla, neficio quam & officio fpolietur. Si ve­ ro nec fie fœtorem fus libidinis cura­ & prxfentibus perfonis idoneis , per verit evirare , quia crefcente contuma­ quas, fi neceflcfuerit , poffit probari ad­ cia crefcere debet & poena , anathema- monitio , piumuigaic· promulgare prziu prxfumat : & fi tis lententia feriatur. Qui vero obfeoe- ®prxlatus contra hoc fecerit: , & admo­ nis voluptatibus inhiantes , .concubinas ufque ad hxc tempora publice tenue­ runt , nedelidum praeteritym tranfeat "'impunitum, cos fub pœniténtiam duxi­ mus redigendos : ut, fi canonici fue­ rint, quadraginta diabus in clauttris fuis in quadragelimali cibo jejunent- Si au­ tem bate agere contemferint , prxpofifitis & decanis & capitulis ecclcfiarum fub anathemate prohibemus, nc prxberv darum frudus cis * miniftrcnt , nec ad nitus errorem fuum non revocaverit , per menfem ab, ingrefiu ecckfnc fir ex­ clûtes. V. Clericoi fritRui prnbenderum fuarum concubini! & Cpunis fuit relinquere non pofle. Ad abolendam dc domo Domini confuctudinem, vel potius corruptelam feu temeritatem, qua clerici (qui fignum or qjm nut, Λ ·.*! Reljtum, .ir tJum" Chorum vel ad confort ium capituli eos pudicitixr debent o flende re laids, quiadmittant incoepta dida pœniten-Çbus pofiti funt in exemplum) in argu­ admittant,, nifi i tia & perada . & prxfiito juramento, mentum finalis fux impoenitenti», frudus quod eas ulterius non refumant. Qui remotas reiumere prxfumferint , decre­ vimus cos beneficiis efle privatos, ut il­ riis fuis legant in ultima voluntate ; con­ tra eos rigor ecclefiaflicus exerceri de­ li, ad quorum collationem eorum bene­ bet. Quare(ub anathemate prohibemus, ficia pertinent, ea idoneis perfonis af- fignenr intra tempus in generali conci­ lio compreben(um:alioquin proximus fuperior ex tunc ea fludeat affignare. Si vero decani, vel alii eorum confratres, pr» be nd arum fu arum concubinis velfpu- ne de cetero clerici gratia teftandi abutentes , cum de rebus ecclefix nullum poffinc condere teftamentum , frudus beneficiorum ecdefiafticorum fpuriis fuis, vel concubinis fuis dimittant. Qui vero exceiTum eorum (cientes diffimulare prxcontra hanc inhibitionem venire prxfumpferint, eos denunciamus cxcommu- _. ^iumierint i uiii'o i ut , in fignum fu» perditionis nicationis vinculo fubjacere. ecclefiaftica careant fepultura : & qui­ III. De fcorn toribur tlericir rurehbut per ortbidtteonor corri&cndir. bus taliter (rudus legantur, eis careant ipfo jure. Qui autem teftamemum tale manu tenere voluerint, & per quorum manus perfonis illis (rudus prxbendx z fuerint miniftrati , ipfo fade fciant fe De clericis ruralibus concubinariisex- «<· penem quem fiepreptre tucommunuent , incurret . Cap. «. bus, aut extra pofitua lapidaretur a po­ pulo, aut gladio cervice fuppofita ex­ ' Λ*. ori rentur multi nomine facerdotes, cen- demoaum traderentur. furam ecci'efiailicam contemnentes, ex­ communicari vel fuipenfl a prx latis i pio­ rum , $ Christi *··»·, honorius attredare , ' . G E R. M^A N I C U M. fridfric. rr. 6 r°ro» exigentibus culpis fuis, & irtime-Aium apponimus, decernentes, ut ex quo '”A^,NO " more» quod epiicopis &. przlatis cia- -conftitërit patronum huiuffmodi flagitium cinusn vium regni cœlëftis collatafit pbtefhs, perpetraffe, anathemate Feriatur, & ejus · r»· fibi interdida niyftcria non verentur .* contra quos rigorem ecdefufiicum volumus exerceri. Statuimus igi­ terra iupponatur ccclefisilico interdiclu, donec. ecclefiam liberam cum luo jure dimittat : falvo jure parroniluS , quod tur ut talcs , fine fpe reftitucionis, ab officiis & beneficiis deponantur , & in- bis de miiencordia refervemus, qufpqffunt per juns cxcùiari ig.iQujntiarn. fames & ioteftabiles fint, & de cetçro ad beneficia ccdefiaftica nullatenus adsdittantur*. nifi, per pœnitenciam appro- X. Di clericis fimoniact prafentvsis, • fa-, a»· batam & f converfionem laudabilem ζ fevcrfatuneni. disapoftolicz gratiam meruerint obtinere. VII. De flericis tvram excommunicatis tdcbranttbus · Praeterea funt nonnulli, , Qui vero czca cupiditate dudi , ta­ liter a patronis przfenucionem recepcBrint, officio beneficioque priventur, n«^ ad beneficium vel adus ccclefiafticosad- mittantur, nili cum eis per iedem apqColicam fuerit difpcnfatum. qui craflam prztendenccs ignorantiam , ( qua: cum non excufët a culpa , nec eos a pœna poterit cxcufare) coram his Divina ce­ lebrare prae fumant, qui excommunicationis vinculo funt innodati : dicentes quod eis ex­ communicatio nec per litteras, nec per nun­ cios fuerjt nunciata. cum ipfi excommuni­ XI. De epifeopis dr ardndiaconis dericos fimoniact prsfintatos injhsutntibus. Epilcopi vero & archidiaconi, qui ta­ libus feienter curam animarum cummiferint, ab inftitutione & collatione per­ petuo fint iufpenfi . Statuimus etiam cat! impediant fzpe , ne poflit ad eos quod nullus clericus ad curam anima­ denuntiatio vei citatio pervenire , vcl^ rum ab epftropo vel archidiücono ad- _ malitiofe fe occultent. Et cum talis lie merito contumax cenfendus , ftaruimus ut poftquam tales excommunicat! fue­ rint, «St in vicinis locis publice denun- ciati, facerdos qui coram eis celebrave­ rit, fimili pœna puniatur. VIII. De r. ~ t . t Junmcntum micutur, nili prius juravenc, quod nui- amr inflilam in adeptione beneficii , ad cujus '•“•-'f'" curam przfentatur , commuent limo· -v num . ΧΠ. De cedefif non per mercenarios, fca peflores, /eu fal»em vicarios perpetuos publicandis excommunicatis per epifcopds. regendis. Quia enormis qustdam confuetudo in Si epifeopus aliquem «communicave­ quibufdam Akmaniz partibus contra rit certa decaufa, denunciet vicinis epi­ -canonicas faodiones invaluit, ut ponanicopis per fuas patentes litteras, ut ex- utur in ecclefiis conduditii iacerdotes vi­ communicatum dcnunciari faciant , & carii temporales *. ne id fiat de cete­ evitari : & tunc fine difficultate aliqua ro, audoritate legationis qua fungimur, Vicini epifcopi excommunicatur» faciant publice dcnunciari, & in diceccfibus fuis ardius evitari. Si vero epilcopi fuerint omnibus modis inhibemus. Sed cum vi­ carius poni debet & poteft , perpetuo negligences, & excommunicatis diœcefani , & feienter inftiruatur, idque aflenfu & audoritate archidiaconi loci illius .* communicaverint, tamdiu cathedralium ecclcfiarum canonici eis non communi­ ncc epifeopus vel archidiaconus talem inftituat , nifi ei de bonis ecckfiz co­ cent , quamdiu huic contemierint obedire. ram eo tantum fuerit afiignatum, un­ de jura epifeopi & archidiaconi poflit perfolvere, & congruam & iufficicntem falubri fan d ion i IX. De patronis laids (uftentationem habere, clericos ad ccdejias b fimoniact prtfentantibus. XIII. De committentibus inccflum tum fanQuoniam in quibufdam locis Alemanise fundatores ecdefiarum , vcl hxredcs ipforum, poteftate, in qua eos ecclefia bucuique fuftinuit , abutuntur, parftm dimonsalibus ie eanonicis, if de tjujmodi Jacris virginibus pollutis. Licet contra nefandos infidiatores ia r-__ decimarum , vc! aliarum obventionum ecclefiafticarum, in quibus jus obtinent erarum virginum pudicitix, poena: gra- .. uP. s> viffimx fint inftitutz. tamcanoniczquam patronatus, fibi retinentes expado, reprefentant clericos ad eafdemthuic vul­ neri cancrofo & fi mon ia co cenfuræ fer- legales : quidam tamen , relaxatis vo- <>r luptatum habenis, in lacum miferix Coucil. Central, Tom. XXIII. & in lutum fzeis fe A immergunt , ut a fa- ·ρ>- * 7 » CONCILIUM GERMANICUM. ------- -------- ialutii aeternae coronam, hoeeftotis nor-Acxcufare poflint; dieraque ei* pntfixit, quo fe ANNO —earumque , . ........................................ pudicitiam interpella- purçarent in concilio Lcodienfi . Habitum tfi CHkiSn mam» !.. ·>><. re przfumanr. fumant. Contra uuos quos nervum riri­ goris apponimus, flat nentes, v: quicum­ que pudicitiam fandimonialium, cujuf' cumque habitus , au(u facrilego folicitare prxfumferit ; ab officio , fi clericus fuerit; fi laicus, a perceptione corporis Domini noverit fc futpenfum. Qui vc’ f:rie ia- ro * facrilcgium vel temerarium carnis commercium cum talibus habuerit, ipfo . D r- -r ,,,}· Çÿ» 1. Dominus Conradus Portuenfis Epifcopus & Legatus, in adventu Domini Concilinm ce- tl ^ce­ lebravit . Ibi ejus prateepto congregati erant diverfarum Urbium Epifeopi dt Abbates multi. Is ob necem.Prarfulis multum Conftcrnatus ia fermonc fuo multis eum in eodetrl Concilio prxeoniis extulit, Martyrem prardicans,- & ctrteris Epifeopis, qui bonis Ecclefiarum fuarum cognatos, & nepotulos fuos infeudant, vel dum ea diripiunt, diflimulant, exemplum eum flatuens. II. In èodem Concilio ab illo totius Germania: Comes etiam oi® Legabo Conrado, Fridericus Frideri fiemus Harthwim 4M . qci turc adenrxFa­ ώο ab Hu$cne fa«Slo excommunicationis fententia fe noMonjum· F ’ verit innodatum . Sanélimonialis vero feu canonica quae hujufmodi crimen fla- B fpintuaii gladio puniius eft^,, cum enim euth excommunicaret cum univerfis· gitiofum perpetraverit , ulterius ad ofr" Ecclefiarum Pr®· latis illic congregatis, prscepiK per omnes pro­ ficium aliquod in monafterio nullatenus vincias Legationis fux, id cft , Moguntincnfem , admittatur : fed in fignum iniquitatis Colonienfem , Trevirenfem , Bremenfem , & fuz , ultima tam in clauftro maneat , Magdeburgenfem in omnibus Ecclefiis per omnes quam in choro. Dominicas cum exftin&ione candelarum eum ex­ communicari : nec eum folum, fed etiam omnes ejus adjutores , a quibus , vel quorum confilio XIV. Di iit conflitutiondut conciharibus occifus eft Prstful , itemque omnes , qui reos publicandis. necis ejus foverent, vel eis communicarent. J III. Exhibit® quoque in eodem Concilio funt Quoniam memoria hominum dilabiConrado Legito liter® Theodorici Monafterien- tur cum tempore dilabcnte, ne quis ex fis Epifeopi & Engelbert i ekdi Qfnibrugenfis germanorum fratrum Friderici ( ab Ifenburg noftrarum conftrtutionum ignorantia ve„ lamen in pofterum cxcufationis affumar,cP«ucidx) quorum prior de facrilegio feexcufavit, paratum fe dicens Canonice fc purgare, in virtute fandae obedientix & fub pœalter Epifeopum ordinari fe petiit . Refpondit na excommunicationis diftriétac praeci­ Legatus, fc proniorem ad parcendumquam ad pu­ pimus , ut archiepifcopi, epifeopi, arniendum , modo fe cxcufare poflint, diemque eis chidiaconi , & decani , in fuo finguli prxfinit quo fe purgarent in Concilio LeodienG, concilio annis lingulis celebrando eas In Concilio Mogunti® Priores Ecclefi® Golonienfis pileum Engelberti Archiepifcopi Colopublicari faciant & fervari , pœnam nienfis VI. feria, die Beati Willebrordi a Frctranfgreflbribus infligendo . Quas etiam therito occifi, primo ter gladio incifum, & fanabbates & alii ecclciiarum & monafteguinc rcfperfum, deinde camifiam cum Zam­ riorum prxlati confcnbi faciant , & in bie io quali recenter tinfto ejulantes, & cantan­ fuis capitulis frequentius publicari, ut tes ; Mdetis Jacob veflimenta &c. inferebant. Et tam ab ipiis, quam a fuis fubdiris in­ ipie Cardinalis flens cum omni multitudine fubjunxtt : FeraAda peffima. Deinde violabiliter obferventur. funr haec a Miniflerialibus , . ---------anno Domini quarto Idus De-DEcc,ef>« ColüDien,1S aScufMi funt principaliter • * Pn>6*aniic -irtf-rlArsiic Ap Ar Γζιηιί Epifcopus MonaftcrienGs, & Fratres, & Comi·: ccmbns. tes multi , Monafterienfis autem quafi mor® Eodem n» cancilto partibus congregatis oblatum impatiens , diem , fit locum petiit ad fe de objeâis expurgandum . Prafixus eft ergo ei dies cfl corpus S. Engdbcrti Colonier\fis arcbitpifcopi recens csffi a Frtderico ]femburgn\fi comite cogna­ Purificationis Beat® Virginis , & pro loco Ci­ to fuo , adverjut quem Effcdunfis ecclefi» jura vitas Leodienfis. tuebatur . Fridcricus a legato 47 concilio exccmNota Sbvbkini Binii. mcmcatus eji: ut refert Cofanus in vita S. Enbanc Syneditm Laurrntitu Suries ita profatur t h Apud Su-I*^rn» *■ c· ’3· Cum eum, i»jMi'r,.excomAnno ruti SenratorM i>>4. Honorii» ej» nondnb t«nfi» riuni:· No- municarcr cum univerfis ecclefiarum pr «latis iipontifex maximus In Germaniam legatum mifir a latere irtmb. lie congregatis, pr «cepit per omnes provincias Conradum Egi non» . quondam ___ monachum & _ abbatem _____ iattr ___ legationis fuse , id eft, Moguntinenicm , Colotuti Ciftercienfa , tum vero epifcopcm cardinalem Rxtmoion dt fanA* Rufin» , virum doârim & religione cele­ nienfem, Trevirenfem, Bremenfem, & Magdebrem , tk. bresn & civufdam cmufdam dynaft* dytuftn filium. Erant enim id tempori» tempori* burgeniem, in omnibus ecclefiis per omnes Do p in Occidente quadam morum corruptela , qua* pomüta amoliri voletur : porro Orientem vexabam Saraceni. Roftminicas cum extinâione candelarum eum ex­ communicari; nec cum folum, fed etiam omnes ?|uam igitur memoratu» cardinata in Germaniam pervenit, y nodum hanc coegit anno u>|. qun cum pleraque habeat ejus adjutores , a quibus * vel quorum confilio leAu digna , in gratiam leAor» huc eam adfcribert voluioccifus eft prseiul ; itemque omnes , qui reos miu, idque tanto lihentiu* , quod hoc loco fidhilimo* opufculurn illud tripartitum , parum opportune io fuperinri edibetrnftrut, necis ejus foverent, vel eis communicarent· tien* concilii infertum , cum nec auâoria carri nomoi pr* taavw i» Exhibita quoque in eodem concilio funt Con­ fe ferat, nec ab ullo St concilio prafeOum. Qpa ia r» non Aene eorum rado legato littera: Theoderici Monafterienfis dubita·*» · quin eruditu* leâor no&rum fit confilium pro· partent nerepifeopi , & Engelbert i eleûi Ofnaburgetrfis , batun». Quod autem ad hanc fynodpm attinet, feire debet rutimis germanorum fratrum Friderici : quorum prior Utor , que in ea promulgat* font conâientiooe» , eat jam Mattbai diftum cardinalem per omnem Germaniam mifofe archie- fari/U Or de facrilegio fc cxcufavit , paratum fe dicens pifcopi*, epifeopi», archidiacoote A arehipeabyterir. quo· de- euaâUa Veatot rorata vneam, eilque feveriter mandaSe, ut in concilii» luriitufi. canonice fe purgare ; alter , epifeopum ordina­ anni» finxult» celebrandi» ea» publicari & obfervari facerent. Τ'*»*» fm ri fe petiit . Refpondit legatus , ic proniorem Hanc fynodum Coloni» habitam ncfcio quo auâore refert /«re rd«W«ad parcendum quam ad puniendum , modo fe Biovim ia amulibui anno «>j. num.». utut. No- ------------------ honorrts ANNO CHRISTI CONCIL. PARIS! ENSI A DUO. ntiiiERia π. 1ο imp. A eu h.- uliiirx» capiii fubfcriptam «fl ,· cckbruum illud et» Nota Gabr. Cossartii — ■ iv. Id. Dcembri». ANNO Cur cigu Olomrt habitum cflê uoanulli «junt T Cur edi- CHRISTI tio reya . Coloinenle vocavi i ? Hac, opinoi , d· eau la , qur-J m,. i piimum tener locum iu colleflione fiaiutocum -ccltlix Colcnienfii. Verum fi prefationeni ik hi illo codice prenufiant Icgillèt «gnu colleâor , obier radet Germanicum iHu» cun: cilium , Coionicnfibus prupufituni etfe ; non quod Coloiu* fil habitum fed quoi Cqnradu· iegatus r>u« curit'ituCionee fer amnet ecdtimt Jhn irirrrar , a’.è rfijii'fii. »/>fc»Ht . artbrdiaranù , tf. Ofcbtfrcibjicru . rurnht aeptliatUm, Jtitrt munàjs trtt , ar tu /loi Anfv.i co*>citiii rji fAhcure·» . , bet toopin-iiotut . inquit , in caOttt nnneua J'-bnt -eue tii.t neo potuit hoc concilium, ANNO * CHRISTI νη,,χν, rva CONCILIA ‘v>a w.r-vl- xta-ta P A R I S 1 E N S I A Adverfus Albigcnfes anno rx r, ex DUO ANNO CHRIS Π MCCXXVI. Uronenje cbronicon nd annum MCCXXl·’. re Bfuper fide regis & principum commotus nimia fert btec concilia , quia tum receptam ni pietate, per regni provincias delegat viros proCaiiiis anxorum rationem fervat; aureas autem Ro- habiles , qui in remiflioncm omnium pcCcato-> mtnxr , <*jMt 'a Kolena. Jmutor, ducitur escorrum crucem afliimendam ~ contra Albigenfes hxdium, Jj/w bbebatitr MCCXXVL Tertia , inquit, reticos praedicarent : fle excepto voto peregrinadie poil converfionem fanâi Pauli apoftoli, fcitionis Jerofolymitanx , coi ab omnibus aliis licet feria IV. LudOvicus rex Francix fle lega­ votis, necnon & deliilis, abfolverent. Cum aftus genetak concilium Parilius celebrarunt. In feofu etiam quorumdam epilcoporum addidit quo idem legatus , auâorttate domini Papae legatus in hoc gratiam pietati , quod quolibet anno ufque ad quinquennium centum millia li­ Raimundum comitem Tolofanum, fuofque com­ brarum luper decimam redituum & proventuum plices, excommunicavit : & terram illius, tam­ clericorum promifit regi coram omnibus fe da­ quam damnati bxretici , Ludovico regi Fran­ turum; fi — ad ..................... hoc decima ....... non r pollet fufficccix & heredibus ejus in perpetuum confirma---------- fle — ,----------------•Amjiiciu. vit. Amorricus * etiam comes de Monteforti, C re, (ex) thefauro fanâx ecclcfie traditurum. CenciUum alterum ibidem refertur aliquanto pojl fle Guido patruus ejus, ouidquid juris habebant bit verbis .* Pofiea in Dominica qua cantatur* in pr&diàa terra , regi Franci® fle illius hxrcLaetare, Jerufalem, fcilicet IV. Kai. April. Lu dibus quitaveiunr : fle litteras inde confsâas eidem regi protinus reddiderunt . Quo faâo dovicus rex apud Parilius concilium convocavit. Ibique multa cum legato, enifeopis, & rex , habito diligenti confilio , fequenti ficria fex ta, cum omnibus fere epifeopis fit baronibus baronibus tradans de negotio Albigenfi , univerfis regni fui figno crucis Dominic® infignitur, ut fle Cingulis regni fui, qui ei debebant exercitum, a vinea Domini Dei fabaoth , quam jamdiu mandavit per litteras, & praecepit ut,quartaDoaper ille Tolofanus exterminaverat, inutilia era­ minica poil refurrcâiohem , in occurfum ejus dicaret , fle utilia propagaret. Sicque legatus, cum armis debitis apud Bituricas convenirent. T 4β><β8ΐ» AD PAR1SIENSE CONCILIUM Adverfns Albigcnfes amo Hl6. Λ D D I T I habita» O. Ex Marti ΊΓ /ferar Romam Cardinalis & A. S. L. i» AerD gratia SanAi Angeli diaconus cardinal's, apoconctlio datu , in quibus de rcbu; tunc ailis ” ilolicx fedis legatus , falutem flt finceram in Domino caritatem . Rex regum fle Dominus 11. pa<. »h- MrcKM^«f erudimur, extant apud Martene Anecdot. dominantiufo leius Chriftus, qui fe cum cccletorn. ». /Mf. 9JI. in aliis literis ab epifeopo Rotbomageiifi datis infert* ; quin & utrafqm comple- fia fua pronufit ufque ad finem fieculi petmanSuppi. Torn. ! Hitur & continet epijiola Abrjucenfii epifeopi ibi­ dem. Geminas ilias Rotbomagen/is & Abrintnfie bit omitto, utpote nd mfiram ren» non pertinente! ; fed ab bit fecrctas Romani A. S. L· literas , ad Ttm prafentem facientes, Jiatim do. fururn , nec permiflunim quod advertas cam mortis port* praevaleant , nolens eamdem in Huâuum turbationem deficere', in cujus manu funt omnia corda regum , fit quo voluerit vertit illa ; diebus illis ad revelationem ejuidem , qux miE ferabiliter peccatis noflris exigentibus erat ab • EPISTOLA ROMANI CARD. A. S L. inimicis pacis fle fidei- depreffa, mirabiliter ope­ rando ; Regis Francis illufiris cordi ratione vfd Tbtobaldum arcbiepifcopune * fus giatix cx alto infudit, quod 4'v>na gra­ Rotlwmigenftm. tia faciente, nreuium pacis & fidei contra hxEnerabili in Cbrifto patri Dei gratia Roretteos terrx Albigcniis in fe afliimcns, ad ho­ thomagenfi archicpilcopo, Romanus eadem norem Dei & cccknx. erneis virili» a nobis cft V It PARISIENSE CONCILLUM. i> Cl· eft durata· fatigata*, ad pugandam terram A incipiet prima fotatio in inflanti frflo omnium· — ■- —illam ab hamctka pravitate, ft ad relevationem SS. -- Quocirca -~ · partroitatem vcflram “ rogamus, ft AN*O in itlia panibus ecdefias Dei, que jam cflefabmoonmis attentius , qua fungimur audoritate, a^n meris penitus videbatur; cum quo pûmes archi- mandantes, quatenusexcommunicqtiuais fenten* * lias prodidas per vcflram provinciam denomi­ ' eptfeopf, CfUcofi, comita, ft barones , ft ma­ gnates regni Francia crucis fimiliter aflumfe» nari publice facientes , verbum crocis per per» runt (iofignia,) propter quod eundem regem, fenas difcretas fit litteratas, nec ecdefiis one* familiam tuam, ft regnum fuum, ft omnes qui rofas in eadem prodicari faciatis . Concedentes in hoc negotio ibunt , ft perfonaliter labora­ illis catholicis , qui crucis afsomto cbaradere bunt, in ecdefis proteftiooe fuicepimus, quam- ad exterminium eorumdem fupra haereticorum diu fuerint in fervitio Jefii Chritli. Excommu­ fe accinxerint, & in peribnis propriis laborave­ nicamus, ft excommunicat um denuntiamus R. rint, & expenfas (contulerint,) necnon & il­ filium R. quondam comitis Toiofani, fautores, lis, qui inperfoo» propriis illuc non acceflerint, complices fqos, ft onuses qui confilium ft au- fed in fuis dumtaxat expenfis juxta facultatem xihum eidem dederint contra ecclefiam Dei ft & „ quantitatem B_______ _____ _______ fiiam viros__________ idoneos demonflrafidem chriflianam, & contra Regem Franc in, Bverint; ut illis fimiliter, qui licet in alienis exqui pro eadem dcfendaqia labdrat. Irem expenGs , io propriis tamen perlonis accepferint, communie, omnes illos , qui guerreabuot, vel ut illa gaudeant libertate, iliaque privilegio Tint invadent regnum Francis , five fint de regno, muniti, que accedentibus in Term fandr fubfire de extra regnum ; ftatuentes ut fententia fidium conceduntur . Hujus quoque rcmtflionis excommunicationis nullatenus abfolvantur , do­ denuntiantes cfle participes, juxta quantitatem nec de damnis ft injuriis dido regi ft fuis fa- fubûdü ft devotionis afledum , qui ad fubventisfecerint competenter, ft egrediantur regnum tioncm prodidi negoti Jelu Chrifli de bonis illi guerreatores vel favafores , qui funt de ex-' fuis congrue mtniflrabunt , aut cirua prodida tra regnum. Item excommunicamus omnes il­ coufilratn ft auxilium impenderint optimum. los , qui fuut de regno Franci* , qui inter fe Monemus etiam difcrctionem veflratn , ft hor­ guerram moverint , nec treuguam, vel pacem tamur in Domino Jefii Chriflo, quatenus fuffecerint ad mandatum didi regis . Qyia vero fraganeos vcftros ad hujufmodi Chrifti obferegnum magnum eft, ft magnos fumtus ex‘git quium invitetis , ut fignum crucis , tam vos, ft expenfas, promi fimus, facro approbante con­ quam epifeopi, accipiatis pro amore illius, qni cilio Bituricis congregato, eidem regi dare de- C pro voms fanguinem futim fudit. Sic enim Au­ cimam omnium proventuum ccclefiafticorum le­ deatis in hoc opere ibllicitius vigilare , quod gationis noftro, ufque ad quinquennium, fi ne­ proximos ipfe caritatis veftro ardor accendar, gotium tantum duraverit , deludis gxpcnfis il­ vofaue pneter bone farne mercedem, sternum lis , quas proveniunt ex cultura vinearum & potistis premium a Domino expe&are. Scientes agrorum . Decimam autem illam praelati non quod profatus rex ad menfem poft feflum R.efolvent, nec clerici de familia fua , qui peribiurredianis Dominic* proximum erit Blraripernaliter io hoc negotio laborabunt, nec alii quos fooaliter cum exercitu fiso, concedente (Deo,) nos ft rex prodidus elegerimus ad perfooalircr profedurus viriliter ft prudenter contra haereti­ laborandum in negotio fupradido. Fiet autem cos fiipradidos , nofque fimiliter tunc ibidem folutio decim* duobus terminis per annum, vi­ perfonaliter erimus cum eodem . Datum Par». delicet in fefto omnium SS. & in Pafcha : ft «-·»<»* a-··'» a *Η»·<β8··8&·«88··β8Η8«β CONCILIUM ANNO CREMONENSE MCCXXVI. CELIBRATUM. Deav Tvtenfi Dear Tvntnfi thmicni. einaiem. Anno, i»ftit , Do-D fande, ft concordia civitatum . Sed urbes Ita­ mini MCCXXVI. ft Fridcrici Imp. XI. ft lie , ob adventum ejus confederate , ei obe: Ludovici regis IV. idem imperator apud Cre- dire cumque recipere noluerunt .* immo eum mon am »..· Italic concilium ·,.· celebravit z.._ fuper inefficacem extirredire verius Appuliam compulcpatione hcreticorum Italic ft negotio terre runt. I CONCILIUM A CONRADO S. A. LEODI£NS£ L. CILEBKÀTUM, Anno MCCXXVI. ubi inter cetera animadverfum in fratres Fridcrici, a quo & Engelbcrtus intericdus. ’iRideriei , a pte nterfiihuu S. EngtiitriMitEferiter, quo fe purgarent in concilio Lebdicnfi. CeiBÛnjno ercbiepifioftan fetd» cuite vidi. Quo cum veninent , nobilibus coodudum eis, s» canrib» r^rmawcv ; fietnr daa, a/trrJHo- ex mandato cardinalis legati, proflantibus ; nec wArieqX/ eftfcepu! , elter Ofiteburgetfit eleihr, fe canonice cum feptem epifeopis purgare pol­ tiOH fi Csaradv legato in concilio Atognntiru, five ient , primoribus Colonicnfibus multiiqne aliis CertmnucOf cbtxlifjcnt : diem eis prxtixit, eit C«cos accufitntibus; legatus ex confenfu epifeoponun ij AM** LEOD1ENSE CONCILIUM. 14 nun plurimorum qui pnefimea erant , ad do- A lore, ram, quod credibilius eft , ex Divina ul ——- ■ —. minum papam illos uaoimifit. Cui etiam inter none, moriuus eft Theodoricus^ fit in folo pecetera tee fcripfit : Examini veftro dirigimus iegrino fepukus. Pergit tutrrere neiferM** Fri* <\J^sr' . ngel* detici ar jittnaH eetrleai E bent nece infamato· E» eteitt fa Theodo­ M tttngmttu ctewcra Belgiœtte , tit ιχ /«·* ricus epicopus MosuAcrienfis, cum fratre Eo- Jifa cencilte* cents* Fridtria freirti fafe pro­ eefterto ia Ofhabutfeofcm epifeopom eleâo, batum, quod fratrem jam ubique cxcommuniin concilio Leodicnfi fidpenfi, Rom^m mofeâi caium de fabftantia fua & de militibus juviffunt . ProfcAus eft etiam cum cis Fndcricus fent centra ecclefiam, de contra imperium, & cadem ίρέ, qua fle illi. Cumque altquandiu in quod alter coram fratri Friderico verbum dixe­ curia maraflent cp&opt, nec proficerent, co rit , unde magis cum in necem archicpifcopi quod fc fafidenter rargare doo peffeot, p&- animaverit . Quid multa? fufpenfi funt ab of­ curatoribus ccctefias Colonienfis reclamantibus, ficiis, epiicopus etiam a beneficiis .· & Romam & litteris prâcipum eos accubantibus, ambo ire compulfi, depofitifunt, fle alii in locum eo­ depofitî font. Et non muito poft, turn ex do- rum inftituti. OOOOOO* » •«θ’ ΟΌΌ er AD CONCILIUM LEOD1*ENSE ht ceetfe eecit S. EngtUtrto Caknifa erciicpifcopo callete Anet 121$. bebitnm A D D I T 1 O. ExMaafi S· &t&lierti Celowtft enbitpifevft Bxima fertA poft cooverfionem fandi Pauli . Et Sofft. Tom. A^z ί^ΙίΜΛ (fi ή t*c>!io Ahgufnifto, folutum eft gelu forte, fle tendebant verius AuΗ·Μ >»»· GemuHucMn LMetu tffelltt, nt tutet Ct>f- “ftrum. ~ *" ” " Eurooothus & Africus flatibus & imbri­ fertitu ad iètm eontilitute . Critttinii knfa reer bus valde homines, fit jumenta fatigarunt. Pri­ mmttcitttr Frideritnf ctetes , c:u mo igitur dic fefli venerunt ad Lippiam , fe­ fr»Mf uutAenee λ Petriixt diihan. AMitimir cundo Duzburch, tertio Nuffiam , quarto Ruejnfdnt fitfricieee efperfi fat Periter Tie^dt.'icnJ ram, quinto Aquafgrani , VI. videlicet in Pu­ Menafaienfij ffifaptu b EngtAertni cieilns Ofa- rificationis vigilia, Lcodium. Die igitur Domi­ Arttgtt&i , fw' re dr cettfe fifat ft fakio jtrfi nico mane faâo in equis pompatice ibant ad fat. Quid in te ecciderit, licet nn filet Lebbritt, ecclefiam beati Lambeni carhedralem, & expofant tenet· •ecgetttr in Cbntuce Enmtmit db- Câantibus epifeopis & omnibus, poft horam priketis Vcrwn, fin Fhridi Herti in Frifie, vnlgete mz, venit Vicarius quidam, fle officium Miflz a Mattbete Anakfi. tent. II. feg. 84. edit, enxi ccepit legere fine cantu. Ecciefia namque Coloniràfis pro figno merftitie fofemniiarem cantan­ 1738. Ita ven iii. di prohibuerat, donec ultio fieret condigna pro Llis diebus dominusConradus cardinalis, epi­ fcelere, fle totus clerus quali in triduo anreraicopus Portucnfis fit S. Rufirue, cum Teutofcha in habitu · lugubri, fle voce fubmifla horas niam vifitaret , ad inftantiam epifeoporum, fit reddebat. Cardinalis interim miffb epifcopoHilomnium prolatorum ecclefiz , nee non illuftris dexmenfe proposait, fi placeret dominis epifeo­ Heurici filii Fretherici, celebrare conftituit con­ pis differri Capitulum in feriam fcquentera*, fle cilium in civitate Magunciz , in quo priores placuit . Aderant ibi, ut fama fuit, epifeopi ccckfiz Colonienfis pilleum fuum primo ter —— ... IX. comites plurimi, flcmultirudo infinita. Die gladio ÛKtfum, fle ‘ fanguine rcfpcrfum ' , deinde‘-'fcqucntt afeenderunt epifeopii cum comitatu fuo camifiam cum VTambicio VFambicio,, quafi quali recenter tinto aulam iuiuu eptfcopalem cpiicopaic mes Andcgavie, ven. patri R. eadem gratia Sa­ fubventio trahatur m confequentiam vel exem­ rum epifeopo falutem. plum. Veftra ergo folicitudo provideat, ut haec Cum propter urgentia negotia noftra doni iita hilariter fiant, fideliter, & diligenter, quodI nus papa Honorius III. archiepifcopis & epifeoveftra charitas & prudentia ex hoc merito de­ ppis regni noftri per litetas fuas dedi flit inmanbeat commendari. Dat. Leteran. 3. non. Feb. b datis , ut clerum Anglic fibi fubditum monepontif. noftri anno nono. , « rent diligenter fli inducerent, quod de beneficiis Liter* if* if pontifice , f m pleno . ■ concilio recitet* fuis competens auxilium charitative nobis fece­ font, & in tortu* obfyuinm decernnntnr eo qa« re deberent, ad confervatioocm pacis ccclefiain epifal* Stepiam Cootuorierfr orcbiepifeopi refe­ flic* & tegni noftri ; clerus piefatus ad facien­ runtur. Cedo ptibi eofirm literal ex filHnj. dum prcmifia pia devotione induâus , liberaliStephaniis, Dei gi atia Can tuar, archieptfeoput, 1» VOk. ter concefïïï & benigne fextamdecimain benefi­ totius Anglic primus, & fanta Romane ecclaciorum fiionim, fecundum rfliinationem com­ ibiqve &b- f·· cardinalis, venrrabili fratri R.eadem gratia petentem unius anni fatam , fcilicer tempore ■em Hon» Sarum epifeopo falutem in Domino. quo coi leda luit XX. in fuccurfum terre fimMemoriter, heut credimus, tenetis, qualiter fte , nobis per manum fuam propriam colle fcnpfcrit dominus papa nobis & vobis pro comtam largiri , ita tamen quod ex hac giatia gra- Q , r· II·· CONCILIUM FUXBNSE. ■*“ ·}**· IR·*» ι· (ratis Λ liberaliter tunc nobis' impote, procef- Λ curatores eorum , infaper & viri reiigiofi, vel hi temporis, ecdcfita vel cccicliaflicis pertona, procuratores eorum, ad uaâandum de compe­ ANNO CHRIST! ΑΜΝΟ ieu beneficiis, nullum potet aliquatenus prsjuditenti auxilio domino regi pratflando de cedeCHRISn cium generari . no» igitur nolentes occatione fus, praebendis, fit communiis per regnum An­ gratia; & liberalitans nobis, ut premiffum eil, gi i» cooflitutis ; tandem in hanc formam omnes afle&u favorabili impeufc , eccleftis Dei , arlonveoeruut, videlitet , quod ipfi monitis de mandatis domini pape reverenter inclinati, vo­ chieptfcopis vel epitropis , aiiiive praelatis, cie* ricis , aut ecclefiafticis , feu rcligiofis viris vel luerunt pnertare XVI. partem de omnibus ecccclefiafticis , potlcflionibas quibulcumque vel clefiis , prehendis , & communiis , in quibus feudia, vd hominibus eorum prxjudiciutn vel gra­ quindena ioluta non fait . Fiet autem folutio vamen aliquod aliquo tempore generari , nec & medietatis in faflo purificationis beate Marte, Similem praedationem trahi porté in confaetudi- & alterius medietatis in fefto Trinitatis proxi­ nem vel debitum; prafamibus literis noftriscum me fequenti . Fiet etiam bate preftatio fecun­ dum sftimationem redituum , fa&atn in colla­ multiplici gratiarum aâtooe proteftamur, bene tione XX. quae faâa fuit in fubfidium terre ficium taliter nobis collatum ex foia liberali Eatia cleri procellite , nec illud a nobis vel fanda. Fraternitatem veflram igitur monemus :rcdibus nolhis occatione vel exemplo tali in attentius, & hortamur in Domino, firmiter in­ debitum vel in cunfueeudinem trabi pote . In jungentes, quatenus in pnefemi negotio volun­ cujus rei teftimoniiun bas fiteras patentes fieri tatem domini papa, ft aliorum patrum noilrofecimus . Telle meipfo apud Weftm. so. die rum attendentes, neanon ft neceifitarem domiO&obris , anno regni noflri decimo. Dat. per ni regis pie confiderantes juxta formam pntfcrisnanus venerabilis patiis R. Gftercienfa epi* Cptam, medietatem XVI. portionis praebenda veicopi, & cancellarii noftri, coram H. de Bur­ go, juftitiario noftro, J. Bathon. & R. Sarum epilcopis. W. decanus, & capitulumSarum dileftofra­ tri & canonico tuo N. falutem. Literas domi­ ni Cantuar. falcepimus continentes, quod cum nuper etent coram eo apud London., conftituti decani cathedralium ecclefiar. vel eorum procu­ ratores, & arcbidiac. divetfarum ecclef. vel pro* ftre in purificatione beata virginis parati fais apud Sarum exfolvere, ft aliam medietatem in fefto Trinitatis proxime fequenti fecundum pretaxatam «(limationem. Valete. Fur extern dxkito conciliem fae plme divorfitee non effit et as, qxod t'eftnoone/lerienfi appellat Let~ texi, qxi & ejxt e&e ex Parifo recitet /egenda t. X1JJ. feg. 1IOJ. fdir. tonet. j. CONCILIUM In quo Fuxensis comes FUXENSE poenitentiam Mentitus, abfolvitur ab barrcfi , anno Domini MCdXXVI. J Ujeir fynodi, cxjxt aile défont, hanc exSpon Dpnelatorum ac procerum habuite apud S. Joatsdeno ad tene enxxnt notitiem accipe . Ha­ nem de virginibus prope Fuxum oppidum : quo ettmdcm comitem ecclefm Romanic regique obbent , ϊηφαΙ , annales Fuxenfcs & Francorum , fcquium, jurantem , abfolverit ab hereft, excom­ dum Ludovicos VIII. etet in expeditione Narbooenft adverfas Albigenfcs , milium ad Rogemunicatione , ft omnibus (celeribus ac flagitiis rium Bernardum comitem Furankm, jam regis eatenus perpetratis : Rogeriumque in pignus fervandar fidei , arcem Futi, afiafque nonnullas, hortatu rcfipilccntem, («»re.<«r dixiffet Spoxdanxi refipiferre finexlentem , ut ex Nartonrnfi concilio in manus miniitroriun regiorum tradidite. xrex conftetif) Romaaum legatum , conventum H CONCILIUM WESTMONASTERIENSE, In causa Romani pontificis duarum Prebendarum obventiones petentis, celebratum in Anglia, anno Domini MGCXXV1. tempore Honorii pap* II. Bums- Cto fynodehe Metttxxi Pxr'ifieitfr fneeneatimEeaavocetu ieorfum pmlaHs Λ qmbufdam maùe narret. Stephanos Cantuarienfis arehie- gnatibus, boc arcbtcptfcopo dedit refponium.- Ifta, pifcapus vocatis ad concilium cunAis apud VFeft- quefuadet nobis dominus papa, univerfam Chrimonaftetium poft pafcha quos negotium tange­ ttianitatis latitudinem mneram ; ύΐ quia nos quali in extremis orbisconftituti fumus partibus; bar, recitari fecit litteras fupradiâas de benefi­ A ciis Romane cedefae conferendis coeam rege & prslatis Anglin, qui ad ejus vocationem ple­ ne conveneram . Sed illis auditis ac diligenter intcllcxbs, ftnguli fingulos ad vifum monebant (uper concupifcencia Romanorum . Tunc rex Cendl, General. Tom. XXIII. cum viderimus qualiter cetera regna erga tales fe habuerint exaiftiooa, dominus papa, cum ab aliis regnis habuerimus exemplum, in obficquiis nos inveniet promptiores. Et hia diâis concefla eft ommbos licentia recedendi. B Zn- ♦ CONCILIUM rSSmiE· . »0 Fufixt axttat apxi Matthoant iffion fit taitta A tum pertinet, ad unum monachum, «quali fa-— ÜS dillributiooc bonorum fisorum; R ab abbachbjsti <*f*ttxr. te tAmumdem» Β1> tione . Sed quoniam icandali hujus t/C infami· refcallus, & alii nuncii regis- ad omnes prela­ Romana paupertas caufa eft , debent matrix- te·, qui de rege baronias tenebant in capite deinopiam fublcvare, ut filii naturales .* quia ntfi fitnati , diftriae inhibentes, ne laicutn frudum a vobis & altis bonis R honeftis dona recipere­ fuiun, Romane ecckfi* obligarent ; unde fer­ mus, deficerent nobis ncceflaria vine : quod ef- vit ib fibi debito privaretur . H*c autem cum fct omnino Romane incongruum dignitati. AdCmagifter Otto intqllexiflcr , fiatuit his qui adiftud itaque fcandalhm . apenitus eradiceadunu .· per erant, diem ibi in media Quadragefima , dum coafilium fratrum noftrorum, fiinâ* Roman*, ipfc procuraret regis adventum, & abfentium ecclefi* cardinalium, quandam providimus for­ prclatorura , ut tunc negotium fonirciur cflëmam : cui fi volueritis coufcntire , a fcandalo dum . Sed illi ablque regis , & aliorum, qui matrem veftram poteritis liberare , & in curia abientes erant , idTenlu, ptefixum diem admitRomana fine donorum obfequio exhibitionem tete noluerunt . Unde finguli ad propria font juftiti* obtinere. Forma autem provifa hau cft: reverfi · A‘ec ifit ; apad f«cwr, m tarant narra­ Petimus in primis ab omnibus ccclefiia cathe­ tione fM ad /?·>*. rrcZoFam fitilant, txtant fiift· ftr alifia fKtüpù animi■ vjitgia ; xt rtUt Lari. dral ibus, duas nobis prabendas exhiberi; unam de portione epifropi, R alteram de capitulo Fortnixr y & Apamitr/t tptfiapxi Spmdanus, aliiEt fimiliter de coenobiis, ubi diverfa faut por- fur amiti tifiroarxnt. tioMSabbatis $ conventus: a conventibus, quan- A «ST' CHK1ST CONCILIUM PROVINCIALE NARBONENSE, Celebratum qttadragefimz tempore ann. Dom. MCCXXVII. Editum a Catello in hiftoria comit. Tolof. nunc emendatius ex apographo Jac. Sirmondi S. J. TITULI CAPITULORUM. 1. 1. 3. 4. j. f. 8. 9. 10. 11. Dll. Ut tltrki xaUat^ taUintxr. »3. ut una ptl^gia ÿ yamügic pnMieautttf. Dt tKcaanaxMcatit. >4. Vt fat i» tmditi ftnciiii, fu it Dt catrteadii Jadau. xtatûftfiit crbmaUtti mjxiraat. Dt üfitxi. jj. Ut <ρύ fint in patrfatt , aijnrmt ktmtini, Vt iidrm fix itnartai tcctyt ffftraxt n pafi tf tartan fattttnj. <**· -1A. Ut hxrttici, vti fxfitOi , * tfitiij fxUkit Dt ctniniif tifitunniu. aaswsnrar. « ptrjtru. ·_·. w Haionotixi ctotts Taiefaxxs , wnti FxUt kaktatxr iilipat ratia tanfifimtai. xt^fi/ , alii } itaaatimxr tXVffWWWW* Ut fiatali^ Dtanntat exctaumauttatiir xfira- 0 ce/f. rw, mftM, Rc. 18. Vt fù cwrm mma^nae iafrvT, ai factria^ Vt pmhfttrii aartia fyfitiou afifnrtxr ai ii. tixM framtvtoatxr. qoi ttxtat tftlffiat. 19. Vt fuafitrti in tttkfiit mn praiictnt. Ut ia ttcitfiit ans /at paxtitni faasv trt: io. Dt fifia S. Matthix , ^attter tnrptri· attaotU vtl caaaaxi ngtdartt. htu. Ut mmmcAt , taaaaià rtpdartt, fiuerdtirj, MxJSnt aiMtati ia ftn. C A- X1 RoNoiuw NARBONENSE. A CAPITULA. ' x* , —— in. Da nfa. c£S° Ad hoc ut Judxi poffint ab alils di· feerni , flatui mu·, & diftriâe prxeipiElicis recordationis dominus Ludo- mus , ut in medio pedoris deferant ._ vicus rex Francorum . attendens fignum rotx, cujus circulus fit latitudi­ quanta pertinacia laid provincia Nar- nis unius digiti , altitudo vero unitis di­ bonenfis, & quarumdam partiarii adja­ midii palmi de canna. Nihilominus in­ centium, in prxjudidum animarum fua­ hibemus ilfdem diebus Dominicis & rum , icatentiam excommunicationis con­ feftivis publice operari. Et ne Chriftia. temnerent ; contra hujufmodi pertina­ nos fcandalizent, vel fcandalizentur ab ciam olim apud Apamiam confticutus, iis, volumus & mandamus, ut in iepeide confilio domini Romani fandi An-B ------mana fanda nullatenus “------“-------- j , nifi caufa ne· geli diaconi cardinalis , tone apoftolic* cefficatis, exeant domos fuas : & prefedis legati, omnium etiam prrlatorum lati faciant eos a Chriftianorum vexa­ & baronum de Francia , qui pr*fentes tionibus cuftodiri, maxime in fepeimana fuerant, pro ecdefiaftica libertate, fta- prxdida. tuit .· ut quicumque poft trinam admo­ nitionem le excommunicari pcrmlferit, JF. tb i/drss /«* itiarias tiiltfit tfftrait in novem libris & uno denario TuroM Ttftbt. • Met- °e°û * puniatur. Si vero per annum Statuimus infuper, ut Judad fingulis f™*»· contumaciter in excommunicationis fent entia perroanferit, bona ejus omnia ca­ annis in fefto Dominic* refurreélionis, dant in commiffum. Quam confiitutio- fex * denarios Melgorenfis monet* per * «/· sui·· , pro oblatione ccclefi* ** * nem, nos Pettus archiepifcopus Narbo- fingulss ___ , familias , _ nenfis, de confilio fratrum dt furiraga· C parochia!) perfolvant. reorum noftrorum, & approbatione to­ V. De tai^tnih tius provincialis concilii, mandamus dc (latuimus, atque precipimus dc cetero Item, quia ultima voluntas defundi in provincia Narbonenfi ab omnibus in­ violabiliter obfervari . Ita videlicet. debet inviolabiliter obfervari : volumus quod fi forte excommumcacus in pr*di- dc predpimus , ut teftameutum ,. vel âa fumma puniri nequiverit, minori, ultima voluntas cujufqoe, in pr*»eotia vel alias fecundum providentiam fui dica- femper catholicorum virorum, dt parocefani epifeopi puniatur, fient a pratis» chialis facerdotis, vel alterius ecdefiati» Franci* obfervatur Si aurem uoi- flic* perfon* loco ipfins , condatur. w. Imw verfitas culpa fna fuerit intricata*, p«- Prxfcrtim ut Idem facerdos , vel alia 4Mb. valeat de Ipfo te­ na puniatur eadem. Si vero pro culpa ecdefiaftica ----- r----------- ,pertona, --------- -----.r _ „ domini, ipic dominus poena fimili pania-Dflatore laudabile teftimonium perhibere ne de ipfo aliqua infidelitatis fu pkio tur. poffit haberi : dt maxime, ut ea, qu* //. Dt "trttuiu Jiiiit. in pias caufas reliquerit, fideliter dt ci­ Itero quia Judci ufurariis cxa&ioni- tius fine fraude folvantur . Quod fi tobus plurimam opprimunt Cfoiftianos, teftator vocare, ut diximus, iacerdotem cum a Domino generaliter prohibean­ dt viras catholicos contempferit : carest tur ulurae : fynodali concilio duxunus ecdefiaftica fepultura , donec de hujus providendum , ne Jud«» aliquatenus a mandati contemptu, ecclefi* fatisfa&um Chrifliants immoderatas aliquatenus ufa- fuerit competenter. Notariis vero , qui rss accipiant. Quod fi fecerint, eas re­ abfque fokmnitate fuperius exprefla no­ ft it ue re ab ecdefta compellantur: vile· tare vel feribere prefampfcrint teftamealicet per excommunicationem in Cbri- ta vel ultimas voluntates , ecdcfi* ecclcfi* iniuftianos, qui cum eis ia commercio velBtroitus interdicatur ufque ad fatisfa&lo. aliis participationem habebunt. Nec in nem condignam. domibus ime habeant Chriftiana man­ W. Dt ferjuris, h it ftlfit ttftihtu. cipia , vel nutrices : nec carnibas pu­ blice vefcantur, vel vendant eas in die­ Icem^ cum religio juramenti peccatis bus , quibus abftinent Chriftiani. Nec ia bajuliis , vel aliquibus officiis, pr*- exigentibus fere ab omnibus ia iftis par­ effe Chriftiani· permittantur . Carnes tibus contemnatur : contra hujufionodi etiam, quas tpfi faciunt, privarim tan­ contemptores aliquid fecuritatis pro fatum in domibus fuis vendant, & non lute animarum iploruro , duxit prxfens concilium ftatuendum. Videlicet utqnlin Chriftianorum macellis. B 2. cumCnil. Guril. Tom. XXIII. l. F Dt CXtHUOiicttif ______ M concilium TS!" ‘° *7nno'cunNae ι,·°^ί1*®βο·ί juramenti CHRiSTi cetero ma ni fella deprehentus luent , in »»·/. «edefia poblice denuntietur «ile perju­ rus. Quod fi admonitus fat si acere no­ tari honcAe, & alia facere, quz conti- jamdudum fuper hoc a iede apoflolica emanat une. ci ei ur mteilabilis & infamis, & nec ad ' tefbmonium vel ad alios alius legitimos admittatur “ Et idem de falfia tcftibus obfervtiur. JT. Ut in tttkfiit fint fiKlitfj finu tret atmutii *tl tanoaln rt^Urtt, Illud prrrerea duximus exponendum, vt in ecclefiis veflris, non pauciores fa­ ciant moram quam tres monachi, ecl canonici regulares : ficui alia vice per Bdominum Petrum Beneventanum, tunc babeatur diligent ratio tonfijfionnei. ftaruit przfens fyoodus, quod illotum omnium , qui peccata fua confelfi fuerint , fenbantur a capel­ lam» , qui confefliones audivciunt eo- rumdem .· ut laudabile teftimonium de corifefTionibus eotum valeant perhibere. Illis vero qui confiteri concemplerint (al­ tem femel in anno a decimo quarto an­ no Cupra, vivis, introitusecclefix ufque ad fatisfadionem condignam ; mortuis vincial! modum obfervatum. XI. Ut menât bi regularet, ficerdotttnote fint adventu m fare. infuper, ut monachi vel regulares , vel etiam lacer do­ Adjicimus canonici res, nili pro ecclefiis luis & miferabi- hbus perfonis , & de praelati lui licen­ cia fpeciali, in vero, interdicatur cçclefiaflica fepultu·>· ι^ι>·π, u> foro iuiu fxculari iavui.h vel »«.. cccle«.«.viv­ ra . Illi vero qui conte fliones illorum au- C fiaflieo advocare nullatenus prxfumant. divcnnt , in loco patenti audiant, non Quod ~ fi forte pars adveria repellere ca­ leo neglexerit vel noluerit, pellantur omnino. occulto. a judice re­ VI11. Ut fiwtiit Dominieit rfttnmnMnuctntitr Jill. Vt tkrki nnllattnnt tallifntnr ft/urarhi cne(ftt*fiy ÔCC. Item, de publicis ufurariis, fis, concubinariis , bus, fuit tum , ut feflivis centur ineefluo- adulteris & raptori­ in ptzienti concilio confiitulingulis diebus Dominicis & publice in eccklia excommuni­ Similiter & Illi qm reflamenta defunctorum publicare dc complere poli competentes admonitiones renuerint, ex­ communicationi fubdantur. IX. Vi yjtibytrrii portio fnfft cient afiigntticr hem cum in concilio Lateranenfi & ahis fit Ircquenter per Romanum Item (latuimus*, ut clerici, orcafione patrimonii fui, vel perfonx, nullatenus tallicntur, & tam confutes , quam alii laici, ab his talliis & exailiombus per cenluram ecclefiaflicam , fi ncceifc fue­ rit, compcfcanfur. XIii. Vi nova ptdagia ér gutdagia pn/bibcautnr . De novis pedagiis & quidag'is (la­ tuit concilium, ut per ceclcfiafiicum ju­ dicem , fi ncecflc iucnt , prohibeantur ab t>t f»i tenent t calefiat. pmriibo. pon­ tificem conibtufusn, quod presbyteris ia XlV.Ut fint in omnibttt parotbiit, fui fit ecclefiis monachorum & aliarum perlobnrcfi, é* mantfeflit crianntbnt naium, ad fuam, & ad iuorum lufteninfniront. tationvm , portio fufficians aflignetur : ne E Volumus infuper, Atdiftridle manda­ a domno Papa poffimus merito repre­ mus, ut ab epiicopis telles fy nod «les in hendi , vobis abbatibus , prioribus , & aliis regul^nbus & fz< ularibus, qui ha­ fingubs inftituantur parochiis , qui de be i is vel tenens ecelefia* hujufmodi, hxieb, & de aliis crimiribus manifeftjs prxcipimus, ut in veftris ecclefiis, epi­ diligenter inquirant , poflmodum epifeo­ feopis pertonas przfentetis idoneas, qui. pis quod invenerint relaturi. bus per epifeopos animarum cura corn­ er · fla ufque ad fefium PentecoAes pro­ XV. Vt qui funt in pntqflntt ,* abjurent xime venturum , fecundum facultates bartticoti ér tarum famtora. ecclefiarum, arbitrio bonorum virorum, portionem idoneam aflignetis: videlicet, Coecil. fed is legatum , fuir in pro­ Men^tùn. concilio conliitutum , & poft- spoftolicx Item nomina ANHO CHRIST I nentur in pluribus conftilixionibus , qux luerit , tunc excommunicetur accenfis Candehs, & pullatis campams, Angulis diebus Dominicis & fcAtvis fic dcuun­ VU. Ut *4 de A qua tam ipft, quam fui, valeant fuften- Confutes nihilominus, caflcllani, po­ te- *t “ΤΚ“ J»™»* J·1» NARBONENSE. »* 'teftates , & barones, abjurare hxrecicos A & alii qui curam anim«rum habent,[ ANNO autan & fautores» nee non & receptatores eo- debeant ad faccrdotium prom«>ver>man­ CHRISTI »·μ. mm, per ceniuram ccclefiafticam com- damus & prxeipimus, ut talcs, & illi qui ecclcliaj parochiale· habent, ad fapellantur, cerdocii gradum promoveantur , & ibi ferviant ut tenentor. XVI. Ut barttlci vd JufptHi 9 ah ojficdt pdiitii amtMtitr. XIX. Ut qirnftorct in eccltfit non vero quondam haeretici veftiti Qui fradicent· vel notati fuerint , aut merito fufpeAi fune, a bajuliis officiis puuiicis publicis , u fi i· vel w( uiuku» Pracipimus fimilirer capel)anis& aliis ut : amovean-® ecclefiarum reâoribus, ut quxftoies prxqua habent > lpraecipimus . dicare in eccleliis non cur ex toto, nec dc cetero ad hujufaiodi afTumantur. generali. XVII. Ut Raimundut cornet Tolofanur cornet Ftaeenfit , ét cientur permittant : fed legantur dumtaxat litterae , fi quas ha­ bent, prout ordinatum fuit n concilio aliit denunXX. excommunicat!. De ftfio s. Mattbia, & quatHOT temporibut. Item , fiatuitnus dc prxeipimus obfervari diflride , ut Raimundus filius Item, ad tollendam quorumdam duRaimundi quondam comitis Tolofani,rbictatem de celebrando fefto S. Matcomes Fuxenfis, & Trincavellus , quiC»hix, & jejuniis quatupr temporum io vicecomes Biterrenfis, Tolofani Septembri : notum fieri univerfis volu- haeretici , credentes, fautores, defenfores, & receptatores eorum , & praefertim illi de Limofo , dc alii qui felicis mus, dc prxeipimus obfervari, ut Tem­ per in anno biftextilj pofteriore die ce­ recordationis domno Ludovico regi Fran­ cis juraverant , dc poftmodum averfi funt ab ecclefia : omnes etiam illi, qui ta feria, qux tertia dicitur lebretur feftum prxdi&um, dc in quar­ nis arma, equos, vidualia , vel alia fubfidia vendunt, donant, mittunt, vel prx- fiant qua cantatur Lxta- Dominica , concilium celebretur. campanis denuncientur excom­ municat! dt expoliti C. C Celebratam efle hanc fjmodum aano MCCXXVII. ccttiiTunum habemus argwnentum cx ebroaiep Culllalmi de Pedie Laurentii : cujos hmc verb* cap. Cm euttm tftt ( Lmtovicw VIII. ) Hi nutlt» citait» CardinaIti, ad iwwrw Dr>, tf taltfajdca hdcrinlii . trdiaavtt : O* naxiatr ctntra tmtnapttrti datnmn ttchOa nnunndwnn /ituti nectfarie & jnittiri , dt f«* /» mawta in conti ht Xaiitntn/I, in ftautnti nux ttudraftjmi· Mlttrrate , qned incifit , Felici* roeondarioai* Hec CuiUelmus ad aiut. MCCXXVI. excuroem Cum aulam Nstbonmfe hoc concilium f«qu*Mi quadragrfima cctebratum rffe dicat : dobitarc non poSumu*. quia St aene M .CXXVII. tribuen­ dum . N* v»ro dubiittnus , aa fa hoc iptum Narbooenfe. primas eju* voces indka* : item tt tiaratum adverfu* cootemptor** clavium ecckba , quod primum cft hujus iyw di caput. cuilibet occupanti tam in rcbUs , quam in perfonis , per lingulas parochias fingulis diebus Do­ minicis dc feftivis. XVII1. Ut qui curam animarum habent, ad freerdotium promoveantur. Item , quia in multis canonibus dc frequenter ordinatum eft dc ftacutuni, ut in re H'erufalem , provinciale eis fciemer , candelis accenfis & pullatis prior in Septembri occurrit, jejunia quatuor temporum ce­ lebrentur . Adjicientes, ut fingulis an­ archipresbyteri, ·ο·ο prxpoliti, abbates, «es» «es»s» «es» «@s»«@s»<€s»^9» CONCILIUM TREV1RENSE PROVINCIALE Celebratum anno Christi mccxxvii. Incipiunt ftatteta Concilii Trtvirttt/ti Recipimus firmiter &diftrifte, qua tenus omnes Egi faciant > & librum , in quo continentur, ad Sacerdotes de extero jejuni nigris capis & Synodum fecum deferant, Cc in manibus fuis dc rotundis vel . fuperpelliciis dc ftolis Synodum teneant ibidem. . r<»n· t- m- iotrent, & tam eundo quam redeundo ita ho.1. De Baptifmo tT ejur fpecuhu. $<< nefle in hoTpieüs fuis fe habeant , ne firilicet fatus Cteneoram vertatur in contemptum . Baptifmus cura reverentia dc honore celebre­ Item pfftcrpànin fiinner fiib pena fiifpenfxjnis, ut untdquiique Sacerdos penes fe habeat tur in aqua cotnmuni fub bac forma - Ego Ba­ ptizo te in nomine Patris, dc Filii, dt Spiritus Statuta Coodlti Tteverenffs, dc Prccepta Synodaiia, &\fiogulis mentitas legant vel fibi k- Sanâi ; dt *laici doceantur a Sacerdotibus fuie fie LcMS-Cod. vulgavit Harthmim Cone. Gerro. P ^wm*M*r* i m1 ''*>*■ ' λά»- " «* --i-·™·*··--'*'’'* »■'·■*'··' Lirer. IV. »7 CONCltfuM TREVIR.ENSE 1« W fic baptizari, etiam mulieres, ut fciant in ar-Atinenti pertonas , tic non detur cuilibet rudi,——- ■ —-------tkulo neceflitatis. Et diftinde proferantur , id tie indifcreto ruilteo exHienti. Saccndos, quat»- *W*o snw el' cummagna diferetioue omnia verbi—do ipfe celebrat Mittam , fumat iplcmet corpus ‘tJ,, ,,,, in baptitmo maxime prrdida , in quibus iota Domini, tie alteri non det ad (umendum , nec o infirmis fumat, quia nullo modo fieri dcvis Sacramemi confiftit. Et Gallici Sacerdbtes :t ; qui autem contra feeeiit, pena gravi grain Romano doceant Laicos , quomodo debeant viter punietur, quia plus peccat dimittendo, baptizare parvos pueros fuos in neceftitate ■ quam (umendo ; item Sacerdos , qui celebrat Etiam Pater , & Mater dicendo cum intentio­ ne baptizandi: Je te baptoi en nomine Patre, & Mittam debet conficere corpus Outfit de canoda Fit , & do Sainte tfperit. Thcutonici vero nem legere ; alias peccat mortaliter, quia facit populum adorare panem fimplicem , quod eft dicant : kb. duffen dicb , in detere Neme det Va­ idolatria; item nullus Sacerdos celebret Mittam dere , tride dee Sonnee , iride dee Neiligen Geiflet. cum hottia confecrata aliquo modo , quia gr*. Et temper interroget Sacerdos laicum cum in vitiime peccaret tie gravifbme puniretur ; item neccffitate baptizavit, quid dixerit? aut qttx fe­ nullus oaccruv» Sacerdos ace det uvmu boftias nun non cuuivtraia» confccraias cerit , aut qua: egerit t til fi invenerit cum dinuiius frerione baptizafte , tie formam verborum ob- Bparvulis, & aliis hominibus pro corpore Chrifervaffe , fit intentionem baptizandi habuifle, fti : quia nullo modo fieri debet . Item nullus Sacerdos det corpus Domini parvulis vel infir­ approbet faffum, & faciat fibi deferre puerum, & non baptizet eum , fed chrifmate inungat mo , quia corpus Domini non cibum non va­ lent retinere : item nullus Sacerdos propter oc­ eum, & dicat illa verba, qux dici (olent. Sin culta peccata mortalia , quod Icit per confefaurem, rebaptizet eum. Ad levandum puerutn (ionem, debet negare corpus Domini alicui pu­ de fonte tres vel quatuor admittantur , quod blice: peccat enim graviter quilibet Sacerdos fa­ amplius, eft a mato eft, & non plures. ciens hoc quod facere non debet. Item ex re­ II. Sequitur de Confirmatione, & inunilione. latione multorum audivimus, quod quidam Sa­ cerdotes funt, qui in Palcha Domini licentiant Moneant Sacerdotes populum fibi fubditum fuos fubditos ad communicandum non confeffos frequentare ad confirmationem, quia in hoc Sa­ in mortalibus peccatis , ut propter Palcha Do­ mini non confiteantur , eo quod ipfi Sacerdocramento datur Spiritus San&us ad corrobora­ „tes audire tionem fidei per Sanftani Trinitatem, tie quod — n» nimis u»»» tarde ,«>mv incœpcrunt auu ..v confefTiones pueri adulti accedentes ad confirmationem priusfuorum fubdiiorum , & ideo non potiunt cos audire, quod ne de exiero fiat fub poena fufpure confiteantur. Item ad Sacramentum extre­ penfionis, & excommunicationis fiimitcr prae, ma: unftionis moneant Sacerdotes populum fibi fubditum , quia eft medicina corporis , & ani­ (ipimus, & diftrifte inhibemus. mat , & pluries poteti iterari, quando contingit IV. Λ quo loco ConfeJJio fit audienda . pluries lethaliter , ideft mortaliter «giotare . Sed baplifmus «tiam confirmatis pluries non poteft iterari , & Sacerdotes exhibentes devote Sacerdotes Confefftoncs fuorum fubditorum recipiant in loco patulo, & Sacerdotes non ab­ exhibeant', & ipfa verba extreme undionis pro­ prio ore proferantur , nihil inde exigentes ab solvant confiantes , n i fi œnilentiam promit­ infirmis. tentes; item Sacerdotes remittant ad nos, vel noftrum primarium peccata gravioia , fcilicet IIT. Sequitur Je Enchari/iia homicidia , Sacrilegia , & maxime de corpore Domini noftri Jefu Chrilli , de Chrilmate, & Sacramentum Euchariftiz ad minus femel in^de — uc Oleo vricv Sanfto oau« rem; accipiam te in meum maritum , ita ut fuper hcc delegatam; item nullus Sacerdos re­ fint verba de futuro, & non de prefenti; item praecipimus ut pro benedictionibus nuptiarum fi­ velet Gonfeffionem direâe , vel tndireâe , nu­ tu, verbo, vel figito; generaliter, vel fpecisli- cut nec pro aliis Sacramentis conferendis nul­ ter; alioquin in degradatione honoris fui gra- lus Sacerdos aliquid exigere audeat, vel przfuviflime, & indefinenter punietur; item ufitra, mat; item cum-libera debent ette matrimonia, rapina, fraude acquifitis , caveant fibi Sacerdo­ inhibemus nequis confanguineus , affinis , vel tes, ne injungant poenitentias , vel mittsrum, alius poteflatem habens fuper volentes matri­ vel deemofynarum , vel hujttfmodi priufquam monio conjugi, recipiat quocumque colore quzfito aliquam pecuniam pro matrimonio contra­ ablata reddiderit ; vel de reddendo cautionem preftiterit. Si habeant unde reftituant ; item hendo vel contrahendo impediendo. nullus - Sacerdos ex cupiditate fua iniuoga^in VI. De Ecclefiis aA car pertinentthus. Confeifione Mittas, nec feptenale, nec triena- B le, nec annale, & pro vivis nullum fiet trigeItem munda ferventur Vafa minifterii , & narium nec annale ; item in confeifione non Velles, & palle Altaris , ampullae chrifmatis requirat Sacerdos nomina perfonarum cum qui­ bus peccaverint confitenres , fed circttmttantias non fint vitree , fed *de aliquo metallo maxi­ tantummodo , & qualitates , que. notantur in me de aftagna & diligenter difeernant Sacer­ hoc verfu : qais , quid, nii, per quat, quarter, dotes , m quo Vafe fit chrifrna , in quo Vafe fit oleum Sandum, in quo Vafe fit oleum in­ car , quomodo , qttando ; item Sacerdotes cauti firmorum ; item przcipimus, ut illi qui tenen­ fint in interrogationibus de peccatis, ntffunplitur ornare Ecclefias , in coopertura videlicet, cibus detur occafio faciendi , quod prius nriciin libris , in veflimentis & altis nrceflariis ad verunt ; item nullus Sacerdos non fibi fubditum Ecclefias pertinentibus, eas exornent At faciant recipere prrfumat in confeifione ligare vel abhoc, quod tenentur, ita quod exinde non poflolvcre ; nifi de licentia nollra , vel Presbyteri fui, & ex caufa rationabili, fit honefta; item fint redargui, fed ut magis debeant , & pottint ,____ __________ r_. _ ab aliis commendari; Sacerdotes fui Presbyteri Sacerdos. ________ in cafibus , .. in quibus abfolvere poffunt, iis i- verbis utantur in abfolutionibus fuisChabeant hoflias decentes & non putridas, vel authoritate, qua fungor go te abfolvo a vin­ mufeidas in mundo Vafe; item quando corpo­ ralia lavanda funt, primo ponantur a Sacerdo­ culo excommunicationis , & refit ruo re unitati tibus in aqua , & pollea tradantur alicui reli­ Ecclefiæ Sanfias in nomine Patris, δζ Filii, & Spiritus Sanût^amen. Item inhibemus firmiter, gieux perfonte ad lavandum ; item precipimus firmiter & diftrifte , ut aqua Baptilmi , oleum & difitiâa, ne aliquis. Sacerdos feribat peccata confitemiuin in literis aperus , fed tantummo­ San&um , chrifrna, oleum infirmorum, corpus Domini , diligenter , & fub firma cullodia & do claufis. fera cuilodiantur , & in tali vafe , quod cum iplb Sacramento , non valeat leviter appor­ V. Sequitur dc Matrimonio , Î7 «Jmj tari , quicumque autem Sacerdotes in hoc né­ fpecieins. gligentes fuerint , gravittime punientur'; item Sacerdotes non dimittant altaria , ita parva , Matrimonium cum honore, & reverentia, & in facie ( non enim rifit , & jocofe ne con­ ut in eis cum timore celebrare oporteat ; irem precipiant fubditis temnatur ) Ecclefix celebretur , item prarci------ Sacerdotes ------ --------- firmiter ----------r------r------ ---------pimus difiriâe, ut antequam matrimonium con-^fuis , ut cimeteria eorum firmiter ferentur trahatur , fiant edifta in Ecclefiis tribus diebus ne pecora , & alia animalia intrent ; item nullus Eccleftam audeat obligare pro debitis Dominicis, & fettivis , quod tales volunt con­ trahere ,* fi aliquis fcit impedimentum notum, alienis , alioquim nihil valeat , & fie fit fuicilicet confanguinitatem, affinitatem , compa- fpenfus ab adminiftratione fpiritualium & tem­ trlhitatem & hujufmodi dicat ; & fi nullum poralium ; idem dicimus de monacho pro laici impedimentum invenerit Sacerdos nec in popu­ debitis obligato ; item nullus Sacerdos portio­ nem ab antiquo attignatam audeat minuere, lo nec a contrahentibus, conjugat eos fub de­ bita forma verborum & profequatur officium ieu Eccie fiam conllituere cenfualera ; irem non permittant Sacerdotes ludos Theatrales fieri in nuptiarum , ficut feriptum efi in libris ordina­ rii ; item clandefiina matrimonia prohibemus Ecclefia , & alios ludos inhoneftos ; item Ec­ Sacerdotibus , ne aliquo modo ab eis fiant; clefia debet reconciliari fi conjuges vel alii in item nulla perfona ignota recipiatur ab aliquo Ecclefia commifceantur , idem dicimus de ciSacerdote ad contrahendum matrimonium fine ______ , ____ ______ r.._. ___________ meterio; item r pro fimplici fornicatione , ; ____ item, litera Epifeopi fui, vel Officialis , vel perfonae pro adulteriis ; & homicidiis ; item pro eflufioauthentice, cui fides fit adhibenda, item pro- ne Sanguinis violenta ibi fa&a ; item nullus ia hibernus firmiter , & diftri&e , ne Laici, qui- odium alterius altaria denudet, vel Crucifixum cunque fint, authoritate fua fine Sacerdote ali- deponat, vel fpineis coronis circumdet, vel pro quos matrimonialiter audeant conjungere, quod‘ . vivis cantet mittam pro defunris , vel nomine u fecerint tam ipfis , quam eis in hoc aliquo eorum quos odit , feretrum cum exequio mor­ modo confient tentes uique ad dignam fatisfa- tuorum in ccdefia ponatur , ut citius morian­ âionem excommunicentur , alias pcena gra­ tur , quia gravittime puniretur & deponeretur; vi puniantur , & hoc diebus Dominicis preci­ item nullus Sacerdos permittat fibi ad altare pimus per Presbyteros fubditis fuis denuntiari, feminam miniftrarc , item campanarie non & intimari. In matrimonio autem celebrando vendantur , fed gratis alicui honettae petforue obfervetur hrc forma verborum , ut dicar vir concedantur ; ' item inhibemus , ne fontes, ar­ mulieri .· Accipio te in meam uxorem ; mulier bores , aut etiam aliae creature quaecumque' aurem econtrario viro dicat : Accipio te in xitnm fint , vel etiam otta mortuorum in muris in­ venta , ji CONCILIUM TREV1R.ENSE 31 venta, de quibus nec Sacra feriptura loquitur, A dotes nullatenus populo fibi fubdito praedicare prefumant , ne contingat eos fieri magiftros —nec aliqua veritatis apparent argumenta, alierroris , qui numquam luerint difcipuli veritaCHRKTi nua,enus Ab aliquibus adorentur , quia idoloia1 tria eft & etiam ritus gentilitatis ; item precitis, fed cum ab aliis viris literatis fubditis fuis pimus , ut felium Saodz Chatarinc Virginis, contigerit prcdicari , verbum Dei devote au­ & Martyris folemniter celebretis , & faciatis a diant , & difciplinate ; & inde propter Icandavcftris fubditis devote celebrari *, item fiellum lum hominum non recedant, & nullatenus Ver­ bum Det /quod pro fuorum fit fature fubditoSanctae Elifabcth. rutn , impedire audeant , fed in omnibus pro­ VII. Sequitur de Canonicit & Bmeficiati/. move. , in quodennque pofliinr ; item praeci­ pimus nrmiter & diftnde , ur viros rebgiofos, fcilicet fratres Praedicatorum & Minores , cum Item prccipimus ,’ut omnes faciant fe ordi­ ad vos venerint, benigne recipiatis , & carita­ nari, fcilicet alii in Subdiaconos, alii in Dia­ conos , alii in Sacerdotes fecundum quod no­ tive pertractetis, 6c plebes vobis fubditas ad hoc inducatis, ur ab ipfis Verbum Dei audiant, & bis , Decano , & fuo capitulo vifum fuerit ex­ pedire ; item tales caveant diligenter , nc ab Balias eorum confilus fanis acquiefcant, drfgentcr & fideliter moneatis .· Alios vero cujufcumeis patrimonium 'crucifixi male expendatur ; item monemus omnes, & fingulos habentes be­ que ordinis vel ftatus cujufcunquc fine noftris neficia curam animarum habentia , ut fecun­ literis ad prcdicandum, vel contelfiones audien­ das, feu poenitentias , indulgentias injungendas dum quod conftitutum eft in Concilio Lugda^ullatenus recipere prziumatis. Item praecipi­ nenfi infra annum fe faciant in Presbyteros mus firmiter & diftnde Sacerdotibus ne prsediordinari , & refidentiam faciant perlon a tem, dicare peimittant aliquos illiterates , videlicet afioquin contra ipfos quodeumque debuerimus, Begardois vel converios, vel alios cujuicumque procedemus, & de ipfis beneficiis ordinabimus, ordinis fint, etiam extra Ecclefiam ', videlicet in prout ad noftrum officium pertinebit ; item in­ vicis , vel in plateis : etiam Sacerdotes Parohibemus omnibus perfonis Ecclefiafticis lub poena fufpenfionis4 quam in contra facientes ferimus, chianis fuis praei pi ant , ne tales audiant pro­ pter hserrfes & errores quos feminant in popu­ nequis przfentet, vel prsefentatos admittat, ad lo , fimiliter & qusellionarii praedicatores forbeneficia Curam animarum habentia , manifeftum , vel notabilem patientes ,______ in ...«tare ____ _____ defe-· mam pntdicandi m generali Concilio Lugdudum...............1“Hic rffferimtttr in voltumn» da«Cnenfi promulgatam extendentes , & ialfa veris intromifeentes , de falfitate interpofita etiam ftgina in cdhvo v.icna.............. coram populo redarguantur , & quia quzftionaVIII. Sequitor de Dttanit. ri hujufmodo per literas fallis , aut revoca­ tas, fuper quibus deliberare non fciant fimplices Sacerdotes, quclluin faciunt ; difhide przItem przcipimus firmiter , & diftrictee ut omnes Decani Collegiorum , & Chrifltanitatis cipimus , & firmiter inhibemus , ut nullus de­ inceps fine litteris noftris vel Officialis noftrt in fuis capitulis legi laciant ftatuta Concilii Trcvirenfis, & ftatuta Synodalia , & ad obfervationem aliquatenus recipiatur , item inhibemus diftride, ne quis Sacerdos mulieres fufpedas in do­ omnes moveant, & efficaciter introducant ; item praecipimus quod Decani acculent , vel defe­ mo fua habear, & Decani notlri nuncient no­ bis de Sacerdotibus illis, quos fciant habere fo­ rant nobis vel officiali noftro omnes Sacerdo­ carios , negociatorts , aut ufurarios .* alioquin tes , & Clericos , lufores , fit tabernarios, fornicatores manifeftos , Λ celebratores clandcfti- &ipfi Decani ab officio finr fufpenfi. Item prae· norum matrimoniorum, & ufurarios , & negocipimus quod Sacerdotes velles decenter longas, tutores : fimiliter alii Clerici de Decanis hoc^d non viridis aut rubei coloris gerant , & cin- idem facere teneantur ; item nullus Sacerdos guium habeant contedum fupcr pellicia , vel celebret miftam fine matutinis , & horis didis capas habeant rotundas, fic deferant ad Eccle­ debitis , & in mortali peccaro exiftens , & fiam ona fuperflu is maxime nodis aureis vel argenteis in veli ibus fuis , & in capuciis fuis fufpenfus officio fuo , & communicans excom­ municato non abfolurus , item praecipimus fir­ in fe nec in equis fuis ad aliquam vanitatem miter , & diftride , ne quis Sacerdos quacum­ pertinentibus non utamur: toniuram clericalem que occatione aliquid exigat pro Sepultura ,., Sacerdotes portent & bonorum morum honeaut pro aliquo Ecclefiaftico Sacramento , fed ftatem digna converfatione protendant i item tripudia & choreas & hujufmodi ludos feculapiae confuetudmes oblerventur . Item moneant Sacerdotes populum libi iubdttum ad confelfiores in cimiteriis & in Ecclefiis heri non per­ nem puram , & integram faciendam proprio mittant , .alioquin a Divinis per triduum i pio fado noverint fe fufpenfos : a (alibus ergo tri­ Sacerdoti fuo, vel viris literatis habentibus auduritatem fiper hoc delegatam . lifem prseciptpudiis & hnjulmodi ludis fecularibus & choreis poena fufpenfionis fe ipfos Sacerdotes abmus fervarc jejunis conlueta, & Sacerdotes do- pfub , t 'rtrahere omnino praecipimus firmiter, & diftriceant Populum fibi fubditum , qux funt pecca­ ta mortalia , in communi , & quae folita funt de, item prxcipimjis ut Sacerdotesfcribanc omnes fieri . Sicut : furtum , ufura , rapina, venditio teditus Ecciefiarum tuarum io miflalibus fuis; ad novum , vel emprio : blafphemiz, fornica­ item Sacerdotes numquam exponant aliquid de tio, opérai i in diebus feftivis. & aliorum inootnamenris Ecclefiafticis, nec aliquid religiofi audeant exponere Judzis fine noftra licentia bcdicntia divinorum mandatorum , mala deci- mat io, talium judicium, malum externum , fafpeciaii ,· irem prohibemus ne Vicarii perpetui crilegitim , homicidium , incendium, &.violen­ ponant inter cennarios, alioquin confli tuens, & tia , error in fide , fidio , ypoctifis , & invi­ cunftitutys utique ab officio fuo fufpenlus' dedia , ira, gula , acedia , luperbia , limonia, & nunciabitur ; item precipimus diftride ut nul­ lus Sacerdos prrfumat habere plus Ecclefias Pahujufmodi. Dc talibus .vero in aiticuhs fidei, & de decem praeceptis, Sacerdotes lubditos fitos rochiales. cum effedu non prius habita nobifeum inftruant -ôc alias illiterati , & inexperti Sacerdifpenfatione : Item praecipimus, quod ad omnes Sacer- . I anno *“?’ Μ P R Ο V Γ I C I A L E. 34 Ο Sacerdote* Curari Sigilla fua infra unum meo- i per vim vel metu extorquent excommunicato* — ■ lingulis diebus Dominicis & feftivis nunci.iri, ANNO —— — fem fibi fieri procurent ; item przcipimus quod CHRISTI nu,,us Pr«*>y«r deferviat cum Patre fuo & quod abidlutio hujufmodi, feu revocatio nuiPresbytero, nec poft Patrem immediate; item lam penitus obtmeat firmitatem ; item mone­ faciles fint ad audiendasConfefhones pauperum, mus omnes Clericos qui concubinarias tuas mantfefte detinent, ut infra XV. dir* 3b earum & ad conferendum Sacramenta nihil ab et* convcrfationc oennes dcfiftant , ealque a fe re­ exigentes; Item caveant fibi Sacerdotes fub pri­ vatione honoris fui, ne follicitent aliquam perjiciant , & expellant, nec eas vel alias recipiant fonam in confeffione, quod & verbis fieri pro­ lub ptrna excommunicationis, quam in h>s tcripti* ferimus in contra facientes. hibemus , contrarium facientes excommunica­ mus ; Item proripimus quod Sacerdotes fufpenfi, cxcotnmuhicati , fimoniact , Itocorii, forni­ X. Sequitur dc Ufurii. catote* cum fufpenfi fint , quo ad fe , & quo Item praecipimus dirtriâe, ut omnes ufurarit ad alio* celebrare non prztumant , non prius habita difpenfatione ; item precipimus quod Sa­ reft 1 tuant, quzque ultra lortem perceperunt fub cerdotes illiterati non conferant cum Judzis co­ B perna contra eos in Laterancnii Concilio edi· . ram laici* fle Sacerdotes praecipiant omnibus ta, quz tali* eft.* Statu'mus ut omnes ufurarii manifefti , nec ad communionem admittantur fubditis fuis ne aliquam potationem , vel medi­ cinam ab eis fumant ; item caveant fibi omnes altans, nec Chnftianam fi in hoc peccato diSacerdotes , ut filios fuo* vel filias tuas non iccrterint accipiant fepulturam , led nec obla­ permittant contrahere cum illis quos baptizavetiones eorum, quafcumque accipiat; qui autem nmt, quia non ftaret Matrimonium ; item Sa­ acceperit aur Chriftianz tradiderit frpulturz, cerdotes non prohibeant mulieribus , fi ftatim & quz acceperit reddere compellatur , & do­ , poft partum volunt reconciliari Ecclcfiz , quia nec ad arbitrium fui Epilcopi fansfaciat ab of­ ficii lui executionc fit fufpenfu* ; item przcipi­ poftunt, non tamen debent commifceri viris, mus diflrifte , ne in mutuo ultra fortem ali­ IX. De Sacerdotii™, tf Clericit. quid exigant , & ne propter moram folutionis aliquid petant ; ne etiam propier inducias tua Item przcipimus etiam diftride, ut omnes mercimonia carius vendant , & ne pecuniam Sacerdotes habeant breviaria fua , in quibus poffuam ad cawercinos .... vel Judzos ponant fint horas fua* legere quando funt in itinere ; C propter lucrum , & ne ex patio procurent fibi fieri remunerattones, quia non excufantur apud Item nullus Sacerdos celebrare miflam przfumat Gne Clerico fecundante ; item Sacerdotes Deum ; item przcipimus, ut forte dedurta red­ ante prandium fuum cibum benedicant , & po­ dant pignora , & remittant ; item dirtriâe prz­ rtes omnes Sacerdotes gratias agant, & fedeocipimus , ne nomine tutelz vel- przcautionis, tes in mcnfa pias collationes habeant utiles, vel timore domini fui aliqui committant ufu& honcfta* : irem nullus Sacerdos celebret de ras; quia ficut non fuo , ita nec alieno nomi­ die duas milTas nifi in cafibu* concedis , vide­ ne debet quis fornus ideft duplicem uluram exer­ licet in Nativitate Domini poteft dicere tres cere ; item przcipimus ne ea intentione mu­ milTas ; item Sacerdos in alii* diebus poteft tuent pecuniam fuam ani e menfem vel vinde­ mias recepturi in meile, vel vindemiis bladum, unam miflam celebrare pro defnnrt/s , & ali­ quam de die fi necerte fuerit propter necertitavel vinum pro multo minori pretio quam va­ tem peregrinorum, hofpitum , & infirmorum, leat in tempore bladum, vel vinum emant illi­ vel forte nuptiarum ; item nullus Sacerdos vel cite paciicendo ante menfem , vel vimdemia* Praelatus vafa Ecclefiz , vel ornamenta , vel ad exponendum, five expendendum in domibus cortinas ad ufus Szculares concertat, vel ad Dtanium , & non ad vendendum ; item inhibeconvivia concedat ; item nullus presbyter arma ierat vel Clericus; item nullus Sacerdoscandens ferrum benedicat; item nullus Sacerdos inungat infirmos oleo benedicto ; itrm nulli Sacerdotes duellis, torneament s, furum iufpenJiis, & judi­ mus Sacerdotibus & Clericis benefici at is , ne tempore tnefli* vel vindemiarum emant vilius bladum , vel vinum a pauperibus ut poftea ca­ rius vendant ; item omnes vitiofos contraftus aliunde , five in locatione , five fegetibus in campis ad emendis in futurum, ne fiant fecun­ dum zftimationem aliquorum peritorum firmi­ ter inhibemus ; item nullus feienter emat rapi­ nam, quia tenetur ad reftitutipncm. cio Sanguinis , & elum Clerici non interfint ; item tolemnia jejunia ao Ecdefia inftiruta dili­ genter obfervem omnes Sacerdotes , & faciant a fubditis obfervari ; item przcipimus ut omnes Saceruotes igroti , aut extranei fine noftra , XI. Sequitur de nobtltorib™ Advocath. aut ejus , qui a nob's hiper hoc poteftatem habeat, licentia prariumant in noftra Diœcefi ce­ Item monemus & fub Divinz ultionis poma lebrare ; item przcipimus ut omnes Sacerdotes przcipimus, ut nobiles & domini terir fiominon permittant trutannos, & alios vagus Scho­ lares , aut goliardos cantare vertus fu per San· Ene* fuo» permittant die* fertos celebrare , & ft™, Ü Dei, aut alias in miliis vel in non compellant eo* arare, nec alia* eis angarias divinis officiis, quia ex hoc Sacerdos in Cano­ feftivis diebus imponant ; item praecipimus diftriâc, ut fe circa cavercinos , & alios ufune quamplurimum impeditur , & fcandalizantur homines audientes ; item inhibemus lub ptrna rarios ita habeant , ut in generali Concilio cft excommunicationis quam in contrafacientes fe­ ftatuium ; item dominis terre przcipimus, aut rimus , ne quis Sarculari quacumque praeditus judeis fuit, ut eos cogant fub auqua poena, ut poteftate, jurifdiâioncm Ecclefiafticam impedi­ non intromittant fe de aliqua medicina, nec aliquam potionem dent Chriftianis item cum re, vel perturbare praefumat , & quod Presby­ de conluetudine fit approbata, & tam diu obteri difios contrafacientes diebus Dominicis de­ fervata, quod non extat memoria tam rebgiofi nuntient fic ligatos ; item przcipimus omnes illos , qui abfolutionem a Sententia excommu­ quam Clerici injuriantes, vel moieftatores fuo* nicationis in eo* lata ve) revocationem ejufdem coram judicibus Ecclcfiafticis in caufam traConcil. Generai. Tom. XXIII. C xcrint, « CONCILIUM TREVJRENSE ii er xerint fit nonnulli nobiles vel Barone· Bal-A —— -------livi , pisrofiri , villici , diâas pertonas qu« iam poft ciiâsm monitio­ nem Rcligiofos , & Clericos coram fe compu­ lerint litigare , excomn unicationis vinculo in­ nodamus, tu. praecipimus eas fingulis diebus Do­ minicis & feflivis excommunicato· publice denunciari ; item cum hodie caufar non debeant B ri fits enim debet efle in conficientia , hoc eft rio pafcanrur ; item monachis , & monialibus, ut firmiter fciat fic efle vel non efle , alia* fi vel convertis curtes , vel allodia pro certa penfiooe de cetero nullatenus aflignentur, fi qus credit tantum, non debet de (cientia & de cre­ dulitate jurare propter quod omnes committunt vero afljgnata font flatim omnino revocentur. perjurium , quia ita jurant efle , vel non elfe, quibus firmiter non confiât de faâo; item ju­ XIV. de Dtrmitone, & rtftihrie dicium debet efle , judicium diiercata deliberaItem Abbates cum monachis, Abbattflir cum tio , id eft , ut etiam non juret verum , nifi propter neccflitarcm , vel utilitatem ; item jumonialibus qormiant in dormitorio communi, ftitia debet efle, ut id quod furatur fit licitum, & omnes tam monachi , quam moniales in Ôt honeftum ; item non excufatur a perjurio dormitorio cummuuidormiant ; nifi illi qui aegro­ qui compulfus (ciens perfurat-' quia ambo funt tent, & nulquam utantur coopertoriis in ledis perjuri , fcilicet pnecipiens , A faciens ; nem de pannis coloratis , ve) etiam cortinis ; item moneantur La ici ne proni tînt ad jurandum, praecipimus diftriâc Abbatibus , & Abbatiflis, & pro modica cauta ; item pmcipimus omni­ l^ut (uis fubditis tam in vidu , quam ia veftitu bus Sacerdotibus, ur mala juramenta impediant fecundum uniuicujulque monaftcrii poflibilitatcm neceflaria adminiftrcnt , panis vero, & vinum, in quomodo poflunr ; item in ommbus diebus Dominicis, & fert iris moneant Sacerdotrs (uos Ac aha neceflaria dentur fratribus in communi fiibdiios, ne juvent aliquem jurare ratione conad lufficientcm ncceflitatem , nec alicui aliquid (pccialiter atfignetur; & quod unicuique in ejuffanguinitaiis , timoris , pecuni« , vel amoris, quia omnes taliter jurantes nifi firmiter iciant, rnodi fuperfuerit, iterum rjuimodi communitati dt c< nflet eis de fado , peijuri funt; cum vi­ refervetur, vel pauperibus diflribuatur, & holpidelicet jurant ita cfle, vel non efle, quod igno­ (alia pauperum in omnibus monaflerits refer­ rant , item diligenter intimetur omnibus Laicis rentur , reflaurenenr , & cis coolueti redditus a Secerdotibus tuis quam graviter illi delin­ afbgocntur ; item inhibemus dillrifte , ue mo­ nadi! vel moniales habeant fervo» , vd ancillas quunt , qui perjurium committunt. fp i rituales , wû (one in talibus confticuti fim XII. Sistitur dt Rtligiqfif, officiis , quod fis omnino carere non poffin·» Ac nane de coviacotia Prdatorum fuotdm eos Item flatuimus imprimis , ur Monafteria or­ allumant, fi quis autem alias tales pertonas re­ dinum Sanâorum , videlicet Benedidi, Augutinere pnefumicrit , expelli eos de mooaftcrm Pmi ad obiervationem Regule & Ordinis'fui per prela toc pnecipimus . reformentur; item nulli monacho , vel moniali XV. JrfN>r«T de tafiitete , & *0* duo officia in Monafterio aflignentur , nifi de providentia Abbatis , & de conieniu Capituli vit» bfHnfUte. vropter evidentem neceflitatem vel utilitatem Monjfterii , & nifi aliter Abbas , Ac conventus Item precipitous , quod quicumque mona­ judicaverit efle ordinandum ; irem prsecipimus chus , vel moniali» in lapfum carnis ceciderit , difl ride , ut omnes novit ii poft annos difere- do quo erit manifeflum , ad nullam drincepe tionis vel probationis flarim faciant profefliodignitatem , vel officium poflit aflumi in monallerio , nifi per emendationem manifeflam, nem luam in manu Abbatis. fc honeflam convcrfationem luam per fedem Apo- ANNO CHRJCTf J7 PROVINCIALE insmrT ..... felias deauratas , aut phalera- ■■ — QP ApoAolicam, vd ejus Legatum, vel loci ordi-A habeant . tas, aut frena deaurata, fed modefle incedant, —narium, fecum meruerit difftsuari ; item praafit & rthgiofe ; item fuperpeUida habeant , ft “ Jj*" anno eipisnus, «and fi quis Abbas, vol monachus in ft rcligiofe officio potatus ia vitium carnis lapfia fuerit, religiofe formata , non crifpata , nec nimis de quo fuerit mau&ftum ab officio moveatur io continenti, ft in pena foi criaua» de cete­ ro ftet altimus io choro, vocem io Capitulo XVII. Stfèter it tt fntfir·. Item praecipimus ut Abbates oftia clauflrodationem providentia ttbfouis cum de coofilio n»m fisorum claudant , ft postas , nec egredi conventus duxerit admittendum, Ad Abbatem permittant aliquos monachorum fine fixio, & vero , vel officium aliquod nunquam eligatur fine caufa legitima , & rationabili neccflitatc; deinceps ; nifi , ut diftiim eft per Sedem Apo- qui autem propria temeritate egredi prxfumpfefloficam , vel ejus Legatum , vd loci Ordina- g rit ' r, hoc ipio careat , videlicet quod vocem in capitulo non habeat, ft locum tenebit ultimum sium fecum meruerit dtfpenfari : idem circa AbbatUIâs, ft moniales, ft canonicas regulares in choro , donec per nos vel officialem nodiftriâe pacipimus obfervari ; item praecipimus ftrum fuerit reveftitus. Item claves clauftri fint Temper apud priorem, nec ficut diâum eft ali­ diftriâe , ft firmiter omnibus Abbatibus , ut prohibeant foos fubditos a mulierum fubfpeâa quis fine licentia exire audeat , vel a iquam familiaritate ft ne aliunde aliquis corum ubi­ mulierem cujufeumque fit conditionis , vel di­ cumque folus cum fola fedcre , vd flate prr- gnitatis introducere prrfumat fine abbatis li­ centia fpeciali , imrodufta tamen cum licentia fumat aliqua/euus. Item ludos chorearum , alearum, Scbacorum , taxillorum , annutorum non iterius , necwcomedat ullo modo ; item roonachis, ft mooialibus interdicimus omnino; claves Temper habeant fuper fc , ft fi eas & infra fepra fui elauftri , vel ipüun clauftrum contineat quandoque abefle , committant- eas tabernas ipmas , ubi vel alibi intrare , ibi fé­ pr tortus. Item prohibemus ne monialibus de déré , bibere vel ludere aliquis audeat, firmi- C monafterio etiam caufa vifitandi parentes , vel ter inhibemus. amicos , nifi forfitan inevitabilis urgeat neceffitas ut puta fames vel incendium , vel aliud hujufmodi , ft tunc quatocititts poteft fieri re­ XVI. Stfüihtr it otfarit, & fnnrtti** vertantur . Item in quolibet monafterio ordi­ ytfiifftnttnat netur monialis Deum timens difereta pudiciItem prccipimus diftriâe , ut Abbates , ft t«, ft rdigionis amatrix , quam feneflrariam monachi, Ahbatifl* & moniales, nec mantella, vocant , qu* diligenter cuftodiat feneftnun , nec furcocos portent de cetero , nec habeant quam fonante completorio firmiter feret , nulli pannos de nigra bruneta , nec de moreto, fed datura locum ibi amplius fabulandi ufque ma­ quanto poffit haberi melioris pretii prout regu­ ne poft didam primam, ft capitulo celebrato. Item ftatuimus, ft diftriâe prscipimus ut nul­ la prsecipir. Cacullas aurem habeant cum am­ la monialis fupervenientibus amicis , vel parenplis capuciis , & latis, & quando equitant capnon**-------clamydibus tis utantur nigris , ft *■ claufis *’ ~r-------J:>— . p tibus loqui audeat fine licentia abbatifls, vel ton fla ruimus , ut habeant Abbatifl* , ft mo- prioriflie , qu* ftatim ad feneftram locuture jungat fociam honeftam & maturam , & nihil Diales habitum decentem , & religiofum , foromnino fine licentia feoeftrari* loquatur; quod chotas autem laucas , & tunicas nullo modo habeant ; item ut diâiun eft mantella de brufi moniales facere prsfumpfcrint, graviter pu­ ncta nigra, five murets , & pellicea de vario, nientur . Omnia quse de monachis diâa funt a canonicis regularibus prccipimus in omnibus & alias exquifitas , & iumptuofas pelles diftrifirmiter, ft diftriâe obfervari. âe omnibus inhibemus; item non habeant mo­ Celebratum eft hoc concilium in Ecclefia ntrées manichas ftriâas , vel confuricias , nec S. Matris Maris Majoris Treveris a venerabi­ habeant monilia , nec fibulas , nec annulos li domino Trevirenfi Archiepifcopo prsfenaureos , vel argenteos , nec aurifrigia, nec cintibus provincialibus Epifcopis , ft Provinciae Edoe fericos, nec aliquem iecularem ornatum. em Abbatids, & moniales, quando eas egre­ Pnelatis anno Domini MCCXXV1I. Kai. M.,.. ô di contingit non utantur habitu feculari , nec VITA ET EPISTOtÆ GREGORII PAPÆ IX* Gregarim /^Regorius IX. qui auâore Urfpergenfi prius E voti de oppugnandis Saracenis aliquoties jur*> ,X’ Ugotiniu Oftienfis epifeopus dicebatur , mento firmati tranfgreflorem , jure meritoqut “■ natione de Anagnia, ex comitibus Signis oriun. excommunicavit. Cumque communioni ecclefi* reftitutus , ft a fententia anathematis per eumdus, defunâo Honorio fubrogatus eft in Roma­ ns ecclefi* pontificatum decimoqumto Kalen- dem abCohitus , priftinis ft abjuratis criminibus £aviora adderet, civitates ecclefi* oppugnaret, das Aprilis , anno Chrifti Redemptoris 1327. ftionemque teterrimam , quae ;am tum GuelFridcricum imperatorem ejus nominis fecundum, tamquam fedifragum, Saracenorum fautorem, phi ft Gibellini appellabatur, non nifi poft duregis Hierofolymitani , atque adeo Chriftiano- centos ft plures annos compofitam , excitaret, rum omnium in Afia bellantium, deceptorem, Saracenis magiftratus mandaret, ut urbem, qux C x NuceCtucil. CtHtrtl. Torn. XXIIL _ ", £2? rimmtapv,ικη· **■ 99 GREGOR. I I P. IX. 40 Nuceria Saracenorum diâa eft, concederet, et* A EriSTOLA I. defias, & mooalleria fpoliaret, Siculos tyran? nide graviflima opprimeret , fratrem regis TtaGREGOR II PAPÆ IX nifii, baptiimum Panormi petentem, « tam £in> fio propofito verbis deterreret, vias procluderet AD OMNES FIDELES. ne concilium , quod Gregorius Rome indixe­ rat , convenire pofler , cardinales aliofque de­ De negotiis terrae fandae. mum prelates in vinculis teneret .· fecundam fententiam anathematis in eumdem latam pro­ mulgavit . A populo urbe pullus venit Pent­ Gregarias tpifcaptts Jtrvat ftrvencnt Dei emni»i quod Çoradinus cum ^wn 4r E P I S T O L Æ7 4x cum dominis de Haman , fle de Camele , ficArefidens, difcipulorum tandem clamoribus exciHaiaph , gravifTimam haberet guetram .* unde tatur, dum fugat fpiritus tnfufflantes, & mari plus folito timet , ne ipfa treuga a Chriftianis ventifque imperat , fit tranquillum . Quatuor frangatur. Qpod fi fieret, credebatur quod‘ Coquidem proedte quatiunt navem iftam. Nam radious, cum videret guerris fe undique coar- perfida paganorum turba terram inclitam, Chriâaram, deberet inde verifitniliter procedere ver­ fti fanguine confecratam , impie detinere con­ bum pacis. Habito igitur fuper his longo deli­ tendunt .* rabies tyrannorum, temporalia rapiens, berationis tra&atu , tandem unus fuit omnibus exterminat jufttiiam , & conculcat ccckfiafticam fptrittn, & voX una, in fandam tendere civita­ libertatem : haereticorum infania Chrifti tunicam tem; quam Dominus Jefus Chriflus proprio fanfcindere nititur , & fubvertere fidei facramengumc confecra vit. Elut facilior ad eam haberetur >tUm : falforum fratrum & filiorum dotofa per­ jcceflus, fuit communiter ordinatum, ut primo vertit» concutit vifcera, <3c latus dilacerat ma­ Otfarea ; fit inde Joppa muniantur : quod ante tris fus. Sicquc foris pugnas, intus timores .ex­ vaflagium Augufti fequentis proculdubio pofle tra interficit gladius, & domibus mors fimiliter neri iperabatur .* & tunc hieme fequenti in do­ intentatur. Sicquc frequenter fit , quod Chrifti mum Domini cum ipfius adjutorio listantes va­ B ecclefia tot anguftiis perturbatur , dum alere leant proficifei. Fuit amem bec publicata pro- credit filios , nutrit in finu ignem, ferpentes, ' vifio extra civitatem Acon, inftantc fefto apo- & regulos, qui liatu & morfu & incendioeun­ ftolorum Smonis & Jud», artantibus peregrinis da vaftare nituntur. Hinc cft quod ad monftra omnibus : ubi folenniter eft imperatum, ut cl­ hujulmodi perimenda, & expugnandas acies ini­ ient omnes parati in craftino omnium fando­ micas , ac tempeftatum inquietudines mitigan­ rum , verius Ccfarcam profeduri . Quod au­ das, apoftolica fedes his temporibus multa di­ dientes peregrini, qui confilium ignorabant, quod ligentia quemdam alumnum , imperatorem vi­ exercitus traâatum haberet, firmatis munitioni­ delicet Fridericum, quem quafi a matris utero excepit , uberibus lidavit, humeris bajulavit, de bus pnedidis in Jerufalem procedendi, tanta manibus quaerentium animam ejus frequenter fubito erant devotione fuccenfi, quod excitave­ runt oculos ad abundantiam lacrymarum : ut eripuit, educare ftuduit, multis laboribus &cxvidebatur cuilibet fe'Spiritus fandi gratia adeo penfis ufque ad virum perfe&um perduxit , ad roboratum, quod unus poffet mille, & duo de­ regi* dignitatis decorem , & tandem ad fafticem millia fuperare. Non igitur oportet ut de- ^gium „ culminis imperialis provexit, credens ilvotioni veftrc multis fupplicationibus infifta-Clum habere dcfenlionis virgam, & baculum fe­ mus, ubi tante neceffitatis evidens inftaniia pro nedutis . Ipfe autem dum in Teutonicam fe fe clamat , fibique fubveniri poftulat indiiate: tranftulit ad habenas imperii obtinendas , jucun­ quia mora ad fe trahit periculum, & feftinatio da, ut credebatur, aufpicia, fed verius pericu­ plurimum erit fru&uofa. Clamat autem ad finla matris obtutibus inferebat. Namfponte, non gulos Chrifti fanguis de terra, fupplicat parvus monitu, fedc apuftolica ignorante, crucem fuis & humilis exercitus, fed devotus, libi celeriter affixit humeris , vovens iolemniter Ce in terra» fubveniri : fperans in Domino , fit confidens, fanô* fubfidium profeâurum . Deinde fe & quod negotium humiliter inchoatum, debeat ipfo alios Crucefignatos excommunicari obtinuit, nifi certo proficifcerentur tempore . Sed incidenter .. concedente feliciter terminari. Univerfi igitur & finguli , qui Chriftum in­ abfolutionem petiit, & accepit .* de parendo fuduisis per fidem, viriliter accingimini ad terrr per hcc mandatis ecdefiss prius preftito jura­ mento . Exuberantem autem gratiam fuper ipfum fandas fuccurfum ·' cum hic caufa communis apoftolica Cedes infundens , ut feftinantius ad agatur.*veftrr (cilicetfidei, ac totius fidei Chriterre fanftc tranfiret fubfidium , ipfum contra fliane. Nos enim promotioni hujus negotii, pro__________________________ ____ vifore Domino & auAore, non reflamus inten D morem ad coronam vocavit ,· qui ad hoc non dere .* fperantes fiducialiter , quod in manibus invitatus, fed mqjtiplicatis ioterceflbribus invitari per magnificos nuntios coofuevit. Sicquc fidclium fideliter perfeverantium res debeat proidem fub crucis vexillo ufque ad h«K tempora fperari. Data Laterani , x. K alendas Januarii, propria negotia plenius fit perfedius confummapontificatus noftri anno i. vit. Tandem cum manibus felicis recordationis Honorii papas pnedeceflbris noftri in B. Petri II. AD STEPH ANUM AR.CHIEPISG. bafilica recepi&t diadema de manibus noftris, Cantu ar ienskm. tunc in minori officio conftitutis, crucem refumpfit, voto publice innovato, rhues fub fpe De fententia in Imperatorem lata. fui fubfidii ad crucem fumendam induxit, fic Gregerhtt epifcepat fervm ftrwrum Dei Stepimo certum recepit terminum transfretandi. Habito quoque poftmodum apud Verulas cum ecclefia CetKtMritrf trcbiepifnpv febttem & tpefleliRomana colloquio , juravit publice fe in certo tKHt tmediifiMtiet. termino , a Romana fibi ecclefia praefigendo, IN maris amplitudine fpatiofa navicula Petri Efirtanquam imperatorem honorifice profefturum. polita, vel potius expofita turbinibus tempe- Exinde apud Ferentinum in colloquio fimili, flatum , fic jugiter procellis & Hudibus agita­ duorum annorum transferendi elegit fibi termi­ num, & prefixit. Sicque tranfiturum, fit nobi­ tur, ut ejus gubernatores ac remiges vix eonlem mulierem , natam cariffimi filii noftri ia t aliquando inter inundantium imbrium an» refpirare; vix Charybdis voragines tran- Chrifto Joannis regis Hierofolymorum, illuftrie ipfius' regni heredem, in conjugem recepturum, vix a Scylla declinare. Nam fi quando­ que profpero flatu plenis velis ad portum vehi- iolemniter pneftito juramento fpopondit. Adjun­ gens quod per hoc ad obfeouium terne fanas, tur, fubito ventus irruens ex adveno, impuifus ab ilk> cujus halitus ardere facit, ad altitudi­ non ut ceteri peregrini , fed ut Templarii fic nem maris fit turbulentum profunditatis Ocea­ Hnfpitalarii, fe io perpetuum obligaret. Appro­ pinquante itaque termino pralibaio , cepit exnum navis rapitur , que cinda fludlbus mer­ gitur , nec fibmergitur : quia in ea Dominus cuûtiones multiplico pnetendere, fe ad tranfk tum GREG I I P. IX. 43 44 tum afferens non paratum .· dc ut deouo temo» A fi», ac relifto cxcrcituChriftlano , expofita^interra fanâa, devotione populi Chriftiaftun fibi, daretur terminus annorum, grandia fidelibus· ‘ tn:. ui abjefta, in fatim & totius Chriftianitatisopobtulit obfequia teres ianâae , cum obligatio­ nibus fiatis magnis . Apoftolica verofedes, ne prob ium retrarium abflraâus & illeftus cft ad tamis laboribns exfufHatis , & inutiliter fic ex- confactas Ngoi delicias, abjeâionem corporis luis frivolis excularfanibus, ut dicitur, geuiens hauftts , totum diflelveretur negotium , quod palliare» Attendite creo, & videte, fi cft dolor huic principi noft Romanam ecdefiam princi­ palius incumbebat .· habito plurium epifeoporum ficut dolor fedis apoftolic* matris vcftr* , fic cradcliccr & totia decepte in filio, quem la& altorum virorum confilio, de contingentibus &averat, in quem pofuit in hoc faâo fpei fas nil omittens , venerabilem fratrem noftrum P. fiduciam , in quam tot beneficiorum abundan­ Albanenfem epileorum , & bonas memoria G. tiam cumulavit. Difiimulans interim, ne occatituli ianâi Martini presbyterum cardinalem, ad confirmanda illa qua imperator pro crucis fione inventa le averteret a terne fanfic fabfiobfequio fpontaneus promittebar , tranfinifit. dio, exilia pi «iulum, fpoliationcs, captivitates, quas ecclefiis, viris reliCumque ad fandum Germanum cum pluribus & Injurias multiplices, .... Alemanni* principibus pariter conveniflent, im- B giofis, clericis irrovagu ; & obaudiens querelas perator propria manu juravit; quod iode ad bienmultiplica pauperum populorum , & nobilium patrimooii ecdefiat -iclamantium ·*contra nium, id eft, in paflagia Augufti nunc prox i—»— ipfam, Îjuas in aura Domini tabaoth credimus tntroifmo tranfafio , omni excufatione & dilatione e . Et quamvis ecclefia Romana tueri debeat reflantibus, transfretaret , mille milita ibidem ' per biennium teneret ad luurn fiipcndium, pro filium tanta diligentia educatum, & magnificen­ tia exaltatum .-.nunc ipfam gemit fine marte fabfidio terne fan&c, ren tam millia unciarum auri, in quinque paffagiis tunc proximo faturis viâum, ablque hotic proftratum, & in fasconfafionis opprobrium tam ignominiofe dejifitun. illuc deftinaret certis aflignanda perfouis. Et tunc cardinal» presbyteri de Imperatoris con- Non minus gemit exterminium exercitus Chriftiani , qui non inimicorum gladiis vel virtute fenfu, in confpeftu principum ac populi circum­ flantis , excommunicationis fententiam publice defecit, led calamitate tam miferabili eft confumptus. Gemit etiam , quod pars refidua bel­ au&oritate apoftolica protulerunt .· in quam in­ maris periculis & flufiibus cideret Imperator , fi forte in aliquo defecerit latorum ,, expofita , ....... _____ pnediâorum. Obligavit infuper fe imperator ad tempeftatum, abfqueduce, praeceptore, & prin* centum chalendras, fit quinquaginta galejas du- C cipe ducitur quo ignorat, modicum profeftura ccndas & tenendas ultra mare.* & quod infuper terre fanâc ' ~ utilitatibus . Λ Quibus debit* eonfolationis folatium dc opportune fubjefiionis au­ duobus mi libus militum palfagium crucis termi­ xilium , impedientibus jam maris frementis pro­ nis largiretur, in animam luam jurari faciens, fe ifta que diximus impleturum, fponte con- cellis, temporilque anguftia , juxta votum non fentiens in fe & regnum faum ferri fententiam , poflumus minifirare . Gemit ftjfuper excidium fi non fuerint obfervata . Qualiter autem hire terre fanfte .* quam nunc eripi de manibus pa­ impleverit, advertas . Nam cum ad ejus fre­ ganorum fperabamus; quam olim, ut afferitur, quentem inftantiam multa Crucefignatorum mil­ recuperaffet Chriftianus exercitus per coucamlia per excommunicationis fententiam coarfiati bium Damiat·, nifi femel eis & iterum impe­ rialibus faiflct litteris interdium . Qui etiam in termino deftinato ad portum Brundufii pronoo faüfet io manibus paganorum inclufus, fi peraffent ; quia gratiam fuam Imperator fabrraxerat civitatibus fere cunâis in portubus confit- galejanun fubfiditun , ut ex parte fiu ptomifdc fieri poterat, fubfccutum effet. tutis, & idem a pœdeceffore nofiro ac a*no- tum fuerat, ... - bis frequentius monitus , ut diligenter pararet Nam Damiata Damiata,, que qu*, ut adfiruitur adfiruitur,, firo fao tradit omnia, & fideliter que fpoponderatadimplerer,Dra nuncio, dt aquilis imperialibus infignita1, eoipfe premifforum , que ledi apoftolica: & Cru- dem die crudeliter fpoliata, & per faos riorata , viliter & ignominiofe per ipfos fuit cefignatis per praedica torrs & litteras faas fece­ infidelibus reflituta. Recurrit etiam ad rediviva rat, de fponfione paffagli neceflariorum dt vifafpiria , & amilboncm pr*fcriptam, recolens Aus .* fuc fitlutis immemor , tamdiu in fefiivi fervoris incendio, in regione mortis dt acriscor- Damiat* tot laborum angufiias , tot expenfarum difpendia > tot mortes fidelium, dc tot ex­ ruptela detinuit Chriftianum exercitum, ut non curias temporum , que inutiliter effluxerunt, * folum magna pats plebis, verum etiam non mo­ fabortis herymit fiiere non ceffat ; nec cft qui dica multitudo nobilium dc magnatum peftilenconioletur eam ex omnibus caris ejus, nec abtia, fttis ariditate, ardoris incendio, ac multis flereat lacrymas a Cum ergo vox ejus incommoditatibus expiraverir. Inter quos defe­ cerunt bone memori* epifeopi Andegavenfis & in Rama jam lanuerit, dc Racltel non folum filios, fed haec omnia irremediabili lamentatio­ Auguftenfis. Pars vero non modica infirmitate ne deploret .* quis fiuelium a gemitibus dt fafpigravata regrediens, in viis, in filvis, dt plani­ cernens , aquarum tiis, in montibus & fpefancis occubuit jam ex _ riis continebit ?, quis filiorum ______ parte. Sane reliqui, vix obtenta licentia, licet E profluvia de matris oculis prodeuntia, lacrymas galejr, chalendiae, ac nava fufficientes adtran- non effundet? - . - Quis matrisnon compatietur anfitum vidualium, hominum , & equorum , ut gufliis, nec immenfisejus doloribus condolebit? Quis fidelium propter hiecnon ardentius inflam­ promiferat, non adeflent .* in fefio tamen bea­ mabitur ad fabfidium terr* fanâ* , ne Chrita Virginis, cum jam temporis inflantia immi­ ftiana juventus ex'infperato cafu penitus pio» neret, ut naves tranfmarinis partibus inciperent Arata videatur, & ignominiofe animo confler- . remeare, fulcare maria inchoarunt : fed pro no­ nata? Noor.e viri cordati, & filii Jefu Chrifti, mine Jefu Chtifti fc diferimini committentes, debent ad fabfidium terr* fanâc tanto fortius ac credentes Imperatorem cominus eorum veftigia fecuturum. Idem vero, evacuatis promifanimari , quanto ignominiam jam amplius refaltare confpiciunt ex iofperata ruina in Pa­ fionibus, ruptis vinculis, quibus tenebatur aftritrem & Filium, in redemptorem atque redem­ &us, calcato timore Divino , contempta reve­ rentia Jefu Chrifti, cenfara eçclefiaftica vilipepptos , ac Chrifium & populum Chriftianum? Nos . < 45 E P I S T O L Æ. 46 Nos igitur hoc negotium tanto ardentius relu- A impugnat .* &, quod dcteflabilius eft , cum Sol* mere aflêftamus, & profundiori confilio attain- daao & alti» Saracenb nefanda contrahens patendimus remedia invenire , quanto magis ne* âiones, illis favorem » Chriftianis odium exhicclfitas, & ex multis inflata doloribus noftram bet manifeflum, ad extenninandasdomos hofpigrandis anguftia pavit .* fit fic cum Dominus pol- tales & fratrum militia Templi ; per quas reti* pulo fuo modicum oftendit fe iratum, de illius quia terne fanft* haftenus funt obiervatc, im* manu hoc tempore iacrificium non acceptans, pie annullando . De mandato enim illius inter qui prudentiam non eft imitatus illorum per Saracenos & Chriftianoc, fide frafta treugarum , quem fah» Ifrael confuevit. Non tamen mife* cum Saracenis demorum prodiftarum hoftiliter ricordie Dei funt confumpta, nec ejus m.fcra- inquietans; occifis & captis quampiurimis cum tioqcs penitus defecerunt. Sperantes namque in prodas plure» abduxiflent , Templarh ex hoc mifericordia Dei noftri, qui viam nobis often* moti insurrexerunt contra ipfos, & cum praedas abftuliflent ad valorem fex millium marrarum, dit, per quam in hoc opere profpere gradia­ mur : & viros fecundum cor fuum defti nabit, Thomas comes Arcerarum , Imperatoris baju­ lus , illis redeuntibus , furibundus & currens, Beamdem prodam , ipfis non audentibus, juxti ternitatem veftram obfecramus in Domino, per oldjftii fui ioftituta, manum armatam contrat apoftolica feripta praecipiendo mandantes, qua- Chriftianos erigere, ahftulir violenter, fif reddi­ tenus hate clero & populis vobis commits tide­ dit Saracenis .* prater quadam, que idem Tho­ liter exponentes, ac inducentes oofdem ad haec mas fibi dicitur retentafle . QuodSaraceni exequenda, fuos ftudeant animo» proparare, & pradam auferant Chriftianis, diftus Tnomasflbn ipfos ad vindicandam injuriam Jefu Chrifti fe- folum ad recuperationem ejus intendit, fed nec patitur ut Çhriftiani prodam auferant aliquam dulis exhortationibus invitetis .* ut cum ipfos te* des apoftolica habito majori rràfcrtu folicitan- do Saracenis. Quare faftum eft, ut illi ex hoc violentiores eflèâi, noftros audafter impugnent; dos providerit , promptos inveniat fle paratos. & noftri prodiftionis formidantes minus audeant Porro ne tanquam canes muti , non valentes latrare, videamur deferre homini contra Deum, refragari . Et fic cfiufio fanguinis Chriftiani non fumentes ultionem de illo qui tantam in­ nonnunquam in Imperatoris damnabile lucrum cedit. Adhuc autem Thomas prodiftus, vel pojuriam populo procuravit , imperatorem videli­ cet Fridericum, qui nec transfretavit io termi- tius Imperator per ipfum, prodi&as domos im­ ito conftituto, nec illuc in taxatis paflagi is pre· C manius perfequens, ipfas domibus & pofleffioniferiptam pecuniam deftinavit, nec mille duxit bus * quas *habebant * vi arftiori per violentiam milites per biennium tenendos ad fuum ftipen- fpoliavit .* eofque privilegiis apoftolica fedis pri­ vare contendens , & imperiali fubjicere jurifdL dium, pro fubGdio terne (and® ibidem; fed in ftioni nititur , in manifeftam fiibverfionem ectribus articulis manifefte deficiens , in deferipta clefiaftica libertatis . Centum Sclavos etiam, excommunicationis laqueum ultroneus fe ingefouos domus hofpitale & Templi habebant iq Gt .* excommunicatum , quamquam inviti, pu­ blice nunciamus, & mandamus ab omnibus ar­ Sicilia & Apulia , colligi faciens, eoe reddidit dius evitari; contra ipfum, G contumacia ejus Saracenis : nulla exinde recompenlatiooc fafta exegerit, gravius procefluri. Confidimus tamen domibus fupradift:s. Et fic fervis Chrifti fervo· adhuc in pii patri» clementia qui neminem vult profert Machometi , ut ex pramiflis oftenditur perire , quod oculi mentis caligantes, hoc ec- evidenter . Adhuc pro certo fcias , quod iicdt clefiaftico delibuti collyrio , fi non fuerit ani­ diffus Imperator cum paucis militibus mare di­ mo rebellis, lumine poterunt illuftrari; ut fuam citur intrafle .* contra patrimonium ecclefirmaaipiciat 'nuditatem, & ignominiamfuam , quam . gnum r?,wu exercitum ..«<*» Chriftianorum «...». v. , & Saracenorutn incurrit, avertat .*ficquc recurrat ad medicum,D multitudinem deftinavit; ut de obfenratione fidei & ad matrem ecclefiam revertatur , per humi­ & malignitate confiet, omnibufque\ manifeftum litatem debitam , & fatisfaftionem congruam, exhibeat argumentum .IJnde, inquam, firmam falutis remedia recepturus . Non enim ejus fa* fpem fiduciamque habemus in illo, qui ecclelutem in Domino affeftatnus interire , quem fiam fuam fupra fidei petram ftabiliens, quamolim fincerc dtleximus in minori etiam officio tumcumque irruant venti, & inundent flumina, conftituti . Data Laterani , pontificatus noftri ipiam tamen non permittet everti, ve! naufra­ anno fecundo. gari . Dum itaque videmus eum in fubverfione fidei Chriftiana ita nequiter machinantem, ita III. AD ROMANUM FRANCORUM impie fovientem, poftemus extremum periculum formidare . Sed quantumcumque impii prolon­ getur iniquitas, nunquam tamen in tua poterit Dc perfecutionibus ecclefic per Fridericum II. pravitate praevalere, led in ca potius evanefeet. imperatorem. Cum igitur ex officio , licet indignis nobis injunfto, providere cogimur, ne minifter MachoErneti in Chrifti miniftros diutius valeat defovi·. Cn&oritts tpifcopm Remtno Franttntm ktfta falutem, &c. re , fed feviens potius confundatur, fle gloria Chriftiani»nominis exaltetur ; dileftfeoi tue per Ttende quofumus, & vide , fi eft dolor apoftolica feripta percipiendo mandamns, qua­ ficut dolor nofter, quia filium quem nu­ tenus per terram legationis tue hoc folemniter trivit ccdefia Romana & exaltavit, fperans eum prodices Chrifti fidelibus , ut pro flatu fidei, propugnatorem habere contra perfidas nationes, fit religionis obfetvanria , flent ex animo tan­ ecce nunc perfecutoretn fentit immanem , & quam profequentes fmguli proprium interefle, hoftem validum experitur. El ne taceamus atro­ ac falutarffius monitis cflëftibùs eos & exhorta­ ces injurias & jafturas enormes , quibus Fride- tionibus inducere non poftponas . Datum La­ ricus diftus imperator ecclefiam & perfonas ec- terani Nonis Augufti pontificatus noftri anno clefiaflicas damnabiliter haftenus flagellavit, pa­ fecundo. trimonium apoftolica fedis per Saracenos & alios ΠΓ. A 47 GREGO R I I P. I X. 4S 1 runt : ut, cum per eurodem Joatmemgrata ipfi IV. AD ELIENSEM ET LONDINENSEM monafterio in fpiritualibus & temporalibus incre­ menta fperarentur anthore Deo proventura , ft redis difpofitionibus nihil debeat difficultatis af­ episcopos. ferri , cledionem hujufmodi confirmare de be­ De eleftione abbati» fandi Albani. nignitate fedis apoftolicx dignaremur. Licet igi­ tur pnedidi nuncii folicite lupcr hoc inftitermt Gregorius tpiftopets fervas ferveram Dei, vewra& prudenter, & nos pro eodçm monafterio li­ benter quod cum Deo poftumus facere intenden­ bilibus fratribus Eben/i & Loiuiitutifi epifcopis falutem & apoflolicam bemdt/iiotum. tes, cledionem iplam , examinatam prout con­ venit diligenter, canonicam invenerimus quoad Onafterio fandi Albani Lincolnienfis dice· formam; quia tamen dcperfonae meritis plenam notitiam non habemus , fraternitati veftre per cefis , quod ad Romanam ecclefiain nul­ lo medio pertinet, abbatis folatio deftituio , di apoftoiica feripta mandamus, quatentis qur cir­ left i bhi prior & conventus ipfius monafterit, ca elefti perfonam inquirenda fuerint folicite inficut accepimus, requifito prius , fcut moris B qui ren tes, fi eam fumcentem inveneritis ad cjuf­ dem monafterii regimen affumendum , prstmifeft, atlenfu regio & obtento , vocatis omnibus qui debuerunt , voluerunt , & potuerunt com­ fam eledionem authorirate apoftoiica confirme­ mode interdie , de abbatis futuri fubftitutiooc tis, & eledo faciatis eidem obedientiam fic re­ verentiam debitam exhiberi, ac munus benedimutantes , poll diverfos traftatus , quibufdam ftionis impendi : recepturi ab eo pofttnodum pro de collegio, eligendi ei abbatem poteftatem ple­ nobis & Romana ecclefia fidelitatis folitat jura­ nariam unanimiter contulerunt. lidcm vero elcdores, Deum habentes prz oculis , collatione mentum , juxta.formam quam vobis fub bulla fuper hoc & deliberatione habita diligenti , & noftra mittimus interclufam. Alioquin, ea tile Spiritus fandi gratia invocata, dileftum filium calfata , faciatis dido monafterio de pertona ido­ fratrem Joannem de Hertford, cjufdem monanea per eledionem canonicam provideri : conftcrii monachum, virum, ut afferunt , provi­ tradiftores per cenfuram ecclefiafticam , appel­ dum & difcreturn, ac.in fpiritualibus & tempo» latione poftpofita, compefcendo . Formam au­ tem juramenti, quod ipfe praedabit , nobis de rslibus circumfpeftum , & cum eis a puero lau­ verbo ad verbum per ejus patentes litteras fuo dabiliter converfatum, in abbatem eorum & pa­ trem concorditer & canonice elegerunt . Qjjo-C figillo fignatas quamcito poteritis per proprium nuncitim tranfmittatis. Quod fi non ambo his rum eledionem folemniter publicatam univerli & finguli approbantes, nobis per dileftos filios exequend(s potueritis intereffe, alter veftrum ea fratres Reginaldum & Nicolaum monachos ft nihilominus exequatur. Datum Perufii, &c. nuncios fuos, ac litteras , humiliter fuppficave- M EPISTOLA GERMAN! ARCHIEPISCOPI • ΕΠΙΣΤΟΛΗ TOT A ΓΙΩΤΑΤΟΤ CONSTANTîNOPOLITANI De unitate. » KTPOTΓΕΡΜΑΝΟΤ AD GR.EGOR1UM PAPAM ROMANUM. Α’ρχκηβτχόη ΚβνΓαντ/ηιτοΧιβκ w« Ρ*!μη< χβ^ιαρχκ, Saut'iffiiM & txcelltntiffimo papr vetsrif Roma apoftoiica: J «iis rtiîori Gtrmjmut miferatione Divinst arebirpifeopus Conftontixopolitanài novr Romst. «pd$ t»y met Γρηχοειβν· D Κι^ίί σβσβν 5η. ψ uit)* æejaww $»ί. σ· Domine Jefu Chrifte , falvum me fac, γάρ ni» ixpoytavtouey λ/θον rtv »βλ*τ»λη, o Domine , bene profperare : te enim lapidem angularem, honorificarum , pretioray «χλτηΐν, rw ϊντιμον, xarù την triti ηι .t ργι* Ai r» -ririxpr· qui lapis angularis exiftis , conjungere qus γι/νιβί» Χι^β,τβ x«r» Snr«xera; «5 »ν·procul funt : vel quz inter fe diftant, & ea mra virteaç tnwàynv ntètaipi/jfyjtt. >£ Πβϋλβί d quae divifa funt, in unitate fidei congregare. HT4>*t xj n tutccvz ι’φορ«»τΟ* ΘίΜ.·® piam aurem hinc : Inyeftigabilis lapientia Dei, ex non elle omnia fimul produxit ad el­ άρξ+jjtçu <Π errdCOcj», iÇ xAFvov tJ it Μ0*ζ ζημηφγικάί, ταίντνπ Si α-ΟΛίχβ,magna opera poftmodum fuperzdificarc , ad proficuum & falutem . Joleph in , σβ «pevenrrxvc, τβλλχχ/ς Ικ μ/χρί; ο/λ commune < Ægyptum argenteis venumdatus , fervi» de­ TrrG* •^ιμιλ/· κβηιβιβλημίκης αφβρμίΐ , μι^α• Γλ. Λα; «ράζΗί ις οπρον ίηικ^ομϋν · η ’ducitur in lacum, & in carcerem truditur ; quz autem fecuta funt poftmodum , quam *κ'1’· ewneiwâHf. lawiitp γχρ, ak *νμζ», άρΓυραgloriola, .quam honorabilia fuerint, & quali­ νητ®*, δίλ®* *j φυλ«χ»ι; λαχχρ «Ύλιί] ter Deus in medio ejus glorificatus extiterit, Ο», ηΐς ίίβ·μΰηις ίκκζ^νιηι. τ/φητιν' lapientiilimam ! mentem facrz animae tuz , »* χραφ>ί; artcwAi ΟασιλΧ;, ιλκσο άυήν · fandiiftme I pater, non latet. Ad quid autem relpiciat, fit quid Ggnificare vult, fra­ αρχνν λβί , 1Ç α’φηχο «uriv. « ; ιν^οζχ, οηκ fermo I , Urvi ο Θιος ^ιχ μία* -nnn Siiifyxrxt, 1tres prxfcntes, quos quidem pericufofus occurfus & injuftus career fecit noftro vultui την itpat βχ J/anwatv μ J«tTfÇ xparit» μ» aunxpeinfvs, lucet in gloriam cœleftis Patris .· ac prud.cnter oleum ‘boni operis apponunt Temper , nc êrwç βρορ»>ιθ«<τΐ ΐξΐίΜΤβι «jwwnpτη; iilumen lampadis extinguatur , & ipfi ad fo~ '.^■^'^’μΰν * ιμφ«ι/<&ΜΧ» ρ»τςίότ»ιτ<0Η , τρ β^/οτητ/1 « mnum trahantur accedic^ introitu 'regni ca­ * yrwtfBtn» · >ί χαλη tfuaejre ιζ «τι/μψοrrant : Sine baculis funt omnes , & velles finχ/«, νν ή χοτβτηςίξί φρο»ίμ»ν τ«ρθι'ν»νι>«ς<θ-. gu -;ulas Gnguli habent , & fine calceamentis . μ& , Μι ή. λαμχχς nJv >«*, Φ τ» οντΑ'θο ΝιJune autem pedes eorum pulcros fecundum φΜ(, ΐμτρούΟΛ ηΐν ι’χλ«μχ« vpàsSô· Apoftolum exiftimo, tamquam evangelitantium ξ«ν τμ txapaviM τα^ο'ί, φροκμ^ν ni i’A«wrf τ/- θpacem pacem inter Graecos & Latinos.* ut breviter βαλΑνσι της βίγχ^Οίργίχί ««, Ζχ«ς μ>} xatruaC»- 'dicatur dli?llur , velut eif toto vacui , & lev illimi & expediti curfores, adChriftum properantes •&M1J τ» φΰς, ιζ eunt χρος Srvor ix&tvùar τι» attingere, qui omnium bonorum eft meta . «χη^/ας, xj utiptipyatn τ^ς xioôSn fiittnAfixf t Ad quem cum pervenerint , liftent curfum , âpetCSt TWTK t μηογίταης, eiwxôStnt. nui Si fit percipient quod peroptant . Hi quidem , <£ xipeunôUûat tbî xoSxs etunS» ùawoù «xecoXtxà; qui fecundum Deum mipores fratres dicun­ tur , fic uniti in una voluntate & unanimi­ Χα^ιλιζβμ^ίων Uplukw xJ μ»β··* ^ρα/tate «quipollentes in quioquenario numero , Xbii >ç AztZww. nfj αμνημ»ς U vhs, ολοτ'χάφοι^ in bonum ftgnum apparuerant , 6t fpem bo­ , βλβφροτηηι τηχι>ίρόμο< Xt»» , o-m'Jomç φθ«nam propofuerunt de unitate & concordia , arsu qJ χαλων xdrruv tv «xpentw ,ιζ « ^ιομ^νο/, annuente Domino, inter quinque patriarcha­ riieoraz τμ $ρ«μ» rüs ΐφ« <γμκ . μτμζ ηίνα» w χαπ» te» . Acceperunt autem in domum noftram ©ιον ΧηλΜ οί$ιλφ9(, Sa» Uùup^»/ ομοφροσιιύ» fratres ipfi cx Divina providentia , licui cre­ didi , quz cunâa dilponit in eo quod expeομονο/ζ, ιζ «MvAapMvn; nr eerruStxôv άοθdir : & cum hinc inde inter nos multa ver­ μον, elf β·»μ«ον lippy βηφ«»»)(τ«», >Ç πς£ ba fuiftent exorta , vertebatur magis locutio ιλη'ίβς xpnrdc νβρίββλνη, τίς rw »«prz ceteris, fu per Tchifmate longi temporis ^lapytiw «ru* ©rÿ Ç&wu tnirttx nsfi tunics inconfutilis culebiae defuper contextae, · xep«C«Aov St tjJ ημτηρ^ οΖχημβτι x«- qua velle videlicet apoftolorum manus catho­ vu Oho tpènm^ •ίςχινά’Χχβ,τίχ »«vnt rpisn licam Chriftianoriim ecclefiam induerunt . ουμφίρη »ικη·μ£τβ»λνγχη voTftJr μισό* >ίPrzTumptuoiz non quidem manus militum , μύ· , »χβ?ώ»ρ«>μβ»ϋ» »λ»«» Φ «λ- fed ecclefiafticarum perfonarum (cnlus fode­ runt & diviiierunt. Et fchifmp equidem ma­ λ*» η «·λι/^ρόν/ον χινμ» τμ «ρρ«φΜ^τιΐν·ς τί» £n0Mrc tac «Μ»&&ύφ«ν7Μ, Sv α*οτ·λ<χ« χ£· gnum & multorum annorum , βς nullus eft 2ui milcreatur fponlsa Chrifti , quz Gc fclfρκ vèy «αθ·λ/χίμ> nSv xprunHr άηSurer fxxAir i vefte induta eft , aut qui eji» velit tur­ 0*/«v,iÇ xanpatv eyitn xJ SiJzrxzAw ίηίφνρβιζι*· pitudinis mifereri .· Hoo , ut credo, & Da­ (λιυβτΗς α-ίΛΜΟ-φφί-ζν rtti£»M'*>3au. ηλροΐρ«< Sk vid in libro pfalmorum plangit, dicens .- Oi. D . Crac. Cntrti.' Tom. XXIII. &pD tu ιχφζν<ζ,·θθ» *ξ«η0β>!θ«α «ipuvr, «*»Λξζ^Φ* s H ’Ç «w à^ivntnr xzezv rîv tm ύψ*ιλβηπ·Μ θροηι ras aepoiîe>zv λαχοντα, . ' . ' ji rf»t». G R Ε G Ο R I I P. 1 X. st I». o»ji [Mt , ύ αο»» fxHt enxptmfli . Si enim Αχέρκ, iptw rpanwwλ’ ίαλ^ηοΓη»' * ·/*»*. compunâiorcm hxbuiflêaus , deleremus , & Wttft&ti 7-..^-. s..'j;-r_.'. _x ...·-_ *'·■· f%w iÇ Supply. iÇ ri μΐγν coatriiUremur ; & fi tribulationem & dolo­ xî ««λυχρνζο* , «5η; o' iλθωζ 7u£ (ΐίμφίω X*/ri rem inveniremus , pomen Damini utiqoc •Π* ίκρμρμΰ™ φορίσχν ίμχ'πον , τη; α’χτηinvocaremus , & adnuc nabis petentibus ad­ pMwbf! iurlui xawhtnfpw. dict , ficut in medio diicipulonun jamprt- Tiw ar μa/ C · ùtg^'3 c* η7ς ψαλμοΓ; θρίυιdem pacificans difeordes , & .cogitationum ampiulogiam corrigens . Numquid enim non p5ri* irf^za&wav, AzTwx, ις « χαηνάΓητχν. ri +·* ss moraeutur ejus viicera ? numquid non conjrip £ χαπη^ημϋ», ϋανηάτμο^ αν « ι’θλι'βηtriftaatur propter difcotdiam ? etiam valde . μθ*. »β» θλήΐχ» «J ®5t>mv ί*ο«μθ, ri βκμα Pater enim eil , & omnium patrum piitfi«cri· » xrxaXr τέμζ θα. <Β «η ΐμύ» ίνιιώιιμίΗη, mus., & non iuftinet videre pignora hotlili C» νμΓ» ·$ύιτχι*ς άτ ftitf fjM^naSr rpônpev , more fe ad invicem evellentia & dilperdentia, & moi e piic.um alterum ab altero devora­ ripnwxMwr to |ιαμχχόμ*»χ , G την αμφ<3βλ/αν ήΐ λφΜ*μΰν $ηρ$»μιν&*. μ>| jrip · Sixvirxi nt ri ; eo quod major contra minorem cxtoLitur , & Γ qui , b potentior cil opprimit .. : ’infirm»- Ββ-χλαΓχ/α; “ μή à Awrriw τΙαδίβταΛ»; rxl crem . Sicctnc Petrus*"ho­ C....... docuit J"..... nos ..pileator ...................... tarif γχρ «π, iÇ rxrtpw τχ/ruv φ/λοτορminum , qui contra naturam prioris artis, de ÿwnp®· , iÇ a'x «vtytnii ÆXiihv ni φι'λπχτα,ΐχmorte ad vi:am quos pileatus cli traduxit ? ' Spx $ιχτ9χμ&χ ù* αΜήλνν , $ Sïxliu ίχθίΛ» ' Heu ! qms d.ibit capiti meo aquam , & ocu­ lis meis fontem lacrymatum , ut plangam α 1 ’λληλβφαχ?νπτ, e» tjA riy μώζον» raitiaïftàett τί ιλχτ!»»®·, £ ri/ t%upi> κχτίημβχΐΐΜ τί i&tdic ac node fuper contritione novx jerufalem de gentibus ecclefix congregat» ? quali, m. Sru; «δζδαξο» υμάς o nSv a/Oprixwv άλ/Χ; ter eletlus populus Dei , in Judam & Ifrael Πί^®*, ri; α’ηναντ/χ; τρ ττρ+τίρχ ήχνραχόθαdivzli fuimus , . 4, Ρ„ν. ,, moni interere , nc forte primatui fraternita­ ,ίχχληο*/*;,* tri; · ««Atxri; λαό; ri θ*“ ** riAx» tis injuriari videar, aut iubripere velle ere- C 1Ù Ισραήλ διηρί^η ; iÇ ju νόλκ; η’μί» ri; Ιφνααdar primogenita . Verumtamen , nec pater λήμ ιφ) Σαμαρ««π ; nt yip xafti ri» Κ«»ν «Çri» meus fenuit, nec oculi ejus caligaverunt, fed ACîA , η riy HtraÙ χ} η» Ιχ«ν3 , τβί α^λφβς in cœiis cxitleus liquide omnia videt ; & his μΛ τί φώτπ, τολίμίβ; Si τη γνΰμη «Ç c> am s; , qui injuflc opprelTi iunt benedictionem largi­ e’xvri χαραχλιχΗν ri» λο^ον , Για μη ri Xfwn/oy tur. Sunt quippe haec amara valde, & intel­ ligent! tinea oluurn , fi frequenter ad memo­ ri; αδιλφόΊηη; αημχσν, iÇ δόξα. ίτοχλίϊΤΜ» riam deducantur. Sed quod (equitur, vel quod to «pwnriwx. ιτλία ctTtîù va ό xxrr.p *μ£* »ytdicendum cft, amarius , 3c malorum omnium ^npaxc·, o’êf α’μ0λΐΜΐ<«, £ n~; χατκχο;«curez; cil peifimum, & omni gladio fecante utrim­ aSixtK ri» Χλο^ια» χαόζκαί. riri μιν Se tifrj que magu acutum, & magis refecans , con­ num rtxpù, >Ç tî» xxfXtet ans, b fut tra quoicumaue hominum fuerit adduâum , arAiifw; |ζ«/3ζ/9ρ»τ«όμπ·α. five contra, Graces , five contra Latines . Te J«* ru> ρηθητόμξυβν, χχλίχβ'προ», ιζΪΜQuid eft hoc ? Paulum dicentem audiamt.s : s,vt iiÿrizr de cetin evxngtlirxverit VJ, «’tom»» J«;cnfc»,'ilματ^χίραί Χάση; τμητζvobir prjttcr id juri evjn^tlizjtvimut, e*at be - Djxn; - iÇ Λίομ» * ............. Λ· w» ’ όζυηρονη >Ç τμηηχ^προν, χχθ «a fit. Et non femel hujufmodi gladio per­ àrOfri»«? «arvf^n, rinxani λατ/>ων, rinxacutit, fed & fecundo , ut majorem dolorem TO ypa«M». xoZoy τίη ; Παιλχ λί^οντΌ- a’ixariex iecunda pcrculfionc adducar , & ad medi­ μιθβ. t«y ημπ;, ί α^ίλ#· fâ àpari Χαχ^*’ cum quxrcndum exfurgant qui mot tem animaA.{zrx( &μ7ν rap « rapeXaCfn, α’»αθίμ« «r*>. xj rum pertimefeunt . Quid ergo dicam ? Omnem curam & omnem folicitudinem aliam a α»αξ riv ρ'·μφ^χ'α» χαηιχο»τ/?Μ, «*X\4‘5Xr»mentibus excutiamus velut pulverem a pedi­ pov.’ra αφοίροπρα» ertp^erulxi /»iv eWuv,4^t* bus, & cum erani defiderio quxramus quos /n;3Xripa; irtfyft, >Ç «pc; α’χαζήτυαι» tala ri* tangit hic gladius biceps & terribilis , & qui yarwffn ri riv χ^υχαν φο$ό/φοζ ^ά·.·αη», luni quos fi parat a compage ecclefiafticonun Τι Jv φημι ; rim αΚΜιυ φροντίδα* riren memororum , quorum caput Chriflus eft. Si μ·ίΛμνα», τυρβχιτμρν πά»τη «χό τ·; χαρδζ'α; τ/ναnos Giatcos, oftendite plagam, & fanguinem ξ«μθ,|, ri; xoy/epri» iri ?J3 xoîrir iÇ Of*· a vulnere tergite , ac cmplaftra fpiritualiaappociitc, & ligamentis conftringite , * falvos MrviSu'trinn euTit^irnmt facite fratres m periculo politos, ne pereant·; E ari>«/Px. ί τ«’ν« i’xri«w< ή φο^ρχ ι£ ί(';ομ®- μβΐχχιρχ, τΐν« ixriawe & balomoni acquielcite proverbialiter fic diiri ri; ιχχληζηαπχ^; όλομζ^χί, J; irt χ«φαcenti : Frater n» aegufiiu cemproba^ttr. Maxi­ λα/oy · Χ^ιτόί. ri (Jfyi το; Vpairit ήμα; · îri£ame autem ipium Dominum audiatis, qui fa- pientiam ipti tribuit Salomoni , & qui loqui­ tur per prophetam : Qa fepar^verit preriojum 7trem. u. f Vl;it 0J et)t ,Si autem nos qui­ dem Grxci fine plaga fumus, & abfque vul­ nere a gladio anathematis, contra autem Ita­ licos & Latinos acutilfime adducitur , & ad mactandum & perdendum quofdam extendi­ tur : exiftimamus quod non fuftinebitis per ignorantiam ÔC pravam pertinaciam vos a par- Π την τλη^άι), iri* θβώμα μοττμ’σαη* α’δίλ» f φ»ϊ Hua; xz/JurXornt; α’τολί·5ar, nA Σολομ«7ντ( ρ. . η4$4μίνΛΐ. σ-οφό; α’ι-ήρ χχροιμίατη»; -λίγα, aδιλφΜ ό α’ χ^χαζ; ^ρηζημβζ ifuff^v . μί>λον St auri axoaan ri Θία ri ri/ Σ·λβμ«νηι αοφζααν?Φ·, >Ç φθί>Γ·μ^χ tyfi «ροφ»)7β. ό ûÇajriv a’- Γ,'’"“· α’/αξίοητόμα μ» «γ·. δζο’ $ ήμ^ςοζ* I fxiKii ατληγΐί ίΐμ& £ α’^Λμματ/ΓΟ/ ΰ τη;μ«- ξζβν Χ«’ n E P I S T O L Æ. J4 y vitp v pt/tmi ii Savent ti Jtwariv patres, immutatio, materia fine lepis , qu* iufK Xapâc iOunpfaai. ort If feparat ea qu* prius unita fuerant fiteonjuntia «Ç Svypxtwt CMtrnonw, iq «νβνβνχβηίλυακ, âa concordi* & pacis coojunâione . totu» Mundus una lingua faâus acclamabit, Domi­ x«£onrpaJdruv « 0«v~ αΐλλο/νσκ , fûaontyoi num protefians, invocans ctrlum & terran^ tin τί φχγμά τί ίΰίϋνης rù lutepire τύ in teftimonium, quia dos jundis manibus vo­ της ύρΰιχ < npwt’as <ανί»<τμ>», η ο/χ«^χ»«bis uniri, vel vos nobis , faâa diligenti in• fcc·* J” W**5 àvttfiwtTcu. ' ëarsÙdcr quifitionc profunde veritatis cum invocatione tofum, ν·«·ς irruim VAtpf ««τ’ «Μη’λχν. ηολΐμα αφ*· ianâi Pncutpatis, inflantiflime poflulamus , vtrpol » ΐφρα^ίΐϋ ârrmpnp^bu ««ni ι'χχλιΐιηα· nec emplius fchifmatico fcandalo immerito ‘ ’ rmSr duptSr, itpoupa^iaK wmnrert , nx * μνι B deturpari, & Latinis diffamari , vel vos a Gr*cis depravari. Et ut veritatis medullam γραηιύ ίοξβλοχηπΜ Ôto’f. attingamus, multi potentes ac nobiles vobis ÜvtAHrtnjtoru, àun, îta μαρobtemperarent, nifi injuftas Qppreffioocs & vutiw Kttpdç «wf, «$ β<ίμ· ivpantw upon- opum protervas exadiones fic fervttutcs inde­ v; Opém fupnwit ebotyr. iÇ ipùi «pàç bitas, quas a vobis fubjcftis extorquetis, forn cafav rie μαρτνΰαί àtaCttfùptàa, n> midarent. Hinc fic crudelia bella in alteru­ trum, civitatum defolatio, figilla januis ec­ w χβλβν àyuHvipnot , »«»nxpe«ei»? Πclefiarum impreffa, fratrum Ichifmata fic faΦ^χβΰμ^αΙί^άί. oîle» ■ XfT» >j Κύβ·ο; η atcerdotalis mmiftrationis prorfiis vacat opera­ e/umpwc rnrac» »»î μάρτυρας , tio, ne Grzcorum climatibus , ut deceret , rprwnti Xt/câ, ·* «pôrvpav }<’uienç ί«λ5ο>Deus collaudetur. Unum, ut credimus,quod n; daxptA* rie χ*Πτκξ/*»ί, n7c ilpùn AxraGrxcis j.impridcm defuper fuit prxfinitum , μίτοι sw« tu «yxnrixJv τ· νύμχης rrcvwr ta? hucutque defuit, tempusfcilicet martyri': fed fit ipfum jam imminet, ut tribunal tyranniyporoit panpmf t n πλΛπόον Sfr' ropo; >Ç oJxrvç, «Ç cfyyxfy ayrei c0 «T«.“«ÿnw Ccuœ *|tfriatur, & fedes tormentorum propo­ natur, nuat eruor inundans, & nos ad mar­ 0<ài fèi τίώ èpùntor tyrii Radium defceodamus, & bonum certe­ Κχλάτ< Tttüru, eyrwntn, (c r« «mcAx ΠΑ mus agonem, coronas ab Omnipotentis dex­ ■Çs Χιχίνχ* I TO^tu »«Ρ»Γ^ϊ>λΗ 0' ti xDpfîtt Lrtttra recepturi. Novit ea quas dico,& propter XHtà ri» xapSix Χςτ» μβθ^ηίΐ; Jna ΧίΠφτίζκ quid, Cyprus famofa infula : qu* novit , & τβ'ί «pirCunpvc Stà τί» fercόλης ; CBptrCurifw, qu* novos martyres fecit , & vidit milites tpr.Tt, txî Cf ΰμϊο xepsxxXw d νυμφριτζάηρ'^*, Chrifti, qui prius per aquam tranfeuntes, la>Ç pùpxvi ήΰ τβ ua^pàtwt, a 1$ της μιλ· crymarum compundionibus fit fudoribus loti, ex confeffioqh laboribus per longa tempora λβση; «βοχβλνχπ^βι ΐβξης ^temrvec · ιοιμόναη ad ultimum etiam per ignem tranfie.runt : & ■η iv ύμϊν no!prior Ίά Θιβ , t tirtoiimf μη eduxit cos agonothetes Deus in cctlefle refri­ àrryxacùc, «>λ’ i'xar/ος , μη5» ei\p«tf Jw; , gerium . Bona numquid funt, o papa fan&ifitme apoftoli Petri fucceflor ? Hrc injungit α>λ« cppoSi’ptK’ μηΓ ·ΐί ««nixveiCavn; τί χληPetrus mitis tu humilis Chrilli difcipulus ? P s, α>λβ Ίύιοι •^ημιτοι Ίβ «οιμνι « . >Ç φακρν θότνς τί ίρχιτηιρβρος , noptùàt rit άμοροτΊΐΥον DSiccine i n ft ruit feniores per epidolam fuam, cum feribit: Senioret, qui /x vobit funt, obfe· ’· της Λ’ζης η'ψ*»·ν. «^τη tciv η τί Πι^β ero confinior & te/lit Cbrifti paflunwn : jmi & >χλι«. «ψ^τχι μ μη ηΗθαρχίνης «urn. ημΓ» ejur, qua in futuro tfl, gloria communicator : Si'««ρβχλησνν ixfètori μϊρ(^· Ίης ιο/τολη;, d· φ pafei/e qui in vobi/ efi, gregent Dei, provideoayuMiàdSxt xapuyytf^fe , λοχνμ^βκ άρτι & tet, cm/7* , fed fpontanee : na* turpie lucri ..Prr-.i.f.r.χοικ·^ς tTf^pxrptii, ηα π ίέχιμον ίμάν τχς gratia, fed volant erie : neque ut dominantet in cIerit , fed forme fa ili gregit. Et cum appa­ licfvi £pt5r ηολίιτιμιώηροτ ypuriit τί «τηλruerit princept paflornm, perttpietii immarce/iiλβ^μι'ηι* Sfr ipP'î it ϊονμαζομίκ , πς ίbilem aterna gloria coronam . Hxc eft Petri vetraa «Ç ι£ ‘tipiii & «χοχ^λύφ^ Ιητί doârina, & videbunt qui ei non obediunt . Χβι<·· Nobis autem fuificit ad confolationem epiftoAXXar αΰγγτνδι, uyn Siaiom, tÇ qj βνβη1« pars illa, in qua gaudere prscipit contripwv νίς ww/Î/npaç Ραμτ>ς άρχιιριντ ανμτα^ίί-α- ftatos diverfis tentationibus, ut examen fidei noftr* multo magis pretiofius auro corruptiη X, ·ρ«0Πίΐτ, xJ àru%ù pnputnav Sttpurnm μιπEbili igne examinato, inveniatur in laudem & yôrtw. ira^atvopS^tK yap xapStai honorem & gloriam , ta revelationem Jefu èiSorat ruyy»vpv »«pè ÎÇJ dLlrax^tV» ùfipvr, Chrifti. Sed concede veniam, ian&flime do­ utt Sfr Xittlu/ λαλ^Λαίη iax^ripôt. ζΰταιϊι mine, & omnium prcdeccflorum tuorum ve­ ürttp «*·ρ την delude*·, iÇ ανβψβνβ** ηνλύχ- teris Rom» dementiffime , fit fuftine verba vas ης SiangjrftK , ζηπιτον την àto&yftyUu multum amaritudiaishabemia tfunt enim lan­ Spay Jii τη< iat ry nine «vannas» χΐσι^χαχο- guentis cordis fufpiria, & datur indulgentia a diferetis his, qui propter cordis nimiam »β^τ.τ·μ<νσ» τί α^ιο'τηη >Ç ήμ«ς . ν φίΐανμιtriftitiam in verba prorumpunt per fingultus. ^α atipxnç βνθοίς· à yipaç uooçameiptda · à Accinge igitur fic fortitudine lumbos tuos , ‘ μααρχτ diwnffin. Ôcov yàp ιΓχοχόπρόν ici η & accende tu* difcrctionislucernam, &quzv^sâpnpM, winy xâhovwv rtçww tapai not. re drachmam qua: perit fuper fidei unitate , tnaSOQ yàp ««ni nv tSen xerov " piCù ?»ΐ|ψ<· & compatiemur fanflitati tu* etiam nos D x non Cmc, dtneral. Tom. ΧΧ1Π. J5 G R EGO R I 1 P. 1 X. non parcemus infirmo corpori, acc fatifcen-Arat, k$ · nèxiptiaiit rntalpdp**» £ p^«XU* tcm cauGbor eu too, pneteadendo icneâutis wpaa$ ------------------‘— -------- n_r-x~ «φ·»/πΝ Πμ/Λκ. cxcufatioaein, non iocgam vûm caufabitnar. Ου’χ βγ*ϊμ&», S θΡΜταη Jr’rxvru , Sri χ«Quanto etum laboriofius opus eft quod iod· ·}«»φ ημάς t' Γρχ/ΧΜ ίιΐχυνζημιδη χ«ηί»·χpitur, tanto moei» erit caufa plurium coroW épdfk&if Ίι £rt0w , $ fit pifiif w >. frtr. ». narum. lAxAwjpxr «um /marine fffprutm ίϊί arereArwv ie^priniv Ç *«p; letemn enrrcMMi ectipti, ficut generalis fta* dii luftator & maxime viftoririiu comme xaiv riv euriv M £·»«· $ >i Tqc ^perfiuriptt Pan μ« axxAqr/c wtpi iwrüt ïtttit*wut «ri tf9 " Paulus air. Non igooramus, fauftiftine do­ mine, quod quemadmodum nos Grrci niti­ μη *νδβι «min rpatawv, xlt xhpewks_XÇ* mur in omnibus obfin-rare orthodoxam Aeu£e«v Arpecv «Ç Itep^jmv · tîi» «ί’*** TW W iabiam fenteotiam, ut in nullo erremus aùm- rp«wr »xxAi»r/«, £ »«p« rit rJ3 AxT/mtf ArAorum apoftolorum & patrum flatulis : eo­ yiptn» tèiepC» ‘>Ç >*p nîtit w» CerJ tliy ***dem modo veteris Aotae ecclefia , bene fcirvrp «r^t^taewdur ««μ/ϋί χχθβρίν iuaarar, U mus, pro fc nititur,ut non exiflimet fe fal, . ii in aliquo, neque remedio indigere ie aile-Βμχ tutnn^tn rapaxAlArCa, n rap itipn , rit vel corrcftiooe: hoc & apud Graecorum · ôrwç ?— «p« ·- rît -i- ·ψ«κ - ·—- «yw, -- — «ίη -■- «ψ<7*»ί, -’ ·------- «« cccIcGam & Latinorum dici novimus . Nam i$pri’ ί’χρμύτ χ··»^·» v ημάς «Μ· η η} ίμnemo unquam in propria facie exiftentem φανίΓβτα, ni φαηοΛις η Xprê dCxfyfArer, η turpitudinem videre poteft, nifi fuper fpecuittrntyuur Λ3 «rero’h*· Τρίμματα, τκ βί&Μ lum fç inclinaverit, aut ab alio certihcatus PJJ θΗλφΜ, raripaer. χχρχχιλ)«μβ· fis eunt , fuerit, qualiter fc circa factem habeat , fn turpiter, Gve non. Habemus autem fpecula χρχ£ν« ίιΐαξρην jr*»i *Φ ppovrl^ar®’ tuttts , multa & magna lucidaque, clarum videlicet Hit rinïApfy*, 4ît yw/κ. · J»' •ρβοχλίμ»·' Chrifti Evangelium, apoftolorumcpiftolas, li­ K fit rüù TB unirai Sunματter, iÇ άναγαράν , bros theologorum patrum . Infpiciamus in ΰμ·Κ·Γη<η >ÇÇ t/rt Γης tipèm , c* in nativitate fecundum carnem Emmanuelis «y^peirwi Âle«/«, C* «Γùe ρλήματ/ e’^n^nt palloribus brutarum ovium : & dignos faciat èrrére&ei. λ χάρις τί κυρία ήμΰν Ιησχ Xp, «sw· nou paicite , over meor , non alienas,- ad lucceflbres 7Mn' eum, tanquam primatem fic Evangelii dominici fontem , venit Hierofolymam ; fic poftmodur.i tranfmiflb exemplo veri palloris, fubditorum excum ipfo fic aliis fecundum revelationem con­ ceflus ad unitatem ecclefiz redeuntium in fpiritulit Evangelium, ne in vacuum cucurntlet. tu lenitatis corrigeret : fic cultum Chrifliani noΛΛ»// . it. jterum cx verbis Domini confirmatur , mmis fponte profeftos , ab ecclefia aberrantes, cum foli Petro, fi frater fuus in fe peccaverit, exigente contumacia, juxta verbum apoftoli, non tantum fepties, fed utque feptuagtes lepties tradendo hujujmodi fatona in interitum carnir , '■ i-*r- sprzcipitur remittendum : ipli ioli oves indilltnad ovile reduceret vel invitos. Sivero ex com&e committens , qui tam fgcciali miraculorum pailioms affectu ad apoftolice fedis primatem virtute pollebat, quod per plateas in lectulis fic licut verus Ifraelita recurris, fiefuper contritio­ grabatis pofiti ad umbram ejus fanabantur infir­ ne Jofeph de fciflura inconiutiiis tunica, mota mi . Cujus authority ex ejufdem Domini ver­ tant tuz pietatis vifcera, paftioni tuz compati­ bis expreflius confirmatur, cum fibi didum eft. mur , fic dolori tuo cum apoftolo condolemus : £>uc in altum ; fic pluraliter fubinfertur : Laxa & _ ei _____ e____ , qui oculos _____ ________ ado_____ grates ___ aflurgimus, czci na* y^n. 5. te retia in capturam . Si igitur Petrus propter Eti aperuit : humiliter poftulantes , ut qui per excellentiam fidei, qua in uno Chrifto duasna- collyrium ex idle " " pifcis — · — ·· oculos illumina­ Tobiz turas veraciter recognofccns, cum dixit, Tu es vit, coida ecclefizGraecorum cum tuo illuminet Mctt . ■(. fiUnj [jfi claves regni cœleftis in ft noflris tutique temporibus ad unum ovile & terris folus accepit ; cum Unut fit Dominât, uno unum pallorem providentia Divina teducat. Li­ Efbef. <· fidet, unum baptifma, unum principium, unum brum igitur de quo dififum eft Joanni in Apocorpus militantis ecclefiz, fic corpus cum mul­ calypfi : ficcipt , frater carijfime, devora il· >o tis capitibus monftruofum t fic fine capite aceIum ; & ji amaricare faciat ventrem tuum, pro­ phalum cenfeatur .· reflat ut ad regimen gene­ pter contritionis aculeos , qui in principio pun­ ralis ecclefiz, quam idem cum Paulo fic cete­ gunt; tumen in ore tuo erit dulcit ad inflor meiris dc gentibus Grzcis , Latinis, fic Barbaris lit , juxta verbum fponfi dicentis in Canticis .· congregavit, caput ejufdem, fic futim Dominus, Sonet vox tuo in auribur meii ; vox tuo dulci i . per ea quz przmifla funt , oftenderet fucccflb- Et prudenti* tuz conicientiam fine aliqua lu- c»>u. >. per- j9 G R E G O R 1 I P. IX. do perftitiooe regyra, & ilhaamatus repaies, quod A fateris, quas tibi dudutn remifimus, latius hanc Romana ecckfia, que omnium ecdcfiarum ca­ & alias auAoritatum & omnium, que pro Ro­ put eft ft magilira , in fpecuio a te propofte· mane primatu ecclcfi® faciunt, materias expli­ (evangdii videlicet ft epiftolarum , & dodrina cavimus .* illud tantum adjicimus, quod utrum­ aliorum doâorum ) nil contrarium invenit, quod que gladium ad Romanum pertinere pontificem ex evangcltca le&ione tenemus. Etenim foqueninterpretative vel difpenferive, fecundum ftatu­ te Jcfu difcipulis de acquifitione gladii ipiriti ata fandorum patrum, in unitate fidei ft fpiriiis, illi duos ibi politos oftenderunt, quos Do­ tus non concordet .'In cujus libri apertione in­ minus duxit (ufficcrc ad cohibitionem , videlicet venies, quod Romanus pontifex, omnibus omnia faâus , ut omnes (alvi fiant, non turpis lucri fpiritualn ft corporalis ofiente . Si materialem gladium pertinere concedis ad potentiam tem­ gratia, vel voluntarie, fed a fratribus fuis Di­ vina iofpiratiooevocatus, tlatim fervus fervorum poralem , attende quid in Matthci evaogelio Dominus dicat Petro ; Converte ivt>» Dei cffcâus, murum pro fratribus fuis ft coepifeopis, ft eorum (obditis, contra hxreticos, ichïma- μ fecaas Jmms . Dicendo , tnnm, materialem tuttb. k. gladium ille ---------ferrum ticos,fttyrannos^ui tuitionem ecclefiaftic* liberta- fignavit „ „ ---------- ., quo^perculferat . ---------- — tis cum fuis fratribus fe opponit. Et licet quidam B principis lacerdoium . De fpirituaii nemini venit in dubium , cum ei , id 'eft Petro , per cufubrepant, publice tamen ab omnium incurfibus modernis temporibus ecclefia Romana rcfpirat, jufdam fpiritualitat is apicem ligandi & fol vend i Sed fi Grucorum ecclefia patienter luftinet (ut commiferit poteftatem . Uterque igitur giadius verbis tuis utamur) verba quae mordeant, pre­ ecclcfi* traditur: led ab eccleua exercetur unus : fer animarum pericula qu« ex fciffura eorum alius pro ecclefia, manu iaculans principis eft proveniunt , fetis eis vexatio dedifle debuerat eximendus, unus a feccrdote , alitu ad nutum facerdotis adminiftraodus a milite. Propter hac inrcUcftum, in quorum manibus ordo ecdefiafticus per adverfas nationes Orientis in diverfa ergo ft alia , qwa poft diligentem veritatis in­ partitus confunditur , ccciefiaftica libertas de­ daginem ordinatam te faciant fentire caritatem, primitur , ft facerdotalis dignitas conculcatur.* latores prskntiuni Hugoocm ft Petnun , da ft non eft qui conlolctur eam ex omnibus ca­ Predicatorum , Haimonem ft Radulphum, de ris ejus, quia tanquam acephali ad caput eccle- Minorum ordinibus fratres, viros virtute & re­ confykuos, morumhooeftate fue reverti contempleront. Revertere jgiturdana- ligione _ , - - - .praeclaras, _______ , mitit, revertere, revertere, ut inteeenner te : quia ft fcripturarum fitcracum (cientia proditos, juxtunc rede poterit frater a fratre adjuvari, fi filius, C ta qood tibi per memoratas litteras inttmarecuqui coniumpfir omnia difioluie vivendo, a Do- ravimus, ad' te duximus deftinandos · . Et - fi cum cis de omnibus quas in quxftioncm veniunt tramino infpiratus furgat ft dicat .* Peter, pettavj âare fideliter ft focialiter conferre decreveris : i* talem èX cvraw te jam in fitm dipuu wceri jtlitu tent, fee mtjkut temtmde merttnariu in rota, que infra rotam Esccbich oftenia eft, vocem pbteris audire tonitrui , ft in mari vi­ fait : tunc enitn pater , non ut mercenario, fed ut filio revertenti occurrens, primam Jlolam treo (peculari, quod unus Adam collocatus ad opus & cuftodiam paradifi , unam eft fort itus proferet, if occidet vitulum fo^motnm, ft gene­ uxorem , unum Dominum jeium Chriftum in rale convivium faciens omnibusChrifti fidelibus, juftitia ft veritatis fcientia creatum, & unicam in exultatione anounciabit ft gaudio, quod ft fpooiam ejus ecclefiam prefigurans : quod La­ frater ft filius , qui mortuus luerat, jam revi­ xit : ft drachma, qua» perierat, inventa eft-ft ntech, qui humiliatum fanat, dum uxorem unam tic te in gremio matris ecclcfi* cum honore divifit in duas , fanguinaritis faâus eft, & vi­ rum in fuum vulnus occidit : quod alia , prxrecepto, veritatem manifefte videbis in fpecuio ter unam , arca non legitur, qux, cunfta va­ puritatis ,, quam quam nunu ecclefia i_aiiua Latina ic>vai fervat m in nun fidei non recipit maculam neque unitate , qua . . 'ru- D flante diluvio, lub unius patriarcha remigis po" ’ ...................... tentât u paucas animas lub perfeftionis numero gam. Datum “ Reate feptimo Kaknfes Augulli, refervavit .* quod legem Dominus fecundo de­ pontificatus noftri anno fcxto, dit, non alteram, fed eamdem : quod duorum VI. AD EUNDEM. cberubim, qui propitiatorium obumbrabant, non aliorfum verfis , led refpicientes eram vultus adinvicem .* & unam Joleph luilfe talarem tuni­ De unitate ecclefi*. cam ; & noftti Salvatoris inconiuulcm veftem unam. Vcrumtamen, fi dualitatis (enlum circa* Greponut tpifeopiti fervm fervorum Dei venerebiii Euchartftia (aeramentum vefter diverfus a no­ fairi «rtbitpifcopo Cretorum [tintent U ti ro ritus inducit ; attende quod non fit aliud r apojioiitam kcjudi&tenem. nec diveifiun imius Domini nollri JefuChritii , prius in aflumpta propter nos carne paflibilis, Um, juxta te (limonium veritatis, occafio poll licui a morte , fic ab omni pailibilitate errorum ignorantia fit kripturaium ,cuo&is expedk illas legere vel audire, quia que in eis prorfus immunis , a Gtxcis pariter ft Latinis inlpiratio Divina repoluit pro doftrina iequen-E noitræ felutis myflerium ficquentaium. Grrcus ad fidem cum ditcipulo juniore praecurrens, & tium, ad cautelam trahere voluit moderoorum. tante gratis non ingratus , illius dignationis, Sane lub Jeroboam, qui peccare fecit, ut legi­ qua Deus miferie eompaflus humans homo vo­ tur , Ilracl, prxfumpta divifio tribuum patenter luit cfle palfibilis , eligens quotidie rcminiici, lignât fchilma Grxcorum, ft multitudo abomi­ boiiiam conflit uit often i fermentatam : ut, aponationum Samaris» , diverfes tucrclcs multitudi­ ftolo dicente quod ex (et mento mafia corrum­ nis a veneratione veri rempli , Romane videli­ pitur, in fermento corruptionis , cui ante relurcet ecclefis, & reverentia feparate. Quod Chryfoftornus, Nazianzenuq, & magnus Balilius, ft redionem ίοηιι» Dommtcum lubjacere potuit, often datur. Latinus vero cum Petro fecit tus lit­ Cyrillus, emicuerint inctstu diftcnticoiium, ea­ ière monumentum, de qua procedit ipirittulis dem lutt cœleftis altitudo confilii, qua degere lenius , prior introivit , & linteamina polita, voluit inter idololatra» Eliam ft Elifanun , ft qur facrolanftttrn corpus, quod ecclefiam fignat filias prophetarum . Nunc igitur, quia in aliis C r E 6ι P 1 S T O L Æ. 5* involverant , feparatumque fudaritun quod fue- A & his fimilia docuit Petri fedcm un&îo Spirtrat fuper caputr ^fpexi/, facrameotum ­ ' r----------------tus , glorifi & fanitas intellectas . Utinam & tu tan­ cat! corporis celebrare mirificentius io azymis dem aliquando juniorem dilctpulum , qui vidit finccntatis elegit . Sed uterque nanis fimplex & credidit , fecutus introeas : ut omnibus in­ ante ûcrificfam panis eft : tranfubftantiatlone tellegis , nobifeum vere plallas illud Davidivero fafta per verba Dominica, panis non eft. Et ctim : Etre qrn·* borne*, Cf fwa» j*c*»d>r>* bx- ffjh ideo nec fermentatus, nec asymus dici poteft : Hurt frxtrtr ix tuuaet ! Datum Laterani, decimoquinto Kalendas Juaii , pontificatus nollri fed ille potius creditur eflfe panis vivus qui de­ scendit de coelo, & tribuit vitam mundo. H®c anno leptiœo. s. coflv t» Afpœd. ΟΡΟΣ TQN ΑΠΟΚΡΙΧΙ ΑΡΙΩΝ DEFINITIO APOCRISIAR. IORUM TOT ΓΡΗΓΟΡΙΟΤ ΠΑΠΑ Θ', GregoriiPapa. Orr ri νηνμα ri Sytmt sx va tdÇà »x τβ B Q*»d Spiritui fmliut a Patre Fiiioqm prêteiat ς tJ nil. jv (Quod enim Spiritus fanâus a Fi:io procedit, Jr, frr to ηϋμΛ to ΰγη/τ iveepivrmigi li wï , id Filius habet a Patre . Propterea quicum­ Tv TO Γχ« a wac <»· tJ xei’oc. τϊτ», Snt ique non crediderit Spiritup fandum a Filio procedere, in via perditionis cft . Unde fanxrr-Cw, Srt to ΤΝρμχ ni iytvt m txvtpdLcrju «χ· âus Athanafius, dum in partibus occidenta­ 7tt υίϊ , ώ iif «τνλ&βς in't, *3c® · libus cxulabat , in expolitione fidei , quam AOaocttfiQ*,/nrv C® to7c μιρίσιηΐί Latinis verbis reddidit, fie ait.- Pater a nul­ eir·' U2, Ct ri <χθ(<Ητί( rt'fMK, foiwf Λβ C lo cft faâus, nec creatus , nec genitus . Fi­ rntwtèi ρημ»9ί hte-e'^rtrûb,!tUf Γφη * Oxrrrp αν lius a Patre folo eft, non faâus , née crea­ ΰπος in mniift Sts χτιτύ, an $jwito'c · ® mo; tus, fed genitus. Spiritus fandus a Patre & αχό tJ rerpèç μή» intt a «mniç, Sn χπτός , Filio, non faâus, nec creatus , nec genitus, «λλα · to ττπυμ» to ί^ον,βνό τί χατρός, fed procedens.· Idemque A'hanaiius in expofitione fidei, quam Graecis verbis declaravit , iÇ τ» c/Zm > ν »®m»»V, wJ»’ «nfe», Ht fic ad verbum inquit : Spiriius autem fan«Λ’ fxxopZ.rw. K«? · duièi Αθα»ιηο« âus proceflio cft Parris, omniaqufe portantis ô rp txdtvu τη; tinta, Âr pnu«jï ypeuxùiic^nFilii , per quem implevit omnia . Unde & Sna ίφι> χβηί ρ^μκ’ to ινΰμ* Jt ri xfandus Gregorius, qui jure dicitur Th.tumafris, ΖχχνρΛμβ Sr τϊ xarpèc, χ; τϊ «or»η» φΐ· tutgus, feu mirabilium cffcâor , Neoccfareae porra uii, it « ί’χληρωη nt tern. ®θθ* & a Ponti epifeopus, in expolitione fidei , quam ’ per revelationem a beato Joanne evangclifta , μ»κ«υ^* Γρί^όο^·, βης Ahjk»; Qtwuxlipya mediante Dei genitrice accepit, fic apertifliAiytmtf Nfο^μταρ^Λί ietfxtta, O»rn îm5ît« ,me exclamavit , dicens Unus Deus Pater της tinea, lût it χτεχχλόψιοα tspoi τβ μβχα^β D Verbi viventis, f» pient iac fubfiftentis , fit poΙωάνηι ΧαΤ^ιλίΓΪ, μίβητ4βτ»κ της , , r , tenti® ac charaâeris fempitemi , perfeâus »%Ο», «e/ïnAfcC »π*ς ίπ*4 xtxpxyt xt'xpx^t Xtyv»' M^tiiTtg«ίθιοςτα- peifeâi genitor, Pater Filii unigeniti . Unus τήρ ζοίχης , σ-οφι'αί t^rrvtntc, £ Jtuiejutwç, Dominus, folus ex folo, Deus ex Deo,chaι£ vcuexTRp^* xrv/re, τίλί«φ* nXtin nSuioirup , raâer & imago deitatis. Verbum operacivum . vii ■<« μοννοίυβς, Λ — i * A» Uiv» Αλ Filio Ρμ|Ϊλ loquens l/Vl(V>n< » sJâj'tf srartjp «ς xt>t»4F μόνος ί* μόνο , .V * rJimie reliqua. At hic de dicit e - - ~ . Solus ex lolo. Non ergo Spiritus fandus ex 9tèi ta ûr*, xxpgxrrp K. fix·»» της θίβτηπς , folo eft ; ergo ex Patre & alio , cum fit ab λό^φ* cvip^nç, xi τ» Aw»«. Jjf ltd vtôXxXùv aliquo, Ceterum dum dicimus ex Patre dc · M®7·5 *’* Μ·νβ ' «·*'»«« τ’ ri αâlio, non dicimus ex alio quoad fubftantiam : t yror ix μΐη, r’x τ» χχτρός ·, iw >Ç «Λβ, itft- at fecundum hypoftafim (eu lubfiftcutiam . • f. Λ Μι ’’ Itf t’rrv xvç rna · Ôruvii Χι'γομΟΛίχ τ« τ«τ;ός»ς Quod enim Spiritus fanâus immediate · ■· ex ” Fi·i. »■?» << τ ίΛβ, ϊλ«>μΰ»ό^«Λβ x«ru τία »’<π«ν, «Μ« lio fit Λ' , ex ~ Patre D............ autem ...........mediante 4Î*"’“ *:,:λ Filio », teΧ«Λ την tlxarxmy- Sit Un XWÙ^« TO efwixri ftatur Gregorius Nyffenus , ita dicens : Nos g qui Divinam naturam differenti® variationifviü tnt βίμΐννς , dtd U τϊ «κτρός, μ«ηπ&β»η( ye effe confitemur expertem, eam , que cir­ τβ w», tfsfpgprùptreti i μίγ«ς Γp)>ôti^· « Nw«ca caufam & caufatum confideratur , diffe­ i'w, ervi Âf^wv * ri ατ«ρ«Λ«χτ·ν της φο’σιυς όμοrentiam non inficiamur : per quod folum com­ λο^βνης, τώ xsrnt ri αίτιον ri at new ό^φβρβι·, prehendimus alterum ab altero diteerni , ni­ ùt àprspuàa, c» p μόι # ri 7npor àti τϊ mirum eo quod credimus, aliud quidem cau­ _____ Λ» '_____ _ ri· « ,.Ο.« «*π·ν *_______ _______ ♦ fam elfe , aliud autem ex caufa , & ex eo • /. μ ι·_!. ”Ρ· χ«ηΛ«μ£βι*μΰ>· ” pJC xkîumv quod ex caufa eft. Quin & aliam rurfum dif­ >“’■ ν«ι, ri if όζ tut in, >ζ τϊ άζ αΠι’ας ίνης . ferentiam confideremus .- nam aliud quidem Π α λ π «Λ(ω ό$τφ®ρ*τ · ημίν γάρ «Τ·continenter ac fine medio ex primo cft , aβτχΰί ime afin, liie ffgi τϊ «vperi^ùc sx Ίλ liud vero per id quod immediate & continen­ «Wwtm. ivttii excii? t rnu ίιαφιρηπ , alc/wû ter ex prima caufa eft . Cum illi , quo ali­ (ne ri «μφόπρον βρμίζι$αι' n αοροαχύς àvat qua differunt,.utrumque convenire fic impoffibilc ; Πατϊρ in χλνρκ Οιόί C* »®u7^,· ριβς0«ς xA^pitc àti τϊ v«|k Ο P *5 '» G R Ε G O R I I P. I X. U iibile: quare cootinenter & immediate expri-Atx τβ «ραίτβ , η μόνο» rd àyi^i ΟΐΛ,μχτι άρμόζιmo eflê, aut iohim Filio, aut folum Spiritui &*t àutyxaîiv trt‘ ‘Xiyortv oi àyiot , on μ$ξν -, - *Tt fando conveniat'toeccflc eft. Quod fi, utian- ri tarpès , t£ ri vii, Üù ΐΓιμιαον · μόνος txe» di patres aflerunt ) inter Patrem & Filium o υιός r’x ri TaÇoç «partout isti. trt èi xoint non fit dare medium: erit icitur folus Filius *»»««· ·, rt Ttp oui tfi» α’χάτοβς, àvorivôsiri ex Patre immediate, cum & fecundum com­ munem lententiam atque imelledbm, id quod igporsytis, iwôô β» τ» τνκϊμα n âyirv àtinvôf *Γι>, β»ό moi iri «·οσίχ»ς. α'Χλ’ ex trot àto cft ab aliquo, ab eodem fit immediate . Sed cum Spiritus fandus fit ab aliquo, ab aliquo τβ aarpàs ^portyvi, is ünfiti^9n· exi» άιό immediate erit : at non éft a Pane immedia­ τβ vii t'st «pee*f^*c. rànts jtihu. wts àyiots te, ficut hunc oftenium eft: erit igitur imme­ oearpâwr, β μΐώ att« x, rj μαχαέόν Αμζροπ'φ diate a Filio. Sardos itaque hos patres, ÔC in­ ίΐϊΓχοτφ Mfi/oAdtnrfy, >q rj μαχα^ιρ Auyorivf ter alics beatum Ambrofium epikopum Mediolanenfem , beatum Auguftinuin civitatis τβ Ιττιβνφ* »oXtwç trtrxôirp , àyiv η Ιι^ινμρ tJ iyuponrp aiptrtxiv rptChonruv χαηιμχHipponeulis epifcopum, beatupi quoque Hieronymum fortulimum perverfiftimorum harc-B ^rJ, α’χολβ$η«·ας ό μαχάςι®* KufciM®* , qo| ticorum oppugnatorem fecutus beatus Cyrilrtu a’urj ij àyia < βιχβμ^ιχη ryrn ecïoSt^·, ytlus, & cum co univerfa fanda œcumenica Γραμμ^νον ημηκηxahAraoy ιμφαιως, η πτιύμα tertia fynodus, perlpicue fcriptum reliquit , Η»αι «’< τβ νι β. Οθο oc θόόοξ®' βχ tcrV,a>A’ Spiritum fandum ex Filio efle. (Judeqtttfquis »χ ris Tifrwc c^oJf’pH, ests ηι\ρκμαπν άυτβχα* cjus verba oppugnat, non onlioduxuseft, fed τκμαχιηιι. 'hiyf-t yàp φαι^ωττίη. ς C* τ*5 ι’οωτβ a fide aberrans. Affirmat enim manifeftiftimc ·τ»ν βανίλια Θιοίοτ/ον Tffcx rr,- ο/>?ηί χίin fua ad Thcodofium regem de reda fide '«•ός ' expolitione. Spiritum fandum ex Filio eftie, τηκ «ροσφνιητιχ^ , η» πναμχ Uve» ι’χ τβ vii, bilcc verbis: Prxterea virum dicens, qui mox ££gt' ΤβΠ.» ί^ριμβα;»· <£ μύΰ àvSpx riv όβ-ον erra adluturiB & videndus erft,"ipfum dicit bapti­ ναριαόμηο», X, όφθησόρ^υον, αυτί» ΐφη CaxTizate in igne δ< Spiritu fando: non quod alie­ ζ«> Ο» »u*j tÇ àyiu ιηκνματι, βχ αλλότ^ο»ηΤς num 1rs qui baptizantur immittat Spiritum , ζχχτιζομίρ,οις Cttivnt ιηιυμχ SuXorgpitis , qjM xjervilem in modum & quafi mtniftrum , fed vtvpytxvs, β’Αλ’ αίς θ»ό» xxtu çvriv, μη ΐ/ζοut Deum fecundum naturam cum fuprema poteftate, quia cx ipfo & per ipfum , frr.C1 ffi'xs τη; aw ru ru , ni όζ άυτβ, xi ιίιον auri.ri Quid eo ttllimomo clarius ? fiquidem hiemaτούτης της μχρτΰ&χζ φαν ι pinρον ; wSt yap φανιntfcftiftime de F.ho dicit, quod Spirirumfanpjznrzt «ί^ τβ μ'β λ»>Μ, ό'π ni τιτυμχ π> aytov ûum his qui baptizamur immittat ex feipfo, ηΐς βχτηζομίμοις ΰ/ηττ πύζ άυιό, κ, iltovàuac proprium ejus. Quin & hoc ipfum iifdem verbis Hemi« feribit beatus idem Cyrijlus ,. 'rS. >Ç τϊτ» άυ£Sfa' fyj a'uri ρημάτμΐ· Tfc Ερμαια ^ροίφΜ ο’ auric uaxati©~ Κυ£ι>λ©“ ώ> τ<2 Ac? « τ J in fermone ad eumdem Herniam , cujus in- ΛÇ xxrùrùs ypx^xç. in declaratione novi anathematifmi dicitur . Κ«ι ό xvnt μαχχι/& Κ^ΧλΦ* ex τίΓ ιρμ»· In eodem quippe anathematifmo proprium ef»Η« Ο»τατβ α\αθιματτχμβ , τβτ» αντί λίγα t Cife Filii Spiritum inquiens , cumdemque no­ τώ άντύ yàp αιαδιμχτισμύ, i’iroy ο<κπ Ta vis vum anathematifmum declarans , quo fenfu ri »nûy»«fc'ffwyt n» àvnv tnam χνχ^ίμχτισ-μίν proprium fuum efTe Spiritum dixerit, aperuit dicens : Cum homo faâum fit unigenitumD ΐρμτΜνων* Λ rtvt (ùvoût Γίιον àur» moi w τΗνμχ Dei Verbum , etiam fic tamen Deus manfit, &9CA * àii^t Xtyw άν^ρωχος ytytiis όμοιοomnia eriftens qux Pater, folo hoc dempto, ^όζ τβ Ote ατομ/μ^νηχί ιζ βτυ θίος , quod ille Pater eft ; & proprium habens , τταντο ùràpyvv cfa »Ç ο πατήρ ,τλάν τβ n^xivaquod ab ipfo eft, &eflentialiter ipfi inhzrens τήρ, ι£ îStov tyw το ς^α’ι/τί,ιζ êa-rwiwi ιμκφυSpiritus fanâus: & reiiqua . Ubi rurfus Spi­ ννιΰμα ay ιοί t χ. το λοιπά . wSf τσλιν ritum fanûum ex Filio elle clariffime fandus χός pater affirmat. Quare nemini debet efTe du­ ^xvtpintitt , τ» πιτίμα τ» ayiov ίχ Ίί vii ^a' Atbium , quin eumdem hic fenfum fandus apeyt4 o' ây<9* πατήρ, όκόφ^ϋίίrt ϋνβι άμφιruerir, quem ternit, quando anathematifmum 0ολοχ, ότι τη» tvywav ixrvÎui ilt a’itw^û» i *yto(t cxpofuit. In eodemque lenlu anathematifmum τν riva tuyct, on ηνάνα^ιμχηαμάν iJ[t$tn . τΐ» hunc cum omnibus aliis fanda & œcumenica tertia lynodus lufcepit , in quo illum fanâus α’ιαθιματιαμόχ Ji ιχίίνο» ffcu tarir αΧΑοις ava ΟιμαηαμοΖς ίϋξαη τ àyia tÇ, οικνμΖ»'** Ttirn declaravit. Certum namque eft , fanâos pa­ tre* m prawfiâa fanda fynodo congregatos , . atu'oj(&*, co,w .r τη _ ciyoia, & > ό ayt®" iJ^ttKfivf totam tertiam tam diâi patrts epiftolam ad E ? . ά^λον yi * ', P tn r, τβς xytisi tanpat&rp tmpium Neflortum Conftantmopohranum fen- àyia ·οο«ρημ!}ύη σωιόόφ rtutay^ims , oAlu» ptam, abfque ulla hzfitatione irrefragabiliter rûùrfjrlu) τβ «yo^p^p^ûe reacts trtrokliù, βρος fufccpifte. Novimus autem prxdidos duode­ η» ααιβη Ntrctioy τη; KonrrayTimvoAwf ιπιcim anathematifmos in poftrema didz epiflorwrov yfypaμ(J^,L·υ, y<^S rtros ΐιΓα^μβ ά»αξά»1« parte contineti. Porro fiquis tamquamlegitima tueri conatus fuerit impientiffimaTheo- atus * JfJf^-Oai. Γινναχορφ; it Sri της ΟΡΡΟίνρη- · y. «nfncfrajïbi· doriti blafphcmias damnatas efTe : quippe qui àyia iratis όο-όιχα iffùv χιφαλαιντ àvtiûvô/Çt- 1ι<βΓ· -adverfus beati Cyrilii verba,quibus ei refponμισι ' E P I S T O L Æ. 6$ 66 • μυτι· ymtnina rluù τπμττίω alien < «ixv^r· Adit, nil prêter calumnias dicere novit . Ait far ’··»· xiui muoâa? ακαθιματία-ατβ-α» τα; · τί ·■"·· fanda univerlalis -r.i.. iynodus in aenim — quinta ”* ©foia’P’irs βχ3ητμί« ’ Srn xatù Ta μχχχ^μ dione odava ad hunc modum : „ Condemna* mus & anathematizamus eum cum quibufKutiMs ρημάίτκ, Ca otf a'u»J axtx&van , μό,ο» cumque aliis hsreticis, qui damnati & ana­ •fit xanyrp™. λ.Τ« yip ’’•M*»”· iyiatç, ««,Uin . eiWÏ ^,MUl themate pcrcuili funt a didis quatuor fandis CoArvn o-i/xoàw* C* «ραξΗ ς, dey «rut; xamÇ0iônlli capita, nec non contra tertiam fandam Swpov .»» 9$*9μ$υον s’vr axera* Μοψκπ’ας , xJ tù generalem fynodum Ephclinam, & qiiaecumàrfCà iurï συγΓρχμμχηι , < π* irt^üi ruyypa· que ad defenfionem Theodori , ipfiulque Neφί»τη topa Θ»ο5·ρ ήτ* , xann rüf virtvç, Itorii feripta lunt.“ Ex quibus peripicuum eva1$ î»Jf iIla>* Suac Theodoriius advetfus duode- r«» aiptnamc η*'ς xarnxer^HQ·.', xJ άιαθτμαηèè.üri tapi n fJU οίρη^φ»»* «Γιων rwsàpw ru· rns ce iyin Ttiw o-twoJe , >ς Ô« û ewwy«t/ati Θιοξύρυ id Ntroe>» «ïrà ytypnnt . SX τότυν αψηλοί’ tns ,οτι t’xwya «χ»ρ ό ΘίοΛίριT»f xanii^J jwStxx χιφχΚχίνι rJ Co «ftotf Κυρ<*λ· λ» «θίμ/m fix-ι, xJ àrt(iiiai γίμητη. it, oftç aura sii αληΐη νομιχίυύ uttpnyoptn ιχ^ , cim fandi rim f",Ai Cyrilli Cv,illi capita r'n”a fcupfir, damnata damnaraef. el­ le, impicratiique plena . Er quilquis ea ut vcra& legitima tenet tticturque , inimicus exiftit fidei. Scribit enim beatus Cyrillus ad Aeacium * Melitcniem epiicopum, poll con- ·ρ„, Mr cordiam ac pacem fandarum ecclcfiarum, fic litinuAm inquiens:,, Qjie tero rede contra Neftorii H' blafphemias fcripfimus, omnino nemo nobis, ut non rede feripta dicamus, perfuadebit . “ Quid quod & ad Dynatum epiicopum eodem rtf f’xxAnrrfcy, u'ru«·/ J^tyvr * a St ytypiipr· modo feribit, ubi ait:,, Qpefcripfimus , re­ 1 μζ» o'pjwi xarn ήΰ Nrrop/· ίυτφτ.μιΰν , de fcripfimus, vere & inculpate patronnan­ «. a TwiTH Adra* «c fu ytywrrn hthv . >Ç tes fidei, neque quidquam omnino noftrorutn <νρό{ Δαβαην ιχ/'β-χοτον waeùruç ypion Xiyw feriptorum fumus negaturi ; cum neque quidytyράφαμCΛ yip , a νη^ραφάμΟ·, τί tp^j C pi*im i UJ /Hi referuntt , fit didum temere , K, Λμνμήτφ rtuuyvperni xtCH, >Ç »5f» ni rapeve,um ubique veium ubmue nos reditudini red adherere fidei, veritatifque virtuti confentirc oportere. “ Ex srav ZJ/aw αρ»νμ(3χ* e yip «ρηηι/τ/, -χχθα· his itaque longe clariflimum exiftit , beatum »φ άυηίφββΊΐ, α’τ«μιλ«» , α>Α« τη; όρθότχης Cyrillum eorum nihil infici at i que dixit, fed ι’χόμοχ wrttve, ιζ τ» τί; α’λχ%ία; ουναμΜ in eodem feniii, quo hec ab eo dida funt , auu'Ç’i^evnt· ιχ τ«α»> φχηράταη tfi, τί» μχιχ· citra ullam corredionis notam perftitifle : cum tse» ΚόίΡΛο» υί·» ôtttw» apniraw&at, w» sîxte . neque ipfe folus corrigi potuilfet, licet etiam (quod tamen a fando abfit ) voiuiflet , in atox co rj! iurf itnix, ce χ βυτίς ùvt, his que univerfa fanda fynodut abfquc ulla ηψΛ4»ηύςτη9* inp9int>i xtxpmxi'yar. üi àu· ambiguitate irrefragabiliter confidenterque ac­ τός μόνο; ί/ορθώταιθα/ iSuim à», iù(o»tpairsap TMV την ΑΧΟ» α>ιαν fftUOde» σταοίβν .f . hanc ipfam anieceflerunt , eadem cum illa ' xrrtti ot eyiat xaiipti, * ce n.7; μ»τχ«λ»θη<Γχ leniere. Hanc fidem tenemus, fic credimus , ran ruiàStt, ri^omt, rwurn rted.ae·,»’, artp lentimus, & profitemur. 1Ç α’υτή. «>λά hjh’ et «ytv raripif όο-ή*ίιι·φθχ«τχ/ης, n run ipptifnrar, inp tsoi*n · τβιτη» »\θρόί itt τη; vtctfex. Îpi^u yip ό uxKitr9* ropii Axixiei trérxoxor Μιλ/η^ς, μ^1 rlwtv»· rim Γχομπ, tÇ iw r,«rvc étrypa^t · Τούτη» ni» aim iyi Αμμΰ»^ · «’vr rüt niÇf•κ iJJ tXayift* Λλφί», τί »φ/ί« »·'<« Γpny·· fir τϊ; «pteCurip» Ρύμη; i-rmita iavt^ruiCMC, ίηος vteXw, χ; ira»; ΦΡ·*· Τούτη»τη» «ct»«μ»;, · »ηΟυΓ*,« Π»Τ·*> •r «wotÜî ηίξ»«ί FJ3 Kuptiw», tiκφΐ·να'ναΓρη- ypix τ»; rptrCuiipai Ρ·1μη; ivtrxin àriï^iix· μ·», «roc «κόΕομα·, irtK φρνίμο. ( f Coac<7. Tora. XXIII. SUBSCRIPTIONES Hanc fidem teneo ego R.odu1phus ex fra­ trum Minorum ordine, domini pape Grego£ rii vereris Rome epifeopi apocrifiarit», fic fubfcribo, & ita credo. Hanc fidem ego Antonius ordinis fi atrum Minorum, apocrifiarius domini pape Gretorii veteris RovnK epifeopi, habeo, fic credo, & ita fentio. Hanc eamdern fidem & dos Hugo & Pern» Pradicatorum ordinis, ac domini nape Gr^ gorii veteris R.omr epifeopi apocrifiarii, ampledimur, fic credimus, atque ita femimus. B VIV GREGO R I I <7 VIL AD Ο Μ Ν E S P. IX. «8 ARCHIE M.S C O P O S, EPISCOPOS, ABBATES,* De canoniratione fandi Dominici. &c. . 7. r CffgortHi tpifeepit ftrvm ftrvsrum^Dei vnertii- Ares, de pcenitentir lavacro fecit afcen^cre, fan­ likm frtiribm arcbitpij<:opn Ü eptfeapis , ÎT do Bernardo ariete ovium in virtute fpiritus, diiifî.f-’fitit aUtliô*! Ô- purtbnt , trcbiJitqui ex alto indutus extitit , & in abundantia canii , decani f , t archtprtibyttrij, & frumenti vallium pneeunt , ut tranfeuntes libe­ tliif ecciefi.trune prtUiit , 4J yuoj Inter* »/?< rati per eum in fortitudine clament ad Domi­ pervenerint , fiMtm & epejolàam benediilùnum , dicant hymnum , & ponant cadra Dei tum. exercituum fuper mare. Novo igitur Ifracle his tribus agminibus, tur­ Ons fapicntiz Pàtris dominus notice Jefus mis totidem, quas Philifthiim feceram, occur­ Chrilius, cujus natura bonitas, opus mile* rente hora undecima, cum dies jam dcclinaflec iicordia , redimens-& renovans quos creavit,ad vefpcrum, & propter iniquitatis abundantiam qui vincam, quam de Ægypio tranilulit, ufque caritate plurimum frigefeente vergeret juftit>« ad conlumnucionem fzculi non relinquit , £a- R radius ad occafum : quia vineam, ad quam pa­ terfamilias operario· diverfis temporibus denarii pienter tigna propter inhabiles mentes innovat, & mirabilia contra diffidentiam incredulitatis condudos conventione prxmiicrat, fit quam fua immutat, dum in eccleGz nafcentis exordio poil dextera piantarat , non fUum vitiorum vepres obitutn Moyti, videlicet finem legis, afceufurus & fpinz pervaferant, fed jam propemodum vulequos in evangcliorum quadrigis, quz vere funt peculz demolientes convertere in alienz vitis faniras , arcu iacri eloquii , quem , donec Juamaritudinem intendebant : adverfus iufeftiflidxus infirmetur, intenderat. & juramentis, qux mam multitudinem militiam adunare voluit in patribus nobis difpofuerat , fulcitatis, confi­ promptiorem , fic, Gcut imprzfeotiarum cerni­ dentiam Jericho, gloriam Mundi, quem przdimus , poft trium fignis differentium tirocinia cationis fremitu cbftupefadis gentibus vicerat, quadrigarum , in quadriga quarta equos varios calcaturus, viam equis fuis in man faceret, & & robuftos Przdicatorum & Minorum fratrum in R.ahab falutem latitudinis gentium ligno coc­ agmina cum ekdis ducibus Gmu! in pizlium cineo figuraret, in prima quadrigarum quatuor Cdireclurus, fpiritum S. Dominici fufeitavit , fic egredientium in Zacharia de medio duorum ei velut equo fur gloriz przbens fidei fortitu­ montium xreorum protulit equos rutos populo­ dinem fic fervorem , Divinz praedicationis hin­ rum principis , fortes terra:, qui per obediennitum circumdedit collo ejus ; Qui gerens a tiam fidet Deo Abraham patris credentium in pueritia cor fenile, ac in mortificatione carnis fundamentum novi fœderis adhérentes, ad du­ eligens vivere, vilz requiGvit authorem : fic Deo cis inftar tindis de Bofra, id eil tribulationis deditus , ac in Nazarzum fub beati Anguilini anguftia, veftibus, cunda lux figna militix ru- - regula confecratus , fedulum circa fanda Sabricarunt, ut pro futurs glori» gaudio peden­ muelis imitatus obfequium , in catligatione detem gladium non timentes, effodi martyres, id fiderii piiifimum Danielis continuavit affedum. ell tefles novz legis, libroconfeihonis vocelubJufliliz femitas fic fandorum vias ftrenuus athle­ fcriberent , & forin'ecis miraculorum fignis ad ta cuftodiens , fic vel ad momentum de taber­ ftipulationum robur appoints , librum & taber­ naculo Domini, de mihtani.s ecclefite magillenaculum , quod Deus & non homo fiait, ac rio fic minifterto non diicedcns, carnem ipiricvangelici vafa minifteiii non brutorum , fed Dtui , fic fenfualitatem fub; i ciens rationi, fic farationabilium hotliarum languine tingerent, & dus unus cum Deo fpiritus , totus in eum per in univerfam fpatiofi maris faciem lagena prae­ exceflum mentis pergere ftuduit, fic fobnz compatHonis ftudiis a caritate proximi non recellit: dicationis expanfa , multiplicatam fuper nume­ rum de eundis quz fub cœlo funt nationibus quo fagittante delicias carnium, & fulgurante ecclefiam congregarent . Sed quia przfumptio mentes lapideas impiorum, omnis haereticorum multitudinem , fic malitia fubfecuta eft liberta­ fcfta contremuit, omnis ecclefia fidelium exultavit Ætate crefcente crevit fic gratia : quan­ tem .* in quadriga fecunda , fub colore qui lu­ doquidem inexplicabile gaudium de xcio conci­ gentibus ac pœnitentibus congruit , equeflrem piens animarum, ad eloquia Dei dedit animum, cuneum deputavit , qui ad ciautlrale defertum & per cvangelium Chrifti multos generans, ia dudus per fpiritum , fub novi lidraelis auriga converfione tam ftrenuz multitudinis evangclifandiffimo Bcnedido , velut fub altero Elifzo, filiis prophetarum communis vitx bonum , oc­ p.cz dignitatis officium profitent»,nomen fic opus in terra meruit obtinere maiorum : pallor fic ca Gone multitudinis perditum, injucundz cohadux inclytus in populo Dei fadus, novum Przbitationis grata focietate reilituit, & Gc unita­ dicatorum ordinem inftituit meritis , ordinavi; tis fciffuin rete reficiens , ac per opera pietatis ad terram Aquilonis , unde omne malum pan­ exemplis , nec miraculis confirmare dcGir evi. ditur , proficifcens , eum fecit io ingreffis dentibus fic approbatis. Nam prxter 'opera fanthefauros nivis fic contritis corde quiefeere , ditalis fic ligna virtutis , quibus in carne poGtus claruit, diverfoium curatis languoribus, lo­ qui dedignatur in corpore lubdito peccatis ha­ bitare . quela mutis , vilu czcis, furdis auditu, greffu Poft quos quaG iaffutn renovaturus exerci­ paralyticis, fic fauitate prifliba multarum generibus ipvaletudinum reftilutis , aperte patuit, tum, & redditurus jubtlum poli lamentumap­ qualis fpiritus in ejuidem fandiffimi gleba cor­ plicitis ad quadrigam tertiam equis albis , fra­ pori· habitavit. tribus CiilercicnGs ordinis Cc Fiorenfis, velut Cum igitur ex muka familiaritate, quamnoconiarum greges geminz caritatis fatibus ubebif- F o \ EPISTOLÆ. * 7o biitum in minori conftitutis officio habuit, ar- Afalem & Sicili* regis illudiί , civitas eadem, gumenra ian&itatis ipfius ex.infignis vit.z teftiprzter templum Domini , fuerit rdlicuta: tamonio conttititTcnt, efletque poftmodum de mi­ men quia Deus omnipotens tunc magniheenraculorum veritate diâorum fada nobis per tetins agere cum populo fuo Chrifiiano non ad­ fies idoneos plena fides : nos cum committo no­ jecit , . Imperator przdidus treugas iniit cum bis grege Domini confidentes ejus potte fuflra- Soldano : quarum terminus adeo efi vicinus, giis per Dei tniferieordiam adjuvari, ut cujus quod tempus medium prxparationi vix fufticere io Cerris folatium gratiofr familiaritatis habete creditur , nifi ad quaeque necettaria per promptitudinem , fpem., & fervorem fidei feftincmeruimus, ejus in «dispotenti patrocinio gau­ tur. Ad ejus ergo fuccurfum , nullum tzdeat deamus : ipfum de fratrum hoffrorum confilio & affenfu , ac omnium tunc apud iedem apoperegrinari , & pro patria certare cum fpe viftolicam confiflentibm prrlatorum, caialogolan- doriae < pro corona mori , pro vita , pro illa luff mere dura & triftia , qui confulione conce­ ctorum adferibere decrevimus : fiatuentes firmi· pta, fputo confperfus , czfus alapis , flagellis ter, ac univerfitati veffrz przfentibus injungen­ tes ,...... ut Nonis Augufti „ ., ante diem quo .... , pofita ___ afflictus, coronatus fpinis , coram Pilato .filii carnis farcina dives meritis penetravit in fan B tanquam multorum criminum reus pertulit ; < crucifixus ad ultimum, & potatus felle, lancea de, fimilis fandorum fadus in gloria, ejus natalitia celebretis , & faciatis folenniter celebra­ .perforatus, emirtens cum clamore ♦alido fpiriri .· quatenus ejus precibus Deus', quem vivens tum, pro conditionis humanae viribus reparan­ dis , curium przfentis vite faruratus injuriis coluit , exoratus, gratiam in przfenti fzculo fic conlummavir. Hic eft, ut repetamus altius, gloriam nobis tribuat in futuro. Nos vero tanii confefforis venerabilem fepulturam , quae mi- qui de paterno folio gloric , coelis mirabiliter raculorum fulgoribus generalem illuftrat eccleinclinatis , ad noffrz mortalitatis ima defeenfiam, cupientes dignis Chriftianz devotionis ho­ dens, non dedignatus eft Deus homo , creator noribus frequentari , vere pernitentibus & con­ fieri creatura , fufeipere Dominus formam fer­ fettis , illam in fettivitate praefata annis lingulis vi .· ut qui non poteramus per noftram juftitiam fperare veniam , confecuti per haec gra­ cum devotione ac reverentia debita vifitantibus, de omnipotentis Dei mifericordia, & beatorum tiam inauditam, haeredes Dei, cohxredes vero Petri & Pauli appftolorum ejus author itate con- Chrifti, Divinitatis confortium, felicitatis zterfifi , annum unum de injunda fibi pernitentia ΐ-τ participium fortiremur. Et licet per gra­ mifericorditer relaxamus. tiam adoptati , quotidie cautas ingratitudinis Datum Reate tertio Idus Julii , pontificatus cumulemus.· ipfe tamen abundat in divitiis bo­ noftri anno o&avo. nitatis , dum propter diverfitatem voluntatum, virium facultatem delinquentibus , diverts pro VIII. AD ANGLOS. tempore fatisfaciendi genera contulit, varia me­ dendi languentibus remedia fufeitavit : dum ter­ De negotiis terrae fandz promovendis . ram, in qua nafei , mori, & refurgere voluit, tamdiu ad exercitationem fidelium ab infideliGregariut epifeoput fervtu fervorum Dei miverfit (bus detineri permittit' : cum non fit abbreviate Domini noftri Jefu Cbrifti fideiibut per regnum manus Domini , nec virtus ejus in aliquo di­ minuta, quin eam , ficut fecit eunda de nihi­ Anglit conftitutis, ad quoi litter* iftu pervene­ rint , falutem tj apoftolicam bene Cilionem. lo, liberare valeat in momento. Sed illascompaflionis fic diledtonis gratias exquirit ab homi­ Achel fuum videns in verz fidei cognitio­ ne , quibus ad omnis confummationis finem legtfque plenitudiuem offendendam , ipfe prior ne principium accrefcentium' iq falutem, D homini perdito fic damnato voluit miferatus & filiorum dextere pia mater fanda Romana adette: qui nullatenus permifittèt manus impias ecdefia , cujus magna eft quafi mare de fuz prolis internecione contritio : vocem lamenta­ contra pios ufque adeo roborari , nift fic fuam tionis, fletus & ludus emifit hadenus , & emit­ vindicari de noftra confiifione providiflet inju­ riam , fic fervari noftram de fua vidoria difeitit , quam audiri cupimus in excelfo : ut per plinam. Sub hac occafione delicati plurimi fa­ diem fic nodem fidelium oculi doloris lacrymam ti sfacere pro modo criminum non valentes , deducentes non taceant , fic donec miiereatur Dominus non quiefant . Lamentatur autem , nec volentes , vcluj in profundo malorum pe­ quia domus cceleflis panis , mons Sion , unde nitus defperaffenr, nifi occurrilfct eis haec rabu­ lex exiit , civitas regis magni , de qua dida fic la : ut per hoc compendium fuis peccatis pro (cripta multa gloriofa , terra quam Dei Filius Chrifto animabus coofummati , breviter multo­ rum temporum fpatia compleviflent . Multi efufo pro nobis luo fanguine confecravit , regni robur perdidit fic fortitudinem . Flet, quiaquontiam inrenire locum , ubi flete: un t pedes Do­ dam libera, fub impio tyrannidis jugo cogitur mini , cupientes, prius ad bravium fine curfu, vel potius ad coronam fine gladio pervenerunt, ancillari . Luget , quia ubi pacem multitudo carlettis militiz cecinit , ibi pretfura gentis im- B ilio fuum remunerante militem, qui folam con­ mundittimz fcandaioram fpurcitie , abominabi­ fierai in oblatione voluntatem. Ut autem pro­ pter prxmiffa fideles efficaciter fic potenter ex­ les fimultates , fit fchifmata fufeitavit : ac in­ novans exordia pretiorum , mi fit ad defiderab - citemur : nos de omnipotentis Dti mifericor­ lia manum fuam, fic facrorum ordinum pias dia , fic beatorum Petri fic Pauli apoftolorum leges, fic ipfius nature jura relegans a templo autboritate confifi , ex illa quam nobis Deus, Domini, divertis ibidem ipurcitiis deteftabilibus licet indignis , ligandi atque folvendi contulit fic ignominiofis viciis introduits turpiter in fuo poteflatem , omnibus , qui laborem iftum m propriis perfonis fubierint fic in expenfis , ple­ ftercore comnutrefcit . Et ideo Jerufalem in fuis dertfa fabbatis , obfurduit , quafi polluta nam fuorum peccaminum , de quibus veraciter \menftruis fuos inter inimicos . Nam licet dufuerint corde contriti fic ore confetti , veniam dum carittimo in Chrifto filio nottro Friderico incuk-emtis, Ά in retributione juftorum falutis • Romanorum imperatori temper augufio , Jcruztcrr.z pollicctr.ur augmentum. Eis autem, qui E 2 noir Cenet'.. General. Tom- XXIII. R λ liCJrm ver­ bi· frquicut fnnocenow III· in con­ cito L»ieraaenii IV· 71 I G REG O R 1 I p. IX. . 7χ non in perfonis propriis illuc acceflerint , fedAgandos , infra przfcriptum tempus cum ea in· in fuis dumtaxat experifis , juxta facultatem & togritate protentus percipiant antedtdos , cum . quantitatem fuam, viros idoneos deftinaverint ; qua ipfi cos perciperem, fi inecdefiis, in qui­ illis fimiiiter , qui licet in alienis expenfis, bus ipfoj 4 - obtinent,, .perfonalrter reliderent . Quia in propriis tamen perfonis acceflerint , plenam vero iubfidium terrae fande multum impediri tuorum concedimus veniam peccatorum. Hujus vel retardari contingeret , fi ante fulceptioncm quoque remitUonist volumus ’ - J rt' .·.·.·· & coftcedimus efle crucis quemlibet examinare oporteret ; an eflet fubQdii & devo-L ido’ncus fic fufltcieps ad hujus votum perlonali< t participes , juxta quantitatem t. tionis. aitilum , omnçs qui ad fubvenlionem ter profequendum : concedimus , ut ( regulari­ i piius terrz de bonis fuis congrue miniflrabus perfonis exceptis ) fufcipiant qufrumque vo­ bunt. Perfonas quoque ipforum & bona , ex luerint fignurn crucisIta quod fi urgens neiuo crucem fufccperunt , fub B. Petri & naî­ ceflitas aut evidens uiilitas poflulaverit / votum tra protediooe fufeipimus : necnon & eadem ipfum de mandato apoflolico poflit commuta­ fub archiepifcoporum , & omnium przlatorum ri, aut redimi, aut differri. Univerfis autem ecclefiz Dei defenfione confiflant. Statuentes ecclefiarum przlatjs diflnde przcipimus , ut finut , donec de ipforum obitu vel reditu certif-B guli per loca itu illosquHignum cruci depofime cognofcatur * integra maneant, & fecura fuerunt , rcfijmere , afe tam i pios quam alios confiilatK. Porro eccleliarum praelati , qui in Crucefignatos , & quos adhuc lignari contige­ exhitx-nda jullitia crucdignatis , & eorum fa­ rit , ad reddendum Domino vota fua diligenter miliis négligentes extiterint* Iciant fe graviter moveant fic inducant , Ceterum , quia curlarii puniendos. Qjiod fi quifquam contraire prrfie pirate nimis impediunt fubtidium terrz iani ' fumpferint,'per ecclefiarum przlatos , appella- dx , capiendo,'fic fpoliando tranfeuntes ad il­ Λ t one pottpofita, cenfura ecclefiaflica compelca- lam , fic ab illa revertentes ; nos eos fic princitur. Si qui vero' proficlicentium illuc, ad prz- * pales adjutores fic fautores , excommunicationis flandas uiuras juramento tenentur aftridi : cre­ vinculo innodamus, fub interminatione anathe­ ditores eorum per ecclefiarum przlatos, ur re­ matis inhibentes, ne quis cum eis icicnrercom­ mittant eis przftitum juramentnm , & ab ulu­ municet in aliquo venditionis vel emptionis conlatum exactione defiflant , eadem percipimus tradu , injungentes remoribus civitatum fic lo­ diilridione compelli . Quod .fi quifquam credi­ corum fuorum, ut eos ab hac iniquitate revotorum eos ad folutionem coegerit ufurarum,' cent & compefcant. Alioquin , quia nolle per­ eunt ad reflitutionem earum /imili cogi ani- C Γ turbare · perverfos, nihil aliud eft quam fovere; madverfione mandamus. Judxos vero ad remit­ nec caret fcrupulo i ocie tatis occulix , qui ma· nifeflo facinori definit obviare ; nos in perfonas tendas ipfis uiuras per fzcularem compelli prz& terras eorum , fever itarem elclefiafticam cu­ cipimus poteliatem ; & donec illis remiferint, ab univerfis Chrillis fidelibus , tam in mçrcirabimus exercere; cum tales, non minus quam monits quam in aliis , per excommunicationis Saraceni , adverfentur nomini Chrifliano. In­ fenuntiam eis omnino communio denegetur . novamus przierea excommunicationis fentenHis vero qui Judzs debita lolvcre nequeunt in tiam, in Laterancnfi concilio promulgatam ad>V-‘ verius eos, qui Saracenis arma, ferrum, fic li- " 6n*‘ prxfenii , fic principes fxculares utili dilatione provideant; quod poil iter arreptum , ufquequo> gnamina deferunt galearum, quique in piraticis de ipforum obitu vel reditu certiflimc cogno- Saracenorum navibus curam gubernationis exer­ fcatur , uftirarum non incurrant incommoda: cent, vel in machinis, vel quibuslibet aliis, ali­ compulfis Judxis proventus pignorum, quos in­ quod eis impendunt confilium vel auxilium in to im perceperunt , in fortem , expenfis necef-• terrx fandz difpendium rcofque rerum fuarum farti< deductis, computare : cum hujuimodi beprivatione muldari , fic capientium fervos , fi. neficium non multum videatur habere difpen-D capti fuerint, fore cenfemus : przcipientes, ut dii: quia folutionem fic prorogat , quod debt‘ ‘ *' per omnes urbes maritimas diebus Dominicis fic tum non abfurbet. Ut autem terrz fandx fub· feflivis hujus lententia publice innovetur. Et fidium divifum in plurimos facilius impenda­ talibus gremium non aperiatur ecclefiz , nifi tur , obfecramus omnes fic fingulos per Patrem , toittm quod de commercio tam damnabili perce­ perint, in iubfidium terre fitndz tranimittant, & Filium, fic Spiritum fandum , unum folum verum zternum Deum , poftulantes vice Chnut xquo judicio, in quo deliquerint puniantur. Quod fi torte loi vendo fatisfacientes non fue­ fti pro Chrillo, ab archiepifeopis & epifeopis, abbatibus fic prioribus , fic tam cathedralium rim , lie alias reatus talium caffigetur . quod, quam aliarum conventualium ecclefiarum capi­ in pœna i piorum altis interdicatur audacia fimilium przfumendi. Quia vero ad hoc nego­ tulis, fic clericis univerfis , necnon civitatibus, tium exequendum, eft permaxime neceflarium, villis, fit oppidis, competentem rumeruin bel­ latorum cum expenfis neceflariis , fecundum ut principes & populi Chrifliani ad invicem pa­ proprias facultates , in luccurfum icrrz fandz cem obiervent, juxta quod ftatutum ell in conalacriter deftinare. Et fi ad hoc, unum quodcilio generali : volumus & mandamus ', ut fallibet non futficiat, plura conjungantur in unum, E tem per quadriennium in toto orbe Chrifliano quia pro certo fperamus quod perlonz non pax generaliter obfervetur: ita quod per ecdedeerunt , fi expenfz non defuerint ; poflulantes iiarum pizlatos , dikordames reducantur ad plenam pacem aut firmam treugam inviolabiter hoc ipfum a regibus fic principibus , comitibus fic baronibus, alnique magnatibus, qui forfitan obiervandam. Et qui acquidccre forte contem­ per feipfos pcrlonahter non acceflerint ad ob-. plent, per excommunicationem in perfonas, fic iequium Crucifixi. A civitatibus vero marinis interdidum in terras ardiflime compellantur : navale fubfidiumpoftulamus. Clericis tero ad hoc nifi tanta fuerit injuriatorum malitia , quod negotium neceflariis providimus indulgendum; ipfi tali non debeant pace gaudere . Quod fi forte ceniuram ccclcfiaflicam vilipenderint, po­ ut, omni contradidione cedante., beneticioium fuorum^jproventus propter hoc valeant ad trien­ terunt non immerito formidare , ne per aucto­ nium pignori obligare : ita tamen quod illi, ritatem ecclefiz contra eos, tanquam perimbaquibus committendos duxerint vel etiam obiitores negotii Crucifixi, fzcularis potentia inducatur. 73 EPIS T O L Æ. 74 cjmr. Accingantur, igitur omnes filii adoptio­ Acere : nec abfolutionis beneficium mereantur, nis Divinz ad obfequium Jefu Chrifti , diflcn- nifi propriis manibus publice exiumulent & pro­ jiciant hujufmodi corpora damnatorum , &. lo­ fiones & lites in pacis & dilectionis foedera commutantes.* credendo firmiter , quôd fi vere cus ille perpetuo carear lepultura . Item firmi­ confetti fuerint fit compunAi, felici commercio ter inhibemus, necuiquam laicz perfonx liceat laboribus fuis', qui cito tranfeunt, zteroUm re­ publice vel privatim de fide catholica difputare: <(ui vero contra fecerit, excommunicationis quiem mercabuntur. Datum Spoleti 11? Nonas Septembris , pon­ laqueo innodetur. hem fi quis hzreticos fcivetificatus noftri anno oAavo. rit, vel aliquos occulta conventicula celebran­ tes , feu a communi converfatione .fidelium vi­ Capitula a Gregorio papa IX. entra Patarenor. ta & moribus diffidentes ; eos ftudeat indicare cqnfettbri fuo , vel alii per quem credat a quo fuper talibus e^quendis nobis inte, per apoftolica tibi fcripta , fub Dividi obdfe debet diligentia fpeciahs .. Hinc eft quod lellatione i'odicii difiride praecipiendo mandan­ . cum monaflerium fanda: Marie in Stadio, or­ dinis landi Benedidi, Bremenfis ditr.cefis, ficut tes, quatenus aliquos de fratribus tuis libicommiiTis, in lege Domini eruditos , quos ad hoc accepimus fit peccaris exigentibus ita difpofrctTe noveris idoneos, ad panes tibi fecundum tum, quod evidenter ibidem non abfque Divi­ tutrm ordinem limitatas tranlmittas, qui clero ni numinis offenla lalus negligirui animarum : fic populo convocatis' generalem prsedicationem ad preces abbatis ejufdem monaileril fuper hoc faciant , ubi commodius viderint expedire.* fic < fahibriter providere volentes , diferetioni veadjundis libi dilcrêtis aliquibus ad haec folici- B Arx per apoflolica fcripta mandamus , quate­ nus ipfum , fi falubriter in fuo non portu or­ tius excqucnda , diligenti perquirant foliciiudine de haereticis'& etiam infamatis ; fic fi quos dine reformari, de Ciflercienfi ordine confilium culpabiles vel infamatos rcpcrcrint, ntfi exami­ habendo pre oculis reformare curetis, illos ex nati velint abfolute mandatis ccclcfiz obedi re, iifdcm monachis t, qui forte meliorationis hujufmodi gratiam confcqui rectifiantes noluerint procedant contra eos juXra llatuta nortra conm tra hxreticos noviter promulgata ; in receptahabitum Cirteictenlcm atfumere , in aliis locis toics, dcfenior.es , fic fautoies haereticorum fe­ lui ordinis collocando , contradictores per cen­ cundum eadem, llatuta nihilo minus procelfuri. furam ecciefiafticam , appellatione poflpofita , wSi vero aliqui heretics labe penitus abjurata compefcatis. Quod fi non omnes his exequen■ ad ecclefia A icam redire voluerint unitatem, ipft dis intereffe poteritis: tu, frater archiepificope, juxta formam ecclefia* beneficium abfolutionis cum altero eorum nihilo minus exequaris. Datum Vitcrbii fecundo Nanas Maji, ponti­ impendant , fic injungant cis quod talibus conficatus noftri anno undecimo. luevrt iniungi._ Attentius proviluri , ne qui vi­ dentur reverti, fub palliata fpccie pietatis im­ pietatem committant,'fic angelus fatanz in an­ CXI. AD OTTONEM CARDINALEM gelum lucis fe transformet . Propter quod fla­ tura , qux fuper hoc duximus promulganda, legatum In Anglia. tnlpicere poteiunt , fic ab eoium infidiis fecun­ dum diferetionem eis traditam a Domino prae­ Fridericum fecundum imperatorem excommunicat, cavere. Ad hxc , ut fuper prxmilTis omnibus & excommunicationem publicari jubet officium fibi commifliim liberius polÜnt fic ef­ ficaciis exercere : omnibus qui ad przdicatioGreooriut tpifropotr fervar ferveram Dei diteflo nein eorum acccflerint in fingulis ftationibus • filio ftto Ottoni fan&i Nicolai in tarcere Tul­ viginti dies ; illis vero qui ad impûgftandum liano diacono cardinali , apoftolica fedir legato, hxreticos, fautores, receptatores, fic defenfores falnttm & apoftolicam benedi£lioncm. eorum , in munitionibus fic caflellis , vel alias Edes apofloliea , ficut totus fere orbis fadi contra cccleliam rebellantes , ipfis ex animo auxilium, confilium prxiliterint , vel favorem, evidentia didicit , Fridericum di&um impe­ de omnipotentis Dei mifericordia fic beatorum ratorem , ex quo ipfum ex utero matris exce­ Petri fic Pauli apoftolorum ejus authoritate con-D pit genibus, afiedu materno profequens, ladafifr, tres annos de injun&a fibi pernitentia re­ vit uberibus, fic humeris bajulavic .* quem olim laxamus. Et fi qui ex his in profecutione huomni pene dellitutum auxilio , fic dubiis tan­ fufinodi negotii forte decefferint , eis omnium tum dereiidum eventibus , fuo recepi: patroci­ peccatoium , de quibus corde contriti ac ore nio confovendum : opponens fe potenter invaconfelTi funt , plenam veniam indulgemus. Ne foribus regni fui , qui in terram ejus oculus vere aliquid fratribus ipfis defit ad prxdiftum aviditatis injecerant. Cujus jam fines ingrelfi, negotium profequendum , in cont/adiâores fic eam ablque ullo defenlionis obftaculo ufurparebelles ecdefiallicam proferendi cenfuram tey bant: fic defendens cumdem ab inftdiantibus viix fur , qui rmuli faluti ipfius , conabantur nore prxfentium liberam eis concedimus facul­ animam ejus extinguerc, fic de terra ipfius me­ tatem . Pixdicatores quoque quxitoarios , quo­ rum interell caritativa tantum lubfidia fimplimoriam abolere. Cumque idem proteâionis ecclefiaflicx clypeo prxmunitus , perfonr regni citer petere , ac indulgentiam , fi quam forian lui bonx memori® G. de Gualganem tituli fan­ habent, exponere.* a prxdicationis ofiicto, quod ad tpios nullatenus pertinet , competeendi Cen­ di Anallafii, presbyteri cardinalis, a fede apotura fimili , cifdem nihilo minus licentiam in­ Eilolica per multos annos deputati cuftodis, ma­ joris meras attigiflift artatis, tandem ad allio­ dulgemus. Datum Vitcrbii dccimotertio Kalendas Junii, ns dignitatis apicem per eam extitit fublimatus. Sed diligentiz Andium circa perfonamejus pontificatus nollri anno undecimo. impenfum , labores plurimos quos ecclefia fubX. AD ARCHIEPISCO.PUM iit propter cum , quoad ipium perdidiffe vide­ tur: cum tot beneficiorum fit immemor , tan­ BREMEN SEM, ficc. te gratiz fit ingratus. Et utinam illius ingra­ titudinis non excederet terminos, per quam per­ De monafterio fan&e Marix in Stadio. ceptorum bonorum ex tileret negatione conten­ tus! Porro licet offenfa quzlibee aculeos dolo­ i Gregarim epifeopm fervit i fervorum Dei venera­ ris importet .* illa tamen jaculo graviori per­ bili fratri Bremenfi arcbtepifcope , Ü dileflir cellit , io qua ingratitudo pro gratia rependi­ tur, D S I 77 , ’ E P I S T O L Æ. 7« tuf, fic pro .beneficiis maleficia tôtopetafantur · A rire fub diflimulatione uberius non valentes, Verum quantumcumqqe ipium apoftoiica fedes dê *' fratrum ‘ ~ noftrorum confilio , ex — parte Dei »*-= ( cujus vicem in terris ... gerimus, dilexerit , fic fupremae culmine poteftatis efexe- omnipotentis*, .... ric fzcalaiis: fuis tamen exigentibus culpis, de 'icet inviti ) Λ authoritate beatoium apoflolorum Petri & Pauli, ac noflra, in cuin cxrom'quibus, quamquam pluries a nobis monitus fa ttsfacere non curavit, coacti'fumus , licet invi- • municatiunis fic anathematis fcntcnliain duxi­ mus promulgandam , tradentes iphmi Fridcfi,ti, animadvertere in eundem. Nam et fi AJam cuiti fatanz interitum exrhis , ut Spiritus r/us Divina providentia excellentia dignitatis, fiçauin die Domini làlvus fiat : omnes', qui ei fidethoritatis extulerit, cui omnia animantia ter­ 1.tatis juramento tenentur , decernendo ab obre fubjecit r.quia tamen fui jufla przteriit plalmatoris, ejus exceffibus non pepercit. Quz au­ k-rvatione juramenti hujufmodi ablolutos , fic tem Ia diftq Friderico pro tot bonis fibi colla­ firmiter prohibendo ne fibi fidelitatem obferte ecclcfia retributionis premia reportari!, divent donec fuerit vinculo excommunicationis feretionem tuam volumus non latere , pauca adftnâus. Quocirca devotionem tuam mone­ mus, ficexhortamur attente, per apoftolica kride multis - prrfenti pagina declarando. In Urbe liquident gravem movit feditionem :· exindeBpiu fratnbm trcbieptfcnpo (.aitmtrienfi , Ô" delinivit aliquando verborum fallaciis, virus effxff~ra^^neif cjm , filxtem èT apo/iohctm beiu- B fundere caudc aculeo», more fcorpionis, incœaiiluneru. pit . Nam cum olim terrx fanAx necertitas, przdiAa fententia, & juramentum, ac pexfixus Sccndit de mari beftia , blafphemix plena terminus , traqfitum ejus cxpolcerent, & illud nominibus : qux pedibus urft & Iconis ore idem multa tnliliaCrucefigntttorum ipfum Biundufii expeAantia cum inflantia poftularent : idem defxvieus , ac membris formata ceteris ficuc pardus, os futim in blafphemias Divini nomi­ didos Crucefignatos inibi , donec fub ignoti aeris intemperie diverfis lugende mortis cafibtu nis aperit, tabernaculum ejus, de fanAos qui in cœlis habitant , fimilibus impetere jaculis non periere, detinuit, & perjuiium ac exccmmuniomittit. Hxc unguibus & dentibus ferreis eun­ cationis fententiam gratis incurrens , infirmus fide, fed fanus corpore, ut fecurius Deo men­ da confringere, & luis pedibus univerfa dclidetiretur , 8c ecclefiam falleret, omlflb promiflb rans conculcare , fidei occultos olim paravit paftagio, inicAo xgritudinisdiebus aliquot fimuarietes : fit nunc apertas machinas iuftruit limaejitarum, gymnafia animas avertentia conlatus decubuit, acteirtm fanAam incurfibushoftruit , & in Chriftum humani generis redem­ ftium Chi illi exponere minime dubitavit : ex Ceo nullo dolore percuftus , quod ibi clare meptorem , cujus teftamenti tabulis ftylo pravita- < tis hrreticz nititur abolere, famateftante, con. moriz nobilis vir Turingtx Lantgravius, utifurgit. Igitur admirari definite omnes, ad quos nam non veneni per culo, ficut Mundus clamat, ab hac bellia contra nos edita pervenerunt oblo­ extitit interemptus. Cumque de confiAa xgniuquia blafphemix , fi nos omni Deo fervitute dine, 6c aliis pixmiftis, nobis per litteras prrfubjeAi detraAionum fagittis impetimur : aim latorum ibi morantium conllitiflet : ne, difeinec ab his opprobriis immunis Dominus relin­ plinx virga tanto fubtraAa facinori, nos & apoquatur. Admirari definite, fi injuriarum in nos llolica fedes redderemur inde notabiles, Cruce-k mucronem exerit , qui ad perdendum de terra fignatorum mortem & terrx fanAx pericula de­ nomen Domini jam aflurgit : fed potius , ut plorantes , & cupientes , fahem in altero, ecejus refifte’e aperta veritate mendaciis, ac illius clcfix Ucrymas moeroris dextra debitx confolaconfutare fallacias puritatis argumento pofiitis, tionis abflergi, ipfum latr in eum de confenin caput, medium, & finem hujus beftia Friderici fuo auAoritate bonae memorix Honorii papa diAi imperatoris infpicite diligenter .· & in ejus prxdecefibris noftri excommunicationis fententix verbis abominationes dumtaxat invenientes & _ — .......... ...................... „.................. _ lubjacere denuntiavimus : fnmmo defiderio r pofeelers, contra ipfius dolos finceros animosfcu Dftulantes, ut eum poftmodum in emendationem A to veritatis armate ; attendentes qualiter fincetantorum & talium damnorum opratam prxftaritatem apoftoVcx (edis, & noftram, litteris re operam audiremus ; lireris noftris offerente* per diverfa climara Mundi tranfmiiTis , pollutis eidem, quod impertiremus fibi, juxta formam, nifus eft maculare narratibus . DiAus Fridcriabfolutionis beneficium, quam cito arriperet iter cus, figulus falfitatis, modeftix nefeius, nec ali­ in przfatx terrx fuccurfum. Sed ipfe, in cujus quo perfidus rubore , mentitur qued nos ipfum, erat fuper his peAore cura minor , claves ccnob s in minori officio conftitutis, amicum priclefix parvipendens , non abfolutns in Syriam tranfiit . Ubi cum Soldano , folis fibi mceniis flinum , fidem & mores, adepto apofto’atus of­ ficio , relinquentes, quia, ficut (aeramento prx- Jerufalem reftitutis, & illi grandi ad impugna­ flito , & lata in ipfum excommunicationis fentionem Chriftianorum tranlmiflo equorum ic tentia tenebatur, prxfixo tempore in terrx fanarmatorum exercitu , fexennale foedus feriens, Ax fublidium vel fuccurfum infirmitate non po­ & templum Dominicum Saracenorum ibi Jautuit prohibente tranfire , vinculo excommunica­ des exclamantium Machometi curx relinquens, tionis adfli ingere , poftulatum ab ipfo lanitate ex v* defenfore »ον<»υ·ι. mutatus munu, in ■<> hoftem uuuun , venerabilem vcueiauucin refumpta abfolutionisbeneficiuiudenegare, ipfum- ^fratrem noftrum patriarcham Hierolblymitanum que in diAum tranieuntem tubfidium, per nun* & TcmplaAos pro viribus expugnavit. Illud au­ cios & legatos noft res proccflui fuo contrarias tem non debet ad fanx mentis credulitatem Soldant) minentes, imp/dire curavimus, ut fie . accedere, quod eum in recuperat tone regni Hieeffet de regni Hierofolyn itani recuperatione con­ rofolymitani nos'vel legati noftri, cum ad hoc cepta fruftratus .· regnum Sicilite, pro eo quod multo labore fudaverit , grandiumque ecclefia Reinaldus olim filius ducis Spoleti, prxtcr ipfius fubierit onera expenfarum , ftuduerimtis impe­ conictentiaru, terram invafii ecclcfix, nos tnjufte dire.. Sed illud in notitiam omnis terrx perve­ & violenter intrafle, ac ipfiushomires provocaflé ad nit, quod idem Fridericus, ficut in Syriae par­ perjurium, falfo conqueritur. Seque de Syria in tibus in propria pertona Dei perfequebatur ec­ Apuliam redeuntem, illate injuria omififfe vin- clefiam , fic citra ,mare ipfam diverfis tribula­ diAatn , acceptafle concordiam , & rediiftc ad tionibus diAi Rem* Id i minifterio, quem contra matrem ecclefiam gloriatur . Licet autem hxc confilittm noftrum fitum in regno vicarium re- 1 Si E P I S T O L Æ. 8i liquerat, attigebat . Cujus terram cum litteris A fitatis adjc&ïo decolorat , icitote pro certo, aurea bulla munitis, pccuuia, & vaffallis ipfius quod, ficut nunC ex temporum eventu convin­ Friderici, prafatus Reinaldus invadens, nonnul­ citur, diicrerz menti verifimilius videretur ipfum de Lombardi, fuum potius confcqui propofitum los facerdotes & clericos fufpendere, mutilare, ac fuAibus cadere .· necnon , ftatu noftro tur­ potuiffe, fi fe illis , quos populorum numerofibato Perufii , partem ipfius terra; prooccuparc tas , profundiufquc vallorum , arnwoium co­ profumpfit. Quem licet fideles & devoti notin', pia, ac murorum reddidit altitudo munitos, pie­ non valentes id ulterius* fuftincrc, a parte terrx tatis patentem exhibuiffet, & clementix domi­ prxdidx, Chrifto fponfie fux indulgente vifto- num, quam fi trementibus pro culpa ynpofita riam , ejeci (lent .* quia' tamen idem Reinaldhs fubditis ultionis exerto mucrone terribilis occur­ nequaquam ab incepta perfecutionc certabat, reret in cuneis armatorum : cui nps, qui bona cqofultius «(limantes , fi originalis militis ve­ pacis procurare tenemur , bona fide fuafimus, nas inciderent, quam jam excitati torrentis im­ ut armaro militis ornffo terrore , fub indi&a. . petus novis repletos rivulis expedarent : diûiun -rum omilfione poenarum·, & beneficiorum ublaregnum Sicilis, quod cftfpirituale patrimonium ttonc , illos ad imperii devotionem reduceret, ccdefix, ne indq nos percuterent jacula, unde B Qui etfi in Lombardiam famulis llipatus milipotius erat cxpcâandum fubfidium, intMtverunt : laribus accefftt " , huia tamen confilii fidelis obli­ tus , in partem Cremonenfium cedens faâus eft multique ex ipfius regni habitatoribus obedientes apoftolice fodi , nequaquam ob id reputari fchifinaticus, fciffimque in difeordias Lombar­ debent perjurium incurriffe , cum a juramento di,un fortius feindere & Mediolancnfcs a feter-, fidelitatis , quod eidem Friderico przftiterant, roribus & minis abigere ftuduit, quos tamen ab cx lata in eum excommunicationis lententia ab- adverfa parte ad unitatem trahere potius de­ (oluti fuiflênt. Dido quoque Friderico redeunti bui r in funiculo caritatis non eft quod noftrx de partibus tranfmarinis , & ad finum matris imputetur innocentis, fi fpe fruftratus in Apu­ ecclefix revertenti , pietatis appofuimus apollo- liam rediit , ipfo fpei concepte interitum proliro gremium : ipfique ad expetitam inclinati curante . Poft hxc fuper tuitione libertatis ecconcordiam , abfolutionis beneficium curavimus clefiafticx, fuper extirpanda hxretica pravitate, impartiri. Ad hxc idem mendacii filius falfitanoftris beneplacitis paratum fe obtulit. Ad quem recurrens littera noftra rcfpondit, quod cum'in tes fallitatibus cumulans, ut quo plura mendaciorum retia^orditus fuer' , eo gravioribus fe regno fuo, ubi nullus manum vel pedem abfque doleat periculis irretitum . de nobis mendacii ejus mover imperio , in fidem catholicam h«rcfis latius venena diffunderet , & libertas ccferipturas pronunciat : quod eidem , ut Lom­ clefix quafi penitus conculcata jactrct ; non bardiam pacificus & inermis intraret, promit­ tentes quod afpera fibiconverteremus in plana, credebatur capiti (alutis adhibere remedium, qui pro fua confufionc fubjccimttls .* & non permi- pedem fuo reddiderat contradu morbofum. Sicfirnus obice nunciorum & Jitterarum noftrarum que refponfum hujufmodi lapfu modici tempo­ intentionis fux metas attingere , Ac deinde, ris approbante , audito quod quidam pravo fequia fibi potentia nort fuffragabatur armorum, dufti confilio ecclefix terram intrare volebant : in regnum redire coaâus , ad inftantiam noin Siciliant , quafi fuga capta, ne rupta proftram Romanos tunc Viterbium impugnantes, miffio eum falfitatis argueret , protinus abiit, diffidaffc , & in Vitcrbienfium fubfidium ft re­ ac contra illos verbo vel opere in aliquo non nuam mififfe militiam, fc faifoafferit : nofque proceffit , nobis improperans quod revertentes jcripfiffe Romanis id prxter confcientiam no- ad urbem Romanos filios fpeciales ecclefix, ad llram fieri , & cum ipfis eo irrequifito refor- matris diledionem paterna curavimus diligentia raaffe concordiam, in querelam adducit : novoprevocare. Idem infuper intellecto quod illos ab fibi blanditus mendacio, quod diffidentibus iteecclefix caritate fejungere quidam iniquitatis rum ab ecclefix pace Romanis, idem non vo­ filii nitebantur, fic excogitato quod facilius hanc catus cum Conrado filio fuo , quem nobis ob­ & illos opprimeret, fi praefatam caritatem acer­ tulerit obfidem, ad proftntiam noftram perfo- bius fraude (blita vulneraret : nobis tunc Reate naliter veniens, & arbitrio noftro motam inter profentibus , ad federn cucurrit apoftolicam, jpfum fit Lombardos difeordix caufam exponens, etiam non rogatus . Ubi fub multa humilitate terram fedis apoftolicx occupatam ejus juri repromittens quod terram ecclefix perditam in fiituit , Sc libertatem ecclefiafticam in ftatum priftinum (fatum reduceret , & ipfam pro viri­ {trimum & debitum reformavit. O utinam ifte bus defenfarct : in Tufcia, ad quam vires fuas alfidicus edet vir habens fpiritum ! O utinam contulit, recuperationem cujufdam caftelli, quod hujus propofitio falfitatis verum habuiffet even­ ad jus ecclefix modico labore reduci poterat, tum ! Ipfius vero negotium , quod per venera­ impedivit. Et cum adhuc manus tradentis nobilem fratrem archiepifcopum Ravennatem, de bifeum effet in menfa , cum hoftibus ecclefix , reftitue.tdis ci & dido Conrado juribus,, ipfis in (ficut ex confequcntia faâi , & litteris fuis, i regno Hierofolymitano "· · '■ fubtraâis * ,, ordinatum g que a nobis in tanta, proditionis teftimonium rfuerat, ·——· — -------- ■>-»-·--------------------------------afervantur, agute convincitur) hoc, figno da­ nos, quam cito delata potuit numerari: to , inde vicanus pepigit, ut ipfo certa die expecunia, detraxiffe fidelibus fuis (quos non fine indie recedente , illi ad arma confingerent *. * AB. Petri ecclefiarum incendiis & hominum ftragibus hopatrimonium ftilis devaflabat infultus) ipfius interdixiffc fucIfta modus peftifer devotionis obfequia pixftitit.____ ___ , « occuparam Attendite quales ecclefix famulatus occultus VMmTijicuifum, fit ob id nos nuncium noluiffe vel lit­ hoftis impendit, qui in ecclefiafticum transforteras deftinare, contrarius veritati conqueritur. Ac civitatem Caftellx, contra fvmam pacis fic mari non erubuit famulum, ut nobis ad nocenfratrum confilia, io fui juris projudicinm deti­ dum fieret efficacior. Pro firmo t.vmen vos te- modut >ft« nere cupimus , quod cois his fub diffimulatione . neri a nobis, fuis exarare litteris ftylo menda­ cii non veretur. Quamquam autem his figmen­ proteritis, circa eum adhuc non pc>mittentes tis modica veritas intermixta ’aliquid coloris immutari affeftum apoftolicx puritatis , per diadjiciat .* ut tamen apertius intelligatis quod ftum archiepifcopum , commiffo fibi legationis lotam hujus commenti feriem non modica falofficio, jura ei & profato Conrado in eodem F rcOari/. CoatroL Tom. XXI1L G R EGOR I I P. IX. 14 regno Hierofolymitano mandavimus fubtra&a A pollemus, contra ipfom venerabilem fratrem reliitui Qu licet id fecerit, quia tamen for- noftrum —*------**--------Aî—'— epifeopum, '--------—quem ------Prcneftinenfem par mam fibi datam , propter quod ab eo ad nos erui vacuaremus propofitum , iranlmittens , ci impedimentis clandeftinis per legatos & litteras extitit appellatum, excedens , terram fandam, noftras per orbem undique procuratu . Ifte ve­ quod eft inauditum a fiecufo, poft appellatio­ nem hujus fer.tcntix fuppofuir interdicto . Nos ro, cui, ne veritatem fateri, aut enarrare poffit judicium, a Divina forfan eft indignatione ne­ attendentes quod cb id , in maximum ejufdem terne periculum . peregrini ex ipfa recederent, gatum, fient cbnt&atioocs perfon* noftr* non verecundatur ex falfis afluroere : fic & excufafic alii inceptos ad illum rranfitus retardarent, tiones fuas ex fimilibus propofitiooibus non ve­ dictam fcttteariam, qu* utpote lata port appel­ lationem kgitunam ipfo jure nulla fuerat , in ritus ordinate, fe per nuncios fisos venerabilem fratrem noftrum Panormitanum archiepiicopum, amnibus aliis prefati arehiepifeopi intafto rema­ & quofiiam alios ad apoftoltcam fedem miflds, nente procedit fufficienti, ab ordin&us , nobili­ devotionem omnimodam fuper ecclcfiaftica li­ bus fic comitatibus regni prasdi&i cautione rece­ pta, in omni finceritate de fratrum noftrorum bertate & reformandis ecclefi* & imperii jurieonlilio duxi nus relaxandam . Quod ergo ipfe Bbus obtuliflè .* nofque id attentantes fic promit­ tentes a cujuslibet ipfius impedimento ceffitre, de nobis ob hoc labiis pollutis obloquitur , venunciis fuis ad eum redeuntibus , dilefto filio fter animus non turbetur : quia Cum fit vas re­ Gregorio de Montelongo , notario noftro, iri pletum vitiorum fpurcitia , ea qu* ipfius infe­ cerunt animum , putat in aliis criminum def*- fuonun everfiooem fidelium, legationis officium commififfc aflerit. Ipfoque nihilo minus pr«favire tormenta. Ex quo , cum malorum oppro­ tos archiepifcopum fic alios nunck» iuos ad fe· bria laudem , laudes quoque opprobrium refodem apoitolicam remittente , fit offerente fanent : a viro cujus omnis lingua clamat infa­ tisfa&onem omnimodam , nos eum, contradi­ miam , fuggiHationibus impeti eligimus multo fortius quam laudari. Sed fonan maculam opi­ cente faniore parte fratrum noftrorum , contra traditiones fanâoram patrum, fie folemnemmo­ nionis fu* his credit abolere conviciis, quia fe rem ecclefi*, injufte excommunicafle falfo con­ dum Viterbii moraretur inficiens , a facie hoftium ecclefi* non verecundus aufugit fit ad cludit ; pro fua confufione fubjungendo , nos defenfionem fuorum fidelium , quos ipfius ho­ beati Petri vicarium non habere ligandi follies in oculis e/us oblederant , fic terram nullo vendique poteftatem , quafi velit aflerere; nos prohibente vaftarant , affimans fuum per nosCconceua apoftolorum principi carere claviunt clavium poteftate . Q^mfumus igitur, libram rationis affuad illos interdici ptogreiTum , imperialis hono* Λ mite, fic in ea perpetratis per diâum Fridertris prodigus , fed timore prohibitus non acceffit.-ex co innocentiam notlram accufans, quod cum contra ecclefiâm exctflibus , .fic beneficiis ad evitanda hujus belli difpcraha nuncium « quae ab ea recepit appenfis , clarius videte, latere noftro non mi fi mus . Sed nec miium, quod licet draco ifte , qui ad illudendum no­ cum eo tempore ftatus ecclefi* multiplici futf- bis formatus , & in efcain populo Æthicpum fet pcrfecutorum affiiâione turbatus . Venimus datus exiftit, aquas perfecutionum in fubverfioautem ad civitatem Caftellanam, cujus cives fe nem ecclefi* ex orc quali fluvium miferitapoftohea tamen fedes ipfius nequitiam inxftimabiilli, violato facramento fidei, ecclefia ignoran­ li beneficiorum mifcricordia fuperavic . Nam te prodentes , nullum jus ei per hoc in feipfis eum ohm ab annis teneris, illorum morfibus, acquirere , nullum nobis circa poffeffionem, cum jurifdidionrm civitatis fit civium quafi pof- qui terram ejus fic fanguinem fitiebant, in la­ fideret, ecclefiam prodendo , potuerunt preju- cuna coohtfionis expofitum , parentum fic ami­ folatk) penitus pene nudum videns madicium generare .· qui* illi a quibus alteri po-corum --------- -------tius quam fibi poffidcnribus non requiritur pof-™ter ecclefia * ' i , protitvu circa ipfum nutricis fic (cilionis mitium, leges pc&ffionum evenere, fic ba/ulae officium exécuta , eum pallio apoftolic* protc&onis operuit , de laqueo venantium eri­ extraneis jura conferre nequeunt poflcflbrum. Necnon qui de reddendis poffeffionibus ecclefi* puit, multis laboribus fic expenfis ad regni fo­ lium fic coronam imperii fublimavit : infuper hoc ratione ad cum pertinentibus pluries juramen­ d fccifle modicum reputans, fic fibi Hicrofolytum preftiterat , fatis improvide a nobis vide­ batur petere, quod non poterat abfque perjurio - mi tinum fubjici regnum, fic Illum undique per orbem exaltari procurans, licet ab eodem mul­ retinere . Nec credi debet , in hoc nos fibi tiplici fe larfam affiiâione doleret, a paucis ta­ omnimodam coram arbitris vel alio modo juftitiam exhibere paratos , fratrum noftrorum men renoa&is temporibus contra Hernicum na­ tum ejus (qui partem non modicam Aleman­ deipexiflie confilium ; quod nunciis ejus ince­ ni* ejus jurifdiftioni fubtraxerat) potenter alli­ ptum judicium recufantibus profequi , non fue­ ti t ; fie inffiâorum fibi per eum oblita vulnerum, rat requirendum. Quin potius hanc petitionem ipfum quafi de novo in imperatorem erigens , ea dumtaxat fraude intentafle proponitur , ut -Teutoniam litteris ipfius ihwuuku reformavit fic ei obloquendi de ecclefia , & pacem inter — «cuivumu» apoftolicls miti» ipfam & eum initam irritandi occafio praebere-Edefiderio : his & aliis, qu* non fufficimus recordari, beneficiis ipfi conferens munimenta de­ tur. Illud quidem quod fuper fado imperii in­ coris. Sed ifte baculus impiorum, terne malleus, ter cetera fua dereftabilis teftatur epiftola, nouniverfiun conturbare terram, regna conterere, ftris édifient his litteris calamus : ut quo plu­ ribus ejus fiftio cognita foerit , eo fortia» ex fic orbem defertum ponere cupiens , libertatem fuo maneat commento confufus : dum de no­ ecdefiafticam in difto regno Sicili* in oppro­ brium fervitutis extretn* adducens , fic ecclefias bis obiredat, quod ad noflram translato noti­ quas, ut earum teneritudine fuum ventrem im­ tiam eum ad recuperanda jura imperii cum mul­ tis bellatorum intrare millibus Lombardiam , fibi pleret, quafi jam penitus exoflaflee , fordibus , ne Italiam intraret armatus , ffc de negotio oneribus, fic angariis opprimens , eas bonis faLombardorum in nos prxcife compromitteret, eris deputatis fanâorum ufibus fpoliavit, perfo­ ras eccleùafticas carceri mancipavit, ipfafque in apoftolico fcripto mandavimus, ut illud perpe­ examine vetito, accufatiooes lufcipere , talltas tuo fufpendere , vel jus imperii libere fuftocare fol- if E P I S T O L Æ. 16 folvere, & bona eccltfpftica, ut fe a vexationi-Λ mteUigat, fibi ad infamiam merito reputari , bus redimantj exhaurite, & poftremo exulare *‘ nuociorum Quorum inuod cum *d ipiius & coartet. Ecckiiis paliurum folatio viduatis non tantiam venerabilem fratrem noflram Ofttenpermittit fibi ipoofum eligere , viduitatis veftilem epifeopum, & filium uoftrumT. t'tuli (an­ menta deponere, donec alicujus adulterinis am­ te Sabine presbyterum cardinalem , pro pace juxta formam ab etfdem nunciis inter Lombar­ plexibus per compul6ooea> extiterint copulatx. t>e Chriftianorum habitaculis conflraens mcenia dos A imperium reformanda, ad partes mififBabylonis, & xdificia, in quibus Divinum no­ femus eafdcm, idem dite legatis petita & am­ men excolitur , illuc transferens ubi Machomepliora adimplere paratis, & delufis nobis , re­ rus perditus.«adoratur, turbis undecumque colle- formationem pacis per ipfos- noluit acceptare . ais Crucifixi fidem & nomen publice praedicari Ecce, nunc intdligite qualiter imperii juraconin eodem regno prohibuit. Recuperationem ter-^culcavimus. Ex prxmiois advenite qualiter hic r« fande & negotium crucis impediens,ad ejus a nobis fuerit impeditus: qui longo & inanilaconfunimationemfubfidium fuorum fidelium con- bore ‘ fuos & fuorum humeros decrevit prius con­ ferri interdixit. Contra juramentum prxftitum, teri , quam paflus extiterit per nos jura imperii Γ . & pacis inter ipfum & eccfcfiam reformats fee-B reformari. Prxrerea idem, illatis ecclefix non dera , nobiles privatos caftris ..... & aliis contentus bonis fuis injuriis , , data quibufdam rebellibus nouxoribus & liberis captivatis, loca fua proferi- jftris non modica fumma pecunix , feditionrm ptos relinquere, domicilia in aliorum transferre contra nop in Urbe molitus efl pluries commo­ coloniam, nutritos in croceis amplexari fterco- vere: ut nobis & fratribus nqftris a fede nottra repulfis, & concuflb capite fiaei , quod fuperra, & ad extremam coegit inopiam devenire . Necnon dum affii&ione comprimit fimili paupe­ xdificavit Dominus, impulfu ejufdem Friderici res, id tanto fortius Deo difplicere putamus , rueret leviori. Ferrariam & quafdam alias ter­ quanto verius ipfos credimus innocentes . Quid ras ecdcfue in Lombardia contra juramentum plura? baronibus, militibus, & aliis hominibus prxftitum temere veniens occupavit. Super quo ejufdem regni Sicilie, ad formam & conditio­ & aliis, credens nos detinere inanibus verbis , nem fervorum inaudita crudelitate redate .-jam didos Panormitanum archiepifcopum & alios pro.majori pane ipfiuis regni habitatores non ha­ nuncios fuos cum litteris de credentia ad noflram bent de proprio unde ftramine vili quiefccrc , duxit prxfcntiam deflinandos. Quibus offerenti­ nuditates fuas radi facco contegere , vel ven­ bus nobis fatisfaftionem fuper prxmiffarum oftrem pane pofGnt miiiatio faturare . Cumque Cfenlarutn emendatione verbalem», ante & poft ululatus & clamores ditenun ecclefiarum & lio' ' “ ~ ipforum a curia noftra receffum, terram Sarminum , a tempore didi Honorii prxdecefloris dinix, Meffanenfem & Lucanenfem dicecefcs oc­ noftri, ecclefix aures continua deplorationepul- cupare , ad Romanam ecclefiam pertinentes , faffent, & jam vix poflemus eos ablque hefione non omittens, ipfo fado, ne ultra ejus expete­ confcientix fub diffimulatiooe tranfi re : ipfum remus corredionem, edocuit: ac non deberi fi­ fuper corredione didorum fcelcrum non fernel, dem fibi vel fuis nunciis adhiberi , operis evi­ fed pluries, nunciis & litteris noftris monuimus, dentia demonftravit. Ex quo illud folum in conac longa patientia temporibus expedavimus re- fcientia fua legens, quod cor ejus ad conteren­ troadis, fi forfiin oêulos fuos ad ccelos erigeret, da! cccfefias & catholicam fidem di igitur ; de exutus veterem, novumque indutus hominem , nobis, quibus fe jam quocumque fraudis velkrc manus fuas a tanta perpetratione facinorum co­ occultare non poteft, non immerito fufpicatur : hiberet. De petita tnfuper emendatione dubii quod ipfius potentiam habentes juftttia ratione adhuc , volentes flatum ejus proprio proceffu lufpetem, cum melius fit ante tempus occurre­ gratulari, eo Lombardiam cum armis intrante, re, ic, quam poft pv» inflite muiu, vulnera vuuic,· kukuiuw remedium invem»cmandavimus ut in locis pro quacumque caufaDnire, ad avertendas fuorum progrefluum femiinterdite fubjedis , ipfo prxlente interdidum tas, officium legationis dido notario commifiminime fervaretur : eumdem Fridericum noftris mus: quod nequaquam juxta ipfius fufpicionem litteris admonentes, ut , ne crucis negotium , id fecimus, fed ut per eum bellorum cladibus, quod ad utilitatem ecclefix, imperii, & totius animaram corporumque periculis obviare poffepopuli Chriftiani, fuerat ordinatum impediri va­ mus. Ex prrmiffis igitur & aliis nequeuntes de leret , prxcife in nos compromitteret : ne , fi ipfius corredione fperare, & dolentes nos ejus contra Lombardos annata manu procedens tan­ promiifionibus toties & toties fuifle- delufos : tam daret exempli perniciem , prafumeretur a prefatum Fridericum , de fratrum noftrorum pluribus quod ceteros ccclcfia fefelliflfet . Cete­ confilio, fententia excommunicationis duximus rum, quia redintegrare fciffuras fchifmatis no- innodandum. Qui quamquam ex hoc perditum ftrx incumbit officio fervitutis.· pro fedanda im­ intelletem refumerc, & coram Deo potius hu­ perii & Lombardorum difeordia , Prxneftinum miliari deberet: eo tamen amplius inde furens, quo jam fuam confufionem agnofeens , fortius epifeopum, commiffo fibi legationis officio, il­ la confideratione potiflime duximus deftinan- veretur --------------ne------------ecclefix---------------------------------------obftetricante manu educatur -----dum, ut fibi Aquibufcumque difeordantibus mi-E coluber lortuofus; nos ex perfonx noflre merinori haberetur ratione fufpetes, quo fuis adi- fit indignos afferens ~ qualibet '** officii " atitboritate Papalis, per nos prxdite fententia minime pobus minus firmamenti, odii, vel amoris ingere­ ret, qui, a mundo & carne ea fufeeptionefan- tuiffe conftringi fuit prefumptuofe litteris nffeftx religionis abftradus, in Divini amoris alti­ rir: & nos, qui temporibus noflt is patrimonium tudinem evolaflet. Nofter igitur detrater ref- ecekfix per gratiam Dei non modice ampliavi­ pondeat, quid ex hoc nobis & eidem epifeopo mus , de dilapidatione bonorum ecciefiaflicorum, poterit imputari, fi Placentix inter patres & fi­ dilpenfationum proceflu, receptione munerum , lios, affines, confanguineos & germanos, ordi­ & avaritia: vilitate redarguit .* ac contra eum , nata concordia, eoprxfente, &proteflantequod ex illo quod contrahendis inter neptem noflram id falvis honoribus & juribus imperatoris & im­ & naturalem ejus filium fponfalibus peritum fubperii & quorumlibet aliorum fieret , confum- traxit affenfum, provocari fialfo confingit : illud mationem accepit ? Quinimmo idem blafphemus apertius mentiens, quod Lombardis contra eum F » & imCmc. Ctnerel. Tom. XXIII J S 7 G R E G O R I I P. I X. SS & imperium corporale praf.iumus facramentum . ,A confirmans, quod nulhts r.afci potuit, cujus con­ feu quod totius Orbis décimas , terne fanffc ceptum vin & mulieris conjunff.o non prrceffit : & homo debet nilrl aliud credere, niliquod utilitatibus rcfervatas, convertere promiferimus poteft vi fic n ione naturae probare . Hxc , fic in ejus compendium , fi arbitrio noftro nego­ alia multa, qmbus verbis & factis catholicam fi­ tium exponeret Lombardorum. Fatemur .tutem nos defeffu meritorum noftrorum indigne Chridem impugnavit, & impugnat, fuo locofictcinfli die vicarium; fatemur nos oneri tunto inpore, fcut decer & expedit, manifefte poterurr comprobati. Quocirca univerfitatem vcftram ro­ fufticientes exiftere, quod humana conditio non poteft abfque Divino fuffr^gio fupportare: nihi­ gamus , monemus , fic hortamur attente, in vir­ lo minus tamen vices nobis commiflas , prout tute obedientiz per apoftolica fcnpta di fluffe melius noilra permittit fragilitas , excellentes , prxeipiendo, quatenus, ne diffus Fridciicus cor­ fecundum quod locorum , temporum , perfonada fidelium fallacibus verbis tubverterc , vel con­ rum, & negotiorum qualitas & natura requi­ tagione fua potllt quomodolibct gregc.n Domi­ runt, difponenda difponimus .· & Wm excdlcn nicum maculare, clero fic populo vobis fubditis tibiis per tonis pure & fecundum Deum , cum fupradicta plene ac fideliter exponat s . Datum • none Ju neceifiuis id expofeit, de noft.z poteftatis ple B Laterani " duodecimo Kalendas Junii , pontifi­ Iu . nitudme difpeniamus. Verumtamen non eft do catus noftri anno decimotertio . lor qui fic profundo gladio ejus feriat animum, ficut quod , dum terminos regum tranfgrcditur, XIII. AD NOBILES ANGLIÆ non poteft aggredi officia facerdotnm . Propter quod idem qui pro auri fame diffum regnum Anglix magnates jure patronatus ccclcfi» Siciliae jam redegit in cinerem , credens ex fe , privantur . qui omni tempore vrtz fux paucis pure , pluri­ bus vero /uftitiam pretii venalitate corruptruexCngorixr trifeow fenus ferz^rum Dei dileflis hibuit , quod in periona fua refuteitans magum filus uobshbus viris , RicbarJ.s Ριίΐανί* S.moncm , luto temporalium maculare poffet Ü Corr ubi* , & baronibus pr*fintes Ci­ ecclcfiz puritatem: ut fic in fpiritualibus graffateras snfpefiuris , faluttm ij apoftolicam bene­ ri, fic in fuis permitteretur fordibus remanere , fit iitonem . murum integritatis ecclefiz muftis modis , & fpecialiter oblatione caflrorum , ac parentela in­ UM ex operibus noftris , quz plenum per­ ter fuos fic noftros contrahenda , pro qua nos · hibent leftimonitim veritati , fit liquidum per quofdam piclatos fic nuncios fuos pluries reumveriis, quod nos perfonam cariffimi in Chnquifivit, tentavit infringere. Nunc vero quia id fto filii noftri illuitrem regem fic reginam, inter nulla inflantia nulloque ingenio ,. ficut eft in ahos reges & principes orthodoxos fic regna , in curia noftri notorium, anobis potuit obtinere, quibus nomen colitur Chriftjanum , in caritatis qum potius fe cum fu s perditioni relifftim ar­ viiccrjbus fpecialiter gerimus, fic pacem ac tran­ tium fuarum fallaciis in pejus proficere jam aquillitatem eorum propenfius affedemus : i ite gnofeit : quia nelciat ultra quid faciat, leipfum prsefumi non poteft , & omnino credi non de­ mendactü luo m aliorum detraftionc deturpat , bet , quod nos, quantum cum Deo poflumus , more meretricis ÆgypuaCx, quz Jofeph invita­ agere feu tolerare velimus, quodjufte po flit ho­ vit ad ftuprum , & ab ipfo contempta , apud vinorem regie ferenitatis offendere, aut in eodem nim fiium volans «ccufavit invitum. Unum qui­ regno fcandalum generare. Unde cum intentio­ dem cft, dc quo, etfi pro homine perdito fit ris noftrae non fuerit, nec exiflat , ut beneficia doiendum , lætari non modicum fic Deo regu­ in regno Angliz conftituta , quz ad przfentalar debetis: quod volente Domino,qui diutius tionem pertinent fzcularium patronorum , auoccultari non patitur umbram mortis, iftc, qui Dthoritatc noftra cuiquam conferantur ; ficut ex gaudet fe nominari przambulumantichiifti.non quibufdam litteris noftris, quondam in Angliam expethns propinquum fu« confufionis judicium, deftinatts, quarum tenorem dc vetbo ad ver­ man bus propriis cffoffo fuarum abominationum bum celfitudini regiz fub bulla noftra duximus pariete, per didas litteras ejus fuarum producit deftinandum, colligitur evidenter. Nos comper­ in lucembpera tenebrarum : in ei» conftanter to nuper ex ejufdem regis & veftrarutn conti­ proponens, quod per nos tanquam Chrifti vica­ nentia litterarum, quod quidam przdtffi regni miles in ecclefia de Luthunum , Eboracenfis diœrium vinculo excommunicationis aftringi non po­ tuit- Sicquc affirmans non efTe apud ecclefiam cefis , quam olim cuidam de partibus noftris a Dommo beato Petro fic ejus lucccfloribus li­ clerico, ignorantes quod przlentatio ad laicum gandi atque folvendi traditam potcftatem, dum pertineret, contuliffe dicimur, jus obtinet patro­ luerefim artier it , primo fibi argumento conclu­ natus, przlibati regis & veftris precibus inclina­ dit : confequenter oftendens quod snale fentiat ti , conceffionem camdem authoritate apoftolica de ceteris ndei orthodoxz articulis, dum ccclcrevocamus; venerabili fratri noflro archiepilcopw fm , fuper quam fides fundata confiilit, auferre Eboracenfi noftris dantes litteris in mandatis , nititur conccftum verbo Dai privilegium pote- Lut eum, quem diffus miles ad praefatam eccle­ itaftis. Sed quia minus bene ab aliquibus credi fiam duxerit przfentandum , admittat fic inftipoflit quod fe verbis illaqueaverit oris fui, pro­ tuat in eadem, prout pertinet ad eumdem,diu­ bationes in fidei vifforiam funt para tat: quia ifte turnitate temporis, cum per ipfum minime fterex peffiicntix a tribus baratatoribus , ut ejus terit, non obftantc, dummodo aliud fibi ratio­ verbis utamur, fcilicet Chriflo Jefu, Moyfe , & nabile non obfiftat. Tenore przientium diftnMacbometo, totum Mundum fuiffe deceptum: âius inhibendo , ne alicui de cetero liceat ec­ fic duobus eorum ingloria mortui, ipfumJefum clefia* przdiffi regni, in quibus funt laici pa­ in ligno fufpenfum manifefte proponens . Jnfutroni , prxter eorum aftenlum , Ipoftolicz fedis per dilucida voce affirmai e , vel potius mentiri auctoritate conferre. Datum , iTc. przfompfit, quod omnes fatui funt, qui credunt nafei de virgine Deum, qui creavit naturam , & omnia potuiffc . Hanc hirefm illo errore C XIV. 8« J- P T O L -Æ. 90 Adeie&um hujufmodi, ipfum eis in patrem &paitorem animarum eorum concedere curaremus, veflris fle plurium aliorum tam praelatorum fle capitulorum, quam nobilium pro iplo fupplicantium, nobis litteris pnefematts , qui eum iuper De eodem. premiflis reddunt multipliciter commendatum . De veftra igitur circumfpeAioae plenam in Do­ Gregprim epifeepeu fervm fervonem Dei , legato mino fiduciam obtinentes,fraternitati veftrcper falutem & apaftolieam benediilitmm. apoftoiica (cripta mandamus, quatenus de modo populationis, ftudiis poftulantium , & poftulati D tuam volumus notitiam pervenire, quod mentis, veritate (olicite inquifita, fi poftulatiocuro intentionis noftrc non fuerit , nec nem ipfam alias inveneritis de perfona idonea exiftat, ut beneficia regni Anglic, que ad precanonice celebratam, cum eo fuper hujufmodi fentationem fccularium pertinent patronorum , defedu authoritate apoftoiica difpenfantes, przauthoritate noftra cuiquam conferantur .nos nu- ficiatis .... eum eidem ___ _________ __t_____ ecclefic in epifeopum fle paper ex cariffimi in Chrifto filii noftri regis illu-B florem, ac faciatis ei a fubditis'Ztivêrin. ccclcI S XIV. AD OTTONEM CARDINALEM A ? ftris, fle nobilium vitorum comitum & baronum .fic ...................... obedientiam fle reverentiam debitam exhibe­ Anglie, infinuatione, comperto, quod quidam iri : contradtâores, fi qui fuerint, vel rebelles, regni Anglie miles in ecclefia de Luihunum , ]per ceniuram cccleGafticam , appellatione poftEboracentis dicecefis, quam olim cuidam de parjpofita, compefcendo. Alioquin provideri prrfa· tibus noftris clerico, ignorantes quod prefentat® ecclefic de perfona idonea per cledionem tio ad laicum pertineret, coroutine dicimur, jus ut ve­ tibus in eumdem. Sed intdteâo quod defcdum nires ad nutris ecckfic gremium,ad proximum venturum fcflum refurrt&ionis Dominies , lit­ * EarW* ’° * natalibus pateretur, utpote de quodam mi«ft : >·*·· lite lohito genitus fle foluta .* ad eleftionem teris recolimus apoftolicis convocaffe . Verum , ficut pro certo didicimus, Angularis ille dndum non procefferunt ipfius, fed ad nos potius haH*<. buere recurfum: nobis tam per litteras quam ecclefic filius, apoflolico provenus & defenfus per dileâos filios magiftrum Elerum Hainburauxilio, de puero tunc omni deftituto fuflragio genfem, ac Sibooem Zuverin. canonicos nun­ ad imperii culmen humero materno translatus, cios fuos, viros providos fle diferetos, qui spud ea non contentus injuria, qua mercede recomnos fuper aflumpti promotione fideliter inftirepenfans , in qua patris irrumpit folium, matris runt, humiliter fupplicantcs, ut utilitate acne- exponere pudicitiam , & vendicare fan&uarium ceffitatc ecclefic fupradi&c penfatis, fupplentes indevotus intentat : aftutus ad hrc in ipfa arma­ tur E >t G R E G O R I I P. IX. ji tvr infidi» , prrlatis nuper vocalis * nobis ac-Afumus, viri prudentis ingenium > fi merito ti«dTum fu» terroribus interdicens » at nullius tulum tibi multe devotionis aflumis , dum bcexpers calumnia: , illam quam gravibus infefiat ncficia ecclcfiz matris luat revocare conaris in dubium, unquam fi unius poffint infitiatione molcftiis , nec in filiorum patiatur folatro refpirare. Cum igitur tam fandum generalis Uti­ celari , que multorum notio publicat ; & lin­ litatis propofitum fub fiducia Divini favoris afgularis aflerrio reddat ambigua , quae uni verfa­ fumptum , humanis non debeat verfutiis retar­ lis notitia roanifeftat. Porro illa ingratitudinis dari: fraternitatem vdiram rogamus, monentes fpecies , qua beneficia profëôa negantur , ali­ attente per apoftolica feripta , & diftriâe pre- quid turbationis coofuevit afferre: fed illa macipiendo mandantes, ut Deum praeferens horni· joris doloris habet aculeos , qua ih bono ma­ ni, flt difficultatibus omnibus ob meritum fidei lum prcfitmitun, dcodium in dileélione notatur. Grca tutelam quoque tui a clare memori® anteponens , in fupradido termino ad fedem imperatrice Conflantia regina Siciliae apoftolica apoftolicam accedere non omittas : ut mater, filiorum roborata pnefentia , hoftis adverfantis ledi reliâa , a beneficiorum te gratia excipis, obftaculo providentia Divina iublato , piae infi ..tutelc _____ ... fit _____ debito __________ fatisfa&utn .: „ eo Λ quod _______ fits tentionis exordium felici confummatione con- B inducebat ut fieret, & nefas, fi deficeret , no> eludat. Nos enim fuper omnibus que ad tantaretur. “ Verum nullus necefiitatis . articulus . tunc tum negotium expediunt , annuente Domino, urgebat eo ecclefiam, ut in te, qui eras omni luffragio deftitutus , onus non leve fufeiperet. providere curabimus , prout tibi ex parte no­ ftra plenius exponetur. Datum Laterani, Idi­ Nec tutelc fufeeptio , qu® a gratia fumpfit bus O&obris , pontificatus noftri anno dccimoexordium , habere te debuit pro perfecutionis debito non ingratum : faltem ut tutrici notam quarto. non folum fuiped® , fed fraudulent® adminiXVII. AD IMPERATOREM ft rat ion is non nitereris impingere dicens: Quod ecclefia nomine defenforum hoftes immilerat palliatos, qui ad perdendam animam pueri feFridericum II. ftinarent, & pupilli fufeiperent regnum pariter & coronam. Habebat preterea diffamationis obCrtgorittt tpifcopttr fervat fervorum Dei, . Friierrco illujlri imperatori, flee. jeâio , quod , quem nutrix ecclefia debuit pro­ monere, dejecit, erigens in paterna fede homi, Cnem alienum , qui non contentus imperio, ad lranda tuis fenfibus noftra venit epiftola regnum nihilominus afpiravit. Et quidem non ut fcripfifti ,‘ fed mirabilior tua noftris habuit id ha&eatis tua coofeffio , non id ufque Sane fi noftrc pagine verba jufto libraffes exa ­ mine , fi litterales ad rivalem fenfum , poftponunc committebat tuarum feries litterarum , quibus poft Deum , totum adferibebas matris fita coniuge , non traxifles , interpretans non fufpeâo judicio: inventffes in illis , unde fpiriccclefi® ftudio , totum attribuebas ejufdem tu­ tricis laboribus , quidquid eras : dc ccclefi®, tuali patri reverens effes fle matri. quod vivebas. Unde igitur tam contraria, tam Tu® quidem tenor epiftote continebat, quod praeter omnium opinionem , fle confilia princi­ novella procedit opinio? unde prsfumptio tam adverfa, tam repentina prorumpit? fi enim fre­ pum , ut tuis verbis utamur , te invenerimus ad beneplacita noftra paratum : ita ut nullus quens miffto litterarum comitem confcientiam prcdeceflorutn tuorum , ullis retro temporibus mittentis habebat: cum nulla fubfecuta fit caurecolatur , adeo ecclefi® Roman® fuiflê devo­ U nove fcienti* , nec fcientia nov® caute, tus. Sed de principibus non alifer ex his ver­ cur calumniofe impingitur , quod evidentia fafub quodam duplibis reformabimus animum, quam probabilis cre- üi — repudiat? -r--------- cur — — -,---------- ---involucro ------------------r„ dulitas habeat , fiât experimento probata: de Deitatis infertur , quod veritatis fimplicitas nont admittit fi feripta premiffa deftituta red® opi; 1 ' ?“ Quod ~ quibas apoftolicae ledis conflanti. erant credulitate feribentis , tua circumfpcftio mon is judicium , finiftr® fuggeftionis initantia, non mutabit, cum fafta praeferenda fint didis, colligat, qu® de iftis illatio fubfequatur. & certa pftejudicent pofitivis. Ecce de archivo Suntne ifta , qu® promittebas matri ecclefiz, fi neceffitas immineret? eft hic retributio­ ecclefis monimenta publica prodeunt , que figillorum pene omnium principum munita finis affeffus , quem offerebas , fi gravamen oc­ curreret? Non id mater expcâavtt a filio: non gnaculis , opinionem repudiant , quam videris id nutrix Ipvrare debuit a pupillo . Ah Deus! ingerere contra eos , quos verilimilitudo non recepit, tantos & rales viros , excellentiae tu® qu® in tali fifio aliis fpei reliqui® relinquan­ dediffe confilium contrarium feripto tui , dc tur , fi mater tam diligens tiefpcrare cogatur? ipforum fignalo figillis. De przdecefforibus au­ Ah Deus ! qu® de tali pupillo fragmenta favoris tem ruis fi aliquid certius major edidiffet exczleri colligent, fi nutrix tam utilis jaculis dctrailiotjis impetitur? Ah Deus ! quot & quanpreftio , metiremur in illis quod in te tperarc poffemus. Quoniam fi ad proximos languiuu fanguinis.,_ tos labores amifit ecclefia , fi palmes, quem icribentis referatur intentio,, modicum . . devotiomulto fudore plantavit fit coluit, in amaritudi­ nem vitis convertitur alien® ; cum fit minoris ms fuff.ceret , ut eos comparatione praecedas.· difpendii , nullos fruftus producere , quam no­ ii tamen comparatio gradum inveniat, ubi nul­ lum praeveniet pofitivum. civos? O quam uberes lacrymas , quam ama­ Quod fi ad illos prxdeceflbre* intclle&um ras, felicis recordationis przdeceftôr nofter pa­ patiaris extendi , qui fidei przciarifate ferven­ pa Innocentius multoties pro te fudit ! O quanta tes , devotione finceri , fibi & fubdttis profi­ folicitudine laboravit·, ut re a nocentium ma­ cientes verbo pariter & exemplo, ecclefiam mul­ nibus eriperet , infidianrium laqueis liberaret, & quafi de mortis faucibus extorqueret ! Ecce tis libertatum privilegiis munierunt , multarumquid retributionis eidem imperialitas afferat ? Sue largitionum liberalitate ditaverunt: illis, Ecce quid regalis magnificentia recompenfet , i placet, in his fe magnificentia tua non pré­ férât , fed confideret potius , fi affluentia ta­ dum pupilli inlidiator ocultus dicitur , & bono­ lium, illorum metas attingas; difeutiat , quzrum tacitus fpoliator . Recogita , recogita, fili carif- M B ' P I S T O L Æ. 93 94 cariflime , ac intra clauftra peâuris frequenti A primo pratenderet·', ad fe poftta convertit nesneditatione revolve , quam parvum , quatfiquc gorium, fic illud, fuccedeniibus profpcris , fuis depreflum , te ille fummus pontifex poft obi­ utilitatibus applicans, quod non jam de jure dubitabat imperii , fed fpem ad occupationem tum matris accepit i & quam grandem, quam­ que promotum in tua morte reliquit. regni Sicili» prorogabat , quemdam L·. ... . Porro , ut credimus , tenella infanti* non­ Viriatcicnicta epiicopum ad hoc mittens, ia dum finem attigeras , cum impius Marchoalhis etiam tuo lubfidro apoflolic* ledis provi­ dus, tui nominis dctraâor perfidus , avidufque dentia non defecit . Sic illi per memoratum Jnvafor, regni Siaiia metas aggreflus, utraique O. . . . cardinalem, fit nonnuUoc ecclefia vafmanus invaGonis extendens, montem Cafinum fallos rcfiftens in Marchia, quod conatus con­ obfedit, fit infultibus multis impetiit , exercens trivit adverfos, & interdiâus cft hoftibus etiam fui robur exercitus ad fperatum exterminium ad primos regni fines accedas. Philippo tandem fublato de medio, Othoni, captionis . Sed in hoc ecclefia folicitudo non dentit , que per dona cardinales , cum multis quem omniutn principum roborata confeofibus praetentabat eJe&o , nec expediyit , nec licuit militibus , & expenfis non modicis , efficacem manum auxilii porrexit obfeflis , vires invafio- iBdiadema imperii denegari .* qui procul dubio, nis debilitans , & conatus obfidetuis elidens. ut icripfifti , fubito laâus ingratus , tergum, Cumque obfidionis exitus , infultantis non ref- non faciem venit ecclefia , immemor recepto­ fpoderet afledui , & prorogata fpe defenfionis rum. Sed quamvis eam multis provocaverit ofad alios refiftendi animum refumerent convici- fenfis , diffimulabat illas utcumque mifericordis ni : fe iniquus ille in Siciliam tranftulir, ut ecclefia patientia confueta. Sed poftquam ad tuam prorupit injuriam , in te , quafi pupilla ibi, fi de peribna regis defiderii fui finem at­ tingeret , ad regni faftigium fine difficultatis oculi , ta&um contrarium ferre non potuit , obftaculo perveniret . Sed nec ibi protedionis multas vias excogitans , quibus pleno remedio, folita dexteram fubtraxit ecclefia, mittens illuc fuo poliet fubvenire minori, O quam proximus eras periculis ! O quam paratus eras ad cafum : bon» memori» C............ tituli S. Laurentii presbyterum cardinalem, nobili viro comite Ja­ Quapropter invocavit ecclefia illius auxilium , qui fuperbis refillir, & dat humilibus gratiam, cobo , confobrioo pradeceffbris pnediâi mei, imperat mari & ventis;.... qui deponit potenmultis aflbeiato militibus , in tui fubfidium ni- qui , . hilo minus deftinato , altufque cardinalis tibi tes de fede , ac ponit humiles in fublimi. Iopoftmodum extitit deputatus.- qui tuis utilitati-Cvocavit etiam principum corda, fidelium, pufilbus non remiflus , ibidem diem claufit extre­ los & magnos foliciuns , ut hi ad tuam rele­ vationem collapfi , manum porrigerent adjutri­ mum : confequenter alio fubftituto, ut focem. Obftitit tandem Divina potentia ingrati licitudinis debite plenitudo circa tu» perfoox cuftodiam non deeflet . Interea Diapoldi conatibus , faciens in te cum ecclefia fignum ■ in bonum , ut elato cadente tu Turgeres, ÔC militia longe lateque diffofa , fic per partes Apuli» fe extenderat, tantumque fufeeperat in­ potente debilitato , tu potens elles . Arguit crementi , quod de obtenta de P. . . quodam enim illum fua malitia , fuaque averfio incre­ comite Celunenfi viftoria, pro majori fere par­ pavit. Quoniam judo Dei judicio propria per­ te homines regionis fuo applicabat arbitrio , didit, qui avare cupi vetat aliena: & tu, cujus juoque dominio addicebat , in aliquo , ficut regni tui vix extrema remanièrent, illius omni­ poterant, refiftentes, & crudelius debacchando: no imperium obtines. H*c utique falutis reme­ dia , cum auxilio principum , Divine provideuquo minus de paucorum & humilium timebat ,____ ____ viri. ti« virtute prcambula , tibi providit mater ecrepagulo , qui de__________ multorum & fublimium bus triumphabat. Cumque ............................ in partibus iliis non clefia, talia beneficia contulit puero & adulto. I ' ‘ contra illum, DQuid ultra tibi facere potuit, & non fecit, do haberet ecclefia ,, qu» erigeret _ nmltofque fumptus’amiierit in omnibus regio­ conti rigent ibus nihil omittens, ea etiam ad que ‘ ' non tenebatur, adjiciens? nibus, qlue pro te jam fecit expenfas multarum Miramur autem , quod in his tuos labores millium unciarum, recepto ad opus rui a S.... commemoras , dicens, te dubii fa&i fecurum .· comite Brenni fidelitatis public» juramento ; qui vocatus ad iceptra , laboritantibus aliis, in ipfum mifit iri" regnum, ut per eum elati con* labores aItenus introifti : metens qua non iopingerentur cornua inimici. minafti, & colligens quae proculdubio noti fparNunquid hoc commiflum fuit perdere pue­ fifti . * Denique in defundo non fatigatur per· Ltau rum ? Nunquid hoc fuit creditum (poliare pu­ lona nottia , tua non praeterivit inveâio, mi* ·"·»» · pillum7 De throno Dei fententia prodeat, & virtus Altiflimi reâum judicium operetur , fi nus diligenter confiderans, quod nos, qui pneadverfus ecclefiam excellentiam tuam decuit ta­ dcccflbri noftro quoad utilitates tuas , afiediolia credere, fi debuit ex bis concepta credulitas ne plenaria fiiccedentes , ad tui confummationem honoris patenter adftitimus , & potenter, in partum prodire huiufinodi, ut verbis & ictit* expolita in publico compareret? Sed forfan noftro in multis detraximus, ut tuo adjiceremus >c Divina providentia voluit, ut habeatur in E honori, fââi quodammodo noftr» famas prodi‘ fecurior ~ ex pravifp gi, tuae ho parci. gi Sed , tus proparci iftis . ac Sed aliis pro, illis hac ac noalii* ­ , hac no* pofterum cautela . Cum ­ minem fiquidem alienum , quem in fede patris bis retributione refpoodcs , quia jus regibus Si­ tui, fi tamen fedes patris dici debeat, que non ciliae in cleâionibus , ficut afleris , debitum ex fuccrifionis , fed eleâionis jure defertur , ere- antiquo, noftrisconftitutionibus minorari : (ais) ôum fujfle prxdicas , tua prudenter adverfus verum , fi (cripta tua, & genitricis tuse manu ecclefiam fubftitiflêt inveâio eo quod veritas (olicitius revolviflcs , fi &. etiam patrum eoanegata de publicis , minus reliquinet fidei de ftitutiooes adverteres .* non culpares ecclefiam occultis. Nullum enim angulum latet imperii, circa defenfionem ccclefiaftic» libertatis , cum quod imperatore Henrico defunâo, quidam olim non debeat de penccutione morderi juflitia, Philippo duci Suevi», ac quidam Othoni poft­ qui contendere nititur de abufii, Afleris infitper nos, poeter formam communi, modum imperatori diverfis voluntatibus adbxter acquifitam, ic inconfulto quibufiiam ccckfit* ierunt. Et licet idem Philippus nomen tuum regni K 9t G R E G O R I I P. IX. . regni vacantims pnderifle perfonas. Sed, qu* A receptavit. Et quidem dc jurium redintegrat io.... forma r— -----------------------: nipg gjurfemm ; & utinam redintegrantis afleftio fit illa , uefeimna , que -------------pro certo i „ mis eflet ioformis, per quam apoftoiks fode fic debitis contenta fitiflet limitibus, quod a jujndicium cx tu* vohmtatis arbitrio dependeret, ftitia recuperationis ia luis , nec in alienis ad Non tamen intendimus repromovere (ufpcdos, ufurpaifodis injuriam traufiflet. Qtia prater id, dummodo non ultra notam fufpicioois extendas, quod in die novilfimo , diftrifti judicis ultiOoe t patiantur______ quam rationis tramites . Tarentinum reddetur , coofiunmari felicibus Jubilantia non poft hxc arduepifcowm, quem apud te, quafi cooiuevit eventibus, augmentis non aggregata '____________________ ‘________________ a ftuntno grati* ia frofmdntn odii cafus- re-legitimis ; quin immo grandis acervus inficitur penrtni mutatio ficdeficit; qui paulo antequafi pan» adje&tooe corruptae cor unum & anima una cum principe ceniebaSuper cxclufis,. refpônfo refponfc fupérfedere poflemus, nifi altcujus indicio crederetur retardatum filentur, lubito fur, fiibito proditor, fubito tui (an­ e ... ____ , non ___ excludimus a titun repetitam fignificare querelam : fed, ut guinis diâus fit obtreAatoe refponfo .* mirantes quid in il|um expetas ul- videmus, quod haâcnus refpondentis diflimulationis, quem fubtrafttoneriT , fic . .. -- λλ._.per λϊ--------r---------- fuorum ·. jjjjio-difluHt , nunc extorquet inflantia coqqueterdiftwn fu* fodis acccflum, contra fas fic li-Brentis . A memoria quoque tua excidiflê non citum tui profccntor arbitrii, jam punifli preπ a credimus, quod‘ comiti · · ~T... Rainaldo ~ de adveria fit fautoribus eorumdem antequam caftra, pneveniente judicium, fit exceutione non expeque viribus oblinere nequiveras , refigoarent, ftante libellum. Sed forfiran eft qui dicat, quod dum fua pla­ inter alia, quae publica fic authentica (tint con­ ventione notata, venit expreflius perfonantm £ecui ifc crediderit, iplc dilplktnffe videtur. Catanenfem epifeopum non duximus omittendum, curitas in promifliMn , ut id robur majoris fir­ cujus prodigalitate totum regnum dicis efle cor- mitatis haberet ; nos , fic univcrlos fratres noroium : fi tamen in totum procellit corrofio, flros afleftuofe roga fi i per litteras fit nuncios unde tot remanferunt rcliquix corrodendx. Hic fpirituales, fie in tefiirnonium refervatas , ut Ro­ mana ecclefia fuper fc fccurc ac confidenter re­ fi merces fervitiis, fi fruftus laboribus, fi meri­ ciperet , quod inviolabiliter prpmifla prcdiâis tis prztnium rcfpondcret : aliud profedo reci­ attenderes, & plenarie ohfervarrs . Sed minam peret, quam folvatur. Pro quo quid nobis apud verbis fada refpondeam , fidcfque promiflis . Ferentinum, quid fratribusnoftris apud fandum Plufquam deceat fed is apoftolicx ac excellentiae Germanum magnificentia tua promiferit, non ignoras . Deinde Cephaludenfis epifeopi, circaC imperialis honorem , afniftionifius publicis , fic quem fanguinem occiforum aflëris ad nos cla­ pernis tuanifeflis exponuntur nonnulli de fauto­ ribus cernitis memorati .* quorum multos poft mare de terra, nec vita, nec fpoliatio fub nu­ (peratam de fecuritate fiduciam dedifli exilio, be tegetur : ut dc tplo , poft reftitutionis debi­ tum, juftiti* fatisfaciat. Nec movemur, fi fu­ Λ quofdam ignominiofa morte damnafli . Pro­ per hoc ad lacrimas fic querelas tuorum fide­ inde pofliunus non immerito formidare, ne no­ lium forte, ficut afleris, movearis ; dummodo flra patientia in ptxdiftis vetx patienti* nomen amhcrit, & effeftum . Quare non credas , id m illum, qui fuo domino flat, aut cadit, non oblivioni elle reli&um : licet fit haflenus difliprocefleris ad vindiftam : primo in caflrum ecclcfi* ac bona ejus manu occupationis extenfa, mulatione fufpenfum. Sed quod in fimilibus in­ feriores pro re promittere debeant , de fpecula quam querelam delatio jufla perferret ad exa­ poterunt eminenti refpicere fpeculum fic exem­ men judicas competentis. Qttapropter non infe­ ras, ut apud nos ille meruit, unde apud nos plar. In quo quantum sudori tat i ledis apoftodemeruifle videtur. Sed tamen non ignoras, l'c« fitdctraftum, que ipiosad tuarum precum inflantiam fub fua fecuritate recepit, fatis inte|quod fi pro juflitia (poliat* fteterunt ecclefiz, hcet apud te propter hoc dcmcruifle credantur,Dfigunt, qui rem fciunt. De comité vero Matthaeo, quem apud te in apud nos, qui fumus, & elle tenemur juftitix (ubi raft ione luorum , terne (anft* ierviuum, zelatores, fibi meritum compararunt. Tandem concuflis coluftinis ecclefia, prrL.tis crucis & crucifixi reverentia non defendit ; co­ mite quoque Rogerio quodam capto, ut nofli, videlicet , inferioris gradus fic ordinis clericus rigor tui gravaminis atterit : fic quafi aliorum dt pofttnodum liberato, ut fciamus, neençn & velis fuppfcre defeftum, prétendis negligentiam quibufdam aliis, qui ad urbem dc loca confinia a perfequentis facie confugerunt . Conquiefcar prxlatorum ; quamvis fuperioris fed is non defit aufloritas in crimina diligenti examinata judi­ de cetero, quxfo, principis excellentis (ira) ne contra folium, cio, fic judiciali examine cognita, tanta cenlu- ficcam flipulam perfeqtu , quoi a vento rapitur , fuam monflrare poten­ ra prxceUir, quod penue diflridio culps inter­ tiam videatur. H*c quippe a Julii Csfaris gedicit exemplum, fit vindiéhe feveritas efle pote­ ftis non dicis ; qui Domitium ptens avidam, rit aliis limes cffcnfz . Qiia vero Dei cauiie & veni* contemptorem , vine fervavtt invi­ deefle non poflumus, nec debemus, fuperomni­ tum , & Metellum fe gladiis offerentem ira bus iftis , fic aliis contingentibus ecclefiafticam libertatem, fic Divina fuflulti potentia debitum E principis reputavit indignum. Certe in Ifrqelitico populo civitates crût refugii .■ & urbem ad noftri profequimur officii .* quod Deo pro pofle refugium Chriftianus populus non habebit ? Da­ fatisfacientcf fic homini, io hoc geremus utili­ vid recurfus erat opprdfis .* fic fummus ponti­ ter negotium noflrx (alutis ac tu* , cum de­ fex Dei tnagni vicarius avertet faciem ab aflliferre homini contra Deum , preiertim in tali­ ftis? utique non , cum nulla moleftia tibi per bus, fit. nocere ; ac parcere , fit fievire. Ma­ il os inferatur & tuis , nifi velis id dumtaxat nus enim mulierum miiericordium filios deftrufen e molefte , quod vivunt. xenmt. Sed habet veradileftio plagas fuas,'qu* Ad hæc de viro egregio -foccro tuo , fi ad dulciores fiunt, cum amarius inferuntur. noilram pcrvcnifletnotitiain, quid de bis, quas Adjecifli pr*terea , quod poft reditum tuum tibi facere debuit , ornififlet : noflra eum non in regno Sicilis, redintegratis viribus tuis, pro prxteriillct monitio , quem tibi defideravimus temporum varietatedifpcfis, exdufis rebellibus, ecclefia contra matris officium fufpeftos filios acceptum, & te illi potentiflime gratiofum. In / 97 E P 1 S T O L Æ. 9* quo movet multorum corda miratio, quod cum A coofuevcriot alii crefcere cxaffinitate majorum : XVII. AD VENETOS. ifle non fine mullorum fcandaio, non fine ter­ ne fanft» difpcndio , non fine tm nominis Iz- Contra Fridericum imperatorem , qui przlatos ftone, decrevifle videtur. Et quidem, his limi· ad generale concilium vocatos ceperat. lia magnificorum princtpum gella non conti­ nent, iublimium mores ignorant , liberalium lar­ Crrgtnur IX. tpifcoput [entns jcrwrum Dei, ▼orabdem & acceptum, eo magis in his que cum noftra poftumus honeftate, parati fumus livorem tibi & benevolentiam exhibere. Datum Laterani XViii. K*l. Febr. pontifica­ tus noftri anno feptimo. regnum Franci* pratdiâum, bcnediftam * Do­ mino , redemptor softer quafi fpecialem Divi­ natum voluntatum cxccutorem eligens, ficipfum fibi ficut pharetram circa femur accingens, ex ipfa («pius iagittas elcftas extrahit, & eas in tuitionem eccTdiaftk* libertatis fit fidei , in contritionem impiorum , fic defenfioocm juftiEdaSl Pu­ XXXI. AD S. LUDOV. FRANG REGEM. ti·, in arcu brachii potentis emittit . Propter teanus « quod prsdcccftbres noftri Romani pontifices a auriwo quodam tacito teftamenlo przccptum in­ apoftolos, exemplo compulfi, ad te pnteipuum, dicens, ad regnum quod Deus przparavit fe di­ te cariftimum ecclefic filium , te fpeciaie fubligentibus , cum uidem fidelibus , quos Domi­ fidium , te refugium fingulare , venerabilem nus in triumphali viftoria ad coronam vocavit fratrem noftrum epifeopum Prcneftinum , vimartyrii , curfu laudabili properavit . rum approbat* bonitatis , & fanftiratis experEx quibus evidenti ratione perpendimus, quod t* , magnum ecclcfi* Dei membrum , officio fibi FRAGMENTA 109 DECRETORUM. no fibi legationis commilfo pro dcfimfiooe fidei,Apitulum memoratum, vos minus provide attenpro qua laborarc teret ut quilibet qui GhriiHa- dentes , quod prxtcxtu excommunicationis op* nus profeifiooe cenfetur, dirigimus, fle per cum pofit® a proictutionc appellationis non debeat in tanxs neccftitatis articuk» tui brachii auxi­ quis excludi : cum omnis legitima dcfcnfio cx* lium invocamus. Cum enim pugnare' pro eri­ communicato in judicio refervetur: partem ad. pienda terra fanda de munibus paganorum, Gc veriam non e(Ic cogendam ad reipondendum perpetuas vitas meritorium multo majoris me­ eifdem, perperam decreviftis. Propter quod, riti efle creditur, G eorum qui exterminium fi­ didum capitulum noQram audientiam appella­ dei , ia qua fatas totius jsiundi cunGftit , flt runt . Et infra : Mandamus , quatenus n cft ecclefia machinantur ' generele excidium , im­ ita , exceptione hujufmodi non obflante , in pietas expugnetur. Speramus autem flt pro fir­ eodem negotio procedatis. mo tenemus , quod Jefu Chrifto qui pro re* demptione tua fervi formam accipiens , proII. Ad abbatem S. Jqannis de Vincis. prium fanguinem crudeli perforatus lancea fun­ dere, fle in cruce mortis voluit fubire tormen­ Λ’λ» fer pefitienet & refperfoaef , fed per ft. D* lit. com. tum , qui diebus iftis a difto Fridertco cum B titionem in jure propoffam dT refpemfimum fe· e- “»»«· aflerente in uterum Virginis minime delcendii* entam , fit htit cjnlefiatia , pta amiffa mtllaf fe, crudeliter in fe fle membris fuis ac multi­ eft procetflti. pliciter impugnatur : curabis tanquam athleta Dominicus potenter affiftere, fle honorem Chri­ Lim inter epifeopum * Novicnfcm ex par- * fee. Na fti , cui nulla debes ve! potes ratione deeffe ; tc una , & capitulum ccclefix S. Quits- »»««<«· fle ecclcfiz fponGs fu® , bonum ftatum fidei, tini ex altera, luper quibuidam injuriis, & ex* dc omnium fidelium , totis viribus confervare communicationum (entendis, fle qnibuldam aliis fludebts. Igitur prudenter attendens , quod id articulis orta fuit materia qtuellionis . Et tempus cft ab aeterno conditore difpofitum, ut infra : Judices faftis qui bu (dam pofn ion ibus fle nunc publiez notitiz iuorum revelet animos rdponfiombus ad eafdcm : auditis etiam que amicorum .* diôi Fridericj, qui eumdem epileo- partes voluerunt proponere coram cis, caufam pum, immo Chriftum fic ccclefiam , fuos affe­ camdem ad examen apoftolicum remiferunt . Procuratoribus tigitur propter hoc— ia rt capitales inimicos, detraftionibus fic menda, tpartium _____ — ___ ciis, tua in nullo moveatur conflantia purita-^noftra prefentia conftitutis , quamvis pofitiooes quinimmo eumdem legatum , vel potiusG & refponfioocs hinc inde fuper pluribus articu­ Qiriftum , lum in ipfo, cujus legatione fungitur , fle lis fadz fuerint coram judicibus memoratis : pro cujus tantum fide laborat , precepts beni­ quia tamen litis contcftationes , fle rcfponfiones gnitate fufeipiens , fle ei honore Gcut regiam ad eas, fed per petitionem in jure propoGtam magnitudinem decet impcnfo , frequenter infra fle refponfionem feculam contcftatio liti*, fiat : tui pedoris arcana revolvens , quatenus "ft is proceffum ipforum de fratrum noftrorum conprogenitoribus tuis , ex obfequio ecclcfiz pre- filio irritum duximus nunciandum. ftito laudis titulus fle honoris secrevit , diftoIII. Ad abbst. S. Nicolai, & decanum rum progenitorum excitatus exemplo , apoftolicz fedi, immo Deo, fle toti populo ChriftiaFurnenf. Morin. Diœc. no, illud in hoc articulo coofilium fic auxilium Audeas impertiri , per quod in cœlcili palatio Clericut taafa mutandi judicium non deltet recipere perpetuae merearis diademate glori® coionari. ceffiamm a laica . jud. mn. c* Datum Anagnia xi>. Kal. Novembris, pon­ fac. ». tificatus noftri anno XIII. npX pute Scabinorum Hipreti fuit propofi*■* JEj tum, quod inter laicos ejufdem loci que* O FRAGMENTA DECRETORUM G R E G O R I I ex lib. I. Ad D· exrtpc, *· *'· Decretalium IX. excerpta. abbatem S. Salvatoris Parifienfis Vercellen. prepofit. flt fibmo pratfxtK excornmxnicatimif a pnfetiaione appellatianie repeUitxr. QIgnificaverunt nobis capitulum de Tornacen, O quod cum P. in fuum archipresbyterum elegiflent, Mediolanenfis archiepifcopus przfenta* tam fibi cWtionem renuens confirmare , quendam Zcphum clericum in archipresbyterum inftituir ecclefiat fupradidz. Qusre ipfis ad icdem apoftolicam appellantibus, przpofito S. Stephani cautam ipfam fuper his dicimur commiGfle : qui elcâionem ipforum confirmans, fle pronunctans jus eligendi ad ipfum capitulum pertinere, partem adverfam ab imperitione ipfo­ rum abfblvit: a qua fententta partes ad fedem apoftolicatn appellantes , caufatn ipfam vobis ubtinucrc committi. Sed a parte altera, exce­ ptione excommunicationis oppofita contra ca* ftionibus emergentibus dirimendis per judicium fzculare , quidam clerici fibi dono ve! pretio ab aliquibus laicorum ipforum cedi faciunt adio* nes , ut adverfaik» ad ecclefiaAicum forum trahant , fle praedam ex hujufmodi commercio aiTeqaantur: Et infra : Cum igitur cefliones & emptiones litium legitime prohibeant fanftk». nes, ita quod jaftura caufz afficiant illos, qui fibi potentioram patrocinium taliter advocare prefumunt , fle ex eo fint etiam odiofac, quod ex fonte cupid'tatis videntur procedere: man­ damus quatenus clericos memoratos a prefumprionc hujufmodi per cenluram cccleiiafticam compefeatis. IV. Ad abbat. S. Gcooveftc. Delegata jarifdiilia ad perfenar no· exprtjfaf in Ot'eA Λ referipto, prorogari m· poteft. pot· Jud- flt G. per litteras apoftoliAs conquerentibus A coram te de epifeopo London *, quod * Lauda* conceflitm ab eis mutuum promiffo loco fit ter. ■**· mino non perfolvit *. pendente judicio, I. Lai. eus qui in quantitate quadam eifdem mercato­ ribus renebatur , fe in tuam jurifdiâionem, Gcut afferit , voluit prorogare : ut, G intra ter­ minum P G R E G O K I I P. IX. minum conftitutuœ pnediftam doo folvcret quan- AVII. Ad patriarcham Antiochie apoft. fedis tiiaiem , exconununicatiooia ft interdidi icolegatum tentias in perfoaam ft terram ejus promulga­ res . Quu huiuimodi occafione a te latas de­ Ecclefia miniftris deftituta, alfeuter an oiftantihu Dtcler. cernimus non valere : cum ctfi alias jurifdiâioprivilegii/ per feAtra&wncm proventuum «M. c. ni przefle dicaris : quia in diftum I. nullam nrdire cogat. juriCiidionem habebas , iuriididronis prorogatio nulla nolcitur extitifle : cum hujufmodi delegata Um ad hoc fint ecctefiafttca beneficia dejunfdidio ad alias pertonas nequeat prorogari. putata . Et infra : Sane vcbis innotuit , quod ecclefia Antiochena , multis cx fervitoriV. Ad abbatitfam & conventum Jotren. bus ejus abientibus, eft fete deftituta miniftris. Unde mandamus, quatenus non obftantibus apo- ■ De aibitrû £>c ta/er arch.epifcbpum Senoner.fem ftolicis indulgentiis ft prscdeceflbrum tuorum li­ c' **’ & abbattjfam Jotrenfem . centia, absentes canonicos & alfifios i evoces ad relidendum in ecclefia fupradifta : & fi non veGUm a nobis petitur. Et infra : Ex parte B nerint, tu de ipforum beneficiis , dum abfentes veftra fuit propolitum , quod olim inter fuerint , ipfi ecclcfiz facias congrue deferviri , & Scnoneniem archie " .. . utilitatem ... ....bene­ vos & Scnoneniem archiepifeopum quzftione in ejuldem , quod ex praefatis fuborta fuper eo quod idem archiepifiopus affe­ ficiis fuperfuerit, convertendo. rens monafterium veftrum Mctropolitico jure fibi fubeflê, procurationes & res alias exigebat VIII. Ad Antonium fubdiaconum. a vobis .* tandem in V. fandi Angeli diae, cardin. tunc apoftoiicac fedis legatum , a parti­ Epifcopeu de rebut patrimmialibua teftari potefl : De teftam. bus concorditer compromitto , & promiflb fub dt rebus ecclefia, fen tempore eptfcopatus certa pcena quod arbitrio feu ordinationi ejui­ acqufiiis, minime. dem , vel duorum mediatorum , quos idem fu­ per hoc deputaret , prccife parerent; magifter Uorundam ad nos relatione pervenit, quod P. capellanus nofter, ft I. archidiaconus Sason, I. Atellane civitatis epifeopus condito temediatores ab eodem fuper hoc deputati lega, o ftamento in ofto uncias fubftantias lus to, ordinando & definiendo caufam hujufmodi nurum heredem inftituit , ecclefiam fuam in terminaverunt. Nos igitur quod per paedidos C refiduis quatuor. Hortamur igitur ut folicite hoc mediatores fuper hoc aâum eft , auâoritate difcqtias ··· - quicquid ....ipfum .habuiffe . ._ patuerit, , & apoftolica confirmamus. a qualibet perfona detineri nullatenus patiaris .* nift hoc folum , quod eum ante epiicopatus VI. Ad S. prxeeptorem, ft magiftrum N. ordinem proprium habuiffe conlliterit. Quicquid canonicum Ambianenfem . vero ecclefiat ante ipftus cnnfecrationem fuiflfe cognoveris, vel in epiicopatus ordine prsdiftutn D* $· delega! ut pronuntiaverit fe jurifdiUionem non epifeopum acquifivifle * , in ejufdem ccclefi» * acquififle in antiqui*. ÇT,.T i.U'< , ipfam etiam de confcnfu partium dominio confervetur. non rcaffumit. IX. Ad Arelaten. Capitulum ignificantibus M- muliere, & I. nato e;us, nos noveritis accepifie , quod cum nobilis De novalibus. De qxiril. c- a». mulier Juliana vidua ment iens fe pauperem , contra eos fuper terris & rebus aliis ad judices Onfultationi veftne breviter refpondemus , noftras litteras impetraffet .· iidem coram eis exci D quod terra , de qua non extat memoria piendo proponere curaverunt, quod cumdiâz lit­ quod aliquando culta fuiflet , redaâa per reliière fuggefto mendatio impetratæ fuiifenr, cum giofos viros noviter ad culturam, perpetuo de­ przdiâa Juliana, qu» nobilis eft & dives, pau­ bet quoad immunitatem de non folvendis de­ perem fe dixiflet in eia coram ipfis , nifi recimis novalium jure cenferi . Cum alias nonquifito prius domino , fub cujus jurifdiftione nunquam contingeret indulgentiam de novalibus ipfi confiftunt , & coram quo parati erant ei­ plus eis difpendiis, quam utilitatis afferre. dem exhibere juftiti» complementum , non debebant de jure per tales litteras conveniri. Un­ X. Ad archiprcsbyterum S. Marie majoris de dicli judices interloquendo pronunciarunt fe de Urbe. per eafdcm litteras procedere non debere. Et tnfta: Demum fuit a partibus in quofdam tanQui major eft ordine , licet in ecclefia pofleriut quam in arbitros taliter compromiflfum , quod receptas, in loco Ô” portione prafertur . ofctd. c. < $. fi intra terminum in compromiffb expreftum caufam non deciderent , partes ad eorumdem Taruimus ut presbyteri primum locum , dia­ judicum redirent examen . Verum arbitris cauconi fecundum , lubdiaconi tertium, & fic fam intra terminum negligentibus terminare, de reliquis obtineant ordinatim , etiamfi podidi judices jurifdidionem per formam comfterius admittantur. Et qui major eft ordine, promifli hujulmodi reiumpferunt ; a quibus i idem etiamfi poftea fit receptus , iu portione perci­ le fentientes gravari , quod fuper his , fuper pienda effc volumus potiorem ; ac minores fa­ quibus ab eis fuerant abfoluti, litigare compel­ cere fervitia confucta. lebant eofdem , ad noftram audientiam appel­ larunt , ideoque mandamus , quatenus , fi eft X I. Ad eumdem. jta , revocetis in irritum. Conflit ut io, futura refpitit, & non preterite ; nifi d, cont. in ea de prateritis caveatur. c- >j. C Q S C S Uoniam conftitutio apoftolicas fedis omnes aftringir, ft nihil debet obfcunun vel am­ biguum Q II) FRAGMENTA DECRETORUM biguum continere : declaramus conftitutioncm, A quam nuper fuper przferendis in perceptione portionis majoribus, & confuetis fervitiis a mi­ noribus exhibendis, edidimus .· non- ad prxterita, fed ad futura tantum extendi , cum leges dc conftitutiones futuris certum fit dare for­ mam negotiis , non ad przterita fafta trahi : nifi nominatim in eis de praeteritis caveatur. . XII. Ad Argentincnfem epifeopum. XIV. Ad Aftoticcnfcm epifeopum. Ecclefia non confecrata, in qua Divina officio celekrantur, gaudet immunitate. De «»· «il. c. J- Cclefiz in qua Divina myfteria celebran­ tur , licet adhuc non extiierit confecra­ ta, nullo jure privilegium immunitatis adimi­ tur.* quia obiequiis Divinis dicata , nullius cft temerariis aufibus profananda. E Si alter infidelium conjugam wait ad fidem, altero remanente i» infidelitatis errore, communit prodet affiguntur toa/verfe. XV. Ad cumdcm. B GT Gregoriut IX. Servus Servorum Dei ve­ nerabili fraui .... ArgentinenG Epifco' po , firiutem , fit Apoftolicam benedidioncm. (a) Ex Cod. TJX literis tuis accepimus perlatam futile ad *-* Synodum tuam hujufmodi queftionem . SchiMur & Quod quidam videlicet caecitatis errore ad Chri▼ijpvK Ilum lumen verum, & viam veritatis addndus, Ecclefia polluta, per quem reconcilianda. De eoaiec. «tel· <· 9 A Qua per epifeopum benedida ecclefiam reconciliari pofle per alium epifeopum non jCjc negamus , per facerdotcs fimplices hoc fieri dc cetero prohibentes . Non obii ante conluetudine provincia: Bracaren. quae dicenda eft potius corruptela, quia licet epifeopus committere va­ leat quae jurifdidionts exiftunt; quz ordinis ta­ men epifcopalis funt, non poteft inferioris gra­ dus clericis demandare . Quod autem mandan­ tibus epifeopis fuper reconciliatione fadum eft hadenus per eofdem, mifericorditer toleramus. CoKGenn. uxoreJu* «» Judailmo relida , in judicio po­ to. i. p*£· Aultvi' inftanter , ut eorum filius quadriennis >1«. «(lignaretur eidem, ad fidem Catholicam, quam ipfe fufeeperat, perducendus ·' aflerens , quodp XVI. Ad eumdcm. favore Religionis Chriftianz , & quia puer in­ fra diferetioms annos erat , potius ipfum & fi­ dem ftram , quam matrem & ejus errorem ieEcclefia ttiam non confecrata , fi polluitur, Ibidem reconcilianda tji. qui deberet. Ad quod illa rcfpondit:.quod cum puer adhuc infans exiftat, propter quod magis I ecclefia non confecrata cujufcumque femi­ materno indiget folatio, quam paterno, fibique ne fuerit aut fanguinis effufionc polluta, ante partum onerofus , dolorolus in partu, ac poft partum laboriofus fuifle nofcatur.* ac ex aqua protinus exorc ira ta lavetur , ne Divine noc legitima con/undio maris & foeminz magi: laudis organa fûfpendantur . Et tamen quam cuius fieri poterit con iteranda. matrimonium, quam patrimonium nuncupetur; dictus puer apud matrem convenientius rema­ XVII. Ad eutndcm. nere, quam apud patrem , ad fidem Chriftianam dc novo perdu&um tranfirc debebat , aut faltim neutrius fequi , priusquam ad legitimam q De iit qui communicant excammunicatu. p* ftp, aetatem perveniar. Hinc inde multis aliis alie------------I concubins publice clericorum , ecdefiaftigatis: tu autem przdido puero medio tempore in tua poteftatc retento , quid tibi faciendum ce Centura: diftridione notentur , eoldem fit in hoc cafu , nos confidere voluifti : cum concubinarios non eft dubium fententia majo­ vero filius in patris poteftate confiftat , cujus ris excommunicationis jpvolvi , qui poft latam fcquitur familiam , fle non matris , fle in tali iententiam communicant in eodem crimine criaetate quis non debeat apud illas remanere per- minofis. fonas, de quibus poflit eflfe fufpitio , quod faXVIII. Ad Aftoricenf. & Luccnf. epife. luti vel vite infidiantur illius , & pueri poft triennium apud patrem non fufpcftum ali de­ beant & morari , mate que pueri , fi cum re­ Judai vel pagani puilicis officiis non prtfeiendi. De Judeie manere contigerit apud ipfatn, facile illum pofp X fpeciali, quem erga illuftrem regem Porfet adducere ad infidelitatis errorem_, fraternitati tuae , io favorem maxime ChriftianzE! A—* tugalliz gerimus , caritatis afieftu. Et ini fidei refpondamus , patri eundem puerum af- jra; Mandamus , quatenus regem ipfum lolicifignaodum. te inducatis, ne in officiis publicis Judaeos Chriftianis praeficiat, ficut in generali concilio con­ XIII. Ad eumdcm. tinetur : & fi forte reditus fuo? Judaeis ven­ diderit vel paganis , Chriftianum tunc deputet Patri & ttlii ad ittuficio inidcnci. de gravaminibus inferendis , clericis & ecdefiis non lu foedum , per quem Judaei five Sa­ CÜper inordinata ordinatione. St infra: Gun raceni fine Chnftianorum injuria , jura regalia O autem illi funt in ecclefiis idonei reputan- confequantur. S S di, qui fervire poflunt & volunt in ipfa: confultatkxu tus taliter recondemus quod pueri & bénéficiât! qui non pouunt in eadem ecclefia ddervire, in ca non debent idonei reputari. XIX. Ad (4) Hcc epiftola mutilari aAêrtur ia ca. »,< de convert infidel. Uc vero intttra eft inajfir inna aniulas lia que non kfuntur in iUa decrenM. Mauf. Cmcil. General. Tom. XXIII. H ) < Ilf G R E G O I R I P. 1 X. ιι< A XXII. Ad Beton. & Fungin. abbates, XIX. Ad'decanum & magiftrum P. canonicum S. Petri Atrebatenfis diœcefis, fpiritnale cnm ttmporalt permutari non poteft. De arbitris A’di convenilTent in przdiftum ab­ ilinere poteris in fufeeptis ordinibus miniftrare. batem S. Benigni, & fuper hoc fociorum ejus confilium requififtent .· proponente uno ex illis quod .XXI. Ad Baren. * archiepifc. Et fra trina Jofeph deliberato confilio refponderent, & differentibus monachum Florent. cis feftinanter dare refponfum, przfatielectores, Deum candela ipfa deficeret, non expedato ipfo^ibfobitio de criminiitu per collufioncm fafla , nm rum confilio didum abbatem in Bifuntincnfem impedit facultatem iterum accufandi. archiepifcopum elegerunt. Et infra: Relato ergo ad apoftolicam fedem negotio, archiepifcopo Vien­ nent! fic abbati dc Firmitate injunximus, ut fi N tantum clamor, qui afeendit contra Acheruntinum archiepifcopum invalefeit , quod conflaret ah eifdem electoribus de eledione tradiftimulare ipfum ulterius fine fcandalo non datumfuiffe habitum, fie in tradatu eledionis * *«/, valemus, nec fine periculo tolerare. Et infra: przdidorum confilium requifitum, eledionem ip-ûioo· Licet autem fedes apoftoiica frequentibus cla­■ fius abbatis (fi perfona effet idonea ) confirmamoribus excitata, inquifitionem quorumdam ex-■ rent. Quod fi in traditu eledionis non fuiflet ceifuum fuorum duxerit committendam : pro­■ illorum confilium requifitum , licet poftea re» pter tergiverfationes tamen ipfius , ut dicitur,, quifitum fuerit non ccmperenti tempore , nec etiam expe&atum refponfum ipforum, aut non eodem cum inquifitoribus & examinatoribus colludente, necnoo corruptis teftibus & inqui- effet idoneus idem abbas : quod de ipfo fafitoiibus , ac examinatoribus fupradiôü , nonipôum erat, tanquam invalidum irritarent .Et folum praediâi cxceftiis remanferunc haftenust infra : Cum autem compertum non fuerit » competenti tempore requifitum confilium de perincorrupti, verum etiam pejora prioribus com­mittere non expavit. Et infra: Difcretioni ve­* fona Idonea predidi abbatis ; fic quando ex­ titit requifitum, non fuit expedatum refponfum il r se mandamus , quatenus fi de hujufmodi collufione ac corruouooe conftiterit .’ ex integro> nifi modico tempore; nec debeat aliisimputari, fuper praemittis & aliis , alioquin fuper novist quod iri tantum illi fibi tempus arriérant : elediunem abbatis ipfius, non perfon® fed elediodunuxat inquiratis, qux videritis inquirenda. nis vitio, duximus irritandam. G G I XXIV. •***X2^ 9 117 FRAGMENTA DECRETORUM. itS A ut & ipfi ad eumdem terminum auftoritate no* Ara juxta prxmiffim furnum te peremptorie citare procurent: & fi non poteris inveniri, fa­ Epifcopui non fnvatu interdiElum, fufpenfas eft ab ciant, ut citationis ediftum, peripfos vel alios, *' * ' officia, beneficio, jurifdifliouc. àpud ecclefiam tuam publice proponant. XXIV. Ad Bracarenfem Archiepifc. Anta eft clavis Petri. Et infra·' Ad confuXXVI. ad Cantuarienfcm archiepif. De PrPcur c. «■· fionem P. epiicopi quondam Colubricn. non poteft in memoriam doo venire, quantum Poteft in appellare procurator gener alit, cui denegan­ nos & ecclefiam Romanam deliquerit, defpexetur indneia ad amjulcndum dominum rit Petri claves, & ccclefiafticain keferit poteftalegitime abfentem. tem: cum non folum inrerdifti fententiam, quam lervaverat ab initio, temere violavit, verum etiam lleftus filius magi fl er L. reftor ecclefix de induxit alios, irnmo compulit non iervare : & Anna tranfmifla nobis petitione monftraquot inducere monitis, & Heftere minis ac terro­ vit, quod cum R. presbyter contra ipfum caufa ribus ad violandam interdidi fententiam nulla B ftudii Bononie commorantem fuper eadem ecpotuit ratione, poftatroces injurias, amiffionem cIcfiTxd judices noftras litteras impetraflet : ea­ bonorum , fpoliationem parentum , dignitati­ rum auftoritare a judicibus ipfis eodem reftorc bus , prebendis , & beneficiis fpolians, coegit citato, procurator generalis ipfius adomniaejus miferabiliter exulare .* ea fuis in hac parte trsftanda negotia, pro eo quod competentem fautoribus non abfque prefumptionc temeraria terminum, tntra quemreftoremipfumconfulcret *· conferendo, que omnia idem epifeopus in no- utrum deberer contendere vel cedere queftioni , ftra fle fratrum noftroriun praefentia publice re­ fibi concedere denegabant, pro eodem noilram cognovit. Licet autem memoratus c]ttCopus in audientiam appellavit . Quocirca mandamus , manibus noftris fpontqnea cefferit voluntate, no­ quatenus fi eft ita, revocato in irritum, &c. lentes tamen ut qui hujuftnodi fententiam inter­ didi non funt veriti temeritate propria violare, XXVII. Ad capitulum Catalaun. ac recipere dignitates, pnebendas, ac beneficia aliorum, qui abfque culpa & fine caufarationa­ Elcflio faila a majori parte capitali, non valet, tu eleft. Λ. bili eis fuerant fpoliati, fe veritatem effugiant ca­ nffi illa pan fit Janior. eMt pot. nonic» ultionis, ne faftiperverfitastranleatpre-C fumptoribus in exemplum: sudori ta re Dei om­ Cclefia veftra deftitura pallore convenientes nipotentis omnem inftitutionem , collationem orrin unum, abfente Guilqui tunc noluit inbendarum, beneficiorum ac dignitatum, prriumtereffe, ad celebrandam eleftionem terminumftaptas per eundem epifeopum, & excommunicatio­ tuiftis. Veaicnte vero termino, & Guil. difto , nis feu interdiai lentent i as, in quofeumque hac cum abiens exifteret, non vocato: premiffojux­ occafione prolatas ab eo poft interdidi violatio­ ta formam concilii * generalis ferutinio xiv. ma- * Lite-, nem ejufdem, decernimus irritas & inanes. Quia giftrum G. presbyterum cardinalem concanonivero ubi magis exceditur, ibi eft feverius vin­ cum veftrum, dc xvit. R. Remeo fem canonicum dicandum : mandamus quatenus omnibus quos elegerunt, priefato G. poflmodum eleftioni ejuf­ prxdidus epifeopus iofupradifta beneficia, prae­ dem R. fuum pnebente contenfum. Tandem pro­ bendas, & dignitates intrufit, non folum a be­ curatoribus utriufque partis in noftra pnefeotia neficiis ipfis, praebendis, & dignitatibus, verum conii i tutis, allegabatur pro cleft tone didi R. quod etiam ab aliis beneficiis, fi qua obtinent, &eccum in iv. excederet, aliam computato Guil. preclefiis prorfus amotis , tam prefumptores eofdido majorem capituli partem habebat, & * per dem, quam omnes alios qui prefalum inrerdi-Dhoc debebat pan fua Unior reputari: cum ubi dum damnabiliter violarunt, fufpcndas auftori- major numerus eft, zelus melior prxfufiiatur . tare apoftolica ab officio dt benefici* 1,1-------* " ■io. Illos quo- *■ Pars vero altera ele&QDem eamdeih multiplici­ que quos in perfouas dc res predidorut orum canoniter impugnabat, proponens praenominatum R. in eorum, prelatorum, dc clericorum, manus te­ aetate pati defeftum, nec eue fufficientis fcienti» merarias confttterit extendiffe, ad noftram com­ ad ecclefiam fuprad&am, cum »tatis mature & pellas venire prefentiam, pro meritisfententiam eminentis fcienti» praefatus cardinalis exiftat. Et recepturos, invocato ad hoc, fi opus fuerit, au­ cum eleftores cardinalis alios meritis & auftori­ xilio brachii laculatis. tate pnecellerent : habito prsfertim rcfpeftu ad perfonam dedam, meliorem telum cos habuifie XXV. Ad archiepifcopum Burdcgalenfem. conflabat. Dicebatur preterea quod confenfus didi Guil. quem pars ejufdem R. confitebatur Dc controverfia cum Bituriceufi arcbiepifcopo fuper fuiffc contemptum, afferente parte reliqua capi­ £.tX*. jure primatui. tulum potius /b ipio contemptum fuiffe , cum non fuerit conlenfus przftitus in ferutinio, fed Enerabilis frater nofter. Et infra: Volentes Epoti eleftionem accefferit, adjicere nil valebat . finem imponi litibus, ne immortales exiEt infra. Denique ftatutum gener, cone, quod ftant : mandamus quatenus ad initium proxime eleftionem decçrnit invalidam, cum contraejuf­ venturae quadragefime, quod tibi peremptorium dem concilii formam in elcftionc peccatur, non terminum duximus alfignandum, fuper jure pri­ debet ad contemptum & alia que non funt de mati», quod Bituricentis archiepifcopus in te ac forma referri. Unde quod ibi dicitur, quod ali­ in provincia tua fe habere proponit, per te, vel ter eleftio celebrata non valeat, ea refpicittan­ per procuratorem idoneum füfficien ter inftruftum, tum quae attentantur contra formam concilii me­ ad litem conteftandam, & alta negotia peragen­ morati : non autem alia que ponuntur ibidem t da que ncceffaria negotii decifioni videbuntur , ficut eft iftud quod prrfent ibus omnibus, quidenoftro te confpeftui reprefentes. Nos veronihi- bent, volunt ,& poffunt commode intcrelTe, haberi lominus archidiacono Tranfvigeni. & magiftro debeat in eleftione proceffus, ne cetera que fuper M. canonico Turoncnfi dedimus in mandatis , hoc alibi ftatuta npfcuntur, uno verbo videanConcil. General. Tom. XXIII. H * tut T D E V il» G R EGO RII P. IX, tia tur everti. Neque enim credendum eft Roman. A pont if. qui jura tuetur, quod «lias excogitatum XXXI: Ad archlepife. * Coloctniem, Colonieeft multis vigiliis & inventum, uno verbo fubvertere voluiftè. Nos ergo quz bine inde fuere Ecclefia erefla in catiedrnlem eximitur λ junfdifliom D« ebcd.c.*·propofna plenius intelieAu, cum ex Lateranettfi arcbidiacmatm ebcd.c.i«. arcUdiaconatut m tn yw quo (fi fita. fits. concilio in ordinationibus ecclefiarum major & lanior pars capituli exigatur, & ilatutum geneZ^Um Um inferior fuperiorem folvere nequeat vel rahs concilii contineat inter cetera, ut is eliga- VJ» ligare, ­ ligare , led led lupenor lupenor infenorfem infertortmliget ligetregula regutatur, in quem omnes, vel major vel lanior pars riier & abioivat, & latis ablOnum videatur ut confentit: eleâionem difii R. non perlons, fed fihus potcliatcm habeat in parentem.- miramur, potius cleilionis vitio, cum major dtfanior pars 'quod cum tu mons rium de Chcur. conftitonon confenferit in eutndcm, de fratrum noli ro­ tum in Firmicnfi ar idiaconaru, tus diecefis, rum conliho ducimus ientcntialitcr irritandam. ecdefiam erexeris cat raiera .· archtdiacotras Firmicnfis, in tantam orupit temeritatis «udaXXVIII. Ad Ccnoman. epifcopum. ciam, ut in epife ibi confecratum, & ecB defiam fuam, judidi ioncm cxccrcere przfumat. Dt jurejur. De muliere ?■ d/lapidatione bonorum epijcopatm. patrooo, ut fuum, fi voluerit, honeftum impar* liatur affenfum. Relatorum exceftus. Et infra: Sanedileftifi­ lii C-& quatuor a ii canonici Frifigien. de* XXXIII. Ad archipresbyterum civitatis novz, nunciando monftrarunt, quod Frifigicnhsepifco& M. canonicum Culmen. pus bona lui epifeopatus ( quem , ut dicunt, fuit minus canonice aflecutus ) adeo graviter dilapidat Kon tenetur reni refpondere libello in aUiono i> i;b, cU& confumit, quod nifi celeriter adhibeatur ,teperfonaliyfi non exprimitur caufa petendi. t.p medium, epifeopatus idem per cum ad irrepara* ai. irrepi bile * diflblut ionis Opprobrium deducetur.- nec lleôi filii fratres ecclefiz S. Mariz deHifbih*. fui unimodo rerum, verum etiam famz fuse pro pida , fua nobis petitione monftrarunt , digus & falutis , vitam ducit enormiter diitoluquod cum prior & conventus S. Mariz ad car­ tam. Et infra: Difcretioni veftrz mandamus , ceres , ipfos fuper qqadam pecuniz fumma co­ quatenus perfonaliter accedentes ad locum, in­ ram priore S. Trinitatis Veron. authoritate apoquiratis folicite veritatem; & eam fideliter conftolica coBveniffent ; ex parte ipforum fuit exci­ feribentes, fub figiBis veftns nobis tranlmittatis piendo propofitum, quod cum di&i prior & con­ inclufam. Eidem epifeopo terminumalfignantcs, ventus nollent exprimere in porreâo libello con­ quo noftro fe confpcftui reprzfentet pro meritis ventionali , quare fibi difta pecunia'*'deberetur , recepturus. Poteftate vendendi, dandi, infeudanfuper hoc minime refpondere tenebantur. Et quia di, feu quolibet modo alienandi bona ipftus ecdiAus judex exceptionem hbjufmodi admittere de­ clcfiz, interim eidem penitus interdida. negabat , noftramappellaverunt audientiam. Ideo­ que mandamus, quatenus fi eft ita, revocato in irritum, &c. I P D XXXIV. FRAGMENTA DECRETORUM A XXXIV. Ad capitulum Cumanum. De tie. & dc.pmx.ja. ' "Hx totrf’ Pe patrono & prafentato. De jure pa­ tron. ι.μ ^Ranfmifss ad nos tuas litterae continebant, Untana ecclefia paftoris folatio deftitut», & quod cum capitulum Eboracen. ecclefiam de Gameforde vacantem, in qua jus obtinent congregatis die ad celebrandam eledtonem praefixa, qui prefentes erant dè Cumanis cano ­ patronatus, R. clerico concetfifsent , ipfi poftnicis, ac tribus abbatibus, qui vocem incledio- modum L. clericum tibi ad dodem ecclefiam ne habere nofcuntur, capellani & clerici civita­ pradcnrarunt, poft appellationem ab eodem R. tis tlcftioni fe debere interefle dicentes, fubhu· ad fedem apoftol cam intarjcâam . Et infra : jufinodi proteftatione admifli fuerunt, quod vox Confultationi tue taliter refpondetur: quod cum eorum, qui non debent interefle de jure vel de ex vi juris patronatus, non conceflio, led preconfuetudine , non valeret. Tandem przmiflb fentatio pertineat ad patronum, przfentatum , juxta formam concilii ‘generalis fetutinio, VII. B fi ei aliquid non obliftat canonicum, inftituerc in ipfa ecclefia poteris, uipote potiorcm. de canonicis, unus abbatum , fex capellani, & novem clerici in ejufiiem ecclclie archiprrsbyterum convenerunt.* novem canonicis, uno dcab­ XXXVII. Ad Decanum & SacriQam batibus, uno capellano, & XI. clericis in ipfius Engolifm. ecdetic archidiaconum dirigentibus vora fua- Et Prabendantm nxmernr dimimetm , cum non fnffi- JJ. fifra ; Cum decem & odo fuerint canonici, tres cinnt ecclefia fecnltatet : non angendett, abbates, XX. clerici & XIV.capellani, neutram eie&oncm competimus ad majorem partem totius cum angentnr eadem, capituli perveiriue. Nec probarum fuerat quod tT’RanfmiiTz nobis lirtere continebant, quod clerici admitti debuerint, nec quod capellani admidi fuerint de confuetudine vel de jure. Nam X fignificahtibus epifeopo & capitulo Xanetfi capellani duabus ele&ionibus epilcoporum inton. quod quadragenarius canonicorum nume­ terfuerint, & ferutatores dederint voluntatum .* rus intlitutus in eorum ecclefia non poterat· obnon tamen inquifita fua vota fitifle, vel ipfe ali- fervari, pro co , quia non fufficiebant ecclefiac . <■ }■ bentes , ne talia, que audientes a deci­ indiget difpenjatime. marum , Itu aliarum rerum ecclefiis debitarum Poflolicx fedis. Et infra ; Verum quia tem­ lolutiooe retrahant, vel alias animas corrumpant audientium, in iermonib» vcftris vel alibi pro­ pore fufpenfionis ignari celebraftis Divi­ ponere de cetero prxfumatis: im.no verbo dC na, vos reddit ignorantia probabilis excufatos. opere informetis eofdem, ut ad folutionemprx· -r........................... r._ Ceterum ii forte ignorantia crafla & fupina, dictorum prompt® voluntatis animo fint intent i aut erronea fuerit, propter quod difpenfationis gratia egeatis , eam vobis de benignitate apo­ XLII. Ad patriarcham Gradenfem . ftolica iadulgctnus. D A ok. ?*>♦· Si mttropobtanuj a fuffraganeo juramentum exigit ultra formam fiatutam a canam ; fuffiiagantui non tenetur. XLVII. Ad I. & M. Pragenfescanon. Sententia fufî>et\fianii rtlaxata ad cautelam. De «tcp llcdi filii |rcludijcont:s & capitu’um CiPoflolicx fedis. Et infra : Sane vobis apud flcllanum luam ad nos querimoniam detu­ fedem apoftolicam conftiiutis , quxdatn lerunt, quod cum a Caftellano epifeopoexigeres fufpenfionis & amotionis a beneficiis /ementi® juramentum prxter formam canonicam-^ quam funt in modum exceptionis obteft*. Quas licet ceteri iutfraganci metropolitanis fuis confuevere proponeretis vos pofle. nullas efle per telles ido­ prxftarc, iidem conipicientes ex hoc ecclefi*fiue neos & inflrumcnta probare : ne tamen ordiprajudicium generan, ad fedem apoftolicam ap- natkfcicm Paganen. ecclefia propter quam vcpcllauim . Et infra: Cum igitur non deccaralii^neratis, hujutmodi objeâionis obftaculo contin- D A te fee ifte quod ab alio tibi fieri nolles: manda. mus, quatenus contentus forma canonica,quam nos acoepifeopis noftris, nobis immediate iubjeâis, recipimus, nil amplius a Caftellanoepifeopo obtentu alicujus contuetudmis exigas, pra> textu prxftiti juramenti; iciens noseumdemepifeopum ab htijuimodi juramento, quo ad alios articulos abfolvifte, vel dcnunciaftc potius non teneri. geret retardari : fcntcniias ipfas relaxamus cautelam. XLVJII. Ad I.emovicenfem archïdiaconum & priorem S. Radeguodis Piâavienfis. Dr C4*/i primatui inter Bitxricnfem tf Burdegaienfem arebiepifeopot. De fr.aior. Umilis doârina magiflri. Et infra : Man­ damus , quatenus praelatorum Burdegalenfis provinci® in ea prefentinm , & catbedraliura capi- H HUP**- ji; ιχ$ FRAGMENTA DECRETORUM. capitulorum ejufdem, necnon & Bitur icentis ca-Aipfx ad nortram audientiam appellarunt. Quo“ ~ circa mandamus, quatenus, ft eft ita , revoca­ piiuii, luper, provoonc quam inter Bituruento in ftatum debitum quicquid poft hùjuimodi l'cm & Burdigalcnicm archicpifiopo» in cauta appe.ll. inveneris attentatum, in eodem negotio primate* duximts faciendam , icquiratis affenfum : quo habito provitionem noil i am tulcmni- juxta prioris mandati nefit i ad prziatum prio­ ter publiceris SI qui vero contentum ptsftam rem de Gcrnemoc & cor.judices fuos dtredi te­ norem , prxvia ratione procedas, noluerint, vce fuperiedentes publication! prsdiÔ» dilirirte prccipiatis eildem, ut perlonaliter, LI. Ad majoris ecclefix & Chriftianiiatis fi pralati iterint , vel fi a Iriy per procuratoresdecanum & archidiaconum Lincon. idoneos, aoiVo fe confpcrtui reprsfentcnt, pro­ secuturi coram nobis jus , fi quod habere con­ De detimi/ nevehtm. tendunt , & fatistaduri pani alteri, fi Succu­ Dr priviLc. buerim, in expenfis. Udum inter priorem & conventum de Butele * ex parte una, fit priuriffam fic moXLIX. Ad epifeopum Lcxovicnf. Bnialcs de Campcfle ex alia , fuper decimis lite mota. Et infre : De confilio fratrum noftrotum Dt pronr. p< rt0 rettdit » jnd/cit, dimiffd pnatrntore decernimus, juri ptedirtorum prioris fic conven­ r' **' folvtuotdt ed ngendm. tus fuper decimis novalium , in quarum erant Onftitutis in praefentia noftra H. priore Sa­ poffettione tempore illo ,' quo indulgentis apoftolicc impetrais fuerunt, a parte altera de de­ gienti , & T. laico , dilectum flium O. cimis novalium non folvendis , non debere per fubdiaconum noftrunf fuper caufa , qux inter ipfi» fuper quadam (fumma pecunir verritur, eas non facientes de hoc aliquam mentionem, prsjudicium generari. concedimus auditorem . Et infrn : Quia prior fuper ipfa pecunia in qua dirtus T. cum fibi LU. Ad Londonien, archiepifcopum. lux uxoris nomine teneri dicebat, recepto li­ bello illicentiacus recellit, quemdam procurato­ Mnxr impqfitio i* ordin/hane pre/hteri, vel rem dimittens fbiummodo ad agendum. Quem De (kt. non diet/ni, pretermijj/ , deinde [nppleeteer. aim auditor ipfe per mandatum procuratorium iter. c. )■ fibi datum ad defendendum priorem fufficientem non viderit . eum ex huc reputans contu­ C Presbyter & diaconus cum ordinantur _ maA nus impofitionem taftu corporali, ritu ab macem , ipfo prxfaco T. in unam marchant apoft lis introduite , recipiunt. Quod fi omiffterliogorum condemnavit, taxatione przhxbita lum fuerit, nun eft aliquatenus iterandum fed in expenfis. Et infr/ : Nos au’e.n finem litibus ftatuto tempore ad hujulmodi ordines confe­ imponere cupientes , & quod ώ auditore pr®fato fartum effc dignofeitur approbantes, man­ rendos, caute fttpplendum , quod pe- errorem • el. imptr fitio, ft/ i» ex itit p'XtcrmilTum . Sufpentio * autem ma­ fiurikm V damus quatenus partibus convocans, d7.·. nuum debet Geri, cum oratio fuper caput effun­ tetefitorbui Aidpco^o · ditur ordinandi. L. Ad decanum Linconicnfem. D G •t LUI. Ad Lucan. epifeopum. Extnnmtenicitionis exeeptione non oiHenfe vtlef refcriptnm impetritum m c/ufi tfftUetini/. De cantroverfie inter Pifmot Ln/enos. ilanis ac Lucanis civibus per gravem difeordiam diu inter — fe habuerant aftiiTlertse in Chrifto fili® priorilTa & conven------- , , ,quam ------- -----------------------------, , ------ms de Campetfia nobis fipnificare cura- Drtis graviter & attritis. Et infre .· P. fubdiacono noftro dedimus in mandatis, ut poffeflionc., runt, quod cum inter iolds ex una parte , & " " priorem & conventum de Buxelleja ex altera, quam in quibufdam caftris confiat Lucanam ecclefiam habuifle , fibi prius plene ac libere, fuper quibufdam decimis & rebus abis, pro qui­ ficut tempore mote difeordiat habuerat, reftibus conveniebantur ab illis coram abbate S. Betuta , & fuper ea , de qua dubietas oriretur, ncdtfti & ejus collegis authoritate apoftolica, quzftio verteretur, & iptie ad nos ex iulficienti fufficienti cautione recepta , quod juri coram gravamine appella&nt , ac nuncium fuum ad nobis pnedirti Pifani parerent, prolatas pro oc­ appellationem miferint profequendam : praefati cupatione caftrorum ipforum in eos fententias relaxaret. Et infire : rifanis igitur afferentibus judices poti modum tulerunt excommunicationis quod per te liabat, quo minus tibi juxta man­ fententiam in eatiiem. Norths ergo litteris fu­ per appellatione praefata , non farta mentione datum noftrum fieret reftitutio, & inftanter pe­ tentibus ut dirtas fententias praefatus fubdiacode excommunicatione , per eumdem nuncium nus relaxaret .* ipfe receptis cautionibus de paad priorem de Angles dc fuos conjudices impe­ r_.-adveru ______ -,cx eo fe _appellaffe rr._.— rpropo._r_ rendo juftitic coram nobis, fententias relaxavit tratis :. pars nens, quod ipfi judices exceptionem excommu- £ ealdem Propter quod tu reputans te gra­ D Dicationis praodirte contra ipfiu, ab eadem par­ te propofitam, admittere denegarunt, ad prio­ rem de Gcrnemoc & fuos conjudices, noftras fuper hoc litteras impetravit. Coram quibus ex parte ipfaum fuit excip ficut nec debebant, admittere noluerunt : fed cum dirtus prior de Gcrnemoc & conjudices fui talem exceptionem noo reciperent earumdem, P vatum , ad noftram prefentiam accelfifti, im­ pugnaturus proceffum fubdiaconi f®pe diâi. Et infre : Porro duo in noftro continebantur man­ dato .* ut videlicet poffeffio , quam conflabat Lucanam ecclefiam habuiflê, tempore motz difcordi®, prius reftituerecur eidem : & ut ejufdem poffdTtonis reftituho fieret plene ac libere, ficut eam habuerat tempore fupradirto . Quo­ rum primum ad fartum , alterum vero refere­ batur ad modum. Unde licet, prout pars Pila­ norum dicebat, in farto, mandati formam fubdiacoous ipfe adimplere nequiverit , quia non I*»' De reft it· ipoL c >j 117 G R EGO R I I P. I X. 118 poterat facere tibi reftitui pofleffionem caftro-A LV1I. Ad Medkdanenfem arehiepifcopam. nun, de qua non conftabat eidem, nec etiam, fecundum quod tu ipfe , dicebas, affiâuum fle penfionum potieflio poterat tibi reftitui , quia ca non fueras fpoliatus : fuit tamen in modo icut in uno corpore. Bt mfnt t Cum igint peccatum, quia debuit facere, ut Pifaai pofleffionem pcnlionum fle affiâuum , quam per eo­ nonnulli laid praedicare pndumant, fle vorum confetiionem conftabat te in caftris prasdireudum nimis exiftat ne vitia fob fpeeie virtu­ tum fubintrent nos attendentes quod doâoâis habere , tibi dimitterent plene ac libere, faut ecclefia tua illam habuerat tempore mote rum ordo eft in ecclefia Dei quau prxeipuus, difeordi*. Quod quidem efle non poterat, niti mandamus quatenus, cum alios Dominus apoPiiani caftra ipfa omnino dimitterent : quia ftolos dederit , alios prophetas, alios vero doflores , interdicas laicis univerfis , cujufcumillis detinentibus caftra & munitiones caftrorum, iu quibus diâas penfiones recipis fle affiâus, ea que ordinis cenfeantur, ulurpare officium pneplene ac libere habere non poties , faut habe­ dicandi. bas quando ipfi caftra eadem minime detine­ B LVIII. Ad magiftrum fcbolaritun H. fle bant .* eo quod quatndiu ea detinent, in eorum poieftate relinquitur te non admittere vel repel­ G. de Rupe canonicos S. Audomari Morincnfis ditecefis. lere quando velint. His ergo diligenter auditis, proceifutn hujufmodi de fratrum noftrorum con­ fit 10 irritum judicamus. Si :/, fm» defiit effe tutor, aaaaiae pfilli eonve- De appel!. Mtatr ruVifa/, poterit appellare. «· <’· LIV. ad prxpofitum S. M. Magdeburg, X parte M. domine de Cofb. * nobis fuit * al. Cola· fit decanum Mifnen. oblata querela , quod cum nobilis mulier Λκ· domina de Bellebron. * fuper quibufdam terris * «z. tti»De prob. c. XÆs fm corom primi i judicibui faite fient, fidem ipfam nomine filiorum fuorum coram judicibus ri“· ”· faciunt ciram fecmdii. authoritare noftra traxitiet in caufam , eadem Im bon* memoris . Et infra : Cum afta in judicum ipforum excipi fecit pntfentia.· quod oiiginalia „ dicantur apud , priores ,____ ,________ judices rc- cum res, de quibus in judicio agebatur, fleprasImanfitie : mandamus quatenus ea cum omniCdifti filii ejus fub poteftate fle tutela ipfius mi­ diligentia requirentes , ipfa ii potuerint inveni* nime permanerent , cum jam ad fecunda vota ri .· & fi qua parte duxerint legitime propo­ tranfitiet, fuper his ei non tenebatur, ipforum nenda , in feriptis iedafta ad noftram prxlen- nomine, quorum tutrix efle defierat, refpondetiam remittatis. Alioquin cum non revocetur re . Sed quia didi judices hac exceptione nein dubium de conteftatione litis fuper ftatu Piglefta, nihilo minus ad hoc compellebant eamgam. monafterii , & quibufdam fpoliatiooibus dem, ipfa fentiens fe gravari, noftram audien­ contra abbatem ejus faâts a Masburgenfi epi* tiam appellavit. Ideoque mandamus, quatenus , fi ita eft, revocato in irritum quicquid poft ap­ fcopo ; recipiatis partium probationes de novo, & audientes, fi partes audire voluerint, de com- pellationem bujufmodi inveneritis attentatum, audiatis hinc inde propofita, &c. pofitione traditum, tam quod fuper hoc inve­ neritis, quam caufam fuflficientcr inftruftam, ad LIX. Ad magift. fle fratres domus Morien. nos remittere procuretis. S E C LV. Ad magiftrum A. de Mandeforde. D . l> voro < i· Ixdrx fNi fe relaturum pollicetur , confnltotionii rxrasptar edat partibâi. Proptflam ingrediendi religionem, non obligant . Ntimafti . Et infra : Prrterea bofpitalariis ignorantibus, fle non fafta cis copia de initteraturam tuam. Et infra : Cum ex qua­ quifitionis proceflu, ad nos relationem tranfmidam minutione, nimio fuities mortis pa­ vore perterritus, hxc verba protulifti : non diu lifle nofcuntur : cum juxta legitimas fan&iones , hic morabor : proponens in animo , quod reliquoties relaturum fe judex quilibet pollicetur, ligionis hab'tum etiirs aliquando fuicepturus. Et illico litigatoribus apud aâa confultationis exem­ infio : Tibi igitur refpondemus , quod fi plus plum edere teneatur . non eft in voto proceffum, tranfgretibr judicari non poteris, fi non impleas quod dixifti. LX. Ad epifeopum N. I L LVI. Ad capitulum Matian. Excommunicetur, qtti fuit akfolutur in morte, in De fepdt. coemeterio frpelialur, tJ betredet fotiifociont. c* 't* Eleitio pontifici non fiat per laicoi tum canonicii. & elee. pur. c. )<■ • ai. MeffrAtiana * ecclefia paflore vacante . Et in­ na IVA fra : Edido perpetuo prohibemus , ne per laicos cum canonicis, pontificis eledio iumatur. Que fi forte praiumpta fuerit, lam obtineat firmitatem . Non obftante traria confuetudine, que dici debet potius ruptela . prenul­ con­ cor­ Arochiano tuo , qui excommunicatur pro manifeftis excelfibus , videlicet homicidio, incendio , violenta manuum injeftione in per­ form ccclefiafticas, ecclefiarum violatione , vel inceftu fuit, dum ageret in extremis per pres­ byterum fuum juxta formam ecclefi* abfolutus , non debent coemeterium fle alia ecclefi* fuflragia denegari. Sed ejus heredes fle propin­ qui , ad quos bona pervenerunt ipfius, ut pro eodem fatisfaciant , ctnfura funt ccclefiaflica compellendi. P rLXL 4Λ <19 fragmenta LXÎ. Ad Neapolitanum archiepifcopum . DECRETORUM. Nrttu ex fervo tf libere liber eft, & Zür/tr promovetxr. E* ati. Z ·· i ?o A furam ecciefiaflicam cctTarc ipfos ab hiyafmo di, & fatisfaccrc dc praeteritis damnis fii inju­ riis ,. appellatione remota compellas. LXV. Ad epifeopum Piâavienfem. Ileâns filius G. diaconus propofuit : quod Affinita fxpervenient ans Wfolvit _ . MarrtmMMM. ~ I. miles ea occafione quod patrem ipfius «<· c- «· bominem fuum cflc proponit, licet macer fua, Ordanx mulieris petitio continebat, quod I. cujus debet imitari conditionem , libera cflc iaicus cum ipfa, que nondum decimum aeta­ nofcatur , ne promoveatur in presbyterum im­ pedire prefumit . Quocirca mandamus , qua­ tis fuz annum compleverat , per verba de fu­ tenus , fi tibi conftirerit de prsum (fis , eumturo contraxit , fle ea intra anni fpatium car dem militem ab hujufinodi impedimento refla­ naliter cognita, matrem ipfius fibi matrimoniare compefcas. liter copulare , fle ad damnatae commixtionis B amplexus procedere , non expavit . Et infro : LXII. Ad Noviomenf. epifeopum. Quare pnefata I. fupplicavit , ut cum carnis flimulis rcfiftere nequeat, fibi (nc jure tuo fine Do «Amb. teftementi ad exeqxendet piet volmpropria culpa fraudetur,) providere fitlubriter di­ gnaremur. Eapropter mandamus , quatenus, fi Mn compellentur. res ita fe habet , utrumque ipforum ad voven­ Ua nobis fraternitas intimavit ,/quod non­ dam perpetuam continentiam attente moneas fle nulli tam religiofi , quam clerici izculainducas .· fic fi ad eam induci nequiverint , me­ moratum I. iniun&a ei primitus pro commiflb res, & laid, pecuniam fle alia bona , qux per manus eorum'ex teftamentis decedentium de­ inceftu pœnitenjia competenti, ut eidem coha­ bent in ufus pios expendi , non dubitant aliis bitet, fic conjugale debitum reddat exaAus, cctifibus applicare . Cum igitur in omnibus piis defiaftica cenfura compellas. voluntatibus fit per locorum epifeopos provi­ LWI. Ad I. Montaient mouafterii de dendum, ut fecundum defundi voluntatem uniPlauda. * * Piooci. verfa procedant, licet etiam a teftatoribus id Ptoma contingeret interdici .* mandamus, quatenus executores tcftamentorum hujufinodi, ut bona ipfa Conjnx confentiinte viro continentiem pro- De coarerf. fideliter & plenarie in uius pnediâos expendant, mittit, & religionem profitetur, repeti coajug.c.»·. monitione prcmjfla compellas. ab eo non poteft . D J T LXUI. Ad Norvicenfem epifeopum. Udum a C. laico mota contra te, quam uxorem fuam dicebat , materia qtucftiovoco c i. De eo, qui in peteriliatate vjvit. nis, R. fitnAse Maris in Cofmedim diae, cardin. dedimus apditorem : coram quo diâus C. Enientis ad nos R. narratione accepimus, conquerendo.proprens quod indebite recufabas quod in puerili state confittutus , Hieroeidem, cujus uxor, eras per confenlum de pnelolymam difpofuit proficifci : cuidam quoque, fenti & carnis copulam fubfecutam , matrimoqui fepuicrum Dominicum propofuar.it vifitare, nialiter adhzrerc, te fibireftitui poftulavit. Ad fidem dedit , fle fuam recepit ab eo, quod fibi quod fuit refponfum , quod ipfe pro anime fus invicem in via focii fidelesexiftcrent.fr infra: remedio, pura fle fpontanea voluntate, przfenNos autem ipfum a voto quod in aetate tene­ ^tibus duobus religiofis facerdot ibus, fic adhibitis ra, facilitate potius , quam ex arbitrio diferequinque reftibus fide dignis, omni juri quod in tionis, promiGt, abfolvimus : ita tamen, quod te habuerat , renunciavit omnino, refignando illud in manibus alterius ex facerdotibus fupraidem votum eleetnofynis redimat, fic juxta con* et, wtrum^'‘um no^runs ‘ toto vitx fur tempore uni didis, qui in perfonam ecclefie refignationem pauperum Chrifti, dummodo ad hoc facultates hujulmodi recipere procuravit : fic quod idem fuse fufficiant, debeat providere. C. ie caftitatem (enaturum promifit, pauperum­ que hofpiulis de Ponte obfequio le devovit, LXIV. Ad fratrem Palmerium canonicum promittens voto folemni omnia fic fingula fufanâs Trinitatis. pradiâa , fic tribuens tibi licentiam ad monafterium tranfeundi : te verla vice ,ftmiliccr pro­ De foro De laicit ufxrpentibxi jure eccl^fioftico. mittente ac tribuente illi licentiam, fle jus quod libet refignante , ficut hrc omnia dicebantur loqueftus eft nobis Bononienfis epifeopus, per publicum inftrumentum effe probata manu quod poteftasflc commune Bononienfe tem- pB. notarii Aretinenfis coniedum . Verum prenommants C. propoiuit , quod cafu amiflb inSoralem jurifdi&ionem , qus in quibufdam ca ­ ris fle villis, ecclefic Bononienfis competit ple­ flrumentoprrfato, illud in prima peribna, quod no jure .* fic in cujus quafi poflêflione fuiilc ac prius erat io tertia , infertis pluribus in uno, elfe dignofeitur , per violentiam ufurpare inz- aliter quam in alio fuit ab ipfo formatum .* fic fumunt . Et inject : Cum autem valde fit ini­ cum tibi iratus fui fiet , ficut verba fic verbera indicabant, nondum calore iracundis quiefeenquum, ea, que collata funt pro remedio pec­ catorum venerabilibus ecclefiis, vel relifta, aut te, quidam ipfum deceptorie allexerunt, propo­ eis juftiq modis aliis acquifita , aliis ufibus ap­ nentes eidem, quod in hofpitali pnedifto cibis plicari, propter quod merito imafores ipfarum ad libitum poflet uti , ac proprium recinere, rerum , tanquam lacrilegi , funt anathemati praefato B. fibi nihilo minus promittente, quod ufque ad fatisfaAionem congruam fu pponend i. non folum ardorem, fed etiam appetitum libi­ Et infra ; Mandamus, quatenus, fi tibi confiidinis extingueret in eodem. Propter quod quicterit depraetniflis, monitione przmifla , percenquid in hac parte fecifle dignofeitur : iratus, General. Tom. XXIH. l fe- V C D 131 G R E G O R I I P. IX. rji feduAus pariter & illeftus, & fub fpe promit-A fatur qui pannos, granum, vinum , oleam, Ac fioois, ' ‘ ac fub ‘ ea conditione vel modo, "■fi pof- alias merces vendit, ut amplius quam tunc va­ * -tfrnft f*1 continentiam obfervare , aflerait a fe * fa- leant , in certo termino recipiat pro etfifan. fi tamen ea , tempore contraAus, non fuerrt &aa». Aum. Sed ad illa rcfpoodebatur e contra, quod tabellio in tertia pcrfooa inftrumcntum con­ vendituras. ficiat , vel in prima (dummodo non mutetur LXX. Ad Remenfcm archiepifcopum fubftantia veritatis) nihil interefla videtor . In* & iufiraganeo» fuos. fuper quamvis aliquando fpes memorato G da­ ta fuiflet, per quam ad hoc fe propofait induPropter iar incontinenti* non valeat in foculo remanere. eris ordinibus conftitutnm (cum pio horefi fue­ rit curias fitculari relinquendus aut perpetuo imNo» itaque habito fratrum noftrorum conGlio, te ab impetitione diAi G fententialiter duxi* murandus) convocatis abbatibus , aliifquc prae­ mus abfolvendam , perpetuum i Ut fuper hoc latis & reltgiofis peribitis, ac litteratis fne diecefis, de quibus expedire videbitur , fuus folus filentium imponentes. poflit epifeopus degradare. LXVII. Ad priorem S· Bartbolomci, & decano LXXI. Ad archieptfcopum & priorem S. Maris de Arcubus London. Rothomagenfis. Dc jniicf, qui petenti hm facit edi DrM.inftr. Committit He monaficrinm reformandam. caaraMtaM inftrnmenta. Lim I. V. de P. ordinis Tirooenfis. gt inPerpetuus vicarius ccdcfis de Recham _, fra „: — Ne _________ igitur reformatio monafterii vaA nobis ixpofuit, qood cum prior & con____ _________ ._ ventus de Ledis eum fuper decimis coram ju-Cieat retardari : mandamus , quatenus relaxat» dicibus authoritate apoftolica conveniflent, flt excommunkationum icu fufpcnfionum fentendiAus G. fuper fimilibus coram ipf» rcconve- tiis, fi quas idem abbas protulit, vel per quofniflet cofdcm , quia diAi judices copiam quo*■ cumque judicas promulgari fecit, pofl inceptum rumdam infttumentorum communium, qu* ha­ negotium in eos, dc adhaerentes eifdem, ac cis reftitntis , quos idem abbas, negotio pendente ' bebat pars altera; dc per quae intendebat inten­ tionem fuam fuper principali fundare , heri cootra juftitiam fpoliavit .* in negotio, de pla­ non faciebant eidem hoc eum inflantia poflu- no dc abfque judiciorum flrepitu procedente», lanti : noftram audientiam appellavit. Idcoque cum talibus maxime in hoc cafu non deceat Dei fervo» involvi, inquiratis qu* circa perto­ mandamus, quatenus ficft ita, revocato io fla­ tum debitum, &c. nas & obfervantias regulares videritis inquiren­ da , corrigentes & reformantes tam in capite LXVII I. Ad priorem fratrum Paedicatorum & quam in membris, qu* cotreAionfe & reforma­ tionis officio noveritis indigere : juramentis fi archidiacon. Rbcgin. qua de tacenda veritate abbas extorferit, relaDxatis, prorito ut negotio ipfo pendente praefati f'acente epifeopatn, capitnlam cocgirmet De «ajar. & eltàiontt. monachi eidem abbati obedianr & intendant, O G ira tamen quod per hoc profccutio negotii non Um olim caufa. It infra : Quocirca man*■ valeat impediri. Si vero telles contra eum­ damus, quatenus licet conventus monafle- dem abbatem pcoduAi fuerint, diAorum ipfo­ rii S. Salvatoris Meflancnfis fint ipfo jure hacrum copiam ei dari faciatis . Pnedi&is autem vice eligendi potcftate privati : de gratia tamen monachis expenfas faAas propter hoc , fic tri­ eligendi feu poflulandi detis ipf» authoritate bus vel quatuor ex iftis , vel ali» quos ido­ neos ad diAum negotium profequendum duxe­ noftra liberam facultatem .* mandantes eifdem, nt cum ecclefia Meflan. vacet ad pradens, ele- ritis aftumendos, fanatis de bonis ejufdem mo­ nafterii : & faciendas expenfas ad profecutioAioncm fuam confirmandam , prout de jure nem ipfius negotii neceflarias , computatis , fi fuerit, vel etiam infirmandam pnefentent capi­ tulo Meffancnf. qua propter hoc receperunt de bonis monafte­ rii , cum proprium non habeant, miniftrati. gContradiAores, tfc. LXIX. Ad fratrem R. G D* ufar. jÇri fiat tifararii , qai «Μ. "XT A rigant i vel eunti ad nundinas certam muxN turns pecunic quantitatem , eo quod fufcepit in fe periculum recepturus aliquid ultra fortem , ufurarius eft cenfcndus. Ille quoque qui dat decem folidos , ut alio tempore totidem fibi grani , vini , vel olei menfur» reddantur: qu* licet tunc plus valeant, utram plus vel minus folutionis tempore fuerint valiture, verifimiliter dubitatur : non debet ex hoc ufura­ rius reputari. Ratione hujus dubii etiam cxcu- LXXII. Ad epifeopum SilvaneAenfcm. Si major part capitaJi eligit indigmon, valet elo- pt Λ· A βίο de digna a minori parte etian ea eodem fcrnlinio fetfa. ongregato Nivcmenfi capitulo ad eleAionem futuri paftoris, XIII. tn decanum,& XVIII. computato procuratore cujufdam abfentis, in cantorem ipfius ecclefi*convenerunt .-oui cum plure» in eum, & pauciores in alium fua defideria direufsent, a parte fua elcdus exritil C i|S FRAGMENTA DECRETORUM. f|4 in paAofcm ecdefi* Nivcrncn. poftmodum crc- A qualibet relaxetis, recepta prius ab ipfo idonea cautione, ut û ad pinguiorem fortunam deve· dente parte decani quod alii plurimum deliquii, fent eligendo perfoaam feientia; litteralis exper­ rerjt, debita prcdiâa * pcriolvat. * prafolpc tem , propter quod illis fecundum ftatuta LateLXXVI. Ad archiepifeopum & ranenhs concilii ipfo jure eligendi poteilatc pri­ vatis , potcftas eligendi ad cos extitit devoluta ; magiftrum R.· Turonenf. decanum ipfum, qui in cum fua vota direxe­ rant , in fuum epifeopum elegerunt, ad fodem Pre ww profond* ntttfnîùnt) ali» iiviii apoftolicam appellantes. Et η^τλ: Rdiquis pe­ tentibus ut irritare decani deâionem attentatam Um cauiam, que inter Aareliancnfan «i· a paucioribus, fle port aliam non caflatam, ac confirmare reliquam yduti canonice celebraram fcopum, & 1. dc Btefis canonicum fanas » pluribus de perfona idonea dignaremur. Nos crucis, luper integratione prsbend* ipùuscano­ igitur mandamus, quatenus fi diâus cantor de- nici vertebatur, vobis duxerimus commit tendam. fc&um in litteratura non patitur, & alias eft £t infrn: Gonfultationi tus taliter refpondcmv*.* idoneus ad regimen paftoralc, ipsius clcâioncm B Quod noilrx intentionis non exiftit, ut pro hprocures authoritate noftra, infirmata reliqua, tegratione prxbend* fiipradjâi canonici prx'renconfirmare. Alioquin ipfius cantoris eleftioneir­ da de novo aliqua fciodcrciur. rita, praenominatum decanum, fi nihil ei de ca­ nonicis obfiftcret ftatutis, eadem authoritate prsLXXVII. Ad archicpifc. & G. canonicum Turoncn. ficias ccclefi* memorat*. G LXXIIL Ad epifeopum Suan. Pt nfptUntitut. : Clgmficante Aurelian, epifeopo nos noveritis kJ acccpifTe, quod cum dccacuf & capitulum Magduncnfc, ipfum, fuper eo quod dicebant ali­ Rave gerimus, quod cum in ecclefiam 5. bi quam in ftaliis decani & capituli prxdiâoMariae de Otbicello, & quafdam alias exi- rum carnifices carnes vendere non debere, co· nemo mtua aamonaitertum o-Anaitaui ram judicibus authoritate apoftolicaconvenient, ftentes inuKEccti tua dKKccfi ad monafterium S.Anaftafii - de Urbe fpeftantes nullam jurifdictiooem habeasC petentibus tandem decano & capitulo nominatis ordinariam, aut etiam delegatam occafione lit- judicum officium implorando, ut cum idemepifcopus poft citationem cames in ftaliis aliis ven* terarum noftrarum, quas fuper correction* cle­ ricorum tibi tranfinifimus .* in eas interdiâi, ac di feciflct, quod per cum fuper hoc fadum fue­ in clericos earumdem fufpcnfionis fententias pro. rat in ftatum priftinum revocarent : pro parte raulgafti .' quamquam abbas ejuldem monafterii ipfius fuit propofitum, quod eum lis pnefertim cos corrigere fit paratus. Et infrn; Mandamus, non faiflet fuper negotio conteftara, locum im­ quatenus fi eft ita, prudenter corrigens per te ploratio hujulmodi non habebat .* adjiciens quod eum dc confonfu partium coram dt&is judicibus, ipfum que minus provide attentafti , pradiftis fcntentias fine difficultate relaxes. ad litigandum fuper ipfo negotio certus dksfta- , ut etrrignt ckricoi, daf ri jnrifti&iontm fitptr txentfiw . DeelBcard. c. G LXXIV. Ad abbat. Trecenfom. D· foro CkrisMt aro pottfi jurifidiffiotunt Μη fui indicit “Λ *· ’ ’ prirqgarv, nifi tpifcopm conf mint, Cf jadrx ilk fit ecclffinfîtcui, O Ignificafti nobis, quod P. clericus ad petitio^7 nem G mercatoris fc tu* jurifdiftioniiubjccir, fi in termino nunc elapfo de pecunia mu­ tuata non fatisfeciflet eidem. Etinfrn: InquifittOni tu* taliter refpondemus, quôd licet privatorum coofenfus eum, qui jurildiftioni pneeflê dignofeitur, fuum poflit judicem conftitucre; cle­ rici tamen in judicem non fuum, nifi forte fit perfona ecclefiaftica, & epifeopi dicecefani vo­ luntas accedat, confentire non polTunt. LXXV. Ad decaaum & I. canonicum Tullcnf. Os fotore, j. du*. Dt tltricit qui non hninut wtdt fntiifocinnt enditorikut. 04^. ✓'XDoardus · clericus propofuit, quod cum P. > clericus, D. laicus, & quidam alii ipfum coram officiali archidiaconi Remenfis fuper quibufdam debitis convenaient : idem in cum recognofeentem hujufmodi debita, fed propter rerum inopiam folvere non valentem, excommunicatio nis fententiam promulgavit . Et infmt Manda­ mus, quatenus, fi conlliterit quod pnedictu.'O. in totum vel pro parte non poflit iolvere debi­ ta fupradifta, fententiam ipfam fine difficultate Concik Cenerul. Tom. XXII!.. tutus fuilTet, & quantum ad eam diemfolutum fuiflet judicium eorundem, praevenire diem ipfum ac audire partem adverfam in tali imploratio ne , abfque confcnfu partium, non debebant. Et quia fuper his non audiebant eumdem, noftram D audientiam appellavit. Et licet procuratorem fis­ um intra annum ad hujufinodt appellationem miferit profequendam ; quia tamen diftur procu­ rator , ut creditur, circumventus , contra inhi­ bitionem ipfius epifeopi noftras fuper hoc ad quofdam judices certa ratione fufpoftos litteras impetravit.- diftus epifeopus uti noluit litteris fic obtentis, petens non obtlante lapfu anni ad pro fecutioncm appellationis admitti. Ideoque man­ damus , quatenus fi de inhibitione hujufmodi, & premi (fis caufis appellationis, vel carum al­ tera conlliterit, revocato in irritum, tfc. ubi­ que ad attentatum in jam diâo negotio juxta priorum continentiam litterarum, &c. LXXVIII. Ad Tolet. & Compoftel. archicpifcopos. E fui fpe innutnitAtit in itckfii/ vtl eetHMtriif taM dtUnquwt^ intmt»iWr aro grodraas. ccd. c.··. Mmunitatem ecclefiafticam. Etinfirt: Nonnul­ li impunitatem fuoram exceffuum per defenfionem ccclefi* obtinere fpcrantts, homicidia & mutilationcs membrorum in ipfis ecclefiis, vel earum ccemeteriis committere non veremur : qui, nifi per ecclefiam ad quam fugerint , crederent fe defendi, nullatenus fuerant commifluri . Et I * I H; G R E G O F III P. XL 15< Corn autem in eo, in quo delinquit,pu*Λ > permittunt quod * novi ûcerdotes eorum alibi * w niri quis debeat; *& fruflra legis auxilium invo­ quam in ecclefiis fuis celebrent primas MilTas , cet, qui committit in legem.· mandamus quate* eos nihilominus compellentes, ut in quotidianis Miliis, quas in fuis locis dc altaribus celebrant, nus publice nuncietis, ta’es non debere gaudere immunitatis privilegio, quo faciunt fe indignos. oblationes ad opus eorum recipiant & refervent. Quicquid etiam eis, dum celebrant Mill arum foLXXIX. Ad B. judicem Viterbienfem. lemhia, intra domorum fuarum ambitum pia fidelium devotione donatur, ab ipfis extorquere D* coafrf. & cntftflioM faBa in jure fer errorem fa&i. oblationis nomine contendentes: quod eifdem tam in ornamentis altaris, quam in libris ecclefiaftiX parte abbatis & conventus monafterii S cis abfolute confertur, vindicant perperam juri M. fuit propofitum, quod cum inter ipios fuo· Quocirca mandamus, quatenus univerfi & a praenotatis gravaminibus defiftatis, fubex parte una, & V. nomine luar uxoris exaltefmguli ­ ditos veftros ab hujuimodi ardius compefcendo, ra, coram te quaftio verteretur, oeconomus monafterii memorati quxdarn per errorem fidi fuit in jure confellus, ex quibus timet tibi prsrj.iJi-B LXXXII. Ad univerfos ecclefiarum przlato». cium generari. Cum igitur negotio nondum li­ nito, nemini nocear^error fadt : mandamus , quatenus, fi de hujqimodi potuerit errore noce­ Gravamina Predicatorum & Minorum, « quibus procipit prolatos abftinere . ·■■>■ re, provideas, ut miïhsm fibi fuper hoc praeju­ E dicium generetur, imis prava. Et infra: Cum quidam viri re­ ligiofi ut puta fratres Prardicatorcs, &Mi* nores, quorum ordinem & regulam ledes apofto­ lica nofeitur approbate, in ardillima ppupertate De proou. A caa/a matrimoniali conflstiuns procuratorem Chrifto pauperi famulentur.* plerique praelati & s- **· gaudeat plena libertate, alii eos ad fynodos fuas cogunt accedere, ac fuit conftitutionibus lubjacerc. Nec his contenti, ca­ Ccedens ad apoftolicam fedem . Et infra : pitula & ferutinia in locis fratrum pro his cor­ Mandamus, quatenus D. nobilem mulie­ rigendis facturos fe comminantur, fidelitatem ju­ rem , qux fub tua poteftate tenetur, plcn« reramento firmatam ab eorum miniftris fit cufto* ftituas libertati, faciens ipfam ad caftrum de di bus exigentes: eis quoque, ut tam extra civi­ Mafia Lucanx diœcelis fecure perduci ; ut exitates, quam intra , cum eis proccllionaliter ve­ ftens ibidem libera, procuratorem libere ordina­ rnant , ex levi caufa mandantes : excommunica­ re valeat, qui fuam coram nobis juftitiam protionis fententiam fulminant in benefactores i pio­ fcquatur. Tu ergo fupçr fponlalibus, quae inter rum , fic id ipfum fratribus comminantes, cos natam tuam & filium ejufdem nobilis contrada de locis in quibus Domino famulantur latagunt proponuntur, procuratorem idoneum ad prsefenamovere, niti eis obediant in omnibus fupradidis. Ad hxc, ne fratres ad honorabiliores civi, tiam nollram mittas, qui ad agendumficrcfpontates & villas, ubi rcligiok ac honefte valeant dendum plenariam habeat potellatem. commorari, a populis devote vocati accedere au­ deant , inhibentes: tam in accedentes fratres, LX.XXI. Ad univerfos ecclefiarum prxlatos. quam in receptatores eorum, przfumuntexcom­ De exc;ff. XI'. Gravamina illata religiofis, « quibus proripit municationis lentendam promulgare. Ab eis etiam de hortorum frudibus decimas, necnon de habi­ ptal· «·’*· prolatos obftinere. li taculis fratrum, ficut de Judxorum domibus , LXXX. Ad nobilem virum * (Jbaldum civem piianum. , _ , Dmbdsum N A imis iniqua. Et infra': Cum religiofi viii contendunt reditus extorquere.* afferentes quod nifi fiatres morarentur ibidem ab aliis habitato­ abnegantes falubriter femetipfos, elegerint ribus proventus aliqui folverentur : dc ut ipfos in paupertate Chnlto pauperi ad placitum famu ­ fuse fubdant totaliter ditioni, eifdem miniftrosdc lati , tanquam nihil habentes & omnia pofiidencuftodes volunt praeficere pro fuse arbitrio volun­ tes : non dektnt plerique, tam ecdeftarum prae­ tatis. Quocirca mandamus, quatenus univerfiac lati, quam alii, qui aeca cupiditate fed udi, profmguli a praenotatis gravaminibus defiftatis ,fubprix aviditati fubtrahi reputantes quicquid prarditos veftros ab hujufmodi ardius compefccndo, dtdis fidelium pietas elargitur, quietem ipfonun inquietent multipliciter inquietant * . Volunt namque con­ tra regulam a fede apoftolica approbatam , & EXXXIIL Ad univerfos ecclefiarum pnelatos, fui ordinis infiituta , ipfis invitis eorum confeffiones audire, ac eis injungere pcenitentias ,& EuDe prolato obligant» ecclefiam pro alienis debitis, De folur. c. ». chariiliam exhibere : nec volunt, ut corpus Chrifti in eorum oratoriis refervetur : & fratres ipI quorumdam. Et infra; Firmiter inhibemus, n« quis praefumat ecclefiam fibi commifliun forum defundas apud ecclefias fuas compellunt fepeliri, & eorum exequias celebrari.* & quis de­ pro alienis gravare debitis, aut litteras alicui feu cedentium fratrum alibi quam ia fuis ecclefiis figiila concedere, quibus poffent ecclefue obliga­ eligat fepulturam, funus primo ad ecclefias fuas ri.· decernentes, fi fecus fuerit attentatum, ad deferri coguntut oblatio luis ufibuscedat. Nec fufolutionem talium debitorum ecclefias non tene­ ftinentes eos habere campanam vel ccemeterium ri . Si quis autem contra praemiffa de cetero vebenedidum, cettis tantum temporibus permittunt nire prsefumpferit, ab adminiftratione fpjritualium ipfos celebrare Divina. Volunt quoque indomi- & temporalium noverit fe fufpcnfiim, bus corunidcm certum numerum fratrum , facerdotum, clericorum, & laicorum, necnoncereo• rum , lampadarum, & ornamentorum , pro vo­ luntate fua taxare, ac refiduum cereorum, quan­ do noviter apponuntur, exigunt ab e i idem. Ncç LXXXIV. N S H «57 FRAGMENTA sD','^**4LXXXIV. Occwlti criminir rea/ , pvwrre pumtotmadii, poihpnes utrique communes quibufdam vendidit pro Enerabilis frater nofler Portuenfis epifeopus quadam pecuni® quantitate , ac ut hujufinodi venditio robur -firmitatis haberet, emancipavit luppheavit, ut cum quandam praebendam, que in Argentinenfi ecclefia tamdiu vacaveratcofdem, , & fecit eos contractui confentirc.Qpaquod donatio ejus erat'ad fedemapoftolicam de­ tc fupplicavit, ut vel venditionem eamdem man­ voluta, I. clerico contulerit, dum in filis parti- daremus nunciari nullam,-^el, cum __________ adhuc____ exibus legationis officio fungeretur, luam collatio-Bflant intra tempus ad obtinendum beneficium ia nem benigno profequeremur affeâu. Verum pro­ integrum reftirutionis indultum, & intra annum curator Argentina capituli propofuit exadverfo, & diem a tempore contraâus ipfis tanquam pro­ quod idem capitulum hoc audito confuetudincm ximioribus competeret fuper illa pontone ejus allegans antiquam inviolabiliter obfervatam, jux- . offerendi emptoribus pretium; juxta municipii ta quam nullum, nifi nobilem & liberum , & Panofincmconfixtudinemapprobatam, quod haab utroque parente iiluftrcm, honeft® converfa- âenus omilerunt, dignaremur eis fuperutroque, tionis ac’eminent is fcienti®, in fuum confort ium, cum in hoc non modicum l®fi nofcantur , dc hadenas admiferant : ne contra hoc fieret, maxi­ emptoribus pontonis ejufdem, vel eorum fuccef* me cum nulla tunc praebenda vacaret antequam mo­ foribus pretium fint offerre parati, per idem be­ nitorias vel exeeutorias litteras recepiifet, adfeneficium fubvenire . Quocirca mandamus , dem apollclicam appellavit. Et infra: Nos igi­ quatenus fi ptzmifla inveneritis veritate fubnixa, tur attendentes, ouod non generis, fed virtutum vel venditionem prcdiâam , quoad partem ex nobilitas, viteque noneftas, gratum Deo faciunt, fucceffione nuterna ipfos contingentem , nun& idoneum fervitorem, ad cujus regimen non ciare curetis , fi in ea debita juris folemni- inultos fecundum carnem nobiles & potentesele-Ctas eft omifTa-· vel fi- forfitan intervenerit & git, fed ignobiles «c pauperes: eo quod noneft eos Jefos elfe couftiterit, tam fuper ea, quam perfonarum acceptio apud ipfum, ic vix ad cul­ fuper nefidua portione , dum tamen quod offe­ mina dignitatum, nedum ad 'praebendas , viri runt duxerint faciendum, authoritate noftra in eminentis fcienti® valeant reperiri.· exceptiones integrum reftituere Audeatis. hujufinodi non duximus admittendas -Et mfra: D. Ulates. Ducretioni veftr® mandamus, quatenus fi vobis CI. Refiittaio in integrum a fto pofialanda. WÛ.C.J. - conftiterit prxdiftam praebendam vacafle, quando ipfam dido I. epifeopus contulit memoratu*, ip­ Aufa reflitutionis in integrum coram judi­ fum ad eam recipi faciatis . cibus ordinariis adminiftratiooem habenti­ bus , vel delegatis ab eis , tradari poterit dc fi* De pred. XCVII. Dt n qti providendus erat in ecclefia. niri: five hoc ipfis delegatis foecialiter deman­ datum fuerit, five in commiilo eis negotio con­ Um olrm priori fanâc M. dederimus in tingat incidere hujufinodi queftionem . De­ mandatis, ut Gu. diacono in aliqua ecclelegati w vero ab ordinariis ^ qui ______ adminiftrationem _ fia civitatis vel dierc. Luc. authoritate apoftoli-Dnon habent, fed tantummodo facultatem judi­ ca provideret.· idem praefatum Gu. ecdefis S. çandi, feu arbitri, dc hac caufa cognofeere nePetri de vico redorem authoritate hujufinodi ni· Jueunt; nifi coram cis mota fuerit incidenter. tus eft defignare, in qua redor ab ejufdem ec­ n matrimoniali quoque caufa, liberali, vel cri­ clefiz clericis eligi conluevit, excommunicationis minali, cutq majores judices exigant , arbiter lententiam nihilo minus proferens in rebelles . nequit affumi. Cum igitur mandatum hujufinodi fe ad talia non Cii. De rfftitntione tcclefin denegata. extendat, nec ad redoriam vel dignitatem noftra Detaiottf. feratur intentio, cum pro fimplici beneficio jiiifio noftra manat: mandamus, quatenus taminEneficio reftirutionis in integrum ecclefi® tu® in alio judicio denegato : reftitutfo , ftitufionem hujufinodi, quam excommunicationis przcerquam ad appellationem omilfam, didetur fententiam propter hoc latam, denuncies non eidept ecclefi® polfe denegari , nifi novis dctenere. fenfionibus nd hujufinodi fit beneficium admitPc empt. & XCV III. Qnando venditor emptari evilHom non tenda. • teneatur. B vend, c· 7· CUI. {huauto ftcceffor precariam revoctt. , I venditor poft inftitutum contra fe judicium, ©e depedto quis omiferit, ut rem venditam fibi defen- *T"XE precariis irrationabiliter faâis a tedori-c *' deret, nuntiare, vel contumaciter abfuit tempoJLx bus bus ecclefiarum ecclefiarum fe fe fuoiqacfucceflbres fuoiqac fucceflbres per por­­ V C C B S re fententi® promulgat», feu per .injuriam fententia lata fuit.· de evi&one juxta legitimas fanitiones agere non valebit. XCIX. De clericû comatis. hoc. derxr. na gravi obligantibus, ut fada ipiorum diflbU vere nequeant.- ptscipimus, ut nemo fucceflbr anteccfforis fui pcena fit obligatus, fed fu® pro­ videnti® fit concefliim, ut fi antecellor ejus res ecclefiz irrationabiliter diflribuit, ab eo ad jus ejufdem ccclcfi® revocentur. I quis ex clericis comam relaxaverit, anathe­ ma fit· ’ S CIV. «4« FRAGMENTA DECRETORUM. A CTV. Dtttniititnt tnrpi, wl ^ttljtSt ctntrtDni nutrunttii. DicMk. CIX. Cltritu ptttfi μγ«γμΧμμμ cwKMmrs. De foto «οβψ.<· »·· icet ratione delidi feu contradus aut do­ I conditiones contra fubftantiam conjugii infe­ micilii , five rei de qua contra pofleflbrantur , puta' fi alter dicat aiteri.- contra­ rem caufa movetur , quibus forum regulariter do tecum fi generationem prolis evites , velquis fortitur, epifeopus vefler apud fedem apodonac inveniam aliam honore vel facultatibus ftolicam conventus non fiierit : quia tamen digniorem, aut fi pro queftu adulterandam te omnium ecclefiarum mater eft eadem , & ma* tradas; matrimonialis contradus, quantumcum- giftra, rite compelli potuit , ut ibi fuis adverlariis refpondcret , nifi pro alia jufla &. necef• al- ali». que fit favorabilis, caret e&du . Licet alie * conditiones appofita in matrimonio, fi turpes faria caufa veniflTet , quam fi tunc allegaflet, •ut impoffibiks fuerint, debeant propter favo­ jus revocandi domum ialvum fuiflet eidem. rem ejus pro non adic&is haberi. DepoAul. CX. Dt ftctrdetis & cUrtci tficit. Da fe» CV. pt erlinttt fri pmmffitnt Jt m ]B C. 44· Um fitcerdotis fit officium nulli nocere , ptfaada. «à iffr pnvifrntm. umnibus autem velle prodefle : non nifi I quis ordinaverit, fcu ad ordinem prrfcnpro fe ipfo, vel ecclcfia fua, vel, fi neceflitas immineat, pro perfonis coojundis , aut miferataver it aliquem, promifisonetn feu juramen­ tum ab illo recipiens , quod fuper provifionebilibus, fibi licitum eft poftulare. Et infra : Cle­ fua non inquietet cutpdcm: ordinator a colla­ ricus autèm qui contra ecclefiam, a. qua bene­ tione, prsEfenfator vero ab exeeutione ordinum ficium obtinet, pro extraneis”advocatus vel pro­ per triennium, & ordinatus ab ordine fic fu- curator efle prrlumit, tanquam ingratuspoieft, icepto, donec difpenfationcm fuper hoc per fe­ maxime fi clericus fit cjufdem ecclefi», benefi­ cio hujufinodi fpoliari. dem apoftolicam obtinere meruerint, noverint fe fufpenfos. DepaQ-c · CXI. Q** pt&it in fpiritiutlibtu Vtittt, CVI. Dt rtfgMtiotàiu. D· fia»» Adiones faâ» a vobis , ut audivimus , pro C. «S. Andato noftro recepto, ut cum quibufdam fpi ritual ibus obtinendis.* cum in qui per fimoniam dato aliquo locum in . hujufinodi omnis padio omnifque conventio de­ monafteriis funt adepti , facundum conflitu- beat omnino ccflarc , nullius penitus funt mo­ tionem generalis concilii difpenfares. Et infrt: menti . Qpod etiam de aliis eft dicendum, que Confultationi tur breviter reipondcnres , dici­ obfervata vergunt in animat detrimentum . mus mandatum apoftolicum etiam ad abbates Nam etiam juxta legitimas fandiones , padum extendi , & refignationes fpiritualium δ( tem­ turpe vel rei turpis , aut impolfibilis de jure, poralium qua nullo pado led affecta animi vel dç fado, nullam obligationem inducit. procedente utrinque taliter acquit uncur, in quo cafu delinquentibus fufficit per iolam poeniten­ OCII. Dt CM^ttrntt ft indfhitt ftMfft', D» tiam fuo fansfacere creatori , eos pro fimonja hujufmodi non teneri. S qui conqueritur indebitam pecuniam fe fob ville , probare tenetur quod indebite fit fo> De cler. «■ CVI I. Dt tt qui ctkhrtt in txcentmtnitalione mintri. luta.* nifi,ejus adverfartus iolutionem inficiens, x com· c· '·* exinde convincatur. Tunc enim diffitenti onus / I celebrat minori excommunicatione ligatustDincumbit probandi, quod debitum recepifletlicet graviter peccet, nullius tamen notam CXI II. Dt tidulterr om nuritn/ rtcencitinrt D» ceavsrirregularitatis incurrit, nec eligere prohibetur, vel ea qu· ratione jurifdi&onis fibi compe­ tunt , exercere. Si tamen fcienter talis eledus fuerit . eju eledio eft irritanda , pro eo quod Audeamus in Domino. Et infrt: Mulie­ ad fulceptionem eorum eligitur, a quorum per­ res vero quo relicta maritali toro lapfu carnis ceciderunt , fi mariti eâram, a te dili­ ceptione a fandis patribus eft privatus. Peccat autem conferendo ecclefiaftica facramenta: fed genter commoniti , eas ad frugem melioris viab eo collata, virtutis non carent effedu, cum tx converfax noluerint recipere propter Deuru, non vjdeatur a collatione , fed part ici patipne in clauftris cum religiqfis mulieribus ftudeas col­ facramentorum, quae in fola confiftit perc/ptiolocare-, ut perpetuam poenitentiam ibi agant. ne , remotus. Dummodo non in contemptum ecclefiaftica difciplina , videlicet contra prohi­ CX1V. Qxtndo ptffit axer rrfigMMav Mtfrarr. De caavarf. «wage.»*. bitionem fuperioris , communioni excommunicatorum pertinaciter fe ingeflerit : in quo cafq E MUiier qua in fide remanfit , poteft nolen­ eft anathemate feriendus, te viro qui ab infidelitate revertitur, pro­ pter quam ab eo fuerat judicio ecclefia lepaD, fa», CVIII. Dt it^itimt cittit t frdict. rata, ad religionem libere convolare. S S M L C P I S G romp- C. ·>· ■ T)R.opofuifti nobis quod quidam fubditus tuus Jl ad petitionem cujufdam adverfarii tui a re legitime citatus ad caufam , quia poftmodum jurifdidionis alterius efle cepit, tuum intendit judicium declinare. Porro tua prudentia du­ bium efle non credimus , quod is in prardida caufa jus revocandi forum non habet, quafi ab ftta jam proventus. CXV. Dt ituiian inttr cmfrgti. D* doaar. tarer vir. Onatio qua conflante matrimonio inter conjuges dicitur efle fada , ex quo alter locupletior, & pauperior altet efficitur , firmi­ tatem non habet , nifi donatoris obitu confir­ metur . Qyc tamen penitus evanefdt, fi revo­ cetur ab eo tacite vel exprefle : vd qui dona­ tum D G R E G O R I 1 P. IX. »44 ««H tum accepit , prius debitum nature perfolvat. A CXX, De defponfrta per verba de futura. pj - Sane foluto matrimonio , ficut dos ad mulie­ rem , fic & donatio propter nuptias redit ad Doleteens qui defponfatam fibi per verba virum : niG de confuetudine fecus obtineat, vel de futuro, licet f«pe nifus fuerit, camaex p*^lo de lucranda dote vel donatione pro­ litcr non cognofeeos, cum alia poftmodum per pter nuptias, quod aequale fit > cum hinc inde verba de pradenti contraxit.· non primam ctpn contrarium 'inducatur. qua oee fuit verum matrimonium ex forma Ve detinui CXVI. Dt decimis. contraâus , nec pttduinptum , cum conatus t. 11· non habuiflet effeduin .· led fecundam debet bherd icimus univerfis perfonis ecclefiafticis , habere uxorem. ut decimas detentas a laicts, ad alienas ecCXXI. De exceptione excoaneanicatienir De except. clefias pertinentes , in pignut recipere ab e;fdem laicis non prxfumant. in judicio. c* *·· A I De.kr.non CXVIi. Ecclefia de/lituta minifirit, abfentes redire BI T~^Xceptionem excommunicationis in dilatoriis relid. c. i«. - · JLj proponendis reus feienter omittens, in qua­ cogat per fnbtraflianene proventuum. libet parte litis opponere minime prohibetur: Um ad hoc tint ccclefiaftica beneficia de­ quod eft in hac exceptione fpecialiter obfervandum, ne quilquam in periculum anime fuse putata . Et infra : Sane nobis innotuit quod ecclefia Antiochena, multis ex fervitoribus ejus excommunicato communicare cogatur . Qui fi abfentibus , eft fere deftituta miniftris . Unde eam omiferit , ut ador laboribus & fumptibus mandamus , quatentis non obftantibus apoftoii- fatigetur , in expenfis eft legitimis condemnan­ dus . Excommunicatur autem publice, etfi hucis indulgentiis , & przdecefforum tuorum li­ jufinodi exceptio non opponitur , nihilo minus centia , abfenres canonicos & aflifios * revoces difh ad relidendum m ecclefia i'upradiâa.' & fi non' eft officio judicis repellendus. venerint, tu de iplorum beneficiis , dum atten­ tes fuerint , ipfi ecclcfic facias coiigiue defer CXXII. De exceptione rei judicate. De exerpr. viri , in utilitatem ejufdem , quod cx pietatis Dverfario tuo per judicem ablbluto , quo­ beneficiis fuperfuerit, convertendo. niam tempore mote litis rem petitam 'ab ipfo fine dolo dcficrat poflidere: fi eam modo CXVIII. Jn fponfalibnt promijfto pene λ fponf. poftideat, tibi petenti denuo rei judicate exce­ tenireveniente folvenda non obligat. ptio non obfiftat. Emma mulier nobis expofuit , quod cum T. filia cius cum G contraxit matrimo­ CXXIII. De referipto impetrato ab excornmemicato. De except. nium , B. de AI ferio ea occafione , quod inter Enerabilem fratrem noftrum archiepifcopum P. filium fiium fit prxdiâam puellam intra 1eptennium conftitutos fponialia contra&a fue­ Narbonentem, qui a judicibus ex lufficienti gravamine ad apofloiicam fedem appelant, rint , psnam folvendam a parte quae contra­ ad vos fuper appelatione fua noftras litteras re­ veniret in ftipulatione appofitam ab ipfa nititur extorquere . Cum itaque libera matrimonia effe portavit, etfi ex caufis aliis tempore impetrati referipri vinculo fuerit excommunicationis aftridebeant, & ideo talis ftipulatio propter panse iuterpofitionem fit merito improbanda : man­ âus , de quibus ibi mentio non habetur, ad profequeudam eafdem litteras appellationem damus quatenus, fi eft ita, eumdem B. ur ab , ----------- r.per----------------------------rr----------------extorfione pnediâae psoae defifia: , ccclefiaftica Dprcdi&uu decrevimus admittendum. Quia nihil excommunicato appellare prodeffet , fi non cet.iura compellas. .. pofTet appelai ionem luam protequi, & fuper ca CXIX. A* fponfalia de prafenti, fed de faturo, litteras impetrare. De fptxii. folvxnixr per ferens matrimonium . CXX1V. -Abbatiffa teflari non potefl. De tefluu. I inter virum & mulierem legitimus confenUia ingredieotibus. Et infra : Gabina abius interveniat de prxfenti , ita quod unus ba tiffs conquefta eft , quondam abbatifalterum mutuo confenfii veibis contuetis expreffam monafterii f ui, poftquam regendi fufo recipiat , utroque dicente.- Ego te in ineam fcepit officium , condito teftamento legata re­ accijflo , & ego te accipio in meum , vel alia liquiae , dicens eam ufque in diem obitus fut vciba cunienlum exprimentia de praetenti : five non induiffe habitum monachalem , fed in vefit juramentum interpofitum , five non , non licet alteri ad Jia vota tranfirc. Quod fi fe­ ftibus quibus utuntur loci illius presbyteri permanfifle, ficut illam fuerat cerit, fecundum matrimonium de fa&o contraumuuuk uvul & illa que ante u *«u> ium « «abudum , etiam fi fit carnalis copula iubfecuta, E batifta , & hoc pene cx confuetudine licujfte. Neceffarium ergo'vifum eft , poftquam abbatiflepa-ari debet, & primutn in fua firmitate ma· fa ordinata eft , & in mcoaflerio per annos nere. Verum fi inter ipfos accetfit tantummo­ plurimos ufque ad obitum prrfuit , vcftis quado promiffio de futuro , utioque dicente alte­ iiiftetp ad culpam forte epifeopi pertinere, qui ri , ego te recipiam in meam , & ego te in eam fic effe permifit: non tamen potuifle prae­ meum , five verba fimilia : fi alius mulierem judicium mooaftcrio inogare , fed res ipfius illam per verba de praetenti defponfaverit, etiam eidem loco , ex quo illic ingreffa & abbatiffa fi inter ipfam & primum , juramentum inter­ cooftituta eft , de jure competere. venerit, ficut diximus, de futuro: hujufmodi deiponfarionis intuitu, fecundum matrimonium non poterit feparari , fed eis eft de violatione fidei poenitentia injungenda. C A G V S Q cxxv. 145 FRAGMENTA ► ECRETORUM. 14« L P* aflic kJ. CXXV. ExCMMSMWCStar pro iaje&ionc C. w Clericos , «. Uobus collate poteftas , ut a minori ex­ Xcommunicatis pro injeftione manuum vio­ lenta , ecdefias Roman* kgati qui de communicatione , fi in ipfam inciderint, invicem fe abfolvant, utroque ligato vinculo ex­ ipfius latere non mittuntur , extra provinciam fibi commiflâm, vel ibidem , fi hujufmodi ma* communicationis hujuimodi , non expirât. nuum injcftores illuc contingat aliunde accedere i & qui ecdeGarum fisarum prstextu , legationis CXXX. Permittitur miniflrit ecclefiarum feme! in r«it.exfibi vindicant dignitatem ; etiam lubditis, quam­ bebdamada celebrare tempore interdifli . eo», c. j? vis in provincia iua cxiftentes , beneficium abErmittimus ecclefiarum miniftris fcmel in folutionis impertiri non poliunt. Nili de fpeciali gratia illis & iftis amplius a fede apofto­ hebdomada tempore intérdifti » non pulla­ lica concedatur. tis campanis , voce iubmirta , januis claufis, Bexcommunicatis. & interdiftis exciufis , MilTarum folemnia celebrare caufa conficiendi cor­ O· off. kj. GXXVI. Legati flatato durant legatione finitλ . pus Domini , quod decedentibus in pernitentia c- *»· Emitti dubium efle volumus , quin legato­ noa negatui . rum ledis apoftolicx ftatuta , edita in provincia fibi commirta , durent tanquam per CXXXI. ­ Sntisfaciens clerico quem verberavit non De (ear.txpotefl tamen ab epifeopo abjolvi, nifi in e· »*· petua , licet eadem pollmodum fint egrerti. certis cifibus. Secus autem fi caulas duxerint delegandas ali­ quibus t cum jurifdiftio illorum expiret , fi Uamvis incidens in canonem latx fentenante illorum dilceUum , horum citatio non przccfllt. ti* propter violentam manuum injeftionem juxta proprias facultates eis fatisfaciat, De ia late- CXXVIJ. Eeclefa poft quadrieneixm non admittitur quibus injuiias irrogavit ; non tamen aliter, r-reflu· ·■ ad reflitutionem in integrum. quam per fedem apoftolicam, vel ejus legatum, ablolutionis poteft beneficium obtinere : nifiimCciefia qus ad retraftandam fententiam ve! Cminente mortis articulo , infirmitate, inimici­ tia, aut inopia, puerili aut fenili «tate, fragi­ contradam per beneficium reftitutionis in litate fexus, l'eu alia corporis impotentia , five integrum , poftulat fe admitti : fi quadriennii fpatium poft fit laptum , & negligenter omiquolibet impedimento canonico retrahatur, quo ferit .* non eft ad beneficium hujufmodi admit­ minus Romanum pontificem poflit adire : vel tenda , nifi praevaricationis vel fraudis maninifi juris beneficio a labore hujufmodi excufefeftr probetur fuper hoc intervenitle commen­ tur. Ceterum quibufdam praediftorum, videlicet qui temporali impedimento laborant , exceptis tum : aut alia rationabilis cauta fubfit , qus fuperiorem movere debeat ad idem beneficium purr's fub debito juramenti , quod fecuodum ecclefic formam praftare tenentur , conluevit concedendum. injungi , ut impedimento certante ad apoftoli­ De fent.tvCXXVIIL Qui alfoquens excomrmmicatum, cam fedem accedant, mandatum ipfius humili­ ter fulcepturi. «««·<·>«· non fit excommunicatut. E D P N Q E Um voluntate ac propofito maleficia, diCXXXII. Excommunicatio fimpliciter lota °* <*«· «r ftinguantur.* excommunicationis fententiam D intelligtlur de majori. «* »** non incurrit, qui excommunicato in his, que ad abfolutionem , vel alias ad falutem anima: I quem fub hac forma verborum, ilium ex­ pertinent, in locutione participat .· licet etiam communico , vel fimili , a judice fuo ex­ alia verba incidenter ( ut apud eum magis pro­ communicari contingat .· dicendum eft,, eum ficiat ) interponat. non tantum minori, que a perceptione facraEx Cottami Praedicatores quoque , qui penes excommuni­ mentorum, fed etiam majori excommunicatio­ Appead. To. cator , vel alios alienarum rerum detentores, ne , que a communione fidelium feparat, cfle XI. in praedicationibus & confetfiombus, quafi ge1ligatum. runt caufas eorum , ad quos res ipfai fpeftare Dofcuntur 1 eleemofynas licite poflunt ab il­ CXXXIII. De beneficio abfolutionis induit» Deleat, exlis recipere\J praefertim fi alias non valeant io minoribus itate. com. c. io. illo Joco fuftentationem habere. Si qui vero , ratione officii quod in ecclefia Ueris, qui in canonem inciderunt fententias obtinent, aut etiam alii clerici feniores , zelo promulgate , five ante, five poft pubertaEtem poftulent fe abfolvi, poreft dioecctanus epidevotionis , pueros vel adolefccntes in minori­ bus ordinibus conftitutos, turbantes Divinum fcopus abfolutionis beneficium impertiit .* cum offidum ; & hi qui obtentu praelationis vel mapropter defeftum xtatis in qua fuit commiflus gifterii, fubditos & fcholares , correft ion is cau­ cxcellus, rigor fit manfuctudine temperandus. ta leviter forte percuderint ; excommunicatio­ nis fententiam non incurrunt. Quod & de his CXXXIV. hier baptixatum & filium baptizantis Decopi. (pi­ dicendum eft , qui aliquos de familia Iua , oritur cognatio fpiritualis. ri t. c. s. vel propinquos inferiorum graduum, fimili mo­ do, ut cohibeantur a fuis intolentiis, & ic en X litteris vcftris accepimus , quod cum M. tia bomfque moribus informcnrui , du.xcnnt mulier coram officiali Cantuar. Alanum corrigendos. peteret in virum, & fe affidatam ab eo ac car* Catii. General. Tom. XXIlÎ\ naliter cognitam per telles idoneos probaviftet ; diftorum tandem tertium depofitionibus publiK ca- C S P E Γ G R E G O R I I >47 P. I X. 148 catis, idem Alanus excipiendo ptopofuit, quod A revocare volenti : quia per conventionem hujufeam non poterat habere in uxorem , pro eo modi non Jicet rem alienam invito domino pof- · quod ipfum pater multeris ejufdem qui facer- fideri. Pdrro precarie que quandoqUe deeccledos extitit, baptizavit . Sed cum idem otficia- fiarum pofleifionibus fieri dolent, non funt pro lis exceptione hujulmodi nod admiflà definiti* ivoluntate ‘ --> conçedentiim revocandr. , vam tulerit lentent iam contra ipfum , & idem ad fedem Apoftolicam appellaverit : manda­ CXXXIX. Commodataritet ttittr ttum /t D» eommo. mus quatenus , fi eft ita , eumdem Alanum daw. c.ua. levifiima culpa : hm de cafa faillite, fuper hoc ab imperitiore mufieris abfolvatis „ Plfi i» tribui c^A^ar, ipfius, eidem mulieri' perpetuum filentium im­ A”*Um gratia fui tantum quis commodatum K-â accepit, de leviffima etiam culpa tenetur : Jjcet cafus fortuitus (nifi acciderit culpa fua, intervenerit pa&um , feu in mora fuiflet ) fibi non debeat imputari . Contra eum quoque Ρίο jure refcrjptum , vel procédas per ipfiimBreâe commodati non agitur , nifi poft ufum habitus non valeat : fi ab excommunicato, expletum cujus gratia res fuerat commodata; fuper alio quam excommunicationis vel appel* cum non decipi beneficio nos oporteat, fed lationis, articulo, fuerit impetratum. adjuvari. ponentes. De reLrip. r . CXXXv. De referiptt impetrato ab extommoiitato. Ι De rcpd. r. CXXXVI. Novitiit litet ente profeffionem redire u’ ad fatnlum : babitut profeffaim fit difttnilus . ab babit* novit iorum* CXL. (htando fidejufièr fidtjufant liberetur. De fldeùff. Um pro quo te fidejuflbrem obligafti, fi diu in debiti folutior.e ceffavit^ aut diflipare latuimus novicios in probatione politos, an* fua bona ccepit , feu fuper hoc condemnatus te fufcepttun religionis habitum , qui dari fuifti, jure poteris convenire, ut te a fidejuifio profitentibus confuevit , vel ante profeflionem ne debeat liberare. emiflam, ad priorem ftatum redire poffe libere intra annum : nifi evidenter appareat , quod CXLI. Non profjjut in abbatem eligi De ele. & tales abfolute voluerint vitam mutare , & in non pote)l. religione perpetuo Domino defervire : cum qui-C libet renunciare valeat ei quod pro fe nofeitur ’'Um In magiftrum a (Tuiti i non debeat, qui introdu&um. Nihilominus Statuentes ad omnem 4 formam difcipuli non aflumpfit ; nec fit prae­ ambiguitatem penitus amovendam , quod cum ficiendus, qui fubefle non novit; nos intellefto in quibufdam locis religiofis novit iorum habitus per te, quod in quibufdam regularibus domibus non diftioguatur ab habitu profetTorum : profefjure ubi diœcefano fubjedis, funt quidam in ab­ fionis tempore benedicantur vcftes qwe profitenbates , non profcili ordinem regularem , aflumtibus conceduntur, ut noviciorum habitus apropti : mandamus , quatenus , cum abbates tales fcflorum habitu diftioguatur. cfte non debeant , qui per profeflionem mona­ chi & regulares canonici non fuerint, ad amo­ CXXXVlt De religiofis fugitivi> i tionem eoium quos tales inveneris , fubiato ap­ pr rejul. pellationis impedimento, procedas. E rcligioft vagandi occafioncm habentes, faiblis proprise detrimentum incurranr, & CXLII. Çua irrita fit eltliïo, De ete. * fanguuLXorum de praslatorum manibus requira­ ek.poex., i D tur f ftatuimus ut prxfidcntcs capitulis celebran-' N Gcnefi legitur. Et infra :Qacn in concilio* ’ Laterii, - dis ,1 fecundum ftatum concilii generalis , feu caveatur, ut is collatione habita eligatur, in fub hunc, lit. c. H. patres abbates , feu priores , fugitivos (uos & quem omnes veb major & lanior pais capituli cjeâos de ordine fuo requirunt lolicitc annuaconfentit : & in Guil. major pars totius capitu­ 11m . Qui fi in monafteriis fuis recipi poliunt li non confenfent, quamquam majorem partem fecundum ordinem regularem, abbates feu priohabuit partium , comparatione minorum . Nec ies eorum monitione previa per cenfuram ecplane numeri ad numerum, quia utrum G. & H. clefiafticam compellantur. Qyod fi bcc regula­ de quibus adverfarii referunt quadbonem , in ris ordo non patitur , auâotitate noftri provi­ elcâione vocem habuerint, traftatumnon extitit deant ut apud eadem monafteria in locis com­ nec difcuflum : nec zeli ad zelum , nec meriti petentibus , fi abfque gravi fcandalo fieri pote­ ad meritum collatio fa&a fuerit . Nec etiam rit , ahoquin aliis religiofis domibus ejufdem cleftio communiter celebrata ; quoniam licet in ordinis , ad agendam ibi poenitentiam talibus eumdem Guil. fingulariter fioguli confenfiflent, vitz neceflaria miniftrentur . Si vero hujufmonon tamen debuit fubfequi lingularis eleftio, di fugitivos vel eje&os inobedientes invenerint, _ fed ica communis , ne vel vci idem loem repeti repcn videretur. viseretur, eos excommunicent .· & rarndiu faciant ab ec-^vel ex hoc fequeretûr abfurditas, ut tot eflent clefiarum praelatis excoramunicatos publice nun* eleâiones , quot effent numero eligentes. # Nec ciari , donec ad mandatum ipforum humiliter - - ·· ' ex fingularitxis vel particularibus confenfibus revertantur. appareret univerfalis clefiio vel communis, li* cet quilibet lingularis veritatem exprimat fu* D· vreeat·. CXXXVIII. Ctutefa pretarii extinguitar veltntato partis : quemadmodum ex fingularibus propofi*· 1 roncedeutii, aut d facedentii ; precaria tionibus, licet veris, univerfaus propofitio non apparet, nifi per lignum univerfaJe forfitan ex­ comefa wb. primatur . Nec ptemifti duo canonici poterant Rccarium utendum conceditur, quamdiu pa­ fic excludi, cum primus exifteret in canonica* titur qui conccflit : folvitur quoque cbitu tus poiTeiltonc , vel quafi, habendo ftallum in tjus cui conceftum eft, non etiam concedentis: ____ , legendo ______& cantan_____ choro, locum in capitulo aut cum ipfum alienari contingit, alicui hoc 'do ut canonicus , & ad traftatus ac clcAiones di- S E ( N I P 149 fragmenta decretorum. I dignitatum ât.perfonarum, quae occurrerunt pro A tempore faciendae, taoquam canonicus fit voca­ tus, quanquam hac vice fuerit cum proteftarione adiniflus .· fecundus vero edet io tali loco, IJO CXLIX. Qui delegati fakdelegare pqffiat: UoniaoTapoftolica'iedes intendit providere negotiis , & doo perfonis quibtu eadem committuntur .* fi judex tertius licet ex officio noftro,~vel aflenfu partium pro cotnmutfi a no­ bis datus eifdem , alii delegaverit vices fuas (cum delegato a principe id concedatur a jure) delegatio valebit. ipfius. Idem quoque .dicendum eft cum mandatur epifeopo nt cum altero fuoDe de. Jt CXLIIJ. PnUicato ferntinio, nm pofftmt rum conjudicum mandatum apoftolicqm exe­ '£· »«· «· eUHores variare. quatur, & tunc fine fubdelegato ab ipfo epifeo­ po reliqui duo procedere non valebunt. Is βα­ Ublicato fcrutiniovariare nequeant cledorcs ,B tem cui injungiturτ , ut perfonaliter negotium cum fit facienda collatio, & eleftio cele- exequatur ,, poteft poteft ,, dummodo, partes confenbrand». Ad quodper fuperiorem , fi oportue­ tiant, hoc aliis delegare. Praeterquam fi inquirit, compellantur. fitionem fieri, vel ecclefiis de praelatis vel aliis miniftris provideri mandaremus. Cum in his omni­ DMkAde. CXLIV. De cajfata eleilione propter bus cafibus induftriam & fidem perfonae, cui ' C‘ talia committimus» eligere videamur. Ceterum falva legatorum fedis apoftolicc, auâoritatc, I alicujus ele&ionem propter fimoniam, eo nulli, cui commifTum fuerit predicate crucem, ignorante ac ratum non habente commif- iexcommunicare, vel abfolvere aliquos , difpen' fam, contigerit reprobari : cum eo fuper fareprecum irregularibus , vel injungere poeniten­ * (OÔU- latione * ad quam taliter fuerat eleftus, illa tias , liceat haec de cetero aliis demandare : UtioM vjcc non poteft epifcopus difpenfare . Quam­ quia non fibi jurifdiûio, fed cerrum minifterium vis circa eum , qui ignoranter recipit fimplex potius, committitur hac in parte. beneficium per fimoniacam pravitatem, poft li­ De bwecc beram refignationem , epifeopi difpenfatio to-G CL. Hceretici puniendi. de quo fuerat ad ele&oncm vocandus : cum de toto regno Franci» vocentur abfentet de confuetudinc ecclefi» Gallicanae . Nos his ple­ nius intelfcâis , de confilio fratrum n&ftrorum praediâam ete&ionem , utpote contra formam concilii attentatam , decernimus irritam , & ioaocin « Q P S lcretur. Xcommunicamus & anathematizamus .’univerfos haereticos , Catbaroa , Patarenos, Pauperes de Lugduno, PafTaginos , Toflfepinos, is quibus interdicitur ut abfque fuperioris Arnaldiftas, Sperooiftas, & alios quibufeumque licentia eligere non prefumant, tempus nominibus cenfeantur, facies quidem habentes ftatutum a canone currit, ex quo in mora fue ­ diverfaf, fed caufas ad invicem colligatas, quia rint licentiam hujufmodi poftulandf. de vanitate conveniunt in id ipfum. Damnati vero per ecclcfiam , feculari judicio relinquan­ Da oflk. & CXLVI. De canfa [efficients, centra jttdicem. tur animadverfione debita puniendi , clericis por. iod. deprius a fuis ordinibus degradatis. lej. c. J>. CUfpicionis caufa contra judicem aflignata, Si qui autem de prediâis, poflquam fuerint O non ipfe , qui forfan provocatus obefler, dcprehenfi, redire noluerint ad agendum confed arbitri potius , coram quibus probatio eft , , -------- dignam pcenitentiam , in perpetuo carcere defacienda, 8t ad quos omnia que ad hunc arti-Dtrudantur : credentes autem eorum erroribus, culum faciunt, pertinere oofcuntur : poliunt ad haereticos fimiljter judicamus. hoc terminum aifignare . Ab ipfo quoque judi­ ce, cui ficut jurifdiâio, fic & cetera fine qui­ CLI. Likerantitr ai omnioUigatione, jxi htreticit bus explicari non poteft, intelliguntur eife comadfari&i erant. mifla, iidem ut conveniant ( fi dilcordes fuerint ) in unam fententiam, vel tertium concorditer advo­ Bfolutos fe noverint a debito fidelitatis, cent, cum quo duo vel alter eorum id faciat, dominii , & totius obfequii , quicumque funt cogendi ; ne hujufmodi occafione principa­ lapfis manifefte in haerefim aliquo paâo quacum­ le negotium plus debito prorogetur. que firmitate vallato tenebantur adftriât. De ele. & ele-pot-c-io. CXLV. De eltiîienikaf. E H c. A Ibidem e. «i. CXLVII. Sun atate pofit qnifqne delegari. CLII. Judans kaptinatnm vel kaftinari volentem & Jod** MN retineat ia fervitin. c‘ '* π» vigefimum annum peregeris , dari potuifti in attate hujufmodi delegatus. Cete­ Ulli Judaeo baptizatum , vel baptizari vo­ rum conftituto infra aetatem eamdem ( ni fi par-1 lentem , emere liceat, vel in fuo fervitio tes fcienter confentirent in eum qui annum retinere. Quod fi quem nondum ad fidem conXVIII. trafeendiflet ) fafta delegatio ab àlio1 verfum cauia mercimonii emerit , & poftmoquam a principe, non teneret. dum fââus fit, vel fieri defideret Chriftianus: datis pro eo XII. folidis, ab illius fervitio pro­ ibidMM*· CXLVIII. Patefias pbtrimn delegatorum vel tinus fubtrahatur . Si aurem intra tres menfes arkitrornm expirât per mertent nnitu. ipfum venalem non expoiuerit, vel ad fibi ferviendum emerit eumdem : nec ipfe vendere, No delegatorum vel arbitrorum, ficut pro-■ nec alius audeat comparare : fed nullo datopreponis, rebus humanis exempto, eorum of­■ tio perducatur ad premia libertatis. ficium expiravit ; ntfi aliud in delegatione aut compromiflo fijiflèt expreflum. σ N U Cancel. General. Tora. XXIII. K 3 CLIU / I JI G R E GO R. Il P. IX. JJ1 . , ■ ’ Λ D· ordin. *b CL III. De iil fui eb excommunicato ignoranter 4«fc· 9“> » ordinati funt. CLIX. De appellatione χ r®· TNterpofita appellatione cx caufii probabili, Uni clericis, qnLab excommunicato epi(co­ 1 -non fufficit appellanti probare, quod cx caupo ignoranter ordines rcccpe^uhf, .per fuos (a hujufinodi provocavit , fi eam non docear poterit epifco^os difpenlari. fcfle· veram : nifi hoc fe offerens' probaturum, . non fuiffet admhlus . Eidem quoque permitti­ D« no» i op. mus, fi non recipijuifr appellatio ejusut judi­ CLIV. £>< eo qui opus novum nunciat. nuncist.c. ce , nec ib· adverfario approbetur ,-Yuper prole* deouiKuiS cui opus novum te minciafte: * proponis), 'cutionc appellationis, per procqratorcm ad imfc. non obflantd cautione , qux offertur afi petrandum fic contradicendum copftitutum, lit­ ipfo de onere deftrucndo , fi non jure xdifi- teras impetrare ; licet pars altera, per ic vel catum cxitlat , tenetur te per trium inenfium per * procuratorem idoneum , judicium fuper hoc apiMpfêdem apoflolicam recipere fit paipatiuin expedare, juris tui prxjudicium yrobaB rara . ^llle denique qui vocem appellatiore volentem. t G I Dr iralrji- * CLV. hetna biafpbemantif Deum, vsl legata ad petitionem'ejuldem, ad cum a,quo provocavit dc jure remittitur : contradidione partis alterius non cbfiante. .Eft tamen in kgitimis expenfis , adverfario, quas eum pro­ Tatuimuj, ut fi quis contra Deum, vel ali­ quem fandorum fuotum, & tpaxime bea­ pter hoc feciffe conftiterit, condemnandus. Satam Virginem, linguam in blaiphemiarn publi­. ne parato aliquod probare gravamen , propter quod duxerat appellandum , fic parte adverfa ce relaxare prxtumpicrir : per epifeopum fuum pcenx lubdatur inferius adnotatx ; videlicet quod fe contumaciter abdntante , poteft fuper hoc in feptem diebus Dominicis prat foribus ecclefix |ite non conteftata procedi : licet nondum contellatio litis fada fuerit in ipfo appellationis ar­ in matiifeflo , d‘im aguntur Miffarum iolen.nia, blafphemus exiilens, ultimo illorum die Domi­ ticulo vel negotio principali : quia cum in hoc nico pallium & calceamenta non habeat , liga­ calu iniquius prioris judicis ptincipalitcr argua­ tus corrigia circa collum, feptemque ’ praece­ tur , non eft rigor juris , ex quo fequi poflet dentibus .fextis feriis in pane & aqua jejunet, C caufz perplexitas, requitendus. ecclefiam nullatenus ingrcifqrus . Quolibet quo­ que prxdidoxum dictura tres, fi poterit , alioCLX. De claufnla, appellatione rci.:ata . qutn duos reficiat pauperes , live unum JEt fi nec ad hoc ejus fqppetant faadtates : id in pre­ Nquifitioni tux taliter refpondemus , quod nant aliam commutetur . Cui etiam, fi renue­ quoties claufula, per quam tollitur appella­ rit recipere ac peragere pcenitentiam fupraditionis remedium, in medio litterarum ponitur; ftam, ecclefix interdicatur ingreffus, fit in obi­ fi funt plura negotia (e minime contingentia , tu ecdefiaftica careat fepultura . Per tempora­ prxn.itfa tantum compleditur .· nifi forte in fi­ lem praeterea poteftatem cuadione ( fi necefle ne litterarum prxdida dauiula iceretur. . fuet it ) epilcopi dicecefani adhibiti contra eum , blafphemus, fi dives fuerir, quadraginta (olido­ CLXI, appellatio enim prodefl alteri, rum, alioquin triginta five viginti, & fi ad id non iuliiciat, quinque (olidorum ufualis mone­ NA lententia pluribus condemnatis, fi unus te pœna muldetur , nullam in hoc mifericor_ folus ___ ad appellationis ___ ____ convola__ ___ beneficium diam habiturus. Qpod etiam inter alia commit- D verit, tllius vidoria jure communi ceteris fufpitatum ftatuta ponatur. frigatur : fi communi fure juventur , idemque negotium fic eadem caufa defenfionis exillat. CLVI. Quamdtu duret compromiffiem. CLXII. Qumdo non appellans kobeatur pro Ibid- c. jj, Ompromiffum non extenditur in compro­ appellente. mittentis hxredes, fi de ipfis non cavea­ I juftus merus quo minus appellaveris te extur ibidem. cufat: ad appellationis reputaris beneficium CLV1I. Soc/ur fimonie admittitur m teflem , Ji convolaffê : dummodo intra tempus , quo licite agatur civiliter. provocatur, coram judice a ^uo appellaffe vo­ lucras ; vel fi habere ipfius copiam nequivifti , in pradentia bonorum virorum proteftatione fu­ Ediatores , per quos fixius fimonix plerum­ per hoc propofita, caulas appellationis duxeris que committitur, ad tefiimonium contra (ceteris ejofdem addoces, in detçfiationem cri ­ exprimendas. minis , admittuntur : fi non agatur criminali- E fanfios. S • al. iepremque prectdeitiuj fex feni» »rl fublequentibui in pa I U φε ted. A Mtcft. c· » G S M ter, fed civiliter, fic emolumentum exinde noq fuerint aflccuti. D· pooit. c. CLXIII. Ret inter alios judicat» , fundo aliis noceat. k*· Λ nwd.c.»j, Uamvis regulariter aliis non noceat résin­ ier alios judicata : ei tamen qui, cum fi­ E pro dilatione pcenitentix periculum im­ bi primum dc ea re adio vel defcofio compe­ mineat animarum , permittimus epifeopis tebat, fuftinuit fequentem agere, ac illi etiam, fic aliis iuperioribus, necnon minoribus prxlatis qui paffus eft eum, a quo caufam haboic, ex­ exemptis, ut, etiam prêter fui fuperioris licen­ periri, eft ptzjudicium generatum. tiam, providum fic diicretum fibi poffiat dige­ re confeiforcm. CLVIII. Qui pofflnt fibi elicere caafifferent .· N Q CLXIV. ιη Ibid. FRAGMENTA e. k. CLXIV. Si du» ordinarii pramendant contraria , tenet fententia pre reo : nifi in aliquot cafibus, Uobus jtidicibus, ut accepimus, diverfasfcn- D * centias proferentibus : fi ex jurildiftione ordinaria proceiferunt, tenet pro reo, non fro adore, fententia : nifi in caufa favorabili, pu­ ta matrimonio, libertate, dote, feu tcftamento, pro ipfo fuerit promulgata. Si vero ex delegata poteftate , utraque pendet lententia ex arbitrio delegantis. Quod fi cx compromiflb , •neutra debet habere vigorem. DECRETORUM. iJ4 CLXVIII. Jurans fervarc flat uta edita , & pro- n. ■ ■ mittens per idem juramentum firvare edenda , t. jj. . non tenetur ex juramento ad nevi ter edita, Lericus, qui juravit fe ftatuta in ecclefia iua edita fervaturum ^promittens per idem juramentum ftatutuin , quod poftmodum fubkcutum eft, fideliter obfcrv.ve .* licet tranfgrcdi non debuerat quod promitit , non tenetur ad illius obfervantiam cx.debitoprrftiti juramenti. C CLXIX. Diftam a capitq quarto gradu, cum di- De cantem· fiante quinto contrahere poteft. ». Dt Injur, CLXV. Qui iurat de ·*· npetendis damnis, poBT7Ir, qui a ftipite quarti gradu , & mulier np. r· teft tamen expenfas repetere. que cx alio latere diftlXquinto , fecunN noftra & fratrum noftrorum przfentiapro- jlum regulam approbatam , qua’dicitur quoto pofuiftis, quod olim cives Brixienlcs pro regradu remotior diftert a ftipite a quolibet ftaurationibus damnorum ad invicem , quz pro­ per aliam lineam defeendentium ex eodem : li­ pter multas civiles difeordias incurrerant , plu­ cite potiunt matrimonialiter copulari. rimum aggravati, ftatutuin editum, de non pe­ CLXX. De feripturis contrariis ab eodem D» 6&t intendo vel recipiendo in pofterum reftaurationes , produis. «rume..,. hujufmodi a communi, generaliter approbarunt, & firmarunt etiam juramento . Et infra. Cum igitur aliud fit damnorum reftauratio ,quam faiMputari ei poteft , qui contrarias inter fe tisfaftio expenfarum; & ideo in juramento ex­ feripturas in judicio «protulit fidem fibi ad hibito fuper damnorum articulo intelligi non invicem derogantes: cum in ipfius fuerit potedebeat, quod faftum expenfarum fuerit com- ftaft quam voluerat non proferre. /r~ prehenfum .* mandamus, quatenus , juramento f. M. non obftante przdido, auftoritate noftra pro­ CCLXXL De cautione, ra qua debiti exprimitur V I J. videas, quod didum commune pro bono con­ cordiae ad expenfarum fatisfa&ioncm aliquid contribuat, juxta tux diferetionis arbitrium , a te, ficut expedierit, moderandum. tbid. c. f. CLXVI. De e» qui alteri damnum dat, vdffnfcrt injuriam. caufa ; & ea in qua non exprimitur . T cautio, quam a te indebite proponis ex'· potitam, indeterminate loquatur : adverfa>, rius tuus tenetur oftendere debitum, quod con­ tinetur in ea. Sed fi caufam , propter quam hujufmodi feriptura procèdent , exprefleris in eadem: confetitoni tux flatur t nifi probaveris te indebite promififle, ' S I culpa tua datum eft damnum , vel injuria irrogata, feu aliis irrogantibus opem forte tulifti; aut hsec, iinpeiitia tua , five negligen-CLXXII- hfirumentum exemplatum per tabellio· tia evenerunt; jure fuper hisfatisfacere te opor­ nem aufloritate ordinarii, vim habet . tet, nec ignorantia te excufat, fi Icire debuifti ex fafto tuo injuriam verifimiiiter pofle contin­ I inftrumenta propter vetuftatem , vel pro­ gere vel jaâuram . Quod (i animalia tua nopter aliam juftam caufam, exemplari petan- ' çuifte proponas, nihilo minus ad fatisfa&ioncm tur : coram ordinario judice , vel delegato ab teneris, nifi ex dando patiis damnum, velis li­ eo, fpecialiter prefententur. Qui ft ea diligen­ berare te ipfum ; quod tamen ad liberationem ter infpeâa in nulla fui parte vitiata repererit : non proficit, fi fera animalia,vel que confueper publicam perfonam illa prccipiat exempla­ verunt nocere, fuitient, fic quam debueras non ri , camdem auâoritatem per hoc cum origina­ curafti diligentiam adhibere . Sane licet , qui libus habitura. occationem damni dat, damnum videatur dediflfe : fecus cft tamen in illo dicendum, qui ut CLXXIII. Probata violentia per teftet, res cmtijDOn accideret, dc contingentibus ml omifit. fa probantur per juramentum. S c‘*‘ S cauUfaMK. De donat. CLXVII. Donati» poteft per donatorem , non per **“ ‘°· haredem, revocari. ÇUper eo, quod adverfarius vefter fe conque- «F r· 0 rebatur a vobis per violentiam fpoliatum , arbitramini contra vos fuifle injuftq procefium: TJRopter ejus ingratitudinem, in quem libera­ cum non niti proprio juramento probaverit finls litas eft collata, donatoris perfona de ri­ Egula qus amifit. Verum poftquam de violentia gore juris eam potuit revocare, fi forte in ipfum per teftes, dede amitiis rebus periipfius cooftiimpias manus injecerit , aut fibi atroces inju­ tit facramentum : potuit judex , taxatione ab rias , feu grave rerum fuarum damnum , vel ipfo faâa, pro peribnarum ac negotii qualita­ vit· periculum, inferre prxfumpferit. Quod ta­ te, vos, in scftimatione rerum amitiarum jura­ men ad donatoris, qui hoc tacuit, non exten­ mento adverfarit declarata , rationabiliter coa-% der facdfcveS' demnare. CLXXIV. Çuaxde colono fatienda remiffio petffio· d, for. * ni/.- item quando inquUimmt liceat amovere. «md. c. i - ■pRopter fterilitatem afficientem magno inJF commodo conduftores, vitio rai fine culpa colo- G R Ε G Ο R I I îH P IX. * i j< coloni, feu caiu fortuito contingentem,· colo-A rebus immobilibus, qua; ufu non confuœuntur, arbitrium boni viri; pecuniam vero, fi quam nis ecclcfuc tue: pro rata penfionis rcmiflio eft ad....................................... facienda.* nifi cum ubertate pricedent is vclfub- habuit, vclhabebjt, ac «(limationembonorum, fcquemis anni vakat ftcriliias.compenfari. Ve­ ?|U» confumusuur ulu, fle in hereditate inventa uermt, in morte fua did* mul icti, vel heredibus rum invito inquilino domum inbabÿare vtel re­ ejus reftiruat^per ceniuram ccdefiailicam com­ ficere' poteris .■ -fi neccfiitat, quae tamenÙKO im­ minebat Jocationis tempore", id expotcat : repellatis . mifla fibi pro refiduo temporis penfionc . Qtii CLXXIX. Filint rogata/ refiitmrt betrtditahm, OeetA-e.·». etiam inde rationabiliter amovetur, fi perverte ibi fuerit convertatur .* vel , eutn canoncm per durabit tertiam jure natura & quartern biennium non folviilct , fibi fistisfaftionc celeti Tribtllianicam. non providit. Ainaldus Peponis filius, hasrcs ab ipfoinflirbid. c. 4. CLXXV. Empbotnita parada Mrc/t«rarM«cx fnai tutus hoc modo, ut patruis fuis heredita­ wndtn pofit. Itent parada poff.t expelli ■ tem reftitueret, fi ablquc filiis tnafculis morere­ B tur : cum eit ( mortuo Pepone ) fuper quibufOtuit emphyteuta (ecclefia primitus requifi· dam .bonis hereditatis ejufdem in tres arbi. , ta, eique nunc isto, quantum fibi ab alus troccompromifit .· quorum duo,-mortuo reliquo offertur, fi nolle fe emere dixerit, vtl a denun-( prout ex forma compromitli poterant > proce­ • ciationis tempore duorum menfium fpatium Iit dentes , taliter arbitrati fuerunt : quod neutra dapium ) mcliofatiohes de jus libi competens pars haberet licentiam transferendi quocumque aliis vendere, qui ab emptione Inqutmodi mini­ modo in alium res pradiûas: nifi in eorum fi­ me prohibentur. Emphyteuta quoque ficus pr«lios malculos ex ipfis legitime deicendentes .· dc lumendo, vel ceflando in folutionc canonis per quod contra h^c fieret, non valeret. Porro dibiennium, nifi cleri fatisfaftione poftmodum fibi dus R. prolem non habens, condidit teftamen­ coniulere thidnilTet, jufte potmikt expelli · Non tum , in quq medietatem partis fuse de rebus obilanic, quod ei, ut canonem ioheret , non prsdiftis, quibufdam avunculis fuis, aliam vero extntt nunciatum .· cum in hoc caiU dies ftalu· medietatem fle reliqua bona paterna, uni ex pa­ ta pro -domino interpellet. truis luis fic ejus filiis legavit : adjiciens ut bo­ na, in quibas ex teli amento vd ab inteftatodiDe i»c»n.& CLXXVI. Jnfinu exppfitm a fain, putria pbte-^üi heredes R. poflent fuccederc , fi venirent expo. n^tr liberatur ι^τΛίκΤ . Eodtm EaAtm cafn tah, Jervo terno Ubertat libertae ;.· li h.­ contra legatum diftis avunculis fuisdebitum, ad ftate berto mgemutat datur. Jdem jurit in pradillir ipfos pro determinatis portionibus devenirent , langmdit fit exppfitu , vil fi tu aUmenta deneDemum eodem R. nature debitum perfolventc, gratar. ac uno ex patruis hereditatem adeunte przdiâam, cum didi avunculi adverfus eumdem pa­ I a patre, five ab alio, feieme ipfo aut ra­ truum ac filios ejus coram judice communitatis rum habente, relegato pietatis 'officio , in­ Urbcnaten. moverunt qustftionem, petendo pro fans expolitus extitit: hoc iplo a poteftate fuit rata, que ipfos contingit, legatum pnediftnm , patria liberatus. Nam & hoc cafii in ingenui­ fle reftitui eis fi contra ipfum illi venirent, qustatem libertus, friervus in libertatem eripitur: u. n teftatoris non inveniuntur aliquid comillttd efichun, exeqni emptliitnr. , ’■ mififfc, cpm nihil de-petitis reperti fuerint poffidere. Verum in portione , quam patruus ha* Oannes clericus, & Pexecutory ulv bebat in bonis illis, ratione quartae & tertie tim* voluntatis O. clerici S. Crucis, qui ve* eraedidorum, quas R. habuit in bonis cifdem , i ncrabilibus dc piis locis de bonis ibis in ultima jn quibus ejjis inftitutio, & legatio, ac adjcAio voluntate legavit, mandans infuper fetistiericre­ pcen» tenebat pro rata cofdem avunculos con- cr mu ipfis fcriptis & legibus reprobatis de cetero A Datum Avinioni Idibus OAobris Pontificatus non utanturfed domini terrarum tam cede* noftri anno III. fiaftici quam feculares fuos uti fubditos non permittant ; alioquin coutrariurti praclumentcs » Quatnordecim articuli erronei Juris . Saxonici fex Tbeulonici, & Euidebur£en: per fedem Apofto­ eujufcumque pcenitentiat, dignitatis , ftatus vel conditionis exiftant, etiamfi pontificali vc! im­ iica»· condemnati, t.mquam Jttr, naturali & periali aut regali, vel alia qualibet praefulgeant Divino centrum. f«»/ etiam no/ Alexander Rex ( Polonir ) Apqftolico decreto innitentes reproba­ dignitate, excommunicationis -fententiam incur* mus, condemtumus na/Zia/jar roboris & momenti rere volumus ipfo fado . Er ut reprobatio , decernimus perpetuo & ptr quoslibet Judicet & damnatio & mandatum noftrum hujufmodi tam falubre cftedutn irrefragabiliter conlequatur , fubditos nbftros ubilibet in dominiis noftris conuniverfos & fingulos ae dominos temporales Jiftentts, diftriiliut fub famis noftris eofdem tetam ecclefiafticos, quam etiam feculares , per neri inhibemus, prxfentes requirimus & rogamus t per eorum codftitutiones & ftatuta perpetua ordinent & I. /"'XUidquid homo fecerit extra judicium quantumcunqque hoc fit notorium fe libera­ mandent fub gravioribus temporalibus poenis , B quod nullus fubditorum fuorum deinceps utatur re poierit per iuum juramentum , ncc contra iis reprobatis feriptis feu legibus memoratis J talem valet aliquod refttmonium. ipfafquein contrarium facientes taliter exequanII. Papa non poteft nec aliquis alius Domitur, quod eorum feriptorum feu legum dete- -num Imperatorem excommunicare poftquamconftanda iniquitas de terris eorum totaliter extirfecratns eft.&undus nifi iulum in tubus cafibus ; petur. Nulli ergo hominum omnino liceat hanc Si dubius fit in fide: Si repudiat uxorem fuam paginam noftrz damnationis , prohibitionis , legitimam: Si deftruat Ecdefiam. conftitutionis, mandati , voluntatis & requifiIII. Quod excommunicationeminefn debilitat tionis infringere vel ei aufu temeratio contrai­ in jure rerrs, Icu feudi nifi fcquatur regularis re . Si quis autem hoc attentare przfumpferir, proferiptio. indignationem Det omnipotentis & beatorum IV. Quod Papa non poteft aliquo modo jus Apoftolorum Petri & Pauli fe novent incurfucondere vel ftatuereper quod valeat jus noftrum rum. hoc eft ftatutum terre vel feudi Saxonicum de­ Datum Avinioni v t. Idus Aprilis Pontifi­ teriorari . C V. Quod nulla lententia tam jufta dari po* catus noftii anno tertio. teft in Saxonem coram Rege vel judicio Rega­ AC IDEM li, quin, fi velit Saxo talem fententiam repre­ hendis tcftans in manum fuam dexteram & ma­ ti regor;*/ toifcopu’ frrvu< fervorum Dei cariffijorem communitatem metfeptimus pugnare vo­ m in L brifto fiito Karolo Romanorum impera­ lens contra feptem alios pro dida lententia ; tori & Jemper aiigifto, falutem C3gccJ1 CONVENTUS EPISCOPORUM ET PROCERUM, Basseuia inchoatoj, Meldis continuatos. Lutetia: abfolucus. In quo Rsymundus comet Tolofsnus, in gratiam ecclefi* fit S. Ludovict Franc. régit receptut eft. Anno Domini MCCXXVHI. Efertxr bit ctnventxf λ CxilUlmo de Podù Ii diaconi cardinalis , apoftolicx fedis Leuerentii i» cbrrnttco, «d ifl. comit. Toltf. Dbeat , ille qui captus erit , fuerit de R h*refi condemnatus: ita quod ii plurcs ceperit, pro Angulis dabit vel dari fa­ ciet tant undem. De aliis non manife­ Franc, st R.a i mundi comitis Tolosani. ftis, dc credentibus , dc receptatoribus, Coram legato , praelatis , fic baronibus , fidus dc fautoribus hxreticorum, (errabit dc fervari faciet fecundum quod diâua in conventu Parifienfi. legatu^ vel Romana ecclefia ordina­ N nomine fandae & individua» Tri­ bunt . Item fervabic dc fervari faciet nitatis, Ludovicus Dei gratia Fran­ pacem in terra, quam ipfe dc fui teneE­ bunt : & juvabit fervari in terra quam corum rex . Noverint univerfi prefen tes pariter fic futuri , quod cum Rai- nos in manu noftra tenebimus. Et Rumundus filius Raimundi quondam co­ ptarioa expellet & puniet animadverfiomitis Tolofani diu in excommunicatio­ nc condigna dc debita , dc receptarios ne perb ft ens , ecclefi* & Dei volens eorum. Ecclelias, dc viros ecclebafticos efle longo tempore contumax fic rebel­ defendet dc defendi faciet a fuis, dc ju­ lis , ad cor tamen rediens Domino fa­ ra, libertates, dc immunitates quas ha­ ciente, ad mandatum ecclefi* & carif- bent, confervebit eifdem, dc laciet fir­ fimi amici noftri Romani fandi Ange· miter confervari . Et ne dc cetero in TRACTATUS LUDOVICI REGIS I ter. AS, 'O P a RISI ENSIS. AMNO terra ifia elaves eclcii* contemnantur , A virorum confilio proportionaiiter dc fi· “7^7 cwisTi fententias excommunicationis iervabic, delirer J-';— divident * , juxta :------ quantitatem -------- ---------- -----------cmustt ··*··*■ dt a fuis fer vari faciet, dc per fuos. damnorum : nec poterunt ipfe vel ipfi "*'* Excommunicates vitabit , vel vitari pro damnis mobilium , νχ! deftruâiofaciet : ficut in teris coaftiturion ibus ne domorum , vel villarum , ficut ex* continetur. Et fi aliqui ia excommuni­ preflum eft fuperius, ultra fummam il­ catione per annum contumaciter per- lam amplius conveniri*. manferint, ex tum idem Raimundus ad Item, folvet abbati* Ciftercienfi duo . mandatum ecclefi* ipfos ad finum ma- millia marcharum argenti, ut emantur tria ecclefi* redire compeller, occupan­ inde reditus , pro rcfeâione abbatum do omnia bona fua, mobilni dc immo­ dc fratrum, in capitulo generali. Abba* bilia : &. tenebit ea ddnec ad plenum tix Clarevallis quingentas marchas, ad fatisfacianc de caufa pro qua fuerunt emendos reditus pro refeâione abbatum excommunicationis vinculo innodati. Et B& fratrum , qui conveniunt , in fello de damnis datis occafione excommuni­ Nativitatis B. Virginis : abbati* Gran­ cationis prediâ*, faciet omnes bailivos eis filv* mille marchas: abbati* Bell*fuos, inftitutos dc inflituendos , in i^fa pertic* trecentas marchas: abbati* Caninftitutfone jurare, quod omnia fupra- deli ducent* marchas, tad diâa menadiâa fideliter obfervabunt ; ita quod fi fteria conilrucnda, tam pro damnis eiinégligentes in his reperti fuerint , pro dem illatis in rebus mobilibus , quam modo deliâi punientur : dt fi culpabi­ pro falute anime (un. Item , fex millia marcharum folvet , les extiterint omnium puniamur amifηυκ retinebuntur muniendum fione bonorum. qu* retinebuntur ad admuniendum , inInftituet etiam bailivos, non fudxos, fort ia nd um , dc cufiodiendum caftrum fed Catholicos io terra , & nullius b*- Narbonenfe, de alia caftra, qu* nos pro refis (ufpicione notatos. Et tales proh i ecclefi* dc noftra fecuritate tenebimus, biti nec pofTunt admitti ad emendum C ufque ad decennium, prout inferius conreditus civitatum, dc villarum , vel ca· tinccur, & ficut vifum fuerit expedire.* ft rorum , vel pedagiorum . Et fi forte fupradiâa vero viginti millia marcha* talis ignoranter inilitutus fuerit, expel­ rum , folvet hinc ad quatuor anno*. let eum dt puniet, dum fuper hoc fue­ Item, quatuor millia marcharum de* rit certificatus. putabuntur ab ipio Raimundo, duo* Item ,- promifit idem Raimundus bus magiftris théologie , duobus dec re­ quod omnia bona immobilia dc jura fc- lidis , fex magiftris liberalium artium , clefiârum dc ccclefiafticarum perfonarum & duobus msgiftris grammaticis regen­ ad prxfens reftituee , dc reftitui faciet tibus Toloiae , qu* dividentur hoc mo­ ad plenum a fuis in tota ferra quam do. Singuli magi ft rorum theologis ha­ ipfe dc fui tenebunt: illa videlicet qu* bebunt fingulis annis quinquaginta mar­ ecclefi* vel perfonz ecdefiaftic* tene­ chas, ufque ad decennium, fcilicet an* bant ante primum adventum crucefigna- Dnuatim uterque magiftrorum decretorum torum, vel de quibus conftabit eos fpo* habebunt triginta marchas , ufque ad liâtes. De aliis autem ftabit iuri coram decennium , finguli magiftri artium ha­ ordinariis, vel coram di&o legato, vel bebunt viginti marchas , ufque ad de­ a fede apoftolica delegatis. cennium. Promifit etiam quod ipfe folvet im* Irem, ftatim poft abfolutionem fuam pofterum integre decimas , dc lolvi fa­ affumet pro peenitentia crucem de ma­ ciet integre a fui» bona fide , dc quod nu domini legati contra Saracenos , & milites dc alii laici non habeant deci­ ibit ultra mare infra biennium, ibidem mas in terra quam ipfe dc fui Cenent per quinquennium integre continuum dc tenebunt : nec permittet eos habere, moraturus. Illos autem qui adhxferunc fed ad ecdefias juxta difpofitionem ipfius ecclefi*, "nobis, patri noftro, comitibus legati vel ecclefi* Roman* integre re- Montisfortis, & adhxrentibus eis, ocvertentur. Pro damnis vero illatis a fe£cafionc hujufmodi quod adh*(erunt ce­ ve! a inis, ecdefiis vel viris ecdefiafticis fuper rebus mobilibus , ve) deftru­ âione caftrorum, vel villarum, vel alia, nim rerum , exceptis immobilibus de quibus fieri debet reftitutio, ficut fupexins diâum eft , folvet decem millia marcharam argenti , affignanda bonis perfonis idoneis, dc fidelibus, quos ipfe legatos eliget , vel ecclefia Romana , qui quantitatem prcdiâam de bonorum Csseif. Owr eidem Raimundo, quicquid eft de epi­ fi quod ipfi Raimundo competit vel feopatu Albienfi, citra fluvium de Tam, competere poflet in ea , prxcilk fle abvidelicet ex parte de Gaillac ; & civi- lelute quitavit dido legato notxqnc ectas Albienfis remanebit ex parte no*Dclcfix in perpetuum, Item , omnes indigenx qui fayditi ftra , fle quicquid eft ultra fluvium il­ lum verius Carcaflonam, in eodem epi­ fuerunt, de terra ilia pro ecclefia, pro feopatu Albienfi: dt nos habebimus ri­ patre noftro , & comit ibas Monttsforpam, dc aquam ex·' parte ufque ad me­ tit , & adherentibus eis , vel propria dium flumen , & eidem Rairrundus fi­ voluntate reccllerunt ab eadem terra , militer habeat ripam fle aquam ad me­ nili inveniantur hxretici ab ecclefia con­ dium flumen ex parce fua , falvis juri­ demnati, integre reftituantur in ftatutn bus & hereditatibus aliorum, dummo­ priftioum quoad & hereditates dc pofdo de iis qui ex parte Raimundi fa­ feffiones , propter illa , fi qua ex cauia ciant quod debebunt , de fimiliter ex donationis a patre noftro, vel a nobis, noflra. Epifeopatum Caturceniem dimit­ vel a comitibus Montisfortis habuerunt. ' timus eidem Raimundo, excepta civita­ Si vero aliqui hominum qui remanete Caturcenfi dc feudis , dc aliis qux E bunt io terra, que dimittitur Raimon­ habuit in eodem epifeopatu rex Philip­ do , noluerint redire ad mandatum ecpus avus nofter tempore mortis lux . clefie & noftrum, ipecialiter comes Fu* Et fi didus Raimundus fine filiis dc xenfis, & alii : idem Raimundus faciet legitimo matrimonio procreatis decefle- eis vivam guerram , nec pacem cum ric , tota terra remanebit filix fux , ipfis faciet vel treugas, fine aflenfu ecquam habebit frater nofter in uxorem, clefix dc noftro ; & fi terre eorum oc­ dc bxredibus fulceptis ab ea : ita quod cupabunt, remanebunt eidem Raimundidus Raimundus ut verus dominus do, deftrudis tamen prius omnibus muhabet plenum jus dc liberum dominium nitionibus & fortalitiis, muris & foflain fupradida terra qux dimittitur ei, tis, nifi pro iecuritate ecclcfie\ & noftra, ><» PAR1S1ENSIS. .u. w. ,70 ftra, voluerimus ea retinere , ufque ad Aqux fuerunt ftatuta contra ipfum & paChristi decennium poft acquilitionem : & tune trem fuum in concilio generali, vel po· *··*■ cum reditibus & proventibus ipforum fica. Addetur etiam in juramento ipfo* rum , quod juvabunt ecclefiam contra Caftrorum retinebimus ipfa. Item idem Raimundus faciet dirui hzreticos, credentes, fautores, dc rece­ muros civitatii Tolofae omnino , & fof- ptatores eorum, λ contra omnes alios, fata impleri juxta mandatum, volunta­ qui occafionc hxrefis vel contemptus excommunicationis , ecclefix contrarii tem, & ordinationem legati. item diruentur funditus, & replebun­ exifterent in terra qux dimittitur eis, tur foflata triginta villarum & cati ro­ dc in terris aliis iupradi&is ; & regcVn rum per ipfum Raimundum , videlicet juvabunt contra omnes , dc eis facient de Fano Jovis , de Caftronovo , de Ia vivam guerram , donec ad mandatum Bcflcda, dc Avinioneto, dc Podio Lau­ ecclefix revertantur , & regis. Renovarentii, dc fan&o Paulo, dc Vauro , de Bbuntur autem prxdidfa juramenta de Rabaftcntiis , de Gaillaco , de Monte- qumquennio ad quinquennium, ad man­ ocuto , de Podio-cchis , de Verduno, de datum regis. Ut autem omnia fupradi&a adimple­ Caftro Sarraccno , dc Moyflaco , de Monte-Albano, de Monte· Acuto , de antur , & cccletix & nobis plenius, & Agcnno, de Condomio, de Saverduno, melius oblerventur : tradet pro fecuride Alta Ripa , de Caflanolio , de Pu- tate ecclefix & noftra in manibus nogeolis, de Alta-villar , de Villa Pettu- ftris caftrum Narbonenfe , quod tene­ tii, de Layrac , & dc quinque aliis ad bimus ulque ad decennium , munie­ voluntatem ipfius legati .· rtee poterunt mus & iufortiabimus , fi vifum fuerit rexdificari fine voluntate ecclefix , & expedire. Item, tradet nobis pro fecuritate cc noftra, nec alibi fient novx fortix. Villas tamen non infoitiatas J>ene poterit facere clefix 3c noftra manibus noftris caput idem Raimundus, û voluerit, in terraCcailri Vaun , caftrum dc Monte-acuto qux dimittitur ei: fi vero aliqua villarum Penam de Agenefio Rupepcrufif , ca­ vel caftrorum qux debent dirui, ut di- ftrum dc Cordis, caftrum de Verduno, élumeft, efient hominum fu orum, & nol­ caftrum de Villomuri: dc ufque ad de­ lent quod diruerentur: idem Raimundus cennium tenebimus ea , ita quod pri­ faciet eis vivam guerram , nec pacem mis quinque annis iolvet idem Raivel treugas fine aftenlu ecclefix dc no- mundus nobis pro expenfis cuftodrx , ftro cum eis faciet , donec diruantur quolibet anno mille quingentas libras muri & impleantur foftata omnia fupra- Turonenfes, non computatis iis fcxmildifta . Promi fit & juravit nnbis & di- libus maltharum fupradi&is. In aliis dlo legato prxfatus Raimundus , (e fir­ quinque annis fi voluerimus tenere, fa­ miter & perpetuo fervaturum bona fide ciemus expenfis propriis cuftodiri : nos dc fine fraude dc malo ingenio, d< quod tamen poterimus , fi placuerit ecclefix faciet bona fide, ab hominibus dc vaf^dc nobis, diruere quatuor caftra de prx- fallis dc fidelibus inis firmiter obferva- didis , videlicet caftrum Vauri , caput ri. Faciet etiam illud idem jurare omnes Caftri novi, de Viliomuro, dc Verdu· cives Tolofanos , dc alios homines ter- num. Et propter hoc non diminuetur rx qux dimittitur ei , dc addet jura, prxdida fumma mille dc quingentarum mento illorum , quod dabunt operam librarum Turonenfium reditus & pro­ efficacem, quod ipfe Raimundus fervet ventus caftrorum, & omniaqux jure do­ ea . Et fi idem Raimundus venit con­ minii percipiuntur , erunt Raimundo : tra prxdi&a, vel aliquod prxdidorum, & nos ad fumptus noftros tenebimus ipfo fadlo de voluntate ejus funt abfo- capita ipforum caftrorum & Corduam. lut», dc ex nunc ipfe eos abfolvit a fi­ Et dtdus Raimundus habebit ibi bailidelitate dc hommagio , dc omni alia vos lues non iuipedos ecclefix , dc noobligatione , quibus ipfi tenentur , dc.bis, qui faciant juftitiam hominibus, adhxrcbunt ecclefix , & nobis contra && recipiant reditus & proventus prxipfum, nifi infra quadraginta dies, poft· di&os.* Poft decenni am autem reftitucquam fuerit monitus, hoc emendaverit muj diâa capita caftrorum & Corduam vel juri fteterie coram ecclefia, de iis diéto Raimundo libere , falvis conditio* qux ad ecclcfiam pertinent, dc juri co­ nibtis fupradi&is , de fi prasdidla omnia ram rege de his qux ad regem perti­ quantum ad eedefiam &. no» fuerint nent : & tota terra .ipfa qux dimitti­ obier rata. Pc nam autem de AlbigenGo tur ei, incidet in commiflum regis, & tradet nobis infra Kalendae Augufti pro­ erit idem Raimundus in eo ftatu in ximas, cum aliis caftris detinendam a quo nunc eft , quoad regem , dc quoad nobis ufque ad decennium. Si vero il­ excommunicationem , dc omnia alia , lam non poterie habere ufque ad ter­ minum. ' *“· 171 CONVENTUS EPISCOPORUM 8cc. 17s ----------- minum illum , tunc obfideri faciet , dcAfis, nt didum eft : tanto tempore poft—....... . ouusTi guerram fieri tamdiu quoufquc decennium (utnptibns noftris tenebimus 9 ***0^ eam habeat, nec pacem , nec treugam fi voluerimus , ilia duo caftra pexnocum ipfo faciet qui tenet eam vel te­ minata, quanto tempore dtftulerit tra­ nebit*, donec ipfam habeat: non tamen dere Penam . Et fi poft decennium propter hoc retardetur a peregrinatione Pena de Albigefio non effet acquifita, tranfmarina de qua fuperius eft ordina­ tamdiu poft tempus memoratum tene­ tum. Et fi ufque ad annum integrum bimus poft decennium illa duo caftra, poft ipfas Katendas Augufti tradiderit quoufqne ipfa eflet reftituta , dt effet nobis prcdi&am Penam de Albigefio, aflignara , ficut fuperius eft expreffum. erit in conditione fupradidorum caftroEt nos abfolvimus , quantum ad nos rum, fcilicet quod reddemus ei , quan­ pertinet, cives Tolofanos dc aiios hodo reddemus alia cadra : fi vero poft mines tense quam ipfi Raimundo di· annum prxdi&um ipfam Penam de Al B mittimus, a juramento & aliis obllgaôigefio non poterit aflignare , ex tunc tiion ‘ ibus fa dis nobis, & patri noftro, eam tradet Templariis vel Hofpitalariis , & comitibus Montisfortis, vel aliis pro five aliis religiofis in eleemofynam per­ eis, a poena, & incurfibus, quibus no­ petuo , faivis hereditatibus eorum qui bis , vel patri noftro, vel epifeopo Tole tenent ex parte noftra , pofiidendam lofano , vel aliis praJatis , vel comiti­ ad voluntarem legati ve! ecclefix Ro­ bus Montisfortis , fe obligaverant, fi man* : tali conditione, quod ipfi non unquam in dominium ipfius Raimundi alienent ipfa de manu fua , nec de ea vel patris ejus reverterentur : fitlvis in faciant guerram dido Raimundo , nifi omnibus & per omnia conditionibus fude mandato ecclefix . Et fi non pote­ pr ad i dis. Ut autem prxdi&a omnia ra­ runt aliqui religiofi invepiri qui velint ta maneant, prxfentem paginam figilli eam habere, diiuaturomnino : necpoflit noftri auctoritate audoritat & regii nominis carexdificari fine voluntate ecclefix Ro Gradere inferius 1..Γ—‘__j annotato fecimus com­ manx & noftra, dc ipfius Raimundi. muniri . Adum Parifiis anno Domi­ Item donec didam Pdÿam de Albige­ ni MCCXXVIU. menfe Aprili, re­ fio tradat nobis vel Templariis , vel gni vero noftri anno III. adftantibos in Hofpitalariis, vel aliis religiofis ficut di- palatio noftro, quorum nomina fuppodum eft : tenebimus propter hoc obii- fita fune & figna. Dapifero nullo. Si­ gatam Penam de Agenefiio, & caftrum gnum Roberti buticularü, fignum Bar­ Narbonenfe . Et fi etiam infra ducn- thel omar i camerarii , tignum Mattbxi nium det Penam de Albigefio Templa­ conftabularii. Datum vacante cancella* riis vel Hofpitalariis , vel aliis religio- ria. ANNO CHRIST 1 ÉT AD CONVENTUM EPISCOPORUM ET PROCERUM Λ jm» Re^enmdnf Tolofantf ttntt rediit râ Ludovici Fmeenet regit, ANNO anum tttkfiect dt 5. Aient I12Ç. Mitent. ADDI T I o. CHARTA H. * ABBATIS GRANDIS. Es » A PuJ Martene Anccdotorum roi». i. exj) SILVÆ. SurH-Taij. ,, XX chartario Campani* prodierunt tabui* 1*5·m»· „ ipix conventionis, quibus pax ifta inter To· „ lofanum comitem, fit S. Lndovicum Franco- Dt ftffit inter regem Frentonem if Reymmdiem „ rum regem coaluit : Has tabulas, quippe que comitem Tolofomem. „ maxime pertinent ad afta hujus conventus, „ ideo huc transferre opportunum cenfui. Cum üGo H. diâus abbas Grandis-Silv* Gfter- tot ia „ prxfertim litter* encyclic* regis Francorum, JCt cientis ordinis, noram £ado omnibus pe*. £*"· A' „ qu* in colleâionc Labbeana occiyrunt , ad femibus & futuris, quod ego a Fromoodo filio *' „ traûaiioncm banc non abioiuram, fed agitari R·· quondam comitis Tokxani per juramentum „ tantum cœptam pertineant . Sunt enim poipfius corporaliter pneftiram & litteras faas pa„ ftulationcs a S. Ludovico rege propotit*. tentes conftiratus procurator ad componendum „ Quas vero ex Martene profero tabu!*, coninter ipfum ft R. ft dominum regem Franco„ ventionem ipfam partis utriufque confenfu^· rumi ,, in in talem talem pacem pacem cum cum confilio comitis „ firmatam exhibent . Cum vero charta h*c Campani* TH. confenfi , tient inferius continetur : Totum epifeopatum Toiofimum, exce­ ,, ti mittet eidem R. dominus rex partem illamque nibus ipims domini regis Caput zCaftri novi ,, eft ultra fluvium dc Ttri. & Cuus Calveo re­ Capuç caftri Vauri , caftrum de Monte-acuto, manebit domino regi , dc quidquid eft contra pennam de Algis., pennam de Aeenn., Rupem illud fluvium verius Carcafoaam . Epifeopatum Perulii, Caftrum de Cardia, Caftrum dc VerCaturcenfem dimittet ea excepta civitate Ca- duno, Caftrum de Vtllc-Muro, dc ufque ad de­ tuEcenii & fcudis & aliis, que habuit in eodem cennium tenebit dominus rex ea : ita quod pri­ epifeopatu rex PH. avus illius domini regis tem­ mis quinque annis lolvet idem R. pro expeofis pore mortis fuse : ita rameo quod fuper hoc cullodutu quolibet anno mille dc quingentas li­ flabit idem R. dc etiam dominus rex bmt it bras Turoncnfcs. Si autem dominus rex volue­ itt voluntate domini legati dc comitum Campa­ rit diruere Caput Caftri Novi, Caput Vauri, Vili· Mauri, dc Verduni poterit hoc facere, dc nic dc Math, quod fi ipfi tres difeordarent, propter hoc non diminuetur fumma prediâa valebit quod fsâum fuerit a domina legato mille dc quingentarum librarum Turçncnfmm. cum altero coruin . De villa G Antonii roga­ In aliis-,— quinque-------------annis fi -----------dominos- — rex-----------voluerit bit dominus Rex bona fide homines illius ville ... ----quod revertantur ad dominium illius R. alio-Dtenere propriis expeniis, facietcullodire erunt Raymundi. Di­ quin ftabnnt dominus rex & R. voluntati do- dc ' proventus caftrorum “ mini legati dc comitum predi&orum fuoradiâo ruantur muri dc impleantur foflata iftorum ca­ modo . Supradiâa omnia demittet ei dominus ftrorum dc villarum, fcilicet de Fano-Jovis, de rtx falvo jure ecclefiarum de donationibus fa- Caftro-novo, de Labeteda , de Avinione; item dis in terra dc juribus aliorum. Loquentur do­ de Fodio-Laurentii , de & Paulo , de fando Va uro , de Rabeftcn, de Gaillac , de Monteminus legatus 8c comes Campanic ac nuntii domini regis cum eodem Raymundo in primo acuto, de Podio-celfi , de Vcrduoo, de caftro colloquio quod habebunt. De omnibus fupradi- Sorraceni, de Moifac, de Monte-Albano, de &is que remanebunt eidem Raymundo faciet Monte-cuto , de Agenna , de Condomo , de domino regi ligtum hominum dc fidelitatem fe­ Sauduno, dc Alta ripa , de Caflcbolio, de Pucundum confuetudinem baronum domini regis eeolio , de Aho-villari , de Villa-Pcrucii, dc Francic · Totam aliam terram que eft circa Lourac, de quinque aliis ad voluntatem domini Non apoterunt rædifkari fine voluntate Rodanum in regno Francic, & omne jus quod legati. α----------ipfi R. competit vel competere poflet in ea predomini regis, nec alibi fient nove for tali tie : cite dc abfolutc quitabit domino regi dc heredi- E viUas tamen non infortiatas bene poterit facere bus ejus in perpetuum .* terram autem que eft idem R. que remanebunt ei, fi voluerit. Si auin imperio ultra Rodanum, & omne jus quod tem aliqua *’ villarum ’’ , vel ‘‘ caftrorum ' Λ , qu· de- , ipfi Raim. competit vel competere poflit in ea bent dirui , ficut di&um eft» effient hominum fuorum, & nollent quod diruer... ... .Rayprcdfc dc abfolute quitabit domino legato no­ mine ecclefic in perpetuum . Irem omnes illi mundua faciet cis vivam guerram , nec pacem qui nari funt de terra illa, qui Tuditi fuerunt vel t regnas fine affienfu ecctefia, vel domini re­ fro ecctefia dc domino rege Francorum & co­ gis cum cis faciet, donec diruantur dc impteaatur foflat. . Si autem ccclefia non difpenfavo» mitibus Montisfortis & adherentibus cis, vel propria voluntate receflerunt ab eadem terra, rit, ut diftum eft , & non fuerit abfohams a nifi fint bcretici, integre reftituantur it: flatum domino legato, non tenebitur dominus ttx Ur­ priftinum, quoad hereditates in terra qux rc- vare pacem iftam; & li per dominum regem..... quo- i7< CONSTITUÉ D. WILLIELMI &c. i7f CF quominus ferventur iupradiâz, Raymuadusnon A Aâiun anno Domini MOCXXVin. menfe— «——------- tenebitur fervare pacem iftam. Januario. anno ANNO CHRISTI ·*»,. CHRISTI GRÆCORUM SCHISMATICORUM f SYNODUS Suh Athamtfio Patriarcha it pcibttfdam juris capitibus, Circa bos «mar ctlehrata. ' Oannes Boi vinus vir claritlimus in notis adBAZtorZ4s fat relatio Patriarcha Dem. Andronicum librum VI. ΝιΛρΗοπ' Gregorz prddit in co- Palaolegum ; it quibufdam juris capitibus , in dice Grzco regite Bibliothecz extare opufcula ’ modum wovZZa, fuam imperator approbavit. De quzdam Athanafti Patriarc. Conftantinopolira- hac veto fynodo nihil prêter hsec pauca ici* ni , inter, que unum, hunc titulum prefect.* mus. J CONSTITUTIONES Bona memoria DOMINI WILLIELMI DB BLEYS EDITÆ Anno pontificatui fui XI. Chrifti 1229. I. Cdos altaris mortuus tumuletur , C necefle fue­ rit. Dur pallie altaris, una feftivalis , & .alia .(Ioniam inter omnia facramenta ecclefiz feriatis. Tria lintea, unum benediftum Ad mi­ Ibid. Exunt ipud illud conftat elle przcipuum, in quo fannus; duo calices, unus argenteus, in quo cele­ Wttk>t>» 1.1. âifhma fit confeffio corporis & fanguinis D. N. bretur , alius ftanneus non bcnediâus, cum quo P- «■< ex facerdos altaris fepeliatur . Due pixides , una MS. V»r Jelu Chrifti, in przfenti fynodo ftatuimus , ut thon. Lt. idem facramentum cumfumma diligentia & de­ argentea, vel eburnea , vel de opere lemonitibita devotione celebretur, Circa fpecies, itaque, co, vel alia idonea, in qua hoftir referventur, quz ad idem facramentum exiguntur , cura di- tie fub fideli cuftodia clavi adhtbita conferven­ ligentior adhibenda eft , ut Icilicet oblatz dc tur, iecundum tenorem concilii; alia decens & puro grano frumenti fiant. Mmiftri ecclefiz in­ honefta, In qua obUtr reponantur . Duo vafa duti lupcrpellicns in locohoneftofedeant, quan­ unum vinarium , & aliud aquarium . Unum do oblatas faciunt. Infttumcntum, in quo obla­ par candelabrorum , unum thuribulum, unum tz coquendz funt , cera tantum liniatur, non chrifmatorum decens & honeftum, & fub fideli oleo, vel alio fagimento; oblatz honeftumcancuftodia clavi adhibita confervarum , fccundun^ dorem & decentem rotunditatem habentes, fu-D tenorem concilii. Duz cruces, una procc&onapra menfam altaris offerantur. Vinum fani faIis & alia ad officium mortuorum. poris, non scidum , nedum-acetum , in calice infundatur, cum duobus paribus corporalium, mortuorum , una lancea ad vexillum defe­ rendum . amplitudinis congruentis, cum una rochetta, unum feflivalc, & aliud feriale , in quo lacerDe / CONSTITUT. D. W1LLIÉLMÎ &c. «77 De tmtltrit. ANNO GHJUST1 V. In ornatu coemeterii ipfum cœmeterium Iit decenter circumvallatum muro, vel lepe, vclfofiato ; nulla pars emmeterii cdificiis occupata fit , - nifi tempore hoflilitatis . Crux decens dc honefta, vel in ipfo coemeterio cteâa, ad quam fiet proceflio ipfo die Palmarum , nifi in alio loco confucvit fieri. De minsfiro altaris. V I. Item is , qui miniftrat facerdoti in celebra* tione miiüs , fuperpellicio induatur , fie non niinialiter. Item de ecclefiis dediceth & altaribus. V 1 I. .Item in ecclefiis dedicatis annus, dc.dies de­ dicationis , dc nomen dedicantis , dc nomen fandi , in cujus honore dedicata eft ecclefia, diftinâe 'dc aperte feribantur circa majus alta­ re, in loco ad hunc idoneo : idem fiat circa minora altaria . c De dedicatione eorundem, & de canfcjfimibus audiendis, & quomodo fit ppenitentia laicis injungenda. 17« A parochianis fuis in confefftonibus de trecenariis· .... .... ab ipûs faciendum . Item Sacerdotes fspius dc- ***]?!?. , nundeot publice in ecclefia parochianis luis, quod cum ipfi ex calu infirmitatis volunt ha­ bere medico· corporum, prius fibi confulant de falute animarum fuarum ; dc tunc demum ad , remedium corporalis medicine procedatur, fe­ cundum tenorem concilii. Item denuncient ia­ cerdotes publice in.ecclefiis , quod fi quis me' dicorum fuadet aliquid alicui, quod vertatur in periculum anime lue , non admittat illud fe' eundum tenorem concilii. Item .facerdotes fre­ quenter in ecclefiis publicent, quod quilibet„fidelis omnia fua folus peccata confiteri debet, faltem femel in anno ,. proprio façerdot i, dc ad B minus femel , Icilicet in Paicha, euchariftiam fufeipere fecundum tenorem ejufdem concilii. Item, fi alieno facerdot i jufta de caufa pecca­ ta lua voluerit confiteri, licentiam prius poftulet a proprio facerdote , dc ipfe ei licentiam concedat , falvo jure ecdefi· fuas. Item facer­ dos caveat, ne verbo vel figno , vel alio quo­ vis modo prodat aliquatenus peccatorem ; fed fi prudcnlion confilio indiguerit, illud abfque expreflione alicujus perfonaecaute requirat, fecun­ dum tenorem concilii. De confefforibus clericorum. X. In quolibet decanatu per capitulum loci fub periculo animarum eligantur duo facerdotes, de quorum honeftate & litteratura confli terit, quo* rum alteri, cui voluerint, quilibet facerdos de decanatu confeffionem faciat. VIII. Statuimus, ut facerdos ante confeffionem Ia ι­ οί pœnitentis inftruat eum ite fide fecundum De baris pfallendis, Û* de eliis articulis contingentibus ecclrfas Ü earum tniniftros. formam dc ordinem contentum in fymboloapoX I. ftolorum fub lingua ei nota , ut facerdos ante • font «»■ confeffionem poenitentia manu, * conforlationt ««i sum £ exhortatione , ûe defperet dc magnitudine Statuimus, ut linguist horae canonicae pfallanvel enormitate peccati, vel de multitudine pec­ tur, ut audito verbo ultimo verfus praecedentis catorum. Exhortatione,ut dccircumftantiaspec-Dincipiatur fequens. Ut nullus facerdos bis celecati confiteatur, effundens cor fuum ficutbret aquam " in die natalis Domini ~ m die, niit , vel&ecoram Domino; ut facerdos poft confellionein furreâionis dominicae , vel corporis fepeliendi; pcenitentis plenius inftruat eum de fepeem vitiis dc tunc calicis recentationem in prima celebra­ dc fpeciebus eorum, ut facilius revocet ad me­ tione non prefumat , antequam fecundo cele­ bret ; ut in diebus dominicis dc aliis feftis prsc- * moriam , in qua fpecie peccaverit; ut in petnitentia laico injungenda fpecialiter injungatur cipuis, in quibus non nifi femel celebrandum ei , ut fepties in die dicat orationem domini­ eft, mittis pro defundis non celebretur, fedmifcam , com fymbolo apoftolorum, dc femel in fa de die· Ne facerdotes opera fervilia dc ordi­ OO&e; ut facerdos laico injungens poenitentiam ni incongrua faciant,- nec cappas manicatas ha­ inter cetera , ut quoties tranfiium facit per beant , vel manicas laciatas, vel fotulares la­ cœmeterium , dicat orationem dominicam pro ctatos, vel hujufmodi. Necfacerdotes ad taber­ animabus omnium fidelium defunâorum, quo­ nas accedant , nec fcotalla, vel hujufmodi po­ tantes faciant , nec in ecclefiis hujufmodi po­ rum corpora ibi requiefeunt, dc tranfitum fa­ tationes denuncientur. Ut nullus epiftolam le­ ciens per crucem , inclinet fe dc dicat orationem dominicam in honore crucifixi. E gat in ecclefia , nifi fuerit fubdiaconus , nifi caufa neceftitatis. Item nec facerdotes pro exequiis mortuorum aut benedidione nubentium, De perjuris in cerfs matrimoniaisbu! vel confimilibus pecuniam exigant, vel extor­ . vel eliis. queant , contra formam concilii. Ut aqua benediâa pauperibus tantum fcholaribus confera­ I X. tur. Item in qualibet capella, que fmgulis feUt confitentibus fe perjuros in affifa domini ptimanis diebus pluribus vel dic tantum una regis, vel in compurgatione fuper defamatione cantariam habet, proprium ornamentum habeat tam in libris , quam in vetlimcntis, dc ira mu­ adulterii , vel caufe matrimonii a fimplici faro , vel fepe, vel foffato circumdetur, ne ad eam cerdote non injungatur pernitentia, fed ab epifcopo, ad quem per facerdotem, cui confiten­ pateat acceftus animalium . Ne palis altaris tur , funt tranûnittcndi . Si facerdotes injungunt etiam non bcoediéte ad domos ornandas , vel M thaGtstcil. General. Torn. X2ÇUI. <79 CONSTITUA D. WILL1ELMI *c. 180 er thaiamoc nuptiales , vd ad «lio· ufus commo-A cerdores annui miniftrantca victo incontinenti·——— nes tribuantur. Ne nuis pannos chrifmltes in ufus notati chartas fuas conficiant , quod de attero anno anno communes* fed in tantumulusecclcfianicos coobooefte cooverfationis erum, &ca(te vivent Iub s-HKnj » w>.TI vtr(*t * 1’8”· c«te6· dedicat* dc dirute ad pena pecuniaria per cautionem fidejnlforiam ad'”** ufus communes applicemur . Ne candel» bene- bibi tam ; ita videlicet , quod fi clrncis cornutis coptis, five tuti forint, five iputi. de eifdem diftinâe A aperte refpondere, Acum reauifitus fuerit, eafdem legere fetat fub pœna fplpenfionis. Ut redoresccdefiarum, qui teienXVIII. ter faciunt facerdotes incontinentes detervire ec­ Item C clericus captus Fuerit, habens coro­ clefiis fuis, pœna puniantur canonica. Ut tinam Atonfuram competentem, & litteratus fue­ flores ecclefiarum libros habeant emendatos , rit, Ave notus fuerit, Ave ignotus , moneantur quoniam per falfos libros in ecclefia multa kM t gunGncii. Gi^trel. Tom. XXIII. 183 CONST1TUT. D. WILUELMI &ç. 1I4 py guntur indecentia . Ut facerdotes moneant dcApraediâa forma conlliterit facerdoti , fuppleatur· anno —quod folet adhiberi, poftquam puer a fonte tcI________ efficaciter inducant paiochianos tuos, ût cru>ΝΝΟ ces, figna viitoriae nolirse , quz pro pace vel vaius eft. Si autem dubitetur de forma baptif- C”J^,STI mi, an fit obfervata, baptizetur fie: Si non es CHKIS Π ρΓΟ defunctis aliquando fuerint clcâx , & nunc ”**■ jacent diruta:, denovo eiigantur, quoniam ma­ N. baptizatus , ‘‘ Baptizo te in nomine Patris, le credentes conjcduram capiunt confufionis & Filii, it Spiritus Sanâi, Amen. 41 Ut hi , chrillianoaim pnefentis , & iututz. Ut facerdo­ qui decimas non Solvunt, cum fuit cxcommunicati ab epifcopo, non evolvantur , nifi ab tes prxdicent parochianis fuis, pe contra apoftolum obfervenr tempora & momenta; nolunt' ipfo , in cujus fententiam inciderunt , vel ab enin) matrimonia contiahere, nili crefcente lu­ ejus ptenitentiario .Ut ii , qui decimam fttni folvere contradicunt, familia: fur intcrdicaptur na, nec introitum novz domus iolemniz-ire . omnia (aeramenta ecclefix, praeter baptifmutn Ut facerdotes non fuftintsnt in parochiis fuis publicos fornicatores, vel aliquod mortale pec- _ parvulorum & extremam pœnitentiam . Ut fercatum manifeftum ; quod fi fecerint, puniantur B vientes mercenarii non cogantur decimam par­ unquam pro propriis peccatis. Idem fiat de ap­ tem mercedis dare, nifi dedudis neceiTatiis ex­ pends ; fed ter in anno cogatur unulquilquc ef­ paritoribus decanorum. Ut facerdotes non ad­ ferre obolum ad minui,ut irf, qui pecunia cor­ mittant ad confeiLonem, magnates & eorum fa­ rupit faIfum dicunt teftimonium , tanquam in­ milias, in quorum capellis divina celebrent , fames a tefttmonio repellantur , fi fuper hoc cum nullam receperint curam animarum ab efuerint convifti, vel pre jure conferti ; & hoc piteopo, nec ei vel cuts ctHciali fecerint obe­ in fingulis eccleiîis per facerdotes publice denundient am. Et multi tales funt irregulares, pia­ res inhonefti, quidam a non fuis epjfcopis or­ cictur. Et fi vilis fuerit perfona , fuftigetur ; digniores vero perlonas pro modo facultatum pe­ dinati; plures nunquam ordinem facerdotalem receperunt. Uc faccrdos vocatus ad infirmum , cuniarie puniantur, fecundum arbitrium ordina­ rii . Eandem poenam ftatuimus contra teftium ut anima· ipfius confulat, crucem fecuin defer­ re facial, nifi loci remotio, vel alia jufta eau- ç corruptores. Or bina' benefit i a torum inteftatofa impediat. Ut nullus archidiaconus vel rum c.ca-, per ------epifeopum vel per ejus ‘ 1 officialem pronus difpenfet cum aliquo facerdote , qui fufanimabus ipforum diftribuantur ; bona vero miniftrantium it) facris ordinibus , fi idteftati dcpenfus, vel excommunicatus divina celebrave­ ceflerint, per archidiaconum, vel per ejus offi­ rit . Ut publiez concubine facerdotis vel mintftrantis in facris ordinibus aqua benediâa δς cialem ; bona vero aliorum clericorum per perfonam, vel ejus capel 1 anum . Si quis vero laipane benedicto interdicantur, & pax in ecclefia cus inter vivos teftamentum condiderit, & po­ non detur ; fit fi impoenitens deceflerit , ecclertes aliquo tempore morte praeventus fuerit, nec fiallica careat ftpnltu.a. Si faccrdos circa hoc teftamentum ante mutaverit , per exeeutores , negfigens fuerit, δζ de ncgligcntia conviftusvel confertus, amplius in epifeopatu non miniftret. vel per ordinarium loci, fi deunt exeeutores , diligens fiat tcftamenti exeeutio; Ut quarta, quinta, & fexta ferta diligens fiat „ . & exeeutores ___ ordinatorum examinatio, & circa promovendos négligentes canonice puniantur . Si quis autem ad lacros ordines inquiratur; fi homicidx vel D inteftatus deceflerit , dominus inteftati habeat tantum, quod‘ haberet , fi teftarus deccfliflct ; advoc.iti in caufa fangttinis fuerint, vel execu‘ & ecclefia loci fimiliter. Reliqua vero bona ipfius tores fervorum m publicis adminiftrationibus , vel fimoniaci, vel interventores fimoniacarum defundi fecundum difpofitionem ordinarii pro anima ejus diftribuantur, per vifum domini fui, paàionum ; vel fi furtive aliquem ordinem fufcepcrint; vel a fchifma licis, vel damnatis, vel vel alicujus loco fuo ad hoc deputati . Ut in fingulis ecclefiis parochial ibus, quarum parochia nonunatim excommunicatis; fi fuerint bigami; eft diffiifa, duo fint capellani ad minus; penfavel corruptarum mariti; vel Deo confecrataium virginum violatores; fi fervorum filii; fi a non tis pariter magnitudine parochiae , & ccclefic facultate; ne forte, quod abfit, aegrotante uno fu s epiicopis prxtet fuorum licentiam prstlatorum fuerint ordinati. Uc clerici uxorati, coro­ capellano, aut alias debilitato , parochianis innati, & tonfurati a carccre liberentur per epi g firmantibus, aut divinis non valentibus-officiis interefle, negen­ fcopum , fi in tali habitu cap,i fuermt. Ut for:------- J-L--officia debita fubtrahantur --------- , vel -----tur ecciefiaftica facramenta. Vacante ecclefia , ma baptizandi pueros tempote necertnatis talis fit.· “ Baptizo te N. in nomine Patris , fit Fi­ terne non jaceant inculte, fed per decanum lo­ ci excolantur , fumptibus cifdcm- refundendis « lii, & Spiritus Sanfti , Arnen. Vei Anglica vel perfona futura &c. Gallica aut alia verba dicantur rquipollentia ; ffr polita non rcbaptizeiurlolemniter; fed fi de grfgorios P. IX •s-Lirfo-’ STATUTA S. LUDOVICI. STATUTA DOMINI rRiDFRtG tr. no. {•LUDOVIC. R.F». ’ LUDOVICI 1U REGIS, vici ngfo. rnaceram. Pro libertate ecclefix, Ex editione Catelli Ac Ducbcih. & MS. Jac. Sirmondi. LO D Ο V1C V S DEI G.R 7* 1 λ A nire ; & cum eos invenerint , prxfenFrMtvriMS mt, ttnhitrfis cvwtot farto- rent fine morx dilpendio perfonis ccttcnfitot, 4r eliir Jtotlitor fitit ftr fartoclcfiafticis Superius memoratis ; ut eis rttnftm diltUtMtet, tvnflitutn , fairtttm v prxfentibus de errore & bxrefi con­ demnatis , omni odio, prece, pretio, timore, gratia .& amore pofipofirfc , de I. /^MJplentes in primis statis & re- ipfis feftinate faciant quod debebunt. V-d fni noftri primordiis, illi Ser­ V. Verum quia honorandi lunt, & vire, a quo regnum recogoofcimus, & muneribus provocandi , qui ad inve­ id quod fumus ; defideramus ad ho­ niendum & capiendum hxreticos Solici­ norem ipfius , qui nobis culmen dedit te diligentiam Suam exercent .* ftatuihonoris , quod ecclefia Dei , qux [ux in B mus , & volumus , & mandamus , ut partibus vcftris longo tempore fuit af- bailivi nofiri in quorum bailiviis capti flida, & tribulationibus innumeris coat- fuerint bxretici, pro quolibet bxretico, quafiata , in noftro dominio honoretur, pofiquam fuerit de hxrefi condemna­ & feliciter gubernetur . Unde de ma­ tus , ufque ad biennium Solvant duas gnorum & prudentum confilio ftatui- marchas integre capienti, poft biennium tnus, quod ecclefix, & viri ecdefiaftici autem unam. in terris conftituti, prxdi&is libertati­ VI. Sane quia Ruptarii Solent deva· bus & immunitatibus utantur , quibus ftare ac demoliri terram prxdi&am, & utitur ecclefia Gallicana , & eis plene quietem ecclefix & ecclefiafiicornm vi­ gaudeant fecundum confuetudinem ec­ rorum turbare : fiatuimus , ut omnino CRuptariis iliis expulfis , pax perpetuo clefix memoraex. II. Et quia hxrerici longo tempore fervetur in terra : ad quam Servandam virus Suum in veftris partibus effude- dent omnes operam efficacem. ~ VII. Ad hxc, quia claves ecclefix runt, ecclefiam matrem noftram multi­ pliciter maculantes : zad ipïorum extir­ confueverunt in terra illa contemni .* pât ionem fiatuimus, quod bxretici, qui fiatuimus , ut excommunicat! vitentur, a fide catholica deviant , quocumque fecundum canonicas faodiones : & fi ali­ oomiqe cenfeantur, pofiquam fuerint de qui per annum contumaciter in excom­ bxrefi per epifeopum loci, vel per aliam municatione perftiterint , ex tqnc tem­ ecctefisfiicam perfonam, qux poteftatrm poraliter compellantur redire ad ecdehabeat, condemnati, indilate animad- fufiicam unitatem : ut quos a malo non verfione debita puniantur. 'D retrahit timor Dei , faltem poena tem­ III. Ordinantes etiam , & firmiter poralis compellat. decernentes, ne quis hxreticos recepta­ VIII. Unde prxeipimus quod bailivi re vel defenfare quomodolibet, aut ipfis noftri omnia bona talium excommunifavere aut credere quoquo modo prx- catorum mobilia & immobilia poli an­ fumat. Et fi aliquis contra prxdiâa fa­ num capiant : nec eis alique modo recere prrfnmplent, nec ad tefiimonium, ftituant , donec prxdi&i abfoluti fue­ nec ad honorem aliquem de cetero ad­ rint, & ecclefix Satisfecerint . nec tunc mittatur; nec poffit facere teftamentum, etiam , nifi de nofiro Speciali mandato. nec fuceffionem alicujus hxreditatis ha­ IX. Deoimx fane, quibus fuit eccletempore malitiam inhe bere . Omnia bona ipfius mobilia & im- _fia —longo __ _______ r_-_ per --------------------- ­ mobilia, qux fine ipfo fallo publicata,Ebitantium defraudata, fiatuimus & ordecernimus ad ipfum, vel ad pofterita- di namus, quod reftituaotur ecdefiis, dc tem ipfius, nullatenus reverfura. amplius laici dacimas non detineant , IV. Statuimus etiam & mandamus, fed ecclefiam eas libere habere per* ut barones terrx , & bailivi nofiri , & minant. X. Hxc fiatuca inviolabiliter (errari alii (abdici noftri , prxfentes & futuri, folicict fiat & intenti terram purgare jubemus. Mandantes quod barones, & hxreticis & hxretica foeditate. Et prx- vartalli, & bonx ville, jurent ifta Serva­ cipicntes quod prxdi&i diligenter ipfos re, bailivis noftris ad hoc exeeutoribus inveftigare ftudeant, & fideliter inve- deputatis: qui infra renient, pofiquam fuerint f 187 CONST1T. IARCHINON. 188 fuerint in batliviis conftituti , publice,Aobfervati. Ut antem hxc ftatata firma ΑΜΝΟ -- tigilli no· -* CHRISTI & in loco publico, & die folenni , ju· & inconcuiTa permaneant, ea rent quod hxc fervabunr, & facient ab ftri munimine fecimus communiri .AAum omnibus bona fide fervari. Quod fi non Paritius annogratix MCCXXVIH. men· fecerint, pœnam bonorum omnium , «St fe Aprili. corporis, poterunt formidare. Noveritis G- C. Ha Ludovict ragi· linenr Sinaoadi ·οβτ1 nuaukrifw. fervare, & quod faciet a fuis fidelibus miisri cr CONSTITUTIONES Edite per christ ECCLESIÆ BAR.CH1NON ENSIS Sibiunfeni A. S. L. Ceartiruknt tS Laetent i» Spem* Cire* emunt 1118. fett 1110. Ex Nanti Surpi· To-IJ. . Enerabili in Chrifto patri epifeopo fie dite- Brum vel altarium matutinis non interfuerit feφ âis filiis capitulo Barchinonenh Johannes ftivitatum, in conftitutis ejufdem Dei officiis & λΙ«π’μ*κ. ejufdem permititooc Sabinentis epifeopus apo-interfuerit, pane & vino de corna miti* , non V Αη«Λχ. t. ftolic* fedis legatus, fahitem in Domino. IV. p. ,♦». Attendentes ad noftram injunâam ecclefiam, privetur, nifi fuerit infirmus, aut de certo man­ dato negotiis ecclefi* occupatus , & pena per vititanfes eam ex debito noftrc legationis offi­ perpotitos mentium & ntfnifterialem pro prstdicio , & de ftatu ipfius tam in fpiritualibus quam dis defeâibus infligatur: hoc habito moderami­ in temporalibus follicite inquirentes , quaedam ne , quod pro defeôu duarum nodium in feptiinvenimus corrigenda, ordinanda & reformanda ; mana prcdiâam poenam ammonitus incurrat . fuper quibus ea ordinanda duximus que fubje- Precentor provideat & difponat, ut in tabula &is funt capitulis annotata. pro ieptimanis & folemnitatibus , deferibantur officia fingulorum; & feptimanat de mitia, epiftolam & cvangclium presbyteris, & tam perfoI. c nis quam canonicis non presbyteris fecundum In primis igitur ftatuimus,quod in noftra ec- ordines fuos aifignet . Et quicumque de mi Ha ckfia canonicorum quadragetimus numerus obmajori defeâum fecerit, duarum dierum ratio­ fervetur. & quod rcHitutis per nos facerdotibus nem; quicumque in mitia majori, in epiftola& evangel io defeâum fecerit, ejufdem diei portio­ ad potieihonem quorumdam jurium vel confuetudinum, propter que canonicos fe e(Te dice­ nem amittat . In majori altari nullus mitiam celebret, qui non fuerit canonicus aut ad mi­ bant, fuper.... proprietatis eam pendebat,quia nimis erat numerur'tiiminutus , quofdam ordi­ nus de nothis facerdotibus, nifi caufa reveren­ nandos in ecclefia noftradecernimus canonicos, ti* ad boc forfiran admittatur. Canonicus cui affignata fuerit feptimana de epiftola vel de ecum moderamine fervato, quod pnediâis pres­ byteris loca paterent, fi forte per ipfos omnes vangelio, per feipfum vel alium Canonicum in vel aliquos ex ipfis per competitionem vel fen­ fefto IX. leâionum officium fuum adimpleat . tentiam in pnediâtun numerum venire contio £)In profeftis autem diebus eidem liceat honefto geret; ftatuentes nihilominus quod in omnem vicario , qui non fit canonicus, evangelium vel eventum pnediâus canonicorum numerus inte­ epiftolam commendare. Quod ut melius valeat gretur. Et quoniam in choro noftro nec gra­ adimpleri, prreipimus, quod tam perfonsrqusm dus nec fedes confuetudo rationabilis ordinabat; fimplices canonici ordines recipiant, quos digni­ & ita ftatuimus, quod archidiaconus qui major tas dc ecclefi* neceflitas requirit : videlicet ut eft in ecclefia, in dextris chori locum primum : decanus afeendat ad ordinem facerdotii , & alii decanus primum locum in finiftris : & juxta arfecundum fuas dignitates & necelfitatem eccle­ chidiaconum cantor, & juxta decanum facrifta, fi*, ordines recipiant : & ad hoc in prsfenti juxta facriftam praecentor locum habeat ; & poft per certam perfonam, & in futuro poena coniftos, in utroque choro alii canonici fecundum timili duximus compellendos in hoc prarfênciftaordinem quem habuerint & prioritatem canooituto, mandantes quod quicumque de pectenti­ catioois fu* fedes ordinarie fervent . Circa fe bus canonicis in minoribus ordinibus conftitudem epifeopi in tertio choro, fed de univerfisE tus , in inftanti jejunio quatuor temporum in facerdotibus ; alii fex in appofita parte chori fubdiaconum non fiierit ordinatus , vocem non finiftri fedes obtineant. Aliis enim loca indiffe­ habeat in Capitulo, donec eumdem ordinem fue­ renter pateant facerdotibus & diaconis in utro­ rit afliecutus. Et fi in fequenti jejunio quatuor que choro: ita videlicet quod in fecundo & in­ temporum ad eundem ordinem non acceflerit ; feriori ordine facetiorum, cum ipfa facetia fieri quoufque eumdem ordinem habeat , canonica contigerit, fubdiaconi collocentur. portione privetur. Subdiaconus quoque ad reci­ piendum ordinem diaconi poena confimiti com­ II. pellatur. Abfcntes vero cum ad ecclefiam re­ dierint , fimili modo & ordine , & pari pcena De quotidianis ditiributionibus hic ftatuimus perfonis addiâa, St per fubtradionem omnium cbfervandom , quod quicumque five perfona , beneficiorum fuorum promoveri cogantur. five fimplex canonicus, aut facerdos feptimanaIII. £’· ■»»· CONSTITUT. BAR.CHINON. ANNO CHRISTI III. Quicuarçue vero ex prcdlftis de injunda fibi leftiooe vel refponforio io matutinis, vel allelu­ ia in mMa , defeâum fecerit .· qui per alium nem procuravit adimpleri, de portione ejufdem diei in fubrra&iouem quatuor denariorum pu­ niatur; - ■4 I,o Acerdos vd clericus beneficium in ecclefia no- ", ■■■ ■ tira adeptus fuerit ; ecdefiam quam extra tenutrit, *d beneficium dimittere compellaturt ,,u. & quia nullus canonicus extra manens habeat &■ capellaniam , pmpofituram, nec domos in ec»·»>clefia noftra, nifi fuerit affiduc refidens dt dc gremio ecclefi·. V I I I. Ceteram am reverenda fit honorabili* ecckfia veftra cunei exiflat.» α dc i< io habitu decenti vosoporu* vcnra A1H autan capdhni in ecdefia noftra be- - teat in ecclcfia defervire, & ' coda mauuaficiati, r1 quotidianas portiotfes nobifcum * lis ad viftum nobs non fui flt veftitum; » percipiunt, ad explendum debitum frrvi- unde requirit equitas , fle hoc ipfitm poflulat tium nec non fit oficia neccflitas, quod ecclefi· vertras beneficia nequa­ quam taliter dividantur , quod aliis inebriatis, ms portionis dé fais benefici· compellantur.· Λ alii cfuriant, alii fideratis mulis incedant , & hoc moderamini no&ro duximus relinquendum. alii egeant -, propter qu· tam contra eptfcop, Nullus ex eis qui chorum frequentat , dum di­> quam coatra fratres fisos aliqui fcrupuloio corae vina celebrantur oficia, ecdefiam vel dauftrumi non abique caufa , & cum gravi icandah» moproccfliods intret in habitu feculari . Qwd fiI vcantur. Quocirca in virtute obcdieotic, & fub quii fecerit, fi quotidianam portionem recipiat, obtcfiatiooe divini iudicii pnecipunus, ut epiper duas dies privetur eadem . Si de capdlan» fcopus, cum prnpofrturas vel capellanias vaca­ contigerit, fic eafdem difpenfatp difpenfatp fatagat feraerit, qui portionem non percipiat, per duos re contigeritfic dies altaris fui beneficio fit privatus . Dc anoj-Ccundum ecclefi· facultates decenter-, ut retereyerfarits quoque ftatuimos, quod qui oifido nonI tur cujuslibet canonica paupertas ? ita videlicet interfuerit, carcat portione qu· ipfi compete­ quod magis digni dc magis meriti in majoribus honorentur beneficiis, &noacarnem, fedDcuns ret , nifi infirmitate, vd mftru&iooe , vd ne­ habeat pre oculis, nec in aliquas perfonas tan­ gotiis ecclefi· fuerit excufatus. ta coegerat beneficia , quod minus condigne aliorum tenuitas relevetur . Vacante autem in V. ecclefia veftra beneficio , diftriâe βι tub *poraa Peregrinanribus autem flt (ludentibus de li­ excommunicationis prohibemus , ne quis illud beneficium dum vacaverit conveniat , per ali­ centia capituli pcenas illas infligere non inten­ dimus , quas per abfentiam faperius dcfcripG- quam allegationem fibi vel alii obtinere atten­ tet ; fed cum beneficium vacaverit , conveniat mus infligendas. capitulum , fit Angulorum voluntates adunatas Dfingulis, qui bona fide in eodem articulo conV I. fulent ecclefi· fu·; & ille obtineat beneficium, Pneterea cum in generali concilio fuerit com in quem vota plurium concordaverint. flitutum, ftt a nobis in explendo concilio reno­ vatum , quod in fiagulis cathedralfeus ecdefiis I X. fit unus magifter , qui in grammatica doceat, & vos hoc fidubre flaturam obfervare ncglcxiSub pcena quoque cxcommunicatioais diftriftis quia necdfe eft, ut pena ftatuta diligen­ &ius inhibemus, ne inter vos juramenta vd eoU ligationes clandcftioat fiant, per quas indetermi­ tiam introducat : nos fuper hoc articulo duxi­ nate fe quique adftringat ad confenticndum in mus ftatueodum, quod epifeopus cum de exer­ citu Majoricaram redierit, iodi&o fibi poft re­ negotiis ecclefi· voluntati alterius; ac commu­ nem utilitatem fit honorem nmdquiiqoe magis ditum duorum menfium fpatio ad providendum de magiftro, ex tunc quoties Λ quandocunque ~ attendat : quia magis Deo quam bommtbtneft fuerit 10 ecdefia noftra dc cetero nugis defio·& placendum. Hanc igitur ordinationem meamfab ftus ; ipfe epifeopus a collatione beneficiorum pena fufpcnfioois fit excommunicariosds a vobis fit facdlo fuo , quod habet in ecclefia cathe­ prwcipimus inviolahflixer obfervari . Et venera­ dral!, fit fufpenfus , doocc patraverit quod fit bili patri archiepifcopoTerraconenfi ejddem or­ dc magiftro provifam. dinationis cxecnrkxwm duximus counnitreodam. In virtute fpiritusSanfti proripientes eidem, ut omnia fua prndifta decurioni mandare non V I I. omittat. Contravenientes, fi qui fuerint vd re­ Conflitutiooes quafdam ecclefi® noftns tn- belles, per cenfitram ecdcfiafticam oompdcenftramento firmatas publico nobis exhibitas, ap­ do. Ada funt hac atrno Domini m...., nono probamus, confirmamus , fle in perpetuum obVIII. caL Oftobris. w fcrvari mandamus t videlicet quod fi aliquis b- CON- _____ W O*SGÆ0* CONCILIUM CONCILIUM ·»»_____ BITURICENSE Menfe Novcmbr. ann. MCCXXVIU. celebratum, io quo Burdigalenfis archiepifcopus ab officio metropolitan! fufpenfus. Ujnt concilii notitiam babemxs ex putriorefio A Iis ad quod cum Burdegalenfis archiepifco» Bituricenfi, ubi inter res gefias Simonis de pus accedere curaflet minime, eumdem de CODjce arcbiepifc. LXX. Anno, inquit, Dom. io- filio fuorum fufiraganeonun fufpcndit ab ©fcam. MCCXXVIU. convocavit concilium pro- ficio metropolitan!. vinctalc Btrurts , in oâavis B. Martini hiema- H ANNO CHRISTI CONCILIUM TOLOSANUM Anno MCCXXIX. de inquirendis hzreticis, deque aliis ecclcfiafticz dilciplinz capitibus celebratum. Ej in boc concilio gtflos fic deferibit GuilUl- B quicquam contra fe dicerent « przcluferunt. tnus de Podio Laurentii m Chronico cap. XL. Qiod fatis patuit ex poftfafto : nihil enim, vo Poft pacem, inquit, Parifius celebratam m fine cati ad teftimonium, fatebantur. Fuere autem anni , in fequenti anno Domini rasp, menfe quidam ufi confilio faniori , qui primo ante Julii , per magiftrum Petrum de Collomedio, alios venerunt, & legato fe tunc fubmiferunt , gerentem vices legati , fuit reconciliata civitas feu fubdiderum , & ideo mifericordiam invene­ Toiofana, comite nondum reverto de Francia: runt .* cujus fe, qui dura cervice erant, reddi­ qui de voluqtate propria reraanfit in prifione derunt indignos, & poftea coa&i & velut tradi regis Parifius, donec muri Tolofz corruiflent, venerunt, ponitentias difficiles habuerunt. Fue­ caftra , & villa , prout in pace fuerat ordina­ re & alii, fed pauci, qui dicebant fe velle de­ tum ; fie effet tradita filia ejus Joanna novem fendere in jure, petentes fibi tradi nomina te­ annos habens regiis nunciis Carcaftonz, quam li ium , qui depotuerum contra cos, quod pofpoftea duxit Alphonfus frater regis , comes Pi· _ fent elfe’ Ullllllll inimici capitales,, VjUlUlU quibus nm^iiuuul credendum IVUl ôaviae, in uxorem. Faillis ergo miles comes af‘ non fuerat ' . ~ Et fequuti font legatum ufque ad‘ domino rege in fefto Pentecoftes , imox imple- Mootem-peffidanum , taliter infiftendo . Prztis quz pada fuerant, ad propria eft reverius. fnmenfque legatus , quod hoe profequerentur, Quem non poft multos dies legatus fequitur, ut tefles interficerent quos fcirent depofuifle fpeprzmiflis ad terras, pro diruendis caftris , cru- cialitcr contra cos : caute eorum illufit inftancefignatis cum indulgentia infinitis, qui venturi tiam, & nomina omnium tedium in inquifitioerant cum armis, nifi pax intervenifler. Idemne tota excepta inde tantum eis tradidit intuen­ que legatus ibidem Tolofz poft rftatem conci­ da, fi forte ibi fuos cqgnofcerent inimicos. Qpi lium celebravit , cui interfuerunt Narbonenfis, videntes proinde circumventos , quibus nomina Burdigalcnfis , Auxitanenfis, archiepilcopi , & tedium tradebantur, nec obhoc nolle poterant, epilcopi multi, fic alii praelati . Item adfuerunt quos fuos dicerent inimicos, quando nefeitent, comes Tolofanus fic alit comites przter Fuxcn- quod_ depofuilfent ______ _aliqui contra _ _ fe - ,, — t _ ab ____ incoepto fem , Barones , fic fencfcallus CarcaiTonz , fic q litigio quieverunt , legati fe voluntati finaliter conlutes Tolofani duo, unus de civitate, fic fupponentes -------------- . alius de burgo, qui ftatuta pacis it^totius uns Addende quoque bic concilii bujus decrete, quo­ verfitatis animam juraverunt , fic tam comes, ta* exemplar babemut Sirmondi noftri manu dequam ceteri, illud 'approbaverunt, fic fecerunt, fcriptum : item alterum quod ex locupletifiima fita fic idem fecit poftea tota terra . Ne autem vi­ bibliotheca depromptum bumaniffime nebis concefit deretur legatus, ficut erat vir circunjipeclus fic lUefirifiimus abbas ΓeUeritu, erxditiffimu/ idem & providus , omittere aliqua de contingentibus : ernitto/nm patronus. Eadem ante /i. P. D. Loces mandavit inquifitionem fieri contra fufpcdos de ' Dacberius edidit fpicilegii fui Tomo JI. Ex tribas hzretica pravitate ; fuitque in ilio concilio Guilii/ exempli/ per/tdlixt aliquid edere liceHt. lelmus de Solerio , qui fuerat hzrericus veftitus, fic fponte fua recefferat ab hzreticis, reftiHcc fune ftatuta in concilio apndTotutus ad famam , ut ejus teftimonium valeret lofatn promulgata per dominum Roma* contra alios de quibus noverat veritatem. Quz E num i. Angeli diaconum cardinalem, inquifitio fuit fic ordinata , ut finguli epifeopi qui aderant , telles, quos producebat Tolofanus apoflolicx fedis legatum, anno Domini MCCXXIX. mcnic Novembri. tptfcopus, examinarent, fic eorum difta in feriptis rcdalta eidem epifeopo redderent confcrTITULI CAPITULORUM. vanda , fic fic pollent multa brevi tempore ex­ pedire . Et vocatis fic auditis prius, qui fideles I. Ut in finguli/ loci/ facerdos xnut & tres laireputabantur , fic catholici, mox vocandis qui ci conflituantxr, qui diligenter istquirant beefulpe&i erant aliquibus, in teftimonium eftprortticoi . ceuum. Qui hoc przfcntientes, fe invicem, ne ». Vt R gkegokox TOLOSA SZ FRIDERJC Π. IMP. If* , P. IX. "·· a ludov.vmi r.fr. *94 2. Ut idem fmiant abbates exempti xr^pr». A43.LV nullus judex a hiiganlibut quidquam fu»................. AWJ® 3. Ut demini lotorum inquirant in bareticos . vis prasrxtu exigat . ANNO OUUSn De petna ejus qui ή terra fus permifertt mo­ 44· Ut curia det paupei ibus advocatum. CHRIS! I rari bores team . 45. Ut bac ftatuta quater in anne parochianis ex- *>,f Dt m qui non efi tonvidlut quad fciverit ba­ ponantur. rtticot effe in terra fua. 6. Ut domus, in qua inventus fuerit bareticut , PRÆFATIO. diruatur ; èX fundat tenfifctiur. De bailivo qui mm efi contra bareticos diligens. Icbt a diverfis spoftolicr fcdis legatis diUt nemo puniatur tanquam credent, vel bareverfa emanaverint inftituta contra hcrcticos, tient: sqfi talis per poteftatem ccclefiafiicam credentes, fautores, & receptatores haereticorum, judicatur. & fuper pace conlervanda in Tololana dicecefi, 9· Ut quilibet in terra 'alterius ppfft inquirere & Narboncnfi provincia, & circumadjacentibus vel capere bareticor. diaicefibus, & terris vicinis, & fuper aliis quae 10.. Quomodo agendum turn bureticis [ponte ad fiad bonum (latum terne pertinere oolcuntur . nos diem reverfis. 3 tamen attendentes, rena, pradiflas, poil long* ac miferabilis turbationis diferimina, nunc qua­ fi miraculofe, pace, de atlenfii & voluntate ma­ Dc juramento a fingulis catholicis prafiando . jorum, gaudere: ordinandum duximus & fiat nen­ *3· Ut fingxli ter in anno confiteantur U commu­ dum deconfilioarchiepifcoporuni, epifeoporum, nicent: alioqui jufpeiti de barfi bebentur. & praelatorum, & baronum, fic militum, quae Ne laid babeant libros feriptura, prater pfab ad purgationem haereticz pravitatis, coni er va trô­ terium, ÎT Divinum officium: at eos libros nera paris , neenoe fic terre quafi néophyte , ne habeant in vulgari lingua. novimus expedire ■ »5· Quomodo agendam cum agiftii infamatis de barfi, vel fxfpiciom notatis. CAPITULA16- Ut tefiameuta fiat irrita , nfi fiant ceram proprio presbytero, vel altero eccififfbco. /. Ut in fingalis locis forer dor unus 6" fret 17. Ne prolati, vel demini quivis, bareticis aut L de barfi diffamatis adminifirationem ullam lasci con/h tuantur, qui diligenter indui­ committant : nec eoi in fua familia aut cm-C ront bartticot. filio retineant. 18. Quinam habendi fiat diffamati. Statuimus itaque, ut arthiepifeopi & 19· De libertatibus ecclfiarum. epifeopi in fingulis parochiis, tam in 20. Ut clerici am tallientur. 21. Qui fiat immunes a pedngiis : & ne nova exi­ civitatibus, quam extra, facerdotem ti­ gantur. num, & duos vel tres bonz opinionis 21. Ifi qui ptdagia recipiunt, feturas vies pralaicos', vel plures, fi opus tuent, facrafient. mentocon(fringant, qui diligenter, fide­ 23. Ut nibil exigant lai< b hominibus ecclfiarum liter, & frequenter, inquirant hatreti& ecelfiafttcorum, ab ns poffeffiones ha­ cos in eifdcm parochiis, domos fingulas beant . & cameras fubterraneas aliqua fuipicio24. Quid agendum ab to fui clericum ceperit ne notabiles perfcnitando, & appenfa, 25. Ut omnes Dominicis C feftis veniant ad ecclfiam : tf de abfentium perna. feu adjunda in ipfis tc&is zdificia, feu 26. Qui dies fiat fefiivi. Dquzcumque alia latibula, quae omnia *7· Quad feftsvu diebus ferisndum efi, df populo deifrui prxeipimus, perquirendo.* & fi annumiandi funt die Dominico 28. Ut omnes ab anno 14. jurem fervere pacem. quos itfvenerint hereticos, credentes, fautores, & receptatores, feu defenfo· 29. De eo gui pacem fregerit. 30. Quid de illius bonis, perfomsyu ipfa, fi res eorum, adhibita cautela ne fugere piatur, agendum. poflint, arcbiepifeopo vel epifeopo «do­ Jr. De pacis violatore, fui redire nm vult «4 minis locorum, feu bailivis eorundem, mandatum. cum omni feilinantia Audeant intima­ 3»· De eo φύ pradam abduxerit. re, ut animadverfionc debita punian­ 33- De m pui de prada hujufmodi emerit. tur.· 34- De vaffallit vel hominibus infurgentibus rl. Ut idem faciant abbates exempti. tra dominos. 3J. Ut familiaritas vel treuga non habeatur fayditis. Hoc idem faciant abbates exempti E 3«· Ut latrmes Ô* Rupterios nemo recipiat. in locis fuis, quae non funt ordinariis V· Ut fiat facrameutum contra inimicos fidei at- jure diœccfano lubjc&a. Item ftatuimos, ut fi qui hxreticf veftiti, hacrefi fponte dimifia fuerint ad catholicam fidem reverti, fuum recognolcentes errorem, non remaneant ia villa in qua fuerant antea convetfàti, fi villa fufpcâa de hacreû habeatur: fed _ collocentur in villa catholica, quz nulV. De f won tfi nnwfftn feint· B la fit haerefia iufpicione notata ’ In de­ ni Àrrrncv/ foa rma /»4. teftatione quoque veteris erroris duas crucca portent de cetero altius prxemiSi autem dc feienria conviôus non1 nentes, alterius coloris qnam fiat veftee fuerit, & probata fuerit oegligcntiai coram, unam a dextris, & alteram a difioluta, vel frequenter in terra iua1 finiftris. Nec propter cruces excufetur inveniantur haeretici, vel fuper hoc fit aliquis, nifi habeat litteras fui epifeopi diffamatus, pernis legitimis puniatur. teftimonialcs dc reconciliatione ipfius. Ncc de cetero talibus officia publica V/ Ut in inttt»! fuerit bare··■ comittantur : nec ad a&us,legitimos ad­ ttiut, éunotnr , é fnnatti (onsetter. mittantur, nifi per dominum papam, vd per legatum ab ipfius latere de ciat dominus fuperior quod debebit. Si cum fayditis, vel aliis qui guerram Zuis autem auxilium illi dederit, con- moverunt: de bonis fuit expenfas fafilium, lium, vel favorem, vel ipfum recep- ciat confia illos, dc damna date reftitaverit cum przda, vel etiam fine prxda : tuât, alias ad utilitatem domini puninifi monitus infra diem fibi przfixum e- endus. mendaverit, pœna fi mil i puniatur. Confanguinei dc parentes ipfius teneantur ju­ XXXVI. Ut lotronts é rupturios rare, quod ei non procurabunt auxilium vel E nemo recipitt. favorem, fed ei, fient dc alii, facient vivam guerram. Quod fi facere recu­ Nullus etiam latrones, rupearioe, vel raverint, in manu domini fint ipfi, dc lacinones accipiat, fed ab omnibus abji­ bona iptorum. ciantur: & fi quis cos tenuerit, dam­ XXXI. Dt patii violatore, qui redire non vult ad mundatum. na per cos illata reftituat ad, vocem fimplicem conqusrcntis, Sc pads repu­ tetur infra&or. Si movent guerram, vel pacis violaXXPJ1I. I ________ »»» concilium ANSO ' Chkisii XLVpv/. contra iniraiUt fiat fatramentum tontra inimi. »* POENITENTIIS CONTRA SUSPECTOS - DthircG Albtjenfi, < Romano S. Angdi dircono Card. Λπη. M C C X X i X. cdcbratum . S. A. L. UBtlMHf ie Pfü· lettrtMii U an·. MCCX- AQuas epiieopus Toloûnus reverfus, vocatis cis XIX. Legaun, «f»l,*AuraGx rivitatcCi· in ecclefia S. Jacobi publicavit. Lega tus autem falpuia cum archicp'icop>s, dc epifeopis. 3tpre ­ repetens Romam, fecum totam inquilitionem fer», foiaœ conci ium celebravit: de titreraspœafportavit : nc torte fi aliquando inventa fuiftet nitcntûnuhquas ordinaverat contra fufptâcr, quos in terra ifta a malevolis, in mortem tdlium , TqIoùe per tequiGnOnem invenerat, remifitepiqui contra tales dcpoiucrant, redundaret. Îcopo Tolofaoo de cadre Moruais ubi crat . G «.CAguim Tm;C<»· αΐ ♦>·· ILERDENSE, CONCILIUM Ηίψ.p. Preside Ioann e Epi scopo Sab inensi & R. E. Cardinali, & Apoftolkx fedis Legato anno Domini MCCXX i x. Noo Jixp 4. Kal Aprilis, Joannes epifeo- BPrxlatis. In eo multa conftituta font ad difci Ecclcfiaflcam pertinentia ; prxeipue ve­ pus Sabineniis apoflolicx fodis Lcgarua , plinam ■ provinciale Concilium celebravit apud Ilerdam, ro de vita ft honeftate Clericorum. Puft habi­ cui cum eo interfuerant Sparagus Archiepiicotum vero Concilium idem, Lreatus ftatutaquxdam edidit pro reAa administra rionc Ecclefia: pus TarracooenGs, Bercngarius Epifcopus Barcinonenlis, Guillelmut GerundenGf. GuiiJelmus Barcinoncnfts. Rediens autem Romain («cum VicenGs, Petrus (JrgelienGs, Bcrengarius llerden- duxit Raytnundum dc Penna forti, cumque de iis, Pontius DemifenGs , ft Garcias OfcenGs , meliore nola commendavit Pap* Gregurk> . A>cum pluribus Abbatibus , ft aliis Ecclefiarum Ittiuf lib. 4. AIjk* //«/pan. c. A o OO <►·»>&·*£!><> «β9»·β> dMHBfrO CONCILIUM in TURIASONENSE Araconia De diiTolvcndo Jacobi regis it Ekonorx matrimonio III. K a lend. Maii anno Domini M c. c X x I x. Oc mtrtitum R^ronii conri’>:‘j!or S.KrJiw , CrmtMe AlfonG pueri, quem cx Lconori, bona A dtfcniit tx r.r„>n n»<> jruw /< r:ptt>urriuique parents bde, fuiceperat, & in fpem rtmi, ad a»rut*)i MCCAAJX Hoc mm anno ,/alucvcihonis educabat. Sicquc fecundum regis vc* furi , Joannes monachus Ciumccc-nfis, n.iticnc luntjtcm pronunciatum eft, locum elfe divor­ Gallus, ex diœccG Ambianer.fi, nob Ii hmilia tio, soque non obllantc Alfonfnm verum elle Halgrina, cx archiepifcopo Bifunt'nodixtniia& ac legitimum patris iucccfforem: ac Leonora vntuttbus ckro, creatus a Giigo-io pipa c.irad iuos remilfa, oppidis dut ilibus, qui in Aradin.lts epilcopus Sab.ncnGs, ft ledis ’.pollui cx gonia habebat, retentis, muitaque lupe’k/tile , legatus :n Hifpanias mtifus. concilio Turi,ioauro, gemmis, ac velle ptctiola fecum afportincnle in regno Aragonix , fub finem menfis ta . Narrant hrc pluribus SuHia , Gomcfms , Aprilis celebrato ( cui interfuerunt Toletanus ^Mariana, ft alii rerum /sragonicattnn & Htfft TarraconenGs archicpiicopi, aliiqueepifeo,-vi) pinicarum 'feriptores ‘ . Cumque nihilo minus, caufa cogmta conjugii Jacobi Aragonix regis, poti aliquot annos nonnulli prad ûum Alfonfum quod o&o ante annis tenera admodum & imin periculum iucceflioms adducere vellent,GreFatcnti adhuc state cum Leonora matertera · goiius pontifex Icnienriam legati confijmans , erdinandi Cafteilx regis natu multo grandiori eumdem Alfonfum authoritate apoftoiica legiti­ inierat, authoritate apoftoiica dillblvit, obp Μ I N D E N $ I S ECCLES1Æ ANNO CHRISTI MCCXXX· fflæïSHF »»* STATUTA NON. DÏCIMOMJ. Univerfis hanc paginam infpcduris Frater Joannes ordinis Prxdicatorum Domini Papa: pcen.ccntiar.us, falutein in Chrirto Jeiu. D Mindenfem ecckfiam a venerabili P. Ot-Bftione, omni arbitrio, & quovis alio modo petone S. Nicolai in carccre Tulliano dia- nitus relegatis. ,v· cono cardina i , fedis aportolicx legato, adcxcV. Item nullus eligatur ad prehendam mi­ nor quatuordccim annis, nec in p«pefitumvel m*n. 9iu;n^urn ibidem vifitationis vel inquifitionis oldecanum fcu ad altas dignitates entidem ccckfis «,·. ficiuni deftinati, qusdam tn ea duximus laiualiquis alTumatur, nifi ad minus vigmti quinque bnter ordinanda, qux ftatuta dc aliis amminiannorum cxiftat. Ut autem prsmitTa capitula ctrfis dignum doximus ftabilire. firmius obferventur, Prspofitus, decanus & ca­ Inprtmis igitur ftatuimus, ut decem obedrenpitulum Mindenfc noftro indudi confilio ad perpe­ tx, dc odo decims , ficut lunt diftindx per ptxpofitum, curtodem, fcholafttcum, cantorem tuam eorum obfervantiam fc coram nobis cor­ poraliter juramento prxllito aftrinxcrunt. B. dc F. canonicos Mindenfes, audofitaic prxVI. Poft hrc autem , quae juramento firma­ ccdcntc Epifeopi dc capituli, dc approbatione poftmodum fubfecuta, perpetuo fic maneant in· ta funt, ut fuperius eft pixmiifum , quxdam convulfit; hoc ipfum de bannis vdumus obferalia, qus kquuntur duximus ftatuenda,- videli­ vari, qui did® vifitationis tempore de conkncet , ut nemo deinceps canonicus in ccckfia ------------ -----vel intialktur .·—>-·< - - prius ,-’-J fu cufdem Epifeopi dc capituli in quinque ar-C Mindcnfi emancipetur, ; nifi chidiaconatus rationabiliter funt difttndi, exce­ prarnotata capitula dc alias confucrudines ecck· fis Mindenfs fe juret inviolabiliter obfervatuptis iilis prxlaturis ecckfix funt annexi. II. Statuimus infuper, quod excepta obedkn- (rum. VII. Item ftatuimus de archidiacor.atiGus , tia Hemminchercn. dec. qux prxpofiture perpe­ tuo eft annexa, ceterx novem femper fuperιο­ ut prxter illos, qui atgniiaiibus iunt annexi , ί ibus poft decanum fecundum ordinem artignen- quinque alii non pravis led viris prudentibus dc fidelibus ecclefis Mindcniis canonicis conferan­ tur.· Si autem aliquem illorum novem contin­ tur, qui archidiaconaius fuos viutent per ktpgit cedere vel decedere, vel obedientiamperde­ re, quolibet jufto modo, ipfo jure, fucccdatin fos fit ecclefias cum vacaverint dignis confe­ rant fine pretio dato, quovis ingenio fpedato. ea, qui priorem locum inter illos, qui deci­ VIII. Item de pnepofituris S. Martini, e S. mas liabcnt, nefeitur obtinere, qus dc denon habentibus decimas, dc illis qui port eos inferiores Joannis Mmdenfis duximus obfervandum, vide­ licet ut nullis nifi difcrcris majoris ecclefis ca­ fuerint, volumus obfervari. Idquodvacantcobe dienti» fucceflbr a Decano vel prxpofito, fi decima nonicis conferantur. illa fuerit, fine omni contradictione incontinen- D IX. Item omnes refidentiam faciant, vel pa­ ti debeat invertin’, hominio a recipiente requinam a nobis contra abfentes (latuta incurrant, fito nullatenus aut recepto. fcilicet, ut tempore abfentix frurtus prabendse III. Statuimus etiam quod nulla iftarum obenon habeant, fed decanus fic cckrarius colligant ad ufus capituli bona fide , nifi cauia Audii dientiartrm , vel decimarum , ve) duobus vel plu­ ribus aflignetur, fed uni tantum, dc per ordi­ aut peregrinationis , vel ccckfix negotii , aut nem fimpltciur atque pure, & qui vacantem fui officii ad Mindcnfcm ccckfiam pertinentis , five infirmitatis caufa, ex indulgentia decani, /. noluerit obedientiam vel decimam infra tres dies * vo­ luerit accept ceperit mutuo fufpendatur; nec nifi per Provin­ qua per inlpeâionem Epifcopi integra retineatur ciale Concilium relaxetur. ad infirmarum faciendam, vel alta de caufa, quz Epifeopo efle neceflaria videatur. Item Mo­ II. niales nullatenus exire permittantur, vel extra pernoctare, nifi forte ex magna caufa, fic ra­ Statuimus etiam ut Abbates, ficPriores, ficoro ; fic Abbatiflis injungatur ne aliter egredi bedientiarii de fingulis proventibus , fic rediti­ permittant Moniales. Et fi aliquando Abbatifla bus·, fic expenfis fingulis annis diligenter compu­ E ex jufta caufa alicui permittat, eidem injunga­ tent in Capitulo quater in anno ad minus, fic tur quod fine mora levertatur, ficdetetfociam, flatus tam abbatiarum , quam prioratuum a claunon ad voluntatem fuam, fed quam videritiexftralibus cognofcatur, fit computa redigantur in pedire. Oflia fufpeûa & fu per Hua obftruantur . feriptis, ita quod Conventus penes fe retineat Grca hoc autem Epifcopi adhibeant diligentiam unum fcriptum, fic Abbas aliud. fi< curam per ie fic per miniftros fuos, fic vitas fic converfationcs earum taliter reflringanr, quod H I. per eorum diligentiam fcandala, quz de earum Nullus Abbas mutuo recipiat pecuniam fine vita in przfenli proveniunt, fopiantur. Cencil. Generet. Tom. XXIII. O 3 V. Sta- S Ο’Λ““ CRtOORIUS P. IX. CONCILIUM PSESSlIt- »1« Apendio Audeant nunciare, partes ad ipforum cxa-—■ ■ ANNO men competenti termino remittentes. CHRIS Tl XIV· Statuimus ut omnes Judices, tam ordinarii, Prohibeant facerdotes fub pena excommuni­ quam ab Ordinario delegati, temperent fe dc cationis choreas duci in cimiterio, vel incedofiis: moneant etiam ne alibi fiant. refrenent a generalibus excommunicationibus, nec in generali participantes excommunicent , ubi XV. Prohibeant fimiliter ne vigiiic fiant inecclecommunicaverunt in crimine delinquenti. fiis mfi in fefto illius ecclete Sanâi. VI. Statuimus ut in locis five prioratibusubi con­ XVI. Nullus laicus de novo in cimiterio aedificare gregatio convcmualis tblet elle , fi facultates ecclefia; fuppetant, illius conventus refiaurctur permittatur, nec domus aliqua fi deffruda fue­ rit , per annum dc diem durante ruina , recdifiibidem. VII. ceTur ibidem; nec fimus, vel immunditiae aliqiue Monemus abbates dc priores conventuales quod in cimiterio adunentur . tot fadores in abbatiis dc prioratibus fuis infli- " XVII. Clerici bénéficiât!, feu in factis Ordinibus contuant, fi ad hoc facultates eorum iuflficiant, quot Aituti, non fint advocati pro pretio, feu in frauibi foteptdefervire; dc ne penfionem, nec cenfum ub' eis exigant, quam non fuient exigere dc pretii in curia laicali, nec locolaicorum cu. riam teneant, nec balliis illorum, icu aliorum ab antiquo, nifi forte alicui cx iulla caufa a illicitis pneficiantur. fuo Epifcopo permittatur. VIII. XVIII. Nullus non facerdos curam animarum habens, Statuimus quod clerici ribaudi, maxime qui dicuntur de familia Golic, per, Epifcopos, At- Ecclcfiam ad firmam recipiat; nec etiamfacer­ chidiaconos, Officiales , dc Decanos Chriftiani- dos curam animarum habens, nifi habeat per­ tatis tonderi prccipiantur, vel etiam radi, ita petuum vicarium, in quo cafu non recipiat nifi quod eis tonfura non remaneat clericalis ; ita de Epifeopi fui licentia feciali * tamen quod fine fcandalo dc periculo ifta fiant. Statuimus condonqti cujusliber domus IX. ______ quod .____________ . , Statuimus ut ille ad quem unius vel plurium c religiofa: aliquod fignum in eminenti portent , Judicum mandatum dirigitur, five de.citatione'-ad arbitrium Epifeopi; dc religioni congrua in- V. facienda, five de aliquo alio faciendo, non fa- dûment» ‘ : ut per hoc diftinguantur ab aliis ; ciat quod mandant, nifi in ipfo mandato con­ & ficut religioû ab EcclcGa defendantur ; 6c tineantur exprefie, dc defignentur nomina Judi­ ad hoc faciendum per fuos presbyteros com­ cum , locorum, dicecefis, de pçrfonarum , vel cu­ pellantur. jus auâoritate procedit authenticum , dc nifi ex­ XX. hibeatur authenticum tranferiptum fub figillis Difiriâe praecipitur ne Sacerdotes magnos cul­ authenticis dc notis; dc ne citatorcs a Judicibus tellos cum cupifde, enfes , gladios, vel lanceas contra prcdiAam formam mandatum-eorumexeportent ; nec clerici Sacendorum, vel ’alii in fa­ ctis Ordinibus conffituti, nifijufta caufa timo­ qui compellantur, alioquin ad Sedem Apoftolicam appellent. ris. X. XXI. Pnecipimus ne laici teftamenta fua Ordinent per Prohibemus ne aliquis clericus ab aliquo quam fuo Epifcopo fe faciat ordinari, nifi fuper hoc manum laicalem, & ipfis prohibeant frequenter Ditrcefani fui litteras habuerit fpcciales vel li-p facerdotes ne teAamenta fua faciantt , nifi in centiam. -----neceffitate ""— , rfine ---------pnefentia r—°Sacerdotis —1_ ~ , maxime cum in Normania talis coofuetudo exiftat. XI. Praecipimus ut concubinae presbyterorum, quae XXII. Jurabunt Officiales, de oui demandatam ab fuper hoc de cetero fuerint confeflâs, vel conEpifcopis,vel Officialibus jurifdi&onem fiifcipiunt, viâae, vel diffamate , vel fuper hoc non poterunt fe purgare, publice in ecclefia die Dominico , quod munus & donum non recipiant, nifiexenia tam modica propter que prefumi non de­ vel alio folemni die, coram populo tondeantur, alias paenitentiam competentem pro peccato hu­ beat quod Judicum animus a tramite juftitis debeat deviare: nec exeniahujufmodifrequenter jufmodi fufeeptura;; dc fi que fuerint invenis rebelles, per excommunicationis fententiam ad recipiant ab eodem. XXIII. hoc, fi ucccffe fuerit compellantur. Inhibemus ne monachi, vel alie periotueecXII. Nullus audeat miffam bis in die celebrare , cleCaflice in caufis qux tantum confueverunt tradin' inforoEcclefie, deponant querimoniam aut cum duplici introitu, nifi in magna necef* humaado fitate, fcilicet pro humano * corpore, in die E coram Judice fsculari, nifi ab Epiicopo fuo fulicentiam habuerint faeciatem. Dominico, vel aho folemni, in die Natalis Do- * per hoc ’ v XXIV. mini, in die Pafchs ; dt hoc ubi non eft nifi Statuimus ut decanatus ab Epifcopis, vel Ar­ unus facerdos. Celebraturus quoque Miffam fe­ ch id i aeon is non vendantur, feu ad firmam tra­ cundam vinum perfufionis non fumat, fed roidantur, fed gratis dc cetero concedantur; ita nifiro habenti bonam confeientiam conferat. quod dc emendis Asperioribus jurati fideliter reXIII. ipondcbunt, deduAis propriis, expenfis, quas ipfi Prohibemus ne aliquis Archidlaconus , feu Decani neceflario facient propter officium decaDecanus ruralia, five monachus, velquicumque alius, cognofcat de caufis matrimonialibus,nifi Mtus. XXV. fuper hoc privilegium apoftolica falis habeat , vel ab antiquo & fuerit confuetunhsfed cum in Firmiter inhibemus quod ii partes litigantes eorum auditorio talis quatio devenerit , eam coram Epifcopis, feu Arcbidiaconis, vel Deca­ Epifcopo loci, vel ejus Officiali, fine moredii- nis ruralibus, tranfigant vel componant, neutra pars — 117 ^1ϋ5 KOTO MAGENS E. ίί VT *«· — mus prstextu alicujus confiietudinis cmerdamA rrontu clericus, qui in eadem ecclefia iliqttam—1 ΛΪΐΓΪΓτι Judicum propter hoc perlui vere minime tenea partem percipiet Decimarum, feu proventuum ,-**7*2 lur. , aliorum, fi ad hoc faciendum terram habeat °Î^T' congruentem, ad rdificium confituendum dare XXVI. quantum opus fuerit compellatur. liem praecipimus quod caufie ccclefiaAicx co­ XXXIV. ram Decanis ruralibus, & coi am quocumque Nullus Diaconus Euchatiftiam det infiiinis , J udice ecclefiaflico fecundum jura ecdcfulfica vel coufeffiones audiat, vel baptizet, nifi cum tradentur, & non per modum curis fircularis. Sacerdos abfens fuerit, ita quod ejus adventus XXVII. Qui crucé fignati iunt, ultra annum & diem commode expeâari non poflit, vel idem ■ Près ab Ecclefia nullatenus defendantur, ni G pro fpeciabyter gravi infirmitate, vel alio inevitabili im­ pedimento fuerit impeditus. li mandato fedis Apoûoiics vel Legati paflagium XXXV. interdicatur vel in diem prorogetur, vel ex alia Prohibemus diflride, ne Presbyteri feu Prio­ jufla caufa & evidenti eos oporteat remanere : hoc res forenfes mulieres aliquas habeant ia fuis doidem & de cruce lignandis Aatuimus obiervanB mibus relidentes, nifi matrem , vel aliam qux dum. tantx fit xtatis, quod fufptcio mala de ea non XXVIII. poflit fuboriri. Volumus & prkcipimus quod Judices fxculaXXXVI. res qui clericos in aliquo facinore deprehcnlos carceri mancipatos, û ab ecclefiatlicu Judice reProhibemus etiam ne Sacerdotes, in generali excommunicent, nifi pro furtis & depofitis in quiiiti eos reddite contradicant, extunc excommunicati a fummo Judice promulgentur ; nec in eadem parrochia, & tunc trina vocatione * prx . ' -momtione ipfis rapiendis amplius violentia capientium ex­ mula. XXXVII. tendatur., quam defenfto vel rebellio exege’it Omnes Monachi qui folitarte vivunt in aliqui­ clericorum : & cum cantos eos tenuerint, ecclefiafiico Judici, Lcilrcct Epifcepo, vel Officia­ bus locis, ad clauArum a filis Abbatibus revo­ centur, nifi Prioratus fic abundet quod lufficiat li, icu Archidiacono, vel Decano loci fine moad duos Monachos fullcntandos : fic in hoc ca1« dtfpendio dcnunc'are procurent. fu Abbates duos Monachus ibidem ponere com XXIX. pellantur. ’ Praecipimus ut clerici qui habent perpetuos vicarios in ecclefiis fuis, fi fint docibiles , ftu-C XXXVIII. Statutum ab Abbatibus Nigri Ordinis, fic >n deam principaliter in Theologia, nifi jufta & rationabili caufa Epifeopus futis cum eis aliter eorum Concilio fuper cfu* carnium & jejuniis duxerit difpenfandum ; & nifi fine in facris Ori promulgatam confirmamus, & prxcipimus obfervari. dinibus conAituti, ad facrosOrdines promovean­ XXXIX. tur. Illi autem de quibus merito prxiumcndutn Monachi veftes non deferant fumptuofas, fed fit quod in Audio proficere non debeanr, ordi­ viles, fecundum quod in eorum Regula conti­ nentur, & in fuis ecclefiis dclerviant in ordine net ut : fic hoc Epifcopi praecipiant Abbatibus in Sacerdotali, fi de eorum & vicariorum extiteDiceccft fua conrtitutis ut Morachosfuos ad id rit voluntate, vel alibi in eodem oi dine Domino faciendum compellant, & ipfi in fe Audeant Audeant dcfervirc. obfervarc. Epifcopi , ut Moniales vivant fine XXX. proprio curam adhibeant diligenter, ficnefepofStatuimus quod Vicario perpetuo cedente vel decedente, Vicaria accrelcat perfonacui, & ex­ lint excufare prxtextu alicujus paupertatis. XL. tunc Pcrfona illius ccclefia? non per Vicarium, led per leipfum illi ecclefix delcrviat in ordine D Statuimus, ne aliquis Monachus det aliquid Abbati fuo pro Prioratu habendo , & proptet quem ipfius ecclefix cura requirit. hoc Abbas recipere non prxfumat. XXXI. XLI. Statuimus etiam quod quando ecclefia vaca­ Monachos ad iflitutionem aliquam Prioratum verit , fi talis fit ecclefia quod officiari po fit non habentem nec aliquid aliud ad firmam»ab per unum Sacerdotem & clericum, ille qui tem­ Abbate iccipcre, vel a quolibet alio prohibe­ pore vacationi! deleniet illi ecclefix , habeat mus . quindecim libras Turon, ad minus per annum. Si varo talis fit quod duorum indigeat officio XLII. Nullus Abbas Nigri Ordinis Monachum reci­ facerdotum , viginti duas libras Turon. &dimipiat Gflercicnfis Ordinis, quiprofetfionem fete■ diam habeant per annum de proventibus ejuf­ rit in Ordine memorato. dem ecclefix. XLIII. XXXII. Statuimus ut antiqux penfiones qux Priorati­ Statuimus etiam quod illud idem in ecclefiis bus Monallcriis lolvcbantur,... quatenus per Abnon vacantibus obfervetur, cum forte Perfonæ — ·batem vel. UMonafterium · A · ■ · , fic -■» earumdem abfentes fuerint de Epifcoporum fuo-E a quadraginta annis infra, fuerint augmentais, vel de novo imporum licentia fpeciali. Hoc idem intclligimus de fitx, penitus revocentur* fic cafdfcm augmentât i omnibus ecclefiis ubi Vicarius tucrit infiitutus de cetero prohibemus. \ XXXIII. XLIV. ( Prxcipimus quod Perfonx ecclefiarum parroAudoritate hujus Provincialis Concilii prohi­ chialium qui habent redditus abundantes, domos in folo ecclefiaAico «dificare ftAeanrcompeten­ bemus ne Clerici bénéficiait, feu Presbyteri , vel aliqui Rclipofi, aliquam exerceant negotia­ tes: Vicarii vero perpetui, quibas ad hoc om­ nino non fuppetunt facultates , pro poAc luo ad tionem ; fi quis autem contra tale pnefinnpfe· hoc laborent, ut aPerfonis fuis juventur fecun­ nt, fecundum qualitatem deliâi puniatur. XLV. dum portionem quam in eifdem percipiunt an< Jurabit autem timifqm'fque advocatur fe fide­ nuatim.- fi vero terram non habeant uN Vica­ liter faâurym officium fuum, & quod injuflaa rius five Pcrfona aedificare poflit commode,Pacau- ■Λ'»·*»»·*.» ««Jwwi j* ’>■ «»««>» CONCILIUM »»o ~caufas, feu defpaatas contra confcientiamfuam\Ktttratau tamta afatiat, Jtfi a»a btatattriptran», att Jf% ,». .. ^.... ..r--------ANNO «μ» iuftinebit. nec infiniment* partis fiutlub- Λ’*""' CHKJhri , ..» .. , . ___ r_____ ____ Caa. i». V. Cone. CHRISTI trahet, vel iubtrahi faciet ; nec exceptionibus falfi» , quod fciat, feu per malitiam excogita­ »i. Mr «IMM KcM* MUCI imentift* fewant cterid» tis utetur; nec procurabit quod falfitates vel tub- «MOibiMi hic irihgwMta coacubiai» poa» pueferifatur. V. reptiooes, feu talia infiniment* in caufe fu* Coae. Qma. aa. »·,». »». Pu print· fax «cM> facul* Mi£aa quoridiecdabr*producantur; & quod caufetn clientuli fui, quan­ 1« aoa felit» failr facvntott» ; *t jrr feculam Ininua vi­ ro· hMri pauco» rem quotidie faaqaaarifc ofiferv»t tum credet qaod faciat ad utilitatem ipfius cli­ entuli , non prorogabit ; & quod de eis qus io Mtbilkriu» Prtffitt. ia a8a SauStruat fn. ». fitatfi. » IK. ffifitruatitat ». . curia faâa fuerint, de quibus a Judicibusrequi» PoAm ufa» atafadt, w axu» fac«d« plere MIC» tu» finis fuerit, veritatem tecundum credulit«>*m ita tfiitum, q«aod qaiiitm abp«KiriM Sacmdotiu· CoadIfam Emcriteafe ar* ,»·■ fee aaao Chrifii ««g. roihâum fuam non tacebit; & quodfi le credideritesufia P«ri»ifewt t** pm fiagute» qu* ari Pimbytcro commitfutraat fuc iniufikteptctn, cum Procuratoribus confilium panAiut pf dfafau Dttaiaitii t. t». T«a*on proemfem», habebit; & quod libellum flc afia in caufis fu- qaod aacrifinn «feu*·· eft ia ufiua criBt, adw uLrePi· filtaraia dicMir fceptis fideliter pro pcffe fuo conficiet manu pro- p* ■ ta»a . _dit . , ».. w/ ». PUganaa --------- nfebrafi ----- -- ------------pria, vel ea, fi icribere nclciverit', vel - iacaaoafeo» «aaops». coadhi» c j». Nullut SactrfitMifum rit, icribi faciet. japitu ia aa» iit ttifim taxa» ttr afi Itauut. Pfara MIBm eriaai fecul» XI- gara*b«M Sacetdot*, m* XLVI. Nullus Monachus, feu Canonicus Rxgubris ftaam p*ro Daatiaai Ufa j. «p. ». At arirmii, excepti» cafibu» ia caaoee »■antei i» , an die Midam edebraadam fa­ jus patronatus, vel Decimam a laico accipere gina* ia cnetpttoaihu» Egbeni Cantaarfefefo Epifeopi anno »4». · diAi» & CMkMibu ImfiorwaPurumcoacinnwi».Suf­ feu poffeflioDcm alicujusccdefizaut&oritatepro» pria intrare prefumat; nec Canonicum ibi po­ ficit /actrfiMi aaa» Mfaat ia uaafiitctMaart, fuiaCtrifiat jttati pafiu tfi. O’ tttau» Muafiuaa rtfittait. ht lavinat , ubi effe confueverit Presbyter ixcularis , tict, faf» Jtriptuat tfi ■*» fitttrr cfiarta itorefii afffiu» ixmuu ia/aaeaariuat. nifi de Dimcefeni fui licentia ipeciali. Idua circe «amam i««». BaMit Ahxaadcr II. apad Gra­ XLVII. tianum cap. Sufficà. dr cta/ttrat. fiifi. ». Idem circe an. ■··«. Cum continget interdum quafdam excommu­ Odo de SoiMca Pani. Epifeopi»: aano iiu.Coac. Oxonieanicationes generales ab Abbatibus in fuoMona· fe c. «. Aerio promulgari; ficut evenit aliquando quod . ·<. Coae. Laodfc. e. ,j. M·» tptrttt Ctrifiiaau afi aaptiat vtaitatti tripufiiart tai /altart, /tfi cafe eotutrt utl Abbas excommunicat omnes illos qui in clau- praufitrt, ficat fitter chrifiiaatt. CapicularU Caroli M. & Aro alios fuerint allocuti, vel qui fine licentia Ludovici Pii ab Aufegiib Abbaic colfeâaUfa<.c. if»./taxa­ Monafierium exierit, vel confilia fecerit ; inC it papulat afi ecclefiaat vmerit, taut ptr Utt Dtauaicet , faux» O’ per ftleautitattt faaHuruat, aliafi ata ihipfaraii quibus Monachi facile iranigrdTorcs exifiunt ; ftufi afi Dti perttaet /trvittua» . Uiat area Matitntt O’ propter quod etiam frequenter accidit quod mul­ faltatiaaet, caaticaput turpia ac luxuri^a , CT ilia lafa fiiab lita aut faciat ate ia plutrii, arc ia fitatiluu, atfac ti Monachi in excommunicationem decidunt , necnon aliquoties irregularitates incurrant: fiaram, /j ftetrit caauticaai /mnrija accipiat. tuimus ut nullus Abbas de cetero , inconiulto ■ 7. Id aoa patiebatur Gregoriu» M. api*, io. litui i«. iod. III. Plure tu banc rem caftes*1 Efpearau» lifa ». diDiteccfano fuo, tales excommunicationes gene­ gteflioaum ia Timothepm cap. I. & .«·. rales promulgare prsefumat. rS. Jd fatui» ac difacidiur expufituta ride ia Cone. Lou­ XLVI1I. don. au. >»)?. cap. r. I. j. »e. Idem vetat Cone. McIdenTe an. t»j. c. j:. quod re­ Aliqua caufa neceflaria moti, infra decimum oâavum annum aliquem in Monachqm recipi fertur C-tufa «i· <«· ». cap- Qpicumque ex clero. »t. Alexander Ut. ia Append. Concilii Lateran. III. par­ prohibemus. te ultima car- »·■ Cone. Narbo·. aa. »»»r. c. j.atque iifdem cum Narboacafi verbi» Com. Bitamnfe a», i>»s. c. XLIX. e». Toiofaa. aa. »··». r. >«. AlbMe aa. c. jr.&Prccipimus ut, juxta Statuta Generalia Coti* Aeretwei Ttlafiaxc Ceactlit, a». »»»». «Wmmu V prtrrrjucilii, Judei omnes propter qualitatem habitus . awu, at tefiaattruuat uti »/«·« utluotae cu)tcf nifefia in pedore compellantur: Chrifiiani ve­ lit prttkpttri l*u» rjai ttatatit, ceodarar ·. pta/erti» ut ro , five Chrifiianr eildem non ferviant ; & ad ititat facrrfioi uti Itcua» tjui textui, valeat fie tfio nfiattrc hoc per cenfuram eccfcfiafiicam compellantur . laafiahile ttjtùnuritu» perfiihtrt, O’ at fit ipfa alifua iafi- Obsbbvationes Concilii huh» canoarn righti, (cilicec >. S. ). a. j. «. ·· »· »«· 1». 4». «I. t1- «»· ««. I»· »· »«· ·*>naAicum ordinem ipeâant, eoqt» collineant bajuli, fi font pritrona duo excipia», ur ia auutihu ataatt raaftfira» frlaaatur S- Benediâi fi/fulan, atfat afi ta tnurt fituif tur. Regula cap. /. Can. ». Idem ftatuk Cone. Prov. Turon, eodem anno i»)·, apud Cafinim Gomerii c. >>. quod jam ia Senoa. Concilio fub Galtero Arcbiepifcopo circa annum »»o. verb» omniao iifdem fuerat confiirutum, cap. *j. De Ribildu vi­ de Canpi Glodarium. Ad meatam Concilii noftri ii folum notari ridemur, qui abfque letitima probatione, immo non■unquam ablque ordinatione, dericorum veftm, tonfuram, & «Atrium ufumbam, ac de cetero proprio induljebant ge­ nio, gula, « alu» qus imicerv pràftat. Epifeopi» iafiiper fabafiê vel ullawmi» parere pnriraâe renuebant, ut videlicet illorum ceaferam declinarent. Goliardi, ver» Qii Belùl & ablque jut/o , ia Epifeopo» palam iafurgere, ipfi» appetere probris, côîvitih, fablannationiba», actdigiolàqunqua iaderifam vertere gloriabamur .' lu earn poruperaat iufaaiam ur fe de familia Golm infcriberenr , quafi terribiliore» faturi Epifeopi», quam gigameus illeGoliatn Ifraeliricit legioaibe». Illorum amfignam» fait Gualtoriu» Maprn A^lm, qui fub Hmrico 11. vixit < de illo laleu» de fcriptoritw Britann. centur. t. Sihrcder Giraldo» in foeculo cap. »<. Mappam hc adumbrat. farafitui fuifiaut, Galiai atatiat, apfirii fiithui gaitfitatr puriter O’ fiitacûatt fauttujfiauu : qm GalmimeMM, gm’a gaU V crapula ptr ataaia fitfiittu, fitcipattuu fitlitatii /affici» Pateatur : tf maxim at ta fax ia fiat taufae reliquerit, fiat fraufie fifiehxi O citiui ptrftluuuur. fi ttfiattr vtcart > at fiixHuut , parvcPialex»lactrfittttu O’ virti Ecclefiafiicti cuuttapftrit, carfat ecclefiafiicaftpultura, dame dr pujufiaaii ataaiati ctatttapta , «ai re rrar parr prafiuuitua , tfifi tat vtcxverit exut tfMu, tctltfia fialitfaeaat fuerit cuupeftnctr. Coefaetuda* Norman. cui ple­ raque Galli* Proriariaram coafuerudtnee concordant, fic ha­ bet art. q··. Taut tefiacattu fiait ctrt pafit par firvaat It Can aa Vicaire, Nttain ax Tahtlliaa, ,rn la prtftuct fit fittuc tcataiat ifiaiati, igtx fit uiapt aat acnatplit O’ ata Itpatairtt. ‘v >1- Idem vetuere aatiqua Gallia Concilia, Aurelian. IV. an. jt·. c. »«. Matifcon. II. aa. «Is. c. to. fee. g: *«<**· Paril. an. ·»··. c. Mifitmu utfitcaaatat prtti» alicui ciafnaatar, fictu fiattuuat tfi ia Ctacilit Lattrau. . la difcurieedii Cfariconun faciooriho* variu» fair regio» ianr & »ccfefiaak<» judicv· agendi motte·: jam Ludovki XIV. ediâi» aa. tip*. Λ »«·»- utrique obfequuMur. I*. Scilicet, cum ex til qui paracUaliuai ecciefiaram ti­ tular adepti fuerant fleri*» adiacerdottaa» promoveri . at» que in parochite fati refideve notletw, ad regim*· «aimertim divina rauiifiraada coadedit» facerdoter advocabam. Ar, bi, duodecuau maxime facula, ex tqmpoeartii cuperau i» «fg"» KJggfct'* R.OTOMACENSE. »»* Nam Alcuinu» fit divinit· Ogeiie ie cupite ietttnti. Rituale «—· ··—■ Egbert· Archiepikopi Ctututr. & aMMuu* Ordo Romaiun ANNO ANNQ bu» a patrona», quotum honor ea ratione in duplum ampliavolunt ut. cum clave» poenitentia ΙοΙκΕρίύορο & presbyte- CHRISTI CMAIST1 batur ; annuent*»» quoque Epifcopis. nt circa animarum curo commits* fint, nihdumiuui tamen luuc tempori* diecanut n.r iiji. ram UHciriora» fierent, qua» jam, non ut alioM», fed vahui F opt ia» ex Epteopati inAtetiMe luiceperanr. Hinc per /ufeipiet pumtcPem et fiet /uefitup nmmuniartm : aut, ut loquitur Stephana* Educate cap. *■ de ecduniwe diacono­ tona» lutor fit vicano* coaUauonm tretigdi >at, qoa» , affi­ rum , delMe pernitentium mifericerfiiter juft.·.pie· tut . ut na·· fe· Ctiiqu* iptorum portkuse, frdata conabantur EpUcnloquitur Cone. Eborac. an. op*, pnmtenti· ranfitenn hupc pl. Tandem vara Concilii noftri AMifttee, inutile» (bloqua nontint mmiAra* refecere ftatemmt: at videlicet, hnquireMt. *. pro Africa , S. Cypriam» rp. i.-.xd pveteytvros diatenebaat eedeniibu», vel decedeotte», naicùs- uni 'ecclate conoiqu-s luo*, occatione lapforum qui recwiliatiunem effla­ gitabant , hr ttatuit : Occurrendum pete frxtr-.iui nefirh, et facette· deiacape ordinaretur, nec tamen cx integro prnratei UieUn e mxrt^ifiui ecceptrunt, tP prerqehve rerum luerant, cum afqira mote aonaulli pemanftrint pcnoMtu» , fed pauci flimi. , eped Urum edjuveei pofhnt. fi ieceeuetfie ekiu» tP infirmtutii periculi tecepeti fuerint, non etepeflete pre/entiu , * ■- Tunc atganri librw rm , quarum qunlibet conftabat α Midi* »·. fiapu· «ero Midi t » denarii* , pendebant argen­ atfirx, eped prtibjtrm luemcummx prefentem , vri, fi prtibyttr repertui km fuerit , (p erprt exitui cttptrtt, ti uncias *. cum dimidia cum grofli terti* parte , feu marepufi dieceeen puttee extne/eg^he fecere fithljt fe» pef· dsam unam cum gndTn ». fit tertia p*ne. Igitur ij. argenc— ., et nexe eit mpcfte ix peteitrxtien , efi ffemixen •i libra perniteant marcha» s. cum tensa pane: quarum ti-W« vemeee cen pece fuen fieri uuer/yre, hiterii efi net teOit kx mimttt* noftra vakxi compaiatus erit i*o. Iib. fi argen— " tefiécreeereet ■ ri noftri marcha uniae valor fit ja. libra. PernuÆr quoque fuA olim Diaconi* EacbarUH* admiaitea1*. Nuo idtm feiiiper ufut ecclefia hac in te fuit· Primo lio. S/ XuAia. apolog. v. ia fine: Qui epxfi tteexter etenim ecclefia feteeara initio, Rapriimum a diaconi* ritu Dtecexi etpee nixifiri, fiifirtfiexxt exicutpreprefexttxn , ut Memfii collarum fuide patet ex feOo Philippi AA. *.Eunu Participée een, ix pe petie efie /axr, pexen, viuun . chum Regia* Caadaci* ia fatae baptiaaati*. ». Primi* eccle­ fp epten tP efi tbfeutti ptrftreet. Non tamen diu vi­ fia foculi», irnmo ft Moram eciamdefinemium Apoftoloram guit illa confurtudo, ut Chrifti corpus diaconi miniftrarent,. tempore, feH Fpifaopi feAi fimt ordinarii teptifa**tu mini· ftti, nec nifi dt earum cokA pteabyteri* licuit ft diaco­ 'nifi hoc illis, urgeme aliauaMceffitate, concederetur. Conc,ne , adeo ut hi folum efiem mieiftri ejm extraordinarii. S. , Carthag. IV. c. jf. Ui fiiecexu prefexte pretii iret, ku.beriftnnctrptritCbrifii pcpulc, fi xtcejhet cepit, jujfui mtet. Igealrm ep. ad SmyrMOles: Nex Itcrt efifpct EpfctpeUpeiAt Calio» difpealationepi diacon** pcohibi'am n6n legimus. tuere· fit TerndL de Bapt. c. ij. Dexfii piifiem ieptifiei js- Id pafljm poft Ntcartum I. «xumetucum vetant Concifixitt jet fiueettu fecertM > fiefiixt preiifitri tP fiiectxi , I iorum canoae». > nux teetex ebfpx Xpi/cepi exAritme. j. Aufto deinde fi­ ji. ^rrrne mem'rr'M preuxfe. Illo fciliottfinquirendi modelium «Maro, preebyteri*.etiam ft diaconi*, tanquammini. . ... Uri» ordinarii», fait id muneri* conceftum. Hieron. dial, ad- f- do qui vulgo dicitur Morteorium . verfa» Luciferiano* Ntx ptifim otaae fixée egeenlefixcer^ *(· Vid uot. uoc. ud ad tertium nue», caanoem Cooeilii Rotem, an nil. necnon an. mp. Can. ··. * /uetxfiieen, et efi rei fer luxp ix nixtriimt xrfiiiei per 4». Nue una fuit temper lex de aecateria ad monafticain pr»preiipPrtt tP fiiecexet iepticeti fmtt, XpifcupeuxuxeninPtfitereu excurret. Et paulo infra : fi^x’ ix tiixeuiii, eut ix Mfioaem ctatel-Pnumtu Uim erat, puelli* maxime, man.· tuna* etas, fcllice* annorum »}. V. Concit. Turan.111. an. cxfieltit, eue ifi rtumeinifiut Init per pretfijiertt P fiiectx.it fiupiijeil finnierme. It» eo tamen cautio duplex oNervata eft. Srj. can. »t. Capitulare J. Ludovic i Pii Imperat, cap- »·. ubi veterum Conciliorum in hanc rem aUeruntar canone» . Prima. ut tum draconi» coram presbytero, tum pttabyterie Trium ordinum Conventu» Aureliau. Jub Carolo IX. Franc. coram Epifeopo , nifi eo permittente, baptisare non licent. Secute, quod femper Epifcopu» pnaripuam baptiuadi aatenet tP purent fie perierint e hurt eefeet, te pepib feirt Aoritattm retinerer ac exerceret, nempe in ipfe in qua fedebet pnftfte fie Miptex te fiehfieufet, qu' Ut it ejetx, feecivitate, pmby*eri» ft diaconi» io minoribu* urbibu» ac vide wm let mfiiet XXy. *u, tP let filia XX. exi. Attamen pau­ bqptiaaatftM*. <■ Crefceme adhuc in din magi» ac magi» fi­ ci* poâ anui* in Helenii Conventu iub Henrico Iff. irt.il. delium numero , pnebywri quilibet curam eerenta animaram probara fax annorum fcxdecim ctat; quam n!igio£n profirfevaferant in ordinario» Bapiiimi, etiam folemni*, miniftra». teoi prateterat Tridentina Synodu* Sei*. >j. De Regularib. Sed ft diaconum -Baptilmi, etiam lolemni», minifttum efle . cap. Nec---------recent------------------videri debet—de — aOMtum ·<. —aut >1. ialtem extraordinarium, iciUcet ex parochi vel Epifcopi fui --«t. - --------— —. ... . ... confenfu, liquet ex eo quod alloqui fruftra In eju» ordinatio-D ad religrafem profeflionem luflicieati ntarc canfttnitic; provene diceretur: Dràcednm tpertee ixptiutre

Virginee aulU ant»XVHI. annum velentur. poenHeeriam egifc daprelsenderemur, jubet ab fubdiacomram 4». Cone. Lateran. IV. r. «·. Jn χΜ*η//ό prtvixcih * claflem remorari: idque de et» eventum ait ut ultreuuume­ Cihfieexii ludeti feu Sereceutt fiefiitui fiifiixpuit fiiverfitrum imptxxxt. Hex autem impefirio mano» non alio videtur ter- /efi ixpobufiiem fic faMteronmfrwr cexfufie, et nulle polie referri quam ad poaitemium recoaciliarionem · i-Coocfii/erextie fiifcerxxxtur . Unfit ctetietit interfix» , pmfi pur erret» Cirifliuni fufieerum fire Street ntrum, V Jefiei uutxienem prxtfixre pmettetiiei, nifi tit jeftrit bpfttpeu . fee Serecem Cirifiientritm mulierifiut ctmmifttexner . Ne Ubi conunanidnit nonine ipfe incvUigiturabMudo, pro vul. i&ter ten fixmxete cemmixtimtit tetefiu, per etUteteiete . ri amiquonn· loqnmdi ratione. Idque faciliu» fuadobitur , trrerii fieiefetefii, exeufetiemt elttriet ftfibe fiefiere fiifie ratio habeatur jj. canoois, in quo paret diaconos rune pun , fietuimeu et telei etrieffet fexui, in eeei Cfiriftie· tempori· quibufidim regendi* extra urbe ecclefii* faln* pvxfaite. ). Han» Λ tunc fuiflq Gallianim. Anglic, Ger­ manic & Italic ufura, nt, ubi pretbynr non «flet ad ma­ bec ipftcn til hietur ritjM&ia· num , dUrom* fata pecteret pernitentium reccccUiatioaeni CrSYNOD-US R. E\ m e n s 1 s. APUD $. QUIN TINUM ANN<^ MCCXXXI. Ia cauia Capituli S. Dooatiani Brugenfu , contra Comitrtu Flandrie, de reparanda injuria illata Clericis S. Donat i ani. C0NCJLI1 SrXÔDlCA E li Bnigenin, nobis humiliter implicarunt * ut cura ipft cauiam habeant contra Virum nobilem E» Hcnricvs Dei grati* RemcnGs Archiepifcopus , Comitem Flaodriar, & merito fibi timere debeant, X^taMb Rrmenfis Excklue luflraganei , in eos aifecurari faceremus , & injuriam., que ■riTom. f. Provinciali Concilio apud Divum Quintinum Magiftro B. eorum Scholaftico, ac Wilhelino pag »·. Ex congregati, dileftis Filiis Decano, & Simoni Clerico in captione eorum fuit irrogata, face­ E de Qattre Canonico Tornacenii, falutem ir» remus ia honorem Dei, & fondât Ecclefix emen­ Dwnioo. dari . Vobis igitur authoritate noftra , totiafaue Enientes ad no· diieâi Alii Nuncii dilefioConcilii mandamus, quatenus ad Dominuri» Co­ nun Aliorum Prxpofiti Decani & Capitu- mitem perfonaliter accedentes, eidem precipiatis, ·< 'p V GRFGORJÜS 115 CONCILIUM tis, ut injuriam didis clrncicailataminfra men- A num, & Capitulum, hommes, res, & familias ' eoiumJcm de fe & fuis boiu fide, & legitime ’ lem poli monitionem vcflram faciat emendaii. < aflecuret. Si vero prxmiila, aut aliquid prae(ΗΚΛΤΙ Quod fi infia ddlum terminum non fecerit, ruilTorum facere noluerit, ipfutn^d ea facienda ab ipio juramentum exigitis, quod bona hde per Cenfuram Eccleliafttcam compellatis. Datuin ad fanftum Quintinum Anno Domini MiHelimo ducentefimo tiicefimo primo. dihgrntiam, & iollicitudtncm , quam citius po­ tent, adhibebit, in difta iniuna emendanda. Injungentes eidem, ut diâos rrxpofitum, Deci- «jX»· CONCILIUM APUD CASTRUM G A O N T E R I I Turoncnfi atehiepifeopo & fufTaganeis celebratum anno Domini MCCXXXL B ne legitima circa perfonas eccfefiailicas infra Turonenfem provinciam novimus I. De matrimoniii clandeflinit. indigere.* convocatis noftris provinciali­ 2· Λ> ard-ipreibyteri d* caufii «ratrirrwwauAar bus, & aliis ecclefiaibcis perionis jurifcognofiant. diébonem habentibus, apud Caftrum J. De modo inftituendi rcQoret ecclefiarum , tf tit jurament > tpfiruni. Gonterii, (latuimus ut prxlati cum ma­ 4. l'e refidentta reflaram. turitate tie confilio petitorum procedant ,w 5. D: CJM..JHO ec defiat ad firmam tradiia. & quod matrimonia clam contra&a * 6. Ut flatuatur numeral canonicorum. nullatenus fuftineant timore vel amore ; 7. Ne quit inflituatur in catbedrali ad vacatu­ fed ad illa dirimenda, omni dilatione & ram · excufatione exclufis, procedant. S. Ut confuetudinet c at bedralium redigantur in feri· TITULI C APITULOR.UM. r,,s ■ p. De poena participantium cum excommunicat!t. ll. Ne atebipretbyttri Je caufit matrimonia· 1 5. Ne Jiant excommunie ationet in generali. hbut cognofcant. 11. Ne clericus tributarium fe faciat perfona fa­ culari. Inhibemus ne archipresbyteri vel ru­ 11. Ne arcbidiaconi & inferiore 1 prolati , extra rales decani, authotitate propriadccau· civitatem officiale· habeant. lis matrimonii de cetero cognofcant. JJ. De procurationibus . 14. Ne prélat 1 a Jirmariis pecuniam exigant. I S- De perna patroni illitteratum prafentantii. 111. Dc modo infli tuendi refloret ecclefiarum 16. Ne ecclefii conferatur ignoranti linguam loci. » ér dc juramento ipforum. 17. \e tutda vel cura annorum vendatur. 18. De extentione officii facerdotir . Statuimus etiam, nt perfonzecclefia 19. Ne laid aflionet clericii cedant. (liez in ecclefiis parocbialibus inflituen20. De cle. icd delinquentibus puniendis dx, cum (icquenti fclemnitaceinftituan11. Do Cohardii. 22. De crucefignatis enormis dehffi reir. tur. Primo vacante ecclefia infra tem2J. De tyrannis qui per viles perfonas ebdefiafti- Dpus a jure flarutum, infiiruendus a pa­ corum bona devra dantur. trono clerico vel laico, archidiaeono vel 24. De filent io & fignis monachorum . rurali decano przfencetur, &pofteadiœ25. De monachii quindecim annorum. cefano, vel alii jus epifcopalc habenti", 26. Ne monaebi proprium babeant. 1~t. De efu carnium, quod ad regularet attinet. quia antequam tradat inilicuendz perfonz 28. Ne abba t fine monacho, monachalfim famulo. curam animarum, ab eadem prius reci­ 29. Ne monachi fint Jolitarti , piat juramentum quod nihil promifit , 30. Dt ufurarm . vel dedit, nec alius pro eo quod fciat, $1. De JudatlS . pro ilio beneficio obtinendo: & fifciftc 32. Iterum de Judaii. quod aliquid eflet datum vel promiflum, 33. Ne teflimoida Juduorum contra Cbrifiianos ad­ dimitteret. His expictis diœcefanus.vel mittantur . 34. De fponfalibus & matrimonialibus . alius jus epifcopalc habens , tradat eidem 3 5· De juramento judicum. curam animarum, fi alias idoneus ha36. De juramento advocatorum. beatur.- qua tradita, iterum jurabit, quod 37. Ut pareatur flatatis concilii t'allia Cuidonit. CAPITULA. J. Dt matrimoniii tlandtflinit. Cit intimo mentis defiderio corri. N dicecefano, & aliis magiftris iuis obediens erit, & ad mandatum fuum fe faciet ordinari, & juraecclefizdefendet, & alienata revocabit bona fide. Et fi ifta forma fuit omifli, inftitutio fiat ir­ rita, dc ecclefia pro vacante habeatur. gere cupientes ea, quzcorreélio· /r. t||t. MJ gregorius APUD C ra’OERic π. imp. v A Λ S T * R. ts. U u M m . s Jjjpoy R hR Anibus (e temperent, dSc anno ’ CHRISTI /T. Dc τι fidentia rcflorum. Item flatuimus quod dicecefani com·. pellant omnes clericos ccclefias haben! res, quibus eft cura animarum annexa, quod ipfi deferviant in eis perfonaliter in ordine competenti : nifi cum quibus epifeopi duxerint ex caula rationabili & evidenti difpenfandum. participantes cum generali lententia percellant. ,1i ., U refrznent·· nec excommunicatis *■1. He cltricus j'c tributarium faciat perfo- na jaculari. Przcipimus ne quis faccrdos , vel ali­ qua alia ecdelialbca perfon.i, fxcularibus pertonas tiibyiarium fe continuât . V. Dc copelhno ecclefia ad firmam Et fi teccrit , a dincctano ab officio tradita. & beneficio (ufpcndatur. nec prius tcB laxetur lententia, nili foluta marcha ar­ Item fi aliqua neceflitstc contingat , genti, fabricz cathedralis ecclefizdepu. quod aliqua ecclefia alicui tradatur ad tanda . firmam, talis portio fruéluum cccicfiz rtfervetur capellano, quod ex to valeat Xjl. Hc urcbi diaconi Cr inferiora pralati , fuftentari. tuti a civitatem officiales babeant. VJ. Vt fiattsatur numerat canonicorum. Item nc archidiaconi, archipresbyteri, & alii juriiditlioncm ecclefiafticatn Item flatuimus quod ubi non efleer* habentes, extra civitatem officiales ha­ tus numerus canonicorum, flatuatur , beant: fed extra civitatem in perionis ne fiat ccclefiarum fcdlio, vel prxben. propriis officium fuum fideliter expleant. darum, fed cum integritate conlerandatum C Er fi aliquis proceflus fuerit coram ta­ tur. libus officialibus habitus, quod fieri pro­ hibemus, ilium decernimus non tenere. VU. Ht fuis inflituatur in catbcdrali ad vacaturam. Nec aliquis dc cetero in ecclefia ca­ thedral! inflituatur ad vacaturam przbendam: etiam inflituti, ne /pe fuade­ fraudentur, primo vacaturas obtineant . Et ii contra hoc fa&um fuerit, id de­ cernimus non tenere. AI II. De procurationibus. Inhibemus etiam, ne przlati, & alii juriidi&ionem habentes, m pecunia nu­ merata procurationes accipiant contra flatuta concilii generalis. XIV. Nc pralati a firmarits pecuniam exigant. Vili. Vt confuetudinet catbtdrahum redigan­ tur in Jcriptts. D Infuper przcipimus ut confuetudines cathedraiium ecclciiarum redigantur in /criptis, ne valeant ignorari. IX. Dt pana participantium cum excommu­ nicatis. Item cum a radice cupiditatis proce­ dat, quod praelati ecclciiarum a firma* rus ponendis in ecclefiis pecuniam exi­ gant aut extorqueant, prohibemus ne de cetero fiat. Et fi quis contra hoc veni­ re przfumpferit, & dc hoc conflare po­ terit, duplum extortz pecuniae reitltuexc matrici ccclcfiz compellatur. Statuimus ut injungantur facerdotibus, ut fi viderint aliquem communic an­ XV. De pana patroni illiter atum pra/entantit tem cum excommunicatis io domo.vd Item interdum, quod patroni menta, vel commerciis, vel fabulando, ------- accidit -------- ------—-···» -i — r --------ipfum moneant ut defiflat: & fi defi- E ecclefiarum tam clerici, quam hici, pzftere noluerit, monitus ab ingreffu ec- /entant illiterates ad regimen anima· clefiz arceatur: ncc poflit, nili per dice- rum: quod fieri prohibemus. Et fi quis celanum , vel ejus mandatum, interdi­ patronus contra hanc inhibitionem veni­ re przfumpferit, jure careat prz/entandi! lententia relaxari. di illa vice. X. Ht fiant excommunicationes in generali. XVI. He ecclefia conferatur ignoranti lin­ guam loct. Item omnes tam ordinarii, quam de­ legati , a generalibus excommumcatio€onc. General. Tom. XXIII. kcm prohibemus ne quis inflituatur P in anno in CHK1SI! excommunicationis M7 CRf^wus CONCILIUM nuDEjic. i r iw. Mg '^’^“•in aliqua eccleGa, cui fit cura am mj-Λ homicidio, vel alio enormi dclido deΛκ«Γί rum annexa, mfi loci illius loquatur fic prehenfi, vel alias coiam judice eccle- ANNO -, CHRIsTI >’j‘ intclligat idioma ; & fi contra prxfum- uaftico convicti leginmc , ligno erucis ·»υ«· ptum fuerit, fic inftitutus privetur bene­ & aliis privilegiis , cunç crucefignat.s ficio, fic mllituentcs potellate inflitucn* competentibus, per judicem ecckfiaftidi careant illa vice. cum exuantur. Si autem alius inventi luerint Relinquentes fecundum quanti­ XVII. Kt tutela vc! cura minorum tatem criminis a judice ccdcliaftico pu­ vendatur. niantur. Item quia in aliquibus panibus pro- XXUI. Dt/tyrannis qui perviles perfonas «· v*inci-e, abutuntur vendendo tutelas, vel eh/^ihorum buna depredantur. curas minorum, in enoimeprxjudkium pupillorum, hoc heri prohibemus, niliTJ Item quia nonnulli tyranni, per vi­ ner fe, vel· per idoneas perfonas tutelas les & abjectas perfonas , qux pon fune vfej curas gerant, & minoribus de pro­ loi vendo, ccdcfiafticas perfonas capiunt ventibus ncccllaria fubmimftrcnt. &. redimunt, & bona ipforum & homi­ num tuorum deprzdari- faciunt & com­ XVIII. Dt executions offiai facerdetis. buri, fic tacite faciendo ne videantur Item prxeipimus quod nullus facer- fecifle : ftatuimus ut ipfis tyrannis, fi dos recipiatur ad exeeutionem ordinis de hoc fufpedi fuerint, vel diffamati , fui fine licentia epifcopi lui , vel nifi eifdem adicecefanoepifeopopurgatio*in- · F alias confier dc canonica ordinatione ip- dicetur, quam fi fubire noluerint, vel fi Iws. purgari non pofiint, pro convi&is ha­ beantur; & juramento paflonim dam­ XIX. Nt latet (1erhir a liants cedunt. na cum taxatione judicis credatur . Item quia per excogitatam malitiam laici cedunt aâioncs luasclericis, utjuxiidkftio fxcularis ad jurifdiilionem ccckfiafticam transferatur ; hoc fieri pro­ hibemus, nifi in cafibus a jure conceffis. Et fi contra fa&um fuerit, clericus ab agendo repellatur. Et lub pœnx ea­ dem prohibemus, ne aâiones vendan­ tur. XX1V. Dt filtntio & fanis mo­ nachorum . Circa religiofos authoritate provincia­ lis concilii duximus ftatuendum, quod filentium obici vent. Et abbates provi­ deant ut monachi fibi iubditifeiant* figna · facerc, Etomnes religiofi, cujuslibet fint ordinis, veftibus & calceamentis fuoor dini competentibus , quantum poteft fie XX. Dc chrias delinquentibus puniendis. ri, uniformibus utantur. Et fi abbas vel rut co.fritu· ^abbatiifa hoc incortcdumdimifcrint,iu· Item ne facilitas veniz delinquendi perioris arbitrio puniantur. tZnmv*. prxbeat incrementum .· prxeipimus , quod clerici in enormi dei itio deprehcnfi , reddantur diœccfjno. Et fi convici fue­ rint vel confcili coram eodem de crimi­ ne, & tale fuerit dcliilum propter quod debeant degradari ab epifeopo, degra­ dentur. Et fi poftea incorrigibiles apparuennt, ab ecckfia nullatenus duicodan- XXV. Dt monachis quindecim annorum. Item monachi qui non attingunt quin decim annos, in prioratibus, mficonven· tualibus, nullatenus ponantur. XXVh Ne montebi proprium habeant. tur. XXl. de Gejiardtt . Item in concilioprovincial· ftatuimus quod clerici ribaldi, maxime qui Goliardi nuncupantut, per epifeopos fit alios ecclefix praelatos, prxcipiantur tonderi vel etiam radi ita quod non remaneat ia eis clericalis tonfura: itatamenquod ifta fine fcandalo, fic periculo fiant. Item inhibemus, ne monachi, nifi fine in adminiftratione conftituti , habeant fub alio colore aliquam pofleftioncm , vel aliquam proprietatem, etiam de li­ centia abbatum; cum licentia abbatis in hoc eis non valeat iuftragiri. Quod fi abbates contra noftram prohibitionem fecerint, per iupcriortm graviifime pu­ niantur. XXVII. XXll. Dt cnsctfi^natit enormis deltfli reis. Scatuimus etiam quod crucefignati , Dc eju carnium, quod ad regula­ res attinet. Item prxeipimus quod monachi fic alii re- M» ' “5CS?,US APUD CASTRUM. m. ' "■ religiofi regularem obfervantiam quan-Adzorum contra Chriftianos proveniunt———— Christi tum «d «Ium carnium obfervent. multa mala: prohibqmus diftriüius,ne JJJSj . tcftimonia Judxorum cOntra Chriftianos >>i> XXVJII- Ne abbat fine monaebo , monaebut admittantur de cetero. Et judex iccu­ fine Jainulo. # laris per dioecefanum ad ftatutum hujulmodi obfervandum per cenfuram eiItem przcipimus ne abba* fine mona­ clefiafticam compellatur. cho, nec monachus fine famulo audeant, XXXIV- Dc fronfalibut, * .itaequitare. ·. trimonu/ibu* . XXIX-, Nc monachi fint /olitorii. ------ , Quia vero per matrimonia clam con­ Item ne monachi /olitorii fint io prio­ tracta , multa pericula & incommoda ratibus, fed de duobus folitariis fiat prio-B temper evenire contingit: fub pœnacxratus: vel ad monafteria redigantur,in communicationis firmiter inhibemus, nc quibus expleant illud officium, quod pro qui de cetero contrahant per verba de patronis in locis folitariis facere tene­ przfenti, nifi prius bannainecclefiamo­ bantur. Et per dioecefanum, patroni ut re folito przmittantur. Contraduri ta­ in hoc confentiant, propter mala quz men, vel przfentes matrimonium proinde proveniunt, efficaciter inducantur. loqucntcs, per arrhas fponfalitia», vel alias foliote taliter poterunt obligari , XXX, Dc ufurariit. quod compelli poterunt, fi ecclefia conleniit, ad matrimonium in facie ccdcItem, cum fit deteftabik vitiumufu· fix confummandutn - Quod fi contra tarum: przcipimus quod facerdotes pa- præicriptum modum failum fuerit, tam rochiales fingulis diebus Dominicis fub hxredcs, quam illi, quorum conii lio id poena excommunicationis inhibeant in c fuerit attentatum, przftenc emendam, ecclefiis fuis, ne quis per fe, velinter- quam iuperior duxerit inducendam. poficam perfonam, ufuras exercere przXXXV. Dc juramento judicum. fumat. Et fi aliquis fuper hocfuipe&us fuerit aut inventus, compellatur ufuras publice abjurare: & poft abjurationem, Authoritate concilii provincialisduxifi fuper hoc fuerit diffamatus, purgatio mus ftituendum, quod officiales , & alii eidem fuper hoc indicatur. Quod fi in demandatam jurifdidionem habentes , purgatione defecerit, fidelium commu­ in inflitutione fua jurent, quod turpia nione privetur : donec fic exorta refli- munera non recipient, & quod caulas tucrit, & ecclefiz fatisfeceric. Et fi ita bona fide audient & decident. deceflcrit, ecclefiaftica careat fepultura. XX.Wj. De juramento advocatorum. XXXI. Dc Judteii, D Item diftri&ius inhibemus ne )udzi efficiantur bailivi, nec eis contra fideles aliqua diftriéiio committatur. Et fi con­ tra hoc fa&um fuerit, delinquentes ad defiflendum per cenfuram ecctefiafticam compellantur. XXXII. Iterum dc Judait. Coerceantur etiam Judzi, ne quid fa­ ciant, vel dicant in contemptum fidei Chrifliaoc, dt blafphemiam Salvatoris. Et fi contra hoc f»dum fuerit, & coram judice ecclefiaftico con viûi fuerint, vel confefli: " quoufque ' ecclefiz ‘ (atisfecevelabunt rint competenter, a fidelium commu­ nione priventur. XXXlH. Nc ttfiimonio Judtcorum contre Cbrifiienot admittentur. Quia novimus quod de teftimoniis JuConcil. Cnerrtl. Tom. XXIII. Item advocati qui dcconfuetudine fa« larium receperint: nifi jurati, de cete­ ro nullatenus admittantur. Forma jura· mcnt| tabs exiflat. Quod non fovebunt iniuftaj cautas fcienter, neque propo­ nent dilaturus, vel peremptorias malitiofe per calumnia:, vel de veritate di­ cenda, (aeramentum ; neque inflruent partem luam ad refpondendum vel pro­ ponendum malitiofe , nec poft publica­ tas attcftationcs , vel in quacumque par­ te ___ liris neque ante,juramentum -----------------------------teftes fuhumabunt, vel facient lubornari : neqiIUC permittent quod pars fua falfos teftcs producat, St fi hoc fciverinc, curi* re: & quod in memoriis facien­ dis convenient bona fide, nec recedent a curia maliciofe, donec memoriale fit confcAum, & coram judice conccflum : & quod partes quam citûus poterunt , expedient bona fide: nec [onerabunt ju­ dicem interlocutoriis , credentes ipfos fuccumbere in cifdem: & quod honoP i rem CONCILIUM Μ» *4* "rem iervabunc curiae, nic aliquam fal-AValtem Guidonis provida fuit delibtra-------------CHRîsri btatem in cuna perpetrabunt. , none ftatutum , inviolabiliter obierve- chris n ·«*· tur. , ·*;· ΧΧχΠΐ 17 pare utter βαιταιι (fufaonis. concn'll Vallij . Artum apud Cailrum Gonterji anno Domini Praecipimus quod concilium quod apud C5?> SYNODUS milefimo ducentefimo trtcefimo primo. D1OECESANA TREŸIRENS1S'. k Anno Christi mccxxxi. Λ Theodorico II. Archiepifiopo celebrata adverfus enafeentes undique hxrcfes. MGCX^XI in ipfa Civitate B dum fuum nomen Theodoricum ; & idem alibi < Nno Doinini /1 'lievi.i tres elle Icholas hæt cucorum deieciffent de Epifcopis aliorum locorum ; itemlii Asoja· prchcnlum . Et plures erant eorum iertz , & que haberent communiret Papam, nomincGregortum ; ut fi interrogarentur de fide, eam fi­ multi eorum iniirudi erant fetipturis Sanrtis , dem fe habere dicerent, quam habet Papa, & quash, bebant mThcutoniçum uanslatas. Et alii ille Epifcopus eos nominatim nominantes , & quidem b.iprilma iterabant; alii corpus Domi­ fuos intendente» hoc Archicpifcopus publice enunni non credebant -, alit corpus Demini a malis Sacerdo'ibus non porte confici dicebant, alii cor­ ciavit In eadem Synodo tres hxretici exufti funt , pus Domini indifferenter a viro, & muliere, or­ & una mulier Luckardis, qux incredibili lamen­ dinato, in Schutclla, & calice, 6c ubique lo­ tatione lugebat Luciferum de Ccelo injuftc excorum porto cvnfici dicebant ; alii Confirmatio­ trufum, quem volebat denuo relocare in Cœnem, & Unrtionem fiipciffuatn judicabant ; ahi Μν..Γ;.·­ —lum. Summo Pontifici, Clero, & Religioni deroga Item in eadem Synodo Archicpifcopus cxcombant ; alii defundis fnffragia Ecclefix prodeik[ municavit falfatores monetarum, tam jubentes, negabant; alii matres proprias conlanguinita quam facientes . tern, qux ibi erat, XVIII. denariis redimentes in conjugium lumebant; alii pa'lidum hominem J /fac cx codice MS. veffata Canebit Tfalcgtnfis ante, & cattum retro cuculabantur ; alii dies dtjcriptj Praga ed me mtfit Celfijimus Pregrufit. P.’j>w concardanr gefl.i Ehifiriffimi omnes xquipendentes feriari «X lemnare nole' ~ [rrwirion ~ .......... - · Hont'ucmii Prodromii wfamine II. pag. TgS. haut, unde & diebus fefiivis operabantur, Ex Sfjrtenc t5m. 11·'. •.:ter: i m mmnmentornm Parakeve carnes manducabant. Super his Theodoricus Ar cter injurias Romanis clericis qui aderant , ill.i tas , m quos violentas manus mieccuint, «Semi­ nas incendii bonorum intentatas quibu'eumque Aoglis hujnlmodt violentus adveriari ôc repi: guare audentibus. Qux cum mnotuiffent primo guen·. , quod talia icelera fieri permitteret, pcena excommunicationis in eius perfensm , & in­ terdicti in Regnum, omnino juflit eorum auctores inqtiiicre ac levere punire : pariterque epitcop.s j-i«ecepit cos taniuiu denuntiare excomn-.ui. Rex , quam Epihopi ptærtitetur.r.· iivdit a Re.-’>· c.t. ici 1 mancipatis , ac prr, ιρ’.ιο .11."tere Romum iraoimiffo. Quar ut fc h.buerir.t, narrat plm.Lt.s Pacihus hoc anno, fic icquenti. H^c S[Ond.inu>. TRE- TR E V IR E NSI S 145 S YNO D US. S’TREVIKENSIS 144 SYNODUS. In caufa hxreticorum tunc Germaniam infdUntium. ANNO • Fx Manfi %uppl. UÜ. pn J’·· 1 231. Ci RC I T£R Oncilii mmn & aila urn < j uhJnrmut fcriptor rerum fub arc bu pifepit bruirafiiui geflarttm, vulgatur a .Martene Set. Mini.ni. tm. 11'. par. 244. bis verbi > ■ Eo tempore Ttcvirorum arcniepiicopus i Theodoricus ) fynudum tenuit, in qua ipfe punlice cnuncia.it hxreticm in fua dtœccfi habere epifeopum, quern cognominaflent fecundum fuumnomen Theodoricum, G & idem alibi fecifle de epiicopis locorum; itemque habere eos communiter papam, quem fe­ HABITA. cundum catholics ccclefhi epifeopum , nuncu­ parent Giegorium, ut fi into rogarentur dc fi­ de, cam fidcin fc habere dicerent, quam habe­ ret papa Gregorius, & ille epifcopus fic nomi­ natus, nothum nominantes, ix tuum intenden­ tes. In eadem fynodo tres fuerunt hxretici prrfemati, quorum duo funrdimiili, unusexullus. In eadem fynodo archiepiicopus excommunicavit omnes falfatoicsmonctarum, tam (umentes, quam facientes. CONSTITUTIONES BONFILII SENENSIS EPISCOPI. ANNO Jip. DATA. in T N nomine Domini amtn. Anno Domini B Item praecipimus, quod nullus clericus reci­ sdditionibus A jsj». die J. Idus Martii Indici.one... Nos piar Tutelam , vel curam, ncc interfit cho­ •d Udwl Bonfihus Dei gratia humilis Senenfisepifcopus. reis , vd commixtionibus nuptiarum . λ ' Item prxeipimus , quod nullus Clericus ludat nenitili.cx *n primo (latuimus, « ordinamus, quod omtabulanome nes prxlatos, & laCcrdotes in officiis, & eunad Tabulas, vel quoquomodo cum laxilfis, vel neni^^Bt-Ρ*Γ c*v*tatein habeant, & deferant fuperna ad cavos in plateis , vel in viis publicis, & qui eevoi'mtio indumenta claufa. Item (latuimus, <3c ordinacontra fecerit, lit intcrdi&us ; & ii perfeveravent, excommunicatus. efut«. mus, quod alii clerici, qui funt canonici in Item praecipimus, quod nullus clericus portet plebibus, & in capellis, civitatis habeant in of­ ficiis vellimenta fupernaclaufa . Irem (latuimus, arma mortifera, ncc etiam anna defeniionisfi ­ quod fervitores in plebibus, in canonicis, & in ne licentia fui epiicopi ; & quod nullus ciendas . ... civitatis habeant in officiis......_ capellis vellimenta fine jufta & rationabili caufa fit nocturnus, & fuperna claufa. Item (latuimus, quod fervitores quod nullus HUHW·» clericus VAVIVIIJ fidembeat MUViUVVrtk pro f-| V aliquo «A|S|V4V fine UHV licentia epifeopi. in plebibus, in canonicis, & in capellis civita tis habeant tonfutam clericalem, & quando lerItem przcipimus, quod nullus clericus intret tabernam, vel loca fufpeih, unde honcftati cieviunt altari, videlicet cum legunt epiilolas,of­ ferunt calicem, & dant incenium , habeant capricali polfit rationabiliter detrahi. pam, vel cottam. Item ftaruimus, quod in ple­ Item prxeipimus, quod nullus clericus faciat bibus , canonicis, & capellis civitatis in Matu­ compatriguum fine licentia fpeciali iui epifeopi. tinis, in Miliis, dc m Vefperis, fcilicet quando Item pracipimus, quod nullus Sacerdos reci­ piar aliquam mulierem ad confeifionem, nifi fuerit ibi populus fokmniter, quiconque ince­ perit officium, habeat cottam, vel cappam , in loco publico in ecclefia ; & quod non plures fimul, fed lingulariter audiat qyamJibct, & exa­ vel camifiam, vel ghramellum clauium iuperius ; & hsec pnecipimus fub pcena lati interdi­ minet diligenter. Item (latuimus, quod omnes clerici, &prtedi obfervari. Alii habeant vellimenta fuperiora claufa cum pellibus affiblatis, ut depoi tent tam θ cipue qui funt in facris ordinibus conftituti, ton...i.r. quam .. clauilro n._ □— . fioncs, & Coronas fuis ordinibus deferant com­ in ecclefia, in , &**-D refeâorio,& ad legendum epillol. vel ieàioncm, vel adferpetentes . viendum altari m plebibus, canonicis, vel ca­ Item (latuimus, quod nullus clericus patiatur pellis civitatis, nifi fic tonfuratus incappa,vcl joculatores tempore officii in ecclefia (oculari , cor ta nullus accedar. Item nullus przlarus de nec cum Clericis in menla comedere. Item præcipimus in virtute obedientisr plebacivitate recipiat aliquam in oblatam , vel con­ venant fine concurrentia epifeopi de acceptatio­ nis, & prioribus, qui habent capellancs publice tenentes focarias, ut infra quindecim dies poftne ; de quibus fuipicio eil, vel 01 iri poteft , quam fancitum ^enunciate nobis, & fi pofltri­ non moveant de toto cimiterio , & circuitu ecclefix, fed illas, ex quibus filios, vel filium .. nam admonitionem eas non rejecerint, abeccle.procreaverint, removeant de tota parochia ; alias fia fi ejiciemus eos. vero mulieres nullo modo admittant adfervitia Item præcipimus, quod nullus prxlatus reti­ fua in domibus fuis , niti in valida, five gravi neat clericum alterius epifeopatus fine litteris epifeopatus, five litteris commendatitiis. infirmitate. Item praecipimus, quod nullus clericus portet Item præcipimus quod nullus clericus .... veilem dt viridi panno , vel rubro. vadat rufi invitatus. Item praecipimus, quod nullus clericus neget Item præcipimus, quod nullus Clericus ali­ hofpiUlitatem pauperibus (ecundum f-uultares quas divinationes faciat . fuar ecclefic . Item præcipimus, quod Sacerdos ad minus addiEnwt GRÆCORUM CONCILIUM. t4e *4J CS» addifeat peccata mortalia & modmn Λ tur -altaris : nam Chriftus pro toto oblatus eft - . Mundo . Ad quod Sacramentum confulimus , ANNO ■—------- pariutcntiz, ut Icîjl d'icernere inter . . . . lcut quiquam Sacerdos, etft minus dignus, non CH*,JTI CHR?sit t’rAm · & leptam, & iplvere, ac ligare. tamen indignus accedar, quia Dominus eft. "p' 11|B Item flatuimus, quod altaris wflimenta ftnt munda, & pallz, & corporalia laltem bis in Item przcipimus, quod Sacerdotes .... Item przcipimus , quod nullus Sacerdos , vel anno laventur, & corpus .... & turo loco jxjnatur, & nun iub . . . . fed publice cum re­ clericus loquatur cum . . . Iuper altare, vel cir­ verentia deportetur ad communicandos infirmos. ca, nec .... · Item przcipimus, quod przlati libros habeant Item przcipimus, quod nullus clericus- . . Irem praecipimus, quod nullus przlatusfaciat competentes, & alios circa cultum altaris, & aliquam venditionem alicujus pofleflionis line li­ ornatum eccleliz prius .... quam corporum fuorum vel aliarum...............ut Deo qui totum centia epifeopi. dat, ialtem aliqua pars reddatur. Irem przcipimus, quod nullus clericus faciat aliquam relationem Iuper vulneribus alicujus > Item przcipimus, ut Sacramentum............... Clirifti , Redemptoris nothi immediate conhciavel . . . GRÆCORUM CONCILIUM Præsioe Germano ii. Patriarcha Anno J jjx. habitun.. Sigiiium fjr.fl-.jjimi & aenmenhi patriarch* ..liXt&fyiv th τ&ναγιατύτ* xj oixepfynnii we&dpDomini Germani , de parahnrii patriarcat' —'- ·» - -rTi5v xuti» I ίρμαν», »'»/' WC- iratpahxutjOti hum mmtjieriarum, ad quem pertinere de­ νχτριαργιχΰν μονοί», rivi dr Statqfptev ο’φΑbeant ,· faitum menfe Junia indiftionis, & Autre. γιγοιός χβπί μην* lewov rôi /νιΜμιί· infinuaticm fecreto facri tbartopfyiacii . ertuç >Ç xccrtapudir tjS νιχρίτφ τ£ ttpd χαρ' ηφιλχχί». Ex lure de patrlarchalil-usftauropegiis metroA' tut» vu» Txrptxpyxùv ΐαυροτηγίοη Gi«.Kcm. politanorum per direrias provincias arχαηί ita^ôpm caepia; μχτρο«ολ<τϋν, α’ρχπbb^tl ' i'k chiepiicoporum , & epilcopomm noftrz adxtrxoiwv π <£ •’χισχοχ»» rii ΐφ ημάς Stoixîa-nn 1Jt. miniftiationis fixis, definita & dilpoiirafunt, ji-ax^orur , οςκτμή* η κ τηυχνμινβ ii ύινμνχ· a£bs fynodalibus fanÛiÆmi illius inter patriar­ chas domini Germani: ( quorum alia quidem μχη,ν euieêrxuv τ» ο» πβ’£<*ργ«ις fxfms «tywTt»· XXVII. menfis Novembris, alia autem VIII. % xutie Γί/μαοι», wv w μό x{ τη Νημβ^νμ»* Januarii, eiufdem Indiftionis, novit fafta) be «. ■ ' v> ■ - >t_ ·. *■■’“--· J “ -Ύ ,f-- fi, της durii ittne & pie habere cogitans medtocritas noftra, C », Ta, »ίμ>ΐ«*?ί, σΓΐί γι^ημίνα χαλνς 1Ç ΐ>ιθφΐλ«ί »\«ν definit ; immutabile, inviolatumque fervan χαηινονσασα ή μι^ΐοΊκί ήμ<£» , «μτηθ^ην MSN* unumquodque eorum capitum, quz illis adis T comprehenia iunt, alias ubique, & maxime ar*fS|3«n» itofi^fwt cturr.pH«&at ri 4*0’ tv »*«- de ipfa provincia Naupafti, ut patriarchalis co» Cv ηΤς άυηις ινομνήμαβ-ι ξι&λημμΐνοΗ nominis relatio, in illis folia obtineat & cla­ χίφαλχίων, α’Μαχοτι «ανπιχη, Xj èri »ζ s»’ αυ­ rius exprimatur, in quibus extruâio per paτής τχς ιναρχΐας Naonàxns. wrs rUi αναφοραν tri.vchalia crucifixa fafta fuerat five monaτ» Ttetrptep^txù ο’νοματ^ cat ixit'toti μονοκ qj(’ fteria fmt, live ecclefiz catholicz, five ora­ xpatrcî» >um ixtt^a»ivt , x$v ίχχληαιχΐ χαθολιχα» , animahum peccatorum inquifitionem , nequeθ>xâv tùxrrpiot etxor . x*v ηις ηιύηις μη£ιν etvar aliud quidquam ufque ad canonicarum illatio­ μι^ιχπν rd χαηί χ»ρ& dp^ttpeà, «τι rrpenum exa&ionem. Etenim qui in his coufe «•ϊξ/αν, ι.η «c ήγημίχν^φραγίάβι, tin «ίψ*'· ciatiunem fortiunrur, pattiarchalcs erunt & ^Ç ·\ομ*^>ισ-οντη/ , χ, nJ waad id piomovebit, cum legitimis t-m vitz, Iptxp^txvv ΐιχαίαν J£jip\u ùnawifform, xJ ni quam «tatis ipforum tcftimoniis; & afaom0-?ι»ήθη xarawx* ataàf durit àtaritntfft. · Js a’uni regulari oblervanone . Pizterea nuptia­ wî »ξαρχθ* xi TBf ιξϋ{ itpde^ai μι’Ζλονηιΐ Sfal libus prxeit conttafttbus pe:mittendis aut ÎW χαηί μιρ^* 0«5μ«»Ηί rir duri 4ττοβ/^αίvetandis . Et ratiocioiotum fuiceptores Spi.... ritalas patres in patriarchalibus juribus af-ΕοΉ, μιη νηομισ-μινν» μαρτυ^ιν» τ£ π βήι £ fidentes, ab eo probabuntur, ac veniam ac­ τϋς àhrxias αυτί», χ. »«βτ»ς·ήρ«ς xavevtxrç «α· cipient . Ubi autem patr.archaic ftauropegium pevnpvifwi. tri ·»»μΙα xi τίϊ rfy γχμιχΰν βτ**αλprrArucium non fuci it, regionis antilles illius λαγμαΐΜ ιικο/Ιμ-η β«|οΐ)ϊ χΐ àuaÇvnji. xj poicflatem habebit : five munaflerii fuburbaet ίΊΰ Xe^rzutcv r» αν*δοχ·ί χν£ματ<χ·( ττχτίnum fit, h.e parai aurium , fuc uotr.us ara­ ftz, oi Ca> ria ηχτριαργχοις Ιιχαΰοις «ρβαχαθήtoria. Et illius erit tcl.itio . tigdluin, inquii:tio, proventu: ^qium , vidiiutioncs, μινβζ, itap αϊτ» >Ç άοχιμχάήτονηι , χλι' ri Ci' Jo’· 147 GKÆCORUM CONCILIUM. 2,4! Or* ίό^ιμοα Λιίψβνηιζ. Ζνθχ Si μ» χατιβλτ,^η ζχ-A venia & prohibitio contr.iftuum, etfi fi quod fit ‘aliud ------- ~~“rpr«p^«dr ΓΜ/ροβήΓιον, d atatn» -^âpay άρχηριός ,"“i epifcopalc privilegium. '......... Sicuti etiam ANNO fune tempus interruperit & abftulent, occa- CHKISII Christi »«««■* c^BirrcrirR . »«r λ η μίτpiCtyi; Bpatriarchalibus crucibus prxxdificata lunt , ηις ΛρχΗρώτι ηΰ wn»ru> ηχρχχνρπ . " vel poftea rd dicabuntur, locum inhabitarunt, aut qui cum pollerius inhabitarim, ab indi­ genis vel incolis originem ducere reperiuntur ; ut regionis antiftiti tales lubjiciamur, in om­ nem epifcopalcm iollu iiudmem . De iis ta ΰπντιδtaffy 3i lit; iyyvptcii apyttptùri xat’xHmen, qui cx aliena regione venerunt , aut >bc , 0* liftf ô xj Srtpw xet«ixnÇ iyjfwpîui éiptGxwmi «·;τκ . u^t praeiens noftrx moderationis definitio fecreto tbc η/ΒΓΒί Ίρ xam χύραν ùncxfiidat àp^ifpû ’ uni chartophylacii, & relcribatur ei, qui ,i tii ηίτα» r irrirxorra'a . ntpi μίνηι parte epifeopatus Artx poftulavit eam, ijccxtfS όζ aftoSaxfit ίληλυθόπιν χρμ ι^^ομί.νν hibuit , ut intimetur notitix Sacratiffim: tr.c•pd της ττνίξιος τι ίοω(βχηΓ<Β , < μ$ τίη , tiopohtani Naupaib'. Habuit fubicriptum ^tnenle iuiuo. indidionts 5. patriarchal! ôt divin. xxxiÏGt τία e’xwrv χβίβμήων , mJhç a. πρκ t*J manu, findebat autem inferne plumbea bul. χατριβρχιχάν Λχαι'ων όζ«ρχ^» wî ίη3θ.ν ΰ Ia, habens ex una parte ianâilhinmnDeipa­ auTw βρβστιχοντυν. άναμψ/λο>®· 7*Ρ *Îat “υ· ram, in ulnis geftantem dominum notlrum ίζβρχ®- d Twer®· . ιηΓνακθήτν w’.uv β fefuin Chriftum , ex altera autem has litteras ; χαρά» ορισμός της ημβΖν μίτριότητ®- τ<ϋ σιχρίGermanus Dei miferatione archicpilcopus rà îtpn χαρη^υλαχι» . άντιγραςάτν τρ Confiantmopoleos, novx Romx, & œcuinc-' άιτο τβ μ/ρβς της t’r/ιΓΧθΤης Άρτης αιττισαμί·;^ , nicu» patriarcha. >Ç τορητβμόν aunv txt' τ£ Ζμφχιτ^ήνβί xj τ<ρ itpunr^ μχτροηολίτρ NetcffaxiB, ώς tiSn· civ . Ε’χι W, M(un' Ίβη'«, ίχίνιμήσιαις t , Sut Ίΐς ταΐριαρχικτ.ί χ, Οπ-τς yyipèi. αχ^ύρη- χρν 7«p ί/ζρχβα χγηχητηι era rr xarptapytχί προβ·Μρμ·τΟ·ς^8β·ί'χ,«Μ’ κχι xj afterρίων tpf jjn πί μηίιν cturf «yoatixivniσφίπριζιο^αι. 'C τυ $»iÇ χασυθο μολ/βίόη 0*ΝΙα, tyvea ΟΛ μ{ν Τ(£ ivt' UirM τία ixtpaytxi ΰιοηκαν , τταλαμχις φίρ*α·α* τί» Κύριον ημΰν Ίητίν Xfrrcv.c'f SÎ τ^ iripu γραμμχηι τα/πτ , Γιρμχ·.ος tXtw ΘίΒ αρχ«ί πισχοι®* Κω/ςαΛζβίςλκνί, νιχς Τ«μης , < otxsifyiùi irx^ixpyn;· D ^111 nd de todtm. Έπρον τϋ αυτβ. Qux per vim affixionem ceperunt, nec tem­ pus percurrit inconcufla, & qui iplbruin affixionis funt sudores, everfionem tandem eo­ rum perficiunt. Accidit quidpiam apud nox hutuimodi , cujus corredionetn mediocritas τ»λίβ·ηφ7*β’/ ·ρ·φ^βν·νη«. τι iÇ »χρ noftra celeriter facit. In regione Paphlago ήμΓν nrew» Çdirov , χ} Ttt^iws n' μι&ότικ νιμαν ni< , patriarchalia inonafteria Iparlim fit» τΐα auri tcxhtui 3ιορ3«β-<ν . Έν τί γώρχ rüi lunt : monafteriis fubjiciuntur & luburbana , ΠαφλαΓοκας, xa^ixpyixai μονά/ traepaSimWprxdiaque, limu) & ageili populus multiplex xtanu, τ»7ς μοναΓς wnwrvntr »£ ίξί«ς atrtot τάχ aratioadrCv 149 GRÆCORUM CONCILIUM. _ _ *5° m i'J qux fub crucibus patnarchabbusfunda- A atonie* aun^C* η « μιςιοτης μι^ιότης ήμων xctTttftW ’» τ» ~r~s xpay·· ann6 μα'?®' ------ ------- mentum habuei tint. Sive monartena imi,Ii--ânw, xp’mt^C# τρ~ (xàtop^uafi rere C|IRbu chr?sti V< ura,orw· fc invenit veterem aâionem1 ^αρβωτιχα tV f’xf-hoic ^txytvùaxMa nv ">·· llp. Synodalem tub pairiarchatu beati illius domi­■ ταξιαρχιών KtKtn «σαΐνι ni Gertnani tadam , idem negoiium plurimi ftwpoeniteti καΎριαρχιχοΐί τία ζχσιν facientem conrtituentemque, ( ü paucis ver­ Hti μονα^τρα Htrh, n’a ώχηίρια. ι’ρικι if w bis dicendum fu) patnarclialium monarterioitpi^tv awoSixUt/ τταλα.'βν txt της xof^ratp^Hac* rum, qux ubique iunt, exarchos non habere τβ paxapirv txt'.vn xupis Γιρμαν» ^f^ur,u»;iiu , hcemiam vindicandi fibi prardia his lubjeita,■ aur qui m iis eft populum, aut oratoria , τίι,ί airïtù nipt vc,)^ù votù cauia pronur cias it, dicens: non efle conic nxait ùi tèitsi trpci τίί a âynv ct^iut.meum, ut Epihopus a proprio expellatur μχ. χΧλχ àirf^np τιχντρ a’t-rùv, <·>; *χρχ το tirtpopulo , eo quod pamarchalibus monafteriis, σχο’8 τίί Sitnoivn . xsi rxoA--^rd ni οίυτυ xj αυτή fire τίΛΐίριχζν^κς bj-vt.i fint. Sed nec a tuis oratoiis, nili fub atzTjt aJ»Arc’rrrl0- Tfe'i tUo txo^stv αβίφήιαpamarchalibus flatuopegiis ipla fundata fint, five etiam patalautia forte lint aut metotv , μή cTnat κ’ιτίτα , airw^iix'ai τί /i/a clua . Quamobiem pixdiCtam illam actionem λα» riv tirie-MOiror , ιτροφάτκ τ« ηαΊριαργ'χχΊς inde Synodaliter abrogans, qux in ea comμβναΪς ni χωρία, η τίι τιροάϊΐια »»prehenfa iunt , omni modo certare conrti•θα irpttrxa-dwntt. à^>x μη^ι C» άυηΖί Λ\tui<, & quain pr< nuntiavit excommunicat . Tr.fiw» , tàv μή Ζτι SOoroTfl^/cri ττχριηρχιχοΤς vinculum lolvit . Paphlagoni» igitur antirttxxt xunt t'^nipa^nrxv χαν xàt ηαρχλχύριχ τνχόν tes hxc pixuia S; lubu'bana line interruptio­ ne gubernabunt , illautique qit» non fub flati1ÎJ μωνω';, ή μιπχια. Οθί* <ί τΐώ lopcgus patriarchalvus extrusa Iunt. Inve-C κ'^μήΐιο πραξιν άχΟοιθΟΛ erui cî:xwca*vfwffamuntur quidem Cx aliqui cuimodi, cum iis σα, ααραζίχν η ταχπλϊ C» άζιΐρ 3ο-.λκμautem & oratoita patnaichalibus his mona' μινων χχπι^Ίφΐ'σατ», χχι ΐω αφορο-μ^ϊ Ζόσιν lieris iubjcda ; nili lint quibus p.’.tt iardnex i cruces fundamentum prxrtncrmt. Etenim <5; 1ίΚΐγαρόμ , C-J ίχφωνοτχ t’T:'yyx.Cf. txorni/ ίν or χαπί τΐα Παφλα^-οπαν tt’i αρχαρ^ς τιί χωρία ab his debent qux iunt lux partionis transferi re, & patriarchal! exarco tranhtum ad ea τχυπι τά προύσα άτι^ιχοτ^ς ίπποντκ concedere. Qui autçm ca fic regere proba( puniyt ότα μιί ΐχί iavpcxr.yion τα^ιαρχιχοΊί να buntur, neque ab ns , qui patriarclialibus moeuiwxiCnray. dCpi'o-«ovrai μ^ χ, τΐ-οίιτ» Tiixurtt, n.dleiiis prxiunt, turbabuntur, neque a paσύν αυπ/ϊ èt τύ tïtron Sc-yai ζχ ηίς να^ιαρ. tti.irchicx potellatis metochiis. Debent enun χίχοί'ί μο'/α^κρίοιΐ τΰηις ίύχτήρια . χλία η μή iis, qux Jefmtta Iunt, acquietcere , nec nullo 1 7ιτι rd a’unJy ηχ^ιχρχιχα üucÇtβλίμιτυι ςχυριmodo conari cuiquam antirtitum parti molelli elle, ob adminirtrationem & curjin prxdicloTnytx . xà* TwTW’r^ap ο’φ{-ιλι-τι τπ τη» taisnSv μιrum ptxciorum, & eorum, qui in his fedes ,Tttipe-tv τοιμανιτίω;, τφ τια'ξ'ιχρχιχω èj^àpyv της collocarunt ; pixterra etiam oratoriorum , D( f-ίς π) TciuÙra νχρόδΐί χαρχχωρ^, . èitnnv èt Stu metochiorum , & paialaurioruni, quxlubpaΊαΰτα διχαιωθί »πί, wni txpx τοΓς χα^ιαρχιtriarcha(ibus rtautopegiis cxtrucboncm non χο7ί μονχΓηριίΐί «^sulJivXcxTwv w’i τίη ό»οχληceperunt. Cnrfrai, art χαρά T}S xaTiapytxUi ίΐζβσίας οντω» μιηχίων ‘ όφαλαα/χαρ ci Triant τοι'ς ώριτμιιοι; »μμιmv, χα'ι μη?ολ<»'ς xnpx^at τηί Ίί μιραί αρχαρίων χαρινοχλ^, tirj Ίρ itt^ayuy» xàt χ^ιμχ^α« ?|x L..uduni , celebrata an. mccxxxii. & mccxxxiu. firy 1. .tJEis: CU'US tura rex Ludovicus, feu rjUs miniftri O annum NKiXXXl Hoc, ir^it, .innu cele­ bratum eii concilium prooimr Kemcnits apud S Quiniinum Vcromandux al> Henrico de Br.mna archiepifcopo , in caula epifeopi Belovaccn- b- Æ ILIA uturpaseram , & damna non p.mca tain ip|j quam incolis Belvacenlibus intulerant. Pro quo patres conciln ncnnullas epifeopos ad regem de­ limarunt, rogatum, ut epilcopum in integrum refli- , ? ~---- - GREGORIUS CONCILIA QU/EDAM Αχ. £ Γ*ρ· XJX — ' " redimeret . Qua profitetur Spondanus a ft petita A Et illi tres venerunt Bclvacum, & denunciamnt epifcopo Belvaccnii, & illis qui ex parte •ANNO CHRISTI ** quibufdam Jibi a Sirmondo noftro comdomini regis, quod venerant ad inuuirendumex CHRIS Π mt. manicatis. sdddtt Hemeraus tn .Augnfta l’eromunm ». parte .cjJcjci!ii, dc juiliti.i ecclefi® Belvacenfis , & ■·!! & ·»ίί- duorum: Statutum fuifle, ut nifi fatisfaclumef­ fet vexati praelestis petitioni, intra XL- dies, in­ & injurus quas dominus epifeopus fibi infeiri di­ cebat : & didi epikopi inquibvefunt. HacdeNrt. terdidi per dicecclim luam publicandi facultas oppreflb przfuli, concilii authoutate concede­ viomenfi cencilio tefti i offavu t in illa inquijitione . f*rt· mu< a.uem teft.t ait, decretum fuiffe a concilio , retur , & eo ad epifeopof relcribente de internon ut ftatim irent Beliovacum epijcjpi illi trei * ditto per epifeopatum filum promulgato, timiinquifttun : fed mitterentur ad regem , ut mo­ II quoque cellatione .res iacras per luas illi dioe­ nerent eum ex parte concilii, 'quod hoc emen­ cetes fufpenderent ; prius tamen ve| epifeopi , daret ; & fi non emendaret, iph tres epifeopi vel ipfe Remorum archiprzful, regem ad proaccederent ad villam Bclvacenfem ad inquifitiocurandam reparationem jatturarum, quas tulilnem laciendam. De murus autem quas fibi fa­ fet Milo de Nantolio Bellovacenfis piziul, al­ llas epijcoput conqueftut eft in concilio, hoc addit tera portula t tone fupplicationeque adhortarentur. B tertim te/ht : Quod duo fervientes regii, Duran dus de Senonenli , <5c Chriftianus Parifienfis / G- G Qjiod autem anno MCCXXXI- hoc concilium »Πΐgnent him Spondenui, turn Hemereus, parum probabile vi­ remanierunt in domoepiicopi, &faifiverunt do­ detur: cun» in iltrvmemo tnquintionit hac d- re fuiht *'.n<> mum & vina, de recipiebant reditum epifeopi : MCCXXXV. edit* a Lou vet io lii hiftor. Belluvac. teftetomnet di-atu iedinonein Belloracenlem , qua ixcalionem hr· & fecit Petrus de Halla vendi vina; & quando conciliis prebuir, accidilfe anno MCCXXXI1 Qpiconcilun epifeopus veniebat Belvacum, manebat in domo ifta poflunt ’ Neutiquam certe, niti dicamus, alioslecutosel­ thelaurarii. le Romanam qnni rationem,, alios Gallicanam: biGalliis emm ( ubi annorum initium ducebatur a felto Incarnationis, aut Pergit inquifitio. Fuit etiam prxfens idem tePa le ba ) adhuc lababatur annus MCCXXXI ■ tempore bu-us ilis ( ollavui ) m feptimana ante Ramos pale concilii , quod celebratum efle oporn.it poli paulo quam Belmarum, apud LauJttnum , ubi congregatum con­ lovacum Rex ingreflus eft , ut a ieditiolis poenas repeteret : cilium erjt; & ibi relata fuit inquihtio : folia quod pridie Purificationis B. Virgini, facium elle, ducimus ex inquihtione cujus ante mentionem feci . fcihcet Bedovaci a tribus epifeopis. Primus au­ Aliud mirari fubit, quod in iUa inquiliiione , nulla fit ‘ tem teftis : InqtitGtione , inquit, fatta retulerunt memio Quinrinopolitani huM·, concilii, in qu* tamen, accu­ eam ad concilium quod indidum erat. Et ibt rata & mniutillima omnium narratio ht a teilibus : led IUtim * Noviomenfi ducatur initium . Hinc lufpedum hi ha­ ordinatum fuit, quod iterum moneretut rex , & beretur primum itlud hac in cauta concilium , niti > mundi- Ç ireium. Et icit quod tunc archiepiicopus &epinarum ichedarum ex Remenli tabulam excerptarum hde mu­ icopi venerunt ad regem monendum , & fcit quod niretur . bis monitus fuit . Epifcopos ad regem miffbs non:inat Spondanus ex Sii wondints fchcdis, GothoIn tnqu fit tone fupra memorata , habetur Novio· tridum Laudunenfem, GothofridumCameraccnmenfii concilii deferiptio , in oiiavi teftis refponfioConcil. No- ne, hac in verba: Petrus archidiaconus dicit , fem , Azonem Atrcbatçnfem. Eodem anno, inquit Hemergui, Henricus ar- Conol ’ωηι· 'm»· 4cc. Item fuit przfens apud Noviomum incon­ chipr«eiul convocat luffuganeos eodem loci intcididum eft , cui provinciam R.e- foharertar nltriiUta. CHRISTI „J4. menfem epitropi capitulis inconfuhis fubdidifE VARIA CONCILIA l m Martine fent : conclufumque, nihil deinceps ab epifeopis Thei.A need ftatui dccerniquc poûc, fine confenfu capitulo­ Ton IV. > Celebrata in caufa qus vertebatur inter rum eorumdem : haberique eam cb caufam fubepifeopum Bellovaccnfem & regem. vcnraneas & irritas fanâiones praecedentium fynodorum , quas nullo fuo faffragio capitula pro* £« wrwiirMwa Btlvacenfi, bavilTJnt. His indignatum frementemque Milo­ nem , & acerba oratione inobnunciatores incurRjmum concilium celebratum fuit apud Nofantem, Petrus de Collemcdio przpofitus Auvioinum prima feptimana xl. anno Domi­ domareniis Hexit oratione. ni MCCXXXit· ad quod concilium epilcopus Beli lac dc re oLlaVut teftu , in inqnifitiane dt qua fitlovacenûs detulit querimouiam fuper injuriis ilpro fnm locatm : Item fuit prtriens, inanit, apud ______ aggregato ___ an-_ latis libi a rege: & exinde concilium mifit ad _____ ibidem S. Quintinum in concilio te natale Domini, ubi epicopus BeTvacenfisea- Binquirendum de injuriis memorans tres epilco- P dem Dominica tertia, hora vefpertina, quia inpos. prout probatur ' in carta figillata fex epifcoporum , lignata prout continetur in inftrutellexit quod interddum pofitum pro ecclefia , mento iigillato magiftri Petri. Bdvacenli idem archiepifcopus relaxare volebat, •Secundum concilium celebratum fuit apud appellavit ne dtdum interdidum, quod pro fe Laudunum eadem XL. poft Letare Jerujaiem , & ecclefia fua fuerat pofitum. nulla fibi fada ad quod relata fuit inquilitio fada lupor inju­ fitisfadiore relaxaretur. Et haec appellatio fa­ riis memoratis ab epifeopis: & exinde tres epi­ da fuit in concilio coram archiepifeopo ,& c pifcopis Silvanedenfi, Cameracenfi, Tornaccnfi, feopi mifti fuerunt ad monendum dominum re­ gem fuper ipfis injuriis , prout continetur in Atrebatcofi, Monnenfi,& aliis.· exceptis Lautranferipto figillato figillo magiftri Petri XJ. f . dunenfi & Noviomenfi. & in litteris ligillatis tigillo duorum epifeopotum In fequenti die Luna: vel die Martis fuerunt lignatis t· C. congregati omnes epifeopi, & capitula: & turTertium concilium celebratum fuit circa Afcenrexit M. Simon ide Arceja , & propotuit ex par­ fionem Domini McCXXXlil. & cx illo mifte capimlorum ,«*1 diceoat, in pleno concilio pfjedidas caulas ( jaaram précipita erat, qmd te ac pro aliis jd dominum papam. Item cum totum fpatium a concilio deter* Poft hsrc verba ex parte domini epifeopi E 1 minatum tranfcurriifei, & dominus rex in nul­ Belvacenfis fuit propofitum fic : „ Domine archielo fe emendalTet erga epifeopum &. ecclefiam „ pilcope, vos icitis quod authoritate concilii Belvacenfem: tandem eodem anno in craftmo „ vos & iuftraganci veftri pofuiftis interdidum S. Martini hyemalis venit dominus archiepitco,, in veftràs ditrcefes pro injuriis ecclefix Belpus cum SuedionenG, Catalaunenfi, Sylva ne„ vacenfi irrogatis: de quibus in nullo adhuc denfi, Cameracenfi epifeopis , apud Bellum-mon* „ farisfadum cft. Et bene icitis quod mea intetem, ubi erat dominus rex, & habito tradatu „ reft ne revocetur ante fatisfaûionem. Et quiat de.............................. provenire non poffet, de „ de confenfu veflro & fuffraganeorum vcftroconfdio didorum epifeoporum authoritarc fibi „ rum fait pofitum, appello, ne revocetur, adI conceffa a concilio’, didavit formam interdidi, „ dominum pagam , me & ecclefiam meam & & pofuit interdidum in fua diœcefi, & fecun­ „ proceflum meum protc&tont comini pa; z lup- dum eamdem formam mandavit aliis epifeopis ponens. quod ponerent: qui potuerunt, fervaverunt, & fece- ,Λ^ΐ-ν-ηί-ϊ-Ίΐτ·.- IN CAUSA BELVAC. ECCL Lff CONC. xjd —- —.fecerant obfervari, excepto Noviomenfi, prout A ûs, revocaverunt interdiftum pio ipfo & eccleanno continetor io prediâo tranfcripto figillato figilfia iua lacum ____ t , prout continetur in przdtfto tranfcripto figillato GgiUo Magiftri P. fit inlitIo Magiftri P- Mix. fit MX. f. ' **" Sextum concilium celebratum fuit eodem aoteris figillatis tigillis quatuor epifeoporum quas incipiunt Caraav do apod S. Qymtinum dominica in natali DoCoram vafer Jjgnati/ P. S. mini, ubi fpreta appellatione epifcopiBelvacen- ANNO CMHISH & AD CONCILIA IN CAUSA BHLVACENSIS ECCLESIÆ anno ANNO CHRlsTt ■Anno It}}· habita DISQUISITIO COLLECTORIS ET ADDITIO. ecclefiam injuriam quamdam B Novio mi prima dominica quadragefimz convofynodh ,n ea catum caufam caulem detuli detulit , a quo epifcopi tres, caufa habitis, allatilque a Labbeo cum addita- Suettionenfis , Laudu -—Junenfis, Catalaunenfis de­ mento Veneti colieftoris exploratum eft ; cum left! , ut rem totam fedulo perquirerent, fic tamen circa annum , quo concilia illa conve ad aliud concilium ab iifdem epifeopis poft nerunt , dirtidium aliquod inter fcriptoies in menfes aliquot agendum referrent. Auditi tunc tercefferit , ego in tneis ad Rajnaldum ania concilio Lauduni celebrato dominica Letare , madverfionibus ita rem rotam expedii ad an­ ideft quarta quadragefimzfic ex illorum rela­ num 1131. tione juftitia Belvacenfis comperta , regi fuplllurtrirtimus Spondanus anno huic alfignat plicarunt patres , ut tandem injuriam eccleiiaexordium conciliorum in eontroverfia Belva­ repararet . Qjk» negante, patres illi in Silva^diltonibu» cenfis ecdefie , quam totam ille mini. VIII. neftenG urbe iterum in concilium coeuntes, fie IX. profequitur . Sed viro dofto fucum fe­ ftatuerunt in iua fmguli dittceli inrerdift-jm cit concilium quoddam apud S. Qjiintinum hoc promulgare , nifi rex ad definitum tempus refipuiilct. Quo nihilo fecius reculante ; patres anno , menfe augufto habitum , quodque ex _ Sirmondi fchedjs deprompfit , fic reliquorum C illi, nempe Remenfis, Suefiionenlis, Catalaucoocilionun in caufa Belvacer.fi primum male nenfis, Noviomenfis, TornaccnGs, Atrebatenftatuit . At cum tandem ex iifocm Sirmondi fis, Belvacenfis, - Mori neniis, abfentiam fuam ichedis concilium illud , P. Harduino edente, per litteras excufantibus Ambianrafi, Silvaneprodierit ; intellexerunt eruditi , nullam in eo ftcnfi, & Csmeracenfi; LaudunenG vero Ro­ mentionem caufz Belvacenfis injici ; fic fufpimam ad negotia profefto ; apud S. Quintinum cio Cortayii' in adnoratione ad concilium iftud, concilium aliud egerunt, quod carptum fabbafolido niti fundamento agnita eft. Serius igi­ to ante Nativitatem B. M. ex adis inquifitio- tur, quam hucufque faftumfit, confignari exor­ nis in ea caufa fads, fit a Lovetio in hiftoria dium conciliorum in celebri hoc diludio opor­ Bel vac. vulgatis, eruitur. Cenfuerunt monen­ tet . P. Martene Anecdor. tom. IV. pag. 181. dum iterum regem , eoque parere nolente inex veteri membrana Belvacenfi, primum con­ tcrdiftum promulgandum. Reipfa vero promul­ gatum fuit a Gngulis poft fertum S. Martini, cilium, quo agitari hrc coeperunt, Noviomenfe refte ftatuit ; fed cum illud prime domini­ uno excepto NoviomenG , qui iynodo obiequi ce quadragefime anni 1232. affignat, profe- recnfavii . Rex in eo ftatu .perfeveravit ufque , fto errat. Igitur nonnifi anno 1233. dirtidium Dad dominicam ante natalem Domini, qua paiftud cœpit , agitatumque fuit primo quidem - Quintinum — . . ties iterum coiverunt ad. S. , ibique ■in concilio Noviomenfi eodem anno >233. ce- de fervando interdifto traditum eft , variatifkbrato, ac dein in aliis quatuor eodem pari­ que fententiis, tandem, renirente licet Belvater anno 1233. coaftis. Id ego antequam de- cenfi fic appellationem ad pontificem interpo­ monftro , cont rover fix hujus hiftoriam paucis nente, rtatutumert, ut archiepifcopus Remenfis, expono. Caufam illius pandit Albericus ad an. quamvis reludatis fic invitus, interdiftum latum \233- notans : Rex Ludovic dt civitate Bel­ iuipeoderet. His peraftis , idem archiepifcopus vacenfi fili rtffiente , m qua fafta fuit normis fuo ccterorumque patrum nomine Synod icam diffipfio inter divites 6* plehejot, ita fe vindica­ ad pontificem fcripfit , in qua totius hiftoiiz vit , fvad mille quingentos de mediocribus civi· caufam natrat. Has litteras vulgavit P. Mai te­ tatis comprebenfos , Rarifios èT alibi adduci fe­ ne Anecdor. tom- I. coi. 970. fignantutque cit , tf caneri mancipari . Hxc omnia fuiras apad S. Pam/num dominica ante natale Domini MCCXXXlH. Ex hac narratione, quam fumnarrantur in Synodica Patrum Synodi Sanquinma fide ex lifdem litteris expretti, intelligimns, tiniani hoc anno decembri menfe habiti ad Gregoriwn papam. dc qua infra, in qua pa- E quinque illa concilia , que vulgo htvufque chroriter rex veniffe Bellovacum atteritur ' '' circa nologi fe- in annos diftribuerunt duos , uno eoftum purificationis Beata Merta Virgini/ nuper demque anno 1233. celebrata futile, cum uno eodemque anno ifto injurie Belvacenfi ecclefix ante prateritun. Quibus verbis legendis in epiftola data menfe decembri anni J233. fides irrogate fint, ut non ex Alberico tantum, fed afiruitur chronologie Alberici , qui gefta hxc ex lynodica etiam confiât. In ea enim patres affirmant, regem Galliarum Bellovacum veniiar.no 1233. atterit. Ex iis pariter litteris intek ligimus, male habitum a rege epifeopum Belfe circa fefium Bxrificationis nuper ante praetri­ vacenfem, qui ex veteri privilegio jus fibi ple­ tum . Sicut & primum in ea caufa concilium Noviomcnfe coivitte praterita prima feptimana num in rota diœcefi vindicans, ne quifi eccle­ fix fuc injurie irrogaretur, inflabat . Violen­ tptadragtfima. Cum a-item ex veteri ftylo heb­ tiam pattiis Belvacenfis ad concilium provin­ domada illa nondum aunur 1233. mcepiifci i ce fue ab Henrico Remenfi arcluepiicopo hinc faftum eft, ut coxva quaxiamdocun utu Cone. General Tom. XX111. Q, 2 conElvacenfem B Fx Monti JD paflam partam a regiis niiniftris miniftris ex &Φ0 To H- 1/7 CONCILIA QUIDAM ι;β concilium hoc & iequens Landuœnfe ad an-A toto concilio , quatenus fuper his confilium apponere curaremus. Unde nos traâatu habi­ ANNO ------------- -num fuperiorem 1XJ1. referant. -**1*?. Vetus membrana Belvacenfis a Manene to dihgenti , licet taâum effet notorium, ta­ CHRISTI ' Anccdor. tom. IV. coi. 181. fextum aliudconmen tres epifcopi noftri, videlicet Sueffionencilium hoc anno eadem de caufa celebratum fis , Laudunenlis , & Cataiauncnfis cpifcopi, reliquis acceniet , quod inter Laudunenfe, dc automate concilii , ad dominum regem , dc civitatem Belvacenfem, ut & ipfi regi denun­ Silvancdenle medium interponit , in loco in­ ceno habitum circa afccnfionem Domini, cu­ tiarent, quod Belvacenfem urbem accedebant, jus deflinatione archiepifcopus cum duobusepi- ad inquirendum exabundanti de juftith, ficufu & fpoliatione epilcopi Belvacenfis , expofita fcopis ad regem monendum ablegatos ftatuir. certa die , dc ibidem inquirerent de omnibus Sed cum de hoc concilio nihil in eadem fynodica, in qua reliqua diligenter adnotantur; diligenter, deftinati fuerunt . Qii vocatis illis Cc ex ejufdem fynodicz auctoritate confiet tres qui erant ex parte regis in civitate, dc civtbus epifcopos ad regem ablegatos ftiiffe a patribus in communia tunc adminiffrantibus, mandatum fibi injunftum fideliter adimplentes, inquifitioLaudunenfibus; hinc concilii hujus affertorfalfi convincitur. Qjiem veroexirum caufa illa apud B nem nobis, dc concilio apud Ltudunum circa Dominicam qua cantatur I.xtare Jetafalem con­ pontificem fortita fuerit , legas apud Raynalgregato , iub tigillis propriis reportarunt . Un­ Jum ad A. 1x36. 37. Przter ea, quz in illis meis ad Raynaldum de rei evidentiam attendentes, nihilominus epifcoporum relationem confiderantes , vidimus notis differenda duxi , addam hic fynodicam quod dominus rex, przdidis omnibus, contra concilii ad S. Qumrinum, quam omnium pa­ nilbtiam ipoliavcrat epifeopum & ecclefiam trum nomine Henricus Remenfis archicpikopus Belvacenfem .* propter quod tres epilcopi milii ad pontificem Gregorium IX. Icripfit, vulga­ fuerunt ad dominum regem monendum ex par­ tam a Mart. Anec. t. x. p. 975. te concilii, quod epifeopum & ecclefiam relliSantfijir»} patri ac domino Gregorio Dei gra­ tuere dignaretur : quod ipfe monitus facere rctia fammo Pontifici, H. Dei permiffione Remenfis cufavit. Verum cum poflmodum eidem domi­ ecclefi* minifter humilit , ceteriqne Remenfis ec­ no regi fuiffet per nos ipfos fupplicatum plu­ clefi* fu frogatui, quorum figill* inferi* t apponun­ ries , quod mifereretur ecclefiz memoratz , tur , devotijjima pedum efeula beatorum. ipfum audoritate concilii monuimus, & moneRem flebilem fic miferationecondignam, przfen.ibus lacrymabilibus litteris , paternitati ve­ Cii fecimus iterum atque iterum, quod epifeo­ pum dc ecclefiam rcilitueret fiipradidam; quod il rr duximus intimandam, ut rei veritate ple­ cum facere noluiffct, tandem in concilio apud nius intellecta , apponere concilium acceleratum Silvanedenfem urbem poilmodum congregato dignetur . In pertenta fiquidem prima fepiiinter archiepifcopum de fuffraganeos Remenfis nuna quadragefimz nobis, totique provinciali concilio apud Noviomum congregato , fuit ex ecclefiz, condidum extitit, fic firmiter promiffum a fingulis epifeopis, quod fi dominus rex parte epilcopi & ecclefiz Belvacenfis , gravis infra vindemias nuper prztcritas cpilcopum & expolita contra dominum regem querimonia, videlicet quod ctim epifeopus Belvacenfis, ejuf- ecclefiam non rellituiffet eamdem , cx tunc provincia interdiceretur . Et exinde ficut era­ que prxdcceffores i.i civitate Belvacenfi, & in mus ibi ad dominum regem acceflimus , & lingulis , & in omnibus hominibus civitatis iplum omnes monuimus , ut eumdem epifeo­ en nem jurildicbonem habeat , prout apparet pum & ecclefiam refiiiuere dignaretur : & cum ex charta bonz memoriz Ludovici quondam nec monitiones, nec iuprlicationcs aliquas exauregis Ftancorum , & ea ulus fuiffet publice, dner; tandem in concilio apud S. Quintinum ac manifefie ipfe & przdeceffores fui per fe, ac per bailivos luos hadenus pacifice & quie­ Dcongregato , przfentes Sucffionenlis, Catalauneniis, Noviomenfis, Tornaceniis , Atrebatente ; dominus rex circa felium Purificationis bealis , Belvacenfis , Morinenfis, & aliis tribus, tz Virgmis nuper ante przteritum , occatione videlicet Ambianenfi, Sylvanedenfi , & Camecujufdam maleficii a quibufdam hominibus ci­ racenfi litteratorie cxcufatis , & Laudunenfi vitatis ibidem perpetrati, cum multis commu­ abfente, qui curiam Romanam adierat pro ne­ nes ad civitatem Belvacenfem accedens , licet idem epifeopus paratus effet didum maleficium gotiis fuis procurandis , firmiter promiferunt omnes & finguli , quod nifi dominus rex fe tacere per bailivos !uos juxta facinoris qualita­ emendaret erga ecclefiam Belvacenfem poll tem puniti; pofi multas lupplicationes & mo­ odavam omnium-fandorum, in provincia Re. nitiones eidem domino regi ab epifeopo fadas, mrnfi poneretur interdidum .· dantes mihi arne idem rex epifeopum & ecclefiam fuam juchiepifcopo poteffatem audoritate totius con­ flitia & junfdidionc ad ipfum plenius perti­ cilii didandi formam interdidi, & fecundum nente quam hadenns pacifice poffederat fpoliaformam a me didatam , ipfi ad mandatum rct, homines civitatis mille quingentos, & plû­ meum in fuis diœcefibus ponerent interdidum, tes capi fecit, & alios exbannivit, domos ditui fecit, catalla hominum cpifcopi publicavit, E & facerent obfervari , ficut ego in mea diceeumdem epifeopum jurifdidione & iuftitia fpoliando , ibique per quinque dies exifiens fibi expenfas quinque dierum utque ad octingentas libras Panfienks ab eodem epifeopo pcdolvi petit. Et iicet epifeopus brevem diem peteret tamquam dc re gravi & pennus inaudita, ut fuper hoc cum fuocapitulo pertraciarct, Idem tamen dominus rex hoc tacere denegans, eun­ dem cpilcopum civitate , rcuitibus & proventi­ bus ad ipfam ecclefiam (pedantibus , exceptis paucis mobilibus, ipoliavit ; quare petebat idem epifeopus pro te fic ecclefia lua a nobis , & cefi ponerem interdidum. Et cum interim plures dies ad tradandum de pace fuiffent a do­ mino rege & eodem epifeopo recepti, tandem apud Bellum montem in craffino S. Martini hyemalis interfuimus ego , & Sueffionenlis , Cathalaunenfis, Sylvanedenfis, fic Cameracenfis cpifcopi, ubi habito tractatu de pace utrimque, tandem non potuit provenire . Unde habito tradatu cum przdidis fratribus , qui ibi ad­ erant , quia rex fe non emendaverat erga epi­ feopum fic ecclefiam Belvacenfem, ex poteflate quam audoritate concilii habebam, interdidum K9 IN CAUSA BELVAC. ECCL CONC. ιίο i· ftum in diœrcfi mea ponens, audoritate pre- Λ noftris , licet intçrdidum pofuiflênt & fervaf- -.. — ■■ fent, « a fuis fubditis prccepiflert oblervari, ANNO -difta mandavi fiagulis funragancis Remenfis ad retradationem intercidi cœperunt inflare, c^'rvrf ANNO etc left*, ut interdidum ponerent in hunc moliet Jitter* landitans veitr* ad iplos dired*, ***** CHRISTI >j·. I CHRtsn CONCILIUM PROVINCIALE g* afoyr· Sectrulit sancta Ecclesia Remensis Habitum apud S. Quintinum Veromandu®, a reverendo Patre domino Henrico dc Brema archiepifcopo Remcnfi, Anno MCGXXXI. ïlrnricuf Dei gratia Remc^fii arcbiepifcùpecr, erre-Epi familiam & confilium fuum; quod fi facere riqae Remets eccltfetJijfraganti, apud5. (htin- ncluerit, excommunicabitur monitione pnemif. tmum k’enmandaM n» concilio congregati, om- fa. Quo excommunicato oftendet epifcopus il­ li domino, fub cujus poteftate 5c dominioerat mhat heK vifitrii, i» Domino Jaintem. diffidens, dc ut epifeopum, confihum & fami­ liam a ditfidcnte légitime faciat aflecurai i Quod «sni.i.>>us QCriptum eft quod alter debet alterius onera fi facere noluerit , iimiiiter excommunicabitur Ton», vil. portare, & quod frater fratrem adjuvans Concil.ns· ambo in benedidione erunt. Ut ergo primum moniiione premifla, & terra ejus lupponetur in» terdido; & modus ipfe obfervabitur gradatim '*** concilium impleamus ,&fimusbenedidionis par­ ufque ad principes & barones. Cum vero prin­ ticipes , dc legem Domini impleamus, attenden­ tes quod laic* perlon* dignitatem ecclefiarum ceps vel baiO excommunicatus fuerit pro defevilipendunr, dc honorem debitum ipfisepifcopis du, & terra ejus luppofita inrerdifto; epiiconon impendunt; immo dum fe volunt murum pus pr«miflus domino regi promi fla faciet dcmonftrari, fupplicando eidem ut eum aflecuraopponere pro defendendaeccleft* libertate, ple­ rumque a latcis difhdantur, nec aflecurari va­ ri, faciat , -onf.lium & familiam & res fuas leant . Nc vilefcat tant* dignitatis ordo, fuit in quaindiu voluerit, ubi voluerit ftarejuri. Si au­ dido concilio ordinatum : Quod fi epifcopus tem aflecurationem modo pr*didoa.egj:,quod diffidudanu fuerit a quocumque, vel confilium abfit, obtinere non poflit, elapfis quadraginta fuum, vel familia fua, contra diffidentem tali­ diebus epifcopus in poteftate habebit profuo pe­ riculo reflate in epflcoparu luo a divinis: & I» ter procedetur. Diffidens monebitur ab epifco­ petierit ab archiepifcopo fuô & cœpifcopis fuis po dc cujus fuerit dicecefi, dc aflecuret epifeocjuf. afii CONCI l I U M FXIDtXIC Π. IMF. ”■ etuidem provincix, ut cum iplb plorent fuc tri- A eundum quod a nobis fuerit ordinatum . Hasc chr'ÎsÎi ‘>u*â,*on‘* participes > flatten (tue petitioni non autem omnia m verbo veritatis nos firmiter ι*ι>. acquiescent ; imino dominus metropolitanusper promittimus impleturos. Aâum anao Domini MCCXXX1II. fabbato poft Nativitatem beatas fe vel epifeopos fuos querimoniam fui fratria Maris. epifeopi domino regi humiliter demooftrabit, fupplicanuo fit requirendo propenfius ut dtfuin epifeopi atfecurari factat pro jus faciendo, ubi Alia promiffio. debuerit, & illatum dedecua emendari . Quod Jacobus Dei gratia Sueflionenfis epifcopus, fi torte non potuerit obtineri, archiepifcopusfic * S'ruryMiuf fui epifeopi petitionem * didi Domini non pocetcrique Remenfis eccleficfuffraganei , incon­ cilio apud fandum Quintinum congregati , terant non audire: imrno ipfo ceflante omnes b t *1·* «fl-tbtint, & facient ceftari epifeopatus fuos, omnibus prsslcntes litteras infpeduris, lalutem in Domino. Noverit» quod dominus Remenfis nec refument organa, quoadufque ad honorem Dei & ecclefis alfecuratio fafta fuerit cum ad preces noftras tenetur mittere nuncios foemenda. Datum in dido concilio, anno Do­ 1em nes ad curiam Romanam pro noftrarumecBelcfiarum libertatibus confervendis. Nos autem mini MCCXXXI. mcnfc Auguflo. folvemus expenfas fic fumptus eorumdem nunAtteflatio admonitionis faite domino regi uuHociorum, fecundum quod ab ipfo bona fide fueritate eoneiiti λ dominij epifeopi s Laudeineitf rir ordinatum: fic ut ad folvendam fummatn nobis impofitam nos poflit compelled., eidem Camerae e nfi , tJ Atrebaterjî, anno MCCXXXI. Dominica in Paffiant, concedimus poteflatem. Aâum anno Domini MCCXXXIII. fabbato poft Nativitatem beatx • tSaif'iÀat ‘ Gaufridus Dei gratia Lauduneniis, * G. CaMarias Virginis. -4*r meiaccnfis * A. Atrebatenfis epifeopi; univerfts przfentes litteras intpcfturis, falutem in Do­ latterλ fa nili Lndoviri regit Capitulo Laudumino. A venerabili patre Henrico Dei gratia nenfi direit*, contra epifeopo t de inttrdiilo fa· Remenfi archiepifcopo totoque concilio apud Ha feu faciendo causèrent is , anno MCCXXXIH. menji Decembri. Laudunum mngregato , ad dominum regem mifli, ut ipfum pro domino epifeopo Bel lovacenfi ejufque ecclefia ipfius auâoritate concilii ' T Udovlcus Dei gratia Francorum rex, dileâts fuis decano & capitulo Laudunenfi, fuper certis articulis moneremus; eum coram probis viris monuimus fub hac forma . Vobis falutem fit dileâioncm. Quod epifcopus Bclvadomine nos fupplicamus, requirimus, Ac totius c rufis in baronis fic hde homagii ligii teneat quod habet apud Bellovacum, fit quod Par fit com ilii auâoritate monemus, quatenus cum do­ minum Bellovacenfcm diflclinaveritis in pluri­ cx eo Franciz, vos credimus non latere., vel bus, de fuflitia Bellovacenfi-quam habe| in An­ pauciflimos ignorare circa fadum illud quid, gulos & communia communiter & aperte ipfunt contigerit. Siquidem Bellovaci ubi diabolica ra­ ad juftttiam rcllituatis eumdem. Item cum res bies in ftragem hominum ita horribiliter ebul­ damnatotum, fit eorum qui deheiunt dc venien­ liit , fic in damnum villae fic perfonarum deteftabilius & horribilius fic inzftimabiliter ebulliifdo ad jus coram eo tint epifeopi memorati ; ler, nifi providente Domino regale oppofuiffemonemus vos auctoritate peardida , ut damna qux habuit in dclVuttionc domorum fic catalmtis remedium. Qualiter fit proceftum , ficquo­ loium qus erant in domibus, c dem reditui fa­ modo de faâo illo, fi ipfe epifcopus fit incul­ ciatis: binnitos quoique quos ebanniviftis aupabilis novit Deus, erga ipfum nos habueriflortve vcftra, revoceüs tx rcsocari faciatis . Dmus:fic qualiter in principio fic poflea frequen­ ti flime io curia noftra jus obtulerimus eidem, Monemus etiam eadem auctoritate, ut homi­ nes Bcllovacenles, quae capi fc.illis, fibi reftiprout debuiflemus fic per quos debuiiTemus fine tuatis.· fic ut regalia qux tenetis, fic quibus ipomni fubterfugio faciendum , vellemus vos fic lum difljiviftis, reflituaiis eidem. In quarum univerfos fic Angulos feriatim per fingula feire. Unde quamplurimum admiratur , quod fuffra­ monitionum tcftimonium ptxientem paginam f'giilis nollns fecimus communiri . Datum Paganei Remenfis provincic nobis a nullo in ju­ fciaci, anno Domini MCCXXXIL Dominica re delicientibus tanta contra nos malitia acquie­ in Paflione. verint quorumdam defideriis, quod m noftrum atque regni noftri praejudicium interdiâi fui Primiffio faila inter congregatos in Cancilia propizeipitantes fententiam, ita contra nos fic jus vine.a.i ecclejint Remenfis apud fanilum Qnineinoftrum perperam procetTerunt : fic utinam quo num , pro iiejenjtont fibertatam ecclefia. zelo , qua afteâionc moveantur eorum aliqui in hoc faâo , bene attenderitis lingula atque Henricus de Brenna Dei gi atia Remetifrs ar- E omne-. ■ In quo tamen vos , qui faniori dudt chiepilcopus, ceteiique lufliaganei Remenfis eceftis confilio , jura noftra ita opprimere non ciefix, in concilio apud fandum Qumtinum duxiftis ; fed regio juri favorabiles, Ac eorum congregari, omnibus przfentes litteras intpeinjuriis contrarios vos geftiftis : ex quo vobis duris, falutem in Domino. Noveritis nos ad fic ecclefiz noftrc regalem gratiam merito obinvicem obltgafle pro honore Dei fit ecclefia­ tinuifle debeatis . Rogamus igitur univerfalitarum noftrarum libertatibus contervandis, ad hoc tem veftram, fic eo amore quo nobis fic regno quod nos ibimus omnes Romam in propriis pernoftro tenemini exhortamur , ut viam iftaox ionis, fi dotnino archiepifcopo videbitur expe­ confervendi jura regia qua incedere ccepiftis, dire , yel illi quos ad hoc elegerit : vel ipfemet conftanter atque viriliter teneatis : juris noftri dominus archieptfcopus ibit, ii nobis cyitcopis obfervationi taliter ac tanta folicitudine infl­ expediens,- fic illi quos eliget fecum ibunt, nec uentes ; quod in hoc fic in aliis , dona veftra poterunt refutare. Nos autem, vel illi epifeo­ diligere, fic jura veftra confervare merito de­ pi qui ibunt ad curiam Romanam, expeniastabeamus. Scientes quod pro faâo iplo paramus cie mus, fic femptu* dc communi omipum, knuncios providos fie dilcrctos incunâanter ad cu- ■1 « FUTDERtC. Π. IMF. , z. "Tul"* REMENSE S. LUDOV. K. F». »*♦ ““Curiam Romanam dcftinandos, ne procedat in A quantum ad poiTeftionem tel proprietatem in"”" — " CMmri tan,um Γβ^ηι noAri detrimentum iAa malitia , poflerum generetur . Afium anno Domini , ,”Tl ■ ·>·. prout aliqui contra not conceperunt. Aâutn MCCXXXIII. Dommica tn qua cantatur, C,rCompendii, anno Domtoi MCCXXXIII.men- cxmdedcrxnt me. fe Decembri. Controverjia inter tpifiopos Remenfis provincia & Capitola catMraiia in inierdilh faffo fen fa­ ciendo, concordata in Canobo provinciali apnd S. Qnintinam , eaato MCCXXXII1. làttcra txcnfatioeùs epifeopi Marinent, îxcm/mtif ft a compatittone Caneilsi indi&i. Everendo patri ac domino Henrico Dei gratia Remenfi archiepilcopo, & veneraB bilibus patribus fuftraganeis P. mifcratiooc di­ Enrtcus de Brenna Dei gratia Remenfis vina Morinenfis ecclefia; minifter humilis falu­ archicpikvpus , ceterique ecclcfi* fuffratem & obedientiam tam debitam quam devo­ ganei, inconcilio apud fandumQuintinumDo ­ tam & paratam ad beneplaciti voluntatem . minica qua cantatur Circumdederant me, con­ Noveritis quod gravi corporis infirmitate de­ gregati , quorum figilla przlentibus litteris in­ tentus, ad diem adfignatam ad oâavas Pafchz ferius funt appofita, uni ver iis praefentes litteras fuper negotio domini Belvacenfis epifeopi acce­ infpeâuris, falutem in Domino. Noverint unidere nequeo , nec etiam imereflie . Verumtaverfi, quod cum venerabilis pater HenricusRemen infirmitas >fta non de novo , fed Domi­ menfis archiepifcopus auctoritate concilii fic fua nica qua cantatur JJii fient dits , me occupa­ fuis dedi (Ter litteris in mandatis, quod quilibet vit , fic continue poftea tenuit fic adhuc tenet. noftrum audorirate propria in fua diorcefi ge­ Itaque folemnitates ecclefia: in caena Domini neralem interdifti fententiam fimiliter promul­ fic in diebus Pafchalibus non potui celebrare. garer, tandem liipcr interdiûo difto inter nos Supplico igitur humiliter fic devote , quatenus fic Capitula cathedralia Remenfis provincix con­ impotentiam meam excufatam habere dignemi­ tentione fiibotta, pro bono pacis tam nos quam ni : in hac parte nihilominus exorando , ut prxdiâa Capitula , inter nos convenimus, ut timor ____ ______ _________ divinus _____ timori _______ hominis przponatur, fic in co ftatu fimus quantum ad effedum juris libertas fanihe ecclefic in difto negotio tam nos quam praediâa Capitula, in quo era- ~etiam — rigor --·juftitiz n - - adeo obfervetur; ‘r quod ft mus antequam de ferenda prxdida lententia fiat beneplacitum hominum, voluntati divinae aliquod cmanalTet mandatum : fic perinde fit nullatenus obnitetur . Nolo tamen quod mihi quantum ad juris eifedum, ac fi nunquam de imponatur Minervam velle inftruere , vel ver­ dido interdido aliquid eflfet didum vel iabum illud fit objeâum, videar quafi in mare dum, fic ac fi nunquam fuper dido interdido fundere aquas ; fed intendo oftendere, quan­ inter nos fic Capitula jam dida fuborta fuiftet tum habeo defiderium fic ardorem anitni quod contentio vel difeordia . Et infitper quod pro honor Dei fic ecdefiz penitus obfervetur. Pa­ infedo habeatur quantum ad effeftum juris omne ratus fiquidem fum fic temper ero auxilio ex­ quod ex eo vel ob id fecutum eft, vel fequt ponere me vobifeum , in carceres ire propter poflit . Ita tamen quod per hoc nihil jurisnoillud negotium , fic in mortem prout vcftra; bis vel ipfis Capitulis , quantum ad poffefliopaternitatis diferetio provida viderit expedire. nem vel proprietatem acquiratur, nec aliquod DQuidquid autem fuper hoc duxeritis iniungenprejudicium nobis vel ipfis Capitulis, vel eodum, fignificare. Datum anno MCCXXxIII, sum lingulis , vel aliquibus perfonis de ipfis feria tertia poft diem Pafchx. Capitulis, vel ad ipfa Capitula pertinentibus, R H CONVENTUS A N N I MELODUNENSIS MCCXXXII. Ια quo expoftulatum cum comite Tolofano de pace Parifienfi anni MCCXXVIII. male obfervata. Onventitm banc nobis indicat Gnilleltnns deÎfc agenda cum eodem epifeopo deft inaret. SoPodio Lottrtntii ad ann. MCCXXXII. Halutoque colloquio apud Melodunum habito, prcveniens , reformationis articulos bens, inquit, comes quandoque latera Aquiloepifcopus ­ nis circa ie , idem ex calido reddebatur tepi­ ordinavit . iniΠufque eft poft eum dominus dus fic remiftus , ut minus inveniretur fervens Ægidius de Flagtaco, miles providus & difcrein negotio pacis fic fidei profequendo . Super tus.qui in veniendo traniivit per Provinciam, quo diâus legatus , vocatis lecum venerabili vifurus mandato regis primogenitam comitis, •rchiepifcopo Narbonenfi , fie quibufdam fuis futuram conjugem ipfius regis. Et cum veniiepifeopis fiifiraganeis , ipfum vocatum a rege fer Tulofam, expofiti funt omrus articuli co­ coram eo convenit fuper pluribus articulis in miti Tolofano, ex quibus comes formavit ftatutr. fua, & ea in preientialegati & plurium, pace Parifienfi expreflts, minus vere, ficut de­ in clauftro S. Stephani Tolowe in communi cuerat atque debuerat, obfervatis. Fuitque or­ dinatum finaliter, quod idem comes omnia colloquio publicavit. Et hxc * aila funt anno emendaret ad cognitionem epifeopi Tololani, Domini MCCXXX1I1. Stolatorum anteo» ifto~ fic unius militis, quem Rex ad hacc traftanda TKM cxeifipba* fttificio. G STA- »6j GREGORIUS P. IX. CONCILIUM Christi STA TUT A RAIMONDI COMITIS TOLOSANI Super bzrcfi Albigenfi, & aliis capitibus, promulgata anno Dom. MCCXXX III, ( N nomine fandz & individu® Trinitatis. A fiones coniigerit Inveniri in viglnti quinque Ad exaltationem fidei Chriftianz, & ad ex- libris Tolofani puniantur. tirpandam hzreticam pravitatem , & ad conItem fiatuimus, quod omnes hereditates eo­ fervationem pacis, fit ad bonum fiatum totius rum qui hxreticos le fecerunt , vel facient in terrx conlervandum , fic in meiius reforman­ futurum, conhfcentur & occupentur : lie quod ad -Lrbcros eorum vel ad alios fuccetfores qui dum. Nos Raimundus Dei gratia comes Tolofz, de confilio fic afienfu epilcoporum , & ab intcftato ei deberent fuccedere , fi fuiflent aliorum przlatorum , comitum fic baronum, orthodoxz fidei , per venditionem aut dona­ militum & plurium aliorum virorum prudentionem , aut alio modo , bona przdida non tum terrz noftrz , matura deliberatione habi­ valeant pervenire. Et fi talibus przdida bona ta , fic diligenti ftudio prxcedente, hzc ftatureddita fuerint, vel ab eifdem aliter detinean­ ta falubria in terra noftrorum duximus ordi­ tur , ab ipfis penitus auferantur, Domus au» nanda : cum fit de noftro firmo propofito, ut tem illorum qui a tempore diflz pacis hzreterram noftram , fic fubditorum noftrorum, pur­ "tici fadi iunt , vel dc cetero fient, quas ipfi gemus hxretica pravitate, fic ad hi>c tam cueo tempore inhabitabunt, fine omni mifericorriofe quam fideliter intendere proponamus. dia deflruantur. Statuimus , ut in perfequendis, inquirendis, Item fiatuimus , quod omnes qui villas vel capiendis , fic puniendis hxreticis , omncr baro­ domos, vel dufella, vel nemora, inquifitoribus nes , milites, bailivi , fic ceteri homines no­ hzreticorum prohibuerint, vel hxreticos inven­ firi, curam vigilem fic folicitudinem adhibeant tos defenderint, vel captos abftule; int, vel ipfis diligenter, ficut a nobis pace fafta Parifius eft inquifitoribus auxilium in Capiendis hsereticis promi (Turn. przfiare noluerint, cum inde ab ipfis fuper his Item fiatuimus , ut fine dilatione fiat legi­ fuerint requifiti, vel clamantibus non fuccurtima inquifitio contra illos qui perfecutores hzrerint , vel in cufiodiendb quos receperint, icticorum interfecerunt, vel forte , quod abfit, auxilium non miniftraverint poflulatum, aut interficient in fututum : fit contra omnes vil­ in commenda fua receptos abire permiferinr, las fic homines terrz noflrz de noftro dillrimaxime fi fuerint dc bxrefi fufpeâi : talcs qu» flu, qui illorum interfectioni confenferunt , vel ~ poteflatem habent cuftodiendi, per omnium boforte confentirent in futurum. De omnibus i!- ' norum - -------- fucinim confilcationem puniantur. p» Et iis tam hominibus quam villis debita juftitia nihilo minus perlonz eorum alus pernis legi­ fiat , fic hoc tam per nos quam per barones timis lubiiciantur. Item fiatuimus, quod fi qui de hrrefi fufpefic bajulos nollros volumus fideliter obferdi fuerint inventi, jurent pacem & fidem ca­ vari tholicam , omnem hzrefim abjurantes . Et fi Item fiatuimus , quod ubicumque in terra noftra feu diftridu noftro hxretici inventi fue­ fidem catholicam jurare noluerint, & hzrctim abjurare, poena contra hzrcticos edita punian­ rint, in civitatibus, caftris villis intus, vel tur : fi vero, poft fapramentum ptzftitum, re­ extra in tenementis , homines illius civitatis, ceptores, fautores,r coniiliatores hzreticorum, villz, feu caftri , in qua, vel in quo, vel io ___ , _______ ___ _ ___ , cujus lencmento inventi fuerint, folvant mar- Dyel in aliquo cum ipfis participantes invetiti fuerint, pcena fimili puniantur. chas illis, qut hxreticos ceperint,· fcilicet pro fingulis h*teticis marcham unam. Item fiatuimus , quod fi quis pofi mortem Item fiatuimus , quod fenefihalli vel baili­ detedus fuerit fuiffe hzreticus , fic coram epivi fufpefti in fide non inflitujntur : & fi for­ fcopo loci probatum fuerit legitime , bona il­ lius omnia confilcentur , fic domus illorum, te eos conftitui contigerit , line dilatione re­ moveantur. qui poft pacem fadam Parifius hzretici fadt funt , vel in pofterum fient, in quibus habita­ Item fiatuimus, quod omnes domos in qui­ bus , a tempore pacis tadz Parifius . hzretibant, ve! habitabunt, diruantur. cus inventus fuerit, vivus , vel iepuhus , kienItem fiatuimus, quod bona eorum qui fuete fic confentiente domino domus , exiftente lunt hxretici veftiti, licet receflerint fponte ab legitimz ztatis , ve! in eis prxdscavet it, di­ hzreticorum obfervantia, nifi de reconciliatioruantur : fic bona omnia tunc ibidem inhabi­ gne fua litteras tellimoniale» offenderint, vel tantium confikcqtur , mft tuam innocentiam per alias perfonas catholicas & honeflas illud & juftam ignorantiam probare potuerint ma- oftenderint, vel probaverint, confiicentur . Et nifefte : in ipfis inhabitantes capiantur , pcena etiamfi de reconciliatione conftitcrit, nifi cru­ legitima puniendi fie omnes cabanx iufpcdz ces fuper hoc a luo epifeopo admoniti ad por­ a communi habitatione caftrotum remotz, fic tandum afiumpferint, aut aflumptas authoritafpeluncz inforciatz; fic clufclla in locis fufpcte fua propria depofuerint , aut cum exterius dis fic diffamatis dcftruantur vel obturentur. fuper ve fles-_£x traque partem pedoris anterius Nullufque de cetero in pizdidis locis audeat prominentes'portare debeant , eas celare intra .tales facere manfiones , aut in eifdem habita­ vefles deprehenli fuerint , pœna fimili punian­ re ; in quibus fi quis fuerit deprehenius poft tur , fic tamen five bona habuerint, five non, i-didum noftrum , omnia ipfius bona mobilia ad hoc modo debito compellanrtir.. conhfcentur ; domini vero cafirorv.m , in quo­ Item fiatuimus, quia intelleximus quod cré­ jum dominio poft edidum noftrum tales manditées l.xreticorum, cum proponunt fe facere k- I « »57 c*^corius COM4TIS TOLOSANI FR1DER.IGII.IMP. S.LUDOVR.FR. , * fecundum eorum ritum deteftabnem hzreticos A facramentum illius qui partus eft damnum , perfectos , anle prxcedens rempus porteifiona taxatione legitima precedente . Per hoc enim J^RisTr ,M|. * fua», fic hereditates in fraudem fiTci vendunt, & voluntas nocendi plurimum refrenabitur, & utl, cuiuslibet loci univer litas majori folicitudine ta­ vel donant , vel pignori obligant , aut modis les maleficos perfequetur , & quod fuper hu­ alienant aliis: hujuimodt contraâibus irritis non jufmodi maleficis fiat inquifitio diligens fine obftantibus prxdAa bona coufifcentur, fi con fideratis circumflanti» diâorum contraâuumdc mora; & reperti , pœna violatorum paci», & i piorum contrahentium, nobis fuerit vi(iun> aliis pcçnis legitimis torqueantur. Item ftatuimus, ut nullus iit tante temerieos in quos difta bona translata fuerint, frau­ tatis, quod domos religiofas, & przcipue Cidis participes extitirte. Item quia intelleximus quod credentes qui­ ftercienfis ordinis, offendat in aliquo, in rebus voiperfonis, palam, vel occulte. Êt.fi qui con­ dam fub fpecic mercature vel peregrinationis, transferunt fe ad hereticos, ut fub tali abfentia eludant fifcurn, dt ei fubtrahant bonafua: tra hue fecerit , bona ipGus occupentur, de !quibus partis damna plenarie fatisfiet .- & perona ipfius animadverfione debita puniatur. Voquos, vel cos qui bona * hujuimodi abientiumB lenies & mandantes, contra hujufinodi malefi? ____ _______________ ». -L· -:Λ1_ __ _______ __ ___ :_ϋ__ , _.i _______ intenent, monuerit , requificrit , & ab eifdcm co»j;·: diligentem ac pervigilem cclcremquc , i propinquis , vel tenentibus bona eorum infra quiCtionem fieri , non obfervata nimia juris lubtilitare. Et reperti feu cpnviâi in hujufmo­ annum, computandum a tempore monitionis ejufdem epifeopi, probatum non fuit legitime, dt maleficiis, prout culpz enormitas exegerit, illos abfentes jufta caufa & rationabili abfuirte, puniantur , ut alii exemplo pe< territi contn* domos religiofas deliâa fimilia committere pes & tamen abefle ■· ftatuimus, ut (i alias fufpeftt fuerint , contra ipfos tanquam contra he­ horrefeant. reticos prefumatur, & eorum bona confifcenItem ftatuimus, ne barones, milites, fit «iliiiur . Si vero ipfi vel fucceflbres eorum , vel hominesnoftri, abbatias, grangias, & alias do­ qui bona eorum tenent poft confifcationcm bo­ mos religiofas nimia importunitate albergandi norum, vel ante juftam & probabilem caufam opprimere prefumant . Et fi quis contra vo­ fux abfenriac, ultra prardidum tempus probare luntatem cuftodum noftrortsm , quos in fingu­ potuerint ; Iwna illa eis legitime relinquantur lis domibus, ad requifitionem i piarum , pone­ vel reftituantur. ___ _____________________ ____ ____ mus _ibi continue moraturos, , , qui ,jurati nobis Item quia nolumus quod claves ecdeftc con- C luo minifterio , authoritate noftra hujufmodi temnantur in terra noftra .· ftatuimus , ut fi albergatores repriment importunos , & domos quis in excommunicatione permanferit per an­ prxdiftas qui albergaverit ; fi eques, in quin> num contumaciter , per occupationem bono­ que fûlidis Tolofanis ; fi pedes, in duobus forum redire ad Gnum fande matris ecclefiz fic lidis, puniantur. Volentes ut cuftodes , hujufcompellatur , ficut in pace fa&a PariGus ple­ modi tranfgreftbres fub juramento pnedido dcnius continerur. nunciect nominarim. Item ftatuimus, ut tranquillitas pacis in ter­ Item, quia ficut intelleximus tanta eft quora noftra plene & inviolabiliter obfervetur, & rundam malignitas & infolentia , quod licet quod ruptarii, fayditi, przdona, latrunculi & ipfi latrones foveant & raptores, nequaquam · flatores, a tota terra noftra expellantur , & vicinis fuis qui bene noverint eos , manifefte receptatores corumdem animadverftone debita iftud eis improperari audeat vel opponi , niG puniantur. forte illorum aliqui in fe iras exacuant fpeciaItem ftatuimus, quod quicumque pacem de la : nos illorum malitiam reptimendatt du­ cetero violaverit , fi monitus a nobis vel per centes, cenres, ftudio ituato cautiore cau ftatuimus, quod contra certum nuncium noftrum , non emendaverit ,θ aliquem baronemt , militem , aut quemlibet infra terminum fibi aflignatum omnia bona ahum qui publica fama laboraverit, quod ipfe ipfius occupentur. Nos enim bona illa, quas a fit receptator aut quidator, adjutor vel confio nobis tenebunt, occupabimus, & epiicopos, & liator latronum aut prrdonum , aut aliorum przlatos terrz noflrz in feudis eorum fimili­ maleficorum, de quorum maleficiis folent ali­ ter occupandis juvabimus bona fide , cum ab quas accipere portiones, contra tales inquifitio eis fuerimus requifiti. Quz bona tamdiu deti­ nat . Et ft probatum fuerit legitime contra neantur , quouique de tra&ura pacis & damnis ipfos , tanquam conviât de maleficiis, pœn* * Mendtft datis fit nobis, & damnum * partis , plenarie contra violatora pacis fupra edita puniantur. fiTtuu·» . fatisfaftum, & perfona violatoris nihilo minus Item ftatuimus, ne aliquis authoritate^pro­ "·" » p*c's débita puniatur. Et quicumquc pria audeat pignorare , vel marcham fafere; violatores pacis receptaverit, ir> caflto, vel in & ii quis contra fecerit , compellatur incondomo , vel in villa cum ipfa pirda , poft· E tinenti pignerator reft i tuere pignus , & requam fuerit eis denunciatum , vel eis equita­ iarcire damnum pignorato , quod facramenturas , vel alia neceflaria miniftraverit , vel to pignerari declaretur, taxatione legitima pneeildem prfcdatn , aut aliam capturam przcedente. t paraverit , vel machinatus fuerit, perna fitniItem ftatuimus , ne in terra noftra , nova li puniatur. inftituantur pedagia ; 6c omnia a triginta annis Item ftatuimus, quod occulta & clandeflina citra inftituta removeantur. maleficia , de communitate caftrorum, civita­ Haec autem omnia flaturaprrmifll facimus, tum & villarum, in quibus vel in eis, vel in fine pnejudicio domini regis Francise, & ecearum tenement is fuerint pefpetrata , de node cleftsc, δς falva pace Parifienfi. Aâa funt hcc " : * occulte, five per incendium, five * A p.Um vd de die Tolofte duodecimo Kal. Martii , anno Domi­ v«l «cuite, per incifioi incifionem arborum aut vinearum, vel fe- ni millefimo ducentefimo trigefimo tertio. Et getum, vel occifionem animalium, vel efiufio ut hzc prediâa femper inviolabiliter obfervenDcm liquidorum , vel difperfionem aridorum, tur , & robur habeant pleniffim» firmitatis, aut alio modo , exceptis furtis, damna partis prstfentem paginam tigilli noftri munimine fe­ refarciantur, damni zftimatiooe declaranda per cimus roborari. Cmh/. 6rwr conwrfis, qui duas cruces promi­ rum impedierit , pro hzretico habea­ nentes non tulerint. tur .· cum perieverantia & dcfenfio erDe Jufpellis qui diebm fe/lis ad ecclcfiam W» L roris in talibus hominem faciat haereti­ veniunt. Fafta per Dominum Tornacenfem. I. 3. 3. 4. 5. 6. Quales admittantur ad fieras ordines. cum judicari. 7. Quales admittantur ad tonfuram . 8. Ut epifcopi cautionem fimontacam non exigant J/. Ut poflit quilibet, it ubilibet capere . ab tis, quos promovent ad f atros ordines. barttteum. 9- Ut arcbidiaconi habeant gelum animarum, & pradicare fciant. 10. De legendis conflit udonibus . Przcipimus etiam ut quilibet priva­ 11. De patronis ecclefiarum. tus in terra cujusi 1 bet poflit inquirere & II. Dt ben-fiens qua curam habent animarum. capere haereticum, & captum, nece Ile 13. Dc vita tf honeflate clericorum. habeat epifeopo ofteudere, vel baculo ’4 Dc objervantia regularium. ’nipfius epifcopi przfentare : nec ipfum 15. Dc veftibus abbatum & monachorum. P’æfumat aliquis impedire, led in ca­ )6. De veflibat canonicorum regularium. 17. De exftodia clauflri . ptione quilibet Chtiilianus piacftet ei 18. Ut jiat leitio aJ menfam, & quotidie capi­ auxilium & favorem. tulum teneatur . 19. Ne exeant vel vagentur fine licentia . · III. Ne fautoret burtticorum emant bailivas. 20. Ut mandatum fiat pauper thus . U. Ut in monafterns fint magiftri, qui gramma­ Intelleximus quod quidam credentes ticam doceant minores. il. De non conferendis beneficiis in laicos . & fautores haereticorum , teu defenfo­ 23· Ut vina non vendantur , Ü perjona turpes res eorum, pro majori fumma emunt non introducantur infra ambitum monabailivasdominorum, ut fub alis eorum fterii £ bailivotum haeretici libere valeant egre­ 24. Ut laid non admittantur ad prodendas. di, vel ingredi, & impune fidem ca­ >>*Hus monachus fit falus in prioratu. 2^Ut renovet ur juramentum de pace Jervanda. tholicam violare. Quare diihiftiusinhi­ PRÆFATIO. Uoniam ftatuta falubria per dominum Ro­ manum apoftolicx ledis legatum, & ce­ terus legatos, fuper negetio fidei ac pacis, thorir.i'c apoftu’na divcrfts temporibus edita Q bemus , ne talia dominis de cetero at­ tententur . Quod fi attentaverint , & admoniti ab epifeopo non emenda verint, cum nota infamiae, quam fe no­ verint incurriife , excommunicationis augladio feriantur. /Z. Dc *7’ ahho CHJU5TI IV. Dt ^rtntif tntwrfit ’***· prommtntes dm B I T E R R Φ , fui ht! trnttt tnhrtnt. Q Item recoDciliati.de hserefi, qui duas cruces prominentes, ad mandatum epifeapi portare noluerint, pro hxreticis habeantur, & bona eorum confifcentur. C Μ ς Γ FWDERIG II. imp. m L· tN à r.. s. LUDOV. R. FK. *'· legitimo matrimonio tic proci cams : nifi cx caula vilum tuent epifeopo loci iuper procreatis ex contubernio difpenfandum. > » christ/ "*»· VIH. Vt epifeopi tasttionent fimsniatom non exigant ab iis f*ospr amovent ad fniros or dints. Ad abolendam etiam fimonix corru­ ptelam, quae in his partibus inolevit , videlicet quod epifeopi clericos ad faItem cum finguli parochiani in die- eros ordines promovendos nolunt air­ bus feftis venire ad ecclefiam tenean- B quatenus promovere, nifi prius przfti. tur fub pcena in Tolofano concilio pro­ io juramento, vel'alia cautione, quod mulgata .· neccffe cft, uc facerdotes er­ ratione tituli patrimonialis , vel alterius ga omnes fufpe&cs dehzrefi, quos per minus idonei , i pios , vel eorum noh feripturam , & ex nomine cognofeere impediant fucceflores : diftnélim inhi­ debent, nifi illi ecclefiam frequentent bemus ne talia prxfumant dc cetero at­ flatutis diebus , fine remedio pœnam tentare. Quod fi fçcerint, a celebratio­ levent, & in vita & in morte ftatuta ne ordinis noverint fe fufpenfos - quia fancontra hujufmodi promulgata , ut pu­ ilius eft in ordine facerdotii , paucos pillam oculi confervent. Quod fi facer- quam multos malos habere mimfiros , dos eorum tranfgretfor fuerit deprehen- ficut eft in Latcrancnfi concilio conftiius, ab officio & beneficio fufpendatur, tutum. privandus eodem , fi competenter mo­ nitus fuerit negligent «kremiftus. Quod^JJ. Vtartbidiatoni habeant ulxnt animarum fi fice rd os fe inlufficicntem cognoverit ér prndieare jetant. ad exequendum, quod de hxreticis eft Prxcipimus ut tam epifeopi , quam ftatutum : epifeopo fuo denunciet, quicalu , proficiant tales archidiaconos, qui quid inquirere poterit, ut . ita fe acui pa liberet & a pcena. Dominus autem zelum ani mai uni habentes , fufficiant requiret de manibus epifcoporum lan­ prxdicare clero & populo verbum Dei. gumem pereuntium , fi cis non adhi­ X. Dt Ifgendis confiittttionibits. buerint vigilantiam paftoralem. V. De fitfptàis f*i diebus ftflis wd etek* fiam non veniunt. «Μ. Legantur conftitutiones contra injufte excommunicantes, fcil icet : Sacro ap Concilia Quia penitus indigni ad dignitatem probante contiho: def Sub interminatione Di c °*facrorum ordinum, contra canonicas /uduu. Sicut fcribit nobis dominus ,bld·4 <*fanâiones in partibus hujus legationis papa: Ubi non eft gubernatio, popu­ haflenus funt admilli .- praecipimus ut ' lus corruet, & ecclefia line re&ore per­ quilibet ordinandus examinetur, de vi­ via eft in temporalibus & fpiritualibus ta dc de fcientia & moribus diligenter : detrimentis. & fine titulo patrimoniali centum ioXI. Dt petronis ecclefiarstm. lidorum Turonenfiuin ad minus * ecclev*i fiaftico beneficio competenti, ficut in Unde omnibus religiofis, capitulis, & jure canonico cautum eft, ordinandus aliis perfoms, qui tenent ecclefias pade ceteio nullatenus admittatur. rochiates, ad eorum donationes fpe&an» Vll. Quales admittontur ad tonfuram, tes, au&oritate qua -fungimur diftri&e prxeipimus, quatenus ulque ad feftutn P Quia etiam ad primam tonfuram non omnium San&orum proxime venturum, eflec admittendus quifquam, nifi fclret fuis diœcclanis epifeopis re (flores , feu diftmdle legere , & nifi de utero libe­ perpetuos vicarios, & idoneos vita & ro, & legitimo matrimonio procederet , icientia, ad eafdem ecclefias reprxfcnjuxta illud: Dc utero novi te: non in­ tenc, ut ab cis curam recipiant anima­ gredietur manier, hoc eft de fcorto na­ rum . congrua tamen prius ipfis qux tus , in ecclefiam domini Dei : ftatui- fibi fufficiat , & in fuis adfignata de mus & firmiter praecipimus Uc manda­ ipfarum proventibus portione, juxta ca­ mus, ut nullus etiam ad primam ton- nonum fan&iones , quam portionem de­ furam de cetero admittatur, nifi feiac beat & poftït diœcelanus epifeopus me­ legere & cantare, & de libero utero & rito approbare. Quod fi forte infra prxCone. Central. Toni. ΧΧΠ1. R. a feriVI. Quales add. admittantur ad facros ordinis. ·"> CRFGORIÜS ». . IX. .. CONCILIUM w 1 1 *- 1 HUDBtlC. IT. IMP. $. LUCiOV-R. FR. ■ ■■"""“feriptam tempus, in auditum noftrumAro, vel vocem habeant in capitulo, nifi ornari execution! difiulerint demandare : dice. fuerint in (acris ordinibus conflituti , jtnjsri *»n· ceûnis epifeopis in virtute obcdicntiz nifi ex caufa cum eis ab epifcopo fucprzcipimus, ut fine dilatione vice no- nt dilpcnlatum. flj-a fideliter exequantur, contradi&ores XjV- Dt obftrvtmia regular tum. & rebelles, &c. Quod fi >d epifeopief­ ficere neglexerint, per menfem ab ingrctlu ecdefiz noverint fe fufpenfos . Tria funt de fubftantia regularis proSi vero epifeopi tales ecclefias habue­ feffiouis , icihcet, abdicatio proprietatis , rint, & infra prxfcriptum tempus per­ continentia carnis , obedientia regula­ petuos vicarios non inibtuerint.· in eif­ ris . Id his tribus & ceteris obier va ndem donationi noftrx dictas ecclefias re- tiis , per quz confervatur ordo & di­ fervamus. sciplina regularis, tam monachi, quam Bcanonici regulares, & moniales, in fi- *>h- XII. Dt btncficiit qut rwaiw btbcnf tntmtrum. lentio, & in parcitate cibi , profeffionc facienda , mfirmaria, in eleemofynis , hofpitalitate , & aliis fuam magi Oram Qu'cumque habent curam animarum, fequantur regulam, fecundum quam vi­ ad ordinem facerdotuni promoveantur , vere funt profefli, & fine cujus obfer. ubi citius poterunt commode promove* vationc non funt in flatu Vtl ordine ri. Et qui ordines tempore .congruo re­ falyandoium . Verum quia de proprie­ cipere detrectaverint, ad hoc per fub- tate & vefte prxdi&orumeft fcandalum traCLonem beneficii compellantur .· ut in clero & populo.· breviter tangimus, qui honorem refugerint appetere , mit­ quz de proprietatibus a domino Innotantur ad quxflum . Quod fi ecclefia centio fune flatuta. Prohibemus itaque parochialis- r prxbcndx ------------- vel ... dignitati -o-------- fit in virtute obedientiz (ub obteftatione annexa: neceffe habet ( quod oportet in C Qjvini judicii, De aliquis religioiorum rn-rj Hi ecclefia defervire ) vicarium per­ proprium poflideat. Sed fi quis aliquid petuum & idoneum in parochtah eccle­ habeat proprium, incontinenti refignet. fia prxtentare epifcopo, qui congruam Si vero pofthxc proprietatem aiiquam habeat de parochiali ecclefia portio­ fuerit deprehenlus habere, regulari ad­ nem: Quod (i facere neglexerit, elapfis monitione przmifla, de monafterio ex­ fex mentibus inftitutione didx ecclefiz pellatur : nec recipiatur ulterius , nifi ea vice noverit fe privatum . Volumus poeniteat fecundum monadicam difciigitur & diftride przcipimus, ut qux- plinam. Quod fi proprietas apud quem­ libet parochialis ecclefia pioprium ha­ quam inventa fuerit in morte ipia : beat & perpetuum facerdotem, quiper- cum ea in lignum prxdonis, fecundum fonaliter delerviat in eadem . ita quod ftatuta beati Gregorii, extra monafteunica pertona una parochiali ecclefiafit ria fubterretur. _____ ___ Nec etiam · temperet contenta .· llacutucn concilii recolens ,^abbas, vel aliquis iuperior,, · qui fuper * v** L»ter. IV quo cavetur , ut quicumque receperit habenda ■ · ■ proprietate poffit cum aliquo - '· beneficium habens curam animarum vel monacho vel regulari canonico difpenrelidendam annexam, fi prius tale be­ fare: quia abdicatio proprietatis, ficut neficium obtinebat, eo fit ipfo jure pri­ cuftodia caftitatis, adeo eft annexa re­ va eus ÔC fi torte illod retinereconten gula: monachal! , ut contra eam nec derit, etiam alio fpolietur. Quapropter itimmus pontifex poflit * indulgentiam . Iken donationes beneficiorum fic vacantium indulgerc. Immo tales in przeipuis ft- u«m. noftrx fpeciahter donationi refervamus. ftivitatibus excommunicationis vinculo innodentur. Quod fi abbas, vel alii fuXIII. Dt vite & bsncflatt tier icerunt. periores, in his corrigendis negligentior extiterit : correctio ad epifeopum devolCirca clericos vero fxculares prxei- vatur, abbatibus nihilo minus de neglipimus obfervari conftitutiones de vitar gentia puniendis. & oneftate clericorum, editas in con­ cilio generali, quz fic incipiunt: Cleriiw. c. i, ci : ^icrtfult. Adjicimus etiam & diflri“■ ftius inhibemus, ne aliqui clerici , qui volunt gaudere privilegio clericali «cul­ tellos acutos, enfes vel lanceas deferre przfumant, vel armis impugnativis, qui­ bus vis infertur , non utantur .· nifi for­ te tempore guerrz . Inhibemus, ne ali- XV. Dt vflibiti abbaium & twite fanem. Abbas & monachi fecundum regulam B. Benediâi veftes habeant , de qua­ rum colore aut groflitudine non canten­ tur : fed quales inveniri poflunt in pro­ vincia in qua habitant , aut quod vi­ lius poteft comparari. qqi canonici irculares (lallum in choXVI. Dt R·!···****’» ··: gmgojjus ANNO CHRISTI •Ή- JTF/. B I T E R R E Df vcfiibni cancmeet nm regularium. MCE ‘N j c. I. Vt in FRIOBRIC. V. IMF S. LUDOV R. FR. motiefitriit fint 4 7° magtfîri , qui ghhttj grammaticam doceant minores. ·■·<;· Canonicis etiam regularibus prohibe­ mus, ne fit eorum habitas notabilis vel Quia vero caecitas ignoranti» in iftis reprehenfibilis , nec afferent vcftibus partibus nimium praevaluit , ftatuimus placere, fed mptibus. Secundum ftatu- ur lingulis monafteriis conventualibus • An. ·»ο». ta concilii i Aveoionenfis ât a Mon. abbates, priores , & prxpofiti conven* A"· “’♦· tifpeflulani, cappis, tunicis, & palliis, cuales, iafra iepta monafterii reneant caligis de aliqua brunet a, clara, vel ni­ magiftrum ex fuis, vel alium clericum gra, nec etiam ftamine forti, vel alio fxcularem, qui minores, & alios indo· colorato panno, feu faniptuofo, vel ali­ dos in grammatica valeat edocere. quo ferico dc cetero non utantur ne fordes animo contrahat pretioiz veftisBA.V//. Dc non conferendis beneficiis in lucos. nimius appetitas , nec accipiant mona­ chi vel alii clerki regulares a fuo ma­ Quidam etiam , ut intelleximus , fe jore, vel aliquo alio, aliquam pro ve­ & fua confetunt monafteriis , fub fpc il ibus pecuniae quantitatem, quia ex ut ipfis poftmodum ecdefiaftica benefi­ hoc datur cis materia proprium reti­ cia conferantur : quod omnino damna­ nendi : fed omnes tam majores, quam bile eft propter maculam fimoniz : fc inferiores dc ccclcfiz vcfhario vellian- tales beneficio privandos decernimus , tur. quod pro pecunia funt adepti. Taliter vero bendiciaconferentes, illa vice do­ XV11. Dt ctftoiio cJtu'Îri. nandi poteflate priventur, & ad diœcefanum epifeopum douatio eorum devol* Clauftrum quoque diligenter obferve- vatur . Nrc ipii tales recipiant ad cutur ut claudatur, utre& nomine ciau-Cramanimarum.Ni.que abbas, necpiior, ftrum valeat appellati. Nec milites vel nec monachus alterius monafterii tenear etiam laiei clauftrum vel officinas mo­ pnoraium : nifi per electionem canoni­ nafterii introeant , nifi caufa uxequia- cam ad conventualem prioratum, in quo rum, &. in proce Ilion ibus : & hoc , fi profeflus non fuit, fuerit advocatus. fieri confuevic, vel neccffitate alia evi­ XXlIf. Ut vine no/ι viridantur , it perfont denti . tMpts non introducentur tnfra ambitum ΧΫΗΓ. Ut fiet Itflio ei if queti- manefltru . iit capitulum teneatur. Illud etiam expreffius duximus expri­ mendum & ftatuendum , quod omnes regulares infra monaftertum habeant & audiant legiones ad menfam . Item praecipimus , quod in eiauftns regula­ rium, finguiis diebus capituium tenea­ tur , ubi fupra exceflibus fiat proclamatio & corredio regulans : & tn convcntualibus eccldii», dc prxeipuis feftivitatibus, fiat ferme . XlX. Nc exetnt vel vegentur fine lie fit ia. Omnes etiam qui non habent offi­ cium fpeciale, vel neceft.tarcm aliam , ab hora capituli ufque ad Tertiam, fedeant io clauftro afpicientes quz in re­ gula legenda funt vel cantanda. nec exeant vel vagentur, fine fui maioris licentia fpeciali. De bis quz vidimus & audivimus , teftimonium perhibemus, feilicet quod quidam monachi , i& maxime exempti , intra fines legationis noftiz , ecdefiac cujuidam libertatis infra ambitum mo­ nafterii laciunt, certis temporibus anni vendi vina lua, & pro medio qtizftu & turpi introducunt, vel introduci per­ mittunt, perfunas turpes &inhoneftas, vel hiflriones, jaculatores, talorum lufores, & etiam publicas mererrices . Quod de cetero nufquam fiat , ab ali­ quibus exemptis perfonis , vel aliis ar. dius inhibemus . Quod fi hujufmodi pertonas mhoncftas introduxerint , vel lufores talorum, aut ,potatores nomen p Dei blafphemantes introduci permiierint, illi qui monafterii exteriora miniftrant officia, ab ingreffu ecdefiac nove­ rint fe 1'ufpenfos , maxime cum libera­ te fua bbere uti poflint, abfque abufa & intredudione talium perfonarum. XX. Vt ntnndotuu» fint pauperibus. Item confidimus ut mandatum pauperibur , faltem in hebdomada , feme! fiat, ficut io monafteriis ordinatis fieri quotidie confactum eft. XXjy. Ut loici non admittuntur ei fretbendas. Diftridius quoque mandamus, quod itr^nulla ecdefia laici recipiantur , iu do- *77 °Τίχ* NYMPHÆÆ. CONCIL. J; ™ 278 ’ anno dooat<* ad przbendatn panis & vin» . Adpimus, ut nullus monachus in aliquo CMKtSTi De quorum turpi converfatione fonda- prioratu folus cxiftat : fed très vel qua "ii- lum generetur. Quod fi qui tales re« cepti inventi fuerint fornacatores , adulteri, & alias crimioofi , poft monitio· nem competentem , nifi exccllus fuos correxerint, perpetuo beneficio cares fl t memorato. XXI. Ut BUllftt monaebut fit folut i» XXV1- Ut rttuvetur juramentum dt pace Jervauda . friorλtu. Quia parum eft promulgari ftatuta , nifi ad obfervattonem eorum arceantur improvidi tranfgreflbres, cum fit cau­ tum ut nullus monachus in prioratu folus cxiftat , fed tres ve! quatuor iflfimul commorentur, fraternitati tuse per apoftolica (cripta mandamus, quatenus in terris tuas legationi commiflis facias firmiter obfervari contradi&ores, &c. Hujus igitur audoritate mandati prz ■ CONCILIUM in tuor ibidem commorentur. Nolumus au· rem quod pravi monachi fine de iliis rribua vel quatuor monachis, qui de­ bent in prioratu commorari, fed inclauftromittantur, & difciphnia regularibus inftruantur. Item prreipimus & mandamus, ut 'a decimo quarto anno, & fupra, ad pa­ cem fervandam dc cuftodiendam compel­ lantur de novo jurare : arehiepiteopis & e· pifeopis, & aliis prxlatis, injungentes exprefte, ut ubi expediens fuerit , viola­ tores & tradores pacis, & raptores & confpiracores, etiam lingulis diebus Do­ minicis & feftivis, excommunicari fa­ ciant publice in ecclefia. NYMPHÆÆ Bithynia. Ubi aftum fruftra dc concordia Gnecorumcum Latinis, mente ApriL MOCXXXIII. An. •‘Η A Nm Ow. MCCXXX1H. Mtffi funt a Gre- gorio pontiflee ad C. P. patriarcham apocnfarii qnatn&r, duo' ex ordine Pradicatorum , Hugo & Petrae ; totidem ex Minorum familia , Ajmo & Padulfut : fx> de coaeiUemda utrayuecclefia ferio egerent. Hi poft difcepfationee aliquot, de prtxeflione Spiritu [anili, deque axpmo, Ni­ cea cxm Gracie habitae, Confiantimpolim difcejferunt, expeffaturi feed Patriarcha C. P. ftatxeret in fynodo cum Jerofolymitam, Antiocheno, & Alexandrino , qitor evocaverat, cam non [na tan­ tam , fed iliorum etiam ree ageretur . htiitati fant deinde apocnfarii, od eamdem ffioodttm Lefebaru primam, deinde Npmpbaa ad Pontum Eu- \xinam in Bithynia MiHam : eoque t eam fcepe ra­ cafaffent , tandem multorum , ac praftrtim Impe­ ratorie rogata, profeHi funt . ΐζ>κ« fnfe omnia narrantur a Vadingo in Annalibui Minorum, ac­ cepta ex Cent ii Camerarii codice Vaticano. Hic Labbeus narranda aflumit Concilii hujus aâa in epitomen rcdaûa a Ccndo Ca­ merario; cum vero modo Ada illa integriora relata Gntêt vulgata a PP. Paedicatoribus amo­ tis iis que iunr apud Labbeum, illa lubftituimus que ibidem leguntur ; ca vero antequam proferam addenda centeo nonnulla que in mcQ fapplemeuto premifi Tom. II. pag. 995. ΪΆ N hac fynodo Njmpbaa in Bitbjnia habita Cruci confeffionis fote epitomen, ante L»tinos pontificis apocrifarios pronunciaiunt , fpondentes fe latius illam expolituros , Gquidcm id Latini exegiftent. An rcipfa Latini popofeerint, ignoratur; hanc tamen latiorem expofitionvm contineri credo in MS. codice bibliothec» Grccae deferipto a Lambecio tom. III. pag. 118. Nam ibi fe naâum affirmat tx^toiv apocrifiariorum Gregorii IX. pape , que exist apud Lab- I beutn tom. XIII. pag. 1131. edit. Ven. cui adjunâa eft refpoolio German i II. patriarche CP. dt fynodi ab eo habne, cujus hic titulus eidtvnwti, νρβς τΰν ομολογία/ too νβνα nùi epic T»(t>ir' txtiva ftrXfvTvc φιχνορίος ( Fratres minores) xdt λ »11 i; mpi nnaoptofttvC, nv άγιο χνιυμβτ·*. Incipit vero ΰναπ «uxTv ·» τιμιοΐηηι roù ayttonnt nxva χτοχριβ-ικρχι. Ex quo exordio intelligimus , aliam plane efle rcfponfionem illam ab ea , que in aftis concilii Nym­ phe* recitatur. His premilfis, modo a&a ipfa concilii ad Nymphaeam hic referenda fufeipio, quae Labueus refefla & minus emendata dedit; nunc vero cura PP. Quieti, & Eccardf in bibliotheca Scri­ ptor. Ord. Predic. tom. I. in fin. correftiora habentur ; eademque me ratio perfuafit, ut hanc telam retexendam fufeiperem. Integram vero narrationem, dc u longiufculam, nec totam con­ cilio dicatam, ideo referendam ccnfui, quod ea qucconcilio pnemicrunrur, quamvis concilium non iunt, exhibent tamen exordia difputationis longius io concilio produftc , adeoque inter afta previa ad concilium opportune darentur. Ex adis hifce previis , qux fuerit Gr*corum ejus «vi indoles litteratura: difciinus, cum & facile nofeent leâores apocrifiarios hofce pontifi­ cis acutiores fuifle dialcâicos , fed hebetiores interpretes, cum in verfione feripti illius Gre­ et , quam exh.bcnt, plus nimis fxpe vel lenium Grxci feripti non penetrent , vel imptittime reddant. ACTA anno CHRISTI ni ” C o N C I L· AC TA N Y M P H Æ Λ. 28o CONCILII < Primo apud Nicaam , tum apud Haympbam bobiti £* codice MS. »50. & amplius annorum in gymrnfio Kavarrto fervate. S*’*”ÏÏ?Î.· A Nno Domini 1133. menfe Januario nosAnius continentes. Deinde propofita eft uustflto JQOCin t . Λ o'd,nc ‘r*trum Praedicatorum F. Hu- de poteftate noftra; ad quam fic refpondimus*: j. i* F· Peints: deordine F.Minorum F.Ay- poitftatem -------Λ------ -------■ · · papa nqftram ttnor litterarum domini mo & F. Rodulphus nuncii domini papa: mif- vobis fatis notificaVit ; iy boc addimus quod quidli ad imperatorem & patriarcham Graecorum quid fuper ifto negotio benefecerim*' , ratum habe, intravimus fub ccena , dominica prima poft bit, & gratum ecclefia Romana. Dixerunt : igi­ oâavam Epiphanie hora quafi vcfpcrtina; led tur procedamus m negotio. Et cum multa: proantequam civitatem intraremus, plures nuncii pofitae fuiflent rationes hinc indi·, utrum tpli imperatoris ab ipfo tranfmifti nobis frequenter ve! nos inciperemus queliionem, diximus: non occurrerunt ex parte difti imperatoris nosfalumiffi fumus ad difputondum vobifeum fuper ali­ rantes, & Irtitiam cordis ejus dc adventu noquo articulo fidei, de quo ambigat ecclefia Roma, llro nobis notificantes .· fed & nuncii ipfius pa­ na vel nos ; jed ut vobifeum ami.abilem collatio­ ti tarchae plures nobis honorifice occurrerunt : & nem tabeamus fuper dubitabilibus vefins. Igitur tandem ipfi canonici ecclefia: majoris nobis lon- - veftrum „ erit illa offendere. Ad quod ita reipongc a civitate occurrentes cum gaudio fufeepe- B d derunt : vos dicatis, qua funt illa ? Confideranrunt, & unanimiter omnes cum honore & re­ tes itaque quod tempus moliebantur redimere, verentia in civitatem introduxerunt. Et cum rdpondimus: licet noftrum non fit vtftras quapeteremus nos duci ad majorem ecclefiam cau­ ft tones proponere in medium \ tamen, ne tempus inu­ ia orationis, duxerunt nos ad aliam ecclefiam , tiliter confumamut, l>x efi dc quo fupra modum ubi primum celebratum fuit concilium , oftenmiratur ecclefia Romana, cum verum'fit ly om­ dentes nobis SS. patres, qui eidem concilio in­ nibus confiet ecclefiam Gracorum ficut cetera na­ terfuerunt , in parietibus depiftos. Deinde poft tiones ebrifiianorum per univerfum mundum longe multum civitatis circuitum ad hofpitium,quod iateque dfifufa , aliquando fuiffe fubjefiam , qua dominus imperator nobis honorifice prxparari fut ratio vel qua caufa, quare fe fubtraxit obefecerat, comitantibus clericis, & multitudine cicntia ecclefia Romana ? Nec ad illam volue­ populofa deduxerunt . In quo hofpirio, quafi runt rcfpondere; lcd ut nos caufam oftendehomines fatigati folita neceflitatibus corporali­ lemus, rogabant. Nos vero videntes fuas cavil­ bus preparata invenimus. Secunda autem feria ed lationes, quoniamGrseci fimilitudinibusapplau­ proxima lequenti vocavit nos dominus patriar­ dunt, tale exemplum in medio propofuimus : cha ; qui cOtnparentes coram ipfo,& clerofuo ecce creditor & debitor, qui fubtrahit creditori ; congregato, primo ipfum patriarcham exparte quis borum redditurus efi rationem alii , quare non domim pape filutavimus, deinde ex parte no­ efi folutum. Hac tandem fimilitudine confufi , ftra . Enumeratis poftmodum , more noftro, habito conft'io tale dederunt refponfum.· dici­ caufis , & pro honoribus , & beneficiis no­ mus quod dua funt caufa: una efi de procefiione bis ab ipfo collatis gratiarum aâionibus exhi­ Spiritus S., alta de focrumeuto Altaris. Ad hoc bitis, litteras domini pap« eidem porreximus , relpondimus fic: fi ifia funt caufa Ü non alia qui receptis litteris bullam obfculatus eft , & qiart vos fubtraxifiis ab obedient ia ecclefia Ro­ rcipiciens clerum fuum adjecit . τιξοςηάι/λοί mana , videamus fi bac funt ve! debeant effit fufConfequenter talem nobis fecit qwrftionem :. fic lentes caufa tanta inobedientia . Et addimus : quoniam ardua efi ifia materia, iy ad illam tum utrum eftemus legati domini papae , & hono­ nifi fui inclinetur majerem legatis debitum vellemus recipere . Ad .potent noftro parvitas, ... quam refpondimus proteftantcs nos fimplices Dfios, craftina die vacabimus cratioinbus & miffa" - honorem · rum folemntis , invocantes Spiritum S. ut fe ipfum nuncios elïc, & legatorum nolle re­ cipere. Confiderantes autem tantam cleri mul­ per gratiam mentibus noftris infundat , & fua procejfionis veritatem nobis manifeftet. Sed quia titudinem, volentes evitare eorum aflutiaSconlocum & oratorium vel ecclefiam non babe mu 1 , fuetas & fallacias, iterum cum proteftatiooedi ­ rogamus dominum patriarcham, M nebis affignet ximus , nos non ad concilium , led ad iplum pa­ triarcham eiTe dcftinatos. Nobis autem renuen­ oratorium. Et aftignavit nobis ecclefiam latis aptam juxta domum noftram . Mane autem fatibus oblatum honorem, magnam reverentiam dt honorem etiam minimo nuncio domini pa­ âo, cum in dtâa ecclefia celebraremus divina . convenerunt Latini, Francigcn», Angi ici , & pae exhibendum efife proteftatus eft. Dum au­ diverfar nationes, ut divina audirent myfteria. tem plurima verba ex utraque parte proferren­ Finita autem mifla, & divinis rite peraftis, ad­ tur in medio; tandem valediâo ei ad fupradiôum hofpitium noftrum honorifice a ciero luo venit ad nos quidam Latinus ejulans & Hens, .dicens, papatem fumus redufti. Tertia autem feria, hora com-_ r-r..v...fuum ------ ---eum ---------fuppofuifle fentenpetenti & congrua nuncios imperiales recepi-^ti·, quia miifr noftr® interfuiflet. Quo audi­ to doluimus. Inito confilio, duos de fratnbtis mus, ut coram difto imperatore compatere' noftris ad patriarcham tranfmifimus, illud tam mus. Nobis igitur coram co comparent ibus , abominabile faftum in inju.;am totius ecut decebat, eum falutavimus, & exhibitis gra­ tiarum aâionibus pro beneficiis & honoribus clclic- Dei illatum oftendenres. Quod audiens patriarcha, diftimulare magis voluit, quam re­ nobis collaris amicabiliter fuimus recepti , & prehendere. Attamen videns, quod pro multa invento ibidem patriarcln cum clero fuo exinjuria illud reputaremus fadum , cum catter s poiuimus caufam adventus noftri & negotium, papatibus illum papatem ad nos tranimifit, >tui addentes patriarcham litteras rcccpiflc ifta pledi- 1S1 CONCI L NYMPHÆÆ. 181 uiflum paritem indumentis fuis facerdotalibus A hstretica ma.fi cmnionts reprobationem . Hic di-—· · —----------- ipfum Spoliaverunt, &ita fpohatuin per villam citur quoa non efl addendum jimbolo SS. patrum ANNO CNkNe ftd domum patriaichx iterum deduxeedito Nica-r. Quare ergo aadid.ftis ? Ad quod c“*'srr ι.ινΓΙ ,uot· <χ>η^,ΐι fi*rt!nt *1·« « fimplicirefpondirnus hoc modo: Non dicit hic Cynllus ‘Mv tate, non cx malitia hoc illum fcciiTe, ne imquod nemo addat: fed dicit: Ereviter dicemus nimiiciicotccs v iceremur in principio , rogavi- hil fidei patrum edita ( u» ) fynodo Nicaa addenmus ipfum patiiaicham, ut hac poma conten* ---- iflam a ■ tei. Neque per auth sritatrm babemus , quod■ tus, diAi papaiis parceret fimplicitaf. Hujus nobis non .icuit addere, »«■ patriarcha perfslvit rei in caula quinta fena cum in palatiq impe­ quod promifir . H s d etis luftiterunt acrius ad riali conveniremus ad dilputandum , voluimus probandum propofitum , Cx refolventes in ea primo a^cre de lacramer.to altaris, utfeirenus epiftola, poft non multa cceperunt iejere, cu­ quid lenirent de noftro facramento. At ilh vo­ jus ledionis talis luit lententia. AkJ autem lentes, pertinacior it.ftiicrunt , ut prius age­ meao moveri ab aliquibus definitam fidem , id efl remus de proceflione Spiritus lanâi. Sic incoa- fidei fymbolum, quod a SS. noftris patribus, e:„ ;n ta cft collatio. Illis quaerentibus utrum velimus At.ea convenerunt, pro tempore, nequidem' per-lbdp «m cppor.ie an refpsndirc. Diximus: veftritm erit Bmittimus nobifmet vel aliis vel diilionem mutaambi^uitates veflras circa hunc articulum propo­ re eorum qua ibi funt pofita , tv; unam tranfgrenere ; r.oflrum erit d: ambigua refpondere. Ad di filabam, memores q ,i dixit: Nc tranbare patriarcha : & vos audtetis . Surgcns ι·ί- Jgreaerer>< terminos fempitcrnos , quos confli fue­ u;r Cartophylax eoium in medio, qui ecdefiae runt p.itres tui. Non enim erant epifeopi qui lo­ i .i-ridichalis his diebus erat thelaurarius , ÔC quebantur, fed Spiritus Dei & Patris , qui proce­ :: and?.:o tam patiiarchx, quam imperatoris ita dit o.im ex ipfo. Efl autem non alienus a Ftho luqui e-orfus eft: creditis unum Deum effe in tri­ fecundam effentta rationem. Ecce dicit quod nec fibi bus perlinis 'r Refponciimus: credimus. Et fubnec alicui licuit mutare vel tranfgredi di&ionemvel /i.nx:t : creditis Patrem ingenitum , bilium filabam di his qua in Nicano ponebantur tombo­ unigenitum , Spiritum Janclum a Patre precelo. Ad quod tale dedimus relponlum . be illa dentem ; Reipondnnus : credimus, dicitis file nihil mutamus , nec tranfgrefft fumus , n omnia benediftus Deus. Ad hoc cirpimus talem nobis fecerunt quxftionem : Quxrimus fi hoc modo relponderc : fi in ifto articulo non in­ vos aliquid addidiflis fymbolo. Diximus nos; Le venitis difeordiam inter ecclefiam Romanam & gatur fymboium & fcietis. Et cœpit quidam le­ Gruc.im, Cl per gratiam Dei in Sacramento .41gere lymbolum CPtanum, quod erat factum in taris nen credimus inVsnire dijcordiam, (H aliae iecur.doconcilio. Nos vero cogitantes rationem caufa nen fuerunt JchiJmatis ut ifla : igitur fim r.oflrat additionis de fuo ore extrahere , dixi­ c„:i ' a fuSla ell fchijmatica, & injufle & fins caumus ; Prius erat editum fymbohan Nicanum , & ilh dixiflis nihil effe addendum, & E. Cvrillut J a fe Jul traxit obedient ia ecclefia Romana ecclefia non fuit aufus addere, & prohibuit , ut nullis diGra.crum. Poft hzc veiba habito coniilio failionem vel fyllabam mutaret, aut tranlaedere­ piemum dixit imperator: audivimus, quod z>os ai.itis ficut nos ·, fed quarit dominus patriarcha , tur. Igitur volumus illud prius audire. Ipfisau­ fi vos pius aliquid dicitis', quia audivimus, quod ..... renitentibus ^ uiuiuui puiciam tem quantum poterant , aa ad no novos adsidiflis aliquid fymbolo sompefito a SS. pa-Dftram inftantiam tandem leftum eft primo iltribus m concilio: & prohibuerunt fub anathemilud Nicaenum, in quo totum fymbolum plenate, qwsd nemo auderet aliquid addere vel mutare lie continebatur ufque ad hunc locum : Credo Vel litteram vel filabam vel diflionem. Ad quos in Spiritum S., & de fequentibus videlicet ut nes : Cjtenaat nobis dominus patriarcha illud feriin illo continetur. Quo perleâo, legiturCPta­ ptum. Tunc reipondit patriarcha & dixit: ro­ num, in quo fuerunt fuperaddita, quz defue­ go cbaritatem veftram, ut hodie ambo p.,rcatis runt primo fymbolo. Nos agnofeentes fecun­ mihi , quia fatigatus fum, tl infirmus : cras , dam lynodum addidiffc Nicaeno fymbolo , t&Leo volente, convahfcam iS oflendam vobis il.nd lem fecimus quasftionem : Si verum eft , quod ve­ quod promtfi : & fic ab invicem, recedimus . rum dicitis , quod SS. veflri prohibuerunt quod Sexta fena, hora quali matura, milTa celebra­ nullus adderet Jimbolo Nicano, nec mutaret, ntc ta , éc c:s qux ad horam fpedabaut rite peratranfgrederit nr aliquid ; quis addidit aut aufus ftts, accedimus ad difputandum. In cujus prin­ fuit addere ea qua funt appqfita fymbolo Nicmw cipio petivimus ut patriarcha fuum folveret in fymbolo CPtano’> Ipfi veto timentes rcfponpromiflum. Qui przcepit cuidam de fapienti- . dere ad iftaru quzftionem,, ., n,u..nu1 au nitebantur ad «>■.> alia bus fuis, ut Cyrilli epiftolamad Joannem An-E divertere. Et nos tanto magis inftitimus quz- ’iochenum patriarcham legeret, cujus initium n.j Core, edi latentur Cali & exuit et terra île. & circa medium epillolz incepit legere. Tenor vero P ··»?■ lectionis talis erat : De Dei Ό genitrice Pirgine Iss-inct.· qualiter & fapimus & dicimus, modoque (*) an. nonu natione unigeniti filii Dei neceffario iwn ( * ) non •1 9 aÎ adftfiiandis parte, fed in certitudinis fpccie, ut )ic.tnt<> , fed uperius ex divinis feriptus is ex traditioneque SS. cx plew patrum accipientes habuimus, breviter dicemut , evilkni.TTut armeino addentes SS. patrum, qua in Nicaab utiuo. na fynodo edita , fidei : ficut enim pradiximus ad omnes fuffictre , 6* pietatis cognitionem, tl omnis ftioni . Unde tandem poft multa conftlia fit iubterfugia propulfi refponucrunt, quad nm fue­ rat illud additio , fed veritatis expreff.o . Deinde interrogant'bus nobis, utrum aliud effet fymbolum a primo propter illam exprejfioncm ' Rclpon·· derunt, quod inde fuit fymbelum non mutatum , quia veritatis expreffio non facit ahud fymbolum, neque mutat, neque facit additionem fymbolo . Et /ani Jietis habuimus noftram conclufioncm ad noftrum negotium, & diftum confirmandum , quia illa appofitio, quam dicunt nos fecifle , icilicet Fihoque , non eft additio aliqua nç,c niu- tSj C3P CONCI L. MYMPHÆÆ. 184 mutatio fymboli, nec facit aliud aliquod (ym- A cerant , retorfimus fuper eos hoc movlo . Dixiftis , & bene , quod catholicum non decet ΛΝΝΌ ------- ------- -bolum, hoc probaro tantum quod eflet verum ' ΑΧΝΟ quod appniitum elt. Infiiterunt igitur quid ad- fidem abfcondrre , jed palam confiteri quod ereCHRlsTl didiffemm fimbolo ' Et licet potuiflemus refpondit. Ergo fi creditis, quod non a Filio procedat 11,4 ,,J<· difle bene & vere, nihil addidimus fecundum ra­ Spiritus , tenemini nobis quarentibut confiteri . tionem quam nobis dederant ; ad cautelam ta­ Quarimus igitur, fi creditis ij dicitis quod non men retpondimus hoc modo: quarimus a» li­ a i ilio ? Retponderunt .· INon credimus quod a citum fit nobii credere, quod eft de neceffitate fi­ Filio . Et nos boc non quarimut, f:d fi creditis & dicitis q. od-tm a Deo Patre. Ad ilbs authoritates ref- geh.rm, per epiftolas Pauli, per Hagiographa fanHorum veftrorum , per noftros, fi illos admitti rr pondeiunt, quod profundi non efi procedere . Sed B. Csrtllus ipfos redarguit, dicens. Quid ve.leit. , ut Atgnftinum , Cregormm , Hieronyautem fit profundi. Nam idem Cyrillus tn ex­ m.im , Ambrofium, Htlarium, & plures alios . politione fymboli Nicxni : Tranfeuntes de thri­ Hs d:d:s obftupuenmt omnes. Et omnibus ta­ ft} frmon^m ter BB. Eatrei S. Spiritus mem}centibus dixit imperator Gixce xaAwi - Et adriam Jaciunt. Credere enim dixerunt tamquam in ! tt xit poil confilium longum habitum cum luis Deum Patrem & Filium; confubftantial: s eft enim lapientibus. Oflendite nobii ubi in evangeho dici­ ei iy profunditur; id eft, procedit. Item Athatur ilfld, quod Spiritus S. fit.icet procedit a Fi­ nafius in editione fidei, cujus initium cfl.Cre­ lio : N resalvetis biblta , unus cœpit legere iido in unum ingenitum Deum , in fine tic ait : jud loanms : Cum venerit Spiritus veritatis , Spiritui autem S. proceffura ens Patris, ij fe­ cou.-i! coi omnem veritatem . Et adjecit, cum rentis Filii, per quem implevit omnia . His au­ dixit Spiritui veritati . , dixit quod Spiritu. S. tem attiloritatibus manifefte dicitur, quod Spi«..ν.γ.., wt. a veritate procedit , fj boc voluimus probare . ritus S. iit a Filio, ficut a Patre, & tic ter-D Introduxerunt ibi quemdam philofophum cauminata eft collatio ferta terta. Sabbato diflu' ............................... fa refpondendi, ut noflras impediret hoc mo­ Ierunt dit put at ionem ufque poil prandium , quia do; Spiritui , prout in hie loco fumttur, pro quo fabbatizant more Judxorum : unde pollquam Spiritu Jupponitur ? ! multas plex eft Vernas, aiia complexorum, *lia incomplexohabuimus audoritates Sanftorum ; & copioiain rum&c.Et vosuicitis, quod veritas , prout hoc loco multitudinem librorum Graecorum, quam no- jumitur, dicitur multiplex, vel eft multiplex vel bifeum de CPli detuleramus, machinati funt, non - Ex tunc rd pondit ; Non : At nos, vcl fxppomt Îiuomodo poffent nos paucis quarlhombus conChriftum vtl non ? Refpondit : Non. Et nos con­ undere aut verbis capere. Non enim curabant ti a: vel vei.tas prout hic ponitur, fupponit ve­ multum niti ad fatisfactionem veritat s . Unce ritatem creatam Vei increstam ? At tile ; Creacongregatis partibus utrifque furrexit quidam tim. Et nos diximus: Ergo creatura eft. Et magnus philofophus, fado tnagno prologo pro­ adjecimus.· Ex boc fequitisr huri.fi < Macedonii dalixo , tandem ad id quod intenderat perveniens mnata in jicundo concilio. Et tertuuscoepit con­ in hxc verba prorupit : hos venerabiles apocricedere veritatem, dicens : Spiritus veritatis , farii fanfliffimi papa veteris Roma , farnus quod, tieft Spirit ut S. qui eft Spiritus Chrifti. Et nos: Spiritus S. eft & dicitur Spiritus ( brifti Filu viri fanfli & litterati eftis, & pacem iH verita­ tem diligitis, éT non pudet catholicum quempiam Dei, ut vos profitemini ; queerimu s qua de cau ■ confiteri fidem fuam . Dicite nobir quis appofuit, (a? At confilio habito refponderunt, qutaejuf& quando # ubi , ÎT qua de caufa fuit appofidem jubftanthe eft cum Filio. Ad hoc diximus : tum, quod vos dicitis, in fymbolo, falicet ( Fi­ Si bete Jufficiens ratio (J refla , quod Spiritus S. lioque . ) Et nos cognofcentes ailutiam eorum, dicatur Spiritus Filii, qu.a conftieflant talis ei ; cum crederent nos ad has quxftiones nec (ci­ fed Pater eft confuhftantiahs E hio. Eft ergo Pa­ re nec pofle refpondere, cogitabant coram om­ ter, èT etiam debet dici Spirit n< Fiin ; quodfalni multitudine nos confundere, & fic pateret fum eft. Ergo primum, unde illud Jequitur , fciomnibus eos viciffe . Queftionem quam felicet quod hac eft caufa quod dicitur Spiritus FiConc. General. Torn. ΧΧΙΙΙ. S lii, x8, CONCI LNVMPHÆÆ. i8fi gÿ· lit, quia ceufubflaxtiahs. Et his diâis ab invi-A mutatione, ut quando debuimus lefioa ingredi. Ί«·υυυ UCVUIO110 icuosiD^rcai) —vccm uiicctLmus. Jam credimus, quod venerar feriptum '------- nobis --*■ ' tranimnerunr , & i quia) tem­ ANNO Christi ator G^sce, KeAùc, quod interpretatur ximus, quia noluimus tempus circa illud (crip­ bonum cfl. ÇuafivimuJ noi beri a veftrir pbilofo tam conlumere.* Legatur Jcriptum coram nobis, pbit, quare Spiritui S. dicitur Spiritus Filii ab Ü refponfum dabimus . Sur gens unus philofoaterno ? Ad quam qnaflionem tres tantum viden­ phorutn tuorum ctrpit legere, cujus principium tur cmfe poffi afirnari, vd quia ejufdem fubtale erat , quod continebat falfum . Deinde flantia, ut ipfe vefler fapiem rcfpondit, vel quia aliud fallum adjunxit. Tertio, hercfim indu­ mittit Fihur Spiritum m creaturas , vel quia xit, quod Chnilui non fuit ab «temo, nifi procedit ab eo . Çuod non fit Spiritus Filii ab quod dtâus efi rex ab sterno. Quarto dc raaterno, quia confutflantialii videtur, quia faia fimili tione quam potueramus ad probandum Spiritum Filn > quoniam efi ei Q ratione effet Pater Spirit us f _ c(Te a Filio, finxerunt fatlum fyllogifmum ilconfubflanti ali r. Item mc quia mittit eum in crea­ lum, cum tamen non fuit nofirs intentioni turas , quoniam Spiritus S. erat Filii ab aterdare fyllogice, ut ipfum feriptum fatis proba­ no : fed ab aterno non mfit Filiur Spiritum in vit, quod eis dedimus, licet pollemus, fi effet creaturas. Reflat igitur tertia ratio quod proce­ nofira voluntas , bonum formafie iyllogiimum dit a FiUo . Meo dicitur vere Spiritui Filii . de illa ratione. Sed intendebamus timplicetn & Quam rationem cum audifienr, petierunt, ut laicalem rationem componere . Tenor feripti copa hujus rationis in feriptis daretur , quam talis erat. primo datam in Latino , in Gneco petierunt „ Problema nobis , honorabiles legati fan- $ r difiimi p4p* , vos proppfuifiis, habens ita G·***** ■ fibi transferri; ftfaâum efi ita ; petierunt pofi„ modum inducias deliberandi fuper hac ratione, & habuerunt hac & ten ia feria inducias. Circa „ horam vefpertinam tertis: fertae mifium efi ,, „ pro nobis , ut iremus ad domum patriarche, & accefiimus . At ubi veniflemus clero luo ,, adunato, pnecipit adduci feriptum magnum,D „ & prolixum , in quo dixit contineri tenorem ,, fuc rctponfionis ad nollram opinionem . Nos vero cognolccntes . quia fimplicem rationem „ communiter loquentes propolueramus, & quod „ contra nos fcnberent, fed quod non fimplici,, ,, ter veriiaii agnite MQuicfcerent : ex quo co­ „ gnovimus illo malitiote procedere , voluimus n.feriptum tuum audire, io \uo multas caulas „ audivimus, Alfalfa & mendacia, & multa pue­ „ rilia , qua: fine admiratione audire non potera­ „ mus, quia plus erant ridiculoia, quam vera . Habito ergo confilio inter nos , utrum illud „ tam ridiculofum fciiptum reciperemus, vel fine „ confute feripti in crafiino ad fiium icriptum , E,„ „ prout decuit refpooderemus ; quia etiam tunc eramus ad ea, qux coram nobis recitaverant, ,, , ,, parati refpondere; tunc potius ad confufionem ( ipforum ) quam ad nofirum lolatium, quia no­ „ b's fuurn feriptum obtulerant, propofuimus ac. „ cipere. At ilii confiderames, quod eorum feri- „ , pturam parviptnderamus , dixerunt ; Recedatis cum gratia Dei , tf mittemus incontinenti feriptum pofi vos. Nobis itaque recedentibus, inierunt confilium, ut feriptum novum componerent, dc mutatis pro majori parte his quae erane in primo feripto, nova & alia a recitatis paulo ante confilio fixxum fapientum fcripferunt, & tantam inoram protraxerunt in feriptur* „ , , „ , „ , ,, , „ ,» ,„ , „ in uiAionibus : Propter quid Spiritus S. dicitur SpiritusChrifti ab «temo, tres tantum dici polluni caufa:. Prima quod confubdantialis efi Chriflo. Secunda quia mittitur ab ipfo in creaturas . Tertia quia procedit ab ipfo. Quod autem ptima caufa non fit fufficiens patet, quoniam ex ipia fequitur Pa> trem Spiritum Filii elfe, quia comubflantialis efi Filio . Quod autem fecunda caufa non efi vera, manifeltum , quia Spiritus fandus efi Spiritus Chrifii ab «terno : non fuit mtllus autem ab aeterno in creaturas.* ergo haec non eil caufa quod dicitur Spiritus Ghriiti. Refiat ergo quod tertia caufa efi , quod dicitur Spiritus Chrifii , quia procedit ex ipfo. Ad quod ita refpondemus. „ Omne principium five theologicum five philofophicum , five mathematicum , five cujuicumque fcienii* vel artis non eget demonfiraiione ■ Commune enim vet bum eit & univerlaie, quod indemonfirabilia principia . Principii enim priucipium qusrens, finem non inveniet. Principum enim orthodoxorum Chrifiianorum fiuei , dc maxime quantum attinet circa veritatem theologicam a Deo difia funt verba Chrifii , ex quibus doâi fumus credere in Patrem , Filium dc Spiritum fanâum : fit de Filio quidem , qui habet efle a Patre, & nomen filiationis, reflaiur. De fpiritu autem, quod non efi diâio habitudinalis , docuit nos Chrifius fine fyllog'imo , unde habet exiflentiam, dicens, Sairitnt veritatis qui a petit procedit. Dixit Chriftus Spiritus verttatir , & recipio fine » fyi- 87 C O N C ! L. N Y M P Η Λ ÆÀ *M fyllogifino , jpoi^A Spiritus S. veritatis, A „ difquifitione , verba cnim hcc fciflfim coir· fcilicet Chrifti . Dixit quod Spiritus ex Pa ANNO “ ­ fiftunt. tre procedet : fit recipio fine iyllogifmo , quod ______& fecundum methodum > CHRIST! ANNO „ Dicamus autem CHRISTI a Patre habet exiftentiam. Praediximus enim „ qus evacuatur Spiritu quod principia indemonltrabilia lunt. Hoc dog­ ,, mittentes circa fidem naufragaverunt , ficut ma fic apoflolus , fic omnes fandae lynOdi ,, dicit apoflolus_ . ______ „ Dixiftis quod ex dicendo fine tranfgreffione conferva venin t ufque ad t' propter* hoc dicitur Spiritus Chrifti Spiritus fequttur efle finem, fic nos in baptifino taliter credere „ SanÂus, ° “ — propterconfubftantiale, ------~ promifimus Chrifto , fic hanc confeftionem ,» Patrem Spiritum Fibi, quoniam confubflanante tribunal Chrifti exquirimur , fi fine » tialis eft Filio , fic lyllogizantes .· Spiritus tranfgreftionc fervavimus. eft Filii Spiritus propter coufubftentiele : pater ,, Ad veftrx autem fapientia: probleuma fic eft Filio confuhftantialit { pater ergo eft Spiritui obviavimus . Dediftis hanc cauiam , quod Filu propter conjnbftantiale : Siquidem habet Spiritus fandus dictur Spiritus Chrifti ab M quid apparentis iyllogtfmi . Audiatis autem «terno. Dicimus ergo in primis : qualis feri» ÔC qualiter habet naturam ille fyllogifmus, ptura nominavit Spiritum S. Spin tum Chri- B » i* penitus ifte fyllogifmus convenit vocari fti ab «terno ? Spiritum enim Chrifti novi­ „ eum. Pritnum quidemfieuraftis veftrumhunc mus divinam feripturam dicentem, fed non »> fyNogifmum in iccunda figura ex fimilisfigucum additione , ficut vos dixiftis , Spiritus >> re nropofitionibus, fit in nullo quidem moChrifti et utemo : neque enim Chriftus fe­ „ do hujus figure debent habere propofitiones cundum quod Chriftus comprincipatum ha­ „ fimjlcm figuram : fed ex neccflitate una probet Patri fic Spiritui , led fecundum (olam „ politio feu prsemiftj affirmativa debet efle, deitatem Spiritus quidem ante Ixcula, un„ altera autem negativa in fecunda figura. dio vero recens, ficut Chriftus in iemetiplo ,, Deinde difcerpfiftis praedicatum in majori recipiens illud liai* dixit, - Spiritus bornmi „ propofitione : dicentes enim Spiritus Filii fuper me , propter ymd unxit me . Elio autem „ Spiritus fit confubftantialis in majori propoad gratiam veftram , fic hoc vocari Spiritum „ fiiione, · primum terminum dimittentes prx* in mifton landum ab «terno. Verum tamen ctfi hoc di­ „ dicati, hoc eft Spiritus reliquum accepillis: propoli cion· catur, fic did poteft, ficuti inteiligitur rex ante ,, hxc quidem in propefirionibus fallacis . In fiecula , nondum fuper que regnaret introdu„ conclufione vero, quodex neccflitate ex pofitis propofitiombus colligitur, inconveniens dis , fic conditor ante («cula , nondum qu«C„ que condita funt fadis , fit benefica tor , nondum dimittitis, fed Spiritus Pater eft prxdicatum quibus benefaceret exiftentibus. Sic dicatur dc totum conclufionem feciftis. Itaque qui vi­ Spiritus Chrifti propter antiquum confilium fic detur fyllogifmus non folum non eft in ve­ ante («culare ejus , qux in carne diipenfatioritate fyllogifmus; fed neque fecundum quid nis, fecundum quam Emmanuel undtis eft Spi­ fimilis eft fyilogifmo . Item fi non dicimus ritu . Dixiftis quod tamen tres poliunt dici hoc efle fyUogiimum, fed folum converfiocaufz. Prima quidem quia confubftantialis eft nem : dicimus quod falfa eft converfio, fic Chrifto : fiedejicientes, ut videbatur, deftruxilogicis methodii inconveniens , Neque enim ftis, dicentes hoc, quod hec caufa non eftluffi Spiritus conlubftantialis Filio, fic quod eonficiens : quoniam ex hoc feuuitur Patrem efle fubftantiale Filio erit Spiritus ejus . Haec fpiritum Filii , quia coofubnantialis eft Filio, enim converfio in zquipollentibus folis fic & caufa ifta five ratio quod Spiritus dicitur principiis poteft fieri. In quibus autem hoc Filii pro eo quod eft confubftantialis et, non quidem generalius, hoc autem proprium ne­ eft verbum noftrum, fed Sandorum fic Deum quaquam . Et Spiritus quidem non idem portantium Patrum. Magnus enim Bafilius in D fignrficat confubftantiali fecundum numerum , VIII. capitulo ejus qui ad Amphilochium ipfius neque proprium eft Spiritui confubftantialc eft fermonis, dicit fic .· Spirites Chrifti diciter ut fic converti poflit ; hoc enim rem fignififictu appropriate fex famiheris fecundum ne tu­ cat, hoc eft efleniiat identitatem ; hoc vero rent ti. Beatus Cyni Ius in expolitione evangeperfonam fic hipoftafim . Et quidem eft com­ lii , fecundum Joannem dicit : Quomodo ergo mune trium , hoc autem proprium unius qui ex Petre procedit, Spiritus veriietis exiftit ? trium. Dicitur enim fic pater confubftantia­ Propter fimilstudinem, & fubftantia identitatem , lis Filio fic Spiritui , fic Filius Patri fic Spi­ ite ut veritas fit £7 vocetur ipfe , inceptionem ritui, fic Spiritus iterum confubftantialis Pa­ habens erit . Et fandus idem in expolitione tri fic Filio fic quidem habitudinem deno­ tat confubftantialem , hoc vero abfolute di­ evangel i i didi, cmw venerit ille Spiritus verite­ tis decebit vos eeeenetet Veritetem ; Spiritum <]micitur : & hoc quidem antecedentis ordinem dm veritetis vocet perecletum, bx eft fui : ipfe habet, hoc vero confequentis. Si enim Spi­ enim verit et , ut cognofcumus quod ne» eiienut ritus Chrifti fic confubftantialis ei, non qui­ eb unigeniti fubfientie feniius eft Spiritus , nec dem fi confubftantialis fic Spiritus. Didici­ E ulter eb ipfo fecundum eam , que eft in fubjhnmus autem de eis qixe fic dicuntur , quod tielitatat rationem. Sanftus Bafilius ex ea qux fi antecedens dc confequens , omnino noo ad Gregorium fratrem epiftola dicit : qui Spi­ quidem fi confequens fic antecedens. Si enim ritum folum dixit, comprehendit in hac coufejfiohomo fic anima), non autem fi animal, jam m, tf ut illud cujus eft Spiritus, Chrifti enim; fic homo . Itaque fi falfa ratio ifta redar­ άΤ eum ex qm , ex beo enim : fecundum quod guitur , mani fell um quod vera eft qu* di­ cit quod Spiritus Chrifti eft ut conlubftan­ elicit apoftolus , videte quomodo in fiho tantum fft,n Ex quo mullis quidem fic aliis abundantiaiis ei-| ,, Sed videamus fic caufam propter quam difentm nftl- » (es *d hoc teftimoniis incontradicibilibus procit fapientia vcftra Spiritum fanftum vocari monii, uf, „ ptcr brevitatem ipla pertranfimus. HxcquiSpiritum Chrifti ; qux autem hoc praeten­ » dem refpondimus theologice fandorum Pafliatione’fiÎ- >» trum t«fl*«nootfe magis omni ufi fyllogiftidit, videlicet Spiritum ex Filio. Audite igi­ , U* „ ca demonftratione , non egentibus multa tur, fi propter hoc Spiritus S. SpiritusChriS i ili Ctmcil- Getural. Tom. XXIll. NIMPHÆÆ CONCI L 190 fli nominatur, quia procedit ex ipfo. Si A .„«11111 unus quidem & limplex Spiritus . Si------omne quod Spiritus alicujus dicitur procedit „ ex uno , igitur numero . Item fi altera ab anno ,, invicem eminentia & differentia fecundum CHR,yri cx *P*°> erunt fecundum hanc rationem prophetarum Spiritus ex ipfis prophetis exiften„ hypoiiaticas proprietates; altera etiam oinnitiam habentes. Item & hoc dicimus, quod ,, no emittetur numeio differentia , & duo imn Polum propter confubftantialc · dicitur ,, erunt Spiritus : hic quidem ex Patre : hic Spiritus Filii, ficut etiam Paties docuerunt, „ vero ex Filio provemens. iterum 'ac tbeo» logifarunt . * Dignitas cft quod lauda Ί rifed & propter adminillrationcm ipirirualium carifmatum , quam adminillrationcm homo „ nitas unitas eft timui Ac Trinitas .· & non taôus unigenitus effudit in omnes fideles, „ prius quidem unitas, dande dualitas , & poli axkxT.4 ficut primus apoilolorum Petrus ait de Chrt„ bxc Trinitas. Dicente igitur veilra honori* , lio, dicens . dextra >gttur Dei Jiddimatur pro. ,, ficenna duo principia Patrem & Filium conmfioncmqiee S. Spiritui accipieiu a Patre effudit ,, iubiUntiahs cis Spiritus fai.ftus , alterius ipfum, que»i v04.iT videtii iff auditu. Concordat „ egebunt alicuius ante ipfa principii duo con,, huic  apex apoilolorum Paulus feribens ad Ti„ gregantis in unum. Omnem enim dualitatem ,, tumdtfcipulum : fabv.ivit nos Deui per lavacrum β•,, unitas de- neccilitaic piate exiit , & quatuor reg>’.eratioras iff renovationir Spirtt.it S. quem >> erunt fecundum yeftram theologiam condeietfudit tn nos abunde per Jefum Chn/i.im Domi, „ tas. Sicut enim nos Grxci dicimus princinum nfflrum. Dicitur 6c itcilim Spiritus Chri,, pium primum pater, A; duorum coniubilan,, |li unito ; unxit enim cum Pater Spiritu „ tialium principium exiftens , & uniras exi„ Sando fecundum carnem, Diviiuroc iierum ., ftens ejus qux ex ipla dualitas unitiva , & , Spiritu* Chnfti, quia inerat tempdr Chrifto ,, non eget alicujus alterius , co quod non ,, non ut fvtp^-ω*................. tdcfi maperans, fed ,, quxratur unitatis micia/uts . Sic autem ,, vos dicitis duale ponentes principum, neut cohonorabihs teftimonium tedders fectm,, cefle eft ante iplmn alterum aliquid pratee,, dum theologicam vocem . In veteri enim to„ dere lingulare. Item natura unitas antedua„ :a divinitus infpirata icriptura non invenitur „ litatem , dualitatem vero praecedere uinta,, Spii itus S. nominatus Spiritus ChriP.i. Cum ,, tem , & hoc iimpliccm confia naturam ùç ,, aurem homo fafùrs eftunigenitus undusSpi„ impolfibile : C< li hoc quod iecimdum na„ ritu S. & quando hunc effudit ad fideles, ,, tunc cft Spiritus vocatus Chnlli. Adhuc di-* ,, tutam bonum omnino, & utique quod con„ ,, cimus quoa fi Spiritus S. Spiritus Chrilli di: tra naturam limditer malum. Imperator vero ex quo audivit iplos non „ dus eft, co quod procedere cr. iplo intcllipefle içiipta iua defendere, volens illorum p γο„ gatur dici , mul-ta accedunt inconvenientia ] tegere turpitudinem : inquit : dimittatur Η.ni „ manifefte hinc . Oportet autem przcipcre 1 , non pynrr^t nifi contentionem. ,, quzdam propter explanationem. * Dignitas Jcripturn . Procedamus tn quaijiisne veftra, Ô* ejiendetis per ,, cft communis & confeflio apud theologos, feripta , oac effe vera qua t u An'· „ quod infan&a & fupereilcniiali trinitate alix SanFiorxm · Et continuo unus de Fratribus nollns, „ quidem hint naturales proprietates, alix ve1 ,, „ ro hypoflaticz & perlonalcs : & natm.ilcs , cui dominus dederat gratiam m litteratura ,, „ quidem communiter imunt & ex arquo tri. Græcorum, revolvit libium beati Cyriili de ,, „ bus hypoftafibus , & nullam fecundum iflas , IX. anathematilmo , & incepit Gizcc lege,, „ habent differentiam vel divifionem . Hypo, re. Cujus le&ionn talis c:ar icries : dicit B. „ ,, ftaticz vero proprie & leparutim unicuique , Cyiillus. Si quis dicit unum Dominum Je„ ,, fecundum quos & dikcrnuntur hypoftafes, , Ium Chriftum clarificari a Spiritu, tamquam ,, & in numerum & indivifionem veniunt : dip.,„ aliena vit tute , quali iplo utentem , & ab „ iplo accipientem operari polle contra Spiri,, quia proceifio modus eft ex ftentix, mamte,, tus immundos, & itnplerc in homines divi* ., Ilum eft hinc quod proprietas hypoftaticaeft „ na figna, & non magis proprium Spiritum ,, piocetfio . Si enim naturalis communis eft ,, ejus dicit , per quem opera’us ell divina „ trium hypoftalcon, & erunt o.nnes procei,, figna, anathema nt . Idem lequemer hzc ,, fibiles ; ted hoc inconveniens d< rheolog'cis „ verba apertius exponens ait . Homo fa„ cum conceptis repugn.ms . non ergo natu,, dus unigenitum Dei verbum remanfit , dc ,, ralis proprietas piocedete ; Hypoftatica tgilie Deus omnia exilions quxeumque Pater, ,, tur & unius trium . Contt.it ergo quod Spt,, excepto folo elle Patris, & proprium habens ,, ritus. Hinc etenim theologica erudmo iepa„ qui ex iplo . ;eft) & eflentiJiter m naltna ,, rat procedere . Qiiot.iam ergo proceffio ha ei Spiritum S. operatur divina miracula. ,, bitudo eft inter procedentem di quo proce,, in hac aufhritate Cyrilh dicitur Spiritum S „ dit, confideram ficut & veneratio inter gc· „ proprii.m Spiritum filii , quod eft ex Filio neraium & generantem ; fi procedere uni , „ fxbftantialiter : fed non poteft effe Spuit us a ,, maniteftum quod d< mittere uni erit . Eft ,, autem procedere unius folius Spiritus : ma- , „ Filio fucftantiahier, mfi nnjcenduzel proceden ,, nifeftum quod & mittere unius , & Vel Pa- E‘,, de , quia non funt plures modi m Trinitate ,, effendi unam perjonam ex altera . Sed non po~ „ tris erit hoc , vel Filii, & non duorum - Sed „ teft effc tx eo per generationem , quia tunc ef„ a facris evangelnv a Patre eum procedere „ fenf dxo Patrer , cT duo Filii in Trimtate. docemur . Ex hoc ergo iolo procertionem „ Rejiat igitur quod fit ex eo per proceffionem . „ habet Spiritus . Si autem bc ex Filio comEt dicit Cyrillus quod qui hoc non credunt, „ manicatur proprietas, & non jam hypoftati,, jient anathemata . Confuii ergo ex hac au„ ca poteft cfle ,· fed m naturalem trasfcitur thoritate non habentes quid hic reprehende­ „ & communem : & manifeftum quod converent, dixerunt lege confequen'er . Audietis quid niet & tribus, quod impullibile oftenfumcft· Sanitas objicit ei : & introduxerunt quemdam ,, Et adhuc fi ex Patie Spiritus & Filio. Pa> hereticum Theodoritum nomme , qui damna­ „ ter fimui & Filius in unam reducentur pertus fuerat in V. concilio , qui contradicebat , lunam, vel ipfe Spiritus nor unus numero, quafi hxreticus viio Santto dicens. Cvrjllus, ,, fed in dualita'em dividettu peifonarum. Si qui jS9 Cs* „ p Christ ” ,,H 1 ,, ,, ,, „ ,, . »91 N I M P H Æ Æ CO N C l L qui dicit Spiritum S. proprium Spiritum Filii, Λ tiam utriufqut ecclefia, fit in omnibus Et per-—± > non tantum homines, fed ipfa Serafim fic ipfum omnia ----- 1— . c. Et r.------------------benedi&us Deus. fic recti.r firn us-l«b uj- anno chrkti ^eum Wasphemavit. Ad cujus verba beatus Cyvicem. Sexta autem feria, celebrata mill*; ac- Chris rr ,,Jt 1 nilus reipondet dicens : ecce qualiter locutus cedimus ad curiam, ut licentiam acciperemus >>H' cft, qui nihil nifi accufarc novit . Et iterum ab imperatore, quoniam mane erat recetïurus, quid prius dixerat replicavit. Et cum non ha­ Cc inventis fimul imperatore & patriarcha ,ccrpit imperator conferre nobiicum,/ai jvj forma poffet berent , quod poflent de jure contradicere , ccepit eos excufare imperator dicens .■ Ai locu­ patriarche, Et ecclefia Gracorum reconciliari ecclefia tus efi CyriUus contra bareticum, & ideo locutus Rrnne ? Ad quod tale dedimus relponfum : Hoc efl largitu quam jus erat . Ad quod refpondimodo poffet reconciliari, fi crederet boc quod credit l mus : muftam propter bareticum mentitus efi ecclefia Romana , t> pradiearet. Utram cantarer,vel B. Cjrillus . Refpondit .· aan Ergo Spiritus S. non, non faceret magnam vim, credimus, eccleprocedit a Filia ut ipfe dicit , Et qui banc non fio Romana , Et obediret ei eodem modo , Et ir. credit anathema efl . Et his diâis ab invicem tldis in quibus obedivit ante fcbifma. Et adjecit receftimus. imperator .· fi dominar patriarcha velit obedite Quint* fieri* illis nitentibus palliare fuamBecclqfia Romana , reftituet ei dominai papa jus conwfionem, fic excufationem molientes inpec- fuum? Ad hoc refpondimus n hoc modo : fi pa­ triarcha obedientiam , Et e.i qua matri fut de­ catis , refpondimm nos amodo cum cis nolle fuper hoc articulo difputare , quia rariones bet , jolvat : credimus quod milericordi.tm ma­ manifeftas & fandorum offendimus automa­ jorem inveniet, quam credit , coram domino tes , in quibus fufficicnter manifeflatur veritas papa & tota ecclefia Romana. Et alTumta li­ hujus quaeftionis : & fi veritati mantfefla non centia receflimus a Nicaea , fic venimus Con­ velitis acquiefccre , quod nitra poterimus vobis ilam inopolim . oflendere cui fidem velitis adbibere ? Ef dominus Circa mediutn vero mart i i mifit nobis pa­ imperator in craftino eft de civitate ifta receffutriarcha nuncium unum cum litteris fuis, ro­ rus·, volumus coram prafentie fua agere de fe­ gans ur accederemus ad Lycharam quamdam cunda caufa , quam dediftis, inobedientia. Tan­ Vatacii : ibi enim promifit coadunare prxlatos dem , licet inviti, quodammodo confenferunt, & patritios , fic convocare concilium. Et quafi ut ageremus de facramento altaris . Et dixe­ in memoria conventionis fade inter nos inefle runt .· Dicatis vos . Quibus nos iia reipondi- omnimodo fuppoiuit in litteris fuis, quod ilmus. Ex quo vobis placet; quod nos opponamus, Clue eramus venturi. Nos itaque admirantes de dicemus incipientes boc modo : Audivimus a vo­ tali mandato, refcnpfimus quod fuper hoc ad­ bis, quod vobis videtur valde tadiofum difputare mirati fumus quamplurimum , cum in hoc frogijlice vel p'oii:fophict : nec mirum, quia-mul. tempore fuum cxpeâavimus refponfum, fic mo­ toties generat fcrupulofus confcientias. Cenfuimus do d cit fe vocaturum prclatos ad concilium, igitur tn tanto facramento fimpliciter, tamen ve­ fic nos roget ad fuum concilium venire. Veraciter & fideliter veritatem difeutere. Idem in rumtamen ne labor nolfer liat mfruftuofus, fic principio parvulam qaaftioacm faciemus vobis , in qma charitas Dei compellit nos, qua: non quxqua confefttm veritas apparebit, fi bene refpondertt quz fua funt , fed qur Jefu Chrifti , fic ritis. Et refponderunt : valde placet nobis mo­ communem utilitatem przponit propriz, prae­ dus ille . Dicatis . Sed volentes nos ad alias ter noftrum commodum ulque ad exitum marquzfliones de azymo fic fermentato transferre, tit iterum expeâabimus . Ipfum igitur, quan­ in nugis fic truffis tempus ufque ad horam pran­ tum potuimus, rogavimus, ut quam citius pol­ dii deduxerunt . Tandem dixit patriarcha : iet , faceret qux facturus erat . In exitu marOflendite nobis quomodo , Î7 in qua materia vo> tu tcicripfit nobis dicens , quod litteras recefaciatis , <7 refpondebtmut vobis Nobis igitur!Dperat , fed prx dolore cordis vix eas audire modum fic materiam offendentibus , petiit in­ poterat, quia cor ejus tenor earum triftiliare­ ducias ufque poft prandium . Convenientibus pleverat . Et quia Nicaea folus erat, nil pote­ iterum nobis ad diiputatronem poft prandium, rat nobis rei pondere : quia compofitio pacis, refpondit dicens . Ardue funt t)ia qua/hones. reformatio, fic fidei noli r se difcultio ad omnes Habemus fratres noftsos patriarcham Hierofolrmiumveiialiter fpedat , led nunc credebam cum tanum , Alexandrinum, Antiochenum , fine quo­ illis , unaque vobilcum ifta omnia traâare . rum eonfiiio non eft ns>h: i fas ad ι/la refpondere. Quod fi ita recefleritis ? videbitur nobis quod Convocabimus concilium ufque ad medium Mar­ iwn veniftis pro pace f fed ut lentaretis nos. tii. Rogamus vos ut inter/itis illi concilio , <7 Scriptit etiam fratribus noftris fcilicet fratri Beaudietis quid .refpondebitur vobis fuper his qua nedido miniftro Romano, fic fratri Jacobo de nobis propofuiftis . Ad hsec rcipoodebunus hoc Ruflano , qui tunc aderant Conftantinopoli, modo : fatis vobis notificavimus , quod ad nul­ ut nobis omnino fuggercrent, quod intendebat, lum concilium vel patriarcham alium a vobis promittens quod fi veniremus ad concilium, mifit nos dominus papa , cujus fanflitatis nos fer_______ o__ _____ cum magna laetitia ________ rediremus___ ad_______ curiam . Invi fumus . Ideo nec audemus, nec volumus nc/Etuper fic ab imperatore litteras accepimus . s, qui ad aliqua fupra mandatum fuune extendere, quai petiit, ut modis omnibus accederemus ad eum fici in prajudicium fauHitatis fua, vel Romana apud Lefcharam , quia navem paraverat pro ecclqfia. Hoc tamen coxfulimus vobis , Et convo­ nobis , fit omnia neceflaria ad tranfitum no­ catis fratribus veftris bonum <7 efica x , Et ma­ ftrum fic nunciorum fuorum, quos deftinaturus turum habeatis cenfilium de pace Et reformatione erat ad orefentiam domini papae. Praeterea ter­ ecckfiu. Et ideo nobis Conftantinopoiim feribetis : ra Confiantinopolis quafi deftnuta fuit omni ibidem tus credimus commorari ad petitionem vepnefidio . Dominus Joannes imperator pauper ftram ufque ad medium martium, Et expeilabierat . Milites ftipendiarii omnes rccefterunt. mus veftrum refpoufum, ut fciamus quid certum Naves Venetorum , Pifanorum , Aoconirarum , pcifimus de sflo negotio illi qui nos mifit renun­ fic aliaruni nationum parate fuerunt ad rece­ tiare : èT talia det nobis rtnuncianda Deus, quod dendum , fic quaedam vero jam recefterant. fit od gloriam fui nominis, Et communem loiiConfiderantes ergo terram defolatam timuimus ■Ml N I M P H Æ Æ C O N C I L. i94 ftP periculum, quia in medio inimicorum terra il-A erant, & patriarcha Antiochenus nondum ve-· ------ ------- -Ia lita eft. Arfanus mt Bachtrorum ab Aqui- ner at ; Praterea tempus eft orationis & magna ANNO γμβΚ<τ *°°e : ^r*,ac,uî Oriente, & Meridie. Sua- ajftsffionss, non debetis mirari , fi tedaat eos in CHR*STI 1 nuel circumdat eam ab Occidente : & idcoproboc tempore intercjfe difpulatLmi. Et poft multa potuimus tra&arc dc treughis inter imperato­ dixit : Rogo vos ut fuftsneatls ufque poft Jcflum Pafcba. Interim congregabunt Λ prolati patriar­ rem CPtanum, & Vataciumufque ad annum. His caulis compulit redire ad terram Vatacii cha . Itaque fecunda feria vobis refpondebunt, At fuit omnibus voluntas . Verumtamcn ne talia fic obtinuit a nobis inducias . TranfacUs illis noftra tantum attentare videremur voluntate, diebus , fecunda feria poli Pafcha congregati capitulum S. Sophis, prslatos terrz, nec non funt przlatipoft prandium in hofpitio pattiar& ipfum imperatorem fuper hoc confuluimus chz, Ac mills ad nos nunciis fuis convocave­ negotio, qui omnes unanimiter id nobis conrunt nos. At ubi inter cos convenilTcmus , ait fulucrunt. Igitur tertia Dominica in Quadrapatriarcha : Noraw eft nobis , quod Nicaa ha­ gefuna , fcilicet ultima Dominica Martii, ar­ buimus difputalionem de Spiritu fanffo, fed tunc ripuimus iter verfus Lefcbara upiuuu, ku «vim <-·_/» «·<· , «& a poft tranfiuauu- folus eram . Prolati noftri , -qui jam profentes tum maris venimus feria fecunda in locum Bjunt, libenter audirent, quomodo juit procejfumin Cbalohgoruw fuper mare fitum : a quo loco duo paria litterarum per diverfos Nuncios Nicram ad patriarcham deftinavimus , rogantes ut acceleraret ad locutp lupradiftum, quia ibi­ dem paratos nos inveniret/, ficut litteris luis nobis fupplicaverat . ProfcAi inde, przmifimus nuncium cum litteris noflris ad imperatorem, Ggnihcantcs ci adventum noftrum. Itaque Do­ minica Latore H.erufalem fuimus apud Lupadium : Ac recedentes inde feria lecunda venimus λι'οκιρχι t&. quia locus ilkfuit aftignatus nobis — . Ex — cujus verbis cognovimus, quod quaftiono illo diflimulavit rei pondere ad quzftionem noftram, volens nos iterum ad quzftionem dc Spiritu fando reducere . Tunc cœpimus narrare cau­ tam vix noftrz : & quomodo Niczz fuit difputatum, & quomodo promiierat patriarcha fe mifturum nob s circa medium martii refponfuin dc quzftione Ia da eidem de noftro facramento, & quoties mutavit conditiones noftras. & tunc coram illis compatere voluimus, nulla promiftione compellente vel przcepto fu per io­ rum , fed fola gratia Ac amore pacis At con­ tam ab imperatore quam apaiiiarcha, fecimus corder voluimus, & promiflionispati larchx, qui ibidem moram . Sed cum anr.unciatum fuerat litteris fuis nobis figniticavit, quod fi venireimperatori de adventu noftro , feftinanter milit Cmus, Ixtus ad eum, qui noe mifit, faceret re­ ad nos nuncium tuum, qui venit ad nos quin­ dire. Spe igitur tanti boni Ac caritate fraterna ta feria ad vefperam , deterens nobis litteras imperatoris deprecatorias , ut apud Nympbam devicti non maris pericula , non laborem cor­ porum , non tzdium longz vix curabamus, exp«ftabit veniremus quia ibi ne> * expeâavit. Sed quia nec temporis jacturam , led per multas carnis nullos certos rumores dc patriarcha vtl aliis moleilias potius voluimus vellrz obtemperare pnrlatis audiveramus , refpondimus, quod fu­ voluntati, quam noftrz latis facere utilitati : acper hoc ei rei pondere non poteramus, priufceffimns ut audiamus veftram rcfponfionem . Et quam nuncium patriarchz reciperemus. Sabba­ dixerunt : non interfuimus quaftioni . Non audi­ to icquenti venit pater cum litteris ipfius, m vimus . Et refpondimus : bac fuit quaftio, & quibus nobis fignincavit fuum adventum , bc eandem quarimui λ vobis ; utrum pofjimut confi­ fupplicavit , ut przcedcremus eum apud \imcere corpus Cbrifti m aximo vel atm ? Qui refpbam, & ipfe expediret fe & ftatim lequeretur ponderunt : fuper duobus erat quaftio inter not nos . Profefti igitur a Atrxtpa Dominica in & vos. Scilicet de proctjfione Spiritus S., & de PaiTione·, quarta ferta venimus Nympham : ibi corpore Chrifts , Primo igitur trademus coram reperto imperatore· expeftavimtis adventum pa- q ' toto concilio de procejfione Spiritus S. , triarchz, qui in quinta feria intravit Njmpbam ftio illa praecjfit aliam, & fic refpondebimut vo­ circa hofam vcfpertinam, Sexta feria poft pran­ bis ad utramque quoftionem. Ad quod refpondi­ dium accedimus ad cum, rogantes quod , quam mus ; Vos ad quaft lonem de proceffione Spiritus cito potTH , expedirer negotium noftium. Qui S. refpondiftis , ÎX quomodo proceftum fit in illa rcfpondit ; Paratus fum , d7 ecce praiati, qui quaftionr, nos bcnenovtmur : ftd de corpore thri­ convenerunt , fimiliter defiderant expediri , in ft· fmt quçfihim, dT fuit nondum ad boc rcfpondiebui iflis foiemnibus poflent ccctr«w eft , yvod to/rrar domini ita. item talis eft ordo in evangelio·, quia Hatpapa tuiimus , dT fus f» dsffit litteris feripta tbaus incipit ab incarnatione Cbrifti : & in fine funt dubitationem quaftiouis veftra , fi diligenter fu» evangsUi agit de Trinitat* dicent : Ite, do­ illis (criptis yelitis intendere , eleganter diffblcete ornmt gentes, baptizantes tot in nomine Pa­ •vont . Sed quia feriptum eft in jure . Eitts cil trii & Filii & Spiritur fanNi. Et iftteft ordo, interpretari, cuius eft condere; litteras dommi quem ms quarimus. Et hisdiftis tacuit ille phi- papa tft noftrum interpratari. Std fi aliquid lofophus, fic ultra non comparait. Demum lo­ ambignurr vobis fit ta litterii dommi papa, (tri­ cutus eft patriarcha dicens : Ex quo compellitis butit , fiX ipfe vobis interpretabitur. Et ipfi refnor, fcribemur refpofionem noftram ad utramque ponderunt .· /mo vor qui nuncsi eflii, debetis inqxaftionem &-------------dabimur„„ vobis. atten. . Coeperunt igitur gravius infidere,. i-—>-------- -, , ------------Nos .umigitur .. terpratari dentes, quod ad quaeftionem nolunt rcfponde- B & multocirs eandem quJtflionem replicare& f — fed r.. didimuîando j/r .__j_ preterite , fic ·- .· e>odern refponfionem reiterare. Tempore re, feripto tuo palliare, refpondimus Non curamur de feripto igitur confumpto in iftis nugis, & trufis ufque Vtftro, t* quo professi es fumus . k’tva voce refad horam fextam, taedio adedi fumus, & prx pondeahs ; feriptura enim fit pro abfentihui, ίχ cordis anguftia non volentes eorum fudinerc non prafcnttbur. Cum igitur prafentes jumusqufi malitiam, refpondimus eis: didemus, qnodtemprafentibut refpondeatis . Ad quod patriarcha : pus redimitis, tj (ubterfugere quaftiosum nfiram Si volucritis ordim m tJ feriem totius difpulatio­ nitinsini, & fidem tvfirent cofiteri non audetis. ni r , qua folia fuit Nicea coram omne cofilio Amodo ofterto ore cor mftrum patebit ad vos, & ftotificabimus vobis , quidquid fcntimut dt vobis. recitare, ita refpondimus vobis ad quaftionemveftram. Cui ita refpondimus : refpondcbitis nobis Jam perpendimus , quod male fintitts dt jaera­ ad quafttonem hanc, utrum pqfflmus conficere cormento noftra in azymo, primo per (cripta veftra, qua plena funt bac barfi. Secundo quia ad qua. pur Cbrifti in azymit vel non. Et fatirfalh no­ bii fuper bac quaftiom, procefficm tJ feriem qua- ftionem fallam de facramento non audetis refponftionir de Spiritu fantio rtotabimu/ vobis , ίΐ de re, m pateat barfis vtftra. Tertio, quia fa- refpondebimut ad omnia dubitabilia, qua vepiunt'-’No vtftra illud probant . Abluitis c»im altaria ' r» quaftiom . Et furgens patiiarcha cum aliis vefira poftquam celebravit Latinus in cis. {>»-----------facimus— non —miremini archiepifeop. de Samaftria in Paphlagonia ita ----------........... ... : quia Latiexorfus eft loqui ; Notum eft nobis, venerabiles ° veftri cum capiffèni C Pim, fregerunt ecclfias, apocritarii domini pape , quomodo littertt bit dirueruni diruerunt altaria, auro & argento fublato fablato,, nhquias Saxttorum projecerunt in mare, Unaruc diebut SS. papa per vos tranfmifit domino pa­ triarcha , quarum tenore audito non modnum mi­ fanElas conculcaverunt, tS de ecclefiii ftabula ju­ rati fumus de quodam verbo , quod ponit in fine mentorum fecerunt : ita ut impletum videretur litterarum. Ex quo verbo videtur nobis quod ve­ illudi Deus venerunt genti s in bareditatemtuam, lit innuere facramentum noftrum in fermentato, polluerunt templum faxfium tuum, pofuirunt &c. èf facramentum veftrxm in azymo duo effis faera­ Et hisdiâis, ait patriarcha . Si miramini, quod menta . Dicit enim facramentum mftrum & ve- papam ejicimus de dypticlus noftris, quaro quare ftrum figmjkari p*r duos difctpulos currentes fimul me ejecit de fuis dyptiebis ? fic incipientes refad monumentum , dicens : ,, Graxus ad fidem pondere ad ultimo obtectam, diximus : Domi­ „ aim difeipufo juniore procurrens , & tantae num papam nunquam te ejecit de fuis dypti„ gratis non ingratus illi dignationi, qua Deus chis, quia tu nunquam eras. Sed fi de pradeccf„ naturae compaflus humans, homo voluit eiTe (oribus vcftris quuratis , vos legatis, utrum pa„ paflibilis, eligens quotidie reminifei, hodiam-paI vos tprius, quam vos . ___ , , ejecerit ................ ... ad eum . Nec „ oftèrre condnttit fermentaram. Latinus verobhoc aliquid rcipooderunt - Àd 'alia qua imponi,, qui cum Petro leniore fecutus litters monu„ mentum, de qua procedit fpiritualis fenfus, „ prior introivit, fle linteamina pofita, que fa,, crofanâum corpus, quod ecclefia fignat, in,, volverant, ieparatumquefudarium, quodfuc,, rat fuper caput, afpexit, facramentum glo,, rificati corporis celebrare mirificentius inazy-, mis finceritatis elegit. „ Ex bis verbis vide, tur nobis. quod dominus ,papa velit innuere duas , traditiones. Quarimns igitur a vobir, fi bac eft fides veftra , quod in illis difcipulii fignificentur Jua traditiones m facramento Gracorum & La- ----------°---------------* 1 imponitis -------*’ tie eccifiu Romana , -nibil , quia non fuerunt bac jaNa confinfu vel pracepto ecclfia Romana. Sed bac, fi fuerunt foda, fecerunt ve­ ri laid, peccatores, excommunicat i, propria anEioritat* talia prefumentes : nec imputandum eft toti ecclfia , quod a quibufdam iniquis eft prafumptum. Sed qua dicimus de vobis vera funt, tJ bac verbo 0 opere teftificamur . Et ifta (aciunt primo vtftri patriarcha d? arcbiepsjcopi , epifeopi, & cateri vtftra ecclefia prolati . Hac Jacitu, (T boc dtcclit fieri. N-tnc jam excnjattcnem non babet; m peccatu veflrn . Et tot quu abomi- M? NIMPHÆÆ CONCI L. abominabilia invenimus apud vos . nec aliquam A totem, fid ad omnia alia ambigua, qua in qu*------- --------voluntatem «MfssüiUa 2_„. ____ ftionem ___ quod, baflenus erratum veniunt, parati fumus refpondere. Habi­ anno runivTi * : *"* r*wr/,"w «d »*· f» ■·» "4fit ; to ergo confilio cum imperatore & caeteris pre­ CHRIST/ ,,‘ζ. & <* receffimus a concilio . Eadem die poft laws refpondit patriarcha, primo : Et not refprandium accedimus ad imperatorem, referen­ pondebimus vobis. Deinde archiepiicopus Samates ei omnia fecundum ordinem qu* fafta funt ftrias hoc modo capit loqui .· For quatitis fi pretia veritate . Quibus relatis poftulavimus, corpus Chrifti poteft confici in azemo . Et rcfpon· ut conduftum extra terrain fuam nobis conce­ demas quod boc eft impojfibile. Volentes igitur deret . Tunc imperator velut eloquens homo perfefte tuam intentionem audire. Qixfivimus: aftutus , fit providus in agendis , modeftus in S' iftud diceret , non pfif· fieri , id eft quia de verbis, capit fuos mirabiliter exculare, & emen­ jure non poteft, vel quia nullo modo peffst fieri. dationem promittere : addens, quod fi coram Et refponderunt : imo quia nullo modo poteft eo fuiflfet ditputatio , non fuiflet ventum ad fieri. Quia /cimus quod Dominus fecit in fermen­ verba contumelia : Nec vola f«od it» difcotdes tato, & ita tradidit apoftolis. Unde apeftohss ad recedatis . Fafe awdirr Vv/ , <7 tiles fuper qua- Corinth. ..... .. ... I. XI .· Ego accepi a Domino, quod (Hom veftra : èr persflo negotia tum pace àTBfic tradidi vobis ,, quoniam Dominus Jefus in . ................... amore revertimini . Et ecce mea parata qua noâe tradebatur accepit άρτο» &c. Petrus fint ut reducent vos »· Apuliam cvm nunciis it cstteri apoftoli, ficut acceperunt a Domino, & meis, quot miftums fumvobifcurn ad bS. papam. i» eadem forma quatuor ecclqfiu putriore halibut Intendo «m*., ut decet, D. Papam ^im pDritradiderunt. Unde Petrus ita tradidit ecclefia An­ ntn/n venerari nunciis , muneribus <7 obfequns : tiochena ; Joannes et angelifta eccfafiis , qua Jnerunt qnia volo habeat me amicum , <ÿ famil.ain Afia; Andreas ecclcfiis , qua juerunt in Achaia : rem, & Jüim /anilitata fie. Ad hoc rcfpon- Jacobus autem Hicrojolymitanu ; Ü ita B. Pe­ dimus : Domine, nolumus amodo vobis celare vt· trus tradidit B. Clementi , D sta juit primo ce­ ntatem . Scriptum eft. Refpexit Dominus a I M lebratum in ecclcfia Romana, ut credimus · Pro­ & ad munera ejus : primo inquit ad Abel , de­ pter hoc dicimus , quod non poteft fieri in alio inde ad munera. Quia Dominûi non acceptat bo- pane , hoc eft m pane alterius qualitatis , quam minet propter munera , fed munera propter homi­ in illo in quo tradidit Jefus , hoc eft m fermen­ ne/ . Item fcimm , quod dominus papa non acce­ tato. Nos audientes hanc hzrefun , quxfivimus ptabit vos propter munera : fed cime acceptat erifigillatim ab unoquoque : primo, a patriarcha 1 »n . per unitatem f fidei, tunc accepta erunt ύ ve-CNicast ~ : fecundo ab Antiocheno : deinde a lin­ fira munera. Non credetis dominum papam vos gulis piclatis, fi hxc effet fides?7 dc iftud cre­ recipere vehe in amicum & filium , eftfi prius derent? & refponderunt figillatim. Hac eft fidet fuerit pax in fide & unitas. Hi enim totum au­ noftra , & hoc credimus . Deinde adjunximus : rum vtfirum tj argentum daretis, non vos reci­ l/lam fidem vcftram petimus ut jcribatis , tf in peret in filium vel amicum, qnandiu eflis contra­ fcnpto nobis tradatis. Refpondit patriarcha Niriai fidei ecclefia Romana . Quomodo ergo pojfeesex .· Et vo/ fersbatis nobis quod Spiritus fanmus not nuncios vcftros ad cunam ducere , cum Hus procedit a Filio , b qui difcredit boc , in non auderemus eos domino papa prafintare . Imo via perditionis eft : Et conccffimus. Datat igi­ faite fi venirent , oporteret nos ftare contra eof tur fuerunt inducix ufque in craftinum, ut illa coram Domino npfiro . Tunc imperator maftidie feriberentur chart* ex utraque parte *, & tiam vultu praetendens, fie ait : lidi quod Em­ lie recellimus. Sabbato poft prandium convo­ manuel imperator , Theodorus, é7 plurcs alii im­ cati fuimus ad concilium, & oblai* lunt char­ peratores amicitiam habebant cum ipfe , durante ta: ex utraque pane . Obtulerunt ergo nobis fihifmate . ferunt amen fi vos prohibeatis , quod chartam fuam primo, cujus tenor talis erat : non mittam nuncios meos, non mittam. Ad haecD refpondimus : Nec prohibemus nec monemus. Sed Charta Crocorum oblata apocrifariis hoc fiitote, quod nuncios veflros nifi fib /pe pa­ domini papa. cis non ducemus. Et rurfum imper. Si non vul­ tis ducere, nolo mittere, quia nolo homines meos, „ Qucfiverunt a nobis honorabiliffimi apontc naves, nec res exponere mimicis. Et adjunxit ■' „ criiarii fanftiffimi papx antiquioris Romx fi Lejitur et­ iam iulabDuravit jchifma, jam fere CCC. annis, & quod „ poffunt conficere βιαιμακτοτ (*) hoc eft fa- beo. ex quo diu duravit non poterit in tam brevi tempore „ crificium corporis Chi ifti in arymis ? Et rcfpon- He damus variâmes dijjblvi. Escpeflate. Cras loquar pralatis, & ro­ „ dimus impolhbile effe hoc hominibus volcngabo cos , ut rtfpondeant vobis ad quujiionem ve,, tibus fequi novam gratiam, propter eam , cruentum . ftram. Et recellimus ab eo. ,, que (*) a principio, traditionem falvatoris •■•b· Fcria quinta poft horam vefpertinam mifit >» (*)■ Tradidit enim Γαπ&ίι fuis difeipulis & imperator nuntium iuum ad nos rogans, ut in „ apoftolis per fermentatum panem fecundum o SaJvaior cratlino , feilicet texta fena , effemus coram „ tenorem evangeliorum. Ttadidciunt autem eo; fle affenlimus . Recedente nuncio impera­ „ & ipft hujulmodi myfterium, quare (*) & toris , venit nuncius patriarch* rogans ut inE „ ipfum acceperunt fecundum fermonem ma­ C> faa/v craftino die effemus coram eo in palatio im­ il 8n> ( " ) Pauli feribentis ad Corinthios fic : peratoris . Et refpondimus : Cras erimus coram „ Fratres ego accepi a Domino quod U tradidi imperatore. Si venerit, illuc nos inveniet. Fcria „ vobis ; quia Dominus Jefus, in qua nofle trafexta mane accedimus ad palatium imperato­ „ debatur, accepit iprov Ù gratias agens fregit, ris, ubi concilium convenerat. Et primo exor„ dixit : occipite Ù comedite , boc eft corpus fus eft loqui imperator , dicens, quod fi pro„ meum, quod pro vobis frangitur, boc facite in inififlent nobis prxlati rcfpondcre, non tamen qq ffftAin commemorat tonem . Similiter tj cahccm fuit mirum h ambiguitates, quas habebant fu­ » poftquam coenavit dicens : bic calix novum teper litteras domini papat, prius vellent fibi di­ „ ftamentum tft m/anguine meo: hoc facite, quolucidari. Ad quod refpondimus. Diximus, fy „ tiefcunque bibetis, in meam commemorationem . adhuc dicimus , quod pofiquum fatisfacerint nobis „ Qtsotiefcumque comederitis panem hunc, & calide quaftione noftra, non filum ad illam ambigui,,cem bibetis ; mortem Domini armunciabitis . „ Q.UI* X99 N I M P H Æ C O N C I L 300 Æ „ Quia ergo fic & nos accepimus a bon» fa- A μ- caufa eft. R.urfus aliam differentiam in—— —— mz apoftolis ,ficut & ipfiacceperunt aChri. telligimus. Hoc quidem proxime eft ex pri- ANNO ANNO „ Ilo ; & fic tenent quatuor evangelic* ’ drœmo, hoc autem per eum qui proxime eft. Ex CHRIS Γί „ cefes orbis ufque nunc, «ftimamus autem, primo igitur, ii ejus, quodefteaufa eftdiffe*M* „ quod & diceccfisantiquioiis Komc dc fic acrent ia, quod hoc quidem proxime de pri­ „ cepit, & tenebit. Propter hoc dicimusquod , mo, hoc autem per eum qui proxime de „ non poteft confummart fac;ificium per azy, primo 1 Cum illud quo aliqua diflerunt, im, „ ma, aut azymo parte * exiftente ejus, quia , pollibiie ut utrique convenire; proxime efle „ typus ceflavit legalis fervitutis. Et hsec quiex primo vel tantum Filio, vel tantum Spi­ „ dem fcripfimus quafi in compendio, fecun, ritui fando convenire necefle eft . Dicunt „ dum apocrifariorum voluntatem , non pa- , autem Sandi, quod inter Patrem dt Filium M tientium audire latius. Si autem quzrentur , nihil eft medium^. Solus ergo Filius a Patre „ a nobis audoritatts & probationes termonis , proxime eft. Ergo Spiritus S. a Patre non „ noftri, tunc dilatabimus, bea veteri & à no, eft proxime . Eft autem communis animi „ vo tetlamento . Mente Aprili indid. VII. _ ... , aliquo , ab conceptio, quod quidquid _____ eft ab „ Curtbopbylax fanUiffima magna Dei rm>/wB„ alio eft proprie proxime. Cum ergo Spiritus „ Confiantinopolss , ex practpio Saniliffimorum ,, fandus ·' n " 1 * iit ab aliquo, ab aliquo eft proxime; „ patriarcharumuniverfalis Conftantinopolitana' , t, fed non eft a Patre proxime, ut jam oflen„ magna Antiochena, Ü eorum qui cum eis ait„ ium eft . Igitur a Filio eft proxime. Iftos „ rant, prafulum fubfcripf. „ igitur SS. Patres , nçc non dc B. AmbroEt ftatirn in pleno concilio perlechin char­ ,, hum Mediofanenfem archiepifcopum , & B. tam tradiderunt nobis in teftimoniumfidei fux. ,, Auguftinum Hipponenfis civitatis epifeopum, Deinde protulimus chartam noftram , fic faci­ „ s. quoque Hieronymum fortiflimum hzretimus legi in pleno concilio, cujus charts te­ „ cx pravitatis impugnatorem fequens B. Cynor talis erat. „ rillus, & cum ipfo tota S. univei falis fyno„ dus fcriptum vobis reliquit evident iflime SptCharta apocrifariorxm D. pape. „ ritum efle a Filio. Unde catholicus noneft, „ fed a fide deviat, qui verbis ejus repugnat . /» nomine Domini emm . „ Dicit emm evidentiflime in fuo ad imperato,, rem Theodofium dc reda fide profpnonitiC „ Pater eft plenus Deo in fe: Filius plenus ,, co, Spiritum elle a Filio per hac verba : Hvopiriirr Deus ex patre genitus, Spiritus fandus Deus £t quidem unum dicent am adfuturum & viden­ «xut apud ” a Patre Fiiioque procedens , & Spiritus fan ­ dum ipfum ait, baptutare in igne dr Spirite S. 1 ab. C.nce » tc Latine , ,, dus procedit a Filio immediate, a Patre ve­ non alienum baptizatis immittentem Spiritum nd M »erfi<> hic ro mediante Filio, Quod emm Spiritus (au­ modem fervi Ct miuiftrative, fed , ut dsilum , aper >i dus procedit a Filio, hoc habet Filius a Pa- fecundum naturam cum poteftate fumma, qui cx criûrii· , „ tre. Ideo * ‘ ’’ qui credit quod Spiritus fandus tp/o eft, èX proprius ejus . „ Quid hoc teftimoad coque inenon procedit a Filio in via perditionis eft . „ nio manifeftius? hic enim manifefte de Firta^»mUb· ” Unde Sandus Atbanafius cum in part&us oc­ „ lio dicit quod Spiritum fandum immittit bcaMra vir »» doftus eoe- „ cidentalibus ___ , , exularet, in editione hdci,quam ,, baptizatis, qui ex iplo eft fic proprius ejus . kM‘n·’ ver^is expreflit, fic ait: Pater anui„ Et hoc idem & per eadem verba Hermi» melius^reT lo eft nec fatiut, nec creates, nec genitus. Fi,, feribie idem B. Cyrillus in fermone ad eundu. prave- „ lins a Patre folo eft, nec fallut, nec creat ut, dem Hermiam, cujus titulus eft, “ de ma­ tere h° » qfiam feciftir, de proprie dX improprie nulla aientia. ,, Ex his evidentiilimum eft, B. Cy-^/*^ · Jgit"r "· Eva^eUoM dicitur, accepit Je„ rillutn nihil negate eorum que dixerat, led ius «Fprar» pH pum fupponit, nullum panem fpe„ eodem fenfu, quo ea dixerat, fine correftiocacando . Item improbata ratione veftra, quum „ nis nota credidite. Nec quidem folus corri- putabatir babere pro boc didliom βρτστ, probe­ „ gere potuitet, etiamfi voluiflet, quod abfit mur per evapgelium, quod Dominar corpur fuum „ a fando, quod fanfta Synodus fine omni fecit in etymo, dr non rw fermentato. Legiturm „ ambiguitatis fcrupulo confident illime recepit. evangelio Mattbar : Prima die azymorum accct· „ Recipit autem ut diftum eft, eo ienfu quo ferunt difcipuli ad Jefum dicentes: Ubi vis pa­ „ ipfe edidit. Unde juftc in anathematifmum remus tibi comedere palcha? Qu^fivimnt erga „ cadir, qui nonum fandi Patris capitulum eo ab eir: que fuit prima diet etymorum , de qua „ ienfu, quo ipfe edidit , cum fimda fynodo ibi loquitur. Et dixerunt expolitionem Joannis „ recipere renuerit . Hanc enim S. fynodum Chiyfoftomi ·· id eft , prima diet ante azyma . ,, omnes S. Patres, qui in fubtequentibus fyEt nos illis : Dicit tibi Joaomet Cbryfoftomur : prio­ „ nodis fuerunt, venerati iunt, & eadem creri die ante azytna veneruntdifcipuli ad Jefum, „ dtderunt, diderunt, qua que fit & ipfe. Sed « & 55. SS. Patres > in cuius vefpera immolabatur pafcha. Ergo in in qui earn prrcctenmt , eadem qua & ipfaD^ vtfptrt £t Αp'**™nt; · j· . , ... /*»* prohibitum Judair tit fermentum vel fermtnPerledo fcnpto tradimus patriarche Ntcsæ, fatum w ejet tUorM„, wl „ D«eft hk iubiein»» & omnibus audientibus diximus.- dediftu aobir bus termina . Zfa enim legitur in Exodi XU. fPtum veftrum, quod continet barefim, dr boc Septem diebus azyma comedetis. A prima die ab Vadi», ft itote, quod quicuuque tredit boc, quod feriptum non erit fermentum in domibus veft ris. Qui­ (ho & ia eft in charta veflra , pro baretico habet talem cumque comederitis fermentatum , peribit ani­ Eomona. b'errmtamen quia defero barema illa de Ifrael, a prima die ufque ad feptifit facit barcticum, volxmui [cire, quare itadi- mam diem. Eri· Cbriftus pefebe fuum fecit in citir. Dua enim poffxnt effe caufa quia ifte dir ttjw, quia legem objervovit ufque nd ultimum catir, ignorantia vel malitia. Ideo parati fxmur vita fua, «r dicit Cbryjoftomns & Epipbeninr . Hac p»ricfr oftenderi veritatem vobfr, oftcndrntei vor fabricaFecit ergo corpus fuum de ille pene quem bobnit Zquunc"”1^ t9re/ ν,ίΛ. veritate ctffrt barefir , Et non habuit mfi azymum . Ergo fecit corpus quam dicitis , dX revocetur : vel fi non , fciamnr fuum do azymo. Si igitur veftra ratio eft vera, cxraiu apud boc jam diiium effe ex malitia , & vos effe be-,gfMAW fcripfiftis , quod non poteft confici coopiu Labbcum •ed pluri- reticoi . Sed quia judicer non habemur , produ­ Chrifti mfi i» illo pane, in yw Dominât fecit , «nura centra­ cantur libri, C judicent inter nor & vot, fcili- d* Dominus fecit in azymo, fecundum quod pro- . nt. cet vetui teftamentum dX novum, & [cripta fan- batum eft. Ergo non poteftu facere de fermenta­ thrum. Et, quod- mirabile eft didu, cum li­ to. Et tomen boc non dicimur. Ut autem cognebri quererentur inter omnes, unum vetus tefla- fcatis veritatem, quam badtenus vos diffirnuloftis , mentum & novum non poterat inveniri . Vo­ boc quod dicimus , aperte m jcrrptu fanitorma lentes igitur eos oftendere fuite in omnibus veftrorum oftendimuf · Sed quia libros przfentes mentitos, quaGvimus, quare dicerent Dominum non habuimus , auftoritates manifcftas audire corpus fuum ftciffe >n fermentato? Et refponderenuerunt. Au&oritates autem probantes hoc , runt : Quia bebemur in evangels,, quod accepit quod dicimus, erant ilbs. Joannes Chry foilCi­ Dominai άρτον, fregit &c. Et addimus άρτον , mus fuper Matthaeum Bomilia LXXXI. traftans quod dicit par.em pcrftflum, panem levatum, pa­ hac verba. Prima dn azymorum venerunt di/cirem je-mentatum . Et qixfivimus , fi ubscunq-te puli ad Jcfnm &c. ., In principio Homiba fic „ ait; V 905 C O N C I L. N Y M P H Æ Æ. î=4 i<>4 » «»·· W®·® “r*î?rttœ om “D,C «y-A JmP5ra«ore®. «t impetraremus licentiam rtc* ma dicunt . Confueverunt enim femper a dendi. Ipte vero per nuocium tranlmiffiun ce­ ANNO ANNO ” vefpcra numerare diem , dc eam comme­ pit no· teniare, fi aliquo cemp^tsme mediante CHRISTI morat , in cujus vefpcra pafcha erat immo­ peffit fieri pax sater eeciqfiam Romanam tf Grm ■Ή. >» landum . Qpinia enim (abbati acceperunt . corum. Nuncio vero ad nos tranfiuiflo ita ref­ Et banc quidem hic eam qu· ante azyma pondimus : Cum fuerimus coram Imperatore, & erat vocat ipfe dicens, in qua acceflèrunt . * iftis nobis locutus fuerit, fcimus quid refpmde.. lUe vero fic ait: “ venit dies axpmonm , m bimus ei. Accerfitis nobis in craflino ad pala­ fm oportebat immolari pafeba. Venit, hoc(eft) tium Imperatoris, dixit imperator . Cmfmtudo m januis erat vefperum. Confiat commemorans regum & principum efi, cum difeordia fuerit millam , a vefpere enim incipiebant. Propter ter eos fuper caftris aut provinciis, ut qaUibet de quod unuiquilque addit * itando immolabatur eo qmd dixit jus fuum, aliqmd dimittat, ut fic pafeba . Item quod Jcfiis obfervavit legem in pervenire pqfit per medium ad pacem. Sic mihi crena, dc ritum judaorum probat idem Chryvidetur quod debeat fieri inter vefirum ecclfiam foftomus conicquenter in eadem Homilia di- Ο mfirarn. Duo .enim .. funt inter w & vos ....... . Pricena. „ Propter quod autem pafcha confirma-Bmum de peocefione Spiritus faulti. Seemdum de CNturrr" ,, „ ,, „ „ „ „ Hw-f. bat per omnia oftendens ufque ad ultimum diem quod non eft contrarius legi 1 Item idem Chryfoflomusfuper MatthcumLXXXII. Homilia fic ait.* Quod autem tempuspafebe myfterium confummabat iftud, ut dicas undique dc veteris tefiamenti ipfum efle legiflatorem , dc qux in illo propter hxc figu- ------- " " ' ' à gratum habebimus faaOum ferramentum vofirum. Par autem dimittatis fimbolum vefirum nobis, & dicatis mbifium, fient nos dicimus, fi­ cui ceaftitutum habemus a fanffis Patribus in emeiliis fuis. Et huc mod vos fuperaddidifiis mu dicatis ulterius, qmd fcandalum efi mbit. Et nos » r««. „ Propter hoc ubi figura, veritatem impo- ad hoc refpondimus.* Hoc fcitote qmd dominus „ nit. Vefpere autem impletionis tempus arguPape b tcdqfia Romana nb dimittent unum ju­ „ mentum erat , dc qux ad ipfum de extero ta de fide fua, nec aliquid de boc, qmd dicitur „ veniunt, finem relpiciunt. Item B. Epiphain fimbolo noftro. Et ait I nper tor ; {fmmodo „ nius Cypri in libro qui uuvdpm vocatur , rrg· _ poterimus facere .pacent ? dc .. refpondimus . _________: „ ubi loquitur contra Ebionitas, ultra medium S· modum vultis fcire, breviter dicimus vobis . s, fermonis fic ait : Quomodo carnium come- C De corpore Chrifii ita dicimus, quod oportebit vos credere, & adiit pradxare quod carptu „ ftiooe non ftatim eorum dementia redargue- firmiter ‘ Chrifii confici peteft ita in az^wv , fient in fer­ ,, tur? Primo domino comedente Pafcha Jumentato. Et amnes libri, quos veftri fcripferunt „ datorum. Pafcha autem Judaeorum erat ovis entra fidem, damnentur & comburentur . De „ dc azyma - Carnes ovis afle. Igitur comeSpiritu Se*flo ita dicimus, quod oportebit vos „ fi·. Sic difcipuli fui ei dicunt: “ Ubi esis credere Spiritum Sunflum procedere a Filio fient paremus tibi comedere Pafeba ? Idem in eodem contra Marceonitas, in redargutione LXV. de a Pair». Et iflnd necefie efi , quod prodicetur in littera Evangelii. Qus redargutio fic incipit . populo. Quod entem cantetur iflnd in frmboioveNubem figittarum contra te tJc. fic dicit : ftro, nfi volueritis, non compellet vos D. Papa, ,, contra te, o Marcio, induxifti multis modis condemnatis & combufiis omnibus libris, exi buie capitulo funt contrarii. Quod audiens Impera­ „ redargutionem. Magis autem ab ipfa veritator graviter tulit dt ait.* Jam non audio for­ s, te coaftus. “ Pafcha enim antiquum nihil mam pacts : & ideo convocatis pndatis Xnnunaliud erat, quam ovis immolatio, dc carnium -adivit a nobis. (X»d cum comefiio, animatorumque perceptio cum atyciavit eia, -----que au mis. „ Et poft pauca. Quam enim tudetcfta-Daudiflentindignatii funt, dc converfi in fedi„ ris carnium comeftionem, dominus Jefuscum tionem contra nos, ut credimus, cogitaverant „ luis difcipulis comedit, faciens Paicha quod quomodo nos dolo confunderent. Et mittentes ad nos fena quarta, hora quafi vefpertinaro­ „ fecundum legem . Et non dicis quod faftu„ rus erat myfterium hoc prxnominatum uigaverunt nos diligenter, ut quinta feria mane „ cens: Volovobifeumcomedere Pafeba. (Jt enim accederemus ad concilium : fit fic falutato con­ cilio & foiuto cum pace dc amore recedere­ ,, per communem modum confundat te verimus ab invicem. Mane autem faôoaccedimus „ tat, non in principio facit myfterium , ut „ non neges, fed ait , poftquam ccenaflent , ad concilium, dc invenimus omnes ibidem con­ „ accipiens hxc dc hax, dixit hoc eft dc hoc gregato·, dc cum cis multitudinem copiofam plebis, dc apertis januis (edit concilium in atrio „ de hoc.* Et non reliquit locum malignitati . patriarch·. Nobis autem relidentibus inter ex­ „ Oftendic enim quod poftquam comedit Pateros dixit patriarcha: Dum fpes fuerat pacis, „ fcha Jodeorum, dc poftquam creoavit, venit „ ad myfterium . “ Renuentibus illis audire pacifice locuti fuimus·, fed ex quo ngnefctmnt , aiu&oritates fandorum, creperum nobis oppone- qmd frufirati fumus jpe n^ra ,, rvg««M/ vos « de Evangelio Joannis. Λ» intraverunt pre- E qmd ,pacifice audiatis nos, O ifia ifia fola ditia com . torium Judci ne contaminaremur , led man­ fummabit negotium . Deinde fubjunxit : Dedsducarent Pafcha. Quibus refpondimus , quod ftis nebis in feripti s fidem Romana ecclefia , & iUam voluimus per provincias mnon eft credendum Joannem dixiife contrarium infpeximus, alita evangeliftis. Ad quorum queftionem ita firas & gfi**** tf nationes promulgare, & quia rfaata efi nobis, voluimus quod omnes audient , refpondimus; Ut comederent Pafeba, ideft cibos Palchaks. Sic enim legimus in veteri tefta- C cogmjcant fidem Romano ecclefia. Placet ne zncnto Pafcha fuiflc vocatum ; & hoc erat di- vobis bec ? Et rcfpoBdimus : Placet. Hac enim ôuœ Luna XV. Et quia jam magna pan noftis tranfierat, de voluntate Imperatoris receffimus ab invicem. Ccflavimus ergo Dominica liter tauM·* /dew Romania ecciqfia, quam will & lecunda feria & tertia dc quarta a difputa- fcripto rradsdûmtr. Et his diftis obmutuit. Surriooe ; mirantes quod expeftarent, mifimus ad rexit ergo unus in medio concilii habens charT 2 tam Condi. General. Tom. XXIII. 30j CONCILIUM 906 Çÿ* tam magnam, & incepit legere chartam, eu- A tX cxftodsat ad bonam ecclefia fua dominum im-—^-·— —— — jus principium tale erat: „ Dederunt nobis in peratofem: nec oportuit eum-mirari, nec conque- ANNO anno M feriptis venerabiles apocrifarii fanâiffîmi pa- ri ri dedenobis. Christi nobis\am . beamfatu fatisfedneut fecimuse^m cumeo.eobs , tX cum 1 iu,STI ’» ?? »eterts Romane, quod Pater eft plenus eius licentia & gratia receflimus. De licentia & ** „ Deus in fie * Filius plenus Deus a Patre gebjpeditiione patriarcha vel concilii non curamus : oce . „ ni tus, Spiritus S. a Patre Filioque procedens ipfe enim novit caufas. Vnde «m credimus nas „ &c. “ ut in precedent! feripto continetur: aliquid contra Deum vel hominem in ,boc deliquif„ Et qui illud non credit, in via perditionis fe. Deinde locutus nuncius concilii, & repli­ „ ell. Ad hoc reipoodimus, quod fallum ell. cans eadem verba, que dixerat alter , iubjunEt leâo feripto ooilro inventum eft nos ferixic .· Ecce Spiritum veflrum, quod dediftis conci­ pfiiT: : Qui credit Spiritum S. non procedere a lio, remittit vobis dominus meus patriarcha cxm Filio in via perditionis eft. Nec fuit inter eos, toto concilio , rogans vos & deprecans fcriptxm , qui diâamen verborum illorum intelligeret . quod dedit vobis dominus meus patriarcha , de Deinde introduxerunt auâorttates 'pro confir­ azymo remittatis ei . Praterea mittit vobis limatione fux fidei, quarum una ' ' ’ fuit ' fere fum- teras fuas, quas rogat , ut deferatis fa-tiiffimo ma, quod Spiritus S. procedit a Patre. Inter Dpupa. Mittit etiam vobis totum concilium fidem muhas tamen introduxerunt auâoritates pro quam tenet & credit tX prodicat de praceffiono confirmatione fue fidei Damafi Pape, qui di­ Spiritus S., & hanc fidem referatis ad prajentiam cebat .* Quiasmque non credit Spiritum S. efle domini papa . Ad hoc refpondimus : Chartam proprie a Patre, anathema fit. Ad quod refquam concilio obtulimus, ideo dedimus ut habe­ pondimus: bias credimus Spiritum S. efle a Pa­ rent omnes fpeculum fidei Romana ecclefia , ut bis tre proprie, (X qui hoc non credit, anathemati­ qua ibidem feripta funt' diligenter infpetits corde credant & ore profiteantur tX a'ii/ prodicent, tX zetur. Dicimus etiam Spiritum S. eflè a Filio proprie, ficut dicit B, Cyrillus : tX qui iftud non idem dicamus omnes, tX non fint in nobis fchifcredit, fimihter anathematizetur. Item introdu­ mata ; & ideo iftud fcriptxm recipere noluimus , xerunt aliam audoritatem, qua, fi bene reco­ fed pro fpeculo illis relinquimus . Similiter feri­ lo, fuit B. Bafilii , cujus lumma talis erat , ptum quod nobis dederunt, noftrum eft, tX fpecuquod Spiritus S. ftutt a Patre Ü non aliunde . lum vel potius fcandalum fidei fua ; & ideo red­ Ad quod refpond mus: hoc eft verita/ , dent vobis nolumus , fed domino papa & ecclefia quod Spiritu/ Patre„eft, non aliunde ,— _ r------- S. a -------—&-----------------. . illud efferemus in teftimonixm fidei, imo potius Hoc eft non de alia fubftantia, quam de fubftantia perfidia ecclefia Grec orum, tqfi, ficut fupra di­ Patrie. Introduxerunt & multas alias, fed illae tium eft, illud revocaveritis affenfu totius conci­ plus videbantur effe contra nos. Confiderantes lii. Omiffa igitur contentione node illa recefigitur quod nihil profecerant, patriarcha ma­ ferunt a nobis. Et mane iterum accefferupt , nu & verbo filentium indicens , quia rumor fit diâa verba iterum replicantes, minati funt, magnus erat in populo, cogitaverat, ut cre­ quod nifi gratis daremus, afferre nobis déter­ dimus nos , faâo filentio commovere contra ra non permitterent. Et in talibus detinuerunt nos populum. Nos ideo caventes nobis , frau­ nos ufque ad horam tertiam diei . Tandem dem fuam gratia Dei in capita fua retorfipoll longa certamina & contentiones multas mus. Nam fado lilentio fic attendente diligen­ ita refpondimus.* In terra veflra fumus·, aufer­ ter univerlo populo diximus: Crediti/ Spiritum re nobis poteritis, quod petiftis: gratis autem ha­ S. procedere a Filio vel non? Refpondit patriar­ bere non poteritis . Et his dictis rccellerunt . Tempus erat prandendi. Prandentibus igitur cha: bio/ credimus quod non procedit a Filio . Et fubjunximus : Sed B. Cyrillus, qui prafuit illis fic nobis, habuimus confilium quid tace­ remus. Et convocaio illo milite, qui venerat tertio concilio anathematizavit omnes illo/, qui ...» ........ ·-··--hoc non credunt. Ergo vos eftis anathematizati. ex parte imperatoris, quefivimus abeo, Si ex Item vos crediti/ tX dicit is, quod corpus t hrifti pracepto imperatoris babuiflet iter noftrum impe­ dire, ant non ? Et refpondit. ulofit hoc a me non poteft corfici in azymo. Et hoc eft haretivtl λ domino meo, imo pot iu r veni iter veftrxm cum. Ergo vos eftis butretici. Quia invenimus expedire. Et nos audientes hoc convocatis nutu vos hareticos tX excommunicato/ , pro bareticis ciis , quos nobifeum miierat Vatacius, praece­ tX excommunicatis vot relinquimus. Et his dipimus eis , ut equitaturas prepai arent , quia ftt recellimus a concilio, ipfis exclamantibus recefluri eramus . Qui praeparaverunt . Quod poli nos: Imo vos eftis beret κι. Condiximus cum a udi (Te t Chartophylax, qui venerat ex par­ igitur inter nos, nos non comelluros illa die te concilii , acceffit flt prsepofita admonitione pnufquam licentiam haberemus ab imperatore recedendi. Et obtinuimus.* vultum umeri tur­ de chartha reddenda, fententiam excommuni­ cationis tulit in nuncios noli ros , fi nobis ul­ batum fic commotum ollcndit nobis imperator, terius in aliquo defervirent . Quod audientes 5|uah contriftatus fuiffet, quod difeordes recelnuncii honcribtis librorum nollrorum depofitis, eramus ab invicem. Fadum ell autem ut li­ centia accepta ab ipfo imperatore mane (abba­ pCelTaverunt mmiflrare nobis. Accepimus ergo ti recedimus a Nympha, fic continuantibus no­ t'libros noltros portabiles, & committis aliis li­ bis dieas noflras venimus Dominica ufque ad villam qua: dicitur Calamus . Et cum effet ho­ ra completorii venit nuncus imperatoris Vatacit, venit fic alius nuncius ex parte concilii: & lalutatis nob1· neramus , reverteremur, & fententiam latam fic dicit : Quod quidem fons Deitatis Pater faceret revocari, & quxeunque eflent difta vel η eft , Filius autem & Spiritus , theogonia? fafta contra nos, laceret emendari. Ex omni, Deitatis funt, fi fic dici decet , rami theo eigo noftrum voluntate, divertimus aa quod­ phyti ( id eft, a Deo pia» tat i ) aut velut dam cafale ibi propinquum, & remi fimus fiaflores & ( e ) fubftantialia lumina , ex fatres pro libris ; qui cum veniffent ad cafale , eris feripturis accepimus. Qualiter autemhote ubi libri dimiffi fuerant , acc effit Chartophyfunt, neque dicere, neque intelligerepoilibiperferutatus cft omnes libros,. dc omnes le eft. Item in cpiftola in qua 'de myflica farcinas noftras, nec non & ipfos fratres aptheologia tradat, fic dicit: In exemplis qui­ prehendir, & (corium duxit eos in cameram, „ dem aciD Divinitatis, i^ivmiiaus.principales tau principales proprietates lati& chordis laxatis tandem invenit chartam, &B„ davimus , qualiter Divina & bona naturr accipiens eam dixit.- babeo quod jn^fivi. Inr ,, lingularis dicitur, qualiter terna lis, quse fit terpretationem tamen illius charte, priusfafta „ qux in ea dicitur Paternitas & Filiatio , translatione, nobis refervavimus. „ & quid velit fignificare theologia Spiritus : „ qualiter ex immateriali & individual! bono EPISTQI.A, SEV PROF ESS1O „ praxordialia bonitatis lumina prodierunt, & potnarebu Nicmti, Ü itntverfte fynodi Fiym„ ab ea qur in feipfo & in fcipfis, ficinadinpbuu Grucorum, mifiu ud Senilifimum D.Gre· „ vicem cortcrna oullulatione fola petmanfcgorium ÎX. (a) ,, runt impertita. Haec quidem tertius decimus apoftolns Dionyfius, nui folum fontem fuperRedimus in unam Deitatem, qux in Pa­ fubftantialem Deitatis Patrem dixit, & quod ea tre , & Filio , & Spiritu fanfto adora­ qux in fuperfubftantiali theogonia funt , non tur & glorificatur ab omni creatura; imprinciconvertuntur ad invicem, ita quod & Filius & cipiatam, quantum ad temporale initium; inSpiritus tanftus theogoniam, id eft , originem creatam, creaturarum omnium faftricem ; om- Deitatis _______________ t habeant , ___ fed... in_________ folo eam ____ Patre ___ elle nipotentem , fuper omnia poteftatem haben-Cinlpiciendam , & ipfum fontem, & radicemeffe tem, & fine fine . Confitemur principium naFilii’ & Spiritus & luminum emifforem fibi cotuiale Patrem Filii, & Spiritus ianfti : quo sr ternorum & prxcordialium luminum, videli­ Patre ante omnia fxcula impaffibiliter & in- cet Filii & Spiritus . fiuxibiliter (i) illuxerunt Filius Ex Spiritus fan­ „ Item Gregorius Thaumaturgus: Siqurradus, non hoc prius, & illud pofterius, fed fi­ „ tur quomodo unus Deus eft ; fi ex Deo h mul Pater, fimul Filius, & fimul Spiritus fan­ „ Filius: dicemus, quod juxta principii voca- dei. dus, aequali honore Filio & Spiritu (c) a Patre „ bulum, fecundum quod unum principium eft procedentibus, Filio quidem nafcendo, Spiritu „ Pater. Et poft pauca iterum dicit.· Si diceautem fanfto procedendo. Neque enim funt in „ rint impii, quomodo non funt tres Dii tres Trinitate duo fontes, aut duxradiccs, autduo „ perionx, & fi (/) non unam habeant Deitaprincipia, ne tx. duos Deos confiteamur. Quod ,, tem: dicemus quod Deus principium & Pavero propter hoc nobis unus Deus cft, (d) quid­ „ ter eft Filii, & ipfe Filius imago eft & gequid adoratur: quia folus Pater eftprincipium, ,, nimen Patris, non frater ejus ; & S piritus & fons, & radix Filii, fic Spiritus, telles om........... _ r...,____ _ eft. ^... Et jam pridem per p/ , „ fimiliter Spiritus Dei ni exceptione majores funt duo magna lumi-D„ prophetam David: l'erbo domini caelos dicitur P/*‘' ·’* paria , fanftus Gregorius Thaumaturgus , & " , & *“ Spiritu " „ firm.~viffe oris ejus omnem virtuGregorius Theologus . Quod autem folus Pater „ tem eorum. Et iterum dicit.· Et propter hoc principium, & radix, & for.s Filii & Spiritus „ unus Deus eft, quia principium Pater eft : fit, telles abfque exceptione funt prxdifti fan„ qui autem duo principia in Deitate dicit , fti, magnus Athanafius, & totum Nicxnum „ duos Deos neceUe Çç) eft effe ut fateatur . generale primum concilium, & Joannes Chry„ Et iterum idem dicit : Perfeâus autem eft foftomus, & maxime pix his omnibus, qui re­ „ Spiritus fandus, ex Deo per Filium datus velationes caleftes vidit, magnus Dionyfius , ,, his, qui adoptionis filii funt. Hxcexfermoqui os Pauli faftus eft, quemadmodum Pau­ „ ne, quem de fide edidit idem fandus Grego· lus Chrifti.- quorum teftimonia ita fe habent . „ rins, difta funt. Didicit autem ifte fandus Sanfti Dionyfii ex cpiftola fuper Divinis nomi„ hujufmodi theologiam per fanâum cvangcli,, nibus edita. Eft autem & diferetio infuper„ ftam Joannem , ad exhortationem beate VirPion, dc „ fubftantialibus theologiis non fola quam di„ ginis, ut dicit fandus Gregorius Nyifcnus , Div. nom„ qui vitam ipfius refert. Do&rinc autem ip- ^turri"*** quod fecundum ipfam unionem inconjun„ ûe conjunâa eft, & inconfufe una quxque E ,, fius verba funt talia: Unus Deus Pater VerHac duo „ thearchicarum * ( a tbeos fy urcbt qi:od efi prin„ B? vivi, Sapientix fubfiftentis, & virtutis fic dduac «■ ” efi princeps, ) hypo,, ch a rafteris «terni, perfeâus perfefti genitor , MS. ficutet-» ftafeon ( id eftt unatpuepu Deitatis fubflan„ Pater unigeniti, Filius unus dominus, folus Urn aribice- „ tiu. ) Sed quod in ea, qux in fupcrfubftan„ a folo, Deus de Deo , character & imago w»a Sedit. m tja|i theogonia (id efl , a tbeos , tpeod eft „ Deitatis, Verbum fine principio, Sapientia ,, Desu, tF gmos tpeod eft femen; id Dnsi· „ per quam univerfa confiftunt, omnia comtf num feminism ) funt, non convertuntur ad „ prehendens , & virtus totius creaturx crea, ,, invicem. Solus autem fons fuperfubftantialis „ trix. Filius verus veri Patris, mvifibilis ex in- lax, & C a ac „ xi, («) Dentur virum» ex Cod- PP. Qti es &c. & Eccard (*) tarera». (e) fupcriubftamialiai tr Jk eAiw . (fi unam . (r) «fie ut flte. (e) Spiritu £tnâ«. (d) quem adaranw ■ }o, aconits CONCILIUM j.o ,, invifibili , .incorruptibilis ex incorruptibili ,Amifit* nullum perturber; bonam voluntatem—“ “~* ANNO — immortalis i-------- __ :-------------------------------------------enim jnjfliQt* pofiut, feu notavit . Nam jJ*1*!. ac cx immortali , anernus merCHRIST! ni. Unus Spiritus fanftus, qui cx Deo exi­ fa libro liai* prophète invenitur ipfe dicens : η ftentiam habet* & Filium manifeftatus ho* Dmmmt asife mr, dX Sfirilv tjiu. Et boc qui #·/. «»minibus fanotcfcit, imago Filii petfeâa pcr- diligenter legit, fatclligct. (Jius eft autemhu, fefti. jufiaodi tefltmonk» magnus Bafilius, ubi eoo- Kobmi.L·Hxc funt de revelatione. Qûdam vero non tra Eunomium tradat: ac propter hoc & fanintelligentes quid dicunt * vcl dequoafinnant : ftut Gregorius de Spiritu dixit quod haberet illud quod dicitur, fotusexfoto, ikcalumnian- exiftentiam cx Deo Patre, manifeftatus autem tur, qupd folus Films a fok> Patrw * tanquam finffet hominibus per Filium, ac ad certitudi­ Λ Spiritus non ex Patra foto fit, Veritas au­ nem manifeftatioais, hujufmodi fubjunxit: Si­ tem aliter fe habet; fotus enim Filius Dei a cut & Spiritus imago Filii eft. folo Patre eft, omnes autem hominum filii non Irem de geftis primi concilii. Dixerunt SS. 6^ a folo Paire fumut, fed a matra : fingulare patras per Leowium ad phtlofophum : Accipe fa Deitate (a> intdligendum eft* id eft* quod_unam Deitatem Patris, qui genuit Filiuminefnon ex aliqua materia confiftit, (i)prop«terim-B„ ' “ labiliter . ................ft Filii* qui ex eo natus eft,&Spi„ ritus S. qui procedit cx ipfoPatra. Item de materiale & (implex & individuum Divinas na­ tur*. Duale autem materiale eft* & de his * ,* eifdem capitulum fexagefimum fecundum : que materiei fubje$a funt: folus enim Pater ** Addentes unfti patres dixerunt ad philofoeft genitor, id eft* a quo procedit Spiritus fitn- „ ohum de fonte , flumine, & aequa * per „ Leontium epifeopum.* Illud autem intelligeu• n ftus, (c) vel prolator & * provolcus ; ft folus Filius genimen Patris* ft folus Spiritus* id eft „ dum eft* o amice de cetero veritatis philoa Patre procedens, vel procedure ft (d) pneuma ,, fophe, quod fontem intelligimus, qui fluvium Patris. Qui autem dicunt a Patre ft Filio Spi­ ** aque generat.· omnis enim fluvius, ficut noritum effe, dualitatem fingularitatis genitricem ** ftt, fontem habet genitricem: deinde prove„ nit quidem fluvius de fonte squat, fed nul· dicunt, quod neque in numero verum repetitur, neque fitnplicis & incompofiix natum proprium „ Ius vocat fluvium fontem * aut fontem flueft, fed compotite ft materialis Ifte autem ** vium; fed fisos quidem fons nominatur, & *, fluvius fluvius nominatur * ft uterq; eadem fanftus, ficut de Spiritu fenfto ab evangelifta ** . Cum autem quis de,_______ flumine * aut de Joanne didicir, fic ft docuit, ft ea idem evan„ aqua ____ __ ,_______________ gelifta , fecundum Gregorium docuit, que ipfe C „ fonte aquam haurire voluerit * mutat nomen. ra evangelio fcripferat: fcripfit ille inevangelio „ , Non M“ enim dicit J!-:-----vade J- & hauri, & *- defer ------πύ1 ­ ο ,, quod Spiritus S. tx Pétri pnetiitz fcripfit ipfe , hi fontem aut fluvium* fed aquam.* & una etiam ut dicatur* Spiritus vrritétis * ac fi­ „ quidem natura eft, tres tamen pcriooas nocut ipfe fcripfcrat, fic fanfto Gregorio reve- ,* j minande * focs, fluvius, aoua. His quoque fimilia Chryfoflomus ficribit tn Cbnrfoa. lavit . Sermo autem de Spiritu fanfto fic fehabet: fennooe i illo* Hmvmms rrautuS* qui fic faciIterum nobis beati David fpiritualiscithaUnus Spiritus fanftus ex Deo exiftentiam ha- pit; 1 &c. & exemplum hujufmodi apertius oftenbens, & per Filium manifeftatus hominibus in- ra* 1 notefeit. Vides quare dicitur Spiritus effe Fi- dit, < proponens unum effe fontem, & non duos. m-.-----vero Gregorius Theologus apertius «>. lii r pro eo quod per Filium (e) exiftit manife- Magnus 1 exemplum hujufmodi declaravit. Dicit enim in flatus hominibus: ft defade fequitur. Imago « Filii perfitfta pcrfcfti.· imago autem Patris Fi- fermone i illo ad Evagrium de Deitate : Sicut luminis radii individui* qui habentes nalius eft, & propterincommutabilitatem vel in- folaris I ,* turaliter adinricem in feipfos quamdam ha­ commutabile fubftantiac, ft pro eo quod Pa­ trem mundo manifeftavit · Dicit in evange-D bitudinem, neque aliunde feparantur* neque ab invicem dividuntur, & tuque ad nos gra­ lio.* Ati vidit vidit & Pétrw . Et ite­ tiam luminis dirigunt five mittunt : eodem rum : Àiééiftftévi butmibxs acavea ituatt . Et modo Filius, ft Spiritus fanftus* duplex Pa­ iterum.- fga clstrifitrui tt fiprr ttmuv. Simili η U. JM. tris radius* fit ufoue ad nos lumen veritatis autem modo Spiritus eft imago Filii. Spiritus adminiftrant, & Patri uniti funt. At que­ enim fanftus fuperveniens ad difeipulos ejus , madmodum ab aliquo aquarum fonte duo ft implens eos miraculorum gratia , clarificafluvii manant* flt pofitione quidem dividun­ vit Filium io mundo , ft innotuit omnibus * tur, fluenta adinvicem (f) humoris qualita­ quod Deus verus eflêt . Scriptum eft enim , lé. t. tem unam & eamdem habent* licet fpeciaquod ipft ntt cUrifitébit , fafe dt mn* étd~ liter uterque fe fluat.- eodem modo prima pitt . Sic enim mundanus rex , qui non po­ caufa Pater, fons vite, duplicem quamdam* teft in regno fuo femper praefentialiter adefle, Filii & Spiritus fanât gratiam nobis mit­ ft videre, mittit multoties imagines fuas: ho­ tens non (g) aliquando inufia fuftinuit partio­ mines autem , loco illius ipfas videntes imagi­ nem , neque (Daliquam diminutionem fuftinuit nes, ficut ipfum venerantur eafdem, ft ad ip­ paraliorum ad nosacceflttm: hi ufque ad nos fum honorem transferunt. Sic & Pater, cum E accefferunt* & a Patre nihilo minus permanFilium in mundum mifit, notus faâus eft om­ ferunt infeparabiles. nibus hominibus Pater effe, & Deus fine prin­ Quia igitur de primo concilio mentionem fis- Athmf. cipio; ft Filius veniens cum came in mundum * ft ülufiones ft paffionesfuftinens, fepultusfuit, cimus, producendus eft etiam magnus Athana- “°»· m. ft refunexit, & afeendit in cœlum, & mifit fins, qui in primo emicuit concilio, defermo- **^1»· Spiritum fanâutn difeipulis fuis : ac miraculo­ rum virtute innotuit, quod qui crucifixus ft fepultus extitit, & refurrexit, vere fuit Dei Fi­ lius ft verus Deus. Hoc autem quod dicit , (4) intel lijtnj·. τη tft inimarerule. (A) id cl » P.tre (r, extint. ne asterne effentic Filii & Spiritus contra Sabellianos edito, qui incipit .· Fides Judaeorum „ contraria eft fidei Gentilium. Judci unum „ Deum colunt* Gentilesplures: Judaifmusop____________ · _______________ » pofi* p.opter immateriale . Weft a quo &c. Hit giefemé àt/JI, firm tf" (j; enim autem (/) non aliquam (é) illorum GRIGORIÜS NYMPMvCÆ FRrtMERIG η. ΓΜΡ. p.a WIMFHÆÆ. $. lUDOV. B. HL. JIX pofituscftfiOEthwcifino. Hoc videntes exem-A mult· auâoritates ipims fanât, que pro noftra ——-----ΑΜΉΟ -■----— nunc ——- alivnati iumw ab his , ----------- /* .·faciunt: _. _ j ------- ·_ *ιλιλ pium, etiam dogmate fed eas------------propter/·-fermonisproCHRISTI ” „ qui —: ethnicizant ------ Z.I. fub -----nomine pretermittim^s Chdftiauilmi . »item de fierrno„ , ‘«II· >ne fiu»Ai Gregorii Theologi , ubi traâat de N *xûn». ,, qui opus Dei audent tbcologtzare, id «Λ , „ Deum vocare & adorare. Separamur autem „ dogmatibus dC ittftitutione- epifeoporum : < *· ·» „ ab hisqui judaizant ficqui Chriftiauifinom in » Servet quidem fermo meus , quod unus „ JudaKmo corrompant, qui deinde Deum ex „ nempe eft Deus, vel ad jus caufatumFilio, „ Deo negantes, unum Deum juxta Judeos dic. Secundum caufa dc Filio dc Spiritui prae­ ,, dicunt ; non ideo quod foius non natus, dc ferentis; non quod compofiti funt vel divifi , „ foto fons Deitatis eft .· prupterea dicentes Ergo fi propter hoc nobis unus Deus eft qui „ ipfum efle folum Deum, fedtanquamcarcn * adoratur, quia fine caufa, ve) ad (d) jus cau­ ,, nm Filio, de fine fruâu exiftentemviviVerfatum eft Filio dc Spiritui (r) preferentis : qui „ bi dt fapientis vena. Vide dc in hoc loco duas caulas dicis in Trinirare , necefliras tibi „ quod foius Pater fons Datatis eft, dc quod incumbit duos etiam glorificare Deos. Cum au * 9 proptma unum Deum dicimus , urna unus tem Seiritus non fit caufa alicujus confubftan. fons Deitatis Pater eft. Si autem feFiliusfonsB tialis bypoftafeos, nec Deus etiam eft , quod cft, ficut quidam dicunt, duo utique dii.Item blaïpbemum eft, jm« éimittiittr ei nrjtet i»fr · * de difputatione fafta cum Macedonio : St po­ feati, arpw i» futxn. natur quidem efle natur· dc Deitatis Patris Item in fermone illo, ubi traâat de Spiridt Filii, dc (0 Spiritus , qai ex ipfo patre ,, tu: Nobis unus Deus eft, quia una eft Dei * filium éSufus eft : xovcsurth xu/AuTpaurdc „ tas, dc ad unum ea que ex eo funt refpc * ,, dum habent, licet tria dicantur : ac nec hoc . id eft , adorabilis , dc cui ,, latria exhibenda efl, demonftrabhur . Item „ magis Deus, di illud minus Deus , neque „ de eodem fermope. Sicut enim Filius , qui n hoc prius dc illud poftaius, neque de volun„ in natura omnia habens Patris, ficutFilius , „ tate dividuntur, neque virtute feparantur . * „ dicit de feipfo ; quod uifel fecit eteeeiffe, „ Item de eodem. Quandoquidem ad Deita „ tem rcfpedum habemus, dc ad primam cau> „ ut bonorum principium ad Patrem reducat. * „ fic de Spiritu audi ikum dicentem, quod cum ,, fam, dc ad monarchiam, ideft, unumprin„ cipatum: unum eft nobis quod imaginamur. „ omnia in natura Deitatis, ficut fpiritus Dei, „ Cum autem ad ea in quibus cft Deitas, dc n haberet, ad caufativum tamen ipfam reda,.C„ ad ea que ex prima caufa fine tetppore.fi„ cit dicens: Nm feptettetr » femetipfo, fed fu *-' ,, milique gloria ibidem funt tria fiintqu· ado­ „ fMfUftt *ediet, vrnttfrg funt „ enuuenciebit vobis: ÔC quod: ille dr mms oeci- rantur, dec. Ubi fact qui male interpretantur,■ „ fiet, fcilicet de Patre. Item de eodem di£> mediatum dc immediatum? Sanctus enim doftor » · · /· ·Λ^ mIavIx ex prima αα ·«1α dixit Jm··· , a a_ aA*. a m ifte /îaeaàlé fimili gloria caufa patre vi· ­ „ putationis fermone. delicet , Filium dc Spiritum fandum iiluxiflë . Dixit Macedonius.· Tria ergo ingenerata diItem de eodem ex fermone ad Heronem philoΜ „ cis? Refpondit idem fanâus dicens: fed non lophurn: Vere Filium dico Filium , qua fo,, incaufata, nec etiam fine Patre. Etenimin„ litarie dc (f) foius dc tantum , ( neque enim » eeneratus eft Spiritus, fed noa incaufatus , dc Pater eft) fit in totum (g) Filius, dc totius,dc ,, habet enim caufativum Deum, cujus Spiri>, ab initio. Nota quod Filius, tantum Filius, », tus eft. Licet, fi ingeneratusFilius, fed non totum Filius, fed non etiam irpo/JaAruc·* id » eft fine Patre, habet enim patrem Deum , & 1 .. . JM M a quo & natus eft : Pater autem dc ingene(eft, quod ex eo proceflio fit , vel prolator · Item io fermone de his qui navigio ex Ægy- id. or. „ ratus cft, & fine caufa, dc fine Parre. Idem » de eodem : Credimus in unum ingenitum ~ pto acceflerunt. Si autem omnia, quas habet „ Deum Patrem omnipotentem Spiritus autem ; Pater, Filii fiint, pratercaufam, omniave„ fauâus dt (ς) poeuma «xiftens Patns, fem„ ro que funt Filii, funt dc fpiritus praeter fi,, liationem , dc prrrer illa que (f)icmporaiitcr de „ per eft in manibus mittentis Patris . deferen„ ipfo diâa foot propter ma hominem , (i) „ tis Filii. Idem de eodem Capitulum feptua„ gefimum festum, deteftimonus feripturarum ,, tneum honorem, dr propier meam falutem . „ de communione fecundum naturam Patrisdc „ , Nota fitltem hate, quomodo ficut dixit quod », Filii dc Spiritus fanâi. Quid eft Deus? prin1 Filius omnia habet, que Patris font , prêter „ cipium omnium, ficut ait apoftoius , unus < caufam , non dixit quod eodem modo Spiritus M Deus Pater a quo omnia : etenim Verbum omnia < habet, que Filii funt pneter caufam .· dixit pnster filiationem. Si enim feiret quod Id. or. ]t, », ex eo generative, dc Spiritus ab eo proceifi- fed I „ ve . Item idem ex epiftola ad Serapionem Filius quoque caufa effet Spiritus, non uti­ „ mifla, de Spiritu fanâo: Nonne male fen, que tacuilfet. Item de eodem. Si enim Fi­ », iientes de Spiritu fanâo , neque de Filio fenlii dc Spiritus dignitatem far en tes, ipfos effe fine principio ponere debemus, aut ad aliud „ tiunt bene? fi enim reâe de Verbo feutirent, „ feutirent etiam fane de Spiritu fimfto, qui g ,, ipfos referre principium: neceflie utique foret „ cx Patre procedit, dc Filii exiftens proprius, „ ut ita (A) honoraretur , vel inhonoraretur ,, dc ab eo datur difcipuhs, dc omnibus, qui „ Deus, aut illud quod contra Deumeft,apud ,, credunt in eum. Audiant qui bene de Spi„ nos periclitaretur. Si autemquantumcumque ritu fanâo non fentiunr, qualiter neque de Fi„ extuleris Filium, five Spiritum, non fupra lio bene fentiunt. Sanum namque intelleâum „ Patrem pones, neque a caufa alienaveris : de ipfo fanâus ifte docetficefle, fcilicer,quod ,, fed illud ad Patrem fcilicet , bonum geni ex Patre quidem procedit ; proprius aurem Fi,, men , dc mirabilem procefltonem referes feu lit cft, tanquam qui ab eo difcipulis datuseft, ,, reduces : quxram a te, o Philagennife , & ac omnibus fidelibus datui . Sum etiam dcaliz „ Phil anarch a , id eft, o amice ingenerati dc „ im(·) KUmimo W tf infrt rltiniiat ; tum V ilofem* Me* Judeorum .... */««« «d Gentil» ^hxts âttf ■ rina.·»"·* (t) »««>·#· (d) ad incauüitum (r) piefirendis (/} («Uut tout if) Füius e!{. » . ,, ell : ex ipfo eodem autem fit Spit itus cft, fic dixit : Nifi ego »kiero, Parucletut non venie <·’«!· ’ r·· non aliunde. Hoc autem quod dixit , non ud w . Man-feftum igiftrr-eft quod Spiritus „ abunde, qutd aliud notat, nifi quod fpinius Paracletus ex Patre provenit vel progredi· „ non fit ex alia aliqua bypoftatt, nifitantum tur, & in filio permanet . Sicut igitur ifti „ ex hypoftali Patris? Item idem io ijumone vetcriS Rm.r pontifices de Spiritu fanâo do­ tJ ! illo quem edidit contra Eunomium exponetis , cuerunt, fic & nos alumni nova: Romx cre” ----AUiutf tu* fecerunt me me: di dimus, neque addentes aliquid, neque detra. ........... _ & , pitfmivermt , ----------’· cit dtras manus cfle Patris, Filium & Spiritum . C hCU(CS . St enim fcirent, quod Spiritus a Fi­ Item Ailutui. contra Atianos fic Sabellianos lio ficut a Patre procederet.· hoc nullatenus Atbrnif in ternione illo, qui fic incipit: Repugnat Juoccultaffent, neque ex medietaie fidecn docuifcom. t daifmus ethnicifmo: Spiritualité: filius ex Deo Sabrib . fent. Ex parte enim confiteri veritatem, fic ex ,, eft, fic Spiritus ex Deo eft: natura Filius a parte celare , non eft patrum orthodoxorum : „ Patre exivit, fit Spiritus a Patre procedit : & maxime in verbis, quz de Trinitate funt , ,, led Filius quidem a Patre nafcendo, Sprrnus ubi etiam prztermilfa minima parte, magni „ autem ineffabili ter ex Deo . periculi caufa efficitur. . Rifil. rpii!. Item Bafil. in epiftola miffa Greg. fratri fuo, Veniamus quoq; ad teftimonia S. Greg. NyfT. M · ad Gl»£. in qua tradat, de differentia ufix fic bypoftaqux de Spiritu iaofio dixit. Sufficit vero divul­ Nyff. feos. Quia igitur Spiritus fandus, a quo om­ gatum ab omnibus fanftis patribus, qui in fe­ nium bonorum diftnbutio fuper terram abuncundo concilio convenerunt, fecundum fide» „ dat, a Filio nempe pendet, cum quo indifymbolum , ubi ex Patre procedere Spiritum „ ftanter comprehenditur, a caufa autem Pafandum apcrtilïïme diftuin eft , non addito „ tris exiens habet effe, a quoficprocedit.Hoc .quod ^Uvu ex Filio. <·<·»ι Nam m & uov hoc icvuuuum fecundum mm conci1 .■ » r*Pneumatomaclium — „ notionale proprietatis, qux fecundum hypo-^fium contra» aMacedonium ftafim eft, fignum habet .· quod per Filium .fic id cft , Spiritui repugnantem , a pneumate , cum eo cognofcitnr, fic quod ex Patre fubfiquod eft Spiritus, & machi, quod cft pugna, ftat : Fi bus autem, qui ex Patre procedentem extitit celebratum, qui dicebat Spiritum fan­ Spit itum, per teipfum, fic cum feipfo cognoâum effe Filii creaturam. At fi fcirent fan­ fcens, (olus more unigeniti ab ingenito lumine ât patres, qui in ipfo concilio congregatifue· refplendens, nullam fecundum proprietatem no­ runt, quod ex Et lio ipfe Spiritus haberet exitionum communionem habet ad Patrem, vel ftentiam, hoc nullatenus tacutffenc, fed dixifad Spiritum S. Et quomodo tu dicis commu­ fent utiq; quod non effet creatura Filii, fed nionem habere hypoilaticam Filium ad Patrem, ejus pneuma, ficut & Patris. Qui de Filio pro­ fuia «qualiter ex hypoftafi Patris , fic ex hypoftafi pter hoc mentionem minime facientes, ad Pa­ ilii ipfe exiftentiam habet? fic hoc fic ad aliud trem folum reduxerunt caufam exiftentic Spi­ inconveniens habens, quod confundis duas hyritus : & fic equidem torus orbis terrarum. poftafes, Patris, fic Filii, in tinamhypoftafim. Ex hoc fecundo genctali concilio fymbohim Sjcut enim in Trinitate communionum fingufidei accepit & tenet ufque hodie. Illis autem, laritatcm habet: ita fi, ficut vos dicitis,com- ® ?ui dicunt quod ea quae privatim ab aliquo munionem hypoft.tticam habet Filius ad pa­ andorum feripta fuerunt , firmiora funt his trem, neceffe erit vobis etiam unam peifonam quz communiter fit in concilio fuere ftatuta , Patris fic Ftlti confiteri. non decet refponderc .· der i forium enim eft , „ Item Damafus papa Komanus, de his qux fi hoc folummodo cogitetur. Tamen ut ipfos D·»*·· F«p· Paulinum Theffalonicenfem metropobtanum ex majori abundantia devincamus,proponamus feripta fuerunt. Quicumq: non dixerit Spii num in medio ea, qux privatim ad Abladium a S. fanftum ex Patre effe, omnimode , vere , fic Gregotio Nyffcno feripta funt.· „ Incommutaproprie, ficut fic Filium, ex Divina ulla , fic ,, bile natura: fatentes, qux fecundum cxcau-Nyfi-cn.orit. Deum Dei verbum, anathema fit. IfteDama„ fativo fit caufatum eft, differentiam nonne- ad Abla» gaW φΗ non ifiorum i>) id eft fame natter dteft hamtno modo ; oan. ncc &-· (') profert tutem tubum i frmetipf®, mittit fpirinim per os uoa .. c >»J GRBQCNUUI p. IX, NIMPHÆÆ. ab alio A bufdam canonicis fic fcnbentcm. „ Si non eft—----------- gamus, in quo folum difccmi ui ANNO „ invenimus, hoc quidem caufa tiv „ ex Deo Spiritus S. per Chnftum autem eft : CHRIS I I „ omniuo non eft , adeo quod dctnmentum ,, dere, illud vero cx caufativo. ,, quod ex caufa eft, aliam nirfus diflerenttam ,, quod in ordine fit, ipfius cxittentiae comem- n»fii „ intclltgimus . Hoc etenim* dt proxime ex „ ptum habeat fic totius fidei negationem . “ w primo; illud per id quod eft proximo ex pri- Quod eft autem huiulcemodi detrimentum ? „ mo . Diâa quidem ipfius ita funt. quod cum omnes tan&i paires a patre proce­ Refpoode ergo mihi, qui ex adverfo in fe­ dere Spiritum doceant, fic quod per Filium ho­ cundo fymbolo addidifti » quod ex Patre iF tx minibus datur .* ilii qui cx oppolita pane funt, hlio Spiritus S. procedit, nunc iterum, quo­ dicunt quod ex Filio Spiritus exiftetrtiam ha­ beat , per Filium autem fit ex Patre . Hoc eft modo contraria tibi ipTi fcribis qualiter jnteldetrimentum , qtiod maguus Baliluts fidei abligis prsdiftam claufulam, fcilicet, per.id quod eft proxime tx prime, de Spiritu hoc diftum negationem dicit. ** Item fanftus Cyriilus in capitulis contra Nc*"*’ efle? Si dices quod ex Filio exiftentiam habet , .... . fed quia . ftorjum excommunicatum in nono vidcliccicaproprie & vere fpirftt», Filius exPasre fic OBpitulo dixit fic: Qutcumqueunum dominum l - eft,. .propterea . " Spiritus ex Patie eft. ~ quanta inconvenientia ! abftulifti enim caufam noftrum Jeiuin Chnftum glor dicatum fuifle a „ Spiritu , fic eo tanquam aliena virtute ufum exiftentia: Spiritus a Patre.* & folum Filium ,, fuifle, fic ab eodem fpiritum recepifte , ut fontem exiftentic Spiritus dogmatizas; fic im­ „ poflet adverfus immundos fpiriius praevalere , ples in hac parte illud proverbiorum impoftibi„ fit in homines Divina miracula cxcicere , le , c converto dicens; forfom λ ftxmiuibut re,, fit non potius proprium ejus Sprtiium efle e edunt foatei; & flumen dicisaqu* caufativum, iron fontem, unde & fluvius fic aqua exeunt . „ dixerit, per quem miracula operatus eft : “ anathema fit. Huic ergo verbo adhrrens vide­ Sic fandi patres in Nicaeno concilio dixerunt. Oftendis autem & Damafum papam menda­ licet, & nox pohut proprium ejut fpintum eJe Thrxfor. com juj cem, qui anathematizat eos, qui non dicunt dixerit, Theodorctus epifeopus inter aha mul­ them v.Cy , , ex Filio, aut per Fi nil·. proprie fic vere ex Patre Spiritum procedere .* ta dicit; „ Sr Γ tanquam . “' * . ,, lium exiftentiam habentem, proprium dicis qui autem dicit, quod procedit, nempe Spiri­ tus fandus ex Filio, per Filium autem fic ex ,, Spiritum effe Filii, o Cyrille, blalphemum .. Patre, timeat hujus terribile interdidum. Ve,, eft en hoc i»uc , ficut miu impium nuptum id m projicimus. piujn.nuu>. Crc« r. ** ■» muniamus Caipbam fle didum qus, qui dixit A verbis, id eft, blafphemiis fle pravifoquiis, qu* — ·-■ ANNO quod blaTphemaftet : fed refponfum Chrifti adonimis incaute a Neftorio dida funt , vis capiCHRIS Π ramus fle veneramur ut verum. tutarum pugnat. „ Illo enim dicente de SpirtIdem S- ÇyrilL Joannem Antiochenum fic „ tu fando, quod tantam gloriam largitus fuiffenodum ejus, cujus parspofiffuna idemTheo„ fet , quod demonibos ipium terribilem fe· dorelus erat, recepit, flt focios ipfos habere „ ciflet , fle afcenfioaem et ad fe largitus cfconfeflus eft, flt ex tunc cavebat fibi ne fcri- „ fet ; ac eodem, ficut de aliquo homine noberet de Spiritu fando, quod ex Filio profun­ „ bis ftmili,’ una. haec proferente fada fuit nederetur flt emanaret, fice. que habere fcandali „ ctfTario exqommunicatio ; non quidem conmateriam videbantur . Poft refponfum tamen „ tra illos qui dicunt Jefqm glorihcatum fuifejus ad Theodoretum fadum fer ibit Joanni „ fe a Spiritu, id eft, quod humanatum iuifAntiocheno eptflolam de concordia, vel uniti· „ fet Verbum Dei ; fed contra illos potius, vam, qu* fic incipit : Exultent coeli flt l*te- „ qui ipfum'dixerunt virtute Spiritus ut alieNullo modo „ n* ufum fuifle. Et contra hujufmodi hatreCyrill. q>.. tur terra : flt procedens, dicit ,, commoveri , vel concuti ab Inquibus fufti„ fim repugnans fefttaavit oftendere ,. qualiter „ nemus flatuiuip fidet, id eft, ndei fvmbo- B n alienus non erat Spiritus/fandus ab ufiauni„ Ium , quod a fandis noftris qui io Niaena „ geniti Filii , neque dominus Chrifti , fed ,, civitate convenerunt pro tempore ftatutum „ «qualis ei honoris.,, Atque in multis fer„ extitit : nec etiam permittimus nobis vel monum fuorurd , hujufmodi intentionem ha, aliis aut didionem mutare', de his qurcontait. Quandoque quidem dicit, quod profundi­ ,, tineatur ibidem\ aut unam faltem tranfgretur a Filio ncut a Patre , quandoque quod „ di fellabam, memores exiftenles illius , qui emanat a Filio, quandoque quod diftribuimra „ dixit / Nt tmfÿrtiùtris ttrurnu fntpitrrFilio , interdum quod Spiritus eft Filii : haec Pw· · mj, quar pojiterwtt pttrts tui : non enim ipfi autem ad unam tantum intentionem refpictunt, erant qui loquebantur, fed Spiritus Dei Patris quod videlicet non eft alieuus Spiritus fandus „ qui ex Deo quidem procedit, eft autem nou ab ufia Filii , flt effunditur ex eo non quod , Filii alienus fecundum ufi* rationem. Poft per participationem ipfum Spiritum fecum ha­ hire iterum Poto * exiftente patriarcha ConProclo beat, ficut omnes jufti ; fed quod ante omnia ftantinopolttano feribit quandam epiftolim qui­ fecula quidem Patris fic exiftens fle Filii, etiam bufdam monachis, cujus initium eft : Ddigen- .in ... .. leipfo, non in Filio requiefeit flt permanet, tia do&rinc, flt diligentia laboris veftc* ca-Cfficut 1Cut fandi docent : perfunditur autem non ritatif .· in qua totum fymbolum fandum nar­ ufia Spiritus, Deus enim non effunditur, ficut rat , ac expleto fermone, in quo de Filio traait Chryfoftomus in fermone quodam , quem „ davit , incipit tradare de Spiritu , feribens de Spiritu fando edidit, ubi dicit, fe donum Cyrill. in rxpofitfpn- „ fic t Explicato fermone quem beat iff. patres Spiritus. Item breve refponfum fuper prsdidis boli. », de Chrifto ediderant , fecerunt dc Spiritu de omnibus qu* ad qu*fl ionem videbantur per­ „ fando mentionem . Credere enim dixerunt tinere , ab eodem magno Cyrille fodum. Ipfe „ in eum quoque, ficut fit in Patrem , A in enim ex debito expolitor eft ferroonum fuo­ „ Filium . Çonfubftanrialis enim cis eft , flt rum, qui interrogatus quomodo diceret Spiri­ „ profunditur utique, id eft, procedit ficut a tum ex Filio proprium , non dixit, pro eo „ fonte ex Deo Patre : diftribuitur autem creaquod ex Filio procederet , fed quod non effet „ tur* per Filiam. InfufHavit namque apoflo-_ a __ Filio alienus , videlicet fecundum naturam. „ lis fuis dicens ; -decipite fpirihtnt fawifum: QuodI autem fecundum naturam alienum non Cyrill. iK „ In fuperioribus autem epiftol* ifta dicit : eft,' rproprium ____ ...eft ____ ______________ fecundum naturam_ ;______ quod „ Editam ergo fltinftitutam a fandis patribus, _ lent it Ômoufion. Non autem omne quod’ fe„ qui in Nic*a civitate convenerunt , fidemθeundum naturam propriam eft alicui, pm ex „ lervaverunt fine tranfereflione & alii fandi co eft. „ patres, qui poft illos fuerunt, flt qui dodoPoteramus etiam alia vobis teftimonia pro­ „ res populorum , fic lumina ecclefiarum, fic ducere tam de fando confeffore Maximo con­ „ optimi artifices myftcriorum fuerunt fecun- cordantia noftro dogmati per omnia, & mul­ „ dum concilium.,, IdemCyrillus in hoc ter­ ta , fle efficacia, fle quibus contradici non poftio concilio notans, quod fle ipfe fecutus eft, fet, fle cum evangelits convenientia de Spiritu fic cui ipfe prefuit : qualiter enim didum ef­ fando, quod ex Patre procedit, fle quod Spi­ fer tertium concilium, nifi fecundum fle ter­ ritus veritatis dicatur .■ quam a fando Sophrotium fequeretur. Item idem Cyrillus.,, Nihil nio patriarcha Jcrofolimitano ; qu* teftimonia „ penitus defuiffe vel pretermiffura effedeomnifextum concilium approbat , fle etiam a la­ „ bus qu* ad falotem funt neceffaria, inveniet pient iffuno fle B. Joanne Damafceno , qui in- υ,π,,Γσ.ΐώ, „ quis tn fandorum patrum confeffionibus, id ter alia multa, fic dixit : Spiritum Filii dici- «. de Me „ eft, flatutis qu* condiderunt de reda & in· mus, ex Filio autem non dicimus . Sed quia antx*Ja*· „ comparabili fide , ad reprobandam omnem p.ad prolixitatem nofter fermo extenfus eft, in „ hrtcfim , dc obturandum os blafehemum, choc * fermone fignamus . Recipimus omnes · Ferte „ ac ad certitudinem dc firmitatem iHoram, traditiones apoftolorum tam feriptas quam non'fa™***·· feriptas. Veneramur feptem facra fle generalia Ηλ'^·“λμι 1 „ qui rede infide incedunt.,, Sciendum nam­ que eft , quod idem fandus Cyrillus magnum concilia, fle quos illa receperunt recipimus; fle certamen iniit , fic multos fermones propofuit quos reprobaverunt, reprobamus. Et ritus eccontra Neftorii herefim : qui Neflorius inter clcfiafticos, qui tunc tenebantur, fequimur, dc alias blafpheraias fuas , hoc etiam de Chrifto hadenus cbfervamus, ficut a fandis apoftolicis dicebat, quod miraculorum gloriam dominalitcr ecclefiis per univerfuir. mundum exiftentibuis Chrifto Spiritus fandus largitus fuiffet : boc tradita fuerunt : ac ficut regat purpura indu­ ti animam fide orthodoxa dari flabimus ante Cyrille» iB autem non eft verbum meum, fed eft verbum teipoaf. ad ipfius fandi Cyrilli inrefponfo quod fecit Theotribunal Chrifti, fle per eam regni Chriftileri■ ,dorito in nono capitulo excommunicationum: ■ mus participes, intercedente immaculata domi­ reprchnfion. ™odoreu ubi talia dixit : Accedens dixi, quia injuriofis na noftra Dei genitrice, fit femper virgine Ma­ ria, I JI ? GREGORIUS N Y M P H JE ria, cum omnibus fandis, qut pro fide certa( verunt certamen dulctlEmura , per quod meruerunt coronam immarcefcibiiem dc gloriam fempiteraam . Fiat hoc , Pater omnipotens, * fv Cm« genitor unigeniti Filii tui, dt * provolem Spi■* 1 1^2' x u‘us ,u’ ί·ω^1 - Amen, Amen, Amen. Chnrtht&UM fttnu Dti «clgfin Caftnniia. pnUlnntt jfniinut prtpfntta liktlhat nnftrn cafefJinnit , & fiitt , pratptn fnnAenat fntrinreinrturt tna gtnnnln , fuaw Tkapnltni ttttu jfntiotbttt , ptrfm/icM ttinm fnnfii cat Hit JitkÂr'M· x G. C Hi, Mipr. Nullibi adeo diCufaGra rorum fvretimenta pro paruiMci ilia ta hared Wi conge ÎU, ncqv· ia alii» corum fmpii» qua oocurranm, tn concilio Florentino, Mgue apod comiwarfifa·. St a»· . : Æ FRfDERIC II. IMF. . .Λ S. ΙΑΙΙΛ».· umov. R. rm. FR. > ·· ««npe· ®*· - ■**> »d — twx· ttxporii cditi«NH*M txfiràiMS ; cema ΕκιΪμβ hr ANNO bent («hitMMM . Nam vat earem' vb iaes conAAit aiP·- CHRISTI irem ewant famam , friacMum . radicem , tu» limii»,|. : quod varum aft , nn Parer fa ptiacifaun, fata ptincipfa. Fdiu» vero miam piarfpfam t& . Μ ρτ,η«<· Num de priadpi· . Vat aagam FUfa caufalltatem (piuaAi e* aaciqua Graecorum 7 quam habet Parer : quod verum fft refluait Filiam . Vel «deruor Spiriti|n fiaftura procedere a Patra ftt njiom.TQjMm loquaarti n^wm fa fmfa Mhtrere cum locutione Latinorum. fatyiu· RvUt Beibrfan cardinali· . NtqM· aichkpifcofi » «ntrene habita pro imtom urrfafjne ecciefe in concilio Flo­ rear· , nccnou ipfanvtonciHum, atque •nulli. gui data opa­ ca, tie hic comrnverfia icripireum. Fugiebant autem phrehm UlaA , procedere ex, vel a, vel de Filio , judicaam m'hat prwpo&ionn rationem deootare peincrpii : putantm mO redario en illd loguendi modo ftatfai infarri duo principia · Ut varo parecpenmc rationem unhM principii coartare cum fmeemia Latinorum , faciltu· 9t alarriu, tMJera fubfcripietum ; M vidttv tS ia conchihoae concilii Fioreatifa, & ex ire qu· pAa tat ia concil» Li*duaaafi lub Gregorio X. DECRETA JUHELII T U R O N E N S I S ARC Hi EPISCOPI PRO ECCLESIA Br I OC EN SI Anno MCCXXXIIL ühtUm Dei Qrntin TnraenfittHt nrckiepifcapnt .C Statuimus infupcr quod nullus canonicus vel einttiktuCirtfti fidtlikiu prnfentti litterns infpe- clericus de 1 choro ** ' Brioccnfi " ' a pulfatione ma­ Λ/ru', fnlnltni in Daim». tutinarum ufque poft magnam Mifiam , dt a Cum in Brioccnfi dicecefi vifirationis officio pulfatione nonx ufquepoft completorium, fine fungeremur» nos ad Briocenfcin ecclefiam ac­ fupetlicio intret ecclefiam Briocenfem . cedentes , nuxdam in «a ad honorem Dei dc Statuimus prxterea, quod de redditibus fer­ ipfius ecdcux , venerabili Fratre noftro Wil· vitio ecclefix deputatis , canonicis qui horis Icimo difti loci epifcopo , dt canonicis quos intererunt, per aliquem vel per aliquos ad hoc invenimus ibidem , prxfentibus & confentiena capitulo deputandos , fiat quotidie diftribu­ tibus, duximus (latuenda : qu* fi bene cuflotio» tali modo : Ad matutinas fcilicet, qua­ diri contigerit » ipfa ecclefia Divino fervitio, tuor denarii, ad magnam Miflam^ tres dena­ concedente Domino » non privabitur in futurum. rii ; ad vefperas, duo denarii deputentur : ita Statuimus liquidera quod Ccptem canonici, qui quod fi difti redditus ad diftributtones iftasper in villa , Briocenfi prxbendas fuas percipiunt, totum __________ ___________________ c_____ anni curriculum faciendas_____ non portent ad parochiam Briocenfis ecclefix vicarium unum fufficere, faltem temper adventus , & qtudracligent , quem epifcopo prxfentabunt, & qui Dgcfimx temporibus fiat diftributio, ut io aliis ab eo curam animarum habebit . Vicarius ve* ' * temporibus ” fit defeftus potius quam .... in iftis. ro prediâus duos capellanos fecum habebit, Confiderantes etiam quod in dida ecclefia fint quos epifcopo prxfentabit ■' ita quod ipfe vi­ quxdam' pingues, surdam vero tenues prxben­ carius & duo capeUani prxdi&i parochis fer- dx, cum dignum nt, quod qui in vinea Do­ vire tenebuntur» dc etiam majori altari ecdcmini fabaoth par pondusfuftinent dt laborem» fix Briocenfis, dc horis in eadem ecclefia inpari recompenfentur mercede ■ (latuimus quod terefTe. Vicarius vero omnes redditus pnrochix poll obitum quinque canonicorum, qui pinguio­ prxdirtx percipiet, exceptis peregrinorum obla­ res habent prxbendas, omnes in diâx ecclefia tionibus » dt Madi decimis, qux didis feptem adaequentur prxbendx, fic fcilicct, quod quilicanonicis remanebunt : dc etiam vicarius perber canonicus pro grofla prxbenda xx. -libras folvct eifdem quatuor libras amnir penfionis. percipiat, ratione ciqus refidentiam lex menfium Tenebuntur autem jurare tam vicarius» quam vel in iofa.ecclcfia facete teneatur, vel infehocapeilani fui canonicis memoratis, quod reddi­ la ubi fit.ftudixm generale : fuper quo dc te­ tus tpfixum, qui ad ceram manus devenient, neatur .. . capituli t____________________ t_____ , quod fisi confenfum requirere; fideliter cuftodient , dc reddent eifdem . Atii £ tamen eidem capitulum non poterit denegare. autem quinque canonici per fe, fi voluerint» Λ -χ—·- vero prxbcndis ·· fic ' «·. · · cccle -· ­ Duodecim th ipfa defrrvient in ccclefia memorata. Quod fi non fia adxquatis, refiduum , fi quod fuerit, fer­ iecermt , cantor dc archidiaconus Guillelmus vitio ecclefix depuretur Decedentibus vero ca­ vicarios faccrdotes in ipla tenebunt , ita quod nonicis, fi prehendam' vacare contigerit , quae uterque eorum centum folidos de redditibus valerem viginti librarum excedat, de ilia viprxModx fu* vicario fiso annuerim concedet. gmti librx mfttruendo canonico afhgnenrur , dt Guillelmus vero canonicus dc diaconus vicarium refiduum communitati canonicorum applicetur. diaconum in tpia tenebit , qui- de redditibus Cum autem pt abend* minoris valons quam prxbendx. fux fexaginia folidos percipiet anviginti librarum vacaverit, fubftittiendus in ea ntiatim. Magjftri vera Willelmus de Alta vilcanonicas ipfam in flatu illo habeat , donec la, dt Petrus de Moncontor vicarios fubdiacopoli obitum illorum quinque canonicorum qui nos tenebunt ibidem, quorum uterque dc red­ pinguiotes habent prxbendas ; ita quod ipfis ditibus coram ipfonan quinquaginta folidos andefundis, omnes prxbenda: tam pingues quam tenues ad viginti librarum valorem, ut diÂutn nuatim habebit. Oac. Ganni. Tom. XXIII. Va eft, J i | CONVENT. MOGUNT, 3“ "eft, redigantur , & refiduum fervitio ecdefizAaddiftas duas pndbeudas allignandas', refiduum—-------- " .Juerit : fervitio Briocenf» ecdcfiz deputetur. Christi deputetur. .· , »n. Epifcopus vero prxdi&us ecclefia; fuas-ho­ Capitulum vero memoratum gratiam fibi fa. norem dt exaltationem defideraiu, ut iu diâa âam ab’epifeopo tenens mempriter', dc volens '■'* ecclefia canonicorum nutnerus augeatur , ad fe ëi reddere non immerito gratiofum : cedepreces 'noftras conccflit capitulo Briocenfi ecfias de .Pkneet dc de Henanbian, ad ufus epi' defiam de Ploidran, ab. ipto, poft obitum per- fcopalis «nenfz antea deputatas, conceifit eidem ............ fonz quz in przfcntiamm tenet eamdem , in liberali ter dc benigne, ab ipfo dc luis fucceflbribus in perpetuum poflfdendas .' Λ perpetuum pUfidcndam . De qua nos .volentes Ut autem ifta ordinatio futuris temporibus 'quod non folum in Briocenfi ÿcclcfia per vi­ carios vel per capellanos, fed & per canonicos inviolabiliter ___ ,____ z> _________ ___ _____ obiervetur., ftatuimus quod inftifacerdotes ferviatur : de confenfu ipfius epifco~-. tuendus .epifcopuspoft confécrationem fuam, pi dc canonicorum, qui tunc erant przfentes, -antequam recipiatur in ecclefia Briocenfi, juftatuimus, quod cum didam ecclefiam vacare " ret. «•«•r fe Λ* fcrvaturum eamdem, x...:ιι« îfuo ..« & earn γfigillo contigerit, capitulum in ipfa ponet- vicarium, figillet .· fimiliter quilibet inft i tuendus canoni­ epifeopo, ut curam animatum ab ipfo habeat, ci» , antequam ei ftallum in choro, & loci» prxfentandum , qui fecum unum capellanum in capitu'o afligncrur, juret fe fcrvaturum camhabebit, dc tenebit y cui certa portio Mf pro­ dem ; & quod denarios diftributionum, nifiho-. ventibus ipfius ecclelicrelinquetur. -Dc refiduo ris interfuerit , non percipiet, nec praebendam vero fient in ecclefia Briocenfi duae prxbendx fuam, hifi 'refidentiam in ecclefia Briocenfi fefacerdotales , aliis przbendis zquales, in qui­ cerit, ut fuperii» eft expreftum. bus epifcopus duos creabit canonicos, qui jp Aftum apud S. Briocum de confenfu vene­ fua inftiiutione jurabunt , quod in ecclefia rabilis fratris noftri Wilklmi epifeopi Briocenfis , qui pr.xfentibus litteris figiliym fiium apBriocenfi per fie defervient ; & quod infra an­ num a tempore fu® inftitutionis fe facient in pofuit fic .. dc confenfu etiam __________________ , qui canonicorum, presbyteros ordinari. Quod fi non facerenttunc in eadem ecclefia przfentcs erani. Anno przbcndz ipfo jure vacarent,'dc aliis ab epiDomini millefimo duccniefimo trigefimotertio, fcopo conferrentur. Nec. poterunt epifcopus vel menfe Oftobri. capitulum tettipus hujus prorogare . Si quid _ Ego “ Petrus primo vidi hanc chartam, anno vero de portione, quam capitulum percipiet in Domini millefimo ducentefimo trigefimoquarecclefia memorata , ultra quadraginta libras, to,, dic Jovis poft Epiphaniam Domini Domini.. to CON VENT U S MOQUNT1NUS ADVERSUS QUOSDAM DE HARES! INFAMATOS, Anno Domini MCCXXXI1I. celebratus. Ria trat in Germania Stadingorum barçfis, D Moguntinus ( archiepifcopus Conradus) de ma- Coavcitvs. damone magiftro ufa , qui fe multiplice/ gifter Conradus de Marburg , Moguntiz conformai a. induebat in fecretis .·_ c. eorum feboiis , in .·_ ventum epifeoporura dc comitum atque cleri­ quibus horrenda flatilia perpetrabantur. Ad eam corum fecerunt pro quibufidam infamatis de * 1st*, t. re- excudendam Pontifex 'htteras ad Conradum Ma· herefi. Inter quos comes dc Seine accufatus, jiftii,ep.i,j. purgenfem ex ordine Pradicetorum dedit , quibus inducias purgationis ulteriores obtinuit . Super hortatui eft , ut perfido/ revocare niteretur a fee· reliquos vero qui non cotnparuerunt, praediUre ; fi pertinace/ effient, /aeram in eos militiam ftus. Conradus de Marburg, ibidem populum compararet. Paruit Conradut pontifici/ mandato, cruce fignavit. Quapropter ilfi felie' amaritu­ ut ex anonjmo Scbafnaburgeifir continuatore indinis commoti , jam difto Conrado in reditu telligimus : qm ad annum MCCXXXll. Circa infidias juxta Marburg ponentes , ipfum una Rhenum, inquit, dc alibi, innumerabiles haere­ cum Gerardo Minoris ordinis fratre, probate tici , per magiilrum Conradum de Marburg, vitse viro, III. Kai. Aug. crudeliter occide­ auâoritate apoftolica examinati , ac per fen- * rum runt . auu Addit :: noc Hoc anno nzrencorum hcreticorum mnuinnutentiam fiecularcm damnati , igne combufti mera multitudo per totam Alemanniam igne funt. Fuerunt autem pnefente eodem Cowrado cremata eft : multoque plures hzrefim abjuraErphordiç quatuor combufti. Anno MCCXXXIII. verunt. rex (Henrietta Fridcrici Imperatoris filius) dc O CON- AD CONVENTUM MoGUNTlNUM* 5M ®· A D *‘n CO N V ENTUM 314 MOGUNTINUM 2» caufa iareticorum Stadimorum , & fro ïi/cutienaa quorumdam de har^fi delatorum querela, jfnno JIJJ. bahtum A Ex M«*fi A JfOgtttdhno conventui ab D D I T I O . Henrico Germania A lium fratrum noftrorum archiepifcopi Mogun·■-’■ & *' epiteopi -—' —: Hildefenfis, —r- -*Ίledi -Λ: Cl - — tmi, ac di filii no- · ftri * magiftri Coraudi de Marbunh, prxdica- * Decoritoris verbi Det , grandi moerore plens & im- de in v.uS. menfo dolore non vacue nubis cxhibtix con tinebant, inter diverfas herelum species , qur εΧ'Γ/ tib« Suppl lo.ll.xVl rege" ' incitamentum ' ’ rege- ·indicendo praluiffe non duitto Gregarii papa IX. litterae , quibut regem /•Utcitavtt, borcticot.Germania invalejientet coer­ ceret . Hat ergo interat , tanquam rerum ad tunc conventum fpeilantium portionem , bic dan• dat arbitror acceptat ex Martem atnecdot. to. 1. Ml· 950. EPISTOLA GREGORII PAPÆ IX. ΛA Henricxm Friderici imperatorir filium. De quibu/dam barcticir Germania. peccatis exigentibus Alemanniam infecerunt, «pudbuiiu·»! una ficut deteftabiiior ceteris , fic & genera- ‘»-Nu’en,b· lior univerfis , que non lolum referentibus, fed eliarp audientibus eft horrori, in nobilibus membris ecclefi· ac vatie potentibus jam eru­ pit - Hac enim eft omm diffona ratipni, omni pietati contraria , omni cordi odibilis , ctrle" ftium omnium & terreftrium inimica, contra* quam non lolum homines ratione utentes, ve­ Regorius epifcopus, fervus (ervorum Dei, rum etiam ratione carentia , cum hec peftis dileûo filio nobili viro Henrico, cjriiTimi eorum excedat infamam , immo & ipfa ele­ in Crirto filii noftri Frcdcrici Romanorum im ­ menta debent infurgere & armari . Hujus pe­ peratoris , illuftris femper angttfti , Jcruialem ftis initia talia perferuntur. Nam dum novit ius & Siciliae regis, filio S. A. B. in ea quifquam recipitur, & predidorum pri­ Vox in Rama audita eft, ploratus multus mitus fcholas intrat ; apparet ei quadam fpe& ululatus, Rachel plorat , videlicet pià ma* cies ran·, quam bufonem confueverunt aliqui ter ecclefia, filios quos diabolus madat &pernominare . Hanc quidam a pofterioribus , & ' dit , quafi confolationem non recipit , quiat quidam in ore damnabiliter obfculantes, linfilii more vipereo matris vifcera lacerantes,, guain belli· infra ora fua recipiunt & falivam. ipfam interimere maluerunt. Nam multitudoiçHcc apparet interdum indebita quantitate, & dolorum urgentium, quibus ut parturiens ma* quandoque in modum anferis vel anatis ; pleter ipfa circumdatur, vociferari eam, & dice*- rumque etiam furni quantita'em aflumit. Dere .-Ventrem meum doleo, cum propheta com*> inde novitio procedenti occurrit miri palloris pellit. Cum enim omnis creatura ufqueadhuc homo, nigerrimos habens·oculos , adeo exteingemifeat , fecundum ApoftoIum , & partu­■ nuatus & macer, quod confumtis carnibus fo* riat ; genitricis ecclefis lacer uterus viicerumi la cutis relida videtur oflibus fu perducta . Hunc fuorum dolore turbatur , que feri lingularisi navitius olculatur, & fentit frigidum ficut glamorfibus difeerpuntur . Ille iiquidem coluberr ciem; & poft ofculum catholic· fidei meinotortuofus, quem, obftetricante manu Domini,, ria evanelcit de ipfiuscorde totaliter. Ad conde cavernis propriis , carnalibus kilicct homi­■ vivium poftmodum difeumbentibus & furgentinum cordibus eduAum legimus, & contra eos> bus , completo ipfo convivio , per quamdam pugnat extrinfecus, in quibus imriiifecus jami _ ftatuam , qu· in fcholis hujus effe foltt, denon regnat, & quorum dominium intus perdi-Dfcendit retrorfum ad modum canis medbcris dit ; bella molitur foras novam perfecutioncm catus, niger, retorta cauda; quem a pofterioecclefi· Chrifti : immo verius fponfo Chrifto ribus primo novicius, poft magifter, deinde per per miniftros fuos operarios iniquitatis inftauordinem finguli ofeulantur , qui tamen digni rat. Ipfe enim qui a principio in vernatenon funt êc perfe&i. Imperfedi vero qui fe dignos (letit, fed mutare in mendacium nititur veri­ non repueant, pacem recipiunt a magiilro, fic tatem , ut latius lue fraudis virus effundat, ceteris fingulis per loca iua politis, didifquc perdere pugnantes animas elaborat , ne fetus quibufdam carminibus, verfus catum capitibus I . fidei, quam ex amore divino couceperant, ad inclinatis, per fe nobis dicit magifter & pro* Îet tum valeant confummali operis pervenire. ximo. Quis h«c percipit ? Refpondcnre ac di­ Jode nos qui caufam tenemur fecunditatis cente tertio , Summus magifter : quartus ait, ejus habere , quafi fecantis perfidis mucrone nos obedire debemus . Et his ita peraftis exconfcindimur, dum in fuis vifceribus haeretico­ P unguuntur candelx , & proceditur ad fediftirum feindentium ejus uttrum venenatis fagtttis ^mum opus luxurie nulla diferetione habita in­ novi erroris & confufionis appetimur inaudite; ter extraneas & propinquas. Quod fi forte vi­ totufque in amaritudine funditur Ipiritus : effurilis fexus, fuperfunt ^aliqui ultra numerum mu* fum eft in terra jecur noftrum , turbata eft lierum, tandiu in paiLones ignominie in deanima noftra valde, ac impletus eft doloribus fideriis fuit invicem exardentes mafculi in maventer nofter . Defecerunt pr· lacrymis oculi fculos turpitudinem operantur. Similiter & fe­ noftri, fit fuper tam nefandis abominationibus mina immutant naturalem ufum io cum, qui contremuerunt renes, omnia vifcera funt com­ eft contra naturam, hoc ipfum inter fe damna­ mota : reprimere lacrymas dc continere fufpibiliter facientes. Completo vero tam nefandiffimo federe, dc candelis iterum rcaccenfis, finxia non valemus. Sicut enim litters vencrabtgulif- G 3M * AD CONVENTUM MOGUNTINUM . gU US gulifque in fuo ordine coniti tutis , dc obfcuroAqui dat omnibus affluenter, potentes funt ope-——·· ·-■·-·*-· re ac fermone; ipfos rogandos, ac monendos ANNO ——------ fchoiarum angulo, quo non tarent perdiiiffimi duximus in Domino, ac hortandos, in reinif- CHRIS Π anno homines , quidam homo procedit e renibus Christi fujfmn falgens, & foie clarior , ficut dicunt » fionem eis peccaminum injungentes, ut fumant & dcorfum infipitus iit catus, cujus fulgoi il­ relinam ad mitigandum dolorem, fle vulnera luminat totum locum . Tunc magifter exceripiorum fananda . Accedant Angeli pacis ad Ï;ns quid de vefte novltii , fulgido illi dicit ; exhibendam eorum plagar ihedclam, fle ad corfagifter hoc 'mihi datum do tibi · Illo fulgi­ reâionem eorum diligenti follicitudine ac follicita diligentia elaborent. Quod fi forte , ut do refpondente ; bene mihi fervivifti ( pluries ferrum per monitionem eorum' extrahatur de tc melius fervies, tua: committo cuftodie quod dediili. Et his didis protinus evanefcit . Cor­ vulnere „ non fueritdefiiper eis datum; flcipfopus etiam Domini lingulis annis'in Pafcha de rum computruerint adeo cicatrices , quod pla­ ga ipfa quafi penitus defpeflfta noluerint ad manu recipiunt facerdotis , dc iifad ad domos fry u -------------------- . fuas ore portantes , in latrinam projiciunt in linum matris ecclefiae prona mente redire, contumeliam Redemptoris . Ad bsec infielicifli---------- ... ---------------------tantam ac -----------------------------talem cautionem de -con ver Gone fu* mi omnium miferorum gubernantem ccdeftiaBflc perfeverantia exponentes , quod de recidiva pollutis labiis blafphemantes, aderant delirando ipiorum perfidorum de cetero nullatenus fie cœlomin Dominum violenter, contra juftitiam verendum ■* ’ *-­ , quia ’in tam grandi fle *gravi! — mor fle dotofe Luciferum in inferos detrufifle . In bo recurrendum eft ad validiora remedia » ubi hunc credunt etiam mi feri, dc Ipfum affirmant medicamenta levia non profuerunt; fle emo­ nendum ferrum fle ignis vulneribus , qux fo­ cirlcflium Conditorem, fle adhuc adfuam glomentorum non fentiunt medicinam , putridis nam, pnccipitaro Domino, rediturum, per quem, cam eodem, fle non ante ipfum fefperant *tcrcarnibus, ne partem finceram attrahant, am­ nkm Raritudinem habituros. Omnia Deo pla­ putatis, advocent contra eos receptatores, deciti TOn agenda fatentur , fle potius agenda fenfores : fle ipfarum fpiritualis fle materialis gla­ pneftantem. Pidetw bie aliquid dtfffir. qua odit . Proh dolor ! quis umquam audivit dii . talia ? quis tam nefaria cogitare, quis tanum „ Reliqua conventus hujus aâa brevi com„ non poterit abominari perfidiam ? Quis tante , pendio ab anonymo Schafnaburgenfi tradita „ perfidis poterit non irafei ? Quis contra hujus , fle nihilo latius a Labbeo deferipta; hic fu„ lius narrare pergo ex autborc de geftis arproditionis & perditionis filios poterit non accendi ? Ubi relus Moyfi, qui una die ido- *·, chiepifcoporam Trevtrenfium in Veter. Mololatrarum viginti-tria millia interfecit ? Uoi „ num. Martenii tom. IV. pag. 244. tum fle „ apud'Eccardum in Corp. Hift. Germ. eft zelus Phinecs , qui Judxum cum Madianitide uno pugione confodit ? Ubi eft zelus Igitur fupra memorati fanftx catholics fidei Elix, qui quadringentos quinquaginta prophetas zelatores , acerrime hxreticis infiftentes, cum rufticanorum hominum utriufque fexus innu­ ad torrentem Cilon gladio interemit? Ubi eft Maihatix zelus , cujus furor fecundum legis meram multitudinem, tum contundendo , per diverts loca peflum dediflent, appofocrunt fle judicium adeo eft accenfus, ut indiens truci­ daret Judxttm immolantem idolis fuper aram? divites impetere atque magnates . Inter quos Ubi eft auâoritas Petri, qui Ananiam fle Sadum comitem Honricum de Seyna aggrederen­ tur, mirum quod comes ille, qui magnae cru­ phiram pro eo quod Spiritui-Sanâo mentiri delitatis efle dicebatur, litteras citatorias fibi a non timuerint exarfit ? Certe fi contra tales terra confurgeret , fle iniquitates ipiorum coeli magiftro Conrado tranfinilfas cum xquanimitate fufeepit , ftatimque ad confilium cleri & fydera revelarent, dc manifeftarent eorum fré­ ·—:t ,_ regis rCgj, quoquo quoque ----------------tera toti mundo, ut non folum homines, fed religioforum tutus *.--------convolavit etiam ipfa elementa conjurarent in eorum ex- & epifeopum. Quid plura? Faâus ch conven- tus epifeoporam ac prtncipum cum rege Hen­ cidium fle ruinam , ipfofque delerent de terre rico apud Moguntiam, in feflo S.Jacobl, ubi, facie, non parcentes fexui vel stati, ut eflent comite comparente, fle magiftro Conrado in cunftis gentibus in opprobrium fempiternum, caufa deficiente , accufatoribus fle teftibus refiultio de ipfis fumi non pofTet fufficiens five lientibus, aliis fe coa&os vel circumventos, in digna . Ceterum licet magna fit horum pefticomitem mala dixifle fe fatentibus , aliis dc lentium contritio velut mare , fcientes tamen odiofa pnefumtione * notatis, rex alium diem * E^’r<1· quod non eft abbreviate manus Domini, ut ad ventilandam altius caufam edici voluit. Cofalvare non poflit, fle excoquere ad purum fcomite autem mftantius petente , ut ad finem w riam eorumdem , fle omne ftannum auferre caufie tenderetur , archiepifcopo» Trevircnfis compatiendo cx intimo cordis fuper contritio­ ne eorum pervalida, ne nobis valeat imputari, E dixrr dixit ad comiicni comitem .* domimu dominus ruciis meus rex vuic vult , quod cam circumligare correftjonum fafeiis ne- quod caufa ifta difleratur; ’ fle ad populum .'de­ nuntio vobis, quod comes Seynenfis hic rece­ glexerimus, dc manfuetudinis oleo confovere.* ac fperantes quoque ut ille , qui etiam iratus dit pro homine catholico fle inconviâo . Et magifter Conradus fubmurmurando ait : Si connon definit mifereri , non femper continebit fins pietatis vifcera fuper cos, fed de illorum viAus eflet, alia ratio eft A quo conventu manu transferet calicem ira: fuse, circa corre- cum magifter Conradus fumto regis fle eptfcopt Mognntini conduâu recederet, reverfiirusin ftionem illorum pervidimus laborandum. Quia tua, in via interemtus eft, una cum faciofuo vero in ore didoram archicpifcopi, epifeopi, flemagiftri Conradi non eft verbum Dei alliga­ Gerardo quodam. tum, qui ineo infundente gratis fuse imbrem, 3*7 “TSf"’ MOCUNTINUM CONCIU >*· (ί,Χ, cJjX ■” tr MOG UNTI NUM CONCILIUM “‘ Λ Simioo Moouhttho yfaae i»33. iiicHitnscoro totown. A Nonymus Erfordlenfis in Chron. a Schan- A uterque convenit difcrimen detnonfirat . Illud Λ nat Widcm. to. 1. pag 98. vulgato ad enim die VIII· augufti hujus anni convenit annum »>33, h»c fertbit : Hat λν 1JI. id. eodem fcriptore telle ; hoc vero ante aliquod tempus, nempe martiomenfe habitum eft. Ex Mtrtii Sifriiiu Magtaun* fidit trtlitpifitpitt Mfwitos nutilittnt ttlthrevi/ fniifieetnt fven­ quo tntelligunr le&ores poftrcmum hoc profe­ it» III. Nec plura ille vel àliu» de hoc concirendum mihi fuiife priori ; fed piguit infertum non (uo toco per incuriam , Amovere ut fedi lio, quod plane diverium eft a 'conventu Mogitatioo , de quo jam egi , ut tempore quo fu» reftitueretur ■ CIRCA ANNUM CHRISTI •Ml- annum CHRISTI «»»#· INQUISITIONES PER A R CHIDIACON A TUS EPISCOPATUS LiNCOLNIENSIS , A SINGULIS AECHIDIACONIS FACIENDA 17. An aliqui intendant hiâriootbu», vel fu< Ex Coltaft i. Λ N aliqui radotes eccleGarum, vel vica-B Λ. rii , vd faccrdotcs parochiaies, fint Conc.Bnta·. dant ad aleas, vel taxillos? Hmrici enormiter illitterati? 18. An aliqui portent arma, vel non habeant S(chne«m x. An (aeramentum Euchariftis portetur ad infirmos, cum debita reverentia , & , ficut de­ cet, cuftodiatur? I. An aliqui prsdi&i, vel aliqui infra facros ines conftituli, Gnt incontinente»? 4. An incontinen »» fint correpti per archidiaconum loci, & quoties unulquifque fit cor­ tonfuram, fit habitum congruentem ? 19. An aliquis habeat plures curas animarum fine difpenfatiooe ? «o. An aliquis reftor, five vicariu», fit filius proxime tniniuranris ? 11. An aliquis facerdos exorqueat pecuniam pro pœnirentla vel aliis /aeramentis, vel injun­ gat pcrnilcntiac lucrativas ? reptus & qualiterf y. An aliqui vel «Nifeffi fuper in­ c ..convifb ___ .... ... xxdiaconi minifireot (aeramenta folis _________ , , abligsvetint fe ad refignaiionem facerdotibus commiffa , vel audiant confodiocontinentia < ” beneficii, vel ad aliquam pœnara Canonicam fi nes? 13. non recidiverint , & fi quifquam eorum recidiveril " An aliquis re&or vel vicarius ’ - fit r in ordine , quem'exigit fua cura , vel non faciat poft obligationem? in facris ordinibus rcfidentiam in fuo beneficio? 6 An aliqui bénéficiât! 14. An ecclefia aliqua non habeat clericos conftituti, funt uxorati? vel clericum hunefium (ecundum facultates ec7. An aliqui clerici frequentent ecclcfiam clefi» ? monialium Gne caufa rat onabili7 15. An mercata, vel ludi, feu placita f»cu8. An aliquis clericorum in facris ordinibus laria, fint vel fiant alicubi in locis facris? leneat mulierem cognitam fibi, vel aliam, dc qua oritur fufpicio mala ? ad. An coemeteria fint ubique daufa, & ec9. An aliqui fint ebrioli _ vel tabernas fre-^efefi» decenter aedificat» & ordinat», fic vafa J tacta rite cuflodita ? quentantes, vel ulurarii, vel negotiatores, vel 17- An aliquis facerdos celebrer de aceto? pugnantes, vel alio vitio notenturl 10. An aliqui fint firmari i, dantes vel ree·· 18. An aliqui bénéficiât), audiant vel doceant picotes ad firmam ecclefia», fine licentia epi- leges farculare»? 19 An canon mill» Gt rite correâus? icopi? Ji. An aliqui fint vicecomites, vel juftitiarii 30. Anal ic ubi leventur arietes, vel fiant fcottaios, vel* decertetur in praeeundo cum vexillo fiecularcs , vel tenentes bailivas a laicis, unde matricis ccclefir > obligentur eis ad ratiocinia? ix. An aliqui rtâorcs faciant paftum cum 31. An ad mandatura ecdcfi» fic epifeofacetdotibus fu» annurs , ut preter fbpendia a pi , h»c in lingulis ecclefiis alias fint prohi­ rcôorc recepta, poflint ab altis recipere annua­ bita? clericus ve! laicus teneat in lia vel triennalia? E Î31. An. aliquis · 13. An aliquis facerdos parochialis non ha- hofpitio fuo concubinam clerici ; & ubi funt beat a redore fuo fufficicntcm fuftentationem ? concubinarum receptacula7 33. An aliquis facerdos Gt defidiofus ad vi14. An laicis detur ad firmam aliqua libera fitandum infirmos7 terra alicuius ccclefi» ? sy. An redditus aflignati ad luminaris , vel 34. An chrilmalia convertamur in ufus facuad alios ufus ecclcfi» certos , in certos ufus lares/ ecclcfi» convertantur, vel m ufus re&orum vel 35. An aliqui rcligiofi appropriaverint fibi vicariorum ? aliquas decimas ve) ecclefia», fine licentia epi16. An alicubi compellantur parochiani , ut fcopi, vel aliqua hujufinodi ? in die Pafcbx fimul communicent k offe­ 3$. An aliqu» ccclefi» fint vel fuerint re­ tent» fine facerdote7 rant? 37· 9 —— 519 «PS»» C O N V ;·». At» aliqui vicarii fe faciant redores, EN TUS vel A annum e conver,o? FKJDERIC-ΪΓ ΙΜΡ. S. LUDOV. R. FR. , 55 , 4f. An aliqui laici fmt’pertinaces ,»ut ftent·■ ■*· in cancello cum clericis,·· &qui iaceniotesiünt CIRCA CHRt“ri 38. An aliqui illegitimi, cum quibus non eft <*iidilpenfatum, nabcàntecdefiaftica beneficia, vel fmt in iacris ordinibus ednftituti? ordinati alibi extra epticopatum , âc per quem chrJSTJ licentiati lunt ad celebrandum? >:jj· 46· De vita & honeflate archidiaconorum, 39. An aliqui gerant le redores vel vicarios, decanorum , & clericorum , qui nAinidrant in qui non funt ptr epueopum inftituti ? ccclcfns ? . < 40. An fuperaltaria fint honefta , & non 47. An aliquis facerdos bis celebret in die, • f. num mu­ molentur fuper ea colores, & qux ecclefix fmt nift in cafibus conceflis, & in propria perfona, tentur. m propria ecctefia ? dedicand»? 41. An aliqua , poft Oxonienfe concilium, 48. An aliqua anachorita fafta iit line aflenfu epilcopi? fint diruta fine epilcopi licentia ? 49. An ,in aliqua capella celebretur fine af41. An Judaei morentur alicubi, ubi ηοηςοηfentu epilcopi ? * fueverunt morari ? 43. An adulteri» , vel crimina publica laico, jo. An alicubi morentur monachi vel alii rum, fmt rite per archidiaconum correcta, ficB religioft ingrangiis, vel aliis polieflionibustuis, fi aliqua fmt incorrecta? \ Λ quomodo te gerunt , &‘cujus famae lunt? 44. An in finqulis archidiaconaubus fint fufDc famulis eorum & fervicntibus, quomodo fe η ficicntes pcenitentiani epifcopi ? gerunt, & cujus famx funt ? _________ ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ANNO ANNO 65* C Ο N VENTUS C‘,*MVTI In qjjo Jacobos Aragon i λ rex TARRACONENSIS, cum episcopis sanctiones quasdam constituit Anna 1134. habitut, N nomine fanftx & individux Trinitatis , C applicentur, & hxc tam in civitatibus , quam qux mundum pugillo continens , imperanti ’ ' ­ extra praxipimus obfervari. bus imperat, & dominantibus dominatur .MaV. Ρ· ·*ϊ Item, innocentes pro innocentibus habean­ Ex Manii niteftum fit omnibus tam prxfentibus quam fu­ tur , aut ne quibuslibet per aliquorum calum­ Suppl, to it. tuiis, quod nos la Dei gratia rex Aragonum pas- *o*r £. rCgnj Majoricarum , cornes Barchinonx & niam hxretica pravitas impingatur; ftatuimus ne aliquis credens vel hxreticus puniatur, nifi Urgelii, & dominus Montifpeflulani, volentes circa commilTum nobis rrgnum provifionem de­ per epilcopum loci vel aliquam perfonam ecclefiafticam fuerit credens vel hxreticus judi­ bitam adhibere, & ftatum regni noftri cupien­ catus . tes in melius reformare, una cum falubri con­ filio ac diligenti traftatu venerab. G. TerracoVI. rx elefti , G. Gcrundenfi , Bn. Vicenfi, B. Ilerdenfi, S. Cxfar Auguftan. P. Dertufenfi it em , ftatuimus quod quicumque in terra epiicop. H. domus militix Templi, H. dointis fua five dominicatura dc cetero fcienter vel ' Holpitalis magiftrorum, abbatum etiam & alio­ negligenter, per pecuniam vel aliam quamcumrum totius regni noftri quam plurium prxla-Dqlie caufam, hxreticos permiierit commorari torum exiftentium nobilcum peiionaliter apud ■ ' ' ~ fi- minime fuerit confeffus vel convi&us , ipfo Terraconam , irrefragabiliter ftatuentes decer­ fafto amittat in perpetuum terram fuam: ita nimus, & firmitçr inhibemus, ne cuiquam laitamen quod fi fetida fuerint, fuo domino ap­ cx perionx liceat publice vel privaum de fide plicentur; fi vero alodia, noftro domino concatholica dilputare; & qui contra fecerit, cum fifcentur, & corpus iuiim in manu noftra prout conftiterit , a proprio epifeopo excommunice­ debuerit puniendum. tur, & nifi fe purgaverit , tamquam iulpe&usde VII. hxreii habeatur. Si autem de fcientia convictus non fuerit , II. & probata fuerit negligentia diftoluta, vel fre­ quenter inveniatur in terra fua, vel credentes, Item , ftatuitur, ne aliquis libros veteris vel novi teftamenti in Romanico habeat . Et fi & fuper hoc fuerit diffamatus , noftro arbi­ aliquis habeat, infra odo dies poft publicatio­ trio puniatur. Bajulus vero qui femper eft reli­ dens in loco quem prxiumit, vel vicarius nifi nem hujufmodi contlitutionis a tempore fententix, tradat eos loci epifeopo comburendos, contra hxreticos & eorum credentes valde folquod nifi fecerit, five clericus fuerit, five lai-E licitus inveniatur, & negligens, ab officio ba· eus, tamquam lutjpeftus de hxrefi, quoufquefe julix & vicarix perpetuo deponatur. puigaverit, habeatur. VIII. ni. Item, ftatuimui ut in locis ftifpeftis dehxItem, ftatuimus ne aliquis infamatus dehx­ refi, in quibus epifeopus viderit expedire, unus refi vel fufpeftus, ad bajuliam, vicariam , jufacerdos vel' clericus ab epifeopo, & duo vel tres a nobis laici vel noftro vicario vel bajulo rifdiflionem temporalem vel officium publicum admittatur. eligantur, qui hxreticos vel credentes & recep­ IV. tores eorum in fuis parochiis perquirere tenean­ tur. omnia loca quantumcumque fecreta in­ Item, ne fiat receptaculum fordium ubi fuit trandi , vel perferutandi , cujuicumque domi­ latibulum perfidorum, ftatuimus ut domos re* nii vel privilegii habeantur, nulla eis licentia cipientium hxreticos fcienter , fi alodia fue­ denegata, fub pcena quam idem epifeopus de­ rint , dcftruantur, fi ccnfualia, fuo domino negantibus velit imponere ·*. fuper quo eidem epiExtit Man. Vet. Mon.». Vit. I 33' TARRACONENSE. 33* A noftros vicarios fatisfacert, ut debebat; quia tales ' non carent icrupulo ‘ ' *hzrcticz pravitatis , ANNO anno IX. CHRISTI ut extra de pœnis C. gravem. C**’^TI Qti etiam inquifitores hzreticos, credentes, XIX. fautores, fic receptatores, ex quo invenerint , Item , ftatuimus, quod quilibet poflit dare, cautela adhibita nc fugere valeant , archiepidimittere & alienare quocumque modo volue­ Icopo, & epifcopo, dt noftro vicario feu ba­ rit , ecclefiis & locis religiofis de polTelfionibus julo Joci, dominis etiam locorum feu‘eorum fuis, ____ ____ __ __fic___ ___ _ generali ______ fic „ falvo jure __ noftro domino baiulis, non differant nuntiare. Illi vero quos · conluetudinibus antiquis . Et hoc per Cataload pizdiftum mtgotium epifeopus loci & nos / niam & Aragoniam volumus oMervan . vel vicarius nofter leu bajulus , duxerimus neXX. gligendos, fi in exeeutione oflkii.hujus fuerint Item,, ftatuimus, quod fi inftrumentum venItem negligentes; fi clericus, per fubtraftionemproditionis faâum fuerit in fraudem vel ufuratn, prii beneficii ; fi iaicus , per poenam pecu-B tamquam inane fic irritum habeatur, & con' niariam , noftri bajuli vel vicarii judicio pu- tra&urf ~ ‘ ufurarius ' cenfeatur. niatut. XXL > ' , X. Item, ftatuimus, quod clericus ratione rei mobilis ad aliquam qua-ftam non teneatur , Statuimus etiam quod paces & treugz fafalvis cenfibus, & agrariis conftirutis , fic anftz fic confirmat® apud Abmtdavtr fimiliter • tiquisftatutis fecundum diverfitatem locorum. oblerventuf apud Barchinonam, fic omnia ftaXXII. tuta ibidem fafta tempore exercitus MajoricaItem ftatuimus, quod Saracenus & Sarace­ rum inviolabiliter obferventur. na non poftit fieri Judzus & Judza, vel Ju XI. dzus & Judaea non pofiit fieri Saracenus vel Item , ftatuimus, ut paces fic treugz faftz . Saracena ; & qui hoc fecerint, amittant perfit confirmat® apud jfbfiiidavtr fimiliter obfer­ z-fonas fuas. ventur . XXIII. XII. Statuimus etiam, ut litterz de fimpliti ju- Item, ftatuimus, quod bajuli vicarii , mili­ ftitia in noftra curia xn. denariorum pretio tes totius Cataioniz fic Aragonia non hofpiconcedantur. tentur per violentiam in monaftertis, ecclefiis < XIII. fic domibus Templi fic Hofpitalis, fic aliis locis Item littera, privilegia fie infiniment* fuper religions , fic dominaturis eorum, fic maniis quocumque negotio a nobis impetrata, irrevo­ rufticorum fuorum, quod fi fecerint, per nos cabiliter obferventur , fic abfque caufz cogni­ fic vicarios noftros, fic homines, fic per cano­ tione in przjudictum alterius minime revo­ nicas fan&tones diftringantur fic prohibeantur. centur . XXIV. XIV. Item, rogamus dominos epifeopos, quod finItem, ftatuimus,.ut referiptum a nobis fu-Dguli in fuis epifeopatibus, & per fingulas pa­ per prolongationedebita ab aliquo impetratum rochias diftringant ’ per cenfuram ecdcfiafticam non valeat, nifi debitor caveat creditori, quod hdmines fuos fic alienos a xtv. annis fupra,ad ad terminum quod noc ei dedimus, perfolvanpacem jurandam, fervandam, ficdefendendam, tur , nifi tempore exercitus. fecundum formam, quz continetur in chartis XV. pacis fic treugz fa&z apud Barchinonam tem­ Item, ftatuimus, quod ad prece· alicujus pore exercitus Majoricarum. fcxv. non remittamus juftitiam. XVI. Homines vero ecAefiarum fic locorum reliItem , ftatuimus , quod non committamus gioforum ad mandatum fui epifeopi, ad pa­ alicui infra terram noftram figillum noftrum cem defendendam exire fic ire teneantur, fe­ minus vel majus , preterquam in curia no­ cundum quod ipfi epifcopo videbitur expedire, ftra. _ habito refpe&u ad negotii qualitatem, fic fal· E va juriidiâione Terraconz ecclefiz. 1 XVII. fcÿ* epifcopo, publice. au&oritatem regiam —- --------timur. Item, ftatuimus , quod clerici & religiofi & homines eorumdem non dent pedagia live leudas, nifi eas, quas dabant tempore P. re­ gis Aragonum patris noftri, fic domini lldclonfi avi noftri. XVIIL Item, ftatuimus, quod fi aliquis excommu­ nica tus fuerit propria culpa, & perfeveraverit contumaciter in excommunicatione per annum, deinde compellamus cum vel fuos per nos fic CsnriA QwraJ. Torn. XXI1L XXVI. Et nos ipfi fupradiâi fie magiftri militiz Templi fic Hofpitalis, fie abbates, fic altiecdefiarum terne noflrz przlati, promittimus vo­ bis Terraconz elcâo, omnia fupradiâa fie lin­ gula pro' pofle noftro attendere fic complere . Nos itaque Je. rex pnediâus promittimus omnia fupradiâa fic fingula attendere fic'com­ plere bona fide fine enganno. Quod efta&um apud Terraconam VII. idus Februarii anno domini MOCXXXIII. X FRAN- I «rtW’fc'C··’ '**'*’"' CONCILIUM FKANCFORDIENSÉ. C^?TI »4 0· FRANCFORD1£NSE CONCILIUM In QUO COMU di SSYNA dm REMISI ACCUSATOS S1YVRCAT, ATQpM DC INDULTO fONTIFICtO CüNAADO DK MANDA CONCESSO, AC4TUA, Am» 1x34. Attona·. Vditxt ■» Mogemtiem eoievenrx fete concilio AMarburc formam novis litteris irritam judical aa* cMci/iameMcat raeimtnu Erfordietfis ) verat ; fed antequam nuncius Cunradi, redeuncOTMct de Seyne ad cmventom bxnc t-rmefordm. di licentiam afliimptis litteris accepiftet, eccc /— ( qxod notlixt ’ nppeilei —·>- coectlinbnlxnt —» qUiaam Ordinis Praedicatorum , Torfo agno­ frm , ----aww λGregorio JX. reproonlxm efi^ nt injerixt uerre- mine , veniens, mortem magiftri Cunradi de fe ) rtmiffxi fat, nt ex nxonyxoo Trevirtt^ «d Marburc pape nuntiavit; quo audito papa nimis conturbatus, litteras contra formam ma­ cMom/MW ilixae ednotnvi . Hic vero fecmdxt conventes , tf cnnfe iUixt troilatione , tf dtfcxf· giftri Cunradi nuper fcrtptas, difeerpens, regis fiane bxlle cxjxfdam pontifici» Canrnde Merbxr- nuntium beneficiis ecclefiafticis privare difpof»nfi olit» concf» di]txjjtone celebrit fuit . Print nebat, fed per Cardinalium ft Predicatorum nixi jxfe exponit ononymxs frflerw* Trevtreninterventum adjutus , acceptis aliis lupradiftis finm jrcbiepilcoporxmfcriptor ; hoc ver» pofieritu litteris reverfus eft. Nunc itaque ad fupradifta re­ vertamur. ·φ· Igitur rex in vuu.,mu|niu^i^uii· conventu principtun »><,Hilxorr u>V ad di· A (linfliooem fime expurgatus eft . Tunc Conrado epifeopo fratrum MiMum Mr Hildeshcimcnfi, qui cx parte domini papas ibi ·><« fratres aderat, comitem rogante pro amore Dei 9Jpt>rllatc» mnipotentis, & pro reverentia regis praetentis, caaltat Mart. epifeoporum ac .principum laSchaniur atque ... . -, ac totius ~ i eum Vindrm. t. ilbus conventus , ac pio hoc quod* Deus I- ». >|. cens: JKcgrjfeaav C*wodxm de Morbrtrc d/gnxm for» exteemsebrndetm , m velnt hxreticnm concre’ : poft n hax autem intervenientibus illis infamatis, qui anno perterito, utfupra diftum eft, fe ecclefir examini dediderant, atque cru* cetn ante fe ferentibus, infuper de defundi glcriolilfime abfolverat abfokerat ab infamia fibi impai Curandi fadis, clamofis vocibus miferabiliter „ da , infamatoribus fuis , lacrymans & cordi querelantibus, tantus fubito cœpit oriri tumul­ fuo vim magnam faciens, indulfit. tus fit turbatio , ut hi qui ex parte magiftri Cbrtniet» vero Erfordinfe t»*c CMVratatr i»- Cunradi ex (iterant , fe manus adverfariorutn int fr/lsrtem anrrnt: Anno Domini 1134. rex defperaront evadere. Deinde feria II. rex cum ncnricus curiam folemnem Frankeneurt in Pu­ omrubus principibus ac prrlatis, qub aderant , rificatione celebravit, multis ibidemprincipibusDcivitatem egrediens , in campo> prefedit judi­ “ ft epiicopis congregatis ac multorum Ordinum cio , ibique comes de Seyne, fe cum VIII. fratribus, fcilicet Ciftercienfibus , PrcJicatori- epife. & XII. grifeiord. abbat. ac totidem mi­ bus, atque Minoribus Ac exteris religiofis per­ noribus Fratribus, de tribus Prtrdicatoribus, ac fonis.· itaque multis confilits fuper fidei nego­ etiam Nigrorum abbatibus, & clericis feu no­ tio prxhabitis, tandem de litteris D. pape nu­ bilibus laicis perfoois non paucis, publice de confidenter expurgavit, idemque comes deSolper ad curiam delatis, difeeptatio non modi­ ca fuit: fiquidem pleri (que per Teutoni am prae­ mis cum fuis fecit , obortis lacrimis publice fatendo, fe tantum mortis metu herefim fuillatis ac clericis feu etiam kicis magiftri Cun­ radi vilitandi hrieticos feu examinandi forma fe profeffiim: & quoniam legitimi accufatodifplicuerat, videlicet ut aliquis infamatus ab res non aderant , ad infamie expurgationem hrrefi , publico examini prcfenrarctur, & con­ admitti jure debuerant. tenus errorem ac reveni volens tonderetur : p Deeetttm dr h»c ipfe concilio, it» olim difièrni luam vero innocentiam fide juratoria defeo-*1' tn texit od Roynoldxm odnototiombeu nd sf, ujt. dens, poftea convidus per hxreticum, crema­ qxenqnnm ibi mu fotis eccxrnte fcripfi reprtbori retur : quapropter poft concilium anno praeteri­ » pontifice eAfointiomm intcrfe&tretm, fnilWato Mogunlic celebratum , rex & Moguntinus dew de Mtrgxrg peremeront, ,· ea concilio im ac Trevircniis archicpiteopi, Cunradutn febo. dnltnm; neqxe enim pontifex id exprobret fremelafticum Spirenfem ad cunam Romanam de- fordierfbxt portibnr ; qxibxs id tnntxmiteodo cri. fiinantes, domini papr conlilium fuper huiulmini dotnm, qteod fcekfli illi mZZs multi parva, modi fotma felicitati lunt; fuper quibus papa mtU» fen tentio pxniti, font ad pontificem pr· valde turbatus , & a cardinalibus, quibus ne­ ebfolxiionit obtinendo grotto defiimli. H»C igi­ gotium per jam d'âum Conraduni fcholaftitur Ii correxeris, extera iterum cedo. Labbei in collcdione conciliorum adjutor cun: inuoiu.rat, ina.:2us, ivagifin Cunradide Cof- ,,, CONCILIUM FRANCFOXOlENSB. „« Coffartiue coffeft. Labbcanar Venet. edit. ta. AprtfniMhi miiut examini in curio folemnc·— . ■ ■ ——------ XIII. pag. 1317· hoc aqno recitat cOociliabu- ÂWirwwTrt Pur(ficatime celebranda. Verba ANNO Ium quasdam Moguotinsun, in quo casda ii- funt hec anonymi EHcrdienfis, qui dein an‘ * damnavenum M0CXXX1V. dta exorditur : rrx Heu'·” ,*,ST1 loram, quo· Conradus Marpurgeafis rictu curiam jtiomm Fraacbmevurt in fVf/i· . E* r*r » iterans dtfcmla , abfcduti funt. Convencatiom celebravit. In eo conventu flitiife nar ­ RayuM. turn hnnc rcfciffc it pcofeffus ctt ex epiftota b^ld'a»*' Gtegont 1^· archiepifcopum Salisburgpirat illot infamatae, qui anne proterito fe ecclc,,,,. M* fem, quam recitat Angélus Manrique in tom. fia txamjrj dediderant, cJqm crucem ante fe fit. IV. annal. Cifterc. ad annum 1235. In ea rentibut illii, ènfuper de defuafli Contudi faOii , chmqfif vocibus miferabiitter querelantibuitan­ pontifex meminit concilii cu/ufdam, in quo pia­ ret ecclefiarum ^rtUli & princinet ftcuintt to fubito capit oriri tonuitut & turbatio, ut hi tx parte magtfiri Conradi extiterant fe maconvenerant Ubi inicrfeâores Conradi Mar- ρύ ..... , puigti abfolutionis gratiam obtinuerunt; id au-., mtr adtxrfariorum defperannt evadere. Denique anonymus tests prspoftcre ab illia faâum, lede apoftoli*r‘/'"urr,‘" idem :Am" narrat comitem mm.r/m de J* Syene C.,-,— ib- foiutum fuiffl, ft de cactcris , ut omnes ad tnca incooiitlra, queritur : turn fubdit .* nor igitor , etfi ba&emu ifio diffimulationi dedrrimm , Juiie expurgationem admitti jure deberent. Hoc ergo & non aliud Mogunti· habitum conci­ fupor eifdem tamen in pofterum procedemm. Da­ ta eft hec epifl ola //. Koi. Aqn/ii pontificate/ lium pontifex defignat & reprobat; ideoque in anno IX. ideft anno 1235· Ex poltretnis his nova, Ii qua: fiet, conciliorum colled;ooc duo ifla corrigenda funt . EXpunfto enim anno verbis non inani confe&ura iuipicauu Coflar1235. conciliabulo Moguntioo an. 1234. contius, fermooera hic effe de concilio quodam ciiiabulum Francfordictue adlcnbcndum eft , ante hunc fortaife annum , fed poil necem cui iubijcjchda duplex illa Gxegorii epiftola , Conrado illatam anno 1233. habito. Nec fal­ lut eft vir clarifftmus, quanquam in eo errat, , quae modo fub titulo coociliabuli Moguntini in quod concilium hoc Moguntioum inferibit , editione, Labbeana dalur. Caufa erroris hujus cum Francofordienle appellandum effet . Su-(Jex eo dedufta , quod condhabulum coaâum biaio enim Conrado hi, putr ilie pro bareticit fuiffc co anno crederetur , quo Gregorii epi cotmderat (quod erat fignum accepts poti hatftola data eft, nempe anno 1235. eodemque refim ejuratam poenitudinis) fen quinquaginta rcipfa Mogunti* (blemnis curia coiverit . Sed viri omntfqm firn qualibet contraditione fmjecc- cum Moguntinus c/us anni conventus nonnifi rent fe, ac omnia fua tarn fpiritxrii, quam famedio Augufto metric cceperir, tefte anonymo cnlari poteftxti. Sex enim ex iftit, fai occifioni Etfbtdienfi, aliifque, & Gregorii litter* diem Conradt interfile rant, quantum ad caufam bareXXXI. Julii lignent, quem iUe commemorant frat occltfiafiico, quantum wro ad caufam interconventus, a Moguntino ejufdem anni plane feliionit fanLuri fe judicio fpontaece tradiderant, diverfus cft . ΐ· 4§HH8W8k CONCILIUM ARELATENSE ExCo&rtii Λ Joanne archiepifcopo & fuffraganeis celebratum, Gregorio Papa IX. pontifice max. Imperatore Friderico Π. Regnante in Gallia S. Ludovico. Ex MS. codict «MiacMiÆod card. Chi£i nuac primani prodit. Concilium domini Joannis celebratum anno Dom. MCCXXXIV. Vi. Id. Jul. Di3. Ne qui» txcommunieetur fine admonitione pravir. Et de pona cxcornmunicatonem, pao in­ tra menfitm non fatufecerint, 1. (Λ fiatuta concilit Lateranetyfi^ /K diligenter 14. I t epififopi cerredltmi ac reformationi morum obferventter. diligenter ftndeant. ». Ut epi/copi per Jt & ahot pradreeni. ij. De tie qui in qualibet fynodo, fy finguht Do3. Ut ^nilibet compellantur bareticot de terrii fuit minicii ac fefiit, excommunicandi funt. exterminare. 16. Ut Judai figno a Cbrifiianie difeenantur : & 4. Ui fiagalit Deminku dg fefi'u puhlice ixcempro decimi/ ac ebhtioùibm fatufacere com­ munt'centur baretici, & eorum fauloret. pellantur . 5. Ut imptirantxr baretici, 6* denancientur. 17. Ut privilegiati am enervent fententiae prala6. Ut baretici convici , O carcerem perpetuum torum. detrudantur. IE18· Ut regalia B. Tropbimi viriliter defendantur. 19. Deruralibut ecclqfiii per proprium facerdotem, 7. Ut pax per totam Provinciam fervetur. 8* Ut de pace tenenda, fibi invicem epifeopi dent vel faltem juxta difpqfitiomm epifeopi , adminffiraadic. juvamen. 9. Ut co^ratria «M fient, nifi de voluntate epi­■ 20. Ut in decimi/ , legatie , tfc. jure communi feopi. procedatur. 10. Ut excammumcatui pro damno dato, vel in­. 21. Ne te^amentum fiat, nifi profitait reflore vel juria irrtjjpta , non obfolvatur, priujyuam1 capellam ptrocbialie ecclefia. fatiificerit .· 22. Ne pedagia nifi legitima exigantur. 11. P· Ut fui pofi mortem dctcfli fuerint bare-• Ne quit de juribur ecclefiarum cum religiqfii tiei, vel credeatee bareticerum. . componat, fime authoritate epifeopi. 1». Ut nulli laico ecclefia vel beneficium conce­- 24 Ut nullui beneficio fpelietur fim caufa cani­ detur . tiam, Concil. Cemrai. Tom. XXIII. X 2 C A- • >»τ CONCI r I U M b a vr IVB FWDDUC Π. IMF. s. yjbov. X. «U . A diligenter & foliate inveftigenr, fi nues " ΛΝ^~ «iïSi CANONES. ibi repererint hxreticos, credentes, tau* chrou tore· , defenfores , & recepcacotes eo- ***** /. Ut teneilti LutfUKtfit /K rum, & ipfi epifeopo & rcâuiibus ci­ dUi^tuttr ebftrunter. vitatum , À dominis locorum, & baju­ lis eorumdem , cum omni Audeant feUoniam ex obedientix debito con- ftinantia intimare , ut eoa puniant fe­ ftitutiones Romanorum pontificum cundum canonicas fit legitimas fanftiotenemur fidelity obletvare, man· nes ; nihilo minus bona bxreticorum damus omnibus iuffragancis noftris, dc omnia confinantes, iis tamen qui incar­ diftridle przcipimus, ut canonica· regu­ cérer! debent ad arbitrium epilcopi fuflas & flatura concilii Lateranenfis IV. ficienti provi fi one reddenda. a domino papa Innocent io ||I. promul­ gata diligenter obier vent, & · fuis fub- F7. tt burttiti tonvUii in terttrtm perpttuuvt ditis faciant obier vari. detruduntur. Q //. Ut epiftopi per ft it allot praditent. Item , ficut audivimus, quidam hrretici io Arelstcnfi provincia conftituti, Item przfcntis approbatione concilii qui metu mortis ad catholicam cede duximus ftatuendum, ut quilibet epifeo­ fiam revenantes, necnon & plurcs atü pus ito fua dicecefi frequenter fidem prx. quondam de hxretica pravitate convidicet orthodoxam . & cum expediet, di , ad etrorem pravitatis ejufdem, per alias boneftas & dilcrctas perfonas quem a fe penitus abdicafic videbantur, faciat prxdicari. ut gravius fc indere valeant catholicam unitatem, frpius revertuntur. Unde nc Ili. Ut quilibet compellentu^ bnrttitot dt per tales, fub fidla convcrfionis fpecie, ^catholicx fidei profeflbres perniciofius terris juif externi inert. corrumpi contingar : omnibus fuffrsgaItem ftatuimus, quod quilibet epifeo­ ne is noftri· authoritate domini papx & pus moneat & efficaciter inducat, & fi noftra diftri&e przcipimus, ut hzretici necefie fncrit, per cenfuras etiam com­ peftilentes, poftquam de pravitate fue. pellat, potentes , caftellanos, confutes, riot jam convidi, fi alièer puniti non & civitatum , & aliorum locorum do­ fuerint, id eft, quod eorum quilibet in minos & re&ores , quibu(cumque fun­ fua dicecefi , ut ipfis det vexatio intelgantur officiis, utficut reputari cupiunt le&um , in carcere perpetuo detrudere & haberi fideles, ita pro defenfione fi­ non poftponant : de bonis ipforum, fi dei przftcnt publice juramentum, quod qua fortaffis habent, virx fibi nece fla­ de terris fux jurifdi&ioni fubjc&is uni- ris , prout tabbus convenit , miniftranverfos hxreticos ab ecclefia denotatos, do. Damnati per ecclefiam de hxretica bona fide pro viribus exterminare flu·1^'pravitate, fi converti noluerint, fieculadebunt. ri ' judicio relinquantur animadvsrfione debita puniendi, ficut dominus PP. ftaIV. Ut fingulit Pominitis it ftflit publia tuit, * hxreticos judicamus. · nie d.rft etteomneunittnfur btrtiui t it tonna feutortt. •Ii'»· VII. Ut pax per fetem provinciam fervetur. Item ftatuimus , ut fingulis diebus Item mandamus, quod pax fervetur Dominicis & feftivis, publice excommu­ per totam Arelatenfem pro vinciam , pro­ nicentur & anathematizentur pulfatis ut in ftatutis pacis evidentius contine­ campanis, & extindis candelis, omnes tur , hxretici, quibufeumque nominibus cenfeantur, credentes, receptatores, defen- p VIII. Vt de pete tenenda , fibi invitem cpifcopi dent juvamen. fores, & fautotes etiam eorumdem. V. Ut inquirentur baretici it denuntientur. Item ut plenius exterminari valeat hxretica pravitas, ftatuimus ut in An­ gulis parochiis, tam in civitate quam extra , quilibet epifeopus facerdotem unum, vel duos, vel ttes bonx opinio­ nis laicos, vel plures , fi opus fuerit, juramenti religione conftringat , quod Infuper hoc omnibus fuffraganeis noftris , & aliis epifeopis & prxlatis, au­ thoritate prxfentis concilii injungentes, quod de pace tenenda & cenfura eccltfix fideliter obfervanda , & de pleni­ tudine juftitix exhibenda, mutuum fibi prxftent ad invicem confilium dc ju­ vamen. IX. r' SJ» . "TS™ AR.ELATENSE. Acefle fuerit , poflit probari admonitio — promulgare prxfumat. Excommunicat us {^π'] autem, fi fatistacerecontempfcrit intra ·»« menfem, non ante, abfolutionu conicItem» quia propter conjurationes & quatur beneficium , quam pro fingulis confpirationes aux confratrix vocantur, menfibus folvat pro pana folidos quin­ in civitatibus, & villis, ficcaftris, quam quaginta : quorum medietatem dominus multe dilcordix & diflenlionis materie temporalis percipiat, alia vero medietas fufeitantur : authoritate prxfentis con­ ad piascaufas, dice ce fano refervetur epi­ cilii fub interminatione anathematis pro­ fcopo difpenfanda. hibemur, ne in villis , civitatibus, & caftris, fiant de cetero confratrix, niti J/Γ. Vt epifeopi correfhoni ac reformationi dc voluntate diacefani opifcopi , pro­ morum diligenter fiudteni. pter urgentem & evidentem utilitatem id fiat; & fi que ha&enus fa&x funt, Item mandamus omnibus fuiïraganeis caula cognita ad diœceiani arbitrium noftris, & diftriâe prxeipimus , ut in deftruautur : pofleffionibus ipfarum aliis corrigendis excetfibus & moribus refor­ piis locis , fecundum diœceiani arbi­ mandis, prxiertim in clero, curam & trium, deputatis. folicitudinem cum Dei timore habeant diligentem, per fingulas diacefes ftaX. Ut gxnmmnnicatus pro domno doto, vel tuendo perfonas idoneas, providas & injuria irrogata , non abfolvatur, honeflas, qux folicite inveftigent, qux , priufqnam fatisfecerit. corre&ione vel reformatione invenerint e (Te digna ; & ea diœceiano epifcopo Item ftatuimus , quod fi quis, pro­ ftudeant intimare. Quod fi dicrcefanus pter danmum datum , vel injuriam ir­ négligeas fuerit in correâione, ipfi re­ rogaram, excommunicationis vinculo fue- ‘ ferre ad provinciale concilium non poftrit innodatus , non ante abfolutionis ponant. benefiefum mereatur obtinere ipfe qui damnum dedit, vel injuriam irrogavit, XV. Dt iis qui in qualibet fynodo , é* quam pro poiTe fuo fatisfaciat compe­ fingultf Dominicis at jtftit , eu· tenter . Quod fi abfque fatisfaflione communicandi funt. debita fuerit abfo'utus, abfolvens juxta fuperioris arbitrium puniatur. Item ftatuimus, ut in qualibet iynodo, & fingulis diebus Dominicis & XL Do tis qui poft mortem detcfli fuerint feftivis , excommunicentur uiurarii & barctici, ve/ credentes baretteorum. adulteri manifefti, divini fic fortilegi , & omnes ad eorum divinationem vel Item ftatuimus , quod fi quis poft foteilegium fcienter accedentes. mortem deredlus fuerit in feâa fcu crt-1 dentia hxreticorum decefliQe, fi eorum -Ï17. Ut Judci figno a Cbriflianis difeernancorpora vel ofla ab aliis difcerni potue­ tur ; éf pro decimis ac oblationibus rint, cxtumulentuir, & fxculari judicio fatis/acere compellantur . rolinquantur. Item decernimus , quod Judaei maJf/Z. Ut nulli laico techfia vel beneficium fculi, a xiii. annis fic Cupra, deferant concedatur. extra domos in fuperiori vefte, in pe-( dore fignum *cellx, latitudinis trium Item ftatuimus , ut nulli laicx per- vel quatuor digitorum,nifi fint in via- h“c d* '· fonx , nomine fuo vel alterius , eccle­ gio conftituti. Mulieres autem Judxx , fia, vel ecclefiafticum beneficium con­ a xii. annis fic fnpra, oralia deferant lignumrom' cedatur . _exrra domos. Si vero Judari quocnmq; prxtextu contra fecerint, ChriftianoXI11. Ne quis excommunicetur fine admo­ rum eis participium denegetur . Hac nitione pravia . £t de poma externmani­ eadem pana Judxos decernimus com­ catorum , qui intra menfem non fatisfe- pellendos ad fatisfaciendum ecclefi is pro earini. decimis & oblationibus, de domibus dc poftefiionibus, quas nofcuntur in ipfis Item authoritate prxfentis concilii parochiis poifidere · prohibemus, ne quis in aliquem excom­ municationis fententram, nifi competen­ ti admonitione prxmifla, & prxfentibus perfonis idoneis, per quas, fi ne- άίκΐπι ·**♦- /X. t* «·/«<"< «μ iuu, WÂKSXAM epifeopi. »ifi tk XVII. 54« «««iw CONCILIUM AREL THSÊ.tET 54* .NNO A flit inrerefle , nifi periculum fic. Quod"""·· — CHRISTI XVII· Vt ptrai/egiaii ata tarratat ftattafi tabellio tali teflameAto przfumpletit auusn ·*>r/ faltem faxta Jifftfittontto fiafticas dcfiftcre compellatur. epifeopi, adMiar/îraad/x. XXUL Ne fait Je jaribas et deferam tata Item ftatuimus, ut quzlibet ruralis ecclefia proprium habeat facerdotem , vel (altem juxta difpofitionetn dicecefani epifeopi ecclcfiz (erviatur. rr/igïsyir emapoaat, fiat tpilepi· aa tornate Item fub interminatione anathematis prohibemus, ne aliquis ArelatenfisproIX. Ut ia Jecimit, legatis, ite, jart ccnr- vinciz, fuper decimis vel aliis juribus mati protejatar. Ddebitis ecclefiis parochialibus, cum ali­ quibus religiofis componere audeat, fi­ Item ftatuimus, quod epifeopi & alii ne autboritate dioeceten i 'epifeopi : vel przlati curam animarum habentes , in jus uni ecdefiz debitum, alteri audeat decimis, primitiis «legatis, vel reli&is aflignare. capellanis , vel monafteriis , vel aliis, piis locis, & in aliis juribus ecclefia· eXXHf, Ut aallat kaefida froltetar fiat eoafticis, jure communi utantur, & pro­ fa eegaitioae. cedant fecundum canonicas fan Atones. Item ftatuimus, quod nullus ecdcXXJ. Nr Itflataeatam fiat, a if prafeate te­ fiaftico beneficio jam adepto, fine cauflon vtl taptllaao perotbielu .eeriefia. fz cognitione, a przlaro fuo aliquateEnus (polietur. Quod (i (poliatur, intra Item, quoniam pro certo didicimus, menfem non fuerit reftitutus: extunc quod credentes hzreticorum, fautores, cum de fpoliatione conlliterit, fuperior defenforcs, & receptatores eorum, in ex officio (uo fpoliatum reftiluere non teftamentil hzreticis ha den us legave­ poll ponat. Precedent ia ftaruta, excepto ftatuto denio­ rint : de confilio przfentis concilii probi· be mus, nequis, fine przfemia reâoris ris Judzorvm, fuerunt renovat* a przdiâodo­ vel capellani fuz paroehialis ecdefiz , mino Joanne in concilio Arelatenfi, anno Do­ mini MCGXXXVI. m. Idus Novembris. przfumac condere teftamentum, vel te- CO N- urn- _____ 543 £■»· CONCILIUM ROMANUM 344_______ CONCILIUM ROMANUM PRO EXPEDITIONE IN TERUM SANCTAM SUSCIPIENDA, Indiâum anno Domini MCCXXXIV. fub Gregorio papa IX Zswar Mtberitate tfift»Unan a Grtgtrio U. Aôi» illi epiicopis, ut omnis pcene peccatis de* /criptarum, λΒα kajtu ctmilii fnmmatim bir« remillionem iis authoritate pontificia inenarrat bit verbis : Eodem anno Gregorius dulgerent , qui io Hterofolymitanam expedi­ pontifex recuperationi terras fan&as intentus , tionem aut ipfi exirent, aut pecuniam millconcilium Roma celebravit . Intererant cum tefve fubmitterent . Injunxitque epifeopi», in imperatore Friderico dc archiepifcopi» atque cruce lofigntre eoa poflent, nui io eo facro epifeopi», Conftantinopolitanus, Antiochenus, bello militaturi aAcederent. Ad h»c renovavit dc Hierofolymitanus. Ex omnium judicio de­ exeerationem concilii Latcranenfis io eos qui creta eft expeditio jeneralir ad fubvenieodum ad Saracenos fenum efferent , datis litteris rebus Syriacis . Huic facro negotio prepofitus Theodorico archiep. 6. Idus Nov. Perufii , fuit Theodoricus archiepifcopus Ravennas,cum jjquo fe Gregorius contulerat, ut exules comEttcftate legati de latere, quem ut omnes depefceret. to honore profequerentur, dc in rebus agen­ G. G Noe Rome ccfobnnun effe coscilium; fed Spodis illi obtemperarent , ex fententia concilii leti. doewe Odorin» RayaakM ex authoe* aaoaymo vi­ Gregorios omnibus archiepifcopi* dc epifeopis te Gretoril IX. cujur bar verba refert ; Uiétn ri·" tnr rii er ί— fee termίηβ» fiAfidimt in autftri flatta cêin regno Hierofolytnitano fcripfit , Spoleti d. B oitatit turiafaee fmtu fitalt megntato lacryatahlitrr Augufti. Fridcricus autem, imperator univerfis pfth àbb. S. Atbaei, in bibUoth. Qn«. Ex nmo II. ΤθίηηΛ fecundus , WiUelmo abbati fuccei&tA conciliorum J creatus in abbatem. Iftedc Herefotdiaoriun■ritaanieor. dus, & in cella qtue ibidem eft, primo in facriftam, poftea in Priorem a memorato. abba- . te promotus : vir extitit dapfilis, δ( manfuetus, corpore elegans, fratribus fuis focialis, & .» reliquis amabilis univerfis ; & a ftirpe medio- , cri, laudabili, manfueta,. procreatus legitime,* , de virtute in virtutem progrediens, prxclarz ia- , m· dotibus meruit honorari. Unde meritis ejus , . promerentibus , rite meruit in abbatem, fine , alicujus commendatione, fublimari. Et quoniam , primus erat in abbatem creatus poft concilium", Lateranenfe generale, a papa lanocentio tertio , celebratum ; in quo conftitutum erat ut abba- , tes exempti ab ipfo papa confirmarentur ; dc , pnadecefibr Willielmus , circiter viginti annis, ; in profpctitate previxerat : hefitabant quid agen- , dum foret de hujus negotii progretfu & egrdfu . univerfi. Vocantur igitur ad confilium conven- . tus, magiftri folennes & juris periti . Horum . igitur confilio feniores & faniores ipfius con- , fulte ac prudenter , in tam arduum negotiumC tutius proceflerunt , ita ut pofteri in confimili cafu conftituti poterunt edoceri. Litter* igitur ad dominum papam & dominum regem, , & alios tranfmittend* illico poft mortem no- ,, minati abbatis Wil.dc eleftionem fequentis, fcilicet Joannis, funt confeâs : qu* in illo libelIo inferuntur , cum quibufdam aliis, qu* expri- ,t tnunt modum & formam eleâionis. „ Zittrrs dsMMO regi pro lientin eligendi. Xcellentiflimo domino & in Chrifto reve- ,, rendiifimfli Henrico Dei gratia iiluftriQM .............................. regi Anglorum , domino Hibernis , duci „ Norm, ά Aquitan. comiti Aodcgavis, devo- „ E Litttr» nmitit in turin fntxfrditioiu. T JRgentibus negotiis novis, & inopinatis V/ emergentibus, piorum amicorum auxi­ lium familiare , & confilium invocare, evi­ dens fuadet honeftas, & compellit inftans neceffitas. Ideoque fincer* paternitati veftrr, omni qua poftumus devotione fupplicamus, quatenus Divine pietatis intuitu , flatui do­ mus noftr* juxta neceffitates quas fratres ooftrl N. & N. latores nrefentium vobis duxe­ rint exprimendas, milericorditer, & paterno fubveniatis aftedu : eo quod venerabilis pa­ ter nofter Willelm. quondam abbas monafterii noftri , Divino nutu diem daufit extre­ mum : nos monachos fuos, quafi orphanos, piorum confilio relinquens & auxilio deftitutos. Quorum indigenti* fic veftra digne­ tur confulere miferatio , ut Deus pater pu­ pillorum digna mercede vcftram remuneret pietatem. Convocatio Priorum ad dtdtiotum. Rater E. Prior fanfti Albani, ejufdemque loci conventus di ledo fibi in Chtifto ta* li re) tali Priori', falutem in Domino Sem­ piternam . Quoniam venerabilis pater uoftcr Willielm. quondam abbas monafterii noftri Divino nutu diemclaufit extremum; & opor­ tet per commune confilium ecdcfi* noftrtt providere de paftore .· mandamus , quatenus in craftioo Annunciationis Dominice sproximo affuture comparées perfonaliter apud S. Albanum, una nobifeumtraftaturus fuperele&ione. abbatis. Quod fi forte non poteris, jufta ex caufa. impeditus , tunc te tub hac forma excufes per litteras tuas patentes. F ti fui femper <3c hümiiec, Prior fandi Alba- „ ni , & ejufdem loci conventus , cum omni Exenfntio Priorum toon venientium. humilitate fit devotione, sternam in Domi­ no falutem. Veftracinnotefeimus excellenti** iris nobilibus, domino E. Priori de fanquod venerabilis pater nofter Willelm. quoo- „ fto Albano, ejufdemque loci conventui, dam abbas ecclefis noftne, in fata deceflit. » frater N. Prior talis vel talis loci, falutem. Ideoque diledos fratres noftros N. & N. la- >, Pr*peditus negotio certo , videlicet affignatores praclentium, ad vos deftinamus, excel- „ lentis veftrs, omni qua poflumus devotione „ to, vel gravi detentus infirmitate, in crafttfit lacrimarum eflufione , flexifque genibuiE,, no Annunciationis Dominic* apud S. Alba­ num perfonaliter interefle non pofliim, ima fupplkantes ; quatenus Divio* pietatis intui­ vobifeum fuper eleâione abbatis traftaturus. tu, nobis gratiam impartieotes, eligendi pa­ llorem liberam nobis concedatis facultatem: „ Itaque non expeâata prsfentia mea in diftâtui domus noftrz mifericorditcr, fi placet, „ fto negotio, quod vcftram eft , exequimini. compotientes, juxta neceflirates , quas didi Valete. Obtentis igitur litteris a domino Rege fratres noftri vobis duxerint exprimendas. Va­ dc licentia eligendi, * congregatis fratribus dic fla tu to, tam Prioribus , quam aliis , qui inte­ leat regia dignitas in sternum. refle debuerant, & voluerant, elegerunt folemniterjoanncm de Here fordia, Priorem de Hert­ ford , monachum fuum profcffum, in paftorem animarum fuarum , virum pium & monacham ordinatum. Qui domino Regi prvfentatus , ab Y eo Cmc. Gouts/. Tool XX Hi. V CONST1T.ABBATIS EXEMPTI. Jfo --------- —co favorabiliter, ram quod degana ft venera-A« & procuratores diftiekfti, ad obtinendum a chhÎctr W» extitit perfona flatura , turn quoniam au- n (ede r“J“ apoflvlica —confirmationem —c—— did® JJA- ekftio-i-a;1 dierat qnod dapfilis & civilisée fecialis fuerat, „ nis ad curiam venerint,'ad aflccuticnetn fui dum Prior Hertford» fuerat, eft fufecptus. Et ,, propofiti, ta hac parte, veftra dignetur paidcirco promptius, quia rex temper domum fan­ „ ternitas eis auxilio A confilio fubvenire : per di Albani diiexerat , cui litteras petitorias fid> ,, quam fubveotioocm multiplicetur vobis gra,, tta noftra, quam ex diveriorum negotiorum hac forma tranfintfenmt. „ promotione non dubitamus eis vos comparai„ fe. Tcfie meipfo, Ac. Diriguntur itaque fratres ad curiam Roma­ „ lUuftri domino fuo ac magnifico Henrico nam , ut eleftionem rite faftam impetrarent a „ * Dei gratia regi Anglorum, & devoti fui (ede apoftolica confirmari . Qpi cum ad cu­ tunc Perufii fuerat, perveniffcnt, „ tamper & humiles E. Prior fandi Albani, riam _, qu® . „ & ejufdem Joci- conventus, cum omni humi-jjoflenderunt iderunt regios apices domino pap®, ft altis .. :is regis. Et cum refpexiflcnt illos A jani­ „ litate & devotione «ternam in Deo falutem. amicis — „ Regi® excellenti® vcftr® dominum Joannem tores A mtaiftros pap®, approbata fuit quamn Priorem de Hertford, virum idoneum ftbo- plurimum ab ipfo domino papa , A a eundis neftum, quem, dc benignitate & licentia ve- cardinalibus , forma eledionis , A maxime · „ ftra nobis concefla, ta patrem nobis elegimus domtao Ottooe, qui domum A religionem S. m & pallorem, pnefemamus, cum omni humi- Abani plurimum commendavit. Ekftionc igi­ ,, litate dc devotione, fupplkantes quatenus cx tur confirmata, difti fratres cum benedidione „ innata vobis benignitate (blitaque clementia apoftolka gaudenter funt reverfi ; A ut au„ erga nos Λ ecclefiam noftram concepta A dientes non lateat, hac eft confuctudo eligen­ ,, habita, diftum Joannem deftum noftrum in di abbatem in ecclefia S. Afrani. „ gratiam recipiatis; veftrum eidem confilium, Dt mie & fima eligeaii aUatm. * ,, auxilium, 4 favorem , Divio® fi placet in„ tuitu pietatis, impendentes. Valeat, &c. Do­ tres vel quatuor jubentur diftrt minus autem rex , cum hare audiflet, & perpendiflet progreftum noftrum ordinatum & hu-C>—4 de, & in vihute Spiritus fanfti , urpote milcm , noo tantum fuum favorem impertivit qui cognofcunt corda & renes fingulonun, utt & juvamen, immo domino pap® & amicis ipfi * "" eligant xtt modo iX. de conventu fratres ut ipfi , vel de fefuis in curia Romana fcripfit pro elefto , fub eleftos fideles A peritos ipfis , vel de ipfo conventu ecclefi*, rèl de. hac forma. cellis, unum idoneum eligant in abbatem\ De ipfis inquam, quia fic non confuevcrunt anti­ quitus immo de aliis quam feipfis, quod abEverendo domino & patri inChrifio ca­ furdum fuit A diflonum rationi . Et in hoc ri flimo domino Gregorio Dei gratia variata eft antiqua confuetudo, A in melius fummo pontifici , Hcnrkus eadem gratia commutata . ut enim eleftio A labor tante rex Anglorum , &c. falutem, & tam devo­ deliberationis fuper hoc negotio nullatenus ir______ tam,_____ quam________ debitam____________ in omnibus __________ tanto domi- ritus habeatur A inanis : litteras habent de „ no A patri reverentiam . htoverit fanfta pa- conventu penes fe, figillo conventus roboratas, „ ternitas veftra, nos deftioni faft® de fratreDut ipfe conventus, illum quem ipfi xn. elige„ Joanne de Hertford , monacho S. Albani, ren; in abbatem , fine contradiftione aur dif„ in abbatem S. Albani, regium adhibuifle fa- fieuhate unanimiter in pallorem fufeiperet A ,, vorem & aflenfum . Et quoniam ad fedem gratanter. Unde feries negotii fic profecuta, „ apoftolicam immediate fpcftat eleftionis pr®- a fummo pontifice palam coram omnibus eft ,, dift® confirmatio : hoc fanftsc paternitati ve» commendata, & fafta examinatione , authori­ „ first duximus, tenore pnefentium, fignifican» tate apoftolica illico confirmata, pro eo quod „ dum ; devote fupplicantes , quatenus eidem unitas & concordia in domo S. Afrani ingrue­ „ cleftkwi munus confirmationis dignemini, fi runt. Unde ab univerfis diftum eft, quod non „ placet , favorabiliter impendere . Telle me- fine nutu Spiritus fandi illud negotium fuerat ,, ipfo apud Abandon 1. dic Aprilis, anno re- profecutum. Multitudinis enim credentium erat „ gni mei xix. cor unum & anima una. Vcrumtamen quia de perfona eledi domino pape non conftabat, Litttra rtgit tertioalUtu fn tltâa» dedit in mandatis Elienfi & Londonienfi epifcopis, ut rite fada examinatione ex perfona „ TTEnerabili in Chrifto patri, ft amicofpe-Eeledi , eumdem in «bbatem confirmatum be η V cialitcr dilefto I. Dei gratia, titulo fan- nedicerent, plene in omnem tam fpiritualium, „ ft® Praxedis presbytero cardinali, Henricus quam temporalium adminiflrationem inftituen„ Dei gratia Anglorum rex , Ac. Quoties in- tes. Cum ergo rediflent nuncii decuria, often„ gruente nerèflitate nos contingit pro noftris debant litteras domini pap® epifeopis memora­ ,, vel alienis negotiis apofiolic* fedis implora- tis , qui elefto fcripferunt fub hac forma. „ re fubfidla : ad eorumdem negotiorum expe,% ditionem veftra nobis neceflaria eft difigenLittera frt exaeeenutim. „ tia\ quam in omnibus veftri gratia nobis reLittera Regit ftaeem pontifici pre eMto. R „ M ,, „ „ „ M colimus fubveoiffe . Cum igitur eleftioni faft® dc fratre Joanne de Hertford monacho S. Albani in abbatem ejufdem foci , regium adhibuerimus afTenfum & favorem : ft immediate fubjefta fit ecclefia S. Albani ccclefi® S. Romane .■ paternitati veftr® duximus attente fiipphcandum, quatenus, cum nuncii „ TT Entieus Dei gratia Elienfis & R. eadem » *A gratia London, epifeopi Joanni deHert- »> ,, „ „ „ ford elefto S. Albani, falutem . Mandatum domini pap® fufeepimus, in hax verba, G. epifeopis, &c. Hujus igitur authoritate mandati noftri tranfmifti, vobis mandamus : quatenus dic Luo® proximo poft feftum S. Lau„ ren- an · . abbatis exempti. T?* constit i0"""**1' fVRSHSJi'S· η U>«em mon.derii fmtH Omisn ” *. .·«». >» examusauonem tubuv , de clcûioois, Deo „ dante , confirmationem fufcipere, fecundum „ formam mandati apoftolici . Qpod & abbas fecit fub omni maturitate. Afirmabant utique tam epifeopi memorati , poftquam audierant * quam nuncii noftri, quod prudenter proceflum eft in hoc negotio. Londonienfis vero epifeo­ pus variis & arduis negotiis pnepeditus, ne ad locum veniret memoratum, feexcufavit Elicnfi epifcopo* fic fcribens. „ Albani canonice celebratam , authoritate apo" . Qpocirca excellentiam C7i, ilolica ronfirmafle veftram rogamus , quatenus ob reverentiam fedis apoftolic* , diAum eleflum habentes commendatum* admimfiratiooem difl* ab. bathe eidem committatis. Valeat reverentia veftra temper io Domino Scripfit etiam do­ mino Rege acceptante; & palam publicavit chartam illam confirmationis. fnfttuiie aqpfu. Utter» eeetefutri» t»ueu ttnrtiftrii. „ , „ „ S. Albani falutem io Domino. Noverit di*, feretto veftra , nos juxta formam mandati „ „ apoftotici elc&iooem de fratre Joanne de „ „ *, Hertford, in abbatem monafterii noftri ca„ nonice celebratam * authoritate apoftolica „ „ confirmafle. Qiocirca auflorhate apoftolica, „ „ qua fungimur, vobis mandamus, in virtute „ „ „ obedieutic diftrifle pracipiemcs , quatenus „ „ eumdem eleflum veftrum m abbatem & pa„ florem devote admittatis , obedientiam & ,, *, reverentiam debitam eidem humiliter im·®· „ „ pendentes . Valete . Scripfit infuper idem „ epifeopus domino Regi fuper boc fub hac ,, „ forma. ,, ,, Utter» drones Λφ pefl „ ** Xcelleutiflimo domino Henrico tertio, Dei grati* illuftri Anglorum, dcc.Hcn,, ** rictu divina miferatione Elienfis epifeopus » f*· „ lutem , reverentiam, dc honorem . Noverit „ excellentia veftra , nor juxta formam mandati apoftolici elêflionem de fratre Joanne „ — ............ Ce*ctt Generri. Tom. XXIII. E CGo Joannes mooafterii S. Albani abbas, J2« ab hac hora in antea fidélisât obediens ero S. Petro, fanteque apoftolic* Romane eeclcfi* , & domino meo pape Gregorio* eiufque iucceflbribtts canonice intrantibus. Non ero iri coofilio , aut coofenfu , velqjp faflo ut vitam perdant aut membrum , aut capiantur mala captione. Conidium etiam quod mihi credituri hint , per te aut per nuncios luos , fire per litteras * ad eorum damnum teienter nemini pandam. Paparum Romanum & regulam S. Petri adjutor eis ero ad retinendum & defendendum , falvo ordine meo* contra omnem hominem. Le· gatum apoftolic* fedis in eundo & redeundo, honorifice traflabo, dcin luis neceflitatibus adjuvabo . Vocatus ad fynodum vcniam * nifi prepeditus fuero canonica prrpcditione . Apoftolorum limina fingulis trienniis vifitabo , aut per me , aut per meum nuncium * nifi abfolvar apoftolica licentia. PofTelfiooes etiam ad monafterium meum fpeflantes non vendam, neque donabo, neque impignorabo, neque de novo mtcudabo, " vel it ST' >'♦ ouoom» concilium vel aliquo modo alienabo, inconfidto Ro-Adet illi fie curam fic officium hoc fufeipere,Ciuusn ” mano P001’*** · Sic me Deus adjuvet, fit ut ad honorem ~ * - ecclefix, · “ Dei· fit fit animxfua hxc fanda cvangelia . Hxc cooperta fuerunt, fiat falvationem. Fafia autem otatiooe a prioocculta, fit claufa fub bulla, donec flaret pon­ re quod fic fiat , & io fine orationis refpontificalibus ad altare redimitus, quando nullo dente conventu, Amen , incipiatur folemniter modo poterat ab irta obligat tune refilirc. Et Hymnus, T< Dea·» tadaarer, fic ducatur, xnocum rugaflet abbas ab epifeopo London. Ro deile fit ordinate , aliiftenre Priore ei in uno gero , quid Romx faceret ? Epifeopus, ficut latere, firppriorc in alio, cum aliis dignioribus jucundus cxfitir , jocofe refpondit , fic fubtiecclefix perfonis propinquius ia ecclefiam, fic dens ait : Amice ut ortêras, fit veritas in ver­ prrientetur Deo fit & martyri Albano ad ma­ bis latitavit . Rex autem fuper praemiflis cer­ jus altare , pulfato cladico, accenfifque cereis tificat us , tenentibus de S. Albano fciipfit in circa altare,, fit difeooperto feretro. Et toto hac forma. corpore profitât us eleâus, oret breviter, fed B przcordialiter, ut dignus tanto honore habea­ Littfrj domnei Regis tenrntibut Matii pofl tur. Et finito ionitu dicatur ab omnibus: Pe­ confirmationem. ter nofler, fic Prior, Et ne noi. vX'. Sak>.im fac fervunt fam». Deus m. f. Mitte ei domine au­ Enrieus Dei gratia rex Anglorum, fice, xilium de JanHo. Et de Sion tuere eum. Domi­ militibus, liberis hominibus, fic omni­ nai vobifeum, fit Oratio. Omnipotens fempiter­ bus aliis tenentibus de abbatia de S. Albane Deus, dirige'hunc famu’um tuum in viam no falutem. Sciatis quod eleflioni faâz dc ialutis xtcrnz -ut , tc donante, placita tibi fratre Joanne de Hertford ', in abbatem S. cupiat , fie rotai virtute perficiar, per Domi­ Albani , artenfum regium przbutmus fie fa­ num. Dominum itobifeum . Benedicamui Domina vorem . Et ideo vobis mandamus quod ei· C Deinde erigat 1« , fit fine aliquo offendiculo “ ' dem fratri Joanni tanqtiam domino veflro aut mora ducaturr tn cameram, videlicet Prio­ ,, in omnibus, qux ad pnêdiâam abbatum per· ris , qux fua dum eleâus ell, debet appellari : ,, tincnt , intendentes ficis fit refpondentcs . donec in abbatem creatus , tn fuam magnum ferte meipfo apud Weft. xvilf. dic Aug. anno cameram fccedat. Et tunc, poterit eleâus pro­ regni noftri xn. videre fibi de tociis fic dc Dunciis ad curiam Ex tunc igitur abbas plenarie conrtitutus, Romanam dertinandis, fic invitare quos volue­ cepit homagia fic juramenta , fic fidelitates rit ad rcfeâioncm : fed tamen qui vocati funt, omnium abbatix fubditorum, ir.ftallatus, fic tn de licentia prioris veniant . Nec exeat aliquis omnibus abbas habitus fic. firmatus . Sed ut nifi de licentia prioris , exceptis magnis obenon lateat fimpliciores qualiter fe geflit dum dientiariis . Eleâus autem ctfi fuerit unus de eflèt eleâus , fic qualiter m pofterum fe ge­ ultimis novitiis, in loco fupretno illico fiatuerere debet eleâus , prxfentibus duximus infe* ntur. Et fi fuerit de parte prioris , quam nos ° chorum appellamus , transferetur ad partem , rendum. chori abbatis , ubi fupremus fla tuetur . Solus Qualiter (e gerere debet eleilut. in refeâorio prandebit fupremus, priore pran­ dente ad magnam mentam . In proceffionibus Ortquam cle&ores nominarunt eleâum pro­ fupremus ex parte abbatis procedet, non in prio nomine cum aliquo adjeâo , ita fcimedio choralem ferens baculum, ut antiquitus licet ut unus eleâorum loquatur pro omnibustemere confuevit : ne forte in pofierum caflaaliis eleâoribus, prsrtito aifenfu Prioris fit to­ tus, retrocedat , fit tunc cum rubore incipiat tius conventus, furgat ckftus, fit accepta venia locum noviffimum tenere. fupplicet omnibus ut orent pro eo, quod Deus H P CONCILIUM NARBONENSE EX TRIUM PROVINCIARUM EPISCOPIS, In quo data confilia fratribus Prxdicatoribus fidei inquifito'ibus, quomodo fe cum hzreticis gererent. Paronianu con- E temporis·. Huc Spondanus . Qua omnia didicerit Eboc concilio ita Spondanus . . . / ad -J annum MCCXXXIII. Mr/’vvkrn ... bujut l·... conethi ___ ».·· capituhi, quibat can__ tinuationis tomo 1. neceffe eft ex Quo eodem , inquit , tempore habitum fuit tinentur , excepta anni notitia , quam unde ' illa ” Narbonz concilium fub Petro Amelio archiehabuerit ntfcio. Forte perfeilius exemplar naffut pifeopo : cui etiam interfuerunt Arclateofis dc erat , cui adferiptus annus. Forte etiam conjeHuAquenfis ayhiepifeopi, una cum trium illarum ra una nititur , ex eo petita q*od inflitutti a provinciarum fuftaganeis epifeopis : cum man­ Gregorio IX. tnquifitores ex Pradicatorum ordine, dato accepto a fede apoftolica de confilio im­ ad hunc annum aliqui referant. pertiendo fratribus Prxdicatoribus , recens in Capitula autem ipfa. huc ufque inedita hic reillis partibus conftitutis inquifitonbus contra prafentabo ex codice MS. Manritii Telkrii abba­ hxreticos, quomodo fe gerere adverfus eos de­ tis , qui fortunam fumme illuftrem eximiarum berent xxtx. capitula condiderunt dc pernis fpleudore virtutum ac do&rinarum obfcurat. Çu°d tam iis, quam eorum fautoribus imponendis, exemplar contuli cum alio inter Sirmondi noftri qui converterentur , five qui obftinaci perma­ fetedas reperto. Huc in utroque ,'xcmplari cft innerent ; ac de fignis , quibus detegi portent : feriptio : Concilium Narbonenfi», Arelatenfis, fnntque valde fevera, preut ferebat praxis ejus fitAquenfis, arcbiepifcoporum. T i- D (mtcguw · NARBONENSE. FSg&ÎÎT 30 A ANNO Tituli CHRIS Π I. Capitulorum. 1. De famis bareticortem, qui iatmttttitattmt tortam afccteti Junt. ANNO CHRIS Π De poenis htrttkfm, fti Mmnnititai car- eeris affecuti funt. X Mr iis tr^fiiit trafturimi injungatur. J. Vt « alias viUas out provincias , ubi vifum fieerit, mittantur. 4. Vt paeferibut tncludendit carceres confirxantur. f Ubitatioocs veftras, prout poflumus, amputantes, devotioni veftrx duximus coniukndum .· quatenus hxrcticis, & eorum credentibus, rece» pistoribus, detentoribus, & fautoribus 5. jQwd poenitentia, inquifitorum difcrelioni perimmunitatem carccris aflequutis, quam miitetiv. ex vobis aliqui eis infra certam diem A Vt couverfi culpas fact publice confiteantur. fponte venientibus, pcenitentibus , & 7. Vt Mfdfurti itjuSu pmtettiir üdtrt vel tam de fe quam de aliis plenam diittrtim 8. Vt propriis fncerdotiius acre committatur cb- Beent ibus veritatem, contuite & lau­ dabiliter promi fi ft is , quia cum fponfervationi/ pcnitensiarum. 9» Dt Ut fti m carcerem ittridi ifini, quid te confeflis mitiuseft agendum, dequia agendum, / nimia fit eorxm multitudo. per boc latentem faniem hxreticx pra­ JO. Dt bit qui pernitentium carcerit , vel aliam vitatis facilius & melius detegi merito nob perficientes, rtbllitt. fperabatis, ficut & rei eventus manifeII. Dt bit qui in abjuratam barefim recide­ ftc probavit , his poenitentias injungarunt. jx. Durnam dicendi rebellare : quinrm m Im· tis ; videlicet ut cruces portent , qua* Jmo recidiffe. que Dominica die inter epiftolam dc I J. Dt receptatoribus feu fautoribus qui vel reel- cvangclium veftibus aliquibus denuda­ derint, vel poenitentias accipere refugerint. ti , prout vifum fuerit pro qualitate 14. Duinam exifiimandi fautoret bareticorum. temporis faciendum, facerdoti parochis if. Ut fauter eorum babeatur, qui cum potefisfux Miftam celebranti cum virgis in tern babeat , in eos non animadvertit. C manu publice fe prxfentent, i bique re­ D 16. De Ht , qui cum poffint , pradidht nee ca­ piant , nt juvnt capientes . cipiant difciplinam : & idem faciant in 17. Ut fratres Pradicatorei a pecuniariis pani· omni procetfione folemni. In prima et­ tentin abfiineant. iam Dominica cujutcufnque men fis, poft 18. t* proJitfi culpabiles religionem ingredi non proceflionem, vel Milfam, vifitent nu­ permittuntur. Jp. Ur 4 careere'nemo excufetur propter fe- di fimiliter dccum virgis domos omnes, in quibus aliquando viderunt hxreticos nium, etc. 20. Oui pertineant ad inqujfitionem. in eadem civitate feu villa , dc inrer21. ui inquifitores alii, fi quid norint , fcribant fint omni dic Dominica MitTx, ac vefad tum cui culpabili/ efi adfinHus. peris, dc fermoni generali, fi fiat in 22. Ne teftium nomina verbe vel figno publi­ villa:niti impedimentum habuerint fine centur . fraude. Quod & forte villa fuerit inter­ 23. Vt nemo condemnetur, njfi conviitut. 24. Ut ad accufatienem, vel tefiimonium, omnes dira, vel ipG excommunicari, cunftas ^ecclefias, dc domos in quibus viderunt admittantur. 2J. Qua exceptione/ fidem tefiium evacuent. hxreticos, diebus vifitent aflignatis : dc 26. De eo qui convillus , pertinaiiter negat. teneantur fermonibus generalibus inte­ 17· Vt qui femcl depofuerunt, iterum non inter­ re fic : jejunent .- limina Sanâorum vifi­ rogentur , nifi de novit circumfiantiis. tent .- loco tranfitus jranfmarini, qui 28. jdn credendum confeflbri , de abfolutione feu talibus confuevit injungi. Fidem dc ecpoenitentia alicujus. 29. De culpis , ex quibu/ credentet pofimt ju- clefiam per certos annos, feu menfes, dicari. leu dies , cum armis dc expenfis pro­ priis per (e vel per alios magis ido­ neos, contra Sarracenos, vel hxreticos, vel eorum fautores, vel aliter rebelles, Strut Dei gratia Ntrbonenfis , Joannes ad mandatum dc arbitrium domini Pa· udrelatcnfit, Raimundus *4quenjist ar- P px, vel ejus legati, vel noftri, vel al< tbiepifeopi , ttterique prolati, quorum figil^terius juxta ordinationem veftram, dc CAPITULA. P la baie ebartula funt appcnfo : Dilcflis dr fidelibus in Cbrifio filiis ordinis Trad/catontm fratribus inquifitoribus bareticorum, ptr menutratas ér circumjacentes provincias conflituti, faluttm in Domino . tendere teneantur. 11. Ne Ut tranfitus tranfmariuus injungatur. Nec eis de cetero memoratus tranfi­ tus injungatur propter domini papae prohibitionem, fuper hoc nuper faÂam : ne per ipforum perfidiam violetur fidei firmamentum , ibi etiam ubi carpit .* quod ÎS7 “TT" CONCILIUM — quod non immerito timeretur, fi eos A no tam mirabiliter quam mifericorditer Æ,hinc difpcrlos, contingeret illuc per revelata. • •n- in jundiones hujufmodi congregari : licet P7/. Ut ùtfttifitorct itiitiiflït velit ipfe, dominus papa, ut ab his, eddtrt vii Ittrtbirc frfhtt. quibus idem tranfitus ante fuam prohi­ bitionem injunâus furiat , complea­ Illa femper retentione caute adhibi­ tur. ta, ut l ocat vobis (eu aliis inquifito111. Vt iit aliM vHIm Ht fmiaciat ribus, (eu quibus hoc Romana eccle­ ferit, uitutiiir. fia , vel ille cui ex officio competit, duxerit committendum, pro veftro, & Et ubi fuerit vifam expedire, de illorum arbitrio ac voluntate, injundis vilia , m qua converfati fuerint, cjician- poenitentiis addere vel detrahere ex cautur, in al*ia certa villa feu provincia adB (a rationabili quandocumque. tempus, vel perpetuo, moraturi. V1U. Ut frafriit ficcrittiUt cora jy. Ut cvnxr/it fattftribaf ittcMMit / autrti cat^firaotuttr · Convertis ab hxrefi pauperibus inclu­ dendis carceres conftruantnr. Et in necellariis provideant competenter , ne per cales nimium graventur praelati, vel eorum multitudini fortefle nequeant providere. „ . ftraitttnttr. Hoc quidem ita perftringimus , non ut vos poenitentias prxtaxatas omnes ubique, vel omnes omnibus imponatis: fed ut eas fecundum difcretionem vo­ bis traditam a Domino, pro culparam & per ion arum, locorum & temporum , & aliarum circumflandarum qualitate, Ita caute ac provide diipenfetis, ut five pleétcndo, five ignofccndo, vitam cui ... ........ ...... pabilium corrigatur :. vel (altem valeat in tenebris ambulet , apparere , quis ς quis in luce; quis vere fit poenitens, quis fide converius. nec inde veris ca­ tholicis fcandalum generetur ; nec prae­ textu (candali, feu aliquo alio , quan­ tum in vobis fuerit, defendi poffit hxrefis (en nutriri. caatmittatotr oi/trvtttttut pomrasrfariMe. Obfervationis etiam poenitentiarum curam propriis eorum (accrdotibus com· mittatis : ita ut ipfi facerdotes penes fe habentes poenitentias finguloram parochianorum fuorum , & circa earum obiervationes folicite vigilantes , contem­ pores, vel quitores, fi qui fuerint, vobis, v us (latueritis, denuncient fine? mora, |proceffuris in eos juxta formam infe­ rius defignatam. S IX. Dt bit fuid foi i» carctrti* ittnii Jcbcat, IgMuat ; fi matta Jù comat ambitoda. De haereticis autem feu credentibus, prxfata immunitate, quia veritatem de fe vel de aliis fappreneruot , vel quia infra tempus indulgentias non venerunt, feu alias indignis, paratis tamen abfolutis mandatis ecdefic obedire, & recognofcere quam vel fuppreflerant, vel negaverant veritatem : quamvis tales proculdubio fine fecundum (latura do­ mini pape in perpetuo carcere detru­ dendi : quia tamen intelleximus vos de his tantam in pluribus partibus mul­ titudinem invenifie, ut nedum expen­ VI. Ut cotnntfi calfat /iras fablict se, fed vix etiam lapides aut cementa wnfittMtntr. fufficere poffint ad carceres conftruendos : confulimus ut eorum immuratioOmnes vero faciatis culpas fuas . nes, ubi expedire videbitur, differatis, clero & populo convocatis , publice & donec ipfe dominus papa de illorum confiteri , 6t abjurare , atque jura- multitudine —------plenius ·—··— fit — r-'—- . : nifi confaltus re prout in mandatis apoflolicis , dc forte aliqui effent tam facinorofi , nc Λ-atuti· domini Romani plenius con­ de ipforum impoenitentia , vel fuga, tinetor .-nifi ubi culpae levitas, & (cau­ vel relapfu , vel corruptione, feu tur­ dali enormitas, rigori etiam huic quic- batione aliorum, merito timeretur : ta­ quam oflepderent detrahendum . Et les enim fine ulla prorfus dilatione fir­ de fingulis fiant publica inftrutnenta mo & opportuno carceri deputetis. continentia culpas , abjurationes, promiffiones , & pcenhentias eorumdem.· ne ulterius perire poffit vd latere ve­ ritas diu exista, nunc autem a DomiX.Dc ANNO CHRISTI 3f9 ChrOTI »»»»· “TSr» NARBONENSE. X· Dt Ht f*i fttnittnticnt (trttrii, *t/ atitnt »tt fcrficicnic»* rtbtUut. Porro illos hxreticos feu credentes, qui poftquam juraverint mandatis ecdefix obedite , abfolutionis beneficium fuerint, ve! non fuerint coolecuti, injuodtam fibi poenitentiam carceris vél non intrando, vel poft ingreffum exeun­ do , feu quamcumque aliam fervare, feu perficere renuentes , vel fe ab ea recipienda contumaciter abfentanees , rebelles exiftuot, & fic fuam impeem 1 tentiam ,{i·* —-’~-fiti. Et quoniam pluree & quafi inve- A gitime excufare .· contra eos tanquam— Chrbti ftigabiles funt modi nocendi quibus hccontra prxlcntes non dubie procedatis. oraisri »*»’ retici eorumque credentes atque fauto­ ΧΓ Qni pertineent nd ittfnifitione*. res nituntur vineam Domini Sabaoth demoliri , & eis eft tam prudenter , Ad inquifitionem quippe veftram eos Suam viriliter occurrendum : curet ve­ ra devotio fecundum datam a Domi­ intclligimus pertinere, qui vel infra no gratiam , mala illorum agnoicere, ejufdem inquibtionis limites deliquo* & falutarem apponere medicinam .· fup- runt, vel domicilium ibi habent, feu pleatque diferetio , quod feripto non habebant quando inquifitio cepta fuit, vel cum ibi morarentur occafione offi­ pofict facile comprehendi. cii cujufcumque , publici ieu privati , XVJ1. Ut fretrtt frgdieatottt g peeaniariit vel certum domicilium non habentes , panittntiis ebfiineent · Bibidem inventi, citati fuerunt a vobis, five illis per quamcumq; cautionem Similiter a fidejuflbribus haereticorum aftri&is, five non, inquifitiooem contra feu credentium qui fugerunt, & a de­ eos facere incoepiftis, vel eis purgatio­ cedentibus , qui poenitentias non ege­ nem forfitan indixiftis. Siquidem con­ runt, vel ab eorum hxredibus, feu 6- tra tales pratfentes vel abfentes pote* dejufforibus, exedis per epifeopum lo­ ftu procedere ac debetis: nifi forte ra­ ci ex officio fuo bonis pignoribus, & tione delidi majoris, fen minoris, com­ in aliqua xde facra depolitis, ad do­ mi® alibi, vel ratione domicilii , vel minum legatum poenitentiarum injun- alia, de prcdi&is inquifitores alii pro­ Λιο referatur. Ab hujufmodi enim pe* cedere ceperint contra illos . £tenim cuniariis poenitentiis & exadionibus , cum in locis di ver fis, & per inquifitovobis eft abftinendum pariter , &. par C tes diverfos, Deo audore, inquifitio cendum, propter veftri ordinis hone- celebretur : tutius & falubrius eft, ut ftarem . Cum & fatis plene alias ne­ quifque culpabilis in quibufeumque lo­ gotii hujufmodi exeeutio vos oneret , cis deliquerit, uni & illi tantum inqui& affligat. fi tor i permaneat obligatus, a quo pri­ mo ex aliqua de caulis pratferiptis , XVU1. Vt frgiiHi tnlpobiltt rtligionttn in­ fine fraude, Λ fine periculo negotii , gredi non permit antar, & animarum, fuerit occupatus. Ne autem per tales religionis fim- JX/. I7r in^aifitaret olii , fi fuii norint fctibggt nd Φ·» <«» lalfobilit Îilicicas corrumpatur, nullum de prec­ tft aflriflut. atis culpabilibus religionem quamcumque ingredi, nifi ex domini papae vel ejus legati indulgentia, permittatis; t Ita tamen ut inquifitores ceteri, fi qui fine ipforum & veftri licentia qtiicquid de illo nofle poterunt, inqui­ poft inchoatam inquifitionem , vel fi rant i nihilominus & fer ibant inquifitoetiam ante , non ramen confeffi , & ribus i illis , quibus idem qplpabilis fit canonice abloluti, ingreffi fuerint, re­ aftridus: fic enim quafi vir unus pu­ vocetis . gnabitis, & vincetis. XIX. Vt g tirttrt nnto fxcujaur propter fttUiOH' &C. XXII. Ht teftiaat nomina verbo vel figno fabitantur. Circa incarcerandos etiam duximus Illud autems caveatis fecundum pro­ hoc addendum, ut a carcere nec vir vidam fedis apoftoiicx voluntatem, no propter uxorem, licet juvenem, necu-Eteftium nomina verbo•, vel figno alixor propter virum , nec quiiouam pro­ H»s • mstius enim eft facinus impunitum relia· panitentiam injungatis. > quere, quam innocentem condemnare . ΧΠ-ï. Pr fuibnt, & cx fttibet treJentet ΧΧΙΓ. Ut *d nttttfniionene, «c/ ttfliutenitott feffn** insert. MMS Sane intdr culpas ex quibus creden­ tes poliunt judicari, ne ulterius dubi­ tetis, has ede firmiter arbitramur: Si reverentiam fecerunt hxreticis , ubi credentes, orationes ipforum imploran­ tes , & bonos homines profitantes , B quafi adorant illos ■· fi consolationes eo­ XX)'. Q** entepiwntt/iitm ttfiivtn tviaam. rum, ubi eum, quem confriantur, in haereticum recipientes , per impofitioIllis tantum exceptionibus fidem te­ nem manuum le falvare proditionaliter dium rx toto evacuantibus, qu« non mentiuntur, aut, fervitio eornmdem , cx telo juftitiae , fed de malignitatis ubi majore ipforum librum tenente fomite procedere videantur ; ut funt apertum, per ipfum, quafi fub gene­ confpirationes & Inlmicitix capitales . rali confeffione, retniffionem intelltgunc Alia vero crimina, etfi debilitent, non fieri peccatorum : aut cœnx Valdcnfi , repellunt, pnefertim fi teftes de crimi­ ubi die cœnx menfa pofira , & pane ne fuerint emendati. fuperpofito, Valdenfis unus benedicens, & frangens, danfque altantibus, credit XXVl. Du te f*i cetnifhtt, feriinetiter fecundum damnabilem feAam conficecte corpus Chrifti, non caufa prodendi miti. vel reprehendendi eos, vel alia com­ Si qws tamen culpam fuam, ex qua mendabili .feu cxcufabili , alluerunt : polfic credens, vel hseredeus judicari , ii eifdem Valdenfibus peccata fua con­ de qua plene per teftes, (eu aliam pro· fetti fuerint, ut friet & debet quis fa« battonem confiat , pertinaciter negare cerdoti proprio confiteri: fi pacem ab non metuit; quamdiu in hujufmodi ne· haereticis, feu Valdenfibus, vel panem gatione perfidie, licet alias converfio- ab eis benedidlum a quocumque fibi nem prxtendat, hsreticus abfque du­ milfum vel datum, fcienter & damna­ bio eft cenfcndus: evidenter namque biliter receperunt : fi crediderunt eos in impoenitens eft, qui peccatum nec vult (ua fade falvari pofle, vel elfe bonos, etiam confiteri. vel fan&os homines, vel Dei amicos, _vel nuncior, vel bon» converfationis , XXri/. Ut fui fonti deptfuernnt , ittoon ^vcl vitae, vel eorum perfecutores pec­ />·· iaterregentnr, nifi & nevit care, vel fi eos taliter laudaverunt, vel tirtnnt^entiit. fi aliquo qualicumque figno feu verbo « in eis fe fidem vel credential» habuifTeftes autem qui generaliter de fe (e in jure vel alibi funt confeffi : fi eos & aliis requifiti, femel depofuerint, ii libenter & pluries receperunt, audie­ etiam poft hujulmodi depolitionem con­ runt, vifitaverunt; vidlualia feu alia de­ tra quemquam de quo quid noverint, derunt , feu miferunt eifdem. orationes ab dixerint, inquifitio caperic , non eft eis vcl epiftolas, vel evangelia didicerunt. necefte ut iterum producantur: nifi de Hxc enim & fimilia, etfi non probent aliquibus circumftantiis, de quibus re- fingula , multa juvant : praefertim cum quifiti non fuerant, viderentur forfitan Joannes dicat in epiftola: Si fuit venit ·■ wtt tr bene ebtSrenein nen effert, ne· requirendi. “ lite enet retiftre in Jeme, nec vdue ei dineritit. Qui mine fait Ilii t vivt , tenonnxxyill. Ua crrdradM« tenfefferi, de Intient feu pnnittntU elienjut. nitet eftriint tptt Meftgnu. Hxc autem omnia mteiiigimus, cum hi qui fic cul­ Utrum autem frli confeffovi credi pabiles funt inventi, fciebant illos, qui­ debeat de abfrlutione feu poenitentia bus vel per quos ifta fiebant, effe hasdefun&i, feu vivi, licet videatur quod reticos, vel Valdenles: nec ignorabant non .· ne quid tamen ecclefix polfit im­ quod fanâa ecclefia cales, propter er­ pingi, domini pape refponfio expeâe- rores proprio* fe&afque fras damnabi­ tur. Abfolutis etiam per alios qui ab- les, ab unitate catholic» »dei fegregafolvere potuerunt, ad veflram inquifi- tos dcnunciac, & excommunicat, perCtntil. General. Tum. XXIII. Quamvis in hujufmodi crimine pro· pter ipfius enormitatem omnes criminofi dt infames : & criminis etiam par· ricipes, ad accuiationcm , vel tcftimqnium admittantur. I*®· — GREGORIUS CONCILIUM 3« p. ix ____.___________ -fequitur, atque damnat. Nec dicenti A non finunt· Licet enim ifti nihil ex cHmsri ie hcc ignorai!© » leviter eft crcdea- prefle — dicant ·· contra aliquem articulum chrktj •os- dum. Quis enim eft folus ille peregri­ fpecialem, tacite tamen fie per conte- '·ι«· nus, qui damnationem hxreticoram , quenciam dicunt : cum dicant fic fea& Valdcnfiutn ncfeicrit a longe * re­ tiant verbo vel ligno illos perfidos efle tro annis, tam jufliifime faâam : tam bonos: quos confiât ab ecclefia repro­ famofem, tam publicatam, tam przdi. batos. Quinimmo cum fupradidla lalucatam, tot & tantis expenfis, labori­ ti adimarum fuarum prodefle crediderint, bus, & (udoribus fidelium infecntam , aut falutcm extra ecclefiam efle creden­ ftc tot mortibus jpforum infidelium fo- do, aut quosccclefia damnat,extra eam letnniter damnatorum & publice puni­ efle non credendo: proculdubio erra­ torum, tam firmiter figillatam? utique verunt . Equidem cum diferetioni venon eft ferendus fic evidens difcipulus „_____ ftrac, dile&i filii_ in Cbrifto, negotium mendacii magiftrorum, fed potius cumBiftud, tam dominus oâpa, qusnTdomiipfis damnatis damnandus , qui verum nus legatus, in plerifquc provinciis pro­ tean notorium diffitetur : quod etiam viderint committendam. Ipfius rei geftx modus ignorari non Hacc vobis feribimus, non ut ves velimus potuifle arguit & convincit. Nam fic noftris obligare confiliis , vel ardare, cum non latere volentes, fic celari quaerentes deceat cooccflam vobis diferetam arbitrii ifcerbæretici ac Valdenfes , fuis fe tantum tatem, aliorum confiliis, formis, feu reginis, credentibus credunt , cum eildem (o- quam fedis apoftolicas, io ipfius negotii pmpradifta mala fic fimilia io latibulis judicium coar&ari : fed veftram devotionem cupimus adjuvate, ficut dc nobis ab ipfa iede perpetrantes. Qu«, etfi quidam ex his apoftolica eft mandatum ' ut qui noftra por­ fimiliter negent fc illorum errores au­ tatis onera , confilium a nobis dc auxilium , di viffe, vel auditis credtdifîe, a parti­ in ipfo noftro negotio, caritate mutua repor­ cipatione tamen credendi eifdem erro­ tetis. ribus faltem implicite, immunes eflcC CONCILIUM REMENSE apud $. Quint inUm Veromandui Ab Henr. de Brenna Rem. archiep. & fuffraganeis celebratum ann. Dom. MCCXXXV. Noo Domini MCCXXXV. in craftino negotio Remenfis ecclcfi*, quod dominus Rex beat* Mario Magdalen* continuato a debet credere domino Rcmcnti fuper fentendic precedent!, ad quem fuerit concilium con-ptiis latis in cives Remanier au&oritare apoftovocatum apud S. Quin tinum, prsfentibus dolica: nec dc in pro quibas excommunicato* Rex aliquam miuo Rttnenfi, Sueflionenfi, Landunenfi, Ca- eos dicet, “ *" - debet *-*■-* *facere 'inquifiralaunetifi, Noviomcnli, Silvaneftenfi, Mor‘tiontm. Item in hoc confcntit concilium t nenfi , epifeopis : prefentibus, etiam procura­ quod fi dominas Remeatis requiberit Regtm, toribus Ambianenlis, Atrebatentis, Tomacen- ut ei prxfter auxilium in emendandis cxcetil· fis, fic Camcraccnfis, epifeoporum , midis ad bus civium Rcmctifium > pro quibus funt ex- · confetfricudum iis que in di&o concilio con­ communicati: prstftarc tenetur eidem auxilium, nec fuper hoc aliquam debet facere ioquifitiotingeret ordinari: prefentibus etiam procura­ nem. Item in hoc coofenfit concilium, quod toribus omnium capitulorum cathedra! ium Re­ menfis provincic. Confenfit totum concilium, D. Remenfis non tenetur rcfpondete fuper ho­ quod in his l«dcbatur ecclefia, & ettlèfiafti- micidio aut alio crimine tangente pertonans c* libertates provincic Remenfis. Videlicet ia ipfius, civibus Rementibasin curia‘domini Re- · bannitione Tboms de Bcllomanfo, canonico gis juftitiariis & fidelibus fuis, nec etiam fe· ; "** Rcmenii, in faifitione bonorum capituli Suefper _ — alio alio,, r nifi fuerit in defeâu, fi non eoi- rn fiooenfis fafta per dominum Regem: dt in eo g legit diemi coram domino Rege contra eos, «fefeou, defectu, «7 a. quod denegavit regalia beat* Maris Sueflio- maxime cum ipfi effent eiTent excommunicari. Item Ae. A'· renfis confirmai* sb epifcopo Sucflionenfi ; dc in hoc confenfit concilium, quod difti epifeo in eo quod, prohibuit epifcopo Sucflionenfi,ne d: perfooalitcr accedant ad dominum Regem, cam benediceret, nifi prius raptis ab ipfa re­ & nuncii capitulorum, ita quod prefattrUmc galibus.* dc dc inhibitione fafta capinuo, ne hac iuftantt dic fabbati , ubi dominie Rex eam reciperet benedicendam in ecclefia fua ; erit, ad lupplicandum domino Regi ex parte & in eo quod reliquias & alia facra ejufdem concilii fuper prsemiifis, antequam recedant * monafterii per bailivum fuum fecum fecit af- curia domini Regis. Affiguata eft eliam dies portari. Irem in eo quod in curia feculari Dominica poft feftum beati Petri ad vincula , cum excommunicatis agentibus litigetur. Item apud Compendium, dc communi aficnfu to­ in eo quod vult quod perfons ccdefiafticz protius concini, ad celebrandum concilium fuper bent per duehum in curia Irculari homines dc prxmiiCs. Et injuoftum eft procuratoribus ca­ corpoie fues cfll·. Item confenfit concilium de pitulorum, quod ad didam diem mittant ca­ pita- A .x>·’ CKEGOiUUS p. IX remen rjMLRH ut*ooe » confemiendum ils qu· in difto concilio contigerit communiter ordinari. ••SUPPLICATIO FACTA DOMINO Rxgi r·*. dbputatos Praecedentis toocilii, C E ° · FRHJERIO II. IMP. S. UlDOVlCA.FR. -zj> )t9 „ Item fupplicat concilium, quod dominus Rex non compellat pedbnas eccleliafticas probare per duellum in curia fua homines quos dicunt fuos eflê de corpore. „ Item fupplicat concilium, ut & dominus Rex revocet fiufitiooem bonorum temporalium capituli Sueflioaenfis, quam fecit, eo quod difttun capitulum non vult litigate co­ ram eo iuper eo, fuper quo litigatum eft, fe refponfiun, & fcnrcotia lata in curia eccle- 1 ,,Jt. Nno Domini MCCXXXV. In ofeavis beafuerunt apudMefupplicat concilium, ne regalia deJedunura dominus Remenfis , Sueflkmenfi· , „ Item .. .. _ t eccls&E B- Marie Sueffiooeohs, con­ JLaudunenfis, Catalaunenfis, Noviomenfis, Sil- M neget vanefteofis, fe Morineofis, epifeopi, cum mm- » firmate f ab epifeopo luo» fe ne inhibeatepi-. Suetfionenli benedicat, nifi ciis capitulorum cathedralium Remenfis pro- „1fcopo , _ ________ ne eam . vinci·: qui tunc adfuerunt ibidem, & fuppli-B», prius ab ipfo recepti» regalibus; feu capitu. ιϊο, ne recipiat eccle caverunt ex parte coucilii domino Regi tub ------eam ‘----------2_2** Lbenedicendam ----- 12—J— 2in --------’* ­ fia fua; fe ne de reliquiis fe aliis facrisqu· hac forma. fecit per bailli vum/bum afportari, & Angu­ „ Supplicat totum concilium Remenfis prolo * fe intromtaif ulterius, fed ecclefuefa- * Locu> „ vincta pro ecclefia Remenfi fe archiepifeoM po , ut dominus Rex pnsftet auxilium fuum „ ciat reftitui, « ne non excommunicator cx- corn>po“ „ in cmeodaodis exceffibus civium Remenfium, ,, communicatis communicare compellat. „ Itemfupplicant praelati, non ex parte con„ qui notorii funt, fe evidentes eidem, apud „ cilii, ne dominus Rex adfignet eis diem , „ Atrcbatenfem expreffis , pro quibus fe funt „ five alius , ubicumque fuerint, fed in certo „ excommunicari per provinciam Remenfem „ loco, cum vix hoc poflet fieri fine periculo „ denunciati . De excommunicatione fcilicet „ dominus Rex debet credere archiepifcopo , „ cautas. Faâa autem fupplicatione modo pradi&o , „ cum in cives Rèmenfes auâoritate ecclefia„ ftica diâas fententias protulerit: nec fuper dixit domiuus Rex , quod fuper hoc haberet, confilium: fe habito confilio refpoodit, quod „ hoc debet domnus Rex aliquam facere in„ quifitiooem. ICinde plenius confilium volebat habere , fe fu», Item fupplicat concilium, quod dominus per hoc adfignabat diem ad craftinum quinde­ n Rex non compellat refpondere archiepifco- nae Aflumptionis B. Mari* apud Meledunutn . Quo audito , dominus Rex & difti epifeopi ,, pum Remenlem fuper homicidio vel alio „ crimine tangente perfonam ipfius, civibus cum praefatis nunciis capitulorum , feceffernnt „ Remenfibus m curia fua, cum fint juflitiain partem, fe habito confilio in hoc convene­ „ biles fui ac fideles: nec etiam fuper aliquo runt , quod diem illam colligerent : fed fuper duobus articulis primis, fcilicet de negotioRe­ „ alio, cum non fuerit in defeftu: nec repu„ tet eum dominus Rex in defe&u, fi non menfis ecclefic archiepifcopi , fe bannitione M colligat diem coram ipfo contra illos, cum Thomas de Bellomanfo, canonici Remenfis „ in nullo fuerit defeflu erga eos, fe cum ipfi monerent dominum Regem. Et egrefli coram „ fint excommunicati. domino Rege iuper illis duobus ipfum ex par­ ,, Item fupplicat concilium, ut bannit ionem te concilii monuerunt, fe diem praefatam ad „ faâam a domino Rege de Thoma de Bel- audiendam refponfionem domini Regis colle­ „ lomanfo canonico Remenfi, fe fubdiacono, gerunt . D „ revocet eo modo quo faâa eft. A ta Maria Magdalena, CONCILIUM REMENSE Compendii habitum ab iisdem Anno eodem. Cra anno Domini M. CC. XXXV. Domi- neo· fuos prenominaroe, aut illos de pnadiftis nka poft feftum beati Petri ad vincula, fuftraganeis , qui prefentes fuerint ; prefentiadfirnata apud Compendium ad celebrandum £ bus etiam didis procuratoribus epifeoporum , provincials concilium, pntfentibus domino Re- pnefentibus infuper & confentientibus nunciis cathedralium Remenfis provincic. menfi, Suefliooenfi, Laudunenfi, Catalaunen- capitulorum — fi, Tornacenfi , SilvaneAeofi , fe Morinenfi , Omnes enim praenominati debent interefle apud Melcdunum in craftino quindenae Aflumptionis epifcopis ; & pnefentibus procuratoribus Ambianenfis, Attrcbatenfis, fe Cameracenfis epibeate Marie, hora competenti, coram domi­ no Rege, qui monit · · · · fcoporam , nec non prsefentibus nunciis capi* ttdoram cathedralium Remenfis provincic, abHic uti defeat MS. cede*. fente Belvaeenfi epifeopo , qui ad Romanam A curiam pro&âus erat, conférait totum conci­ lium, quod dominus Rex monebitur fecundo fuper negotio Remenfis ccclefias & archiepiicopi, fe bannitiooe Thomas de Bellomanfocano­ nici Remenfis, per archiepifcopum fe fuf&agaGran-a/. Tom. XXIII. Eodan autem «nao habitum fuifle Silraneâi »b iiidern cnUcopto hi* coanoverfii* concilium docet Spondinu* in an­ nat. aedef. ad u>. M. CC XXXI. item dc Cl. Hcmanei» in ÀuguA· Veromaadnontm iUuftrata , ia eo repnhendeedu* quod Concilia Compendii & SUvaacOi celebrata, tu* QuiaitaopoU blfo tribuit. Z » MONI- 3*9 CONCILIUM REMENSE. >7° Atinuata de die in diem, a feria renia preceMONITIO dente didum feftum; ad quam didam tertiam feriam dies erat aftignata ad concilium celeDomino regi Franci» fada per abbates fandi brandum apud Silvanedum .· ut pana bona & Cnfpini, fanâi Dionyfii Remeniis, & ΕΠοcompetens, fine dilatione, ordinaretur dc flaSm^di Sf nis, audoritate Concilii Provincialis Rementuereiur contra dominum regem, fi non pare­ Mtetit ?t/a fis, apud Compendium celebrati, anno Do­ ret monitionibus fibi fedis fupernegotioarchiemini MCCXXXV. pifcopi fle ecclefi» Remeniis. Igitur quarta fe­ Hn»r. $/^mria pntdida, prxfente domino Rcmenfi, Suel&- n Etercndis Patribus dominis fuis Henrico fiooenfi, Laudunenfi, Catalaunenii, Noviomen­ mm Τ' Rra,'a Rcmenfiarchiepifcopo, ficoinfi , Ambianenfi, Attrcbaicnfi , Silvanedenfi , mm.s.7»’ <· n*bu* fuffragancis ; Leo fandi Dionyfii RemenCameracenfi, Morienft, epifeopis; pr»fentibus fis, fic G. ΕΠόα is abbates, debitam obedientiam etiam procuratoribus Capitulorum cathedralium £•*•*/'7·*cum falute. Noverit paternitas veflra , nos quaf- Remeniis provinci», abiente & excufato Tor*"’**''· d*ni rccepiiie litteras, fub hac forma: Henri- naoenii epifeopo propter propriam corporis incus Dei gra:ia Remenfis archiepifeopus, toium- Bfirmitatem , & abfente epifeopo Belvacenfi , qui que concilium provinciale Remenfis provincix ad curiam Romanam profedus erat. Cum do­ apud Compendium congregatum; diledis filiis minus Remenfis, cum dominis coepifcopis fuis, in Chrifto fandi Crifpini majoris Sucflioncnfis, feria tertia proxima ante didam feriam quar­ fandi Dionyfii Remenfis, fic de Eifone Suelliotam, de dida perna tradaflet; & didi Laudunentis diocefis abbatibus, falutcm, ficfinccram nenfis, -Noviomenfis,Ambianenfis, Attrebatenin Domino caritatem. Audotitate nollravobis fis, & Silvanedenfis epifeopi, una cum procu­ in vntutc obedientie diilricle piccjpiendpman­ ratoribus didorum Capitulorum, exceptis Redamus, quatenus ad dominum regem perfonamenfi fic Belvacenfi, concorditer refpondiflcnt ; liter accedatis: ita quod ferta fecunda poll Exal­ quod pana erat competens & bona, fi in catai mnem fend» Cnicis, ubi fuerit, interfitis ; tbedralibus ecclefiis, fic capellis epifcoporum fubipfum monentes ex parte noftra fuper negotio miffa voce celebraretur: Nos archiepifeopus , ecclefi» fic archiepifcopi Remenfis, fic fuper banuna cum reliquis epilcopis, videlicet Sueflionennitione Thomx de Bcllomanfocanonici Remen­ fi , Catalaunenii, Cameracenfi, & Morinenfi , fis, fuper quibus idem dominus rex alias fuit attendentes , quod , didi , epifeopi non faciebant monitus ex parte concilii, fecundum quod inC quod promiterant fic debebantt; ordinavimus fic adis fuper hoc confedis plenius continetur . ftatuimus panam iftam . Cur Cum dominus Rex Quod fi non omnes iiscxfequendisinterfueritis, non paruerit monitionibus fibi fadis ; nos in­ duo veftrum nihi'uœinus cxlequantur . Adum terdicimus totum dominium ejus fitum in pro­ apud Compendium anno Domini mccxxxv. vincia Rcmenfi; ita tamen quod exhibeantur menfe Augufto, die Dominica fupradida. Huibi viaticum fic baptifma. Ex nunc excommu­ jufmodt igitur mandati auftontate, nos ad ilnicamus omnes epifeopos, qui pernam hanc non obfervaverint, fie in fuis diocefibus obfer­ luilriiTimum regem Franci* ad didum diem apud Vicenos juxta Parifios pcrfonaliter accedentes, vari fecerint, publicaverint, fic publicari fece­ rint in craftino beati Andre», quod praefigimus ipfum monuimus fecundum formam fuperius an­ notatam. Datum anno Domini MCCXXXV. men­ ad di4am panam publicandam .* Alios autem omnes ex nunc excommunicamus, fufpendimus, te Septembri. qui didam ponam non obfervaverint a dido Secunda monitio fada domino Regi. termino publicationis pnefixo. Anno Domini MCCxxxv. Sabbato ante Na­ tivitatem beat» Manx virgins, prxfentibnsdo- D CONSENSUS minis Sueflionenfi, Laudunenfi, Catalaunenii , Epifcoporum provioci» Remenfis, ut Concilium Noviomenfi, Tornacenfi ,Silvanedenfi , cpifcofuperius demandetur exfecutionl. pis; prxfentibus etiam procuratoribus Ambianenfis, Attrebatenfis^Morinenfis, epifcoporum ; Anno Domini MCCXXXV. in concilio apud nec non prxfentibus procuratoribus omnium Ca­ Silvanedum celebrato feria quarta poft feftum pitulorum Remenfis provincix , abiente epiico­ po Belvacenfi, qui ad Romanam curiam probeati Martini hiemalis confenferunt Sueifionenfis , fedus er.n ; dc abiente Cameracenfi epifeopo , Catalaunenfis, Cameracenfis, & Morinenfu epi­ qui ad imperatorem iverat: fuit monitus domi­ feopi , quod dominus Remenfis publice, dc fa­ nus Rex apud fandqm Diooyfium, de negotio ciat publicari & obfervari lentent i as in eodem Remenfis ecclefi» dc archiepifcopis, dc de banconcilio latas; rebelles & contradidores puniat nitione Thom» de Bcllomanfo, canonici Refecundum quod viderit expedire; ablblvat ficin menfis; dc hxc fuit fecunda monitio fada ex forma ecclefi» illos, qui in didasfententiasin­ parte concilii Remeniis provinciae. ciderint, fi ab eo abfolutionem petierint, dc E didas fententias fe promiferint de cetero fervaCONCILIUM PROVINCIALE, turos. Confentiunt etiam quod ipfe poflit in premiffis concedere vices fuas alii, vel aliis , Habitum apud Silvanedum a dido domino juxta fuum beneplacitum voluntatis. In cujus Henrico de Brenna, anno mccxxxv. rei teftimonium prefentes litteras fub figillis Cta anno Domini MCCXXXV. feria quar­ fuis munierunt. ta poft feftum beati Martini hiemalis conANNO CHRISTI ...... A PRÆ- A J7« "Ï.T05 DIEOCES1S ROTOMAGENSIS. 37‘ JSSm chrSh PRÆCEPTA Jiflt I wn. ΚΓ. ». Γ *’ ANTIQUA Seu Infticutorum Sy nodalium diœceiîs Roromagcniîs a Sacerdotibus obiervandorutn opufculum, ab inlîgnibus au&oricace viris de mandaro archiepiicopi ad eorum informationem exaratum. Prodeunt iterum cum acceffione ineditorum LXllb. tapit, eu Mfr. 'codd. Carnot. Capituli, &la/te· n fiecctpfit Monaji. am. 400. Recognita font pofl vet. edit. tf in bene muitit tmendata, cd fffdim redd. Bi/>otianum item an*. ^00. if recenttut Fifcamunfe ; necnon colleta cum Statutis Rajoctpfibui & ieuovicrfijus , f«< paucit immutatu, ipfa funt practptλ Petri de Collcmedio. | OBSERVATIO PRÆVIA. lfc· prarcptii jam e proto fubdufta , eocumdem «poerapbum fufiut & em-ndatiua e Mi- Capiruli Ciraor. noAer a, la P-nm.rate a V. C D. ·'« Perm ciuidem cccklix Canoaico & Soibonico DoAorc f.ifceperat. nec fupetaddcrv curant . I[<'a jam othibemut . nimirum a cap. xc. ne rr^Au quidam in iia qua teelefi» Ccnomanmiù /pcxiaUa eEe Oof.untur . ' Undenam autem primum prodierint, ferio attendenti deCnite non erit operofum . Metropolitana enim «xlrf» genuinum vflfe fotum Vel ex ipfo Carnoeenh codice ceno confici videtur. Gap. fiquidera hic < <11 v Ce Clericii me» decui ludenti beu, na ietirui O- banc eenjhtutimce» voltamu tn tota dia.e/i tali fmuter 1·. v. r- titulut cap. xxxvti. quod in edir. Ex Cenethe Tnremnf perperam inlcribirur , in Bagvt'iano cod κι eft . Ex Concilie Metropolitano, eftque cap. χ·χ. Concilii Provinciali· Kotomagi anno i»jt. celebrati, nit in, ullo Turoncnfi ante id tempon» apparuit. / Verumamen ex adverto ftttit pro C-nomanenfi eeclefia D. It Prron fupra laudatu·, valida, uti opinabatur , contorquent aicumecta. t. Ex fcftiritatibi.· SS- Gervafii & Piorafii, ac $. Juliani Cenomaneniu icclefin patronorum. ·. Ex excommu akaiionc Hamehni eiufdem Ec.leii» Antiflitr*, ut notum eft. Ar pace O|Hiini viri, nil ali-ι 1 prorlut inde confequitur, nifi codicem Carnotinfem ex altcio Cenomanenfit «cclefin cfibu· jam aptato exferiptum fuifTv. E* ftuippe apud majora noftro· tumma ingenuiu· , illud uiunimitat/t commumonilqut ccclrtiaiii.e commune fignaculum fuit, ut e coepi fcoporum, maxime vicinorum, decreti· , quaque in rem fuam optima .f dtbanmr, citra verecundiam vel cujulquam invidiam, quafi «x communi bono, delibarent aut deflorarunt, ac prout oppor. tuoum vidibatur , lut· accommodarent luftitutn . Illud pentetea exinde in lummum I ccktir commodum profluxit, ut in fieri i, faliem intra idem regnum, eccldia ab eeclefia vix diffideret , κ ficut una erit omnium fidet , fic & pari ioemtt pe 1 lèverai et difciplina . Ceterum quod ad Precept·, de qaibut nobit iermo . attinet eadem ipfa parili proriu· ratione quamplure* fibi v en lira­ runt ecclcfi*: v. g. prêter Neuitriaca» , Andegavenlu , Namnetenfitquc , cu»u> expeetlo nomine proftant in Bibliotheca Bigo tiana, ante anno» ducento· & quinquaginta manu exarata ; quod Feiunio pariter folpendum incrtbuiflet. Maneat iiaquc cx fupradifti» opufculum effe a vuii eruditione ac difciplitx ecckfiaftir* peritia confpicuit de mandaro Rueomagenti» Archiepifcopi collectum & adornatum , unde luftraganei vici.iloretque Epilcopi fibi, prqut convenit·· vtdebarug, aflnmpierint. Ai cujuii.am , inquje*. Roromaeenfii Archiprrfulii > Pro Petro de Collemedio ftant ferme univerfi ; dr fane dumfequioret iuat conftiiunooc· Pracrfta neva inlcriptit , ad antiqua profeôo videtur allufiffc. Ut ut t» , dt cujufnam tandem fuerint Pnrctpta , leriu» anno ιιμ. non videntur protrahi pnffe, ob exemplum videlicet Trinitati·, duihim ab co qui fimul dc fcmel fuiflct Rex Anctis, dux Normanni*, ac Come· Andegati*, dc fic quafi tra perionc. Cum a Normanni» Ducaru excidiflent jira Angli ab anno iio,. obloletum fuifiet exemplum, quod proferebat ut tritum dc cuilibet obvium. In hac porro editione nonnulla capitula in duo fecare necelfe fuit, ex eo quod a titulo par* altara prorfu* ahbotNtat · allit, fed pauci·, novnt titulo· appofuiroua, ut textui convenirent. H I. Quomodo perfona Ecclefiaflic* ante Synodum A vitabili neceflitate decenti fuerint, mittant Ca* pellanum fuum aut Clericum loco fui. Et in fibi debent providere. eundo & redeundo honefle ambulent, & ho ie Dominica Synodum precedente , Sa­ nefla quzrant hofpitia ; it in eis circumfpecle fe habeant, ne flatus Clericorum vertatur po­ cerdotes qui Capcllanos non habent in in opprobrium it contemptum : & qui ex fui» Parochiis , diligenter inquirant publice pulo in caufa remanicrint, cam Decano , it Decanus Eeclefia Λ qui tînt infirmi in Parochia ,· & feArchiepilccpo ftudeat nunciarc. ria iequenti, five antequam iter arripiant, eos vificcnt, etiam non rcqwfiti , fic faciar.t quicIII. L7 jcÿini intrent Srnodum. quid necefle fuerit 3d lalutcm animarum . Ni­ hilominus tamen provilîonem eorum procuran­ g Przcipitur Sacerdotibus ut jciuni it induti tes, quz folent facere per Capellanos in alits fupeliiciis & ltol prefertim in fiicris ordinibus conftituri, ab omni vitio libidinis prwcaventes, maxime illo nus Abbatum vel quorumlibet Patronorum, fed propter quod ira Dei venit in filios diffiden­ in manus Archiepilcopi tantum, diftriâius in­ tis; ut in coofpc&u Dei puro corde & mun­ hibetur. do corpore valeant miniftrarc . Quocirca diftriXL VII; At ornamento Eccl#et pignori obligen­ âius inhibemus ut nullus in facris Ordinibus tur. conllitutus, aliqua occatione teneat in domo fua vel alibi mulierem, vel perfonam aliquam dc Statuitur quod Ornamenta Ecclefia; non qua mala poflit fufpicio fuboriri, unde popu­ obligentur pignori, nifi pro neceffitate Ecdelus fcandalizetur . Qui vero poft fententiam lix, 'cum confilio Parochiaoorum. Gallonis inde latam, & ammonitionem legiti­ mam , faltem in Synodo faftam , focarias vel XLVIII. Ut Laid film fms inflrui facient . mulieres alias cum fcandalo tenuerit, fciat fe fententia excommunicationis efle ligatum. Et lententia |ui in excommunicatione illa celebrare pra>Cr Sacerdotes frequenter moneant Parochianos ![ui « fuos, ut filios inftrui faciant diligenter, &fchoumpferit, eft cft irregularis effeftus, nec fine difpenfationc poteft amodo celebrare. las attentius frequentare : quia illiterati non funt ad ecdefiattica beneficia admittendi. X LI. Ut non bebent fecttm prolem Presbyteri . XLIX. Ex Concilio Txrone# Metropolitan , de Prohibetur Sacerdotibus diftrtôe ne fecum C arvngio. habeant prolem quam in fornicatione genue­ Prohibetur diftriâe ne aliqua Ecclefia Corrunt , propter fcandalum. Et ne eis in eccle­ fiis afliftant vel miniftrent, & ne in domibus vagium Domino terre, vel aliquid tale confer­ fuis aleas vel decios habeant prohibetur. re prxfum.it, donec habeat in Archicpifcopi fuper hoc confiltum, ut ejus auâoricate fiât quod fuerit faciendum. X L 11. Ex Concilio Laterana#. De concubinis iaicornm. L Dc firmis ecckfiorxm. Prohibeant Sacerdotes etiam ne laiciteneantD concubinas. Et qui poft ammonitionem trinam Nullus curam anim-rum habens, (i) Eccle­ tenuerit, tam ipfe quam ipfa, ab ingreflu Ec- fiam ad firmam recipiat; nec Sacerdos etiam, clefias arceantur: & fi perfeveraverint gravius nili de licentia Archiepilcopi. funt puniendi. LI. Ex Concilio Metropol. Quod denote Religionis XLIII. Ex Concilio Ltterasee# . De Reliquiis . ferenti fignxm. ! Item in Concilio eft ftatutum quod Reliqui» antique amodo extra capfam nullatenus oltendantur: nec exponantur venales. Inventas au­ tem de novo, nemo publice venerari przfumat, nifi prius auftoritate Romani Pontificis fuerint approbate. * Statuitur quod donati cujuslibet domus Re ligiofs aliquod fignum in eminenti loco por­ tent ad arbitrium Archicpifcopi, & Religioni congruentia indumenta, ut per hoc diftinguantur ab aliis, & ficut Religiofi ab Ecclefia de­ fendantur . Et ad hoc faciendum per fuos Pres­ byteros compellantur , nec hujufmodi privilegio XLIV. Ut non recipientur Eradicatores, n#fut- E gaudeant , donec in domibus propriis commo­ rint oetthenteae perform. Nullus paflim recipiatur ad praedicandum , nifi fuerit authentica perfona, vel ad hocfpecialiter ab Archiepiicopo deftinata. Qpcftores quoque eleemofynarum tantum ea dicant po­ pulo que in litteris Domini Pape vel Archiepifeopi continentur. Sacerdos tamen locipopu- rentur . LU. Ex Concilio Txroneqfi. D* Decimis. Nullus laicus vel Clericus, vel religiofa per. fona recipiat decimam de manu laicali, nifi per manum Archicpifcopi. Si aliter faâum fuerit, non valeat. LIII. (4) Add. « Mff. Epifcopu» autrn faciat reerptum jurare guod ad patrooa accedat, &. debitum faciet jwanKMum ■ (5) Ita Mff. Carnot, 0t Ande;. Cone. Ccacra/.Tom. XXIIL Aa j8t GRJG^Iüi PRÆCEPTA ANTIQUA. Λ LUI. Pe CtlttKit eunt nfyid». »»»»· Dîftrito przcipitur ne Sacerdotes cultellum portent cum cufpide, aut arma , nec Clerici Sacerdotum, vel alii qui gaudere volunt privi­ legio Clericali, nili jufti caufa timoris. L1V. Air Presbyteri erdûmtf fc/Lumra fiet fer lu»i. LVIII. Stftr ciwioafat ftcietdit. Super citationibus ^ciendis, credant his qui dederint fidem. Super excommunicationibus fe­ rendis , vel abfolutionibus faciendis, non cre­ dant fine litteris Archiepifcooi. Sententias au­ ditor nuncicnt /fit latas diftrito fervent, nec amore parcentes alicui, nec timore. LIX. Ex Cettil» Ttrote^fi. De Decernit, wt Prohibetur Sacerdotibus ne teftamenta fua mttdeitei exeqeuuHeer. ordinent per manum laicalem. Nihil dc frudi­ bus fequentis Augufti, licet moriantur poftPaCum aliquid mandabitur Decanis, fi alias fcha, penitus ditponentes ; cum eos nolimus commode certificate curiam non poterant, aphabere nifi ipfos qui fuis Ecclefiis laudabiliter B ponant figilla fua litteris curiae, in fignum quod , vel fuerunt icrvire parati. Sed ne­ mandatum curtae execution! demandarunt. que de rebus intuitu Ecclefic aequi fit is aliquis diiponere valeat, nifi fecundum canonicas fanLX. De e^falMtioitibti, fMMwd· jSaaT. âtones. De mobilibus autem, pauperibus, vel religiofis locis, vel confanguineis, aut aliis jux­ Quando aliquis excommunicatuseft aldol ven­ ta fervitii meritum aliqua conferantur. Ceterum dus , fuper hoc pars adverfa certi ficetnr , fie quia confuetudine laudabili fic ex caufis ratio­ tunc iolemniter cum Pfalmo Penitential! ΛΛnabilibus hatonus in noftra Dicrcefi novimus ftrert mei Dext, fic oratione, Abfolve, devote obfervatum, ut nullus laicus fine Sacerdotis fui fit cum gravitate eft abfolutio impendenda. pnefentia fuam ordinare audeat ultimam volun­ tatem. In temporibus iftis intelleximus deliquuLXI. ^ni fimt txcnntmcali ifft ftBt. fe quamplures, dum vel prius ordinant omnia • Sciendum eft etiam quod excommunicat! quam advocent Sacerdotes, nec eis vocatispoftea mutatur, vel nullatenus eos vocant. Hoc, funt iplo faâo, qui in Qericos vel quoique refieri de cetero diftridius inhibemus, ficfubpe­ 'ligiofos manus injiciunt violentas . Incendia­ rii Coemeteriorum fic Ecclefiarum violatores. na gravis emendz, vel alterius pœnz a nobis, Et qui litteras Domini Pape fallant , vel vel Officialibus noftris, tam facientibus, quam confentientibus, vel afliftentibus infligendz.· fic ad hoc aliquod adminiculum przftant, vel et­ iam falfatas penes fe ulna quindecim dies ipfi frequenter prohibeant laicis, nc teftamenta fua faciant fine przfentia Sacerdotis , nifi in fervant, vel eis falfis utuntur, fic ignoranter , fi crafla fit ignorantia eorum fic fupina. neceflitate. LV. Vt fideliter exeqieaattcr tefiameato. LXII. Dc illit 9» fient excommxnictti fer Arcbiepifcoptm. Sacerdotes exequantur follicitc fic fideliter te­ ftamenta , cum ad hoc fuerint evocati. Item excommunicat! per Archiepifcopum funt, fortilegia de SacramentisEcclcfiz facien­ LVI. De mobilibus & immobilibus Presbyterorum. tes , fic qui malitiofe procuraverunt abortivum. θ (a) Et qui ad conjungendum , vel disjungen­ Praecipitur Presbyteris ut immobilia de bonis dum falfa matrimonia, vel ad exhatredandum aliquem, feienter deponunt teftimonium falfiecclcfiz acquifita tantummodo fuis relinquant tatis, fic qui alias falfum teftimonium tulerint, Ecclefiis. De jure enim aliud facere non pofgravilfime peccant, fic graviter funt puniendi ; funt. De mobilibus fuis, que de bonis Ecclefic tales funt per Archiepifcopum vel ejus Pœfias non proveniunt, rationabile poffunt facere Vftamcntum. Domus autem utcnfilia fic lupelnitentiarium abfolvcndi. Hoc autem in fuisEcclefiis frequenter denuncient Sacerdotes . leâilia fucceflbribus fuis relinquantur , fahem quod eis conveniat competenter. LXIII. Vt omit Excommicttxt t etim t Do­ mito Pofet, foffit obfolw λ quolibet, in LV1I. Vt Clerici fin^xlit temporibus Ordiiusm , trtittio mortit. Ordiiulioxi fe efferent. Sciendum eft quod Excommunicatus, etiam Praxipitur omnibus Clericis habentibus Ecclefias, ut ad fingula tempora Ordinum fe or­ Ea Domino Papa, a quolibet alio Sacerdote abfolvi poteft in articulo mortis , fatisfââione dinandos offerant: qui ordinati funt, inEccle­ przmifla , fupra offenfa mantfefta, vel fbluto fiis fuis refideant, nifi eis aliter facere permit­ prius judicato, fi pro judicato Excommunica­ tatur de licentia Domini Archiepifcopi fpeciali, fic circa hoc fervetur conftitutio .* Extirfm tione fuerat innodatus; fi tamen de hoc ha­ dz. Scituri fi poft admonitionem legitimam hoc buerit facultatem : recepto ab eo juran^nm neglexerint, quod fint fuis Ecclefiis ipfo jure quod quamcito habebit opportunitatem, Excommunicatoris fui prziéntiam adibit, mandato ip­ privati, calque libere aliis conferendas. fius pariturus. Si autem infirmus vel offenfam emendare non poterit, vel folvere judicatum , (a) M£ Bare. & Canm. addunt : cx quo iententiam exconumiaicatioei* lacai» propter hoc «.dierior. a VHKI5T **”’ • o. GREGORIUS DIOECESIS ROTOMAGENSIS. J«4 »’» P. IX ‘inducendus cft heres, ut hoc faciat, non tamen A "lXVII. Ex Concilie LetereneifiCa. 50. P» "***?. ANNO cft per Poenitentiarium compellendus. CHRISTI pndn perfimt fxnt contrniendx. LXIV. De okfin/ettione Jejxnerxne. Sciendum eft & quod in quinto gradu coofanguinitatis & affinitatis, & *uPr*> poffunt mo­ Sacerdotes pnecipiant omnibus habentibus adultam (a) «ratem inftitut* Jejunia feu do licite matrimonia copulari. confucta obier vari Ut Jejunium QiadraLXVIII. Do nutrimonHit prinoneo pMcc masgefimale , Jejunium quatuor temporum , Vi­ tiondii i ne clemdeflinn fieri contingeret, giliarum , videlicet. Nativitatis Domini , οχί edits illicite. Aflumptionis beat* Marie, beati Joannis Baptifte, Apoftoiorum Petri & Pauli, beati MatCUndefiina Coniugia penitus inhibemus, pro­ thei, Simonis d Jud«, beati Andrée, Lau­ hibentes etiam ne aliquis Sacerdos talibus inrentii Martyri*» omnium Sandorum, jejunium terefle prrtumat. Statuentes ut cum matrimo­ in majori Litania, fciiicet in fefto fandi Mar­ ci Evangeliftc, & in tribus diebus Rogationum.]B nia fuerint contrahenda, in Ecclefiis Presbyte­ ri publice proponant competenti termino pr*Si qua autem de Vigiliis pr«taxatis die Domi­ finito , ut infra illum qui voluerit legitimum nica evenerit, indicendum eft jejunium in die fabimpedimentum opponat. Et etiam ipu Pres­ bathi praecedente. Inhibeant Sacerdotesfubpce­ byteri nihilominus diligenter inveftigent, utrum na excommunicationis, maxime in Dominica aliquod impedimentum obfiftat . Cum autem Qyadrageftmam precedente, ne quis in Domi­ probabilis apparuerit conjedura contra copulam nica prima Qjpdragefimc carnes manducare contrahendam, contractus impediatur exprefle, prrfumat, nec àliquid aliud, nifi ea quibus in Quadragefuna licite utuntur Catholici & Fide­ donec quid fieri debeat fuper eos , manifeftis conftiterit documentis. Si quis vero hujufmo­ les. di clandeftina conjugia inire prcfumpferit in mÎÎT LXV. Ex Concilio ‘ Lotcreneifi . De temporibus gradu prohibito , etiam ignoranter, (obolesde tali conjundione fufeepta prorfus illegitima cenferiendis per ennxm. featur, de parentum ignorantia nullum habi­ tura fubfidium; cum illi taliter cootrahehdo Pronuntiandum eft laicis ut fciant tempota feriandi per annum, id eft, omnem diem Do-Coon inexpertes (cienti*, vel faltem affedatores ' · · ve­ ignoranti* videantur. Pari modo proles illegi­ minicam a vefpcra ad’ vefperam. Feriandi ro per annum ifti fimt dies. Natalis Domini, tima cenfeatur, fi ambo parentes impedimen­ fandi Stephani , fandi Joannis Evangeliftc , tum (cientes legitimum praeter omne interdifandorum Innocentium , fandi Sylveftri, Cir- dum in confpedu Ecclefi* etiam contrahere prxfumpferint. Sane Paroehialis Sacerdos qui cumcifio Domini, Epiphania, Nativitas beatae Mari*, Annunciatio, Purificatio & affumptio ip­ (ciens & prudens tales conjundiones prohibere fius, dies Parafceve cum omni honore & reve­ contcmpferit, aut quilibet alius etiam Regu­ rentia, fandum Pafcha cum duobus diebus felaris qui eis fcienter przfumpferit interefle , quentibus ad minus, Afcenfio Domini, Inven­ per triennium ab officio fufpcndatur, gravius tio fanda: Crucis, fandi dies Pentecoftes, fan­ puniendus fi culpc qualitas poftulaverit. Sed di Joannis Baptift* Nativitas d Decolktio , & his qui taliter copulari pracfumpferint, etiam duodecim apoftoiorum, & maxime fandorum in gradu cor.cciTo, condigna pernitentia injun­ Petri & Pauli, Andre*, Jacobi, Philippi, fic gatur . Si quis ad impediendum legitimam coJacobi, Thbmc,Bartholom*i, Matthci, Simopulam, —ilam, malitiofum impedimentum objecerit y nis, & Judc, nui fua praedicatione mundum illu-DEcclefiafticam non effugiet ultionem minaverunt, 6c Laurentii, S. Michaelis A rchangeii, & Sdlomani (i), Dedicatio cuiuslibet Ora­ torii, & omnium San&orum, & fandi Martini, d (and* Marie Magdalene, fit ills fcllivitates quas finguli Presbyteri in fuis Parochiis ab antiquo collaudaverunt cum populo, qui vici­ nis tantum commorantibus indicendae funt, non generaliter omnibus. Reliquas feftivitates per an­ num , non funt cogendi ad feriandum : fed monendi ut morem antiquum obfervent. LXIX. Dt tennino Jndi3ionxnt. Volumus autem & przcipimus quod termi­ nus pretaxatus tantum contineat temporis in tervalum, quod in fe habeat tres dies Done nicos, vel feftivos competenter diflantes, in quibus quafi tribus ediftis perquirat Sacerdos a populo fub pcena Excommunicationis de legitimitate fponfi & fponfie qui debeat con­ jungi . LXVI. De Metrinmio. LXX. Qx* inepediiat Motrieeeonùun, Prohibemus fub poena excommunicationis dc Videlicet utrum inter eos fit confanguiniras, magne emende, ne perfonz alique content iant E affinitas, difpar cultus, publics honeftatis jumatrimonialiter per verba de prefenti , donec ftitia, votum folcmne , coadio, error perfofint ante fores Ecclefi*, quando debet nuptia­ me, & error conditionis, minor cras, deli&t lis benedidio celebrari. Poffiint tamen dare fi­ enormitas, compaternitas que tantum quin­ dem inter fe de matrimonio contrahendo , fi que (c) excludit perfonas, compatrem & comfanda Ecclefia id poffit fuftinerv. Et hoc ta­ matrem, filiolum & filiolam, fratrem dcfora­ men non fiat fine prefentia Sacerdotis. rem fpirttualem, & filium vel filiam Sacerdo­ tis, cum his quos i pie baptiza vit Sacerdos. LXXI. U) Mf. Bigot. «tltrm »·. annorum, ut tenent doflorettW De«ft in Mf. Bate. & Ciinoc. t;ut i & cum modico vino in ore infirmi inftilleiur , & maxime fi fine fcandalo aliter Ad facramentum Extreme-un&onis moneant fieri non poflit, ne infirmus obire fine Viati­ fiepe Sacerdotes populum , non tantum divi­ co videatur. tes, fed etiam pauperes, & omnes maxime a quatuordecim annis & fupra ; ut ad id LXXIX. De Confeffienihxs infirmorum. omnes communiter cum fuerit neceflê exhibeant fe paratos, fanftum Oleum ad eos cum Ab infirmis in mortis periculo conftitutis omni reverentia deferentes & honore . Do­ pura eft inquirenda Confeflio, non pœnitemia ceant fxpe Sacerdotes populum hoc facramen­ injungenda. Eis tamen eft intimandum ut con­ tum licite pofle iterari, & fzpe recipi in qua­ terantur, & doleant de peccatis fuis univeifis libet magna infirmitate unde mortis eft me­ & fingulis. Non tantum timore penus , quam tus, & poft fufeeptum licite reverti ad opus peccando meruerunt ; fed quia Deum Pattern conjugale. & Creatorem, & Redemptorem ftium oflendere prefumpferunt, acerbitates argritudinisquafi LXXV. Qtomodo medici debeant fc baben flagella pii Patris quamdiu ei placuerit cum gaudio fuftinentes. Si autem convaluerint fla­ erga infirmos , rim ad Sacerdotem accedere debent, & tunc Statutum eft in Concilio Lateran. IV. & cis poenitentia competens injungatur. diftride injunftum medicis corporum, ut cum cos ad infirmos vocari contigerit, ipfos ante LXXX. Ut non txtorqueàtier pecunia pro betudiomnia moneant & inducant, quod medicos ilionibuf. advocent animarum.- ut poftquam infirmo fue­ D rit de fpirituali falutc provitum , ad corpora­ In Concilio prohibetur ne aliquis pro benelis medicinz remedium falubrius procedatur (a). diftionibus nubentium, exequiis mortuorum, & Ceterum cum anima fit multo pretiofior coraltis Sacramentis, pecuniam extorquere przfupore, fub interminatione anathematis prohibe mat, aut piegios exigat, aut propter hoc fi" tut, ne quis medicorum pro corporali fidute ftitia impedimenta opponat. Debent tamen λ ^liquid «gro fuadeat, quod in periculum ani­ Parochianis, quibus impenfa funt facramenta pie confuetudines obfervari , & libere fa­ mas convertatur. cramenta Ecclefiaftica conferri. Et funt per A.XXVI. De Communient tone infirment*, Archiepifcopum compefcendi, qui malitiofe ni­ tuntur laudabilem confuetudinem immutare . Singuli Sacerdotes fingulos habeant calices Et ideo inhibetur, pe Sacerdos aliquis in cain quibus communicentur infirmi , qui decori fibus hujufmodi audeat fibi jus dicere , fed fint & mundi, ut tn eis devotio infirmi exci­ apud Superiorem querelam deponat. tetur. Nec permittant , Diaconos deferre in­ LXXXI. De Confefiionibns Sacerdotum. firmis fandum Corpus Domini, nifi in Decef- E fitate, cum Sacerdos fuerit abfens vel infir­ mus. Sed femper cura magna reverentia & Praecipitur quod Sacerdotes Archiepifcopovel maturitate illud deferant in pyxide idonea be­ Pnenitentiariis luis faltem femel io anno con­ ne claufa propter cafum, pullando tintinnabu­ fiteantur: permittit autem Archiepifcopusquod lum, & lumine precedente. Et veniendo ad poflint interim quotiens opus fuerit etiam aliis infirmum & redeundo, fi tanta fuerit via , Sacerdotibus confiteri . Clerici antequam Or­ Pfalmos Pcenitcntiales dicant & Litaniam . dines recipiant Archiepifcopo vel PanitentiaFrequenter moneantur laici & etiam pueri,ut riis diferetis confiteantur, ne forte pro fimplicita- »’» poffint videri, dc in locis abditis extra Eccle­ siam nullus recipiat Confeifionem nifi in neceffitate. In Confcffione autem habeat Sacer­ A crapula fle ebrietate Omnes Clerici dili­ dos vultum humilem, & oculos in terram , genter abftineant, unde fibi vinum temperent, nec indiferete faciem rtfpiciat confitentis, ma­ & fe a vino. Nec ad bibendum quempiam in­ xime mulieris; & patienter audiar quz dixe- q citent; cum ebrietas & mentis inducat exilium, rit , in fpiritu lenitatis, fle ei pro poiTe fuo flt libidinis provocet incentivum. * Unde illum · Hoc Àrpluribus modis periuadeat ut confiteatur inte­ abufum duximus penitus abolendum , quo in A* ,U^Vquibufdam partibus ad potus zquales fuo mo­ gre, unde dicat ei vere aliter non valere. do fe obligant potatores, fle ille judicio talium LXXXIV. Nt Sacerdotes inquirant nomina plus laudatur fle exaltatur, qui plures inebriar, fle calices fecundiores exhaurit . Si quis au­ perfonartan. tem fuper his potationibus fe culpabilem exhi­ In Çonfeflione fibi caveant Sacerdotes nc buerit , fic nifi commonitus a fuperiore fatisfecerit competenter , a beneficio fit ab officio inquirant nomina perfonarum cum quibus pec­ caverint Confitentes, fed circumftantias tantum fuipendatur. quz pcffitnt aggravare peccatum. LXXXIX. Item de ebrietate. LXXXV. Nt Sacerdotes injungant Mijts Confirtntibetr. E Et boc idem praecipiant Sacerdotes, firmiter injungentes dominis tabernarum , ne in domi­ Confidimus fle monemus ne Sacerdotes Mifbus tuis, vel in locis circumadjacentibus, comfas injungant Confitentibus, fed, ut cupiditatis iarrochianorum fuorum caufa , potationis funotam cnugiant in hac parte fruftum qui ex ineanc conventicula congregari .* otlcndentes tali injunâiooe folet Sacerdotibus arovenire , eis quod talis potatio innumerabilium eft oc­ Audeant pauperibus erogari: fle fi forte injun­ catio peccatorum . Qui autem tertio admoni­ xerint, non recipiant ipfi denarios, fed pœnitus huic fahibri ftatuto acquiefcere noluerit, tentibtu injungant ut Sacerdotibus diftribuant tam ipfe quam familia ejus ab ingreflu Eccle­ quibus viderint expedire. fiz arceatur. 3S9 11 ' * ANNO CHRJSTI <*?Goiins P. IX. PRECEPT A ANTIOUA PRÆCEPTA CoIIata ad Librum Synodalem IN FRJDEJUC. Π. IMP. S. 1UDOV. K. HL ΛΛΛ ANNO Quum EDITA Diœçefis Cenomanenfis, & Mf. Bec. XG Dt tirirMt. Arant fupius atque frequentius morbum lepras. Si quis autem ad tales acccflcrit, maxime igno­ JNquiratur utram pœnitens ebrius fuerit alitas , tutum eft cis infligere pmnam pro adulte­ rio infligenuam. > quando. Si vero laicus per ebrietatem vo­ mitum fecerit, tres dia pœoitere debet fine carne, dc vino, fle cervifia , ficut dicit'Beda. XCIV. Dt ttxjxitiit. Si autem fine vomith ebrius fuerit, pro Angu­ Operatur utrum ad conjugatas acccflcrit , lis ebrietaobus, que perturbant ftatum mentis, folent aliqui etiam periti in jure injungere fio- quot , & quoties , quo tempore & loco - Si gula jejunia in pane & equa, ut ait Theodo­ conjugatus folntam cognoverit, ille fepteman­ rus. Si per (a) negligeutiam, quindecim dia; nos perniteat qui fedus conjugii violavit, & fi per contemptum, quadraginta dia. Si Dia- -----------unaciimque/·— fecunda, -’-j -quart na, dc fena feria jeconus, triginta dia; reliqui Clerici dt miaiftri. junando , habito moderat raminc praenotato . Si juxta ordinem fixim Sacerdotis judicio punian D autem ···'«" conjugatus conjugatam . cognoverit, cum tur. Si quis vero eodem die, quaEuchariftiam conflet majuwfle peccatum * major d poena femfit, per voracitatem , vel ebrietatem vo­ injungatur. muerit , multo gravius puniatur . Si quis per nequitiam alium inebriat, quadraginta dia pce­ XCV. Dt Virgnùhu inaratu. niteat .· quod fi confueradmem habuerit, com­ Item quaeratur de defloratis virginibus. Qpot munione privetur , donec digne pœnheat, dc autem defloraverit , tot debet maritare fi po­ emendare promittat (b). teft; vd alias pauperes virgines loco earum,. vel (altem ipfas corruptas fi indigcdnt fuftenXC1. Dt Laxari». tare, vel in^rrflum eis religioais fi voluerint Orca peccatum Luxurie queratur utrum procurare, iqjunfta _ eis .. nihilominus _________ pœniten______ peccator acccflcrit ad proflantes mulieres, icu C tia qu· pro fimplid fornicaiiooe luperius eft notata . Si autem quis viam eis aperuit ad viduas vd alias; & quaeratur numeras illarum ' peccandum, timeat quod in omnibus peccatis cum quibus peccavit : fi nefeit numerum ta­ lem, tamen dicat •flimative quod credit. Que­ communicabit qu· ille per criminis lubricum ratur etiam de vicibus, & quanto tempore in perpetrabant. peccato manfit ; dt quo loco , (cilicet fecro, ve) non (aeroXCVl. Dt Maiaiihu cttnptù. Item qtueratur fi peccavit cum monhlibus; eodem modo quo iupra, fi fecerit, ad Epi­ feopum mittatur. flt Sx Coaciût MtUnfi. Si folutus cum foluta concubuerit, tres an-- ( nos pœniteat fecundum canonum rigorem, fe-υ XCVII. Dt iactfix ffirihuli. Mulierem que a facerdote proprio, vd ab eunda, & quarta, & festa feria in cibis jeju­ alio qui ejus confeflionem audivit, vd eam nando communibus : fi cum vidua , quatuor annos. Sed quia fragilitas noftri tempons non baptisa- it cognita fuerit ; ob enormitatem cri­ minis , maxime fi (candalum inde fuerit, de­ ■ FMv ttmti rigoris immanem * cenfuramf, -i-!— ’ nujufmodi poenam commutent, vd temperent «*iar. mint, propter quod accedente* ad en incur- XCIX. (*) Mf. Ixt. aM qei cogk bauim at iachmnit hunuakrnta gratia, acerrime corrigant. Λ feum dia pnitaat > par CMaamoM. triginm die. e immcnfitate ponderis pteniiens obruatur, neque per re­ laxationem indebitam igni purgatorio crudeliffime relinquatur. Nobis autem videtur talibus efle tutum , ut arde pernitent i« quamdiu vi­ xerint debeant fubjacere . Si autem conjugata fuerit; gravius eft peccatum, & gravius punien­ dum', nifi jugum matrimonii impediret. Si au­ tem non fuerit filia fpirituailis ejus a quo co-1B gnofeitur, mitius eft agendum. C. Dt C ar.faagfùatu. Quaeratur fi ad confanguineas fuas acceflerit, vel ad uxores fuorum confancuineorum, vel ad cognitas ab eis, vel in gradu proximo, vel remoto, & de aliis ut fitpra : dc tales adEpi­ feopum fuum funt mittendi. Ο. Dt arttb tf tntftrt. 39* CV, Dt Ptlhiit* Irem quxratur utrum dormiendo contigerit ei puUuuo : quod fi ebrietate vel cogitatione procedenti ext i terit, magis eft timendum. Quasratur etiam utrum vigilando per fe lolum. Si dixerit, fic : queratur utrum hoc ei placuerit. Ei fi hoc .* quzratur utrum alrqiiid fecerit quo pollutio hujufmodi compleretur. Si dicat, fic : quid fecerit, & quomodo. CVI. Dt Ptttatt tMtitt. Cum autem peccatum mollitiei adulterium vincat, & hominem. five mulierem monftrum efficiat confulimus quod, cum teptem anno­ rum pcenitintia, fingulis feptimanis difciplin* finguls injungantur. Injungendo poenitentiam pro peccato, debet peccatum & peccati cir­ cumflandas confiderare facerdoe, qu* poflunt aggravare peccatum; fcilicet locum, utrum in ecclefia, vd in coemeterio ; perfonam, utrum facerdoe, vel diaconus, vel fubdiacomis; tem­ pus , in prccipuis folemnitaribns . Quod fi fe­ cerit : videtur ut io vigiliis Sanâorum quas violavit , jejunet omnibus diebus vitae fuse io pane ÔC aqua, velfaltem redimat competenter. Queratur fi mulierem modo jndebito cogno­ verit .- fi qu«r«t quomodo pœnitens, non refCVII. Dt bfdvii· pondeat faccrdos . Queratur fi in puerperio, Ç Quarante utram mulierem non fuam lafciquod fimiliter prohibetur jn lege : fi in menuruo, quod fimiliter prohibetur, ubi eft peri­ ve afpexerit, concupierit, follicitaverit, traftarerit, ofculatus fuerit . Secundum etenim ca­ culum corporale .* dt prohibetur propter peri­ culum elephanti* fle prolis , quia ex corrupto nones, fi quis obcre&averit peâus pueli* , vel femine nafcitur corruotus fretus , & fere tem­ turpitudinem : fi clericus, quinque dies preni­ per , ut afferant phyiici, vel gibbofus, vel con­ teat : fi laicus, tres dies perniteat : fi mona­ tractas, vd hujufmodi. chus faccrdos , a divino minifterio fufpenlus, quindecim dies pœniteat ; feriptum eft enim.* Neqitt htigtritif, areer titnDtvtritif litrpihttiCII. Dt fanitentia Ut i»jnngndt. dintv faittmtmv. Si quis lingua lafeivus fue­ Ex CtttcUi» Roattat. rit, triduanam faciat poenitentiam; Si quis cum muliere in puerperio concu­ CVIII. Dt tttfemtikttt ditat JUgitit. buerit , decem dies pœniteat to pane & aqua. jùdem poenitentia poteft injungi ei qui uxore fua modo indebito utitur, in vale etiam natu-1D Item queratur utrum aliquam pro aliquo rali. Eadem poenitentia poteft injungi ad mu­ follicitavit, vel peccato alterius confenfit ; coolierem menftruatam accedenti . Mulier vero, filium vel auxilium impendit, vel confenfum; fi viro volenti accedere ad eam morbum fuum utrum conjugatam, vel aliam; utram pro con­ revelaverit , eamdetn poenitentiam fuftijugatu, vel alio; fle quomodo, & quando, ut neat : fit fi revelaverit, & vir nihilominus ad fupra. Sollicitatores mulierum pro allo , five contendentes peccato alterius, fecundum qood eam acccfferit, mulier minus eft in culpa. magis flt minus peccaverint, puniantur .- quo­ niam non minus peccant quam illi, qui pecca­ CIII. Dt Prtffunlihu & Mh tum operantur. Item , quaeratur fi ad praegnantem accederit , & utrum mulier abortivum fecerit : & OX. Dt Strtikgit. tunc, fi non ob aliam cautam faâum nove­ Ojucratur utrum fortifegia fecerint. Et fife, rit , ad Epifeopum tranfmittatur . Queratur fii cum mulieribus tantum peccaverit : fi dicat fe cerint de facris Ecclefiss , veT Dsmosubus imcum alio peccafle, queratur cum qua re , & ‘ E menantes, vel Daemonia invocantes , ad Eat* dc aliis ut fupra. fcopum funt mittendi. Si peccaverim pd fateinum , vel qualefeumque precationes, excepto Symbolo vel Otatione Dominica, vel alia atsOV. Dt viteadii ptrtttii tf ferfavi. tbentica oratione ; & qui cantant, fit qui canContra peccata carnis folent fic muniri pen- ratur, ires quadragenas potaiteant. nitentes : Vita malam focietatem & opportu­ nitatem peccandi : quod eft vitare loca & per­ tonas cum mutata, vd per quas peccare poffamus & folcmus. CX. Dt rsdm. Nullus in Pfaherio , vel in Evangelio, vel in aliis rebus furta, vel futura inquirere prefiunat : quod fi fecerit, quadraginta dies per­ niteat . CX1. ANNO CHRISTI •»H· GREGORIUS PRÆCEPTA antiqjja FSSEEÏf »»♦ Abut, propter minutias multas; fatisfeciat cede- -............ " fiis quibus ilk» credit efle parrochiarios , vel CHRtsrt GCI* Mittite tdifei ftr ferit*. pauperibus, tamen ad confihum Ecclefue. Et Quaeratur utrum habuerit rem aliquam in­ lie de aliis Officite luo modo. TAmderwr . Si jufte ; videlicet per furtum, fraudem, ufuram, quis propter neceflitatem furatus fuerit cibaria, 'rapinam . Et fi hoc , caveant facerdotes ne vel propter famem, vel vellem propter nudita* MilTas vel orationes, vel eleemofynas, vel ht£ tem; pœnireat tribus hebdomadis fi reddat, jufmodi pro rcftauratione injungant ; quia re­ non cogatur jejunare . Tbttdorxt. Si quis fur­ gula eft circa reftaurationes, quod vero Domi­ tum rommiferit capitale , id eft, quadrupedia tulerit, vel cafas fregerit, feptem annis pœnino facienda cft rcftauratio , fi de facili pofteat fecundum canones , & quod furatum eft fit inveniri , & Infor poflit folvere . Mor­ tuo , vel non invento vero Domino; reftituen­ reddat. Si outs vero dë minoribus furtum fe­ cerit femel aut bis; reddat quod tulit, & uno dum eft proximioribusperfonis, ut uxori, tan-JKum quod juftum eft, vel filiis, vel patri, vel anno perniteat. matri, vel illis praretpuequi conftituri funthae­ redes teftamenti, fi qui funt, vel ab inteftato B CXIV. (fefetdt fxxtihx xfxrerii vtl rxptvrij Sunt. Si vero verus Dominus non eft inn/ît uti rtbxi tcfefilù. ., fit non poflit inveniri cui debeat reftiDicendum eft de filiis feneratorum , & jnc ad confilium ecclefue eroganda funt .* fic & dc inventis . Non autem fufficit circa omnium raptorum , quod de>hujufmodi rebus arftiffime debent vivere prout poliunt, & red­ male habita rcftauratio fola, fed condigna poe­ nitentia debet injungi pro peccato. Quando dere damnificatis, etiam infeiis Dominis. Si eis pinguior fortuna obvenerit : reddere debent certus & verus eft Dominus, & inventus ; in­ jungendum eft befori ut ei, fi poflit , fatisfaetiam de proprio quantum poiTunt, faltem quan­ tum ad eos pervenerit. Confutatur militibus, ciat immediate, fi velit & audeat fe revelare; fin autem mediante facerdote, vel alio bono qui largas eleemofynas dc fpontaneas faciunt, veftiendo pauperes, ecclefie redditus conferen­ viro, neminem nominando, vel compenfet In­ do *, quod fandius videretur fi damnificaris da­ for per ferviria que poterit, animo reftituen­ di. Si vero grave fit damnum , fle Infor non retur, vel potius redderetur. poflit folvere, debet petere perfonaliter veniam, fcilicet a damnificato, fi audeat ; alioquin hoc C CXV. Dt Ptrjxrù, èT jUf* non faciat aliquo bono viro mediante, nemine no­ jrrvxxtibta. minato; ft ipfe fetisfaciar jejuniis ft orationi­ Item quaeratur utrum pro cupiditate aliquan­ bus, & corporalibus difciplinis, habens in prodo perjuraverit , vel fidem violaverit, vel ec­ polito quod omnia reftituat, fi ad fortunam clefiam, vel cimiterium : tales ad Epifeopum venerit pinguiorem. mittantnr. CXII. Dt n fe tttfeiiii irmw tiit*. CXVI. Dt Irt. Item quaeratur utrum alieno damno confenQueratur utrum ex ira alicui conviciatus ferit. Quod fi fecerit, dtftinguendum eft:quia fi confenfitde fimplicitate vel negligentia, non fuerit ; vel enormiter Deum & Sanftos jurave­ impediens hefurum cum poflët, vel laedendum rit ; vel aliquem occiderit ; vel caufa damni aliquid fecerit : vel in triftitiam mentis inci­ non praemuniens; non videtur teneri ad reftitutionem damni , fed ad fatisfaftionem txrni- derit, qu* mortem operatur sternam ; vel ali­ tentir pro negligentia.* inducat tamen Iciorem ■ quem odio habuerit : moneatur diligenter ut ad fatisfaciendum laefo. Si vero praebuerit con- deponat rancorem & odium . Debita vero ve! filmm, vel auxilium, vel favorem in damnum querelam non tenetur remittere , fed petere poteft pacato animo coram judice feculari. Si Kx Ctudli» alterius, vel partem habuit damni : tenetur iu quis alium per iram percuderit, & fanguinem folidum iatisfacere, nifi quantum ab aliis no­ effuderit : fi laicus eft, viginti dies pceniteat ; ** verit efle folutum. fi clericus eft, triginta. Illi autem qui gradum Item quaeratur utrum ille qui injufte rem habent , amplius puniri debent diaconus fex non fuam detinebat, detulerit damnum. Quod fi fecerit : fi aequale fuerit , poterit fuftineri; menfes; presbyter unum annum. tamen de dolo pceniteat : fi majus, quod fupereft reddat. CXVII. Dt hoidin. Item quaeratur utrum ftupri caufa acceperit Queratur utrum per invidiam doleat, vel aliquid a conjugata. Si habuerit a maritata, marito fuo reddat : fi a perfona religiofa, ec> doluerit de utilitate proximi, vel de ejus in­ fortunio laetus fuerit. Item utrum per invidiam clefiae fine reddat ; fi ab ancilla de rebus Do­ mini, ipfi Domino eft reddendum. 1 £ alicui detraxerit , ei maxime qui praeeft, icptem annis pceniteat. CXIII. hfertt Stctrto cxjttt Cjficii fit CXVIII. Dt SKftrH*. Diligenter attendat facerdos cujus Officii fit pcenitens. Nam fi mercator, vendens vel emens ad menfuram; prohibendum eft ne habeat pon­ dus & pondus, menfuram ft menfuram : ft fi habuerit falfam menfuram , vel fi falfa menfuraverit ; tenetor reftituere , fi fetat quibus. Similiter de omni male acquifito eft reftitutio facienda, ut diftum eft. Si autem nefdat qui- Qieratur utrum per fupetbiam fuper aliquos mente ft corpore ft corde fe elevaverit .· cum dicat Evangelium , Q* *tfe tfi vtfin* , fet , ft, yamrv μμ>τ tft fcowta fe m t**btu. cur 591 GREGORIUS ANNO P. IX. DIOECESIS ROTOMAGENSIS. CXIX. Dt jdcedia. CHRISTI A 99* > CXX1V. De' Probent ibus auxilium maleficio. Quaeratur utrum aeediofus fuerit in his qu® pertinent ad falutem, id eft negligent & inde­ votus. Talis timeat, quiaferiptum eft : Male~ . diihu bam» far opus Dei facit negligenter. CXXr De illis no» poffunt jejunare. ί Item qui authoritatcm, confilium, auxilium, vel confenfom in aliquo impendit, unde mors hominis, vel mutilat io eft fecura membrorum, -five aliqua occa Γιο, five caufa fuerit, ad Epifcopum mini debet . CXXV. De Lit terant ibus. Sciendum eft quod omnibus , qui ex jufta caufa non poffe jejunare videntur fine magno Item qui litteras didat, vel Scribit, aut le­ gravamine frequenter, & in arda dizta , pol­ git , aut aliquod adminiculum ad hoc przftat iunt redemptiones vel recompeniationes haberi ut aliquis mutiletur vel occidatur, ad Eptfcoper orationes,'per eleemofynas, per peregrina­ tiones, per disciplinas, vel per abilinentiam a gpum eft mittendus . Item clerici, feu presby­ carnibus , vel pifeibus, vel hujufmodi, fecun­ teri qui in fuipeniione vel excommunicatio­ dum ftatum perfonarum, vel a vino, vel qua· ne promoti funt, vel divina celebrarunt. Item facerdos feu minifter cujus negligent i a ali­ drageûmalibus cibis . Propter viam autem pe­ regrinationis facilius quam propter aliam rela­ quid circa Sacramentum inhoneftum quocum­ que modo evenerit, adconfilium Epifeopimit­ xatio facienda eft , vel indulgentia, vel com­ ti debet. v mutatio. Similiter & propter Societatem, non quamlibet, fed fi accedat ad menfam alienam, vel alienus ad fuam cui fe debeat conformare, CXXVI. De Fide, Trinitate , & Sacramentis. & hoc non poftit fine gravi damno & fcandaIo evitare, vel etiam pro folemnitate diei, fi In fide fande Trinitatis , & Incarnationis, interfuerit divinis. & feptem Sacramentorum , dc in feptem ope­ ribus miiericordie, qux feptem vitiis capitali­ CXXI. De Poenitentia injungenda, bus opponuntur , populum tam majorem quam minorem ftudeant inftrucre diligenter. De Tri­ In hoc etiam facerdos debet eife Sollicitus,ç nitate ad minus docere tenentur expreffe quod Pater dt Filiusdc Spiritus fandus font tres Perfo­ ne pernitenti importabile pondus imponat , li­ na:, dc illae tres Perforas funt unus Deus, dc cet recipere fit paratus .· fed fic temperet pe­ una Perfona non eft alia. Et, cum fides fobni tentiam imponendam ut a ftudto non coga­ tur ceflare fcholaris, vel ab officio fuo faber, jaceat rationi, non efi quaerendum in iis qu® ad fidem pertinent quomodo, vel quare , fed vel agricola , vel alius laboriofus : ut domui fuas providere non poflir , dc ne pro peccaro fimpliciter credere debemus , dc in foturo co?’nofcemus dc inteliigemus : quiddam tamen occulto pœnicentiam publicam injungat . Ca­ veant diligenter peccantes publice faciant in imi le in inferioribus invenire poftumus. Solet enim dici quod idem homo erat Rex aliquo publico poenitere. Anglic, Dux Normannic, dc Comes AndegaCXXII. De mittendis ad Epifeopum. vic ; dc ita erat tres Pcrfonc. Nec diceretur quod Rex Anglic effet homo Regis Francic, Sacerdotes in confeifione majora majoribus fed de Duce Normannic bene concederetur. refervantes, mittant ad Epifeopum penitenres Et ita patet quod una Perfora non eft alia. propter homicidia, perjuria , infediooem ma-D nuum in parentes , five in clericos, vel quofCXXVII. De Fide fncornationis. cumque religiofos ; propter incendia , fimoniam, propter fadiun litterarum Domini' Papr falfiCirci fidem Incarnationis, docere debent extatem, propter inceftum , propter lapfum cum preife Dei Filium pro redemptione generis hu­ mafculis, cum brutis animalibus, cum moniamani carnem adfumpfifle in beata Maria de libus , propter violationem coemeteriorum & carne ejufdem Virginis humana , fed fanâi Spi­ ecclefiarum. Item mittendi funt ad Epifeopum ritus operatione : dc qui prius erat tantum Hairctici, Schifmatici, Sortilegi, qui de facris Deus, fadus eft verus homo, manens de ce­ Ecclefi* fortilegia commilerunt , vel ad hoc tero in eadem Perfona venu Deus dc verus confilium , vel auxilium impenderunt , & cle­ homo ; dt eumdem de Vergine natum effe, rici qui furtum commiferunt. virginitate manente integra, dc in partu, dc in conceptione, dc in nativitate. (Inde Propheta : Dtfceidet ficut piscosa m Vellus. Pteria etenim CXXIII. De aliis mittendis ad Epifeopum. deiccndera in vellus, de extrada a vellere, iiElud non corrumpit , fed mundius facit. Et Item clerici pernitentes , quocumque modo eumdem confputum, alapis cçfum, flagellatum , irregulares fadi, ad Epifeopum font mittendi ; dt multipliciter irrifom , in cruce viliflimam ficut qui bis permittit fe baptizari ; qui fine mortem foftinuifle .* dt eumdem in anima ad prima tonfora ordinem aliquem fufccpit ; dc inferos defcendifle , ut animas Sanctorum ibi qui in fufeeptis ordinibus folium fecit ; qui detentas educeret ; dc in corpore in fepukhro quacumque caufa per fe , vel per alium ho­ jacuifle : dc eumdem in glorificala carne ter­ micidium perpetravit , vel judicio fanguinis tia die refurrexifle : per quem & nos omnes in carne quam gerimus reforgemus ; boni, in interfoit ; dc qui ut abortivum fieret procu­ carne glorificate·; mali autem , in carae cor­ ravit . rupta .· unde Apoftoius : Omnes quidem refur' gemtu , fed w» omnes immutabimur . Et eum­ dem quadragefimo dic ad ccelos afeendifle; dc B b in Comil. CmernL Tom. XXIII. ANNO CHRISTI i 97 — ■■ ,,n c*icx£mi PR.ÆCEPTA ANTIQUA HUDUUG Π. IMP. S. LUDOV. JL FIL 39· - in qninquagefimo dje Spiritum fandum Λρο*Α CXXXH. De Sacrammm jggj" flolis , ficut praedixerat , mififle : dc eumdem venturum ad judicium , dt redditurum unicui­ De (aeramento conjugii docendum eft quod ’M’ que juxta opera fua ; bonis vitam «ternam, omnis voluntaria feminis emKfio eft mortab malis ignem «ternum, qui paratu^ eft Qiaboritum , tam in mare quam in fcemina, lo dc Angelis ejus. per legitimum matrimonium excufetur .* fed fides |>abet coitum inter marem de fie- ■ CXXVIII. De Secnueeentii. minam legitimo, conjugio excuiari ; nec ta- Grca Sacramenta , vid. Baotifmum, Con- >xhcn., ü fiat modo indebito , ha&t cxcufafirmationem, Pornitentism, Euchariftiam, Con-. tionem, . \ jugium Extremam-(Jnâionem , Ordinationem CXXXIH. De ExtraulMfa" Oeneorum, debent docere quod in Sacramen­ to bapttfini confiftit falus omnium . In fufeeDe cxtrçma-uoftiooc docendum cft ficut B. ptione baptifmi confiftit falus puerorum, quia fine bapiifmo non ïalvantur ; in propofito ta-B Jacobus dixit , quod per eam . venialia diraitmen fic ardenti voluntate fufeiptendi poffunt tuntur, dcquandoque alleviatur infirmus; quanfalvari adulti. doque vero ad veram contritionem & «terni gaudii confiderationem per eam incitatur . CXXIX. De Ceejtrmetime. CXXXlV. De Metet. Quod fi condigne accipitur, in ea recipitur Sptruus fandus in bono confirmans eum qui recipit, & roborans contra diabolum , dc pec­ cata . Et jejuni tftud debent recipere Sacra­ mentum .* fed adulti, qui hoc recipiunt, de­ bent peccata fua confiteri, fi tempus habeant; aliter indigne recipiunt, fi prius erant in mor­ tali peccato. . , De ordinibus debent credere laid quod nul­ lus confiat , nifi facerdos, nec confert ordi­ nes, nifi Epifcopus : dc quod eam habent vir. tutem ordines facri quam ecdefi* profitetur. CXXXV. De rnttee creitei. Dicatur fiepe laicis, ut non quierant ratioCncm dc articulis fidei , ncc de Aeramentis; quia tanta eft fublimitas fidei, quod ea qu® Que confiftit inconfeflione, contritione, fic I fabfunt fidei non poflunt humano intelleftu fatisfaftione , docendum eft quod ficut puero, comprehendi; unde etiam fides non habet me­ non eft falut fine baptifmo , ita adulto, qui ritum , cui humaua ratio praebet experimen­ fcedus baptifmi violavit, non eft falus finepëtum. Credant ergo omnia firmiter fine hefitatione quocumque Catholica fides aflerit, nitentia, ad mitius contritionis , fic in propo­ quamvis non intelligent ; majorem habentes fito fic ardenti voluntate confeffionis fic fatis fidem fidei teftibus quam oculis camis , qui faftionis . Sed etiam poenitentia hominem li­ berat a diabolo, mundat a peccato, & recon­ pofiunt decipi. ciliat Deo. CXXXVI. De rftet CetMicee JUei. CXXXI. De Seeremente Alttrii. Teftés fidet funt Apoftoii, Martyres , ConDe facratncoto Altaris eft docendum quod fcflbres, fit Virgines : quorum plurimi pro te-4"** cx virtute verborum , que Deus dixit in Cee-Dftimonio fidei diverfis cruciatibus (a) temporali vita finita, divina potentia fufeitavit mor­ na fuper panem fic vinum, fic ordinis facerdotalis, five bonus fit Sacerdos five malus, con­ tuos , illuminavit ooecos t contrarios erexit, fanavit infirmos. tingit quod per prvlationem verborum fuper panem fic vinum, cum intentione conficiendi, ubi erat purus papis, eft corpusChrifti.deVir­ CXXX.VU. De FKw. gine natum , tn cruce paflum , ad dexteram Dei collocatum ; non paflibile quale fuit in Suadeant facerdotcs omnibus feptem vitia via, fed glorificatum, quale fuit in patria ; & principalia fugere, dc timere plufquam mortem temporalem, que non occidit nifi corpus, fed ubi erat purum vinum, eftnurus fanguisChri­ fti, qui de latere ejus fluxit. Tamen fub utraipfa occidunt animam ; videlicet gulofitatcm, Juc forma eft totus Chriftus; quia nec corpus luxuriam, avaritiam , triftitiam feu acidiam, ne fanguine, nec (anguis fine corpore , nec - iracundiam , invidiam , inanem gloriam five corpus fine anima , nec utraque fine deitate.n fupcrbtam. Et hoc Sacramentum eft cibus fit refêôio ani­ me viventis per gratiam , fic damnatio ani­ CXXXVIII. De tferiht eeifiricerUt. me mortue in peccato , quod qui mandu­ cat fic bibit indigne , judicium fibi mandueat Suadeant modis omnibus infiftert fitptem ope­ fic bibit. ribus mifericordie, qu® funt : pafcere efurieotem, potare fitientem, nudum veftire, bofpitem fulcipere, infirmum vifitare, incarceratum con- CXXX. De Pcnitentie. («> i*1”·' n Cnee». fic Fcftivis excommunicent Presbyteri Pa- viario fub pcçna viginti folidorum prxeipimus. rochianos, qui pro pecunia, vcl pro aliquo ilItem prxeipimus quod quilibet habeat lumen licito commodo vel emolumento prefentant ad in Ecclefia fua de node fic die ; faltem nâ Miffam fic ad Vefperas, lampadem faltem vcl Ecclcfias, Perfonatus, Vicarias, Capellas in qui­ bus habent Patronatum, fit eos qui taliter re­ candelam. Item prxeipimus quod quilibet Sacerdos ve­ cipient vel receperunt . niat ad Capitulum Decani; fit qui non venerit Item prxeipimus quod quilibet Sacerdos in puniatur in decem folidos, fit fervetur poena Parochia fua, feu Capellam» in Capella fua recepta ad mandatum Archiepiicopi. dicat Matutinas de node, & omnes horas ho­ Item prxcipimns quod quiltbct Sacerdos die ris competentibus ; videlicet : Primam mane ; ΚΛ Tertiam, Miflam ; fic poft, Sextam , fic Dominica Parochianos fuos ad bonum cohor­ tetur, fic doceat eos fidem, fic cognofcerc mor­ onam, fic pulfet horis debilis ad quamlibet horam. Et prxeipimus quod dicant cum No­ talia peccata; Et qui predicate nequiverit feu nefeierit, faltem fcmel in menlc faciat Paro­ ta , fic habeant Breviarium fecundum confuctuchia- P 40} C*?='S,TO 404 DIOECESIS ROTOMAGENSIS. -chianis fuis proponi verbum Det per aliquem A licentia noftra fpeciati, vel Archidiaconi loci,’ ANNO 'bonum Clericum , vel- religiofum , dc notam per’ .. . vel Pœnitentiartorum exifteotium Hoiotnagi. CHRIST! . 1 lonam. Item, preeipimus quod nullum recipiant ad B«dicationem, vel ad proponendum verbum ei quaerentem eleemofinas pro edificanda ecclefia', Leprolaria, vel domo Dei, teu pro aliis quibufeumque queflis. Sed, cum venerit cum lit­ teris noftris, ipfi Sacerdotes proponant pro eis negotium, fecundum quod in litterisnoftrisvi­ derint contineri. Et fiib pcena excommunica­ Ut non fint Columbi in Campanilibui. Item Sacerdotes non habeant columbos in campanilibus, per quos Ecclefia quandoque & Altare decurpanrur. Nt obfofoant in magni, Cofifat. Item prohibemus ne Sacerdotes abfolvant in magnis cafibus conflitutos, homicidas videlicet, i acri legos, fortilegos, inceftuofos, peccatores enormes contra naturam , violatores Moniadat. Item prateipunus^uod feparati fint in Ec- B lium, vel raptores virginum & aliarum multeclcfia, mulieres, Clerici, & laid — ··-■■· rum t & Gmilia. Et Icribant cafus iftos cura Item quod quilibet in Parochia fua feripta evenerint, & tradant Archidiacono, five nobis. nomina habeat Parochianorum fuorum, utcognofcat extraneos ab ipfis. Vt bone corum qui non rtfdent in Eccltfu foi fatfontxr. Item quolibet die Dominico quzrant fi Tint Parocbiani extranei inter fuos; & ante Mid* Circa eos qui non refident in Ecclefiisfuis ingreflum ejiciant extraneos diebus praediâis , . vel non ordinantur, fervetur illa Conftitutio nifi fint aiiquK note perfonc tranfeuntes. Item qui nullos habent Parochia nos, nullos Extirpondo, bona eorum faifiantur . recipiant diebus folemnibus pnedidis. Item Parochianus exiftens in Parochia , fi Λ Hubitn iff Statu Clericorum. tribus diebus Dominicis continuis ad Miflam Cum in TotMra & maxime habitu differre non venerit, excommunicetur; & hoc frequen­ ter in EccleQis publicetur. debeant a laicis Sacerdotes, in quibus plures Item quilibet Sacerdos Clericos litigiofos exi­ Cinvenimus illis temporibus delinquentes. Prae­ lantes in Parochia fua, vel qui confueverinr cipimus quod omnes Coronam ma&nam ha­ malitiofe facere aliuuem ad loca remota vel beant & Tonfuram altam & bene rotundam; & qui iu his de cetero invenietur culpabilis, ignota citari nobis denuncient, gravius punietur. Irem nullus recipiat mandatura Judicum Item Presbyteri cum tab ardis feu garnachiis, ignotorum vel aliorum ,* nifi fit aliqua nota per­ fine cappadaufa defubtus, fi 'inventi fuerint in­ tona & authentica; & nifi videat authenticum ter alios difeurrentes , tabardum five garnaDomini Paper, dc ipfum diligenter exami­ chiam amittant, & leprofis feu aliis pauperi­ net . bus conferatur, & nihilominus deferens alias Item claudantur & limitentur atria EccleGse; dc fi difficultas adhibeatur per Decanum prout juftum fuerit ptinietur. . Item cum Clerici Curati, & Sacerdotes loci noftrum confilium requiratur, vel perArchidiaconos locorum, fi ipfi hoc expedire non exemplum efle debeant fubditorum , ludas & cho­ reas ei idem interdicimus , & omnem ludum poliunt. cum pilla, dt maxime cum laicis , qui nobis D femper infidiantur .* & cum per talia auâoritas Centro Adulteri» . perlationis vilefeat, & nonnumquam contingat ■pR-cquenter contra adulteros, inceftuofos , periculum corporale; & qui fuper his, feuali­ 17 ufurarios notorios clament & praedicent quo illorum de cetero invenietur culpabilis , Sacerdotes.- & fi incorrigibtiesinveniantur,de- graviter punietur. nuncient eos nobis. Ne Sacerdotet convivent cum panebiami fuit. Inhibeant Sacerdotibus ne ipfi invitent paUt non communicent Soctrdotet cum Exrochianos fuos ad convivandum in domibus communieatij. fuis, & fi invitati fuerint a parochianis fuis ad Sacerdotes fcienter non communicent cum convivandum, Presbyteri non vadant nifi cum aliquibus perionis gravibus dc honeftis , unde excommunicatis, quia fic vilefeere faciunt fennon poteft fcandalum iuborixi, dc tamen hoc tentiam Excommunicationis. £ fiat pro pluribus periculis evitandis, Item ftatuimus ut fingulis annis per Angu­ Dt non purificent Fomicariat Pretbytcrorum. los manies Synodalia Statuta finguli perlegant Sacerdotes. Quo: ienfcumque aliquis Sacerdot um Piiniri precenimus Sacerdotes, qui fornica­ hoc ftatutum fervare neglexerit, per meufem rias fixiorum Sacerdotum, vel etiam alias mu­ lieres adulteras, feu fornicarias purificant fine fequentem ad minus officiis fufpendatur. tionis preeipimus ne a talibus aliquid exigant Sacerdotes,- fed quicquid receptum fuerit , in commodum cleemofmas petentium totum ce­ GRÆ- fflV I1 '■ ” __ 4°5 GRÆCORUM CONCILIUM. ANNO CHRIST! ............. ... 40« r·»"*1 r*-> « .» 4* GRÆCORUM IN ORIENTE, forte NICÆNUM CONCILIUM ADVERSUS JACOBÜM ARCH!EP. ANN. ANNO CHRISTI ··>». I A) J. GERMANO If. CPTANQ Patriarcha Praside habitdm. GERMANI. Ex MaaA Suppl. T.II. PAA »9J1· Ex Jure Grec. Rom. /, SuhttWi» fat&iffivti patriercht , tbami Ctrtnti mra ntnpalitemt Haapa&i , 4mhmm Jmmû if ftihffiMit tpijetpeti· ha HVOAfttriis, if it ^pxr, f«w taie pKihrtttcMi ituptiain* hnttiiefaatin tmpit. Eo chariflimui epifcopus Arts Joan­ nes , redintegrationem Et complemcn·* tum adeptus, id eft, reftiratiooem in rem ftatum, per fynodalem fubnotationem, ab ea reraifltone , in quam , ut demon* Aravit, per fraudem indu&us cft : dt cum ad receptionem epifcopalium fuonim jurium D ΓΕΡΜΑΝΟΙ A ΣφΜψΜ TV ««ΝεΓμΙατιι uoyv χχτιΐ τι μ*τρη·Μη «««* L»p- Nmv/xtx xue/u Judm , TffJ» μακηφ·** «xtntniKur, xj rie) np6b» ης ZspaAe^nOalrqc ·ρ· ritlfixt. ' &«4·* ώ «χ·» ) τί ηqui tunc erat , metropolitan! . Et de il­ η μ^οηλΐ-η. 6 vtpi μΒρ iww rwri «βρϊβαλ· lo quidem hanc querelam proponebat . Neque vero poenitentiam celavit, quam ille Am aie αΖτ/χην. i μίώili w μπάμιλ·ν, Ιμ«τφ* * irnltltixft Γβρ τ·η xta,d£fdem metropolitan! confeflionem menfeC τβ tivri μη^νιολ/τκ «μολβ^/βν χαηί nr Aprili emittam , II. indiâione, quae juftu ’Amp/ttiw μίη «ps^xrxv τϋί β (ΤίχμήτΜΚ · noftrz mediocritatis leâa in fynodali au­ ϋτκ ««ryvwe^HTX , ι’χ* «χρΜτκ «iwalrtp , ^*«μφ dientia, fic habet ad verbum. μ ΗμΛ μιτριίηττφ*, cλχ i «îj^nrcim «» vtpi fanâitas tua mihi faepefuit molefta pro­ pter Catturae monafterium , quod eft Ar­ τϋ« &”Αρτρ μβ»ίί τ» Κ«τ{«pu,tit vufemt tn te , ut conditum fub mea crucifixione , fttupavtp'/? <μν»< nt iripeç μ·»χκ τ*»’ ημίηαρ·· propterque aliud monafterium venerandi 3ρ4μχ, trç ϊβμήθίΐβτκ xxpe ri~tt&$Mfàrv Praecurioris , edificatum a generofiflimo Κβμηρν xvptif Ktnarrini, ώ» rp ttpynrfip ni Comneno , domino Conftantino , in preΣμοχ·Ό«, jp*p/« Βαλτι’τζχς, tÇ nîf Anv«7c · feâura Smocobi, agro Baltiixe , & aliis .* >Ç tÎMxr μηία» npnmitn nîf xarin «x tvtv. & cx eo nihil in Canonrs offendere vi­ debar. Cum autem probabili ratione inex/wk H xtnù nvβώςριφ* «Wtellexittem, ea monafteria ad te , ut loctD, *xwir, vf ixtvxftf iy^vptft nt ntxZnt μνηυ^ epifeopum pertinere .- ea exinde a manu βΖτ·λΰ« τώτπκ ris ίμκ ^npif d«c»nùOG». rsm' mea liberavi , ita ut pofthac tibi liceat ΐξκΐ 9v itt*eCfàfu «ù£» tiretprt, ni teapprehendere & epifcopalia jura in iis exenavras itKttttt dr tecnwç i/Crtpyvif , < Ι«ζ4qui , eaque regere dc acminiftrare juxta regularem difpolitionem . Quamobrem Et yv» .ηύπκ, 9& »9tiKn tixi fji nain* μχη*. iiv* ab hoc tempore deinceps agnofei . Menfe yfvûwu li nùntK ni ri rSrtÇ ne W , Aprili , indiâione 3. fubfcripta autem Tic «-ic ΐφϊτχτφ*. MWAwtftZp, ιτικμιίτΗ propria manu prediâl , Ec fynodali con,t fecutione completa, per fubfcriptiones epi- β. ütytypnn li >$ tlun^npif n jÇ ruju^/xi £^o«Ai»9irH«UMtARpin,iZ ’m· ’,£* fcoporum, qui ei fuberant , Joannis Bon­ ditt» , Nicodemi Ætenfis , Manuel is Bel­ le , Thome Druioopolis , Demetrii Bu­ throti. Quorum finguli fle cum additione fubfcripferunt , hanc fynodalem jurifdiâionem optimam .videri , utpote canoni­ cam. De mc.ropolitano autem qui nunc ημακιν· φ ùr «viAr «rrrx^ew , ri Bm4Zτζης ’IxMtmi,™ 'Art* N;x«Iiîm»,τ»Better M««όίλ, τί ΔρυίwiTvtif η &νμ£, τϊ Β·θρ«τν ύχμηΊρίχ. Λ · xe^ixer·* μ^ χιΤραηίχ, τ" ’!>M'e$ tüv ώ i liouuù&t ft reftituta mihi fubjefta ecclefa per pro­ «ewamsTi η mot’ ίμί hakari· --- 1— vincialis iynodi aftionem : defenfione vih«p%nirtJi ri iym Δχμη^/α μώυ IumuoX»- B delicet illa utens , quod hujus repetitio M&c* âyw τηςΝ/ν/- Priniftse, Dobrolifts, & Planicobifta: numero circiter duo, pneter eos, quorum notitiam non Γης, της Ποπτηί,τηί Δοφολ/της ,(£ της Πλχhabet . Ordinarunt autem vx ditrcefi mea Ηχοφ’της. «rit it· ri» «*ιθμ«» · wpsxrip Jv ·< & quidam mei coepifcopi < Sed ft facraforant Aaflriv fiiwnn. ^wperinje-av ii iri της fiftimus Leucadis archiepifcopus fstpe itv àsfiet μ» x, rtrts tfi rurtrirnhur μ*. a>Xd iÇ greftiu _ eft , ft intra meos lina propria p πμντβτ#* της AXx«3>* if*tt9tn«T& ti Cauâoritate facra celebravit. Velim igiarÜA^a ννλλ^ς, >Ç Ζίμίρ^ηΛ» CP τρ ^Hyu'a μ« tur ·" a * Veftra *^Γ* fan$itate nercinere percipere ., num qu® fir fit «υη/3νλ«ς4. ϋ·μ«ι w «ίφαλββά» i x της ομβ»«- in enumeratis capitibus lingulis facrorum canonum ft inftitutorum ecdefic fenten2η«ίτητ** ri h>‘ hint «ν«6^μνμ/»*ν xffxtia. A lanfta noftra fynodo hujufmodi Aet'a» Mit nïf ifptïg xx»ta > >$ fj) θ«τμ»θ<· refportfiona ftatim tulit . Ut videlicet , ·/« της r«χλητ/χς. vj Ii «rtf^t’prnu nuisit etfi forte fafta fit ab ejus temporis me­ tropolitan© moriente redhibitio epifeopaTUi «TMp/e-M «<· της xatft’ ιίμχς exists βψν·lium Artenfis crucium, quas fibi attribue­ la. Γ»« JifXatJii xx’r ’«* «wnXAn·· yiytm rtf rin MxfeaaA/rp 4 if! rxmtejrtw» ruuftn^'w rat , ft ipfius monafterii fanfti Demetrii: TV *Αρτης Φ ixsifp ^nt/i^inw arrtrpt^i , ( fed cum , ut ipfe confcflus eft, in facros canones incurrere fe intellexit , & iÇ iulis lis τί eyt’v Δημχ^/ν μβνης. «>X‘ *· vitium correxit , firmitatem habet quod i*ri4, «ς iuiis »μ·λοχητο», ης τνς itpis tut- |iftum eft ) ft epifcopalia monafteria hcc «pesyctprscn I? < λίγ* «ί>ί·ρ«. ξ/ς άίτη cr rtf ηλΧτρ» n» μηζτηλίτΐΗ txrir?» >Ανκ Tx/'mv ΠΛη», ni τϋ γτκΐ9μττ+* imptn perpetuum maneant, ceflânte prsrfcri9»rxnt ri χ^ρ#* ri ΓιΓοι/βς, ιζ ttmtwi D ptione temporis , in eo , quod circa fan­ ât Demetrii monafterium innovatum eft : ni ntaÙn, μβ»ατw« sis «ri i^Mrifawr» , ipyi9ns xJ lis ifi χρ9»» mt/ypa^is hi rji tutri quia crucifixionum, qu® funt per dicecefim loli patriarchal! amplitudini reliâum cft rili μηία tv «^ivûwux^iv ^ηημΐβι. tfa' ri privilegium , metropolitaoorum autem ne­ «ρ·»4μι·ν ή} r«p d»«pe»ntt feopo qui fuam pareciam reliquerit , non ht'rMxw μi ÿÇûmi, xeruXfAptrm τή» tauri licere in alienam infiltre , quamvis a nifi jufta aliqua caufreptiKietr « rripje ivtvxljt» * χρ» ύβη' χλ«β>*» multis ι««»·· compellatur: «.murtui α»«φχ«ζηηΜ' ri μΐ ris im'e ΐ»η τ·-Ε£· tum cogtt :: ut fi iis, qui ibi funt, w'G«?.tri»X· sis si χλί·»τ’< x/pia- iu»wra P?®' ?«’«« /"j.00* ,u™ adfcrre? ?·>· x, ran vx «o «M χ·»·*, $ ρρολχτΗ μ»>/η·. " S’ ustus «tznxth/LrO" *f τ»η «Ç ν«ρ«ρμη$η , riuS jjtyi i Xi ’AvorvX/ari xavri» ΊτνραπύΦν, „. ris ... τυγγπίι^ν .T«fptm(t^u Si · x\>Ç .· ff. Mt A- λ·φιρ τολΜ TF μ>| -ύβϊχ«μί'»/ «trrtf, μηίι χαρ« Tj» μη «υτ«$ ί4·ψ«Ρ*·» * ·»< χ**ρη»ρ τσ·ί. μη* Sin autem aliter nemine impellente ad ’ .. id incitatu» ftt » tunc XXXV, canon apoftolicus per deprecationem placetur . Àudaâer autem prodeat vicefimus fecund" Antiochene fynodi , definiens ne non noo pertinentem : nec presbyterum , vel dia­ conum ordinet quemquam ad loca alit epi- 409 GRÆCORLM CONCILIUM. 410 Aatammetr «fan* /npy—■-*■ ____ epifeopo fubjefta , nifi forte cum fenten-Ala M$rriv npfefiunftt i c**Wi *”£* · "*■■ w >*p« tnmn. .*£*«»* ^"’^•5* *!"?*** * Mttarar .* oc ceuwa per oeumutatem modum accipiat ad annoam a facris va- < , . , «* ίητιμίΐϋ un vrd st ft rtkpaintt rts .V- »ι>. .*^· - . . ης email παλ ruypfaat £ ■ n .inc -'μλ.· « « impia fi eupptJpMtt eis àhttnpyitrîer tttavcatiooem. Lktbitquc tibi retinere, & pro aiiis figillarc prcfeâos , quos metropolita- eniae miter satr turf ftiwwo. irttêute»· < C ηκ rec èynpims ii, Sc , nus tini praefecit monafteriis; nifi propter ^a^aaeA/nK <ηρ*χ*&*η tts ’ ; tu' *χ e fpirituakm fufficientiam , qui prius defi- Æra itpξ«*τ. φ H pi Snx inorna, èpyttn ηλα®» χαηιιίηο/βΆ^® . iri ii rets iimènts G tjJ a’p^nrtrxéret AAχβί#* à euri xparrifeHC» ènrûnms, irts g nCpi ti t Rentra N«ur«xn ènriptt c^aoaoiOi»· *En H ίζήτητο o’ÂpTM t rinerO* ,ί&ΰϋ~ Amplius autem, qucGvit Artenfis epifeo­ rat ri ntnrior € in Ίϊ aapaAajjj^avTt «gre ns pus, ut definiatur, quid faciendum fit de Ü0W fiAffltv itpoktyiat eepeeip ce rf χβτ' eturitt puella, qu* ante pubertatem in ipfius dkecefi perfeâam beoediftionem accepit , & &epia, iÇ T«rJo*>ap<® n&ém . xj pie a»a corruDtionem paiîa eft .' quid etiam de iÇ irf rfi ifp&vpiewr.t itpôî. Ç axaen» «c a Tar facerdote, qui lacras preces concepit. Et *«ρθ»»α»)» Xv3«re ζΰηρ ce «tip*» là ιϊλίχ/ρ,τΐ audivit , cam , qu* virgineam folvit zo­ *9apa*c |«ζυ>ι(*πβ» * *$ · »'«Ρ·λ·>»ί*« èuns nam non matura «tate, a corruptore feparandam efle , cumque qui fcietu facram co yreieee, nàtupeàùnnt. Tuànt ntpatCXn 9itn èti Φ iptpeeittt runinêir ntpe/rupHtiprecationem pronuntiaverit , deponendum . * defcnpucxHsc * cmiflfe cx diurnis fynodalibus ahnttr, Ta tira^peep >Ç eepayîSt ri rtpmrrin <^»“Srn<>~ notationibus, & pro more confirmata fub-D %apre*iïua& rie ar^wnrnK Ί· ©a» juu^Aac »’«*“ fbriptionc , ac fimo inprimis venerandi xAneïet ffumflaK fiÆatetàim, l’rrJdSl pmî xJ chartophylacis fan&ifims Dei magne ec­ clefi* , data funt meufe & indiftiooc fupra (criptis, anno 674$. Subfcriptio. inteperet w7« *pqqp«/i/i/rert, très r, ψ p y· Qiartophylax fanâiflimc Dei magne ec­ clefi*, Conftantinus Aulenus. Solita plum­ bea bulla , & retro , qua bulla cohaerebat : Mcnfe Julio, indiâione odava. Ane axuAne-Zec, KawrwTn»·* e AbAnroi. à eurâ^at pahtfinn 3*Μλ·£ existe» ca» τχ eupri- H’ ùtajfet»'. Ο’ ‘χαρπφΰλάξ rit àytttnms ri ©i« ptyi~ ξ«τ’ΐ«Λ>λι*, Tfi ρ&ίΊΐίλΐρ, tempi mi. ANNO CHRISTI ÎJ> REMENSE APUD S. Q. U I N T P N ü M, Pro tuenda ccclefiaftica liberlate ann. Dom. MCCXXXTI. E bac fynodo ita Ciaadim Htmtr/uu in Aa- E deçà ni Laudunenfc illate', jufta ultione emenpjU yrromandaeram itluftrata. Habitum darentur, & ecclefi* Ifocrtata, advcrfus inju­ Sanquintini concilium eorumdem eoiicoponim rias tales, & earum authores , in pofterum protegerentur. Ejus Ingucrrani crudele facinus ( provincia faixet Rcmetpt ) advenus Inguerranum Conciaci dominum, quo cxceflus vio­ in Flandres nobiles lege apud Nangium. lentis, inperfonamMag. Andree de Corlanàon D CON- J? AN MO CHRISTI ______ 4«» “FS" CONCH TURONENSE. TURONENSE CONCILIUM A J O H B L L O ARCHIEPI Celebratum anno Domini TITULI CAPITULORUM. I. Dt tntffigutii cnaratb Jndau mjecrias aea inferant. rtb : & ut X Dt sbtotcatb. 3- Dt nttanis. SCOPO mccxxxvi. A imperitiam multa (olent in cauGs pericula evenire: (latuimus quod nulli re­ cipiantur in caufis publicis , nifi per triennium jura audierint, vet fine in caufarum exercitio apyobati. 4. Dt tfitialibu. y. Dt tfkb bkgati. 6. Dt afftiUtbmhu. 111. Dt swtriis. 7· Dt tefbuaentb b tortate txtttatribu. 5. Dt bis γΰ Haas nnptins ctutrabant . 9. Dt fortüegiis. 10. Dt clericis parSicipanttias ctutt excttentini· catis. II. De privilegiis. 11. De falfis tefiihis. 1$. Dt ctHvtrfis. J4. Dt btfpitalitssfe. Item nulli recipiantur fcriptores in curia, nifi (ciant ft Hum curie &ftaruta, fuper quibus examinari debebunt per officiarios locorum, tam advocati B publici, quam etiam fcriptorea . CAPITULA. I. Dt tntttfignatis eatratis eitlifli reis : ir •t Jndais injitrias ws inférant. IV. Dt tfciMat. Statuimus quod nulli (fatuantur of­ ficiales, nifi per quinquennium jura au­ dierint, vel per caufarum exercitium judicandi officio fint merito approbati. Y. Dt officit sielefati. Tatuimni qqpd fi crucefignati occafione alicujus deliâi a judico fzcuQuit nonnulli litteris apoftolicisabu. lari detenti fuerint, per competentemc tuntur: volentes ipforum obviare frau­ judicem eoclefiafticum repetantur: ad dibus juxta canonum fan&ionem, (la­ ipfos reftituendos, fi opus fuerit , de­ tuimus ut judices in Turonenfi provincia tentorem per cenfuram ecclefiafticam a fede apoftolica delegati, non alias in compellendo. Quibus reftitutis, fi in caufisfibi commiffis procedant citando, vel fbroecclcfiaftico, de homicidio, vel alio aliud faciendo, nifi prius authenticofi­ enormi dcliAo de cetero perpetrando , bi exhibito, & impetratore rorum ipfis legitime convi&i fuerint vel confeffi : jurante, fi przfens fit, quando citato­ nullis privilegiis crucefignati gauden­ rium vel.aliud impetratum fit; vel fi tes, ium reatus omnem honorem ex­ cludat, fignis crucis per eundem judi­ abfens fuerit, doceat quod reicriptum de mandato ipfius impetratum fuerit , cem ecclefiafticum exuantur. Si autem alias delinquentes in crimine objcdloD & quod aâionem habere credebat con­ convi&i fuerint vel confeffi, fecundum tra eum quem convenire intendit tem­ pore impetrati referipti, dt quod pen­ qualitatem & quantitatem criminis a ju­ dente judicio coram ipfis (uper illo ne­ dice ecclefiaftico puniantur. Nos autem gotio, coram aliis judicibus non vexa­ diftri&ius inhibemus , ne crucefignati vel alii Chriftiani Judzos occidere, feu bit eum: cum zque commode jus fuum fequi valeat coram ipfis. Cum hone ft is verberare, vel bona eorum invadere, vel auferre, vel quafcumque injurias & gravibus perfonis, de quibus nulla eifdem inferre prxfumant.- cum eccle­ poterit finiftra fufpicio fuboriri, remit­ fia Judzos fuftincat, quz non vult mor­ ti poterit hujuimodi (aeramentum, hoc obfervando, five tribus, five duobus tem peccatoris, (ed ut magis conver­ tatur dc vivat; (cituri quod fi contra commifiiim fuerit negotium, five uni . S przfampferint, ultionem canonum non E evadent. 11. Dt advocatis. Quia per advocatorum vel feriptornm Conçu. Citral. Torn. XXIII. VI. Dt appellationibus. Statuimus ut fuffraganei, vel officia­ les ipforum, dc alii inferiores judices , humiliter appellationibus deferant, nec propter hoc parti, aut advocatisipfius, Cc bo- 4·»______ 415 «“2° CONCILIUM 4«4 fide appdlantibos, Molcfti exi-A aàusn tac. nsaxime cum a definitive fentca··»*> ·“—■ U, Dt FIL Dt t^fitattadt ér tanua curcnexhw. ··»«. Statuimus quod omnes focerdocesecdefiarum perocbialium, diebus Doroinicis fttfeftivis, parochianis fuis fub pe­ sa excommunicationis t anum th fiserit appellatum. diftriâe iohi- Ne decedentium voluntates, quas beant, ne aliquis, vel aliqua , fortilepium eft execution! demandari , per gium exercere prxfumat. Si quis vero aliquorum malitiam fupprimi valeant , fortilegii crimen repertus fuerit perpevel etiam occulcari: ftatuimus ut infra trafic, in fcala potitus publice fuffige- Λ decem dies a tempore obitus teftatons, turr · , vel alias competenter pro moad epifeopum vel arcbidiaconum loci , 'l v do criminis caftigctur: nifi poenam fibi «u». vel ad illos qui loco ipiorum fuperhoc ® iojundam pecunialuer redemerit adarfuerint deputati, rei ad iUos quijurif- bitrium judicantis. Poena in uius paudiâionem epifcopalem habere no icun­ perum illius parochis publice erogetur. tur, accedant, fecum teftamentum , fi X Dt tltritit fertitifetuibuf (wa farpeum fuit , delaturi ; vel fi non feri­ ptum fuerit, perfacratnentnmipfoium, cmsmmviwij. quod seftator difpofujt probaturi , ut Revocantes vero ex certa caufa As­ tunc prxfati teftatoris voluntas in for­ mam publicam redigatur. Injungimus tutum, quod apud Caftrum Gonterii autem epifeopis, arcbidiaconis, & aliis fecimus, per quod perfonxecclcfiafticx juri id irionem epifcopalem habentibus, communicantes cum excommunicatis ut fi exeeutores teftameutorum inexe- in menla , incurrere poterant excomquenda decedentium voluntate invene- municationis fententiam ipfo fa&o,per rint négligentes, voluntatem ipiorum^quod irregularitatis periculum poterat fideli execution!demandent, quibus fub imminere: ftatuimus ut nulla perfona :---------- 1— -l_ tcdefiaftica fcienter cum excommunica­ 'Mhttcn·.*« interminatione judicii firmiter inlbibe· i·*· mus, ne quicquam de bonis deceden­ to participare pndumat. Si qua vero tium in proprios ufus convertere , vel perfonaecclefiaftica fcienter cum excom­ etiam retinere prxfumanc ; ftatuentes municato nomination participationem ut fi exeentores aliquid, quod fibi de­ habuerit, in menta, in domo propria, beri afferunt, propria authoritateduxe- vel- ipfius excommunicat! > dum tamen rint ufurpandum, id reftituere compel­ in menfa fine fcandalo eundem poterit lantur, -a&ione, fi qua eifdem pro eodem evitare: quae decem libras Turonenfes debito competierit, fint hacfuatemeri­ habebit in redditibus, decem * foli- · */. «i*·™ tate privati, nifi idreftituerint, ex quo dos; que vero viginti libras & ultra · . î” fuper hoc moniti fuerint competenter . viginti folidos foIvere teneatur. Cujus Dmoldbe medietas deputabitur fabrics Wwe VIII. Dt bit fai biatt auftitt ecclefic catbedralis: alia vero pro de­ (tatrtbaat. lationis prxmio ad illum pertineat, qui commiflum hujufmodi in publico duStatuimus quod lingulis diebus Do- xerit deferendum; dummodo id finaliminicis in parochialibus ecclefiis inhi- ter fuerit profecutus. beatur per facerdotes ne quis binas nu­ J/. Dt frtw/titit. ptias, vel bina fponfalia eodem tem­ pore prxfumat contrahere: &expreffim Ne fub falfa exemptionis prxtextu adjiciant.· Quod fi contra fecerint, in­ fames ipfo faâo cffeâi, a teftimoniis quifquam juriidiâiooem ordinariam il­ & aliis legitimis aâibus excludantur : ludere poflit: prxfentis concilii autho­ firmiter injungentes, quod fi qui repe- ritate ftatuimus, ut fi qui coram ordiriantur talia perpecraffe , nominatim ttnariis conventi judicibus, fe exemptos denuncientur infames, & in fcala po· allegent, de quorum privilegiis dubite­ * pow nantur .· poftea * publice fuffigcntnr , tur, privilegium exemptionis fux exhi­ η’θ pecunialitcr pcenam illam redimant beant . Quod fi facere noluerint, pro fiiftitiT·™ arbitrio & judicio judicantis.- que pœ- exemptis nullatenus habeantur. “* na fabricx majoris ecclefia pubi ice con­ Dt ft!fit ttftAtu. feratur, parentibus, confanguineis, & aliis eidem pcenx fabdendis , quorum Statuimus, ut fi qui de deferendo ·confilio talia fuerint perpetrata . Cui paenx fabjacere cenfemus eum qui fcien­ teftimonium fidfo convi&i fuerint, vel **"«·^ x confefli, faftigcntur, nifi ponam illam ter duxerit alterius conjugatam. pe· GMGOMJS HMXlflM rtllglOOS, qui BMI «Mon IO* cuti, propter Chriftum propria dimifeXHI. Dt «mmsr/r. runt. Hoe fervari pmcipitmu , falvis Difponant epifeopi in faisdicKefibus conftitmioaibns fa ahis, coodlioapud qualiter de novo converfi erudiantur in Caftrum Gonterii promulgatis: ita ta* “de, Ac commode fatten tentur, fient vi­ men quod per eat non derogetur con· derint expedire : ne fob paupertatis faetndfaibus antiquitus approbatis, Da­ puttextn ad vomitum redire cogantur. tum die Martis proxima ante feftum beati Barnabe apoftoli, anno Domini X/K Dr hffiulitttt. millefimo ducentefimô trigefimo fexto. Injungimus abbatibus & prioribus ut ··>« λ awsTi CONSTITUTIONES •»J·· J S. Cantua aisnsis AXCHIKFISCOFI Circa annum Dom. MCCXXXVI. ut videtur edit». Ex «MO u. concil. Edmundi PROVINCIALES amim (>j(. irt- Ea wml Gxt MS. i. biHMb. Cocto·. ** Bad. Dr daatAat ratait rtaaraadit ftfidattffua. yj. Qatd ittiaat ata vudaatar aatt ataaaaeiaritatat Stata Maria. t. Dt Ut f«' fa/cipitadt trdiau fia* tntgtda- aS. Dt aura ajfat a atfataii ata at/luit. rtr, tf faff*# mtnjtn. ap. ^md rtArtt tttU/tanaa & raprHaai , fiat а. Aw «tfv ceaftfoatav /iram txtfi «m ratuaaUi taafa am fia* aauatnii. drfcnf. 30. Dt itattitatu ftulpttri fancUalir ftrrt. 3. Dmd cfcvx* paeamiar fttfttr βκΛΜΜίΛβ. Otrtat ttdiaarit ataajftilaaia. 4. Dt mmrrimt /erirade cmôdraû fiaardatuai , 31. Qmd ahtr tt^aagn ai traafiat ad rrlii»& puait UtftitttUit tifiitai. atat fiat Start tfitai . j. Dt pttt Utr fataMaau ftr rt&ru Ktk/U· за. ^aéd asafitm am fiaiaat tuta fiat tanfiafa na jtrvttit. б. Qnd dtrici em anni» ftttat, are finalia £33. rdfanmm laitana* am fiaat, jhtft*fiaiia ftnttt. att tu iatufiat. facùdatit ^tntiùüi. tf. Dt iafna^atAat laaiaHltat taafiutudiaiat tt- 34. Nr attdii aàaiflnat alifaidagntùt fatd ta thfia% b attait eermdmr. ftrttalaat aaiaMram ttaotrtatar. 8. Dt trMtta Mifanat vtadituat , tf aaaaa- 3J. Dt duaiiat niitûjtrau dt aaot faadaadit . Aam, dTc. зб. Dr audt jaauadi Batkarÿtiaat. p. Aand fiattt fiat fiA firua ficata. ij. gjatd aaditrtt aatt farhtat nafttaatar, if 10. Dr Iptifirr» , 0 it afM SaftifiaaB , & fantada kAtaat fttaat a^aaat fuatau. fui jit facitadaat eam afaa & caat atfi% ia 38. Dr tu yai cltriiu taudaat , facûaùut a. faihu fttfttr aafùttat far daaa hafiin· ùdi. TITULI CAPITULORUM. .."LmU ίΛ., ΙΛ-i. tUH, f* t> «m. M. rmn"· ° *" M j, -βΛ|/ι CAPITULA. 1}. De A Dt Ht fui fafd^ituh ardiatt fitt* *7- Ct andûram aaüaatar ntrt w* irrt* gaiartt9 dr f*if**fi autt jura. "IMprimis igitur, in virtute Spiritus X fenâi diftri&e pnecipimus, ut omao. Dt atadt aadûadi r^tau , » soi/rmdiE“« ecd^r ®i®iM» &gmdpiM Acer* dotes,M difeutiant tafifu f^tritniv. J~* ’ *’dii^enür *’ - dc- folidte, .. . at. Dt daitaaiattrAat triaùa juxta teftimonium confeientha ftue, qua­ taaata. les ad ordines fafeeptos acceflerint, ftc as. Dt ûan am mtiamde. quo fine: generaliter enim quos irregu­ »3. Qai fia* ufiüct iuaùa laritatem in ordinis fafetptione , velante vel poft ordinem fufeeptum coaftat contra, tuaaa xifle, nifi cum eis difpenfatum fuerit exprefie ab eo qui cum eis difpenfare Ctatii. Gtural. Tom. XXIII. Ce a po· 4»7 °T2IOT CONSTITUTIONES 4·« ancrrajtPet<,‘t* °®ci* fui execution· fufpen-A anno fbs deauociajnos. Ne autem ignorans ΑΛ Do eoottitioet faùnda tattAùtU , 1 * igaoretur : irregulares, qui fecundum dot**, à ponts «apeoradi's «/taa. chxisti canones ab ordinibus prohibentur , dc illos, qpi difpcnfationis gratia admit­ Concubin* ftcerdocum frequenter mo­ tuntur, feriatim duximus per ordinem neantur ab archidiacono, & praecipue fpecificandos. Homicidx advocati in cau­ a facerdotibus, in quorum parochia mo­ fa (anguinis , exeeutores fervorum in rantur, vel ut contrahant, vel ut daupublicis adminiftrationibus, fimoniaci, in­ ftrum ingrediantur, veJ ficut publice pec­ terventores fimoniacarum padionum , caverunt , publice agant pqcnitentiam. dc qui labe illainfcdi, ordines fcienter Qui autem contra hanc monitionem , fufeeperunt. Item bigami, correptarum obtentu pecunix vel familiaritatis, ne­ mariti, Deo facratarum virginum vio­ gligent extiterit, pœnx fupradidarfubjalatores. Item excommunicati, vel quiBcebit. Quod fi ad nullum iftorum per '1^'* jiiU'furtive, feienter · aliter miniftrarcprx- monitionem reduci poffint , interdi&o (umpfcrint. Incendiarii-cccleûarum.Om- eis, primo pacis ofculo, & pane benenes tales, nifi noftrum vel fuperioris diélo, in ecclefia, fi perleverant inob» fuper hoc requificrint coofilium, dere- ft i natione, ipfac, & commun icant esocum quifitum habuerint, ab officii fui exe- eis excommunicentur , fxculari juftitix cutione fe noverint fufpenfos. tradendae, fi non refipuerint. 11. Qni Mbf eonfejfionem officite* fnn* tifffiti non debent. V. Dt pact inter ptroebitnot ptr refiorti ec- defiant* fervonda. Certum eft enim, fecundum tradiIMagna nobis, filii cariffimi, injunda tiones fandorum patrum , irregulares eft nccelfitas pacis obfervandx ' :, cum prefumpeuofe dc pcriculofe fine difpen-C Deus ipfe pacis fit author dc amator, fationeminiftrarc, cum quibus non eft di- qui non folum cceleftia, fed etiam ter fpenfatum. Adjicimus autem diftride reflria venii ad invicem pacificare; dc prxeipiendo, ne omnes , qui in con- cum non nifi per pacem temporis , dc fcientia mortalis peccati prius perpetra­ pacem pedoris, ad pacem perveniatur ti, vel propter quxftum temporalem rternitatis, monemus vos & diftride tantum, fulcipiunt ordinem, officium prxeipimus, quatenus pacem, quantum fuum non exequantur, antequam facer- in vobis eft, cum omnibus habentes , parochianos veftros moneatis, ut in uni­ doti confiteantur. tate fidei dc pacis vinculo, unum cor­ 111. Qnod clerici pttnitntnr propter inpus fint inChrifto: inimicitias, fi exor­ eontincntttm. tae fuerint, in parochia vcftra diligenter fedantes : amicitias copulantes : diNe vero facilitas venix incentivum^fcordantes a dilcordiarevocantes,qnan· tribuat delinquendi.* io generali conci- tum in ! vobis V! eft, Λ non permittentes ' —* * quod lio ftatutum, quod clerici , prxfcrtim Sol occidat fuper iracundiam parochiain facris ordinibus conftituti, qui de- oorum veftrorum. prehenfi fuerint incontinentis vitio la­ borare, & pro hac caufa fufpenfi, of­ VL Quod clcrici w» ai*n potent* arc /c«. tatia ftuant* ntt tit interfat . ficium fuum exequi pnefumpferint ; non fotum ecclefiafticis beneficiis fpolientur, verum pro hac duplici culpa perpetuo Illum abufum clericis penitus inter­ deponantur.* ut quos Divinus timor a dicimus., quando ad potus squales fumalis non revocat, temporalis faltetn mendos Ce obligant potatores .* dc ille perna cohibeat a peccato. Prxlati vero judicio talium plus laudatur, qui pluqui tales in fuis iniquitatibus prxfu- res inebriat, dc calices fecundioresexmunt fuftinere, maxime obtentu pecu- haurit. Unde interdicimus, quod nulnix, vel alterius commodi temporalis, lus alium cogat ad bibendum: fi quia pari fubjaceant ultioni. Unde oportet fuper hoc culpabilem feexhibuerit, nivos archidiaconos, officiales, de deçà- fi a fuperiore commonitus fatisfeccrit nos, tanto vigilantius fuper hoc vigi- competenter, a beneficio dc officio fe­ lire, quanto negligentibus majus peri- eundum ftatuta concilii fufpendatur . culum dignofeitur imminere. Bannum quoque fcotallorum per facerdotem fieri prohibemus. Quod fifacerdos vel clericus hoc fecerit, vel fcotalHs interfit, canonice puniatur. Kfi. Dt w c*î».0£ a.,w S. EDMUND1—CANT. ARCH ------------------ 4*® Aptixatus cft puer, ultra feptem dies in*—— Canno*F7/. Dt infitqtntibue leuiobilem (mtfttetu· baptifterio non fervetur, fervetur. S£ Si vero vers» puer^wo puer anno a laico domi propter neceffitatem fue·Christi diaras tetlefi*. it punit eorundem. rit baptizatur: aqua, propter revercnSed quoniam quidam laid , laudabi­ tiam baptifmi, vel fundatur in ignem, lem confuetudinem erga fandam eccle­ eel ad ecclefiam in baptifterium funden­ fiam, pia devotione fidelium introdu- da deferatur, & vas illud vel combu­ dam, ex fermento hzreticz pravitatis, ratur , vel ad ufus ccclcfix deputetur. nituntur infringere, lub prztextu ca­ tholice puritatis .· ficut praecipimus , X/. Peterdor iniem^i liicu» de difiirfuir it feflrt, fnendo beptfaverif pravas cxa&iones fuper iis non fieri , puerum domi. ita pias & laudabiles confuetudines prz­ cipimus obfervari: fit qui malitiofe ni­ tuntur laudabilem confuetudinem im- B Semper interroget facerdos laicum mutare, per vos cognita veritate com· diligenter, cum in neceffitate baptizapefcantur , ficut in concilio ftatutum verit puerum, quid dixerit: etiam quid eft: fit quod a terragio corpus fepelire fecerit. Ex fi diligenti precedente inΛ non differatur , fed poft fepulturam , fi quifitione, fida fibi fide plena, invene­ quid datum fuerit , in eleemoly nam re­ rit laicum diftinde in forma ecdefiaftica baptizaffe , five in Latino , five cipiatur. Gallico, five in Angi i co, approbet faVIII. De prohibite Mtfierum venditione , it dum. Sin autem, baptizet puerum di- * ♦·*< '■»· ennualium, ite. cendo ut fupra Prxterea, venalitatem Miffarum di· Aride inhibentes, przcipimus, ne an­ nualibus & triennalibus miffarum faciendis, laid & alii aliquid dare vel legare in teftamento cogantur. Et ne fuper hoc aliqua padio vel a&io vera, vel fub alia fpecie palliata , a facerdoCibus vel aliis mediatoribus fiat, pro­ hibemus: & ne fuperflua multitudine talium annualium quandoque ie one­ rent facerdotes, ad quz explenda honefte fufficere non poffunt, & propter 3uz ipfos oportet fub certo pretio conndos habere facerdotes , aut ea ven­ dere aliis facienda , ut fe exonerent : illud de cetero fieri fub pflçna lufpen· fion'is prohibemus. IX. Quod finiet fint fub firme ftrure. XII. Diaconi beptrzere, é* pmitentior iere non debent, nifi in tefibnt netefiitotit. De baptifmate &. poenitentia precipimus, quod diaconi poenitentias dare & baptizare non przfumant, nifi iniis caGbus: cum facerdos non poteft, vel abiens eft, vel ftulte vel indi fere te non vult, & mors imminet puero vplzgroto. Si puer baptizatur fuerit a laico , przcedcntia & fubfequentia immerfionem compleantur a facerdote. X7J7. Qpod penni cbrifmelet tentum (tient in u/eun tertefi*. Panni etiam chrifmales non nifi in ufus ornamentorum ecclefiz convertan­ tur.· fimiliter alia ornamenta ecdefiaftica, quz pontificalem accipiunt benediâionem, nullo modo in ufus profa­ nos deputentur . Et archidiaconus in fuis vifitationibus, an hoc obfervetur , diligenter inquirar, Fontes lub ferura daufi teneantur , propter fortilegta : chrifma & oleum facrum fub clave cuftodiantur. Si vero is, ad quem fpedat cuftodia , incau­ te ea reliquerit, tribus menfibus ab of­ ficio fuo fufpendatur: & fi per ejus in­ XlV. Qpoi mulier mortue in puerperio, fcinietur, en operto. curiam aliquid nefarium contigerit , graviori fubjaceat ultioni. g Si mulier mortua fuerit in partu , X. De beptifierio^ it dc efuo baptifouli , & hoc bene conftiterit, fdndatur , fi gttii fit faciendum cum eque it cumve~ infans vivere credatur, ore tamen mu­ fi, in fuibur propter necejfitatcm pueri»lieris aperto. mi baptfatwr. χ XP. De Baptiftcrium habeatur in qualibet ecclefia baptifmali lapideum, vel aliud competens: id decenter cooperiatur,& reverenter confervetur, & in aliosufus non convertatur. Aqua vero, inquaba- cufiedio iufintu. Famine commoneantur, nt pueros caute alant, & juxta fc de no&e non collocent teneros, ne bpprimaatur: folos in domibus ubi ignis fuerit, vel fo­ bs 4*« CMS3grai constitutiones SSfSiÆL 4*» ci7cmôi,<” ·*“*** aquas fin· cnftode non relia-Acjus officialis, feu decanus, contra hoc—·— — anno quant» Et hoc omni die Dominica veniens, ab officio fe noverit fufpcnden·0^,^ ααΛΠ eia dicatur. dum. amisrt ··>♦· ··{·. jyl. Q»ti tm»i) ttaaaùttto atarù ir ft»iü^tKtrt Mritmiuia eft ator~ IX Dt asads taJkaJi taaftfaatt^ èr aril·. ttaM fuftrurthiu. ttlt ftttatua. la confeffione habeas facerdos vu)* In confcffionibus Ac prxdicationibus tum humilem , Ac oculos ad terram faepius laicis inculcetur, Ac praecipue in demiflos, ne faciem refpiciat confitenmajoribus folemnitatibus , quod omnis tis, maxime mulieria: & patienter au* commixtio maris Ac fceminst, nifi per diat quicquid dixerit, Ac in fpiritulematrimonium excufetur , eft mortale nitatis cum lupportet : Ac ei pro poffe peccatum. Et fi in denunciatione hu-^iuadeat, Ac pluribus modis, quod injufmodi falnbris doârinac facerdos ne- tegre -----------------------: aliter ------------------rt conconfiteatur vera non eft gligens inventus fuerit, tanquam for­ feffio. Peccata inquirat ufitata fingulanicator , vel confentiens fornicator ibus tim: inufitata autem non nifi a longe canonice punietur. dt per circumftantiaa, ut expertia de­ tur modus confitendi, & inexpertis non XVII. CM^ftati atlitna ttuiïtatar ta· detur occafio nova delinquendi. Pcrforrt vthua, ét attateatar hiti t·»fittri. narum nomina, cum quibus confitens peccaverit, non inquirat facerdos: fed Confeffiones mulierum audiantur ex* per confeffionem poteft inquirere, utrum tra velum, & in propatulo, quantum clericus vcl laicus, monachus, vel faad vifum, non quantum ad auditum. cerdos, vel diaconus exiftat; Attemper Moneantur etiam Jaici ftatim in prin­ majora , praecipue notoria, majoribus cipio Quadragefimx confiteri , & cito^* referventur. Sunt autem ifta majora temper poft Japfum, ne peccatum pon­ homicidia , facrilegia , peccata contra dere fuo trahat ad aliud. Item nullus naturam, inceftus, ftupra virginum & facerdos nomine poenitentiae totaliter Ac tnonialium,- Ac inje&iones manuum in partialiter Miffas pnefumat injungere : parentes, necnon & io clericos; vota confidere tamen poteft. fra&a, & hujufmodi. Sunt autem ca* fus, in quibus nullus nifi papa folus XVIII. Dt fttat ata ttafittatiaat poteftatem habet abfolvendi, vel ejus legatus. Abfolutio tamen talium in ar­ Confeffiones ter in anno audiantur . tiente mortis nulli deneganda eft, fal* Ter communicare moneantur: in Pa­ tern conditionalis , videlicet quod & tch·, in Pentecofte, Ac in natali Do- convalcfcant ___________ 9, _apoftolico r______ confpeâui ___ _____ fe mini. Prius tamen préparent fe per-prssfentent. Nihilominus tamen talium aliquam abftioentiam de confilio facer- rei mittendi funt ad epifeopum vel ejus dotis faciendam . Quicumque autem ,'**** pœnitentiarium. Semper autem qui mit­ femel in anno ad minus, proprio non tuntur, deferant (ecum litteras conti* confeflus fuerit facerdoti, Ac ad minus nentes genus peccati, Ac circumflantias ad Pafcha (aeramentum Eucharifti* non fufficientea, vel ipfe facerdos veniat perceperit, nifi de confiliofacerdotisdu­ perfonaliter cum eis: alioquia non re* xerit abftinendumAt vivens, ab in- cipiantur · greffn ecclefix arceatur; Ac mortuus , Chriftiana careat fepultura. Et hoc fre­ ΧΤΛ Dt dtaaatitttrilat triariaaat'ia f··* quenter cis dicatur. libet éttaatta. XIX. Dt üftawit tatattufa ttaftttrl. Sint autem in quolibet decanatu duo £vel tres viri, Deum habentes pre ocu­ Diffamati farria publica , vel verifi- lis, qui exceftus publicos pre la torum , • »i. de duo milibus indiciis * fuper aliquo crimine, Ac aliorum clericorum, ad mandatum b» jud»cU» de quo convinci non poffunt «moneantur archiepifcopi, vel ejus officialis , ipfis femel, fecundo, Ac tertio, ut confitean­ denuDcient. tur Ac fatisfaciant. SI vero incorrigibiles io diffamatione conftiteiint, indica­ XXII. Dt figatrt aoa rttiacnJt. tur eis purgatio, qur occafione pecu, ni* promis* vel oblate, in diem nul­ Inhibeatur frequenter, ne pignus latenus differatur; fed fi parata fuerit, retinere quifpiam contendat, poftquam * «r. ptaM prima die * , Ac canonum nu- de firu&ibus fortem perceperit, deducts a»· raris*·- matus obfervetur. Archidiaconus, five expenfis: quoniam ufura eft. tor. η* XIII. 4M S EDMUND! CANT. ARCH. SSJgSaJSL 4M A redor alicnjus ccdefic dcceflcrit, défia fua relifta fine indumentis facerXX1M. /few fetUiee i» dotalibus competentibus, vel fine libris, onusn CHU.BT* slrjBf StV AC·** MNW/, λ vel fine ntriique , vel fi forte domos a,|<* fefiie uejeriku. ecdefiae reliquerit dirutas vel ruinofas, Singulto autem annis, in tribus ίο* de bonis ejus ecclefiafticis tanta portio Jemnitatibos majoribus, iotomniter ex- deducatur, que fufiïciat ad comparais* communicati denuacieotur in genere * dum hoc, de ad deffeftus ecclefic fupfortiam, auxilium demonum quoquo plendos. Idem ftatnimus circa illos vimodo invocantes, (aeramentis vel fa- canos', qui folvendo modicam portiocramentalibus abut entes, vel eaadufus nem live penûonem, omnes habent ecprofanos convertentes, incendiarii , ra- Bclefi· proventus . Nam cum ad praeprores publici, malitioic impedientes miflh teneantur, talis portio dedufta executiones rationabilium teftamcnto- fatis poterit, dc debet inter eos com­ rum. putari ; femper tamen rationabilis confideratio fit habenda ad facultatem ecdefic, cum deducenda fuerit haec por­ ΧΖ/Κ De tveettutfamtiitif tum tittMMUtitinuif » tio, Ne ecdefiafticr cenfnne rigor vile- XJTF7/. Qjfei ittiue M» wadMinr ente vtuMtittieiKin bette JHtrut. fcatprccipimus, quod omnes qui feienter communicant nominarim & publi­ ce excommunicatis , tamdiu arceantur Nullus re&or ecclefic nobis fubje* ab ingreffu ecclefic, quamdiu talibus flus decimas ecclefic vendere prrfucommunicare convinci potuerint. nifi Croat, ante Annunciation em beate Ma­ citius refipifeant : (alvo tenore cano- rie, cum extunc, fecundum confuetuΜψ 'm>- nis, q. ult. xi. asa/rw. ( £t no- dinem, frudus cedere debeant ad de­ ta , quod ifta materia , dr /hs. m. ca- bita vel legata folvenda. —·**»· pitulo, fttteritetu , &c. Qucftionum liS£,i,bio fano.) XXVHI. De ·τμ ftitfime » frefentetii aen aXmmX •X fe^ftetU·. XXy. Dt veteretfatt Etcbtrifli* fertete eé ÙtJtTKUfa. Item, ne cui de ecclefiafticis proven­ tibus modica vel magna penfio detur . His addimus:quod, cum Euchariftia in fraudem , ficut in concilio prohibi­ egrum fuerit deferenda, habeat fa- tum eft, & nos prohibemus . Et quox· abluantur ibidem, dc tunc ligaturx fi- cerdot de off. ordi. cum fimilibus: quia mul in igne comburentur. Item , nui- loquitur de crimine occulto, ut ibi per acr­ ius teneatur ad Confirmationem^ a pa-Cdoît tre, vel vitrico, feu noverca . Et hzc prohibitio fxpius publicetur in ecclefiis XLI. Qjtod laid non intromitttnt je de bo­ nd eltricorum. per facerdotes. Sub interminatione anathematis pro­ hibemus , ut nullus conftabilarius caftrorum foreflarius, vel cujufcunquepo­ Circa decimas autem hoc obfervari tentis bailivus, poflefliones feu bona prxcipimus : ut de omnibus, qux per clericorum aut religiofornm, feu qua­ annum renovantur, ecclefiis,quibus de­ rumcumque religtofartim perfonarum , bentur, perfolvantur: dc prxeipueilla, aufu temerario, prxfufnat invadere : qu^ Divina lege debentur, vel ex io- aut _______________ ----------------_______ eas exa&ionibus.-j iojuftis dc-rr opprefci confuetudine approbata: ita fcilicec^fionibus quibufeumque indebite, contra quod occafione mercedis fervientium , libertatem ecclefiafticam, attentet movel mellorum , ecclefix decima parte icftare, non fraudentur, quo minus eam ple­ Quod fi qui contra prohibitionem nam percipiant . Detentores vero ea­ noftram in proprix falutis difpendimn, rum decimarum , fi femcl, fecundo , quod Deus avertat, intrare prxfumpfedc tertio commoniti , exceflum fuum rint , & moniti fe non correxerint 4 non emendaverint .· concedimus, quod terras eorum per archidiaconum fine per capellanos locorum, ufque ad fa· dilatione cccleux fupponi prxcipimus tisfa&ionem congruam , anathematis intcrdi&o: dc tunc demum, fi ad cor­ vinculo feriantur. Cum autem ii, qui rectionem non redierint, indurati, puldecimas detinuerint, ad poenitentiam fatis campanis , dc accenfis candelis , acceflerint , non admittantur, nifi per excommunicentur, canonica monitione fe vel per manum facerdotis fui ei , h .prxmifla. Volumus etiam dc diftridie teianteom- prxcipimus, prxcipir-............ u:j:------- ‘ dc eorum --------cui decimx debentur, fatisfaciantcomut— archidiaconi potenter. Item decimx tam prxdiales, miniftri, miniftri cum fuerint fuper hoc abexequem alix, fine difficultate & diminu- cutoribus requlfiti, mutuum fibi inritione, dc cum omni integritate iolvan- cem prxftent.auxilium» XL. Qttod decime dentur de omnibut, fi/». Iram prarifimur, quod ea quas pertinent ad PUOI COOMUOicudi. diicstiiramn ccclefm, fint perafta. Similiter fingulis dictas Dominicis deem. •_______________ ______ : __ .r.ii·___ __________ :___ Item proripimus, quod in qualibet ecclefia fit vita beati Thanas martyris, fit cratio, Orni procurant , vel etiam qui tales tcftes fcienter pre sqjar «ricta. Proc^tums ut claudantur cameraria. producum vel fubornant, ubi agitur in caufa Item quod vicarii deferviaat pro vicariis : matrimoniali, vel alicujus exheredatione. srac ponant pro fe feeerdotes cooduftitios, nifi Excommunicemur etiam omnes, qui gratia lucri, vel odio, vri alias malitioie crimen im­ dc (peciali licentia noftra. ponunt alicui, cum infamatus non fit apud bo­ nos ftt graves.* vel fic faltem cis purgatio in­ dicator, vri afio modo graventur. B Itum, fi feeerdotes feftioeant in parochiis Tern cum nihil valeat peregrinantitas can* fms publicos fornica tores, vel ufurarios , vd ram , quantum viaticum : moneamur laid aliquid mortale peccatum manifeftum, punien­ & clerici , or ter in anno fumant corpus fit tur taoquam pro propriis peccatis, & veniet fanguioem Jefe Chrifti, ad minus, qui prove- fuper eos nudum, fenefrient onuns ejus.Hoc ftioris etatis fear: videlicet in Nativitate Do* mini, in Pafcba , fit PcntecoAe. Et qui no­ luerunt iftud facere , moneantur ut jejunent non cognofeet quam cocpofcere coufuevcrat : per Adventum, vel ad muras per medietatem lodicaturvd talis poena b eandem cognoverit, quod eam defponfet, vd magnam portionem lubftantias fuse, fecundum quod facultates fim minus per medietatem feptimams, & procedat competunt, nobb tribuat fub facramento. confeftio. Item in omnfeus ecclefiis quas habent mo­ Item proripimus , ne aliquis extraneus ad­ nachi ultramarini , inquiratur quo titulo.* dc mittatur in aliqua parochia ad contrahendum fimiliter, _____ fi habent decimas feparatas, demmmatrimonium , nifi prius fafto làcramento fiCcietur nobis, alias eft uxoratus. Et hoc friatur per facerdoItem in quolibet decanatu fit unus, qui au­ tem viHn ubi convcrferas eft, vd per litteras diat confeflaonem fecerdotum, vd ad minus alicujus prolati de partibus illis, nbt natus vel unus confeflbr, in duobus decanatdxn. convcrfatus eft« Item quotidie, quando leguntur tres le&ioItem norifiounus vobis, quod fi facerdosde- nes, dicantur: Pferde, Zbrige, & Crouneadaprehenfm fuerit in incontinentia, vd m fufpi- ta, ab Jb nütuJfreth ufqoc Ai Deemtueecieit ciooe violenta.* puta fi intrat in aliquem lo­ trAulerer. cum ubi podtt malefecere: quia debemus pro­ Item proripimus, fub pana fiifpenfionis, ut videre bona coram Doo fic hominibus; propter nullus deriens, qui fervit in ecclefia, vivat de Deum debemus fefta vitare j propter hommes aqua benedida. fufpicfonem feôi: hoc modo punietur. Primo Item praeivimus, quod quilibet Chrifiianus, fecundum quantitatem facultatum fuarum, per & quolibet Chriftiaoa , omni die dicat fepties manum epifeopi dabit quandam fisuunam pe­ firam Peter aeflcr-.yiie feocies in die debet lau­ cunia in mus pauperum : fit reftor ccdcfin fi- * dare nara Dominum, uunumuu, juxta ju*i· Prophetam: rropneram : Septici #«; i» militer, five feerit privata perfona, five abbas D>dû dû taatav iixi dira tibi tibi.. Similiter fepties , Ave vd prior, ad quem pertinet ecclefia, punietur Merie. & bis fuum Creie : & ad hoc fecien* uro ddtâo facerdotis. Eoram enim itereft ha­ dum moneatur frequenter, Sc ad feieodum co- y/. bere boons fit booeftos feeerdotes. garar. Reftoribus etiam, qui funt privatae peribas, Item diftrifte praecipiatur, ut nulla mulier gratiam ferimus, quod eos ad feccrdouumnon ponat pueram fuum juxta fe in Icfto, nifi fit cogimus . Nec murmuret aliquis, quod pecu­ ad minus trium ancorum, vel circiter. liariter punimus . Hoc enim fecimus propter Item fi ponatur fi» cubiculo, ita fidriatur multas caulas.' tum quia illa poena magis ti­ cunabulum, ut non poAt volvi cuoabntam,ft ' metur quam alia, tum etiam quia luxuria pro­ ita puer cadat fuper faciem fuam. venit cx abundantia. Ideo bonum eft fekecorItem veneficia , quia fidei manifefte funt reftionis refecere fuperflua. Peccatum enim So­ contraria, fub ioterminatiooe anathematis pro­ domorum fuit ex uturitate panis, fit abundan­ hibeantur. Et fialiqui in tajufinodi cautepoftia , & otio, juxta ilhid poeticum : Qurritur fime deprehendi, vel falfb téfthnonio, ad nos Ægifthm, fite^ Automate euim_ iegb w „ Lhvinu mittantur puniendi. hoc ferimus. Dicitur enim in Efilra : Osta/E Item prohftcmm ut uulhn celebrat de no' ' taon * -·-··· ·■ r. eas ans fecerit ZW, «feta erit itvoee in : epifeopatu Covcntrenfi fine licentia noftra. tût φτ, vei eerte i» cercenue. Si fecundo do> Irem ne quis recipiatur io hofpitali fine liproMnfes ferrie, duplicabitur pana, cam la- cernis noftra. cerdotis * pua raftoris · Tertio fi deprehenfus Isem prsKipiaam, quod quitibet (accrdqs do­ is fisos bsptirara pueros fisos fe famam ccclefin, faper v te N. m muria Petrie 9 fan tr Spirits feeffi. Er iHa eadem fersanatiooanfebAamie, pouce per femaùoac· ma dicendi, fervetur in Galbeo, frAngticMo ab ofirio ft beneficio. feranme. Item fiagulis diebus Dominicis prohibeatur Proripimus etiam vobis firmiter, per rirasDd a tem Ceas£ Gawd. Tom. XXIII. I nUDCMJC n. n». ... 43 J cTnfIW CONSTITUTIONES MtNIU ili. ft. AMG. _______________ 2A. .jam ______ peroor—■ -tem Jefu Chrifti, fab uttermiuaaoae anatho-Aft dicunt iu animo_fao ..* Ifti reap luam, & fub pcena fafpenfionis, quatenus hsv marcedem ' ' fed nos mm fic: ft β itocCa^^ o2u$n flatura obferventur ft feribanrar, timui cum fapabfonc. Dicunt enim , hic rudpimae mo>>tr. feptem criminalius que ad vos mitto: fimilila, ut in faturo habeamus bona : ftt veram ter ft cum quodam traftatu modico de coa- dicunt , fi cum humilitat· & patientia fufctfione . Hec ferventur ft feribantur , ficut ftinent. — quod ecclefas vcflre non fufpcndantur, cum ad ecclefias veftros acceflerimus, vd per not , h/vidie. vel per nuncium noftrum. Bcundum peccatum eft invidia: Invidet au­ Denuntientur etiam excommunicati omnes tem homo qui io animo luo tabefeit, ex illi, authoritate concilii, qui ecclefias malitkife aliquo bono quod videt io proximo ft» .· & dicitur fuo jure privare pmfumunt, aut per malitiam, Anglice ii, five Oad» . Qpi autem invidus vel contra juftitiam libertates eorundem infrin­ f», invidet Deo, invidet fibi, invidet proxi­ gere, vel perturbare contendunt. Item inhibemus, fub pena dimidie marce, mo : & quando dolet quod aliquis Jsabet^ bone quis facerdos ad tabernam eat, aut taber-Bnum ,_cum bonum non Jit nifi a Deo, dolet quod’ ~ Deus bonus eft. Unde in evangel» Mat- j&ttb. ··. nam teneat, vel frotales . Dicatur omnibus facerdoribus, quod, quan­ theiA» oculet ttuu vegeem efl, fw'a rgp iedo parochisni fui congregati funt in ecclefia, m/ Jiue? Invidet etiam fibi ipfi.* quia, cum in Dominicis diebus, vel in aliis feflis,dicant gaudet de bono proximi fui, facit bonum pro­ ximi efle fuum. Unde Apoftolui : Dm fei epehec verba, qua fequuntur: Septem font cri­ reticr neiui i» oenûhte . Ibi dicit Auguftinus : '* c vel ex (cientia, vel ex divi­ nire ad ecclefiam: vel etiam, quando ibi funt tiis , vel etiam ex aliquo magno opere fe ma­ minus attenti, vel orationi, vel prsdkationi . t. gnum credit, & fuper alios fe extollit. Unde Propter hoc dicit Sapiens : StA^te kmtenne alio modo fic defervitur: Superbia eftCingula­ twon, iS perte fepintuu*, is w ectditri/ «»ris excellenti* fuper alios aecus appetitus. I- cnlii tjus. Poteft enim iftud peccatufn appel­ ftud peccatum Anglice vocatur, prude. De di­ lari negligentia in operibus Divinis , de qua vitibus noncft dubium,quin multum habeant, dicitur : MsfediAu, f«i fecit eget Dti negli* fed pauperes negant fe efle fuperbos. Sed po­ gutter. teft eis probari quod fint fuperbij hoc modo . Multoticns enim vident divites in gloria fua , S T Ave· 4M cinc/nut ANNO QUISTI ••/F ALEXANDRI EP. COVENTR. A dû/ Avmitia. mu HUDfX. H. IMF. . HiNR. IU. R. ANG. 43 6 non dimidiabunt .* wri autem fanguinum die/fuet. ....... ClROTER ANNO CHRIST* Lmaaric. Uintum peccaram eft avaritia , qu* cfi ' lervnus idolorum. Idolâtras iervit idolo, Extutn peccatum eft luxuria, qu® dividitur dt ita iervus eft idoli.* fic avarus fervus in fornicationem6c adulterium, & coitum eft nummi . Eft autem avaritia immoderatus contra naturam. Ut me expediam. Contra na­ appetitus rerum temporalium, qux Anglice di­ turam eft omnis coitus, qui non fit inter vi­ citur Ucdq>. Committitur autem iftud pecca­ rum & mulierem; & debet appellari vitium fotum a pauperibus: primo hoc modo, quia fi domiticum, propter quod Deus deftruxit illas pauper nimis appetat dives fieri, avarus eft . civitates, de quibus, fatis notum eft omnibus . Appetere poteft fibi neceflaria, fi non habet : Quam graviflimum eft peccatum adulterium , fed non ita, ut nimis. Nimis appetit , qui qb manifefte patet per poenam multorum adulte­ iis qu® Dei funt propter temporalia fe aver______ .________________ t , ____________ rorum Ut enim dicuntr_____ patres adulterium fetit: quando feilicet appetitus efficitur lolicitu- B eundum locum obtinet in purnis. In Ofee , °f“ ’· ffe/ϋρ. « do . De qua Apoftolus! Nihil fd/citi fitis, id omne/ adulterante/, ».. . .·. quuft clibanui fuccenfu/ a co­ eft, non fitis foUcitide temporalibus qu® nihil quente: conflat quod clibanus magis ardetquam funt. Si immoderatus appetitus circa pauperes alius ignis. Fornicatio eft , quando vir cognoeft damnabilis, innuo damnabilior eft circa di­ fcit mulierem, que non eft fibi defponfata:& vites. Qualiter ergo erunt homines fine ava­ eft mortale peccatum. Quando laicus folutus a ritia? Hoc modo: fi contenti funt modico & matrimonio , cognofcit folutam , committit magno: icilicet eo quod habent. Uudc Apo. adulterium . Sed fi ita eft in laica perfona : Mr. ij. ftolus adHebrcos; Smt more/ fine avaritia eoa- quam mortaliflimiim , quam nefarium, quam tenti prafentibu/. Sive' enim modicum , five horrendum eft , quando ecclefiaftici , feilicet magnum dat Deus, contentus debet efle quili­ monachus , five quis alius religiofus, aut fa­ bet , quia paupertatem dat homini, ut per pa­ cerdos , vd reflor ecclefi®, feu etiam aliquis tientiam habeat vitam xtematn : Ot divitias , habens facros ordines, cognoicit aliquam?Un­ de propheta : Λι domo j/rael, id eft, clericout per clcemofynarum laigitionem , fimiliter illam obtineat . Sunt etiam multi in tantum rum, vidi horrendum,id eft fornicatione/ eorum. avari , five cupidi, quod non formidant perC Iftud ultimum fub interminatione anathematis fraudem aliquid acquirere, qui etiam dicuntur & fufpenfionis prccipimus vobis facerdotibus , £«/»· ί<· homicide.· juxta quod dicit Sapiens : Qui frau­ quod femper aperte dicatis , quando mentio dem facit , & fnguinem findit, fratre/ funt . ht de fornicatione, ut faltem impleantur fa­ Vel etiam per violentiam, five rapinam, li­ cies noftr® ignominia , & quzratur nomen cet i potentes & nobiles, contra quos dicitur : Domini : fed timeo quod dicit propheta : A’m Of" j Ne introeas in agros pauperum.· propinquus il­ cor fuum reverti ad Dominum, quoniam lorum eft fortis. Quis eft propinquus? Domijptiiliu fornicationi/ eft in tpedio torum. mis. Sed quid faciet r Judicabit contra recaufam illorum : Judicabit enim pupillo dfj humili , Gula. ut mr opponat ultra homo, feilicet raptor, ma­ gnificare fuper terram : vel etiam per calumniam , CEptimum peccatum eft gula, qu® dividitur ficut fa|fi advocati, falfi placitatores. Ifti fi- O in crapulam, & ebrietatem. Crapula eft in S militer funt homicida^, juxta quod ait Sapiens: fumptione ciborum, ultra quam fufficit natuHomo calumniator , vir fanguini/ cfi. Quocum- r®; tefte Auguftino, fumenda funt alimenta , que modorum iftorum, five per violentiam ,Dquafi medicamenta . Corpus etiam interimit , five per rapinam , five per fraudem, aliquis ut dicit fapiens: Propter Prap/er crapulam multi perie- tccii. yj» aliquid acquifierit , oporret ut reddat fi habet runt: ----- -- qui natem abftinem eft, A adjiciet " * vitam . unde, vel diabolus cum fufpendet. Si non ha­ Ebrietas, fi ducatur in confuetudinem, mor­ bet , habeat voluntatem reflituendi cum ha­ tale peccatum eft. Unde Apoftolus: ftbritfmn ** c"· *♦ buerit, & reflituat. pqfidebunt regnem Dei : ideft, confueti ebrieta­ Similiter de ufura. Quando aliquis dat mu­ ti. Cavenda eft enim ebrietas: per ebrietatem pronus eft homo ad omnia genera peccatorum tuo undecim pro duodecim » vel vendit vel emit ad terminum, oporter quod totum refli­ perpetranda. Qpid mirum ? Potus enim immo­ tuat , nec fic dc male acquifitis poteft fieri derate fumptus, ficut dicit Sapiens, per omnia cletmofyna. Ut breviter dicam , Ou rendre ,0η membra venenant diffindit: Tunc aealediffiom Μν. ·,. prendre, ficut Gallice dicitur; bxc eft pena ot plenum eft : veloce/ pede/ eorum ad effimdtn- rf*‘- ··* dum fanguinem : tunc venter cftuans , de faci­ talium cupidorum : vel moriuntur fine h*roli fpumat in libidinem.* tunc oculi vident ex­ dibus*, unde dicitur: Tbefiurizat C ignorat cui r/ei. «. congerit ta. Qpafi diceret, heredem non hatraneos ---------- ,, ---------& cor—loquitur ,—„ perverfa .* tunc fiepius bent. Frequenter etiam accidit, quod fine te-Eeft id «.ΙΛ eft IIIIV) ratio, l«Hll carni futyefta J; *■·* gubernator y, tV ftamento decedunt, quia fubito moriuntur . tc “* timere poteft rt in aliis, feilicet vita hominis, Unde de avaro dicit Sapiens : Nefcit quia mer/ ne eat in profundum. Et multotiens videmus ebrios fe in aquis fubmergere. Tota etiam die appropinquat. Et Dominus in evangeiio dixit fail. videmus patres & matres cariffimos filios fuf* de dtvite, qui ita locutus eft.- Anima mea bafocare. Quid plura? Miferoa facit popuk» iftud ( beat multa bona repefita in anno/ plurimo/. Et peccatum & malediflos. Unde Ifaias *. Pie yw Deus dicit : Hoc node repetent a te animam tuam: Diaboli, feilicet. Quafi diceret. Subilo fargiti/ mane adfeffandum ebrietatem: eccemalediflio. Sequitur : Pmpterea camivu/ du&u eft morieris, dc ex improvifo. Sed quid tunc acpopula/ metu: ecce miferia. Credo quod pro ddit ? quod dicit ebrietate perveniunt guerre, fames, fit peftiftftftmetia peccatori. contrarium . Dicit lenti®.* quia ubi plus regnat ebrietas, ibi plus MMri/M*· , longi Junt accidunt. 457 CK?xSra constitutiones SgFStSL 4J» A lint vivere continenter, «noufaae conjugatas 11 — Dr fetititlù. alioquin non valet conterno. Et fimiliter qu*. C*^5^EK> rondum eft a conjugatis de peccatis carnis qu* chrisTI Um pernitentia confiftat in tribus.* in cor­ commifcrint ante matrimonium: ft dicendum «·«»dis contritione, oris coofeÆooe, ft ope­ eft-dc illis , quod fecundum debitum natur* ris fatisfaftione : primo qumendum eft ab il­ lo , qui venit ad confeffionem, fi dolet fe peccaffe : quia fine contritione cordis nunquam do breviter fiat inquifitio. Aut fcivifti illam remittitur peccatum . Si dicat quod dotet , ad quam acceffifti efle folutam, aut nefeivifti. procedatur ad confeffionem . Si dicat quod Si fcivifti , major poenitentia injungenda eft : non dolet , tanquam contumax repellatur . fi nefdvifti, tunc minor injungenda eft. Qua Circa confeffionem hoc modo procedendum forte potuit effe conjugata, monialis, affinis, eft. Frater vel foror, tu vis confiteri peccata aut a parentibus cognita. Item meretrices fe tua.* habes tu in voluntate, ut de cetero non fuppotxre leprofis, ft ita potuit effe periculum pecces mortaliter , in quantum poteris , per tnjMrni in* parti & ut proprio corporo. Dei gratiam ? Si dicit , non habeo : dicatur B Itemi querendum eft de numero perfonarum, " tunc, confcffio nu nulla eft. Qua ita didt ft de vicibus, fi habeantur in memoria, item fi cum viduis, qu* foot ccdcfiaftkw perfonx. Si cum virgiotas, fi cum conjugatis, fi cum gitur relinquere , qui habet in voluotate, per monialibus. Tunc querendum eft fi fueritmo­ gratiam Dei non committere. Qrcaconfeflionialis bcoedifta ,· ft tales mittantur ad epico­ pum , quia epicopus omnes qui habent pronem hoc modo procedatur. Dicatur coofiteati quod tria funt prneipue , que folent impe­ ceflus ad tales, fotet excommunicare. Si forte dire hominem , veram facere confeflïcnem : noluerit ire ad epifeopura, eat facerdos, ft ha­ deleâatio, & timor pernitenti® injungende , beat authoritatem ejus. Item fi ad confangui& pudor. Sed debet facerdos offendere, quam neas vel affines , quaeratur in quo gradu, in . brevis eft deleftatio peccati , propter quam remoto vel propinquo. Si in puerperio, vclin amittet premium creroi gaudii. Contra timo­ menftruo fanguine , ubi eft periculum propter rem quem habet dc pernitentia, debet offen­ prolem, quia ex corrupto femine nafcirur cordere , quia pudor eft maxima pan pceniten- tuptus fetus. Item, fi cum muliere propinqua lir. Pecterea, propter pudorem non debet di-C panni , quia tunc eft periculum; poflet cnfe mittere, quia peccata fua non dicit homini , parcus interfici. fed Deo, qui feruorur corda & renes. Dicat Item, fi cum mafculis , fi cum jumentis . ergo in nomine Domini . Auditis omnibus , Et h*c pernitentia injungatur : qui cum ju­ debet quaerere ab eo, fi plura redeunt ad me­ mentis, prêter alia, qu* debent injungi,quod moriam. Si dicit quod fic: dicat ergo. Si di­ nunquam edant de carne illa. Et ut Breviter cit quod non : tunc debet facerdos fupplere concludam.* A quocumque modo femen emit­ dcfeâum confitentis: juxta quod feriptum eft: titur, non dormiendo, nifi cum propria uxo­ Zm>. i». prier nctufeter efi fui. Knit eneitntejnt, re, & hoc fiat legitime fecundum exigentiam & iwrfiigekit ente, juftus, id eft confiteos , natur* , mortale peccatum eft , & fecundum primo debet accufare feipfum. Poftea amicus diverfitates circumflantiarum, diverfie funt in­ ejus, id eft facerdos, debet inveftigarc peccata jungende pernitenti*. Non oportet omnes iftas inquifitiones circa que omifit. Si laicus eft, querendum eft pri­ mo , fi fit conjugatus vcl folutus.· & fi fit omnes facere, fed fecundum quod Deus infpiconjugatus , quaerendum eft, fi credat legiti_____ ,________ raverit, facerdos______ debet__________ inquirere.___________ Sit autem rr.um matrimonium effe, fcilicet quod non fit Dunum generale, quod conlcntientes mortaJiibi compatemitas, vel confanguinitas, vel af­ bus peccatis, quxeumque fint illa, mortaliter finitas, vel aliud aliquod impedimentum , &fi peccant : quamvis non ita graviter aliquando , legitime contraxerit in facie ecdefi* . Si non ficut facientes . Sed fi competit rettitutio , inveniat ita effe, recurrat facerdos ad archiconfentiens in dampum debet reftituere : ft confentiens fbrnicatori, five mafculus, five fe­ diaconum vel epifcopttm. Item queratur cujus officii fit, fi fit mercator, mafculus, vel fe­ mina, puniri debet, tanquam pro mortali pec­ mina. Videar quod pondus & pondus non ha­ cato. beat, menfuram ftmenfuram: & fi falfomenCirca ebrietatem & crapulam querendum eft. Grca crapulam attenduntur ifl* circum­ furaverit , tenetur reddere vel reftituere illi quem decepit, per manum facerdot is. Si ilium flanti». PrApraprrr, lente, ninth, erdenter, findiefe. non cognofcit, detur judicio ecclefix. A laicis generaliter querendum eft de deci­ Preprepere, ut filius Saulis Jonathas, quan­ mis: quia fi male decimant decimas qu® qu*do ante horam comedit, & ideo graviter pecfit® funt, debent a reftore ecclefix petere ve­ Pcavit. Zaarr, ut Judsri in deferto, qui petieniam per fe, vel per alium, fi erubuerint per fcrunt carnes a Domino, non contenti manna. fe. A militibus maxime querendum eft, & ab Nimii, ut Sodomit*, quorum peccatum fuit abundantia panis, ^rdmftr, ut Êfau, qui vi­ illis qui fub fe habent familias, videlicet pau­ lem rem, fcilicet, lenticulam , nimis ardenter peres fervos, fi aliquid ab eis habuerint injufte, quia debent eis reftituere. Sive vero fue­ comedit: in tantum, quod propter illam ven­ rit folutus , five conjugatus, querendam eft didit primogenita fua. Stndiefi, ut filii Heli , de feptem criminalibus peccatis; ft fecundum qui nimium apparatum fecerunt circa cibos quod continetur inferipto de illis peccatis pro­ foot. Hec vitanda funt omni tempore , fed prae­ cedendum eft : fit circa nullam perfonam ocipue in Quadragcfinu.Ebrietas, ubi fueritafmittatur quin prxeipue queratur de ialfo le­ loeta, mortale peccatum eft. Unde Apoft. £ft imon io. Cer- <· Circa mulieres, maxime de veneficiis & forbriefi m* pefiMmt regnum Dei: id eft, confueti ebrietati. Eum etiam judicant lapientes tiiegiis. Circa folutos querendum eft, fi veebrium CIRCITER ANNO CHRIS H G 4J» “TT" ALEXANDRI EP. COVENTR. 3SPÎK2& «o briam, qui propter cxceflian potus incurrit A mofyna. Oratio eft quafi avis, qu® volat in 1 CIRCITER perturbationem capitis five fenfuum (enfibiliter: altum, fi habet iftas duas alas, cleemoty nam CIRCITER ANNO immo dicunt quidam quod etiam in cafu uni- fic jejunium. Jejunium valet contra cmniacarCHRISTI ce ebrietas eft mortale peccatum, quo aliquis, nalia vitia , & debet injungi pro carnalibus ,,Jf. ex deliberatione phiiquam ex recreatione na­ peccatis: oratio pro fptritualdau. Unde Hie­ tu»·, immo potius eradit gravare, naturam , ronymus : Jejunio, (uuuiur pcüet corpora ; iiunit cibum cum cxceflu immoderato. Iftud oratione , mentis pedes; ckcmofyna valet ad autem non audeo definire. Et notandum ,quod omnia. Unde, /Mirat thurofaii ptetef». Et **** <* quiPbct exceflus circa licita non eft mortalis, hoc debet injungi pro omnibus peccatis. Vi­ led immoderatus vd frequens. „ Unde Augu- deatis ergo ne fitis infipientes medici, qui pu­ „ ftinu» in libra confeflxmum: Quis eft qui tant uno collyrio omnes morbos curare. Non „ metas neceflitatis non excedat aliquando? Si fanat oculum, quod fanat calcaneum. Immo, ,, quis eft: magnuseft, magnificet Deum.Ego ficut exhibuimus membra noftra fervire iniqui­ ^000 fum tatis homo,peccator fum. “ Gene­ tatibus ad iniquitatem: ita exhibeamus corporaliter in omni profeflioaeconfideraod® funt iit® noftra fervire juftiti® in fanftificatkmem . circumflanti® qu® notantur per hunc verfum. B Verbi gratia: fi aliquis peccavit per os, falfo ^«û,fMÎd, toit fùbtti anxiliitf cur, quart» placitando , vd fallo jurando, injungatur ei * * ' oratio, & quod defendet pauperes in cadis boocftis, contra quos deliquit. Item G pecca­ Qjtir? cujufmodi perfona, fi clericus, vd laicus. Si clericus , utrum regularis, vel fssvit retinendo, injungatur ei largitio eleemofycuiaris ; fi in dignitate conftitutus, vel extra ; narum: fi peccavit male pugnando contra in­ fi in (acris ordinibus, vel extra; fi religiofiis, nocentes , injungatur d, quod pugnet contra cujus profeflionis fit; fi juvenis, vel fenex; fi Docentes; fcilicet Saracenos, & hcreticos. Si fervus, vel liber. Ç«'d? confiderandum eftge­ peccavit pçr renes, injungatur ei , quod adnus peccari . Utrum fornicatio (implex , vel ftringatur sona pellicia circa lumbos ejus, & adulterium, vd inccftus: vd in clericis , quia jejunet , & fubtrahatur pabulum luxurie: & ira de omnibus aliis. Et quia generale vitium genus peccati maxime aggravat quantitatem peccati . Ubi? in quo loco? facro, vel non eft gui®, femper aliquid dc jejunio indicatur. Item femper queratur ab omnibus, fi fint facro? paetas aaxibïs? quibusconfentientibus, impellentibus? Utrum________ tantum r--rpropria vôlun- excommunicari , vel propter incendium, vel __ ,_________ ______ - -------tate, vel alieno confilio, vel monitione? U-Cpropter percuftionem alicujus religiofie perfotrum cafu, vel ddiberarfone ? Mulca enim alia η®. Sunt autem cafus, in quibus non incidunt in canonem, fi percutiant : fi minor fuerit , poflimt inquiri hic. Car? propter quem finem? Solet autem diftingui triplex finis: utile, ho­ qui percutit ; fi jocofe; fi praelatus vel magi­ fter corrigendo; fi omnino depofitus percutia­ odlum, delcftabile. Multi committunt pecca­ tur; fi vis vi repellatur incontinenti, cum mo­ tum propter utilitatem: multi propter deleftationem ; nullus poteft committere peccatum deramine inculpat® tutelae ; fi cum forore , matre, filia, uxore turpiter inveniatur, fi igno­ propter honeftatem . ^amned»? modi diyerfi ret efle clericum, fi fuerit apoftata, fi négo attenduntur, fecundum diveria genera peccao ­ torum. De quibus modis, fatis patet circa lo-’ tiator perfonarum ecdefiafticarum, fecularium bricum cartns, per ea qu® di&a funt, & ibi procurationem gerens: fi perturbatorem Divini maxime necetiaria eft inquifitio. Qaaada? in officii clericum ab ecclefia expdlat; fi mandaquo tempore? utrum extra Qpadragefimam , *- prdati ·to hcc — r faciat, -rfi- r ferat --------------arma*-in---------contu­ vd in Quadragcfima? utrum diebus feftivis , meliam ordini* clericus percutias · Hic eft ta­ men diftinftio facienda. vel profeftis ; & fi in diebus feftivis , pu­ hem in iflis cafibus percutior clerici ab aliis ta in magnis feftivitatibus, tunc effet com-'D . ra petens poenitentia, ut vigilia feftivitatis illiusi Jejunet in pane & aqua, maxime fi peccave­ abfolvitur , quam a Papa. Si oftiarius, non malignando clericum brier it, Si percutior fcnex fuerit, mulier, impotens, csbcus pauper, clau­ rit in hibrico carnis. Circa perfonam clerici procedendum eft . dus. Si propter inimicitiam, vel aliamcaufam · Ferit adire papam non poteft. * Ita cum iftis cafi-1«quod-h. Qpcrendum eft, an fuerit de legitimo matri­ bus ccffantibus, adeat papam. Item in articulo monio , dt liber® conditionis : & in quo ordi­ ne fint, dtquomodo receperint ofdines, utrum mortis . Item fi clericus clericum leviter perlegitime, vel furtive, vd fimoniace: item fii cuderit . Item fi fervus in fraudem clericum a fitis epifeopis propriis. Si furtive receperint, percuderit, ve| fe fubtrahat ab obftquio domi­ epifcopus poteft diipenfare cum illis, nifi fic ni fui, vel fi ipfe dominus propter carendam dixerit : Inhibemus, fub poena excommunica­ ejus incurrat damnum. Valetudinarii etiam potiunt abfolvi ab alio , tionis, ne aliquis accedat ad ordines , nifi 1er {itime penfentatus. In hoc folo cafu reputat pneftita cautione, quod fauitate habita,adibant nooccntius tertius efle excommunicationem : g papam. Item vitandi funt excommunicari, ma­ m aliis comminatiooem. Et ideo non poteft xime in quinque, id eft, mcnfa, oratione,ia· lutatione, ofculo pacis, in colloquio, epifcopus difpenfare, nec cum fimoniaco, fed De iis qui non pcenitet», ad excommuni. fotas papa. Operitur a clerico, fi propter Deum datumi cationem . Quatuor funt qu® a comitantibus fiient ei beneficium.* & fi propter Deum te­■ excommunicatis , excommunicationem exclu­ dunt.· neceditas, pietas, uttiitas, dc ignoraonet , & pro fahite animarum. Si non ita pur­ get animum ; & fi fine fimonia iogretius eft,, tia. Neceditas duplex, domeftica vel adventi­ tia. Domcftica, ut in perfonis illis, quas όχ­ teneat illud: timeat tamen. Sequitur de fstiriaftione. Quia pernitenti®ι cipit Gregorius cap. xi. & qu. 3. Quoniam multos, peccatis noftris exigenti­ arbitrari® iunt, non diffinimus vobis aliquasr certas poenitentias , quas debetis injungere . bus, pro cauia excommunicationis perire quotiHoc tamen (datis, quod fatisfa&io confiait in1 die cernimus, partim ignorantia , partim nimia fimplicitate, partim timore, partim neceffitatribus praecipue; in jejunio, oratione, & deete: GAÏGORIÜS PIX. CONCILIUM 441 ANNO te: devia» mifericordia . anathematis fenteo- Apoflit emere, vel non habeat unde emar, ab1"· " mus, tempera- excommunicatis accipiendi lioentiamdamus.Et ANW> CHiusri ,*am > *1 tmpus > prout podii fi quis excommunicaris , non oftcntaciune fit,,,, >>ir. mus. Apoftolica itaque authoritate ab anathe­ perbic, fed humanitatis caufa, dare aliquid matis vinculo hos tubtrahimys: videlicet uxo­ res , filios , fervos, ancillas, feu mancipia : voluerit, non prohibemus . Pictas, in eo quod periturus noftro fervatur necnon nidicos fit fervtentes, necnon fle omnes alios, qui non adeo curiales funt, ut eorum beneficio .* utilitas , ut fi ad fàoâtficationem moneantur, fle de bis , qu* adhuc fufiraganconfilio (celera perpetrentur.* fle eos qui igno­ tur, cum eis traftatur.· Ignorantia probabilis, ranter excommunicatis communicant, five il­ non fupiua . Unde quidam , utile, * uxor , los, qui communicant cum illis, qui.excom­ fervus, lex, humile, res ignorata, necefle . municatis communicant . Quicumque autem , Hac omnia diâa funt fine pr*judick> fentenvel viator, vel orator, aut peregrinus, in ter­ ti* fanioris ram cxcomrnunkatorum devenerit , ubi non CONCILIUM LONDONIENSE AUTHORITATE OtTONIS LEGATI SEDIS APOSTOLICi Pro reformanda ecclefia Anglicana celebratum, potlridie o&avarum S Martini, anno Domini MCCXXXVH. tempore Gregorii papz IX. Attium MCCXXXV1I. Eo-B Dominus autem Otto legatus , de quo fu* dem, inquit, anno, nefeiebatur ad quid, perius mentio faâa eft, prudenter ac modefte circa feftum apoftolorum Petri fit “ Paulii, do- fe gerens, munera pretiofiffima fibi oblata in minus Otto S. Nicolai in carcerc Tullia­ magna parte refpuens contra confuetudinem Romanorum , indignationem in toto regno no diaconus cardinalis , per mandatum Re­ gis venit legatus in Angliam , nefeientibus conceptam , tam a clero quam militia, citra regni magnatibus . Unde plures adverfus Re­ opinionem multorum, per geftum fuum ordi­ natum temperavit. Primo enim quofiiam ma­ gem magnam conceperunt indignationem, di­ centes .- Omnia Rex pervertit : jura, fidem, gnates, ex quodam odio latenter concepto, fibi promifla, in omnibus tranfgreditur. Nunc enim difeordes, pacificavit, fle indice olcuto in bona confcdcravit , utpotc mdominum Perrum matrimonio fe , fine amicorum fle hominum fide wu»·.»*.,»*, -w——·· _ _____ «Wrî ____ ·________ ·- dominum J__ 2_____ HuU. b naturalium confilio, alienigena: copulavit.· nunc epifeopum Vintonieniem , flt bêrtum comitem comitem Cantis, Cantis, fle & Gilbcrtum Gilbcrtum^BalTct legatum, regni totius immutatorem, clam vo---bertum Baffct,, M cavit: nunc fua dat, nunc data cupit revoca- Stephanum de Segrave , Richardum Svard, re. Sic, ficquc de die in diem , juxta di dum fle alios quamplures diu ante fibi diffidentes. Quod odium 1ère in lamentabile judkium pro­ evangelicum, in fe divifum fic diflipatum re­ ruperat in torneamento commiflb apud Blic, gnum , eft enormiter defolatum . Didum eft autem, quod archiepifcopus Cantuarienfis Ed- in initio Quadragefiroae eodem anno , ubi fe Auftrales Norenfibus oppofueruot contrarios: mundus Regem talia facientem increpavit , fed tandem prxvalentibus Auftralibus , capti praecipue de vocatione legati , fciens inde in funt ex aliis viri magni, flecommiflum eftnon lu* dignitatis przjudicium, magnam regno im­ minere ja&uram . Sed Rex , fpreto tam fuo haftiludium, fed hoftile bellum . luter omnes tamen ftrenuiflime fe habebat comes Bcgod. quam aliorum confilio, quod concepit animo, nullatenus voluit propofitum revocare . Venit Quos poftquam domini legati pacificavit indufcripfit , ut in igitur in magno apperatu legatus prenomina- ftria, omnibus .praelati» Angli* v tus , fic potentia magna .* fic occurrerunt ciDoâavis S. Martini Londomis convenirent; auepifeopi & clerici famofi ufque ad littus, fle thenticum ! domini pape , de plenaria ' potcftan te legationis fibi conceffa vel tradita, commu­ aliqui in naviculis navigando obviarunt ei, ap­ niter in ecclefia S. Pauli audituri, fle in ea­ plaudentes, fic munera impretiabilia offerentes .· immo etiam Parifiis in obviam ei, obtulerunt dem communiter de reformatione ecdefi* An­ glican* traâaturi, fit in prtefentia ejus conci­ telas elcarleti , & vaia pretioia , nuncii di ver­ iorum epifeoporum . In quo fafto , nimis a lium celebraturi. Rex tam ejus, ideft comitis Comubi*, quam inultis meruerunt reprehendi , tum pro dono aliorum naturalium hominum fuo fpreto confi­ fit pro dandi modo : quia in panno fic ejus co­ lio , magis ac magis, ut inctrpir, deliravit, fle lore videbatur legationis officium fic adventum acceptari . Adveniens autem munera oblata fe voluntati Romanorum, praecipue legati quem κι accepit, inconfulrius advocaverat, mancipavit : adeo ut omnia non accepit, fed aliqua : fed qu* que non recepit , jufiQt j ~ fibi referveri . Redditus autem £ videretur quafi veftigia fua . adorare, affirmans vacantes, fuis, luis, quos fecum adduxit, dignis fle fe tam n in m publico quam in m fecreto secreto , fine dodo­ indignis largiter diftribuit . Rex autem ei uf~fui mini r*: P* °----p«, -------------------------vel legati confenfu, r“f·' nihil poffe de regno difpooere, tranfimirare, vel alie­ que ad confinia maris occurrit , dc inclinato nare ; ut non Rex, fed feudarius Pape dice­ ad genua ejus capite ufque ad interiora regni retur . His igitur fle aliis deliramentis , Rex deduxit officiofe. Et adventantes epifeopi cum omnium nobilium fuorum corda cruentavit. abbatibus fic aliis ecclefiarum prxlatis , eum cum omni honore fle reverentia , cum procef- Confil iarios quoque habuit infames fle fufpe&os, qui hujus rei fomentum efle dicebantur, fionibus fic cainpanarum claffico, fle pretiofis quos idcirco magis habebant nobiles Angli* muneribus, ut dccutpb. fle plus quam decuit, exofos, quia de regno ipfo duxerunt originem. receperam. Et 441 “Fi?·05 L O N DO N I ENS E. 444 _ _ ___ ____ aAngliis .... ,____ , Scilicet ar-— ————Et hi erant Joannes comes Lincolnix, S. co-A ut vocati omnes prelati , m·» Legrix, frater G. Tcmplarius. chiepifoopi, epifcopi, abbates, priores inftallaCHRISTI α^Γί Interim domino legito oftercbantnr dona ri; tam fub conventus fui, vd capituli , quam ,1/7 * prxtiofa , tam in palefridis concupiktbilibus, fuo nomine, litteras procuratorias deferentes, quam vafis prctiofis , & veftimentis mollibus ut quicquid in concilio ftatuerct legatus , ra­ & duplicibus , pellibus variis & filveQribus, tum utrobique haberetur. Venerunt igitur omnes nummis, efculentis, & potulentis . iia quod juxta mandatum domini legati, nimis vexati & unus folus, epifeopus fcilicet 'Vintonienfis Pe­ fatigati in corporibus propriis , equorum, & trus , cum conftaret ei quoti Londoniis eilct viaticis, utpote ingiuente hyeme & multiformi hyvmaturus , quinquaginta boves palcualcs, & tempeftate, omnes prxlati fuxlegatix, Anglix centum fummas tritici eledi, & odo dolia vi­ tamen potiflitne. ni meraciflimi , tranfmifit ei in alimentum ■ Et poft deferiptionen vtlidiffintn tmtpefatit, Alii quoque fecundum vires & facultates fuas, Itgattti & totient eonciihnt vtienentint tfei fimilia contulerunt. Legatus vero Romanam ftnt territi . Gim igitur , i^nit, convcniflênt avaritiam temperando, non omnia, fed aliqua Londoniis prxlati Anglia: , in eeclefia fandi B Pauli , die prima concilio aftignata, fcilicet in oblata fereno vultu fufeepit gratanter , coalii “ derans illud Senecx philofophicutn : Omnia —J craftino odavarum S. Martini, non comparuit oblata recipere , avarum eft; nulla, rebelle i legatus quia epifcopi rogaverant eum, ut ca aliqua, foci ale. die daretur eis copia infpiciendi qux propofuit £r paw/» pefl . Eodem quoque anno fcripfit ftatuere, & fecum fuper his deliberare, ne ali­ Rex omnibus magnatibus luis, ut coram eo fic quid in przjudicium eorum ftatuere attentaret. dom. Lçgato in tefto Exaltationis fande Qu­ Altera igitur die condituris in fccretis & ab­ els apud Eboracum convenirent, de arduis ne­ ditis locis militibus armaris dc fei vient ibus cir­ gotiis regnum contingentibus tradaturi. Vene­ citer ducentis, quos ad indantiam precum tua­ ret autem eis- obviam rex Scotix vocatus a rum dominus Rex commodaverat ·* timebat Rege Anglix & legato apud Eboracum , ut enim valde fibi , eo quod dicebatur, eum ni­ ibi, habita communi deliberatione de pace re­ mis velle defxvire iu eos qui plura habebant formanda inter cos, feliciter componeretur, & beneficia, & prxeipue illegitimos. Apparuit au­ Dei dante gratia , omnis lis mota praevia ra­ tem fummo mane, fcilicet diluculo, in eccletione fedarctur, & de jufte utrique debitis fafiapixdida : erat autem ibi tot expeâantium tisfieret . Ubi tandem cum pervenirent , fic C inultti udo tam comprefla, mu mod ipfi legato in­ elaboratum eft , ut rex Scotix perciperet de greffes erat difficillimus . Eiit ingreifus eccleregno Anglix trecentas libratas terre fine cafiam , Dfao, quod fibi vendicabat. Ledo igitur folen„ mei vel alicujus anteceflor^m meorum, vi--------- ' ' ” fwn r Λ ‘ niter evangelio, fcilicet Ego pafiorietuu, „ fas eft aliquis legatus introitum habuifte : ficut moris eft , didifque colledis propriis ab „ nec ego, dum mei compos luero , tolerabo. ipfo legato , & cantato Fn» creetor Jpiritnj, „ Verumtamen, quia fama te fandum virum appcllatoque ab Eboracenft, ut diâum eft, fé­ „ prxdicat, moneo te, ut fi forte terram meam dérant juxta legatum duo archiepifcopi, fCan„ ingrediaris, caute progrediaris, ne quid finituarienfts a dextris , Eboracenfis a finiftris. „ ftri tibi contingat . Indomiti enim & filveQuibus dixit legatus , volens ipfam controver„ (1res homines ibi habitant, humanum fanfiam pacificare , neutrius tamen juri derogan­ „ guinem fitientes , quos nec ego ipfe valeo do : In bulla domini papae ftat imago Pauli a „ edomare , qui etiam fi in vos irruant, nedextris crucis in medio bulbe figura tr, dc Pe­ „ queo eos cohibere. Me etiam nuper, utfortri a finiftris, nulla tamen inter tantos fandos „ te audiftis, voluerunt invadere, & a regno eft orta unquam contentio, ambo enim funt „ expellere exhxredatum . „ Quibus auditis , in coaequali gloria. Verumtamen propter Petri legatus avidam voluntatem intrandi ui Scotiam ^vvuau> _ clavigeri dignitatem, cum prioratu vocationis, temperavit , & latera Regis fui, f fcilicet An- ** merito a dextris crucis ejus imago collocanda glix, fibi per omnia obedientis , non reliquit. videtur. Sed quia Paulus credidit inQiriftum, Remanlit tamen cum rege Scotix quidam Ita­ quem non vidit , a dextris figuratur ; £μΙ/.?·μ. ··. licus legati confenguineus, quem Rex cingulo cwm qni non viderint, &c. Sic dominus Canmilitari, terram etiam conferendo, ne penitus tuarienfts, totius Anglix primas, & qui praseft rebellis videretur, nobilitavit. Et fic foluto con­ antiquifiimx ac nobiliftimx ecclefix Cantuacilio regio rex Anglix cum legato fuo, verfus rienu, necnon & Londonenfi, que cft S. Pau­ li, non fine ratiore a dextris eft collocandus. auftralia remeavit. Appropinquante vero tempore concilii, juftit Et ex tunc fequentibus diebus fedit Cantua­ fibi legatus fedetn parari in occidentali parte rienfts a dextris , Eboracenfis a finiftris . Se­ ecclefix fandi Pauli Londoniis, faftigiofamni­ cundo autem die, concilio jam incqrpto, miffi funt ex parte domini Regis comes Lmcolnienfis mis & folennem , longis trabibus dc fedilibus gradatim exaltatam. Milit igitur littera» luas, Joannes, & Joannes filius Galfridi, 6c VPilE c lidCone. Gnerol. Tom. XXIIL ♦♦X • P. 1*· CONCILIUM SESPffA'Si44« ntNK. Ι11·Κ· ANüL» “ lielmus de R«le, canonicus S. Pauli, ut dido After fcilicet Atthor·, fit aperto libro authentico, CHRiSTi !*$*«> β parte Regis & regni inhiberent, ne fctiicec regiftro domini pape, ad maforem au· ,,Jr. ibi contra regiam coronam & dignitatem ali­ thoritatem , ut validius talem opinionem im,M7. quid ftarnere attentarer. Et -remanfit ibi , ut probaret , quandam decretalem legit diftin&e hoc oUervaretur, WUelmus de Rete , indu­ dc aperte » quam dominus legatus diftinguens tus cappa canonicali ft fupcrpcllicio, alii re­ approbavit * per illam atterens manifèfte, quod cedentibus. Eodem quoque die petiit dominus etiam poft receflum ejus, fua ftatuta perpetue Simon Canruariettfi» archidiaconos , dominum firmitatis robur debeant obtinere . Nec pnelegatum in audientia omnium, ut audiretur ab tereuodum, quod primo die concilii collocatis omnibus authenticum fins legationis, a domi­ ( ut pnediftum eft ) archtepifeopis, Cantuaricnfi no Papa fibi comifiiflum .* quod ft faâum eft. fcilicet a dextris , Eboracenfi vero a finiftris, Et eodem die, ad impetrationem domini Re­ pcrleftoque evangelio , fum pafi*r bonxr,yj,„, <>· gis, ledum fuit quoddam privilegium , de fe- didiique colteâis ad hoc pertinentibus , indi· ftiviiatibus S. Eduardi, per totam Angliam ce­ ftoque filent io, ft turba comprimente caftigalebrandis : & de mandato domini Pap» , de „, ________ _ . fedendo, quafi tubam vota , dominus legatus fandis Francifeo ft Dominico canonizatis. Et B cem iluam exaltans ------------:—t , termonem fuum inchoa­ quia audierat dominus legatus, dum adhuc in vit , thema fuum fic praeordinando : J» medio hofpitio fuo effet, multos pluribus eccletiisbé­ fedie in circuitu ejur yuatnar animalia plena néficiâtes , nobiles fauguine ft poileflionibus, txulit ante & retro . In fermone profequendo ·4»ντ· <· ft illegitimos, de quibus mentionem in quodam innuens, quod praelati , quafi animalia haben­ ftatuto concilii fecerat, contra ipfum murmu- tia oculos ante dt retro, debent effe in rerum raffc, ft ei etiam inlidias pneparaffe rquofdam ixcularium difpofiiionibus providi , & in fpirimagnates, fcilicet comitem marefcallum G. ft tualibus circumfpeâi, priora fcquentibus caute comitem Lincolnix I. & comitem de Monte- continuantes. Et poft termonem leei fecit fla­ foil i S. & quofdam de familia domini regis, tura, alta voce fit diftiuffe » qur firmiter (la­ cum gladiis & fuftibus munitos, ad tuitionem tuit obtervari, quae iublcripta in hoc libro du­ fui fuorumque fecum ad concilium duxit ft re­ ximus annotari. duxit. In concilio vero, cum ftatutum contra eos qui plura beneficia obtinuerunt contra con­ DECRETA CONCILII. cilium Lateranenfe, pronunciaretur .· epifcopus Wigornienfis, Waherus fcilicet de Cantclupo, C Tituli Capitulorum. furgens in medio, depofita mitra fua, fic do­ minum legatum eft allatus .* „ Pater fande, 1. De ecckfiarum dedicatione. „ cum multi nobiles , quorum fanguis nofter 2. D» facramcntit ecclefiafticit. „ cft, plura obtineant beneficia , cum quibus J. Dr' baptifmo. „ nondum difpentetum eft, quorum etiam ali* 4. Dc arrewda avaritia facerdotum. „ qui proved» funt astatis , ft ufque ad pre5. coufeflbrct confli tnendi. „ iens honorifice vixerunt , ft hoipitalitatem 6. De qualitate ordinandorum. * ,, ad poffe procurando , eleemofynas patenti- 7. Dt firmari» tf vicarii/ „ bus januiserrogarunt:durum edet nimis, ta8. Pwab’lrr ecclffi* ad JrwMm danda ■ ,, les fuis beneficiis fpoliatos, in ignominiofam 9. Dé Mdrav. „ tradi paupertatem. Quidam vero juvenes fe10. Qni vktrii trdintndi. „ roecs ac ftrenui, roaxtmis periculis fe oppoit. He leviter tcclefit eifentb niteri cvnfern„ nerent , antequam fuis fe finerent privari tur. ,, beneficiis, unico tantum retento : quod hé12. Ne. ecciffin «m in pbtret vicerint divide­ ,, ne perpendo per memetipfum . Antequam D tur. n enim ad iftam vocarer dignitatem, propofui JJ. De refidentin in etclcfiu feciende. „ in..animo, quod fi unicum amitterem bene>4. De knbitu elericernm. ,, fidum, talis pretextu conftitutionis, omnia sj. Contre rcHoret etrlcfierum clende/iine metri,, amitterem. Unde timendum eft, quod mul* mente cmtrebcntei. „ ti ad picfens in fimili propofito perteverent. Id. De clericit concithineriit. „ Quoniam igitur multitudo talium in caufa 17. De bit 4uU nifteriüm contemni, vel faltem ncgligi ignorare medico medicinale officium,^»· a nonnullis, dum multas invenimus ec- (g) minus grave : ftatuimus, ut ia fu defias, dc etiam cathédrales, quz licet fceptione curz animarum & ordinis fafine ab antiquoconftru&z, nondum ta­ cerdocii examinentur de his przcipue men funt conlecratz oleo fan&ificatio- ordinandi. Archidiaconi quoque in denis ■* volentes huic pericnloiz negligen­ canatuum fuorum conventibus lacerdotis obviare , ftatuimus , & ftatuendo■ tes maxime in his ftudeant erudire , przcipimus , ut omnes ecclefiz cathé­ docentes eos, qualiter circa baptifmiim, drales , conventualcs , & parochiales ,, poenitentiam, (h) euebariftiam, &tnaquz perfe&is parietibus funt conftru- tnmonium, debeant fe habere. /« U) VariMM* Nc «Bbibeo ex eo»« mcnÜMc «d MSS- Codd. a Wilkin, mftituta. M—f. (*) Imptdk rd fowU. (c) StMuMtdk ■ (d) Dr exnfaretione ft reformation· flatu» tccMia ■ 0 cafelli*. Canonum prare *ok>miaa . U) Nimii gravo, (i) Dttf Euchariftiam . Cmil. ÇtnrrtL Tom. XXIII. Ec a .-wsOl 449 λΝΝΟ CHRISTI GREGORICS F iX. CONCI LIU M w 1 111. Dt btpnjao. FXIDERiail. IMF. HtNR. IH.R ANGL. A invenimus approbantes, ftatuimus , ut·— per quoslibet decanatus prudentes viri chr^sti & fideles conftituantur per epifeopum ■·»?cunfcflbres , quibus perfonc & mino­ res clerici confiteri valeant, qui deca­ nis erubefeunt confiteri, forfitan & ve­ rentur . In ecclefiis vero cathedralibus confeiforcs inftitui prxcipimus ge­ nerales . Ad baptifmum folenniter celebrandum duo, fcilicet (abbatum ante refurredionem Domini , & (abbatum ante pentecoften , funt a tandis canonibus propter myfterium deputata. Sed qui* dapi, ut audivimus, in partibus iftis diabolica fraude decepti, periculum fufpicantur, fi prxfatis diebus pueri ba­ VI. De qmlittte ordinendorunt. ptizentur :quod arbiwni, vel (a) utrumf- uicuin* que * metuere, (anx fidei penitus ad-B Sacer ordo eo eft digno dignius con­ *· verfatur, & manifefte convincitur efle ferendus , quo ab ordinato (aeramenta falfum ; cum fummui pontifex perfo- cetera conferuntur. Quare cum pericu. naliter illud myfteriutp folennizet, & lofum fit minus dignos, idiotas, illegi­ diebus baptizet (olennitermemoratis, & timos, irregulares, (c) & extraneos, in aliis Mundi partibus fervet ecclefia aut fine titulo certo & vero aliquos illudidem. Quare ftatuimus, ut a tan­ ordinari : (latuimus , ut ante collatio­ to errore prxdicatione frequenti popu­ nem ordinum de his omnibus per epilus avertatur, & ad (olennizandum prx­ fcopum indagatio diligens habeatur. Et fatis diebus baptifmum , & baptizan­ ne reprobatis, qui iuerint reprobandi, dum pueros fuos ftudiofius (b) mediren- approbatis , clanculo (e valiant immitur. Statuimus infuper ut parochiales fcere reprobati , in examinatione fciipresbyteri formam baptifmi firmiter ad-C batur pumerus & nomina approbato­ difeentes, eamparochianis fuis frequen­ rum .* & qui feripti fuerint , pofttnoter exponant diebus Dominicis in vul­ dum in ordinationis limine perleda gari : ut fi articulus necetfitatis emer­ feriptura difcrctione folicita requiran­ gat , quo ipfos aliquem oporteat bapti­ tur , ipfaquc feriptura apud epifeopum zare, eam (ciant & valeant obfervare, vel ecclefiam (d) confervetur, qux, utrum fervata fuerint, inquirant Vll. Dt firmariir ir wctriit talefurunt. poftmodum diligenter. IV. Dt trctndt evtritiu factrdoMH. Ecdefias dari ad firmas, vel genera­ liter conditui (e) vicarium in eifdem, Auditu horribili audivimus & relanoftra nequaquam volumus audoritate tu, quod quidam, fcilicet miferi lacer- fulciri. Sed propter infirmitatem multi­ dotes, dum forian in beneficium vica- tudinis, qux incaufa eft, ne videamur rix , vel .ad firmam , feu quacumque potius laqueos injicere quam invenire alia quxftus cauia, proventus ex altari remedia , prohibitionis edidum contra aut cx poenitentia venientes recipiunt, ea emittere formidamus . Quibufdam non aliter admittunt ad poenitentiam tamen moribus ex eis orientibus ad confitences , nifi prius ab ipfis in finu noflram delatis notitiam occurrere coavaritix fux quidpiam reponatur : fic- ardamur . Accidit enim plerumque, ut dum hi qui firmarii appellantur, que faciunt de aliis (aeramentis. Quo­ niam igitur qui talia agunt, regno Dei lucrari plus appetant quam exolvant, & beneficio ecclefiaftico funt indigni : turpes exadiones faciunt , qux inter­ E ftatuendo diftride prxcipimus , ut in- dum etiam cadunt in fimoniacam pra­ quifitione ar&iffima per epifeopos de vitatem . Quare ftatuendo diftridius his fada , qui tale aliquid commififfc prohibemus, ne dignitates vel officia, repertus fuerit, & a beneficio , quod puta decanatus , vel archidiaconatus , obtinet , removeatur omnino , & ab five proventus, ex ecdefiafticx vel fpiofficio, quod perperam geifit, perpetuo rituali jurifdidionis exercitio , five ex poenitentia vel altari, feu aliis (aera­ fuipendatur. mentis 'quibuslibet venientes , ad fir­ V. Qtti confttfortt conflituendi. mam de cetero nullatenus concedan­ tur. Quod in quodam concilio ftatutum VHl. (<·) »' ANNO CMUSTt MW.» CONSTITUTIONES W» Aper(ona. De jam inftituns vero vica-““ " · "■ Till. Qatiittr tttitfitt il firatttt riis, qui non funt presbyteri, cum vi- cHMiyn carii reneanrur (e) perfonis & ecdefiis ·»>· defervite, (latuendo praecipimus, ut in· Cum laicis eccleGas dari ad firmas fra annum , ad minus , fe faciant in fit penitus inhoneftum, fic clericis qui- presbyteros ordinari : alioquin , fi per bu(cumque ad longum tempus, propter eos fteterit , quo minus infra annum, continuationem temporia, qu» afierre ut duximus , ordinentur , eos extunc confuevit periculum, ecdefiis poffeteffe vicariis eifdem fore decernimus priva­ damnofum : utrumque diftridius inhi­ tos . Et de reddentia circa eos (latui­ bentes , (latuimus, ut nec laicis un· mus, quod de inftituendis fupra dixi­ quam, nec perfonis etiam ecclefiafticis mus ftatuendum. ultra quinquennium ecclefi» ad firmam B concedantur , nec finito quinquennio XI. Nt Itvitrr ttchfit tbQatir tlttri renoventur eifdem, nifi prius ipfas ha­ conjtrttur. buerint alii (a) mediate. Et ut omnia fint ih tuto, praecipimus ut praefentiAd elidendum fallacias iniquorum, bus epifeopis vel archidiaconis firmi· fagaci eft (ludio laborandum cuilibet juria fiat conventio : ex qua plures lit- ftitiae amatori, ne fitorpefeat redorum ter* confer ibantur, quarum una rema- induftria, (implicitas a verfutia fupplanneat penes ipfbs. tetur , fic fuccumbat veritas falfitati. Sane relatione accepimus plurium , quod IX. Dt ttatat. (f) quidam inabfentis beneficium ocu­ los jacientes, novos fingentes rumores, Alicubi audivimus contigiffe , quod afferunt fe audiffe mortuum effe, vel vacante pingui ecclefia, quam quidamcbeneficium refignaffc beneficii poffeffooptabat habere , nec tamen audebat rem, ficquç procure in iflud benefi­ eam recipere ut perfona, ne aliis ipio cium quomodolibet (e intrudi , fic fiforjure beneficiis qu» obtinuit privaretur, fitan rev'ivifcens qui mortuus fuerat ad callide procuravit ut ecclefia illa fibi (uam ecclefiam revertatur , Nefcio te ad firmam perpetuo traderetur, ita quod frater, refpdndeatur eidem, fic claudi­ modicum quid inde folverct alii nomi­ tur janua contra eum. Nonnulli etiam ne perfonatus, fibique totum reliquum nimia cupiditate cccati, non folum in retineret : quo dante eaufam , edi- abfentium beneficium' , kd etiam m dlo (latuimus, (b) ut in tota vel in prefentium , clanculo irrumpere , vel parte ad firmam alicui (ub quocum­ ubicumque poffunt, ea invadere , non que colore in beneficium conferatur : 0 formidant : fic, cum intro fuerint, nec caffum & inane fore penitus de­ profunt lententi», nec aliquid quod va­ cernentes , fi contra fuerit attenta­ leant miti foras, quoniam armorum po­ tum. tentia fe defendunt. In utroque igitur articulo remedium quale poffumus ad­ X. Qui vittrii erlintniii. hibentes : (latuimus diftridlius, prohi­ bentes ne praetextu opinionis vel faAd vicanam (latuimus nullum admit­ m», qu» de morte vel de ceffione ha­ tendum, nifi jsm presbyterum ordina­ beatur abientis, ejus beneficium aliqua­ tum, vel (altem diaconum in proximis tenus conferatur : fed przlatus , donec quatuor temporibus ordinandum , qui plenius de alterutro indruatur , experenuncians beneficiis aliis, fi qu» ha- Ehet. Alioquin ad referciendum omne bec curam animarum habentia , juret damnum ex boc inflidum sblenti eum refidentiam ibi facere , ac eam faciat fore decernimus obligatum , fic illum continue corporalem .* alioquin inftitu- qui Ce procuravit intrudi, praeter reftitionem illius fore nullam decernimus, tutionem(g)bonorum, officio beneficio­ & vicariam alii conferendam . Sic (c) que fnfpenfum protinus ipfo (silo : eluditur illi dolo, quo f»pe aflignato quod fic ad illum extendi volumus qui alicui nomine perfonatus modico, emu­ beneficium ecclefiaflicum , altero poffilate (d) dabatur illi ecclefia fub fido dente, audoritate propria , vel potius nomine vicaria:, qui timens alia bene­ vi, vel clam, occupare prriumit : vel, ficia perdere, metuebat eam reciperent poftquam declaratum fuerit ad, alium per­ te) tawdiai*. (» ut uolla ccclcfa pabMda. rd qah <1'ημ r^Hltvi ecclefofticie ■■ too rd &c. Ù) ficque iUudahw ■ (i) dabatur «Ui · (r) ia pvopnû perfoau cctlc&u deferrirt ■ n eodem. nes fit mutationes , tanquam arti no· christi Are contrarias reprobantes, ne de ce- ■*«» III Nt taltjit mm to flint tUmn tero fiant penitus prohibemus .* firmi· êiviétm· ter ftatocotes ut nunquam deinceps in plores perfonatua vel vicarias una ecCnm ars artîum , telle beato Gre­ defia dividatur : dt qux divifix font gorio , fic regimen animarum, non cef- hadtonus, quam citius fe facultas ob­ fat antiquus fopbifta (tue gyrare (a) mo­ tulerit, integrentur.-nifi fbrfitsn iic inlimina fraudis', & in falle (b) preten­ ftituta fuerit ab nntiquo , ubi eft per tion ia ftudere fallaciis, quo valeat con- loci cpifcopum providendum, (h) quod , cludere (c) difcipliois artis, dt eos ex- caufa reditus , quam parochia congruis cludete a 1*1 ute quos imperitos inve- inter cos portionibus & regionibus. nerit vel incautos. Hoc cil quod faciat0 Provideant etiam dimceianlI , ut (emtranfgredt mandata Dei, & ian&orum per — apud —* ecclefiam — refideac sdiquis qui patrum regulis contraire, dum ncc fer­ de animarum cura fic folicicus , ac fe me Divinus, nec fan&ioncs canonicx, in celebratione Divinorum & collatio­ a diftorto itinere poffnnt reducere pec­ ne facramentorum exerceat utiliter & catores. Exigit enim ars noftra catho­ honefte. lica, ut unicus & in una ecclefia (d) fit ma gifter perfeâus, ordine, habitu, XIII. Dt rtfiâttuit i» tttltJUf fttimèt. vita, fcientia dc doArina, dt quod pu­ ra fit ecclefix ordinatio atque fimplex. De relidentia vero in ecclefiis a reSed obje&io diaboli multos facit in âoribus facienda , videtur nobis conhoc dogmate deviare , dum interdum fuIcadum fado potius quam ftatuto. eo fuggerente non uni tantum una alicui ■ (/) pafto. (/) A.ùww. I» ut na iWitw , sumi aodaAa eMgnm Imw eaa pcnwMbu & reponihw «nSnuir. (i) cappk & hftt oateb. Mmc ^UgUita. ttiff ka l«i tacv μβΟμΜνμ ia Suive. Cfcaatti. aa. ·»♦«. 4H LONDONIENSE FRIDEXtG II. IMP. HKNIUC IU. X. AMG. . — . .... commenlalibus hate prius fa-Ahoc edita fequenies , ftatuimus , . . > *»c °*6 de- cHRun cwum ciant obfervari , habentes eos m velli- dc flatuendo prxcipimns ·*»»· bus, (a) calcaribus, frenis & fellis, de- ricii , & maxime in (acris ordinibus ·*»» conftituti , qui io domibus iaU vel ricalis gerentes habitum hooeftatis. alienis publice detinent concubinas , eas a fe prorfus removeant infra menJfl/. Cmww rrfitrtr tttltfierw» fem, iplas vel alias nullatenus de ce­ tumtnaii muttiti . tero detentori , ab (hj officio fint fufI o not aie nobis, referentibus plurimis penfi, ita quod ufquequo fuper hoc di­ fide dignis, quod multi proprie (alutis gne fetisfecennt, de beneficiis ecdefia_________ .... ___ clan-Ilicis fe nullatenus intromittant .· alioimmemores, matrimoniis contrs&is deftine , iretinere cum uxoribus cede-B quin iplo jure ipfis eos decrevimus fo­ lias, & ecdefiaftica beneficia adipifci, re privatoe. Volumus quoque dc diftridc de novo promoveri ad (aeros ordi­ fle pnecipimus, ut archiepifcopi & epi­ nes, contra ftatuta facrorum canonum, feopi diligentem faciant fuper hoc per non formidant. Deinde procellis tem­ omnes decanatos fieri ioquifitionem, dc poris, (b) proli fufcept* de tali copu­ quod (latuimus obfervari. la expedire videtur, ipfis viventibus vel XV1L Dt Hi ftti fitrihif iit defundis , per telles vel inftrumenta cttltjitflitii ktttfiiii. probare contrada fuifle matrimonia in­ ter eos. Verum quia per clericos ma­ Licet adeo detellati fuerint lânâi pe­ trimonio feu 'contubernio intendentes rnarum perdicio procurari animarum perditio , negligi tres , quod beneficia ecdefiaftica jure falas earum, & Γ ecdefiaftica diripi, (cj^poffiat iucreditario poffideri, nt in eis fub morbo, qui multum invaluit, af- etiam fit interdira (ucceffio (obolis bo­ feritur : fic duximus occurrendam, ut ne nat« : quidam tamen de nefario fi repertum fuerit aliquos taliter con- coitu procreati, pede impndcntic juris traxilTe, & ab ecdefiis & eeclefiafticis dc hooeftatis aa&oritatem calcantes, in beneficiis, quibas tam eos quam quos­ beneficia hujulmodi, que patres eorum libet uxoratos fore decernimus ipk» ju­ nullo modo tenuerunt, irrumpere , at­ re privatos, removeantur omnino : St que aufu temerario detinere non for­ fi quas bona poft hujufmodi matrimo­ midant. Hoc igitur nos, qui ad reve­ nium qualiterCumqae quefita fuerint, landum hooeftatis eodefiadicc cafam per ipfos vel fubmifias perfonas de bo- — ad partes iftas venimus , attendentes, nis eorum , ea nequaquam filiis velu ftaruendo diftridius prohibemus , & uxoribus hujafinodi, fed ecdefiis quas prohibendo ftatuimns, ut ecdefiarum tenuerunt, vd in quibus habuerant be­ pnelati aliquos tales in beneficiis huneficia, protinus applicentur. Ipfi quo­ julmodi , que patres eorum quocum­ que filii ad cedebas, & (d) ecdefiafti- que titulo tenuerunt, in totum vel in cos ordines, velut inhabiles, nullate­ partem quocumque colore vd fraude nus admittantur : nifi cum eis , exi­ iofticuere , vel utcumque admittere im­ gentibus eorum meritis, fuerit canoni­ mediate , de cetero non pnefumant. ce (e) difpenfatum. Illos vero qui beneficia hujufmodi jam illicite funt adepti, eis praefenti (latu­ Dt (Itrkii cnctHuriii. ro decernimus fore privatos. Licet ad profligandam a laribus ec-defix putridam illud turpitudinis libidinofe contagium , quo decor eççlefic graviter maculatur, (f) (Induerunt femper ecdefiaftici correftores .· ipfum ta­ men tante improbitatis exiftit, ut fem* per fe ingerat impudendum · Nolentes igitur tantam ecclefic ignominiam connivcncibns praeterire oculis incorreptam, ftatuta Romanorum pontificum, dc ma­ xime (g) decreta Alexandri pape fuper XF7ZZ. CM/re lnnnui frtttQtrti. Contra latronum flagitia, quibus ni­ mis abundat regio Anglicana , quod nequaquam edet , ut accepimus , nifi majores eos defenderent dc tenerent, fic duximus ftacuendpm : ut nemo eos protegat, vel defendat , feu teneat in domibus ftiis, vel »0 villis, quos (cive­ rint, vel manifeftum fuerit latrocinium exercere. Eos autem qui contra fece­ rint , («) talaribtaa. (t) «n proli. (t) luhûjetia coMfije.it . & at anioMtum Gluti , 4t ecdefiarum commodo ronfiiUrur imic mori» m! MMhum imhtft «Saritur Ac (4 Eode&aftieM ordiaea tt beneficia ■ (r) diÿeautum fet Romaaum Pontificem (/) Stantenmt G per boc eedefiaibei Redore» ipium removere , cum tanta improbttatw exiftit. ut fetoper fe injeiat dtt. U) decretalem . (*) ab odk» «c beneficio ■ f 4J7 CONCILIUM 4i» riot, fi tertio moniti per ecdefiafticum A gant, dumtaxat cum viiitant, modera-"~— Christi iodicem ordinarium , ipfos a fe non tat. non (ccum ducant extraneos, fedg^p, •m'· abjecerint, excommunicationi ecclefia* modefte fe habeant . tam in familia «*n· Aiae fubjugamus . Monitionem autem quam in equis: nec ut non vifitent aut volumus dc ftatuimus fufficere genera­ corrigant, Uve crimina puniant, aliquid lem, etiamfi fiat alicujus vel alicui no* ab aliquo recipere przfumant .* nec fenmine non expreflb , dummodo ita pu­ tentiis aliquos involvant injufte , quo ab blice ac folenniter fiat, quod ad eorum eis pecuniam poffint extorquere. Cum notitiam valeat pervenire. hzc enim & talia fimoniacam Capiant pravitatem: decernimus ut eos, qui ta­ XIX. Dt tfu corniuoo oooiMcboroeo. lia agere przfumpferint , fic extorta in duplum erogare in pios ufus ar­ Audivimus, & Iztati fumus, quod bitrio epifeopi compellantur: falva ni. religiofi viri abbates ordinis fsnâi Be- B hilo minus pœna canonica contra eos. nedidi , per Angliam conftituri , Sint autem foliciti frequenter interefie convenientes nuper in fuo capitulo capitulis per fingulos decanatus, in qui­ generali , tanqnam filii , juxta fermo- bus diligenter inftruant inter alia fanem propheticum , ad fuos termi­ cerdotes, ut bene fciant & fane intel­ nos revertentes, provide ftatuerunt, ut ligent verba canonis & bapttfmi, quz de cetero fecundum beati Benediéti re­ fcilicet funt de (ubftantia facramenti . gulam ab efu carnium debeant abftinere: exceptis debilibus & infirmis, qui­ XXI. Nt fttij exigatur pro foct rtformtndt. bus debet fecundum ejufdem regulz continentiam in (a) infirmer io provide­ ri . Quod utique approbantes, (latui­ Ceterum diftri&ius duximus inhiben­ mus inviolabiliter obfervari. Adjicimus dum, ne ecclefiarum praelati, & maquoq; quod poftquam novitii , annoCxime i archidiaconi, & decani, vel offi­ probationis finito, geftaverint habitum ciales eorum, vel etiam quicumque alii monachalem , ad profeffionem , juxta ad univerfitatem caufarum, vel aliqua decretum vel decretalem felicis memo­ negotia, ratione jurifdi&ionis ecclefiaris Honorii papz , diftridlione cccle- fticz vel officii fpiritualis, ecclefiz fo­ fiaftica vel canonica per abbatem pro­ rum contingentia , delegati , quin de tinus compellantur .* nec aliquis , qui difeordiis vel querelis fiat pax vel con­ profeffionem non fecerit, in abbatem vd cordia inter partes przfumant aliqua­ priorem aliquatenus admittatur. Hoc tenus impedire;fed quandocumque par­ autem, & quod de profeffione, finito tes voluerint, a judicio per compofiprobationis tempore, faciendum duxi- tionem recedant , dummodo fit tale mus , ad canonicos regulares vel mo­ negotium quod jure poflit tranfigi vel niales duximus prorogandum . Super componi, nec exigatur aliquid propter aliis vero, quz ad corre&ionem velDhoc ab eifdem. reformationem tam canonicorum quam XXll. Dt officio tftfcoforttuo. aliorum regularium noverimus perti­ nere, providere incendimus : & quz ecclefiis eorum utilia, ipfis quoque faQuid ad venerabiles patres archiepilubria fuerint , concedente Domino , fcopos & epifeopos incumbat ex officio ftatuemus, & ftatuta mandabimus per faciendum , nomen dignitatis eorum , eorum capitula folenniter publicari. quod eft epifeopus , ideft fuperinttndens , exprimit evidenter. Intendere XX. Dt officio orcbiditconorum. quippe habent, & fupra gregemfuum, juxta verbum evangelicum, no&is vi­ De archidiaconis quoque ftatuimus , gilias cuftodire. Cum igitur effe de­ ut ecclefias utiliter & fideliter vifitent beant forma gregis, ad quam fe de. de facris vafis & ve (1 i bus, & qualiter • bent fubditi reformare , quod nequit diurnis & noAurnis officiis ecclefiz fer- fieri , nifi omnibus fe exibeanc in eviatur, & generaliter de temporalibus xemplar. Exhortamur igitur dos in Do­ & ipiritualibus inquirendo, & que cor­ mino, & monemus, ut moram trahen­ rigenda invenerint, corrigant diligen­ tes apud catbedrales ecclefias , con­ ter . Ecclefias autem fuperfluis non gra­ gruenter ibidem MilTas celebrent , in vent expenfis, fed procurationes exi- przcipuis falcem folcmnitatibus, dc die­ bus (0) iaârisitario· 41» LONDONIENS Ε. ♦*» - ■ ■■-■bus Dominicis, in quadragefima &ad-Aftitix introdu&um, ut ejus qui caufx* Τ*ΛΓ" fux non poteft intendere, per alium chrism chrish vcntu > Circumeant praeterea diœcefes •Hr luas temporibus opportunis, corrigendo abfentia relevetur, convertit frequenter *·'7 & reformando, confecrando ecclcfias , antiqui hoftis invidia in abufum. Ex dt verbum vitae in agro Dominico fe­ confuetudine namque, ut dicitur, hic minando. Ad qu« omnia melius exe- habetur , ut citatus ad diem certum , quenda, proteffionem , quam in fua procuratorem tantum conftituat ad eumconfecrationa fecerunt , faltem bis in ?. modi admittantur, nifi pro ccdefia iua, de his que a£a fiierfoc liquido appa­ vel domino, aut amico notorie -, vel rere. paupere, feu extraneo, vel perfonamiferabiii , duxit forfitan poftulandum . ΧΧχΐ. Dt cimiutt frrfiiiï. Caveant omnes advocati, ne per fe , vel per alios, teftes fubornenc, vel par­ Provideant preterea judices, ut cum tes infimant falfum ponere, vel (op­ aliquem decreverint in poiTeffionem primera veritatem . Qui contra fece­ mittendum, ob contumaciam partis ad­ rint , ipfo fado ab officio & beneficio verte de refiituenda poflcfltone cum fine fuipenfi fuper boc fatis- fru&ibua, fi quos inde perceperit, de­ . ., quoufque . . fecerint competenter ,&alias nihiloBduâis expenfis legitimis, fi adverfarios minus, fi de bis convidi fuerint, pa­ infra annum redierit (a) ad mandatum na debita puniantur . Judices quoque ab eo qui mittendus fuerit· congruam juris ignari, fi dubium quid emerferit, recipianc cautionem . Illum quoque , ex quo poflit alterutri partium grave qui poffeflionem poffidere prefutnpferit prejudicial» generari , expenfis ucriui- violenter, in quam ob ejus contuma­ que , alicujus conlUinm advocent la­ ciam alius (b) miflus fuit, & poft an­ pientis . num verus pofleflor etiam conftitutus, jure, fi quod habuit in ea re, decrevi­ XXX. Dt tfiit fcrikmlit. mus fore privatum. Hac cum tertia die peragerentur , incœmt Statuimus iofaper, ut, inquantmn dominus legatus folenniter, Te Deum lauda­ poterunt, conftitutfonem generalis con- mus. ------ omnibus . .____ effutuentibus _ J?___ ___. Et .poftea..incocSii, nm i. oriiurib gu.m e>^.Cp Deuslirael, diâiique lolaiMrii. judicii. obf«.Mrc., .S. cri- __ _______ Dominus D"”"”· 4^«« ginalia & authentica diligenter ac fide­ liter penes fe cuftodiant, vel per fcrlptores fuos faciant cuftodiri, ut partibus inde, ut debuerint, copiam faciant .* quibus omnia poftquam feripta fuerint leftü fpeciatibus, dedata benediftiooe cum non parvo gaudio recefferunc. NOTAS Smrte Mail aiW coatiaeat aranr aamneatai nota ia coedlto , ex Matteo Parian ad verbum de * „__ : *mmi fepra ia aftte ohtetei·, aaaaliâ ex «► tea Manteo, «aa Blate pnmmKvat. CONSTITUTIONES EPISCOPI SYNODALES ANONYM I. Το. Π cW- Clnniter credimus,dc (impliciter confitemur, Dne dc prolatione verborum, ia quAns totaviruâjeaûta» * quod unus fotus verus eft Deus,·ternus, tus confiftit facramcnti, dc falus puerorum : cibor, immenfus , omnipotens, incommutabilis, in- Scilicet er — kfriu L—·— t» *- N. r» ----------- -- Pttrb , , Eg· f1* comprehenfibilis, dc ineffabilis, Pater, dt Fi­ dr Filii, d * Sfirittu ftnQi. Ubi nomen bapti- V»"” ** candi praeponatur , & fub eadem forma , in lius, dc Spiritus fan&us: 1res quidem perfo­ lingua quam melius noverit. Doceant frequenras, fed una eft eflentia, fubftancia , feu na­ tura, fimdex omnino . Pater a nullo, Filius ter facerdotes, laicos baptitare debere pueros difcr *M · in aeceflitate . Patrem etiam & matrem pueaurem a folo Patre, ac Spiritus fanftus pari­ ri fine prejudicio matrimonii, in fumma ne,,,Γ® ter ab utroque: abfque initio femper, dc fine ceffitate. Uteri. fine. Pacer generetis, Filius nafcens, Spiritus S. procedens; confiibftantiales, dc coaequales; Commoneant etiam facerdotes mulieres pre- S»"» m univerfoenantes parochi· fu·, ut cum tempus partus ***T' coomuipotenta, dc coetemi ; unum uni verio­ dc p lui inftare intellignnt , fibi profpiciant , dc arum principium, creator omnium vifibilium vifibilimndt , M .invifibilium, fpiritualium dc corporalium : quiL quam promptam habeant, dc propter immifua omnipotenti virtute , fimul ab initio temnens periculum *loquantur de * confeflione r cum noris, utramque de nihilo condidit creaturam, facerdoce:nefubito oraoccupat·, non poflint, fpiritualem dc corporalem, angelicam videlicet cum voluerint , habere copiam facerdotis. Femine etiam moneantur, ut pueros fuos dc mundanam , ac deinde humanam , quafi caute alant, dc juxta fe de no&e non collo­ t „ communem ex fpiritu dc corpore conftitutam. *bt|rnfm D Pnedpimus autem', quod baptifmus cum re­ cent teneros, ne opprimantur, dc cum eis ad verentia , dc cum magno honore celebretur , baptifinum leftinent dc ad * confummatioctem. « f. oarirmation··. dc cum magna cautela, maxime in diftinftio» Similiter dc mariti earum moneantur Si a*· nmvtm «b. (·) ad XMadecaai «date■ W ate» teri» judkUUnr. Ml. MtL Tom. XX11I. Ff » 40 CONSTITUT. synodales gsy&F.es 4" aucrrut Si mui*r mortua fuerit in partu, & de hoc A ANNO Am. C anno 0® coeAiK™» fcindatur , fi infans credatur CHlUSTf CiutisT! vivere; ore tamen mulieris aperto, extrahatur tn > IMICT Ut · Ullus teneatur ad confirmationem a patre Moneantur etiam, ne folos in domo ubi vd matre, vitrico, vel noverca; & hec prohibitio fxpius publicetur in ecclefia ignis fuerit» vd fidos justa aquam relinquant per fapueros fuos fins cuftode. Et hoc eis fxpc di­ cerdoca. Caveant fibi diligenta parenta, ne parvucatur. loa MUUV fuos IIWMV iterato Motcrant Λ· WHMn VWUHKUMM ., CUmdt Am, ipfi parvuli per illud facramentum efficiantur irregulares, fi mafculi fuerint .· dc ipfi parentes Acerdos interroget laicum, qui in neceffiex tali negligemia, fecundum canona, gravi tate baptizat puerum, quid dixerit, dequid fubiaceant ultioni. fecerit. Quod fi invenerit laicum difervte, dc Sciant etiam tam ,parentes,, quam illi, qui modo debito baptitafle, dc formam verborum eorum pueros tenent ad confirmandum, &ipfi ' /i in fua lingua integre protuliffc, approbet fa-B confirmati, quod fpirituale vinculum in hoc *^· N S ftum, Sin autem, baptizet puerum. facramemo contrahitur, ut in baptifino. Ad elevandum pueram de facro fonte tres ·· confirmati, - confir­ Parvuli tertio dic poft ad plus recipiantur: videlicet ad marem duo mationem , deponentur ad ecckfiam , & fron­ mares, dc una femina; ad feminam vero dux tes eorum, per manus facentotum io baptiftefcemtnx, dc unus mas. rio, propter reverentiam chriimatis , abluan­ Item fi in neceffitate puer baptizatur a foico ; tur : dc ligature ipforum tunc fimiliter in igne fequentta immerfiooem, non praxedentia, per concrementur. e facerdotem expleantur.* dc aqua, in qua domi ’ baptizatus fuerat puer , propter reverentiam Sequitur de fecreeent» ulterie. baptifmi, vel infundatur in ignem, vel in baptifteriura ad ecclefiam deferatur, dc vas illud D haec, quia cum magna reverentia, de­ comburatur, vd ad ufus ecclefia deputetur. votione, dc munditia traftanda funt ce­ Item de baptifmate, vd confirmatione fi dehalb ea facramenta, dc maxime facramen­ dubitetur, fine trepidatione conferatur. Qjiis ______ corporis # tum redemptionis noitrx, fcilicet dc non dicitur iteratum, quod nefeitur fuiffie col-Cfitnguiuis Domini.* ftatuimus, ut presbyteri , fotum, Ideoque baptizentur expofiti , dc quo­ circa ea quas ad. fobftantiam facramenti corpo­ rum baptifino dubitant probabiliter, five inve­ ri· dc fanguinis Domini pertinent , fint dili­ niantur cum fide, five fine fale. genta, dc intenti, provifuri quod Euchariftia • f. Nullus. Nullus quam * diaconus, vel inferior de­ in pixidc munda obferetur: uec ultra feptem num di*, rictu, baptizet, vel pueros inungat : fed foii dia ferventur hoftix confecratc, fed feptimafacerdotes, quibus illud competit cx afficio , na qualibet io dic Dominica innoventur . Ita nifi in fiunma ncceffitatc .· ficut quando faca­ quod poft perceptionem confecratc recenter des abfens eft, vel etiam prxfens, dc nonpofhodie, ante aflumptionem fanguinis Domini, fit interefle, vel ftulte non vult, dc imminet a celebrante Miffam refervatx hollix fumantur ; nec in celebratione Mifla, hofiiam coulee ratam, mors puero vel xgroto. pacem daturus, ori fuo facerdos apponat,quia ante perceptionem eam ore fuo tangere non Item. debet. Si vero, ficut quidam faciunt, de paR«cipimus ut panni chrifmales, quibus no, tens eam fumat, vel fuper patenam eam cuuecclefiamDfringat aut deponat, poft celebrationem Mifviter baptizat! induuntur , ad ecclefiam deportentur, nec ad omnes uius per aliquemfx tam patenam, quam calicem, faciat aqua Srfundi, vel fokim calicem, fi a liter faciar. aflumantur, propter reverentiam facramenti .* fed in ufus ecclefic, prout neccfiitas exegerit, abeatque facerdos juxta ai tare pannum raunreferventur. diflimum alio panno undique circumdatum , dc honefte atque decenter cuopertum, quo , poft fufceptiouem facramenti falutaris, digitos Item. cum labiis tergat ablutos . Si vero facerdos TjRjccipimus, ut fontes in quibus pueri ba- necefle habeat aliquando bis in una die cele­ 1 ptizantur, lapidei fint, vd alias honeftidc brare, quod non fiat, nifi in die Nativitatis, vel fûfurreâionis Dominice, vel quando ali­ integri : ita quod non fint, vel alicui contem­ A P ptui vel horrori, fed magis honor, dcreveren­ tia, & veneratio, ab uniyerfis exhibeatur eiidem. Aqua vero, ubi baptizatus fuerit puer , ultra ofto dies non fervetur. quod corpus in ecclefia tumulandum , vel ali­ qua evidens neceffitas urgeat: poft primam ce­ lebrationem, dc fanguinis fufeeptionem , nihil infundatur calici , quod a facerdoce fumatur L·celebrante, fed tantum poft celebrationemfubDt tnfirjiutMM. fcquentcm. Poft primam vero celebrationem diligentiffime abforbeantur ftillc de calice , dc Acerdotcs fxpe dicant laicis , ne expeftent quod fuerit digitis fuperfuium, refervetur in adventum epifeopi ad confirmandum, fed vafe mundo ad hoc fpecialiter deputato : dc adducant pueros ad eum, ubi eum adeffe au­poft fecundx Miflx celebrationem fumatur , dierim prope, quamcitius potuerint .· dc ut fanifi forte in prima celebratione adfit diaconus feias five ligaturas fufficientes , fcilicet longas vel alius minifter honeftus, qui loturam illam dc latu , uccum deferant . Quod fi adultus fumere poffir abfque coofcientix fux Jxfione . fuerit confirmandus : monendus eft perfacerdoIn facramemo autem fanguinis Dominici , tem loci, ut confiteatur prius , dc poftea acce­ maior pars vini, & modicum aqux ponatur . dat ad confirmationem. His adjicimus, ut cum ad aegrum fuerit Eu­ chariftia deferenda, habeat facerdos aliam pixidem S 40 EPISCOPI ANONYMI. A —■“"•■"“"'xidera mundam dchoncftam, in qua fit linea C,*NNO*lu,fc mund*» & in ea Dominicum corpus do- cutem* anno “ Miaifhrù tcctf*. Pt 1 Christi ferar ad rgrotos, linteamine mundo fuperpofito, «M»· dr lucerna praecedente, nifi *ger valde remotus T)A*cipimus itaque, quod fi facerdotes qui. JL fe noverint-filios fervorum, ftt prater confuerit, vel temporis inequahtas impediat .· & cruce fimiliter, -fi fieri poteft, nifi crux fuerit fcientiam dominorum fuorum ordinatos, vel forte apud agrum: precedente quoque tintin­ non de legitimo matrimonio natos, & abfque difpenfetione epifeoporum fisorum promotos , nabulo, ad cuius fonitum excitetur devotio au­ vel qui fuerint advocati in caufa (anguinis , dientium. Habeat quoque facerdosvala argen­ tea, vel vas ftanneum ad hoc fpccialiter de* vel exccutores fervorum aliquando in publicis putatum , quod femper fecum ad egrum adminiftrationibus, vel homicidium perpetrave­ vadens deferat.* ut in eo, egro valeat dare, rint, vel bigami fuerint, vel alias corruptarum poft fumptam ab eo Euchariftiam, fuorum lo­ mariti vel quiexcommunicati ordiftes iufcepcturam digitorum. Habeat quoquefacerdosfem­ rint, vel cxcommunicati, five fufpenfi celebra­ re prrfumpfcrint vel fortilegium exercuerint , per fecum Holam , id eft orarium , quando .v .v., luiunpum cunucnm , cum Euchariftia vadit, ficut diximus, adBmaxime cime dsemonibus immolando, non exequantur faccrdotis officium , donec noftrum fuper «gnun. Et fi amer remotus non fuerit, inluhoc ab eis fuerit confilium requifitum. pemllicio ad iplum decenter accedat. Qpando vero mulieres, poft puerperium ve­ Idem etiam dicimus de iis qui fimoniacc , vel furtive, vel per faltum, vel .extra legitima nerint ad purificationem, iacerdos det eis tan­ tempora ordines fufeeperint. tummodo panem benedi&um, & corpus Domi­ tu nullo modo: nifi exprefle petant, fic prius Idem quoque dicimus de illis, qui interven­ tores fuerunt fimoniacarum partionum, &iunt confeflie fuerint. Ad hac pracipimus, jit quaelibet ecclefia ha­ ordinati, dc nihilo minus lain, illa inferti ordi­ nes fufeeperunt. beat calicem argenteum, cum aliis vafis decen­ De aliis vero, qui in fiifceptione ordinum tibus & honeftis: findonem mundam & candi­ dam , amplitudinis congruentis.* linteamina & alia non peccaverint, prsecipiendo ftatuimus, utfaornamenta , qtw: ad altaris officium fpeftant, hocerdotes & clerici bénéficiait, vel in facris or­ nefta ; libros ad pfallenduta & legendum idoneos, dinibus conftitnti, five beneficial i, five non , & Incendor alia vcllimenta fufficientia pariter & qui ^u> a vitio ν>ι·υ luxurie i*.*«uw debent ucucm elfe cut alieni anci» penitus pcmiu», hooerta. Et qui miniftraverint facerdot i in ai tari, C omnem libidinem fugiant , & continenter ....Jgiaat, & continenter & hone- dt honefuperpelliciis induantur. Et omnes habeantca- fte vivant, prout ad facrum minifterium eorum noocm Miffie, fecundum confiierudinem eccle­ nofeitur rife pertinere. Ncc in domibus propriis, fi* noftra, correftutn : dt ut verba canonis ro­ ve) alienis poblice concubinas, undcfeandalum tunde in Mifta dicantur & diftiufte,· fimiliter oriatur, tenere pnefumant: fed eas afeprorfus & omneshorn, ôt omnia officia aperte &diftmâe expellant, & longius faciant amoveri, nifi ve­ dicantur, itaquodexfeftinatione non procidan­ lint fimul officio dc beneficiis fuis contra hoc tur , vel fyocopentur. Quod fi obfervatumnon agendo privari. fuerit, facerdotes hoc non obfarvantes, ufque Moneantur concubine eorum , ur recedant ad condignam fattsfeftiocem puniantur. ab ipfis: qua? nifi commonite recedant abeifEx concilio. . Statximxi < dem, poft trinam admonitionem, quoniam ioSicut in concilio continetur. famant ecclefiam, ab ecclefia expellantur, & excommunicentur.* nec ad ecclefiaftiea facraD h*c prohibemus , ne calices ecclefiamenta admittantur, fed ab legitimis artibus re. rum, feu vertes, vel libri altaris, aut li­ pellantur ut infames. D Quia etiam continentiam ferra rc volentibus bri ecclefiartici, vel etiam renementa cccicfiaftica, vendamur vd pignori obligentur , aut ali­ non eft tutum habitare cum feminis: prohibe­ quo modo alienentur ab ecclcfiis.* nifi in cafimus, ne facerdotes, vel clerici beneficial i, ha­ bus conceffis, fic de licentia noftra, forma ca­ beant famulas in domibus fuis, de quibuspofnonica obfervata. Si vero fecus actum fuerit , fit aut debeat merito finiftra fufpicio fuboriri. Cum autem facerdos peccaverit, peccare fa­ irritetur. Nec laid ecdefias, ve! quafcunque decimas cit populum Domini.- & ideo debet ab omni­ ad firmam aliquatenus teneant. bus fornicatione At immunditia fe continere : Prohibemus etiam diftridius, ne facerdotes maxime autem a filia fua penitentiali fe conti­ ignoti, de quorum ordinatione non confiat , neat·, fciens, quod in decertatione illius pecca­ ad Divinorum celebrationem, deferviendo ccti dicitur iq canone: fic peccate , poenitentiaclefits admittantur, nifi de licentia noftra. lem fuam cognofecntem , ficut cognofcentena Moneantur autem redores ecclefiarum, ne a fe baptizatam, vel in baptifino fofceptam , capdlanos fuos annuales, fine rationabili cau­ pro quo peccato fecundum canones, xv. anfa Audeant amovere. oorum debetur poenitentia , dc poftea detrufio J Similiter prohibemus excommunicatum alt- *· in monafterium. ^uem vel interdidum, vel alienum paroefiiaSi facerdotes aut clerici ad convivia fuerint num laicum, in prs/udicium proprii facerdot is, ab honeftis perfonis invitati : ibi, ficut ubique, vel ad confeifionem , vel ad communionem fabric, modefte, & honefte fe habeant :&poft Euchariftic, vel ad fepuiturana , fcienter ali­ prandium fobrie & honefte recedant, & cito. quis fiteerdos admittat, & praecipue mfolemni- Ec fi in eifdcm, in quibus intererunt , convi­ tate Pefehaii. tyod fi ab aliquo de cetero fue­ viis, inhonefta vel turpia narrentur, vel can­ tentur, fi non pofliint prohibere , faltem iu rit attentatum, ad damna reurcienda illius ec­ clefi* cui injuriatum eft, compellatur ; alias fe gerant, ne videantur aurem vel animum ta­ libus adhibere. Volentes quoque ab eifdem peetiam a nobis puniendos. Ex concilio. Cme/r ars arrnev, &c. Sicut ftem avaritia extirpare, prohibemus, ne tur­ pia lucra feftentur, & ne aliquam negotiatio­ In concilio. nis fpccicm mhonefle audeant exercere. A Nui- CHWSTl <«> GTg”’B CONSTITUA SYNODALES 4?a Nullus quoque eorum fecularem adminiftra-Atione mittatur, monert illum diligenter, ut---------------------- —exerceat --------- * , ---------------------------------* laice, joterim quicquid boni facete poterit faciat, ucC^nqFR cx qua eum oporteat ANNO ' tiooem CHRISTI peribnae aâus fui reddere rationem. Nec advo­ Deus cor fuum illuftret ad pœnitentiam . Et ghristî cati Tint facerdotes, vd clerici, vel canonici hoc idem de eo faciat, qui peccatum confite>>>?. in foro fcculari ; nifi vd caufss proprias, vd tur, dr tamen ab eo non vult abftinere: quo cautas miferabilium profequantur perfonarnm . cafu munus ablolutionis eidem non poterit im­ Sint etiam fecundum facultates , & reditus pendi, nec pernitentia ihjungi, cum venia non fuos, hofpitales, & erga pauperes non avari . legatur concéda, nili fe corrigenti. Sunt au­ Prohibemus infuper, ne facerdotes dc cete­ tem majora crimina , homicidia , facrilegia , ro utantur cappis manicatis: fed omnes ha­ peccata contra naturam, inccfttu, (hipra vir­ beant cappas elautas & boncftas, & tonfuram ginum & munialium, injectiones rfianuum in canonicam. Ex concilio . Jrrtfragabli . Q«na parentes, in clericos, vota frada, &hujufmo­ •M. Vt cUrittraat. crtptdt. CIrrui efictt . di. Suat autem alia, in quibus nullus nifi foSnitulitet fatgxitii. Cr» intratitti ttrpartl. lus papa, vel ajus legatus , poteftatem habet Dt atttiu prtviicaiit. At jaihtfiaat fftviacu/ . difpenlandi, videlicet injedio manuum in cle“ricos, vel quofeunque religiofos, & incendia Sicut in concilio continetur. rrarirra ecclefiarum, fimoniq: nihilo minus taliumrei, mittendi funt ad nos, vel ad pœnitentiarium noftrum. Semper etiam, qui mittuntur, defe­ Andorum patrum ftatuta fequentes, pocci­ rant fecum litteras continentes genus peccati, E* Concit. pimur, ut facerdotes in pernitentia danda fit circumftantiiTfufficienter, vel iple f.xerdos Loedus in. ·>··. c. j· diligenter attendant qualitatem perfbnr, quan­ cum eis peifonaliter veniat, alioquin non re­ titatem delicti, tempus, locum, caufiun, mo­ cipiantur. ram in oeccato faftam, devotionem animi pœIrem, caveant fibi facerdotes, ut cum a nitentis, & ut pœnitentia talis injungatur uxo­ pœnitente peccata inquirunt, nomina perfonari , unde non reddatur marito fuo fufpeôa de rum cum quibus peccaverunt.............. rant,fed aliquo occulto crimine & enormi , fed aliter cireumft............ & qualitatem peccati, cum feriçondignam injungat pernitent iam. ptum fit : Dtu vittrx atttm , non aliena tnIdem de marito obfervetur. aaaciavi tiU. Nttllus etiam facerdos, poft lapfum, ante­ Non injungatur autem laicis in poenitentia , quod Miflas celebrare faciant pro fuorum re-C quam facerdoti pœnitens confiteatur, ad altare miftîone peccatorum. prsfumere audeat accedere celebraturus, fi co­ F« Confeffiooes autem mulierum audiantur in piam habeat facerdotis. Hu-anliEF Qu ad rage fi ma , extra velum, in aperto femper, In quolibet autetn capitulo duo fint facer­ 9>rum ·«· quantum ad vifum hominum, non quantum dotes confiniores , quibus a nobis conftitutis X frira *’ auditum. Moneantur etiam laici ftatim in ejufdem capituli facerdotes fua poflint peccata principio Quadragefimac, vel plurie* in anno , confiteri, Si que vero dubia fuerint, qur per ut cito poft lapfum confiteantur. InGoofeffio- eos expediri nequeant, vel fi qui de facerdotinibus vero, nec nimis perfpicaciter ferutentur bus eis ob aliquam caufam noluerint peccata plebem fuam facerdotes, ncc nimis facile aut fua confiteri, ad principales primarios noftros negligenter pertranfeant . recurratur. Si vero neutri eorum fuum volue­ Item in coofeflionibus & praedicationibus fierint revelare peccatum, ad nos veniat, ut vel nobis confiteatur , vel fibi a nobis alius afligne Îiius laicis inculcetur, & prxeipue in majoribus blennitatibus, quod or nis conjunâto maris & tur, cui velit dc valeat confiteri . Ex concifamine , nifi per matrimonium exenfetur , lio. Oamij atriafyat. Sipoft fufeeptorem. mortale eft peccatum. Et fi in denunciatione D hujufmodi falubris do&rinc faccrdos negligent Dt txtrrara an&tont. inventus fuerit , tanquam fornicator, vel confentiens fornicationibus canonice puniatur. Fm magna reverentia deferatur oleum ad Item in confeftjone habeat facerdos humi­ infirmos dc ipfo* inungant facerdotes lem vultum, & oculos ad terram demiflos , cum magna devotione & orationum celebrita­ ne faciem refpiciat confitentis, & maxime mu­ te, qu** ad hoc funt ordinate. lieris, dc patienter audiat quicquid dixerit, & Ad facramentum extreme uoâion i* moneant in fpiritu lenitatis eum fupportet, dc ei pro iepe populum. Daminifacerdotes: fcilicetom­ pofte fuo perfuadeat pluribus modis, quod in­ nes a quatuordecim annis, dcfupra: de adon­ tegre confiteatur- aliter enim vera nonefteonnes, tam pauperes quam divites, communiter feftio. Peccata inquirat ufitata, figillatim: inufe paratos exhibeant, cum necefle fuerit. fitata autem, nifi a longe, dc circumflantia* , Item doceant facerdotes frequenter populum fic ut expertis detur materia confitendi , & hoc (aeramentum licite poffe iterari, videlicet inexpertis non detur occafio delinquendi . In in qualibet periculoC* infirmitate , ubi metus furto, rapina, ufura, dc maxime decimarum ^eft mortis. Et cum quis poft fufeeptum con­ Sej/ti/itr it ptnitentii. S C diminutione, feu fubtraâione alicujtts ecclcfiaftici.................................. licenter fibi ca................. ..................... tas aliquas injungant, nifi cum fatisfa&ione dc reftitutione facienda injuriam pafTis, cum non remittatur hujulmodi pecca­ tum , nifi reftiruatur ablatum. Item in majoribus criminibus, dc a troc ionbus dc dubiis, faccrdos confutat nos ficut de­ cet , vel ipfo*, qui vice* noftra* gerunt, pro­ vidos dc diforetos, quorum confilio certincatus, fciat, quos & qualiter ligare poffitdc Coi­ vere. Et ne, quod abfit, poenitens in defpera- valuerit ab infirmitate, licite pofle reverti opus conjugale: ad Sequit tir de afaturaotu». Um in caufis matrimonialibus , cum majo­ ri diferetione dc cautela fit procedendum, ftatuimus, ut nulla caufa matrimonialis, ubi agitur divortium terminetur, nifi per nos vel gerentem vices noftras, nec aliqua hujufmodi caufa, five agatur de divortio, five non, examinetur per diaconos rurales, fed cum magna G di- +7t CRJ&Ï'US 1 PISCOPI ANONYME X 47* ------- —*■ diligent ta per archidiacon I vel eorum officia-Λ nec fic ad realTumendum habitum religionis in---------------duci poffint, jubemus eos comprehendi, fit no-ClRCirtR fovidos 3c diferetos. Christs Ad hxc , prohibemus, ne mattimoniutncoobis prxfentari , & ad agendam ptrnitentiam , qhush trahat quis cum confanguinea olim uxoris fu«. in carcerem retrudendos. ,.,, Item, viri religiofi ecclefias illas, maxime Similiter oec uxor cum aliquo conianguineo quondam mariti fui · Nee fulceptus in baptifin quibus jus fibi patronatus vendicant ad fir­ mo contrahat cum filia baptizantis vel fufeipimam a clencis fuis non recipiant fine licentia entis, ante vu>* fia nobis vel noftra authoritate, ptrterquam exprimant ejufdem , βί exprefle* contineant , in mortis periculo. Et tunc injungatur eifdem, quod «i dederimus licentiam prxdicandi r ne­ ut n quo convaluerint, nos adeant, a nobis gotium vero & neceftitatem tantummodo, pro pœnitentiaru fufceptnri. Jua advenerit , bene poterit populo demonSub interminatione anathematis prohibemus, Irarti, licet prsdicandi licentiam non habeat; m nullus conftabulanus, caftellanus , foretlarius, νςί cujufcunque petentis baillivus, poflef- dum tamen, ficift diximus, litteris noftris fit munitus. Volumus autem ut lacerdosecclefiz, fiones, feu bona religioforum, clericorum, feu in qua pnedicaiur, vel etiam negotium demonquaruincnmque ecclefiafticarum perfonarum , ftratur, ut diximus, pecuniam collertain acci­ aulu temerario prziumat invadet e, aut eas ve­ piat, & talvo cuftpdiat, fub tcftiniomo duo­ xationibus injuftts , vel oppreffionibus quibufrum virorum fide.dignorum, qtioufquedemancumqtt^ indebite, contra libet tatem ecclefiafticam artentet molcllarc . Quod fi qui contra B dato noftro, vel officialis noftri, illi loco ad hanc prohibitionem noftram in proprix talutis quem farta eft collectio, conferatur. Prohibemus etiam, ne pro niüitia facienda, difpendium , quod Deus avertat , prxfumpfedifferenda , vel acceleranda , aliquid accipiatur : rtnt, & TOinmotiitr fe non emendaverint : ter­ ôc ne pro aliquo fpirituali , aliquid ex partio­ ras eorum per arcbtdiaconum loci, fine dila­ ne piomittatui , detur, vel «cipiatur . Quod tione, ecclefiaftico fupponi przcipimus interdtûo  *unc demum h-ad cor non redierint , fi fiat, tam dans, quam accipiens , fententia excommunicationis (e noverit innodandum. indurati, pullatis campants & accenfis candelis Diffamati fama publica, vel veriiimilibus in­ excommunicentur, monitione przmdTa . Volti diciis , fuper crimine aliquo, de quo convinci mus etiam, & diflrirte przcipimus, ut archtnon potiunt, commoneantur femel, fecundo , diaconus & ejus minitlri, cum fuerint fuper & tertio, ut confiteantur & fiuisfaciant. Sive­ hoc ab excommunicatoribus requifiti, mutuum fibi adinviccm in hujufmodi przftent auxi­ ro inconerti in negatione perftiterint. indica­ tur eis purgatio, qux, occatione captandz pe­ lium . cuniae, «c de oie die m in umn diem nuu non .differatur fcdfta Przcipimus etiam, fub pœna interdidi dc exiumc, uuitmui.: nuiu communicationis, ne patroni ecclefiarum lai-Ctim prima aie, fi parata fuerit, recipiatur, & canonicum numerum non excedat. Archidiacoc , live fint Anglici, five abcujusnationis,honus contra hoc veniens, vel officialis, vel alius ipitia a clericis bcucficiatis extorqueant , vel quicunque, fc noverit fufpcodcndum ab otfi '.‘Xigant de cztero. Interdicimus etiam tpfis cicticis, ne hoipitia fic exarta laicis procurent , cio. Moneatque facerdos quilibet , fi incltifiim & ii fecerint, noverint fe canonice.puniendos habuerit in parochia fua, ne mulierculam ali­ Prohibemus etiam . tub.... pœna antedirta ne later, five fint domini fundi, five non: ne quam recipiat in hofpitio dc noile : fimiliter ullam habeant difpofitionem in cœmeteriis, de ne inuber malculum. Prohibeat etiam facerdos parochianis fuis , domibus, vel exigendis cafis propria authoricate, nifi tempore hofiilitatis, Λ tunc de licen­ fub interminatione anathematis, ne jr· ta, libros, & alia quxad Dtvinum pertinent collegio non admittantur ncc in *regularibtts · ·<·. t officium; habeantque nihilo minus confidcratiodoimbt.s , alicujua prxlattcnis aftequantur ho­ nem ad fabricam ecclefix, & maxime cancel­ norent . » Irem cum inhoneflum fit, & etiamlcanoni li , fi forte cooperatione indigeat. Et domos ecclefix, fi forte dtrntx fuerint, vel rninofx . inimicum , ut viri rfligiofi, quibus conceflum Si quos autem defedos invenerint in hujulmoeft in pioprios ulus convertere ecdefias, ccdi, certum, lub'gravi poena , prxfigant diem cl^ftis parochia libus pcrion.ilitcr delet viant & terminum, infra quem fuppleantur. Et fi llatuinrtis , ut in ecclcfiis iic cis concvtbs , interim decelfcrit rcûor ecclefix, de bonis ejus, perpetuo» vicarios per nos conftimant. Et cum ecclefiafticis tanta portio rationabiliter iuxra os bovis non debeat alligari triturantis , cer­ ecclefix facultates deducatur, qux adpra^liâos tam fic competentem vicariam ad taxationem defeâus complendos fufficiat . Caute etiam per noftrain , in didis ecclefiis infra xl. dies eis fe & fuos inquirat , fi in parochia fua cthcium B alignent : alioquin nos dido clapto termino vifitatioms impendunt, & fi in rebus vcl pereis , prout viderimus expedire / difpot.cde en Ioni» aliquid fuerit Cbrrigendum , & exceflus , mus . fi quos ibidem invenerit, vel tunc , ve! proxi­ Item , venaliiatem Miftarnm diftride inht mo capitulo corrigat, vel corrigendus nobis tnben tes prxcipnnus , ne pro annualibus fic tricennalibus Miftarum faciendis , l.nci vcl alit finuct. aliquid dare vel legare cogantur & ne fuper Item prxeipimus , quod archidiaconus 3c cjns officialis & decani, paratos fe exhibeant fic iis aliqua paâio vel exactio vera , vcl lub aliqua fpccic palliata , a lacerdotibus , vcl ab flrenuos ad exhibendum conquerentibus juilialiis mediatoribus fiat, prohibemus. tiam, & ad detentionem ecclefiaftiex liberta­ tis, & pro hujufmodi a quoquam nihil exiga­ In generati concilio itatutum eft, quod pro­ tur . hibitio copulx coniugalis, quartum conlanguiEx concilio . Procirratxwier. nitatis & affinitatis gradum, dc ccter.» non ex­ cedat, quoniam fine gravi diipendioanimarum hujufmodi prohibitio non potuit in ultcrioriSequitur de Cracçfigeatii. Cbus gradibus generaliter obfcrvari. Unde cum D hxc injungimus univerfis crucefignatis jam ufque ad quartum gradum prolubii io con jugahs copulx fit rcftiiuta , fancitum eft , m divcelis noftrx , fub interminatione ana­ fi­ qui, contra hujus prohibitionem prxfumpfethematis, ut iter arripiant, fine dilatione qua rint de cetero copulari , nulla longinquitate libet, ad vota propria excquenda ; nec parca­ defendantur annorum, cum diuturnitas tempo­ tur alicui, aut votum relaxetur, cujuslibet izxus, aut cujuslibet condit ionis cxiftat, nifi tan­ ris peccatum non minuat, fed augeat. Item, cum fecundum Apoflolum , non fota & tam mamtefta infirmitate laboret , vel lum a malo abftmcndum eft, led cnam ab adeo valetudinarius , quod nulli dubium efle debet ipfum non pofle excqui votum fuum. Et omni fpecie mali; prxeipimus, ne aliquis mrii etiam tales fecundum facultates luas dc bo­ pis lucri fpe denarios pio blado, vel ptn ani­ nis propriis donent pro redemptione votorum . malibus , ante tempus receptionis bladi , sci Et qui crucem abjecerint, excommunicentur , animalium , iecundum peffimum modum pa­ donec reaftumpferint , &t ad eundem fe prxtria· , dare prxfumat, vel etiam terram vel pollelliones quafi lub mortuo vadio recipere. paraverint. Prohibemus etiam, ne aliquis clericus bene-] ? ficiattts faciat fervitium laicale donums laicis, Auguftinus, de ebrietate Ü fobrftjte. nec aliqui lari ab eis fervilium laicale extor­ quere prxlumant , nifi tencmcnium teneant Uguftmus dicit ; Ebrietas tota eft im. laicale, pro quo eis fervitium debeant impen­ becillis . Primum abolet memoriam , dere laicale, hberum, non fervile. „ dtffipat feufum, negligit mentem, confundit Item inhibemus, ne aliqui viri ecclefiaftici ,, inteilcftum, concitat libidinem, involvit Im five rcligiofi, five alii , novam penfionem ec „ guam , implicat fermonem, corrumpit lan clefits imponant , vel veteres penfiones audere „ gumem, obtundit viliim, pertiubat venas , prxlumant. Si quis autem aliter egerit , irri­ „ infirmat nervos , obturat aures , turbat vitum quod fecerit habeatur; prout in conci­ ,, fcera , (ubvertit fenfum , humedat cerebrum , lio Laterancnfi continetur. „ debilitat membra, frangit fomnum , imped t Inhibemus etiam, ne viri rcligiofi illas ec„ minifteiia, obruit animam, maculat corpus, clefias habeant ad firmam, in quibus dicuntfe & omnem falutem exterminat. jus patronatus habere ·' adiicientcs, ne aliquis „ Item ebrietas mater dagitioforum eft , vendat,, vcl conferat , vcl ad firmam det, vel E culparum materia , radix criminum , origo pignori obliget monachis Ciftercicnfis ordinis, vitiorum , turbo capitis, fubverfiu lenius , vvl aliis rcligiofis, fimile cis privilegium ha­ tempeftas lingux, procella corporis, naufra­ bentibus , terras aliquas, vel pofteffiones, nifi gium call i tat is, ignominiofus languor, maipfius fa&a fufficienti cautione de indemnitate lefuada bilis, turpitudo morum, dedecus vi­ parochialis ecclefix, & hoc dc noflra authorite , honeftatis infamia, animx corruptela . tate. vinum quippe, non refutatur ufu, fed HamSacri nihilo minus authoritate concilii As­ matur in excdlu. tutum eft, quod fi patroni, vel advocati, aut feodotarii, feu vicedomini alictyus ecclcfi* , tene centra dt [ebrietati. redorera vel alium clericum cjufdera ecclefix, per fe vel per alios occidere aufii odario pr·* Obrietas autem tota formofa eft, utilis iumpferint ; patroni patronatum, advocati adtota. Primum falvat memoriam , acuit Contil. General. Tona. XXIII. Gg „ len- A „ A ,, /X S CONCILIUM 477 ■. ■ ■■—■„ ANNO „ Ch*UT1 „ *u" „ 47» iénftun , fmcerat mentem, dirigit vultum , A „ nas, ftringit nervos, contemnit libidinem ,—·—■> < integrat pudorem, mitigat vinum, curatfatniiuu fomno, recreat corpus, propagat feC( jnn4t aure$> obruat cerebrum, ex,, ncâutcm , fine iftis minifteriis otndcm bo,,,,*1 pedit linguam, explicat Termonem , confir,, minem contemptibilem facit. mat iâuguincm, uutnt medullam, curat ve- t^CENOMANENSE CONCILIUM A Ji) HELLO TüRONÉNSI A-REHl EPISCOPO ' Anno 1237. bokitxm. . „ ,, „ „ „ „ „ „ „ „ A^VÜanquam non fatis eonftat Cenoma- B pntpediti, veftrara in Domino paternitatem attcntius exoramus, quatinus in hac parte no­ ncnle iftud concilium revera conveniflir ; cx duplici tamen, epiftola ftatim reil ram habeatis ablcntiani excufatam. Bene & citanda intelligimus reipfa indi&iun fuiflè , diu valeat paternitas veftra in Domino. Da­ & pratfules eos invitator in viam fecommitum an. D. MCCXXXVII. fifte. Quare vix credo impedimentum aliquod iubito obftitiife quominus haberetur .* V. ARCHIDIACONI Porro ex his epiftolis aliam prebet Martene Vet. Moo. tom. VII. peg. u6. alteram ‘ Ad Jubtlltot Arcbiepifcofwn Tnronenfem. vero legas in qjus Anecdofis to. IIL pag. » 957· Excxfti ft, quod nequeat indiilo intereffe concilii. EPISTOLA GAUFRIDI ABBATIS J MIxxo Majora monafltrti , ni h Txr^enfcnt. C T> Everendo in Chrifto patri ac domino Ju- orcbiepifcopnm XV hello, Det gratia archiepifcopo, W. ar- chidiaconus Penteuria: Briocenfis diœcefis, falutcm cum omni reverentia & honore. Gim a vobis vocati ad concilium die marExcnfnt ft quod non pofjit intense eancilto Ceno* tii poft feftum omnium Sanâorum apud Ce­ flVMHd «4 co mdi&o. nomanos celebrandum, Domino concedente , Enarabili in Chrifto patri Juhcllo Dei gra­ iter noftrum arripuiftemus ; in via nimio cor­ tia Turonenfi archiepifcopo, Fr. Gaufriporis dolore vexati, non potuimus illuc com­ dus divina permiftione majoris mon after i i mimode proficifci: placeat igitur vcftr® paterni­ nifter indignus , falutem & patri in Chrifto tati noftram amentiam exeufatam habere . Ratum enim & gratum habebimus quicquid diomnem reverentiam & honorem. Quoniam hac die Martis poft feftum om­ Sie dio & loco a vobis ad honorem Dei dc ecclefix , facro approbante concilio , fuerit nium Sanâorum ad concilium celebrandum a vobis Cenomanis indidum perfooaliter non pofdefinitum . Bene & diu valeat paternitas vc-n_. — * fumus inicreiTe, magnis & arduis negotiis alias D flra. V TREVIRENSE CONCILIUM Anno 1338. bokitton A», ι.,ι. A Nno DominiMCCXXXVIII. in fefto bcaMatthci apoftoli , in civitate Trevi- Atfea. Mart. £\ ti vr ' p rcn^ ’ *n ecc,<^*4 celebratum eft eoncilium, relidentibus domino Theodorico Tre- C A N virorum archiepifcopo, & reverendis in Chri­ fto patribus Rodulfo Virdunenfi, Johanne Metenü, Rogero Tullenfi epiicopis, & hsc ftatuta concilii. ONES. I. Quoniam crefcente malitia perverforum hominum ad ver fus fpiritales ne­ quitias, fan&orum patrum canones ad reprimendas quorumdam iniokntiaa non iufficiunt t novis morbis nova medica­ menta praeparamus , necelfitate eorum cotnpulft. Itaque praecipimus religio le­ Eram locoram incendiarios & eorum re* ceptatores, fingulis diebus Dominicis excommunicares nuntiari per omnes conventuales ecclefia', & per parochias, & mon a fter i a monachorum & monialium. Cum autem ipfi incendiarii poft publicationem abfolvi non poffint, nifi a papa; nos, ex pen (is eorum & labo­ ribus parcere volentes , ftatuimus ut ante denuntiationem hoc ipfis denuntie­ tur 47? TREVI R. E N S E. : 48 g GP tur, videlicet, quod nifi fatisfccerinti diebus in hoc peccaverit, tot feptima-——— -r——ante publicationem , eos oporteat ad nis celebrer januis danfis, fine pulfa· CHRKT! papam laborare, ut fic territi ad fetis- tionc campanarum, voce iubmifla, dc «>j» ".<· fadionem facilius inducantur. Idem de alias graviori animadverfione punien­ violatoribus & fi adori bus ccclefiarum dus, fi iftud neglexerit obfervare. SI ftatuimus. vero paftor, aut vicarius perfoau loci interdidi admiferit , fufpendatur. Si­ H. Quam frequenter prxcipimus, quod mili poena involvi volumus admitten­ fi quis ad locum aliquam prxdam lo­ tes quemcumque excommunicatum ad corum ecclefiafticorum vel perfonarum divina. o “ecclcfiafticarum , vel perfonas eorum V. duxerit, per totam illam parochiam Item, ftatuimus ut captivatores clecefietur a divinis, dum ibi praeda dc ricornm, adjutores & defenfores eorum przdo prxdx emtor fuerit. Si au- Bexcommunicari in continenti nunticntem in ipfa parochia conventus fuerit, tur. Si autem a die denuntiationis caclaufis januis & exclufis ipfius parochia: ptivatum cum fatisfadione infra triparochianis, divina ibi celebrentur, fub- duum non reftituerit , terra ipforum miffia voce ; ita quod foris audiri non lupponatur interdido. Si autem a tem· pofiint. Si quis aurem parochianorum * pore interdidi intra menfem non rece­ deccflerit, fepeliafur in atrio fine offi­ perint, principales eorum domini, qui cio miftx , dc cum fola cantum com­ poteftatem\habent eos coercendi , ab mendatione, exceptis prxdone, cmto* ordinariis luis moneantur, ut -captiva­ re, receptatore, vel fautoribus eorum- tores dc detentores ad eorum reftirutiodem ; vel fi confumta fuerit prxda , nem inducantur,dc compellant in confententix prxdi&s ferventur , fi de tinenti ; alioquin ipfi domini excommuprxmiffis conftiteric vel per evidentiam nicentur . Et fi fententia excommunifadi , vel per juramentum, quod hisCcationis non fufficit circa eos, ipforum fpoliati , honefta fuerit perfona : terra fupponatur interdicto. quis autem circa hxc emerferit, in ju­ VI. dicio judicis relinquatur. Sacerdotes lo­ Si quis laicus alicui ecclefiafticx percorum quibus de prxmiffis conftiteric , fonx minas intulerit de proprio corpo­ ftatim fententias prxdidas obfervent dc re, dc admonitus « judice ordinario , faciant obfervari. Adjicimus , quod fi cum affecnrare noluerit , nec de ipfa raptor rerum facrorum locorum , vel recipere rationem , per excommunica­ patrum ecclefiafticorum admonitus non tionis dc interdidi fententias ad id fatisfecerir, excommunicetur; & fi do. compellatur· minum habet fuperiorem, ille monea­ VII. tur , ut raptorem ad fatisfadionem comItem ftatuimus, quod fi clericus ce­ pellat, ut infra menfem a tempore mo­ lebraverit in loco interdi&o, vel ipfe nitionis fibi fadx fatisfaciat; quod fi 'interdictus vel excommunicatus divina fatisfacere concemferit, ex tunc terra celebrare prxfumferir, dc ammonitus a ejus ecclefiaftico fupponatur interdi&o; prxlato fuo non deftiterit, per epifeoprius tamen interdida terra raptoris , pum loci capiatur ar&x cuftodix dc fi quam habet. pcenitentix deputandus. III. VIII. Quod diximus de raptore, hoc exten­ Idem fiat de qualibet perfona relidi volumus ad eum qui procurat quod giofa taliter adminiftrante , dc in fua rapina fiat. Si raptor excommunicatus pertinacia ptrfiftente. fuerit, vel terra ejus interdi&a ab or­ IX. dinario unius diœcefis; ordinarii qui fu­ Omnem negotiationem clericis inhi­ per hoc fuerint requifiti , in fuis diœ· bemus bénéficiais, vel in facris ordicefibus eumdem raptorem denuntient, «nibus conftitucis. X. & vitari faciant: terram, fi quam ha­ E bet, nihilominus fupponentes interdido. Idem de captivatoribus dc capto­ ribus clericorum. IV. Si locus interdi&us fuerit propter exeefium domini , ejufdem loci homines non admittantur ad divina in locis tam vicinis quam excernis, ne rumpi poffic nervus difciplinx ecclefiafticx ;& fi quis cales admiteie fciencer, conventus,quot CbkîL Gtetrd. Torn. XX1IL Sacerdotum ve ft is fuprema talaris t£ claufa fic , dc quando ad divina acce­ dunt , camifia , id eft rocheco induan­ tur . XI. Quando ad infirmos vadnnt cum Euchariftia , fimilicer camifiam habeant , vel fuperpellicinm , vel cappam cboralem, dc fi neceffe fuerit, cooperiant fe cappa pluviali non manicata , tamen Gg i ipfam 481 CONCILIUM 481 ipfam deponant cum venerint ad infîr· A qui mandatum exequuntur alicuju» fen——-------------mum. tentiz a fuis przlatis, fi négligentes ANNO------------------ VT. inventi fuerint, in exequendis , ill», CHRISTI All. ”i»· Argenteas fibulas & deauratas corri­ per quos mandatum receperint, tenen­ gias facerdotibus inhibemus , nullam tur ad interette , fecundum boni vi­ coidam vel nodum in tunica vel fu- ri zftimationem coram judice facienpertunicali habeant , nifi folum in dam ; fi vero pro obfervatione man­ capa. datorum ipforum damnumpafli fuerint, XII.!. nec retaxetur fententia , antequam de , Clerici tam honefte fe gerant in ton- damnis datis iatisfaciac ,· & fi prius re­ fura dc corona, ne propter hoc i pios laxata fuerit , nihilominus fatisfaciat fever i tat e debita puniamus; & clericus de pœnis. XXIV. qui non fervaverit ftatuta circa tonfu­ Si clericus obfervans fententiam pro­ ram & habitum, in caufis minime au-B diatur. pter damnum fibi propter hoc illa­ XIV. tum fuftentationem non habeat , ab Tabernas clericis inhibemus omni­ ordinario ei provideatur; nec relaxetur no, nifi in peregrinatione & in itine­ fententia antequam ex pen far reffiudanre id fiat necetttatis caufa. rur, quz in provifione presbyteri funt XV. impcnfz. XXV. In fimplicibus tunicis vel fupertunicalibus facerdotcs non comparcant in Suipenfi feu clerici cxcommunicati ecclefiis, judiciis, & plateis. celebrantes , a domino papa tantum XVI. abfolvantur ; cum eo cui talis hadeCampanari fine camifia in fuperiori nus fuerit facilis abiolutio, difciplina non ferviant in ecclefia vel alias in di­ fit ccckfiaflica vilipendenda. vinis. C XXVI. XVII. Cum alias inftitutum fit , quod vi­ Circa clericos habentes manlfeftam cariis competens portio debeat aflignacohabitationem cum mulieribus , fta- ri, adjicimus, ut fi iidem vicarii mi­ tuimus quod non admittantur ad ordi­ norem acceperint & acceptaverint portio­ nationem ecclefix , nec valeat clcdio nem , nihilominus a&ionem habeant ab ipfis vel de ipfis celebrata. ad petendam competentem , cum hoc XVIII. induftum fit perfonz non in favorem; Quicunque clericus manifefte mulie­ fed in favorem totius ordinis cleri­ ribus cohabitans fuum fuerit exeeutus calis . XXVII. officium, ad curiam tranfmittatur cum litteris ordinarii Iui, rei feriem conti­ Sicut fxpe prxeipimus , fic iterum nentibus, fana tamen poreftate ordina­ przcipientes Innovamus, ut corpusDoθmini, fandum oleum infirmorum, & rii , fi quam habet, in hoc cafu . XIX. fores facri baptifmatis fub diligenti Ecclefix paftoralis paftor vel vicarius fint cuftodia & claufura cum facraEuhabens redditus odo marcarum, fcho- chariftia ; nec eant ad infirmum fine larem habeat fecum fer vient em in di­ lumine & campana. XXVIII. vinisXX. Item, prxeipimus , ut Corpus Do­ Clerici ludos alearum, dcdeciorum, mini poft quindenam non fervetur, & globorum devitent, & ad hoc per fed in fine quindenx, fi tamdin fervafubcra&ionem beneficii compellantur. tum fuerit, fumatur a facerdote cum XXI. oblatione. Sacerdotes cappas non habeant ma­ XXIX. Cum fecundum apoftolum , qui non nicatas ; nullus presbyter fine caligis five xftivalibus celebrare divina prznon «Mdear, przlatis ecclefiafumat. rum conventualium prxeipimus, ut per fubtraftionem beneficii compellant fubXXII. Cum ftstutum fit, ut clerici, minL ditos fuos ad frequentationem chori dc ftri, vel bailli vi, vel juftitiarii laicorum refidentiam, qua tenentur. auxilium ab ecclefia, fi capti fuerint, XXX. non habeant; adjicimus, quod fi prius In parochialibus ecclefiis pulfentnr admonitus non ceffaverit , ccclefiafticis horz canonicx, & de villis cum adja­ beneficiis (polietur. centibus dc capellis attinentibus com­ XXIII. pellantur homines Dominicis diebus dt Presbyteri feu perfonz ecclefiafticz, folcmnibus ad mifTatn venire ad matri­ cem 4»3 TREVIRE .NSE. 4S4 Çÿ* cem ecclefiam, ne honor matricis cc-Arum officiales, fi ea archidiaconi vel— ■ ANNO ΛΝΝθ"”ς,β^* £^ePCieat per capellas ; nifi torte iobditi neglexerint procurari. CHRISTI CHRisri remota fit capella , & ei provilum fit XXXVI. ”»·- in beneficio, ut in eo valeat & foleac ‘Cum plures excommunicari fenten& debeat mini ft rare facerdos. tiam vilipendant, ftatuimus quod fi ex· XXXI. communicatus in iua pertinacia lex icUt hzrcticz pcftilentiz , qux radi­ ptuiianas perfiftat, ftatim recepto man­ ces jam mktit in provincia Trcvirenfi , dato excommun icator is ordinarii per 'omni follicitudine occubamus ; omni­ litteras ipfius , quas ad probationem fa­ bus archidiaconis, paftoribus , & vica­ ciendam (ufficere volumus : in hoc cariis, nec non & aliis tam clericis quam iu excommunicat us per fuperiorem laicis noftrz jurifdi&ioni fubjedis in (uum ad unitatem ecclefia: compellatur virtute S. obedientix prxeipimus, ut redire; alioquin idem iuperior poft am> ubicumque inveniantur dodores hujus Bmonitionem lententia percellatur. iceleris, vel auditores i piorum, ad epi­ XXXVII. feopi audientiam, ne oves Domini fuit Conjurationes qux fiunt per infpefupcrftitionibus inficiant & corrumpant, âaiionem ignis , vel gladii , feu alio denuntientur , & fingulis diebus Do­ quovis modo , cum fint penitus repro­ minicis & feftivis excommunicentur hae­ batae , ftatuimus ut fi clericus in tali­ retici , auditores , receptatores , fau­ bus deliquifle inveniatur, fufpendatur, tores, dc illi qui eos non accufant cum manens in ca fufpenfione ufque ad fafciunt. tisfailionem condignam; fi verolaicus, XXX11. excommunicetur. Decimz non in domibus , ficut fie­ XXXVIII. ri coniuevic hzdenus , fed in agris , Statuimus ne habitu * monachorum · c in «divineis, pratis, & in locis aliis ex qui­ vel regularium canonicorum cujufcum- ™ JXo’j» bus proveniunt , periolvantur , nullisC que ordinis mulieres pernodent. i·* frequt»· deditis expenfis circa rem hujuimodi XX^X. Μω decimandam . Confuctudinem illam , Si quis monachus vel monialis pro­ fecundum quam non decima , fed un­ prium habuerit , vel in vitium carnis decima , vel duodecima pars folvitur, lapfus fuerit , & fuerit hoc manifepro decima in annona vel in rebus ftum , in pœnam lui criminis ftec ul­ aliis , quanticumque temporis fit, im· timus in choro, vocem non habeat in probamus. capitulo , non ad aliquam ordinatio­ XXXIII. nem in capirulo vel extra admittatur, De caufis matrimonialibus nullus pa- nec valeat clcftio ab ipfo fada , vel flor, vicarius , vel decanus ruralis co- de ipfo. gnofeere prxfumat. XL. Illos autem cenfcmus proprietarios XXXIV. D quibus aflignantur curtes vel allodia • f. conviâi Ufurarii manifefti vel convi&i poft pro certa penfione : qua (bluta , de re• Cyphus fiduo tamquam de proprio fuo faciunt idem quod hujus flatuti publicationem poenis coer­ Scypbus air ceantur, qux a jure infliguntur eildcm, voluntatem . Caagu-.i. qwm forte ut videlicet non admittantur ad comXLI. munionrm altaris, nec ad Chriftianam Item., prxeipimus ut abbates & mo­ banc mulie­ 4?*cT me- iepukuram , nec eorum oblationes fu- nachi obiervent rcgulz (uz ftatuta ; res ex me­ retricio ma£­ fcipiantur, dum fuerint in hoc peccaalioquin quicumque tranfgreflbres per ni fefto reiiUfurarios ceniemus fub _pignore pifcçatt* yd CO . ~ diœeeianos fuos animadverfione debita «"'hSkfo1 mutuantes » & ultra iortem percepta in puniantur. fortem minime computantes. quid XLII. lue ri oc de­ XXXV. Item, inhibemus ne alicui monacho monfttarent. Cum adulteri & adulterz & alia non profeffo adminiftratio aliqua in luo Nam Scy­ phum gere­ enormia committentes, pecuniaria pœ-Eæonaftcrio concedatur, nec ad aliquam bat in manu meretrix il- na perfoluta, minus timeant reclinare; ordinationem admittatur. Abbas fuus la Apocalyftatuimus ut de cztero conjunéli * pu. eos , qui profefli non funt, fi adminip&s. MANSI blicam pœnitentiatn agant : mulieres ftrationem aliquam habuerint, amoveat * Cartnga infra parochiam portances cyphum * in ab adminiftratione ufque adquindenam ; feu quadca»inti dierum icapula, & baculum in manu, in habi­ alioquin fe fufpcnium fciat. Xiunrum ri­ XL III. gidum »te- to & cypho per omnia tales quales efle Banrmagno- çoniueverunt , peragentes carinas . * Cum novo avaritiz genere, quidam Viri autem infra parochiam vel extra in noftris dicecefibus laborantes indebi. uxe peai- pornitcnriam agant modo przfcripto . tas faciant fabricari monetas : univerfis *mansi £' h°c fieri procurent epifeopi, vel eo· Dresbyteris eorumdem locorum przcipi- anno Christi >u>' e, cucokkm CONCILIUM JJK £ ÏSL pimus , quatenus quam cito perceperint Λ fiat. Item utentes feienter faïfa moneANNO *b* fatim cedent a divinis, quo· ta vel indebita moneta. CHRISTI ufque de tali injuria ad mandatum ec. XLV. delix fuerit fatisfadum. Annum Domini gratis * propter · in v«> XL1V. Item, prxcipitnus fingulis diebus Do­ minicis , & feftivis denuntiari excom­ municates facientes fallam monetam, vel mandantes , vel procurantes , ut multas ejus abufionts 'revocamus : voJumus tamen , ut bona: confùetudines cuit» u*iu« ante ipfum in prxbendis clericorum de· cedentium obfervatr in fuo vigore ma* «ju» <*m>m neant & perfifant. ÎIJÏÎd* Explicit COnUlsttm Trcwrenfc . *0» «rbôrium lcS>bM. -«·*- CONCILIUM APUD CAMPINACUM · F E λ 1 A II. Ann. Dom. P o$ τ octavam Paschæ Mccxxxvni. a Gerardo archiepifcopo Burdegalenfi, & fuflraganeis celebratum. TITULI CAPITULORUM i. 3. 3. 4. j. 6. 7. 5. B31. Ne laici abfim licentia dioeefani confli tuent, cnfratriat. De excommunicatis i» odo c^fibus. 3»· De congrua fuflentatiom presbyteris of[i gnanda. /teram de excommunicatis . 33. De aevis domibus religiofis tf bofpitalibus Nr $uid exigatur ab ecclefiis violenter, aut ia ternae locis bofpitetur prafumptive. ne fiant. 34. De rtius ecclefia non alienandis. De vicariis mm conftituendis. 35. Vt capel/ani f«* parochiam baient cmwmwNe reDores ecclefiarum fiat aliarum ecclcfiok·, ad dsvfionem cogantur. rum vicarii. 36. Vt nemo aliena diec dant obfervari. P R. Æ F A T I O. io. De confis matrimonialibus. 11. De laicis qui mahtiofe cernat fe perfixas ecN nomine fanâ* & individua: Trinitatis, clcfiafiicas litigare compellunt. novis ac damnolis hominum malitiis ob­ 11. Ne monaebi advocati fin procuratores exiviantes, per quas juftitia laeditur , propagatur fiant. iniquitas, crefcit impietas, totiufque cieri de­ 11. Ne facerdotes advocati vel procuratores fint . coloratur boneftas. 14. De advocato pauperibus dando. 15. Qualiter homines dsverforum dominorum pro CAPITULA. mdivifi debent interdidh fnppotu 16. Vt ecclefia reciperent qua occifiom interdiDi D J. Do excommunicatis i» affo cafibus. amiferunt. 17. Qualiter barones funt pro fuis exceffibus ex­ communicandi . Excommunicamus omnes illos qui 18. De excommunicatis. fallis litteris, &* inanibus de cetero fcien- * Dte.ut 19· De pena capientium clericos & verberan­ tiis utentur . Item eos qui ad diverfa 'cm/bMiotium . loca, & coram diverfis judicibus , fimul "·<· ao. Ne pecunia pro vi&u if vefiitu regularibus afiigmtur. • fuper a&ionibus parilibus , trahunt 11. De cuftodia clanftri, & reddendo computo. aliquem vel aliquos , vel trahi etiam 11. Ne monaebi abfym licentia exeant clanprocurabunt . Item & eos qui cedunt flrum . actiones clericis , vel aliis 9 At qui re· " 33. Ne monaebi vel canonici regulares pallia de­ Ecipiunt ceflionea nifi in cafibus a jure rijqZoCportent. conceffis, & qui advocando feu procuJ*' 24. Non licet regularibui propriam babere, vel rando a&iones feienter hujufmodi pro· ,βχΧ. c areant fepultxra. 15. De veftibus regularium. fequentur. In fapradiâis etiam caGbus 16. De vita tf boneftate monachorum & condo­ prxfenti decreto eas p«nM duximus natorum. adjungendas, ut qui aliquid de pr«. 17- Ne monaebi fidejubeant ultra viginti mutuo. miflis commiferit , ipfo faâo cadat a it. Ne monaebi carnes edant praterquam m do­ jure , fi quod fibi competat , & ad mibus fuis. damna in judicio, & extra judicium 19. Ne monaebi curam habeant animarum. 30. No fili fint monaebi if canonici regulares. contingentia, & ad expenfas & omne I in 4«7 cRTGjMruj APUD CAMPANICUM. 4«S "^^"“interefle in folidum teneatur. In eo· A habeat poteftatem. Et ut ab importu-“^^ ■ Chris π dem ; nil, & extortis quodammodo donatio- chkisti •U·· nibus & angarii*, iidem revotes va- ··»« , 11. Ittm dt tncatnmunicatis. leant excufari : fub poena excommuni­ cationi» eifdem re£toribus, inhibemur, Item excommunicamus omnes illos ne memoratis exadloribus, prxdonlbus, qui contra ecclefias & eccletiafticas per- & improbis , fubftantias pauperum & (onas, co nfpi rationes, icu conjurationes peregrinorum, tx, ibidem Domino ferfeccrlnt, vel ftatuta : & hoc in eccle- vientium , largiri prxfumant . In eo* Cis frequenter denundari mandamus, dem: item excommunicamus omnes illos, ! IV. Dt vicariis non con/litutmiis . qui dicentes fe judices datos, delega­ tos , vel fubdelegato* a fuperiore , ci­ Vicarios etiam prohibemus per artant, vel citari faciunt aliquem vel ali­ quos , nifi prius infpefto authentico, chipresbyteratus , decans tus, & archivel authentica (criptura commiflionis diaconatus, conditui ab archidjaconis, fibi faâae . Item & illos qui utuntur decanis, & archipresbyteris .* nifi ex jufuper novis injuriis, & aftionibus, ex fta caufa abfentes fuerint . Quo cafu novis caufis incipientibuscompetere poft poterunt, cum confenfu epifeopi vica­ littera* impetratas, litteris ante illatas rios ordinare. In eodem : injurias impetratis, przcipimusexcom­ V. reflares tcthfiarnm jmt aliarttm municari , & panis fupra pofitis fubiatedtjuram vicarii. cere. Item cum olim in condlio pro*, vinciali fuerit certa deliberatione ftatutum, quod loca in quibus res ecdefiz Ad hoc de capellanis ecclcfiarum pa­ vet ecclefiaftiae perfonx detinentur , rochialium , qui aliam accipient vicafubjicientur interdiefto, quamdiu res il-Criam, cenfemus, ut fi monitione przlx vel perfon» in locis illis fuerint de- miffa noluerint ad intitufatam redire, tentz , nifi folvantur vél recredantur; fine remedio illis auferatur. Ineodcm: & certis experimentis edodi , noveri­ VI. Ut {ttilibtt ftttrdos btbttt pnfrinm mus quo id am malitiofe negare, fe res faillant. illas vel perfonas habere aut detinere, cepiife & occupante : eorum fraudibus Ad hoc, cum non citatus, interdum occurrentes, ftatuimus, ut five loci fue­ rit dominus, five przpofitm & bailli- efle citatus przfumatur, contingat con­ vus, & quocumque alio nomine appel­ demnari aliquem innocentem. Unde di. lentur, teneatur jurare le rem illam, ftri&e prohibemus , ne judex in ali­ vel perfonam non habere, nec potefta- quem ut io contumacem ferat excom­ tem habere liberandi vel reftituendi. municationis fententiam, & aliam, do­ Quod fi juramentum przftare noluerit, nnée de citatione certioratus * fuerit per excommunicationis vinculo innodetur. citatorem, vel alias fibi canonice fuerit faâa fides. Unde ftatuimus, quod In eodem : qualibet capellanis habeat figillum pro­ ///. Ht fuid txigttttr tb ttdtfiis violenttr, prium, in quo cales litterx fine infcultat in tarum lotis bofpitttnr ptx : Sigillum capellaniz N. ad cita­ frafnmftivt. tiones :capdlaniz exprefib nomine, non perfonst. Quod videlicet figillum, cita­ Rurfus quia pro certo nobis inno­ tione fiiâa a capellano , in citatorio tuit , quod per illicitas exa&iones & imprimatur. Item in eodem. angarias laicorum ,* quamplures ecde­ fiz, hdipltalia, & aliae domus religio- VJL Dt non facitndo citation?* nd indi· fie, ad exinanitionem ultimam devene­ r tin* , niji vifo aatbtntico , it trtnftri· fto rthnto. runt .* paterna eifdem folicitudinc pro­ ' videntes, in hoc facro concilio excom­ Quotidianis viam fraudibus obvian­ municamus omnem fzcularem perfo­ nam, qux in ccclefiis, vel hofpital ibus, tes, deliberatione provida duximus fta• vel aliis rellgiofis domibus vel perfanis, tuendum, ne ii quibus datur in man­ exaâiones facere przfumpferit violen­ datis a delegatis Apoftolicz fedis, vel tas ; vel non invitata, invitis eorum aliis , nt reum ad judicium evocent, te&oribus ibidem hofpitata fuerit prz- citare puefamant , donec authenticum fumptive. Si tamen przfumptores hu­ ipfum, cujus authoritate fit rn jus vo­ jufmodi fatisfacere voluerint de prz- catio, infpiciatur, & deferibstur abeo miffis, diœcefanus loci abfolvendi tales cui fuerat ut citaret injundum ira fci* licet 4S> cawgftw C O N C I L L. fI IJ U M IVI ntiDtiuc. n. r*n». m. JU ANG. ._o ^’eet ul tra*’fcriptum retineatur feribenCHRISTI dum fiimptibus ilhus qui feripto autben*tfeo eft ufurus , citato fi neccfle fuerit exhibendum. In eodem: anno di ut cum coram ipfis contra fpoliato- ANNO res egerint, faltem rcfpondeant recon- christi venti:cum fit confuetudo Burdegalenfis “'*· pro vinci* , quod coram quo voluerint judice clerici litigent, five aâores fue­ VllI. Ne fttltfi relaxent excommunicationis rint , five rei conventi, feu etiam refcntcttiiat, /urit ordinc non ftrvato. conventi. Unde fub pcena excommuni­ cationis, judicibus, & aliis perfonis fzProhibemus diflri&ius, ne epifeopi, cularibus inhibemus, ne de cetero prz& alii ecclefiarum prxlati, fententias fumant talia attentare, fed ad judicium latas pro re judicata, & alia manifcfta ecclefiz remittant perfonas ecclefiafticas crtenfa , fine fatlsfadlione competenti conventas, vel reconventas, examenecprxfumant ullatenus relaxare. Sic nec clefiafticum poftulantes : & de fuis lailatas pro contumacia, nifi przfentead- Bcis, faciant clericis & perfonis ecclefiaverfario, vel per contumaciam abfente, fticis juftitiam competentem. Laicus au­ volumus relaxari. In eodem: tem qui clericum, vel aliam perfonam ecclefiafticam, a&orern in judicio fzeuIX. Vt praelati aliorum fententias rcqnifiti lari nominaverit, poftquam fe perfona fodant obfervari» ecclefiaftica prxfentaverit, forum ecclefiz allegando, fidejufTores quos dederat Item mandamus & jubemus, ut fen- ab inftantia fzcularis judicii , per fztentias przlatorum ad infinuativnem cularem judicem abfelvatur . Alioquin ipforum alii przlati faciant in fua dicc- judex & ejus confiliarii in hac parte ex­ cefi obiervari , ac fi ab eifdetn eaedem communicari publice nuncientur . In fuiflent promulgate, ut excommunica­ eodem : tis ubique aditu» ccclcfiafticus recluda­ Cjt//. Nr monachi advocati, feu procureloret tur. In eodem. cxfiant. X. De confit matrimoniahhut. Obnixe przcipimus ne tncnachi in aliqua caufa advocati & procuratores efle przfumant , nifi pro fuz ecclefiz evidenti utilitate, fuo fuperiore in illo cafu hoc nihilo minus imperante. Quod fi contra facere przfumpferint, eis au­ dientia denegetur . & fi quid per eos in foro judiciali alium vel geftum fue­ rit contra przceptum noftrum , habea­ tur irritum & inane. Hoc idem de coram fc perfo-1 canonicis regularibus duximus ftatuencnmpcliunt. dum . Prohibemus ne caufx matrimoniales judicibus committantur, nifi viri peri­ ti fuerint & difereti ; adjicientes , ut judex telles in caufis matrimonialibus, per feipfum , vel per talem qui cano­ nicas fan&iones non ignoret , exami­ net , ut erroris & fraudis materia pe­ nitus excludatur. XI. De loidt qui malitiofc nas ecclefiafticas litigare Ad reprimendam libertatem ecclefiz XIΊ. Nc (acerdotet advocati vel procuratciet & clericorum , quidam judices izcula­ fint . res nova commenta & judicia confin­ gentes , compellunt coram fe perfonas Sacerdotibus infuper prohibemus fir­ ecclefiafticas per excogitatam malitiam miter , ne pro aliquibus advocati exirefpondere. Cum enim laicus qui pof- ftant & procuratores , feu defenfores .· leflionem authoritate clerici vel cede· nifi pro ecclefiis , & miferabilibus, & fix poiïidet , & excolit , vel aliquid conjunllis perfonis ; & tunc nullo pa­ aliud agit, traHus in caufa coram ju­ llo, ullo pretio mediante. dice fzculari , & de flando juri datis XIV. Dt advocato pauperibus dando. fidejuflbribus, authorem in judicio no­ E minaverunt ecdefiam, vel ecclefiafticam perfonam, ut exigit ordo juris, iniquo Priftini juris recolentes cenfuram , fv.o judicio , immo verius przjudicio, mandamus ut fi aliqui pauperes fint, coram ipfis compellunt perfonam eccle- qui pro paupertate advocatum habe­ frafticam litigare : aut conventus laicus re non poifint , det ipfis curia advo­ & fidejufTores ab eo dati compellantur catam , fi caufa indiget advocato . In reddere rem petitam cum confuetudi- eodem : natia mullla judicis fzcularis. Dant etiam i idem judices laicis licentiam ecdefias & perfonas ecclefiafticas fpolian- GRKGORIUS P. IX. « ANNO CHRISTI ΛΚ- APUD CA MP1NACUM. i*Sggg£ S*. iSe A gunt, tangunt pupillam oculi mei: mu!-*— ■ Qualiter baminct diverforum damtao ta emanaverunt a fandis patribus in christi flit ut a , quibus anathematis mucrone "i‘ prxiumpcorcs hujulmodi percelluntur: necdum tamen temeritas cft iuccila. Si plures domini , homines habeant Quin quidam veianix iur aculeis agi­ divifos , pro dclifto domini alterius, tati, ipfos capere non verentur, atro­ interdicto fui folummodo fuppenantur. cem inhumanitatem in cos crudeliter Si vero homines habeant pro indivifo, exercentes , ut redemptionem extor­ fubiiciantur omnes communi interdidlo. queant ab eifdem. Quare prxfenti ftaIn cadent. • tuto decernimus, & decernendo Patui­ mus, ut nullus de pofteritate prxfumXVI. Ut eeclefia recuperent fvc occofione ptorum hujufmodi, ufque ad tertiam inccrdifli amiferunt. B generationem , ad ecclcfiafticum bene­ ficium & ordines admittatur . cum feDe dominis infuper terrarum, pro eundum ceniuram Dominkam, patrum quorum contumacia & delido terra fup- iniquitas, ufque ad tertiam vel quar­ ponitur intcrdi&o : ftatuimus , ut ad tam generationem & progeniem , vin­ reftituenda beneficia ecclefiis pro eorum dicetur . Et qui tali beneficium fcien­ culpa amifta , per cenfuram ecdefiafti- ter contulerit, conferendi beneficia pocain compellantur. In codent: tcftate privetur. In eodem. rww pra tndiotfo debent interdiflo fupponi. XVI/. Qualiter btronci funt pro fuit exccf- XX. Hc pecunia pro viflu v veftitu recula- fibut excommunicandi. ribut off^nctur. De baronibus excommunicandis fta­ Abbatibus diftri&ius inhibemus, & tuimus obfervandum , ut cum cos ex- C capitulis regularibus'Univerfis , ne pe­ communicari ncceile fuerit , perfonx cuniam aliquam pro vi&u vei veftitu eorum excommunicationi fubdantur; & prxiumant fratribus affignare , ne ha­ eorum uxores , & familiae interdican­ bendi proprium eis materia tribuatur * tur ; & ipforum excommunicatio , & fed in communi eos pro pofle fatagan: interdidum familiae , publicentur die­ procurare, & pietate tradare paterna. bus Dominicis & (feftivi$ . Et cum >n Nec aliquos recipiant, pado, vel con­ aliqua villa vel caftro, eorum fubditi ditione , ve! pecunia mediante : fed ft jurifdidioni , prxfentes fuerint , cefle- monafterii non fufftciantfacultates, pau­ tur penitus a Divinis . cum autem re­ ciores habere liceat , quam hadenus cedes int, Divina more folito celebren­ fuerit conluetutn : & deinceps nulli ad­ tur . Et fic per duos menfes, nifi ad mittantur , donec de communi poflint fatisfadtionem pervenerint , expedien­ vivere , ficut fuperius cft expreffum . tur ■* quibus elapfis, caftra ipforum fup- D In eodem. pooantur intcrdi&o .* & nifi infra alios XX1. De cuflodia claufiri it reddenda duos menfes refipuerint, in tota terra fua interdicti fententia promulgetur. computa. Poft artnum vero, tanquam bzretici omnibus publicentur, & ipforum bona Volumus etiam & mandamus, quod confifcanda nihilo minus exponantur. adminiftratores eorum fingulis menfibus la eadem. cum abbate & aliquibus fratribus com­ putent de expenfis & redditibus , & XVIIi. Dc excommunicatis. aliis proventibus univerfis : & quod in oftiis cujuslibet clauftri claves fiant, Si quis per quadraginta dies in ex­ quibus, competentibus horis, oftia fir­ communicatione permanferit, pœna de­ miter claudantur . Abbates etiam fecem librarum muldletur, vel alia com- E mel in anno computent , & villicatiopetenti. In eadem: nis fux rationem reddant in fuo capi­ tulo generali. In eodem: XIX. Dc petna capientium clericos it verberantium. Ad reprimendam illius temerariz pra> fumptionis audaciam , qua , fuadente humani generis inimico , quidam in clericos manus injiciunt violentas , ob­ liti fententix evangelicr ; Qui vos canConcil. General. Tom. ΧΧΙΠ. XXll. Ne monaebi abfque licentia cutané clauflrum. Fratribus autem diftridius inhibemus, ne exeant clauftra, abfque fui abbatis, vel prioris, feu fervantis ordinem, li­ centia fpeciali : & ne in villis & caH h itas 4„ Ganoan* C O N C I ——ft* <Ια^Μ axxaatar , extra da»· A oiaon ftra lateant » Λ comedant t»Uo modo, ••i*· Quod fi contra fecifle inventi fuerint, nequaquam ad aliorum rec i piant urcoafortium , nifi falva ordinis diidplina· Ja «a^raa. L •I UM u m XXVIII. Nt aftr· nironuc u. i» ludov. su ». s. mm» Jbr jafanu an* ntgoui l*Uéu natuo ■»»·· /mmU. Inhibemus quoque monachis, & alii· religiofis adminiftrationes habentibus, XXJ11. Ht Ttlifiofi tbjpn Hantit, nifi ff ut ablquc abbatis & majoris ini licen­ tlntuufitntiont, oient. tia pro aliquo fidejubere, vel ultra vi* ginti folidos recipere mutuo pecuniam Item ne aliqua in judicio repetant non prrfomant . Si vero contra hoc fine fpecialibus litteris fui fuperioris: fecifle aliqui inventi fuerint, abbates, nifi ad adminiflrationem fibi commif- & conventus, & focceflores eorum, pro /•Bhis refpondere nullatenus teneantur ; fam , quod peterent, pertineret afan. nifi forte in utilitatem domorum fnarum tnanifefle conflicerit redundafle. XXIV. Ht tnonotbi i>tl tanoniti rtgulartt Ipfi tamen graviter puniantur. In ca­ pallia Itpertent. drai . Item ne extra clauftrum , ficut nec intra , pallium deferre prxfumant in villis fic caftris in quibus morantur. XXJX. Nt ntonatbi torner tient prottrfnaa In aient. De efu carnium monachis praecipimus firmiter fic diftri&e, ut regulam beati Benedict! in hoc obfervent : fob poena excommunicationis diftri&tui inhiben­ tes, ne in domibus laicorum eas come­ dant ullo modo. In tofan. XXV. Non Hat rf/nhribnt proprium bebat, wl tarant ftpuiittre. Proprium autem vel peculium nulli habeant : quod fi forte in morte habe­ re inventi fuerint , Chriftiana careant fepultura. Sed nec cum talibus dilpenfetur, nec poflmodum in coemeterio re­ ponantur, nifi abbati fuo, vel cui fece­ rint profeffionem foam, reddiderint hu­ militer ac devote. In afan. XXVI. Dt vtflibnt rtptitrittm. Bruneta vel flamine forti nulli PTor n fus regulares utantur, nec (upertnnicaleM etiam deferant nifi claufum , & etiam manicatum. In tofan. XXVI1. Dt vito & bonrfiott tnonaibortun ér anlonorortmt. in fanibitt fuit. XXX. Ne ntonatbi terant babttnt animatum. Curam etiam parochialium ecclefia­ rum fub pana excommunicationis diftrt&ius cis penitus inhibemus; nifi in necciiitatr cum abbatis fit ipfius diacefani licentia. Et fi quis contra hoc, fite. In alent. XXXI. Ne foli fint tnonttbi it anoniti aiularet. Praterea prreipimus ne monachi vel canonici regulares foli maneant in prio­ ratibus , cellis , fic grangiis : fit alias conftttutiones fuper obfctvatfone mona­ dici ordinis , a domino Papa de novo editas , obtervari praecipimus fic man­ damus. In eoltm. Abbatibus etiam firmiter praecipimus, & prioribus conventualibus , ut ter in anno publice injungant monachis fuis fob pc*na excommunicationis, a fe pro­ XXXII. Nt laid abfa* Utentia hattefani prium abdicare, fit in manu fua refitn^iituant mrtfrotriat. gnare compellant, & etiam condona­ £ tos : & vefles claufa» habeant , tonfuConjurationes vel confpirationes lai­ ram etiam regularem, & annutos five monilia nequaquam habere prefomant, corum , quibus interdum nomen con& alia honeftati non congrua regula­ fraternitatis imponunt, impietatem pal­ ri : fed cafte fe habeant fic honefle. liantes fub nomine pietati· , omnino fieri prohibemus. Unde ftatuimus, quod bt aient. nulla fiat confracernitas laicorum fine authoritate fit confenfu dkncefani ejuf­ dem Icci : quod fi fa£am fuerit, tamdiu excommunicentur ipfiua authores, donec eadem fraternitas velat impieta- chiustA 49 f c*^Sra$ APUD CAMPINACUM. tatis colligatio penitos diflblvatur . ABSvV’St In Λ tace rei faâa per epifeopum competen--------- té ia eodem. Qtfusn ***·: •««a. * chr^ XXXVII. Ut nem· ntienn dimefit recipietur od eeitbreudum Divino, XtTZZZ. Dt congruo fuflentotioioc frvbpterit ‘fcnnndo. De patronis ecclefiarum parochiaPro certo didicimus, quofdam in faHom, five fint monachi , vel alii reli· cris ordinibus conftitucos , culpis pro­ giofi, vel canonici regulares, volumus priis exigentibus, a praelatis fuis ex­ & prxcipimus firmiter de diftriâe , ut communicationis & fufpenfionis vincu­ per diœcefanum loci compellantur pres­ lo innodatos, cum litteris fuse ordinabyteris earumdem fervitio deputatis, Bnonis ad peregrinas, ubi funt incognfcantam dc tam idoneam portionem af- ti, nationes migrare. Novimusdc alios fignare, uc ex ea valeant congrue fu- quofdam mentientes fe promotos, cum ftentari, prout definitum eft io conci­ non falfis quoque litteris ab indiferetis ecclefiarum prxlatis admittuntur , & lio generali. In eodem. fic celebrant, aut uTurpant & inqui­ XXXIV. Dt novit domibut religwfit dr nant facra menta . Quorum utramque boffitolibut t ut fient. quantum fit animarum faluti contra­ rium, & adverfum ecclefiafticx honeDe novis domibus religioGs, ne fiant ftati, nemo fans mentis ignorat. Qua­ ftatuimus , & firmiter inhibemus ne propter decrevimus , ut nemo pofthac ibidem oratorium conftruatur, vel fra Calienx diœcefis ad celebrandum Divina tres aliquod fignum religionis accipiant, in facris ordinibus recipiatur , nifi fui fine diœceiani licentia & confenfu. fed ordinatoris vel fucccfloris ejus litteras priores five adminiftratores illorum lo­ omni fufpicione carentes oftendat , fucorum eifdem dioecefanis prxfententur, fccpti ordinis mentionem cxpreftam, qui curam ab ipfis recipiant quam de­ & cçufam peregrinationis idoneam con­ bent. Et fi qui contra boc facere prx- tinentes . Alioquin tam recipiens, quam fumpferint, fciank fe ultioni canomez receptus, fuperioris arbitrio puniatur. fubjacere. In eodem. In tod m. XXXV. De rebut ecclcfie non oltenondu. XXXVIII. De Nullus poftefiiones ecclefiz vel reditus alienare prxfuinat, fine diœceiani licen­ tia fpeciali. Aliter faéla alienatio non valeat, & alienatores puniantur fecun­ dum canonicas fan&iones. In eodem. XXXVI. Ut copellum Ordinibut. 1) fui poroebiom bebent Irrefragabili conflitutione fancimus, uc neque ordinator , nec is qui vice fungitur prxfentantis, neque alius quifpiam, juramentum recipiat vel paâum ab ordinando , quod nihil eo nomine ab aliquo exigat ordinatus : cum per tale commercium fraus fiat canoni, & vitium fapiat fimonix. In eodem, tommunemt od divifiomm cajentur. XXXIX. De eolhtione Quoniam accidit interdum unius rei dominis, velquafi dominis, aut haben­ tibus jas commune in ea re, eam po­ tius pro divifo quam pro indivifo habe­ re expedit : certis experimentis edo&i, przfenti decreto ftatuimus, ut fi plures capellani parochianos communes ha­ beant , ad divifionem cogantur, adju­ dicatione & condemnatione pro quali­ Comil. Cntrtl· Tom XXIII· beneficiorum nd fupertorem devoluto. Dc beneficiis vacantibus, quorum collatio ad nos eft devoluta de jure, prxcipimus ne per alios alicui confe­ rantur. Aâum apud Campinacum die Lune poft oâavam Pafche , anno Domini MCCXXXVI1I. pnefidente domino G. Burd. archiepi (copo. Hh 3 CON- _______ 4»7 “TS™ CONCILIUM 4»»_______ <*æ« ^•‘C ONCILIUM tom. i TARRACONENSE Co«- «ιΙ. ΗιφΜ. PRÆJJDI PbTRO AlBALATIO ARCHIBPISCOFO TARRACONENSI Cdcbrjitum anno Domini MCCXXXIX· Ndo njp. 14. Kalend. Majas cflebm-A lum eft Concilium «pud Tarraconem , in quo ftatucuin eft, ne Clerici fecujaribus ne­ gotiis fe immiiceant. Ur incendiarii & rapto­ res publici tanquam excommunicati eriteniur, & ecclefiaftica fepuliura careant. Ne occulte eccleiiafticonim beneficiorum donationes fiant. Nc quis duas canonicas feu praebendas in diver- A CONCILIUM A J U H B L L O fis ecclefiis obtineat. Ut monachi, & Canonici regulares apoftate , redire teneantur ad fua clauftra. Ei fynodo prefuit Petrus Albalatius ArchiepifcopusTarraconenfis. Interfuerunt vero Epifcopi JBarcjnonenfis, Dcitufenfis, Urgellenfis, Vicenfis , Ofcenfis , & ilcrdenfis . Balux., iit. 4. A£«rc* fabrica ecclefix puniatur. cedatur, ne primo delinquentes excom. ·*Ρ· municcntur, pofiea crefceota contuma­ V. Ut presbyteri tndtrintc fnfrit non cia, cum pulfatione campanarum de excommunicent. aliis folemnitacibus fentent ia aggrave­ tur. denifi excommunicat! ad gremium Item interdicimus univerfis presby­ ecclefix redierint, euntes, ad merca­ teri» ecclefiarum parochialium, uc pro ta, dc coquentes ad (urna, molentes jure (qo, vel ecclefix fuz in fpiritali , ad molendina excommunicentur : poftparochiano» fuos au&oricate propria ex­ modum participantes in cibo dc potu , communicare przfumant. Quod G fece­ B anathematis fententiz fupponantur. rint, fententiam decernimus cfie nul· X Nt participontcs cum excommunicatis in lam. 499 generali excommunicentur. VI. Ut curati ipfi, aufloritote proprio non excommunicent. Item quod rt&ores feu curati paro­ chialium ecclefiarum, parochiano» fuos audoritate propria excommunicare non * poliunt pro jure fuo. VJ1. Ut beneficiates nibil filio fipurio vel concubina tejlamcnto leget. Prxfenri» audoritate concilii prohibe­ mus, ne quis baneficiatus clericus, vel in facris ordinibus conftitutus, aliquid przfumat filio fpurio, feu proprizetiam coDCubinz, in ultima voluntate lega­ re. Quod fi fecerit , non valeat, fed ecclefix applicetur. Vili. Ne archidiaconi & inferioret Interdicimus tamen univerfis judici­ bus , ne in generali excommunicare przfumant participantes cum excom­ municatis, propter periculum anima­ rum. Quod G tales fententiz latz fue­ rint, decernimus non tenere: ftatuentes, ut ad compulGonem excommunicatorum, G interfuerit, invocetur au­ xilium brachii fzcularis. Xl. Nt reguleribus detur petunia pro neceferiis. Item au&oritate przfentis concilii ftatuimus, ne monachis, *el aliis religiofis detur aliqua pecuniz fumma pro vi&u feu veftitu, &. aliis neceflariis : Dfed juxta facultatem monafterii provi­ prolati deatur competenter eifdem. officiates extra civitatem bobeant» XII. Nt clerici vel monoebi bobeant pedift· Innovamus ftatutum editum apud Caftrum Gonteriindc diftri&ius inhibe­ mus, ne ipG archidiaconi, archipresbyteri, vel alii jurifdiftionem haben­ tes ecdefiafticam, extra civitatem ha­ beant officiales feu allocates, fed extra civitatem in propriis perfonis officium fyum fideliter expleant. Et fi aliquis proceflus per eofdem habitus fuerit, in hoc quod fieri prohibemus, decrevimus non tenere. /X Dc finientia excommunicationis moture ferendo. Item prohibemus ne przlati eccle­ fiarum excommunicationis fententias przcipitare przfumant, fed cum ma­ turitate dc legitimis monitionibus, dc competentibus intervallis; nifinegotium fune. Statuimus, ne clerici vel monachi pedifequas in domibus, feu prioratibus habere przfumant, contra canonicas fan&iones. Quod fi contra przfumptum fuerit, debitz fubjaceant ultioni. E XIII. Nt monoebi in eeclefiis porocbiolibus defirviant. Ceterum & illud duximus prohiben­ dum, ne monachi in ecclefiis parochialibus deferviant : nifi ab epifcopo in cafibus permiffis curam receperint ani­ marum. Quod fi tales inventi fuerint, audoritate hujus concilii per epifeopos prxcipimus amoveri* Adum Turonis, anno Dom.MCGXXXIX. S Y _____ «TS"» concilium rgEg?:”:’"· joi___________ CHRjyri Æi t^SYNODUS Anno MOGUNTINA Cm r i s t i MCCXXXIX. Sigifridi Encyclica ad fyffraganeos fe* Provincia invitateria ad Synodam Provincialem. Sigifridus, Dei gratia, Sanftx Moguntinx Sedis Archiepifcopus. Hjnhic. Ccrv.Gt-rrn. f»m IJI. pi. icet ex pticepto Sacrorum Canonum teneamur annis fingulis Provinciale Conci­ lium celebrare; ufque nunc in quantum tuimus, Fratrum & Coepifcoporum noftrorum laboribus & expenfis pepercimus in hac parte. Verum, quia multa ad noftram audientiam pervenerunt, qux limam corregionis repofeunt, e qux connivcntibus oculis perttanfire non poflumus, nec debemus, nec audemus, ne fubdirorum languis de noftris manibus requiratur, rratcrnirati vcftrx de noftris arce Metropoli­ tana prxeipimus diftrifte, quod ad Provincia­ lem Synodum, quam apud Moguntiam ar.no prxlenti, auftore Domino, prima die Julii ce­ lebrare decrevimus, omni difficultate puftpofita venire curetis, efficacius inducentes, & fi neceflc fuerit Ecclefiaftica diftriftione cogentes Prxlatos veftrx Dtœcefis univerfos, ut ad ean­ dem Synodum, ficut tenentur, accedere non omittant : Rogamus infuper caritatem veftram attente, quia veftra vobifeum Pontificalia fa­ ciatis deferri, ut nobis in dedicatione noftrx Ecclefia quam ftarim, celebrato Concilio, vi­ ta comite, celebrare proponimus, affiftatts, & conlecrationem eandem per veftram faciatis Dicecefim folemniter publicari, veflros fubditos in Domino exhortantes, ut ad tpfius coufecrationis folemnia devote concurrant, largiftuas indulgentias recepturi, L Datum Moguntix. Ex codice MS. Bibliotheca Metropolitane» Mognntma defcripfit Cl. Scbannat. Excufatoria Conradi, Mild c, ,it * nim figilia pratentibus funt appenfa : intervcdies fufliouerint, ex tunc terre eorum, fi quas habent in provincia, iupponantur ecclefieUico nicnie etiam contenfi» omnium procuratorum interdiâo. Et nihilo minus flitim a tempore capitulorum ecdefiarum cathedralium provincaptionis cefiêtur a Divinis in illa parochia , ci· noftre, anno Domini MCCXXXIX. die in qua eum contigerit detineri . Statuimus Lun» ante teftum beati Andree apoftoli. etiam, quod fi hujufmodi fententias excom­ municationis Ac interdiâi per quadraginta dies Actum in eodim concilio. fiiftinuerint malefaâorcs prediâi, ex tunc eo­ rum filii, in ecclefia in qua clericus captus Alva in omnibus ordinatione quam fecimus erat canonicus, nullo tempore ad dignitatem de canonicis ecdefiarum cathedralium Remenfis provinci», fi eos ab aliquibus capi vel vel beneficium aliquod admittatur , vel aliquain carcere detineri contigerit violenter, cete­ 3 tenus promoveatur : ut fic patres fe puniri videntes in filiis , ab hujufmodi infolentiis ris membris ecclefix pio compatientes affeâu, compcfcantur, quas in ecclefias & viros eccle(latuimus ut û quis aufu temerario canonicum fiafticos committere non formidant . Ad libe­ cçclefic non catbedraiis ceperit, vel in carce­ rationem autem aliorum clericorum , fi eos re prsefumpferit detinere, quam cito res hu­ capi contigerit, fic epifeopum loci, in cujus jufmodi ad ordinarium perlata fuerit, ordina­ dicBcefi hoc attentari contigerit, habere volu­ rius loci captores & detentores moneat dili­ mus, quod honor ecclefiallicus in omnibus obgenter, necnon illos quorunj auâoritate it con­ fervetur. A&um in provinciali concilio apud filio vel auxilio prsditia perpetrata funt,quod S. Qiintinum, confentientibus nobis epifeopis canonicum fit captum liberent , & injuriam & approbantibus, quorum figilla pratentibus tandem canonico & ecclefia:, cuius eft cano­ nicus , competenter emendent. Quod fi emen­ funt appenfa ; interveniente etiam confenfu cathedra dare , & canonicum reddere noluerint, moni- _ omnium .procuratorum capitulorum „ .. tione prrmifla, denunciet Acdenunciarifaciat, Clium ecclefiarum provincia noftne, anno Domini‘ MCCXXXIX. die Lumc ante feftum bea­ publice excommunicationis fenrentix auâoriti Andre» apoftoli. tate canoni, domini Pape fubjacere , fit ipfos malefadores nihilo minus, pro tanta often- S fcy SYNODUS CA1R1 JACOBITARUM N ALEXANDRI Anno 1239. O R U M ha '> Cyrilli Lacbakbi patriarcha AlexandriEx Minfi T"\E fynodo hac nihil habeo compertum fu- D fynodo 1-Z per ea, qu» legi in Catalogo Codicum norum Jacobitarum anxo Chrifti 1239. Cairi ce­ norum lebrata interfuit, Û* canonum in ea condito* um HS. ··!·- Orientalium Bibliothec» Medice» ab Aflemano confefto editoque Florenti» anno 1742. coilcStionem & epitomen compofuit. ubi pag. 100. hcc notat: Abu ifac Benaffalus Suppl. T. II. DEDINBURGENSE IN SCOTIA CONCILIUM Ab O t t o n b Card. A. i S» L. habitum 239. Ex Vif- X^\Ttoni cardinali papa legato, Scotiam ad E gni magnatibus inter eos; cujus tenor fuit, ut kin» tom. I. χ_/ concilium celebrandum ingredieoti, rex Ale­ nunquam ratione illius adventus, talis confue- xander II. reftitit ; & poft multa; fermant; fub certis conditionibus ingrejfum ei conceftit, uti pa­ tet ex Matt. Parifio . Eifdem diebus legatus in Scotiam intrare fe· ftinavit, difpofitifque rebus neceflariis, & du­ cibus Anglicis, qui viarum, fi forte pararen­ tur, infidias explorarent, iter arripuit, hofpitia fumptuofe eligens in abbatiis & ecclefiis cathed ratibus.. Et antequam regnum Scoti» in­ tranet , occqpit ei rex Scoti», non acceptans ingreflum fuum. Dixit enim quod nunquam aliquis legatus, excepto illo folo, tn Scotiam intravit. Non enim, ut afferuir, opus erat : chriftianitas ibi floruit : ecclefia profpere fe ha­ bebat . Et cum iermones multiplicarentur, & rex fere ad contradicendum erigeretur, coniodum eft feriptum intercedentibus utriufque re- tudo m confequentiam verteretur: infuper in receflii iuo feriptum illud fignaret . Et hoc procuratum eft, ne confufus in Angi i am quafi repulfus reverteretur. Veruntamen mare non tranfiit, fed in bonis civitatibus commorans cifmarinis, vocavit epifeopos & nobiles terre bénéficiâtes, & de rebus ecclefiafticis ibidem pro libitu ordinavit, pecuniam non minimam colligendo; rege vero in interioribus terre com­ morante, legaius fine regis licentia clam & fubito recedens prsedidum feriptum apportavit. „ Hanc epifeoporum Scoti»con vôcat ionem, „ cuius Parifius mentionem facit, Edinburgh „ convenifle Scotichronicon Paflatenfe lib. 1X. „ cap. 54. refert his verbis: „ Hoc anno, ft. gratia MCCXXXIX. intravit Otbo, diaconus car­ dinalis , feats apoftolica iegatus, terram Scotia cir- sodorense CONCILIUM; concilium; SODORENSE W λ """T.TT* ? Jgg, /«Ml rot ΑΛ·Λτ«ν difirfit . „ Meminit. ^^7 » y *■ cra/a a Jsnwrxn 4 Scotia dsjceÿu Meminit . f™*#*** **·/ rwciimw etiam concilii hujus chronicon de Mailros ANNO &*gt*rcb i & ftfi f'fam MMâM — CHRbTl » ta ano. ·»· €r SODORENSE CONCILIUM Sr· Statuta frnodalia Sodortrfa Εκ MS. penes Tho. tpifc. Affavtn. conf. Monafi. Anglic. wA I. /. -ju. Anno 113®. 1.1. p> condita. fuot (ynodalia, confliiutip-,& ------------------■ in die natalis Domini ambulaverit. Irem ca00 fynodorum dioecefis diœcefis in ia infula de Mana Bmifiam , tonsm ad unius denarii valorem , burper reverendum patrem Simonem, Sodorem fam ad unius denarii valorem, & cultellum epifeopum, ibidem confeA. dc conftitut. Ann. ad unius denarii valorem. Domini MCCXXIX. (a) Do aucit, partir , baculi/ , vituli/ , if pullis. Do pniaiMhu ttfauotniorioio. Proprobationibas teflamentorum ultra fummam XXXII. den. nihil penitus exigatur; fed dc eadem fumma , fecundum bonorum qualita­ tem , «liquid pauperibus lubtrahatur. Auoe apud feftum S. Michaelis, aut poft , capiantur. Et porci, buculi , vituli, & pulli ad feftum S. Martini ia liberis recipiantur , & apud pafcha exigantur; redore ecclefia de praediâis porcis, pullis, aut buculis in periculo De bouir intefUtdrum decedentium perfiilente. Excepto , quod fi iconomi buculus defideraverint habere ad fuas efficiendas vaccas Bona fateftatorum ad arbitrium epifeopi dicelac prebere, ipfo redore iconomum caufante cefani, vel, ejus in abfentia, fui generalis vi-çad cultodicndum illos aefi proprios. carii miniftrcntur. Dt defuaflis nulla bona babentibu/. Do mortuariit. Si vir aut mulier obierit, & nulla bona ad conternandam ecdefiam pro fua fepultura ha­ In mortuariis principale animal ecclefic perfolvatur , vacca vel bos, aut equus, fi fuerit buerit , tunc hi, qui eorum bona habere voluitTcnt, fi divites cxtititTent , videlicet de eo­ ad valorem VI. fol. aut minus. Et quantum ad veftes, fi homo mortuarium perfolverit , rum fanguine propinquiores, ecdefir presbyad arbitrium ecclefic ftabit, an veftes aut III. tero & clerico ad illorum humationem debit· foL fit VI. den. habere maluerit . Et fi pau­ conternabunt. per fuerit, dt nullum mortuarium perfolverit, accipiantur veftes, ficutifunt. Et quintusquifDt lafficiniit. que denarius ex liberis. Et de Gilbogo in bo­ nis .poflcflb ad raurtuarii valorem feextenden_ Si laôicinia Γη ecdefiam conform iter juxta tibus, mortuarium ecclefic periolvatur. QuodD Γ ‘ _ fonfuetudincm non portentur, de una vacca fi bona ftp ad hoc minimefe extendant,tunc duo denarii,fle duo denarii, de quatuor capris du de odo ovibus odo denarii perfolvantur. Quintus quifque denarius de liberis bonis ecclefi® periolvatur. Et fi quaeratur , quid eft Gilbogus; dicendum eft, quod G i bogus eft, quis Dt tle&iant tf colkSlione agnorum dtcimalium , buculorum, porcorum, Ü pullorum . fi unius tantum noftis «tatis extiterit, & ad habend. bona ordinatus, aut in bonis pofTeflis Cum ad congregandos agnos décimales, bu­ cxiftat, fi, ut diâum eft, obierit, ecclefia ta­ men fuam debitum obtinebit . Item przfatus culos, porcos & pullos, procuratores pervene­ Gilbogus, licet mortuarium perfolverit , ultra rint, iconomus, duos, & procuratores tertium hoc tamen tam presbytero & clerico, quam eligant. etiam ecclefic fua debita conternentur. Et fi De removentibus domicilia ac bona fua ab una nullum mortuarium perfolverit , nihilominus parochia in aliam. cum eis concordet. Dt debitir clerico perfolvtndir. Debita clero perfolvenda funt hxc. Si ho­ mo mortuarium perfolverit , clericus habeat ipfius'hominis caligas calceamenta ad pretium VI. den. & caputium, pileum , aut capellum pretii majoris, vel minoris, heuti ipfe homo E Si vir vel mulier forte ab una parochia in diam domicilium fuum permutaverit, dc bona fua fecum abduxerit; fi vir nihil poeter uxo­ rem fuam, pueros, ledum , gallum , gallinam , craticulam , & menfulam piftoralem fecum afportaverit, & ibidem nifi per tres nodes perfeveraverit, antequam ab hac luce deceflcrit « in (a ) De tempore ipûut fynodi haud ceno liquet : iuxta MS. enim exemplar, unde hoc defumpfimus. uti etiam in Mo­ ne®. Anglic. vol. 1. ibi. ?n. pUne exhibetur prout hoc in titulo w» Domini MCCXXIX. fed in antiquiori nota ejufdeni fynodi bw mptttia legitur MCCXXXIX fic ut in exemplari aofiro defidaratum videatur aliud X. Er hoc facile cre­ dam , nam pecca®· crebrius animadverto foriptorem · 3t Simonem iftum epifeopum Sodorenfem anno MCCXXX· fafhun > ac anao MCCXLVII. ebiifé confiat ex Uffer. Indic, dtfouol. ad Anti®. Britan. WXkinf. Coucil. General. Tom. XXIII. I* CONCILIUM no t9> in ill* parochi*, in ou am nuper acceffit, de-A accipiat, lagunculam dedrrudem ecdcfias per- ■ ■■ — ----------- -bit* ccclefiaftfc* perfohrantur, quamvis bono- folvat. CHKlHt rum fuonun major portio in altera parochi* ,/,Τ11 relinquatur. Dr textenhu Jive îextricihu. De granit decimaliba/. In antiquo ftatuto iconomi grana décima­ it* acfi propria arconiubam, fic ad fua fe­ nilia ducebant, ac cuftodkbaot, quoufque reHor vel ejus procurator , ob ea commodius venire portet, torte circa feftum Omnium San­ torum. Modernis «ero diebus redores grana decimalia in arconomolis accipiunt, ob majo­ B rem iconomorutn commoditatem. De errvifiam vendent ibut. Si vir vel mulier cerviGam vendendam pandoxaverir, five communis pandoxator vel pandoxatrix fuerit , five non ; fi duos dena­ rio* fic obolum de unaquaque paodoxatione Si textor vel textrix tres telas * fuis tria­ riis difeindat vel decidat, dt pro earumdem textura fohitionem recipiat , duos denario* ecclefi* annuatim inde perfolvat . Et fi cen­ tum difeindat, vel decidat, amplius non per­ folvat . Dt fttmfteri debiti/. Sumptor de jure antiquo , & ftatutis vete­ ribus ab omnibus iconomi* garbam de trium ligatum longitudine , fcil. frumenti, hordei, fic avenae annuatim recipere debet , dc ad omnem caelorum decimationem , fie collcdionem , unum agnum clcâum habere debet. Et ad larue decimationem unum vellus clcâum debet obtinere. ^CONCILIUM S É NON ENSE £*b Galtero Canuit circa MCCXXXIX. celebratum lx MS. Cod. ck vir. D. Brayer canonici Trecetfs . C permittantur , vel extra pernodare, I. ÇTatuimus ut abbates & priores con­ nifi in magna caufa & raro, & abbaJ ventuaies , qui nec venerint ad iy- tiffis injungatur, ne aliter egredi per­ nodum , nec fe excufaverint, prxten- mittantur,- & fi aliquando Abbatifiaex dendo canonicum impedimentum, per caufa jufla alicui permittat ; eidem inodo dies ab ingreffu ecclefia: fufpcn- iungat quod fine mora revertatur. V I. dantur , & hzc pœna, quantum ad Oftia fufpeda & fuperflua obftruanhoc , a conciliis ftatuta eft , fub ex­ communicationis maioris pecna , fi alii« tur; circa hoc autem epifeopi diligen­ annis fuper his culpabiles inveniantur. tiam adhibeant & curam per fe & per miniftros fuos , & vita* & converfaI I. x Propter fcandalz gravia, quz ex mo- tiones ipfarum reftringat, ut per eonialium converfatione proveniunt, fta- rum diligentiam fcandala, quz in prrtuimus de monialibus nigris, n* ali-Dfenti de vita earum proveniunt, fo• f <κ>οΛ- quem difpofitum * recipiant in domi- piantur. ωη>' bus fuis ab aliquibus perfonis, nifi de Y Ï I. Statuimus ut omnes judices, tam licentia epifeopifui, maxime arcas cle­ ricorum, cuftodiz caufa, minime per­ ordinarii quam delegati, temperent fe & refrenent a generalibus excommuni­ mittant apud fe deponi. I 1 I. cationibus, nec in generali participan­ Item , communiter omnes in refe­ tes excommunicent , nifi valde gravis ctoriis comedant, & in dormitorio dor­ & enormis exccflus contingat. VIII. miant , nifi ex caufa jufta & neceflaMoneantur capitula fzculartum perria, de licentia fpeciali abbatiflz aliter E fonarum, maxime catbedralia , ut ipfi \ fieri permittatur. conveniant & ordinent & tradent, I V. Item, camerz monialium omne* de­ quod in ecdefiis fuis die& node, per finiantur , nifi aliqua , quz in fufee- fe & per clericos ecdefiarum , divi­ ptione epifeopi neceftario refervatur, num officium affidue, & competenter vel ad infirmariatn faciendam, vel alia fecundum numerum inftitutorum & fa­ de caufa quz epifcopo jufta & necef- cnltatem ecdefiarum , celebretur ; & circa fervitium divinum diligentiam & faria videatur. curam adhibeant efficacem ; ita quod V. Item, quod moniales nullatenus exire modus habendi fe in ecdefia tam in cho- An. ta Man. r'viî1^ ·>/ JI« MOGUNTINUM. ;i» choro quam extra evidenter & fuffi-Aquot ibi defervire folent i & ne penden ter, ubi emendatione opus erit , donem five cenfum ab eifdem exigant, quam non folent exigere ab antiquo, ··,» CHRisn emendetur infra annum. ·»«. i x. nifi forte alicui ex jufla caufa ab epiMoneantur etiam canonici & cleri­ fcopo fuo permittatur. ci ixculares f quod ipfi in habitu fuo X 1 I I. & aliis pnecepta tradita in generali Statuimus quod clerici ribalds , · * £ concilio fideliter & obedienter obfer- maxime qui vulgo dicuntur de familia vent. Golix , per epifeopo* , archidiaconos, X. officiales, decanos chriftianitatis tondeStatuimus, ut in locis fire ,priorati­ ri prxeipiantur , vel etiam radi ■ ita bus , ubi conrentuatis congregi'atio folet B quod eis non remaneat tonfura cleriiuppetant, caiis : ita tamen quod fine periculo & efle , fi facultates ecclefix fu conventus ibidem refiauretur. fcandalo i fi a fiant. X I V. X I. Item , quod io domibus five locis ubi folebant efTe prioratus, fi faculta­ tes locorum fuffichent, monachi rei ca­ nonici regulares ad divinum fervitium celebrandum reducantur. Item , antiquum ftatutum concilii provincialis rurfus renovantes, prxeipimus, quod quando aliqua terra pro­ pter deli&um domini terrz & baillivorum fuppofita fuit interdiAo, nullaCtenus relaxetur, donec ad arbitrium & X I I. Monemus abbates & priores conven- moderamen epifcopi presbyteris parotuales, quod tot fervitores in abbatiis chialibus de damnis & perditis inter­ fit prioratibus fibi fubditis inftituant, didi occafione illatis plene fuerit fatis* fi ad hoc fulficiant facultates locorum, fadum vel de fatisfaciendo cautum. fi CONCI L I U M MOGUNTINUM h fw Eiftatenfis epifcopxs vexatam fe mifere λ laids exponit axno «39. celebratam, prafente Conrado Rege , & Siffrido Mogxntino ardnepifcopo pr afidente . E concilio hoc Moguntino ita loquitur D/rx, diabolica, at jxe Intret itλ prajxmptione ipfxm anonymes Erfordiemu, a quo uno illud epifeopum cxm ciero fibi favente crnteliter exrefcimuj . Hoc armo VI. nonas jxlii civitate Afe. ScMnut. pellendo.................... objet ifmt .., & laices perfonas in rpifeoVi>den. t. gnlina celebratam eft conciUxm, proficiente Conpttm ac prapfitxm & decanam elegiffent , ac '9't9' rad» rego, imperatorii filio, ac ejxfdem fedisorejxfdem metric it eeclefia Sacriftiam infringendo D cbiepifcopo cxm IX. caterit eptfcopis, in fee fcilitet concilio, ^ifcopxt Eiftatvfis ^xrrrlando mi· fernbiles exhibeat literal, inftibxt contincbatxr , ftomam fxi mmiftermln ac civet Eiftatcnftt , jam fere per amuim in excommunicatione maeun- fpoliaverint , tf ipforam errorem magnates & petentes fiidam foventes , oernictofe in molitio confortaverint, ac fuliter fxos fautores fi àteefforint , cam maficis infinimentis ad fepuitxram condocendo, ktanter fepe liant. fi LOND1NENSE CONCILIUM M Ottone at. S. L. anno kn. mo· 1*39. CYoodumhanc ab Othone A. S. L.indi&smE O duorum coxvorum {criptarum teftimonio confirmat noviflimus conciliorum Magne Bri­ tanni* editor; fed cum unus ab altero parum diferepet, ego in gratiam brevitatis unum tan­ tummodo promam Parifium ad annum 1139. , cuius hec funt verba , qtunquam dc in ejus narratione dandum efle aliquid livori, quo in eeclefiam Romanam feriptor ille tenebatur , wnUT.. Wtores meos admonitos volo. Vocavit dominait l. p. tie. legans atnglia , xt in die, jm cantator Letare Hierufalem, convenirent Londim , de negotiis ecclfia traflatxri , Et dedit QomiL General. Toto. XXIII. habitum. ibidem tam diligenti deliberatione fodem fto~ tata monaebit nigri ordinij fob [xcctnHa brevi­ tate inviolabiliter obfervanda . In fubetf iigerem indsfcretxm in mxltii temperavit.............. Convenerant omnes epifcopi Londinam pridie fci­ licet calendas jfagxfti , da opprefiombiu ecclfia Angiicaxa troflatari. Exigebat enim legatx r poft imtidianas exaflione/ , precarat tones. Cni, ba­ lte confilio , refpenderxnt epifcopi commxniter, ptod toties bona etc!fia txbaxferat Romana im­ portunitas , qxod mello modo amplias tolerarent : exhibent eat, fu inconfulte vot vocavit. Et fie non fine gmrxlo marmore a concilio recefferxnt. Ii 1 OTAK- ri5 TARRACONENSE CONCILIUM. p4 — Ο* CHRISTi ·»»»· & TARRACONENSE CONCILIUM In quo canftitntioues epifeopi Sabinenfis confirmatur ■ EX MS. COLVEXTINO. v" Man Vj, μ"π /^Onftituiienes venerabilis patris J. Sabi· A VJ nenfis epifeopi bone memoriae, apoftoli- iviip.ij·. cr ted is legati, ad memoriam reducentes, quas poil earumdem publicationem in congre· gato provinciali concilio Terraconz in anno Domini MCCXXXIX. XIV. calendas madii, przfentibus venerabilibus fratribus Barchino, nenfi , Dertufenfi , Gerundenfi, (Jrgellenfi , Vincenfi , Ofcenfi, Ilcrdenfi epifcopis przeipimus obfervari. I. Contra illos jai fatistni pftas m manafleriis fefla debeant celebrari. Item, cum otium & defidia fomentum pa­ riant vitiorum, feftivitarum multitudinem du­ ximus temperandam cum illis, eo quod (fi) non laborant pauperes, aggraventur, dc otiofi & defidiofi ad illicita promoventur. Qiarefcftivitates colendas ncceffario fubootavimus, quas qui contcmfcrint colere, per fuum pres­ byterum ccmpcllantur . Feflum fcilicet Cir_cumcifionis, Epiphanie, S. Vincent», PurifiB cationis B; Marie , Cathedre fanât Petri, Mathir apoftoli , Annuntiationis B. Marie, & duorum dierum oftabarum Pafche, S. Mar­ ci evangeliftr, Philippine Jacobi apoftoli, In­ ventionis Sanâe Crucis, afcenfionts Domini, feriz fecunde oâabarum Pentecoftes , Johan­ ns Baptifte, Petri & Pauli apoflolorum, S. Marie Magdalene, Jacobi apoftoli , S. Feli­ Item, prxeiptmus omnibus judicibus & advocatis litteratis , ne conveniant vel interfint aheui juflz , qux fit vel fiat in roonafteriis vel grangiis religioforum . Et hoc fub perna excommunicationis przcipimus dc mandamus. \ V. cis Gerunde , Transfigurationis Domini, S. Laurentii, affumtionis R Marie, S. Bartholomei, Nativitatis B. Marie, Exaltationis S. Contra qstaflores. Crucis , Matthzi apoftoli , S. Michaelis, S. cLucz evangeliftz, Simonis & Judz apoftoloDe quzftoribus autem ecclefiarum, hofpita· rum , Narcifli epifeopi, Omnium Sanâorum, lium vel pontium duximus ftatuendum, quod S. Martini, S. Andree, S. Nicolai, S. Tho­ fine noftris vel. epifeoporum litteris non reci­ me, Nativitatis Domini, S. Stephani, S. Jopiantur , & tunc ad praedicationem non admit­ hannis apoftoli . Et quzlibet parrochia obfertamur , fed ad expolitionem ipforum, quz in vet feftivitatem illius fanâi, in cujus honore epifeoporum litteris continentur. eft conii ru da ejus major ecclefia. Officia vero harum folemnitatum & omnium aliarum, five I I I. fint IX. five III. leôionum , prout haâenus confuevit fieri, a clericis in ecclefiis & in por­ ( Pe ftflo S. Tccit, SS. Franctfci, Dominici tionibus obferventur , & ad audiendum laid & Antonii. ) nihilominus moneantur· I I Item, facto approbante concilio , quod fc-D ftum & Teclz per totam noftram provinciam iolemniter celebretur .· ita quod in ipfius folemnitate IX. fiant in ecclefia leâiones. Et feftivitates B. Francifci & B. Dominici & B Antonii fimiliter celebrentur. I V. Contra Judaos if Sarracenos. Item, ftatuimus . quod Judri & Sarraceni a Chriflianis in habitu diftinguantur, dc nu­ trices vel mulieres non reneant Chriftianas. Et fi quz funt Chriftianz , quz Judzis vel Sarracenis cohabitent , nifi infra duos menfes a tempore publicationis iftitis conftitutionis rcccflcrint , quantumeumque poeniten­ tiam fecerint , numquam tradantur ecclefiafiiez fepulturz , nifi de metropolitan! licen­ tia fpeciali. < V I Quod nullus facerdos plures miffas etna die celebret. Item, quia aliqui facerdotesplures celebrant miftas (una die) contra canonicas fan&iones; inhibemus , quod nifi jn die Natalis Domini 1res miftas nullus audeat celebrare. Quod fi fecerit, in excommunicationem incidat, ipfo faâo , & officio beneficioque privetur. Duas toleramus , tolerandeque permittimus una & eadem die , quando urgens neceflitas fuerit, E celebrari , quoufque dominum papam fuper eodem negotio confulamus. Neceftitatetn fiquidem declaramus, quando unicus facerdos ha­ bet duas ecclefias , quarum una dependet ab alia, & altera illarum non poteft habere pro­ prium facerdotem, & funt tenues ( ejus redi­ tus) nec parrochiani propter diftantiam loci, vel aliam rationabilem caufam poflunt com­ mode ad alteram convenire, & in aliis cafibus a jure concefTis . Quandocumque vero duas miftas celebrare contigerit , facerdos cavea:, nc poft fumtionem fanguinis in prima miflâ, . TARRACONENSE CONCILIUM. jtfi Sii er vinum perfufionis accipiat. Qpod fi fecerit ,Âcationc ligamus fautores dt receptores predi■ eadem dic non poterit aliam miflam celebrare. âorum ~ ~ maJefaâornm , ftatuentes, ut quamdiu ****>, ANNO principales malefaâores in aliqua villa vel ciCHRISTI VII vitate fuerint, ecclefic ceflènt a divinis peni­ tus; & fi forte principales malefaâores monui Contra interfiflert! clericomn. fuerint abfque farisfadiooe condigna , licet in articulo mortis abfoluti fuerint, eorum corpo­ Item, ftatuimus de intcrfeâoribus clericorum, ra non tradanturecdefiaftû» fepultur»,quouf& virorum religioforum, ut cran confinent , que heredes morientium fistisfeceriot injuriam loca ad que devenerint* ceflcnt, quamdiu ibi pa Ois, & damnum datum fuerit penitus emen­ fuerint * a divinis, quoufque pervenerint ad fa- datum . Nec ptaediai in fanitate aliquatenus tùfa&onem condignam. abfolvantur , nifi cum de pnemiflis omnibus faiisfcccrint competenter. Simili excommunica­ VIII. tionis fententia innodamus omnes il’os, qui pmdarn clericorum, & locorum religioiorum, ÇwZifcr fiait conficiende hofiia. jj& hominum eorumdem receperint Icienter, & voluntarie in caftrts fuis vel emerint ; & caItem, ftatuimus, quod facerdos in propria ftra illa , 6i ville , in quibus re reni a fuerit perfona hoftias faciat ad conficiendum corpus prarda, cedent penitus a divinis, quoufque da­ Chrifti de pulcra & nitida farina frumenti , mnum datum pro pofle ftuduerlnt emendare . Et licet inva fores dc raptores ccclefi» in genefit non apponatur ibi fal neque fermentum . Et hcc cum futnma diligentia fiant. ic fint excommunicari, non tamen vitentir , nifi fafti evidentia vel confefiione propria hoc conftaret, quoufque fuerint in fpecie denuntia­ IX. ti; & poftquam fuerint in fpecie denuntiati , abfolutio talium cuilibet epifeopo in fua dieeN* parraciiakt Ecclcfie per laictt «dcefi auâoritate facri corcilli eft commifla. miniftrmtKr. Item, cum ecclefia: parrochiales per laicos adminiftrari non debeant; ftatuimus, quodlaicis de cetero nullo modo attribuantur, fed per _ clericos viros ecclefiafticos ecclefia: gubernentur fecundum canonicas fanâiones. XIII. Vt epifeopi iiatcefieee vifittota bawifia rctipianticr. Cum epifeopi ex fuo officio teneantur fuam dkscelim vifitare, facro approbante concilio , ftatuimus, ut cum epifcopus caula vilitationis ad ecclefiam fuse diœcefis declinaverit , a re­ dore feu a clericis cjufdem eccleli» recipiatur cum reverentia dc honore, preferiptione ali­ qua non obftante , & eidem mandata procu­ ratio juxta facultates ccclefi» non negetur. X. Centra confpiratoret , tf colligotiomt iUtcitai fecientet. Confpirttorum genus odibile cupientes a perverfitate hujufmodi coercere, facro approbante concilio, excommunicamus omnes confpiratores & colligationes illicitas facientes in clero, & contra conftitutos in clero. Sententiam au­ tem hujufmodi ad praeterita duximus extenden­ dam , nifi infra menfem *a tempore fententic qui confpirationem dc colligationem hnjufmodi pro pofle duxerit revocandas. XIV. De tnflitntioiu πdiorum animarunt. Statuimur, quod nullus inftitutus vel pr». fentatus in parrochiaii ecclefia a clerico vel laico , in eadem adminiftrare prxfumat, quoufque a diœcefano epifeopo curam in eadem ecclefia receperit animarum , contraria confuetudine non obftante , qux potius corrupte­ la dicitur. Quicumque autem contra fecerit , jure quod habet vel habere credit in ecclefia , fit privatus ea vice poteftate data diocefano removendi inftitutum feu prefentatum. Et ni­ hilominus ftatuentes, quod inftitutus dc confir­ matus per epifeopum, nullo cafis valeat ab alio quam tuo epifeopo removeri. XI. Contra illot pi famofot HMlot componunt. Simili fententia innodamus omnes illos, qui contra conftitutos in clero libellos famofos compofucrint, & qui compofitioni faverint, & qui compofitos inventos non ruperint fine mora. XII. R Contra invaforet tj raptaret rerum ecclffioflicaricm. Item , cum quidam in aliorum praediis proCia commoda ftudeant invenire, facro appro· nte concilio, excommunicamus invafores, dc raptores , dc depraedatores hominum, ecclefiarum, rerum ecdefiafticarum, dc locorum religioforum, qui bona pnediâa rapuerint vel iovaferint violenter, dummodo perfonz, de qui­ bus querelam habuerint, parat» fuerint,prout decuit, irai ftarc. Eadem etiam excommuni- XV. Contra invafartt remet ecelcfiafticamet. Olim excommunicafte recolimus invafores , tx. raptores, dc depredatores hominum, ecclefiarum, rerum ecdefiafticarum dc locorum re­ ligioforum , qui boua pnediâa rapuerint vel invaferint violenter, dummodo perfon» de qui­ bus querelam habuerint , parat» fuerint , ut debuerunt, juri ftare . Eadem etiam excom­ municatione ligamus fautores dc receptores pr». diâorum malcfeftorum : ftatuentes , ut quam­ diu ft7 TARRACONENSE CONCILIUM diu principales malefaftores «flent io aliqua ci-A ANNO • vitate vel villa, «flânent ccdefi*penitus adiXVI. ctaunr ANNO vinis.Et fi forte principales malefaAores abfouo CHRISTI fstisfadione condigna ab hoc foculo tranfini»·!>. grarent, licet eflênt in mortis articulo abfolm ti, eorum corpora non tradantur ecclefiaftiea Item, cum non fine peccato quod fisum non fepultura , quoufque heredes monentium fa- eft poffit aliquis retinere, antiquum canonem lisfrciflcnt injuriam paffis, & damnum datum nunc hujufinodi beneplaciti ad memoriam re­ penitus emendaflent. Nec pradi&i in fanitate ducentes , facro approbante concilio, ftatui­ abiolvi poterant, nifi de premiflis omnibus mus, ut poft mortem archiepifcopi, cuiuslibet prius fatisfeciflcnt paflis injuriam competenter. cpifcopi, vel alterius praelati feu bénéficiât! Simili excommunicatione innodamus omnes il­ Terracooeufis provindaa , bona ipfius ecclefialos , qui praedam clericorum, locorum religioftica ad manus aliquorum fide dignorum per­ forum, dc hominum eorumdem feienter rece­ veniant , fecundum quod in ecclefia defundi _________________________ _ de confnetudine eft obtentum ; vel fi confueperint , dc voluntarie in caftris fuis emerint, A caftra, in quibus. pre-B tudo ceflerit , duo erigantur fide dini fi cmtores ab cis, dc Γ quod . ~ praeerat défendusconventui, ab epifeopo dtoeos da effet retenta,, cédèrent penitus a divinis, divinis , quoufque damnum datum ftudutffent pro poffe fano vel ros locum tenente; fi defunftus con­ ventui non nreerat, qui bona recipiat fupraluo penitus emendare. Verum quidam predi­ dida, dt infra decem dies tales amminiftratocant conftitutionem perverfe intelligentes,eam res feu procuratores, adhibito tabellione publi­ trahunt ad res modicas, & ad ea que non ex co dc teftibus ad hoc fpecialiter convocatis , propofito nocendi, fed ex neceflitate non cre­ conficiant de omnibus rebus defundi mobilibus dentibus offendere capiuntur. Nos autem perdc immobilibus, dt femoventibus inventarium; verfum inrellcdum & dubitationem hujufinodi penitus declarantes in omnibus fupradidis cafi- de fi per negligentiam fin fit omiflûm, predibus , fic duximus declarandum, quod ilii tan­ fti procuratores ad duplum nmeantur. St vero prodidi amminiflratores , vel aliquis alius de tum intelligantur cxcommunicati, qui ex probonis prsedidis aliquid invaferit, rapuerit , vel pofito cum armis violenter invaferint vel deftruxerint loca praedida, & ceperint homines retinuerit fraudulenter, dc legitime monitus bo­ diminutiooe non restituent refirtuerit ipforum , dt res eorumdem , m hcc graviter na «■ fic **v retenta icicui· fine uuc oudidwiqoc delinquentes . Loca autem in hoc folo cafu C fucccflori, audoritateconcilii fe noverit aurtt· reflare volumus penitus a divinis, quamdiuibi municationts fetuentia innodatum . Ammooeprsda fueri t violenter accepta. Fautores autem mus autem epifcopos & alio» pradatos Terradc receptores pred* raft ammonitionem legi­ cooenfis provincias, ut in vita fua, C commo­ timam, juxta dioeceunj arbitrium excommu­ de fieri poterit, de rebus praedidis conficiant nicentur: dc fi aliquem praedidorum excommuinventarium. Hanc autem fententiam vel illam nicarorum abfque fatisfadione condigna mori de invaforibu» ecclefiarum, vel rerum earum , per conftitutionem qu* incipit Olitn, ad per­ contigerit, tamdfu careat ecclefiaftiea fepultu­ ra, quoufque per heredes ipfius damnum da­ tonas archiepifcopi rei epifcoporum extendi no· tum per eum, plenarie paflis injuriam ve) eo­ lumus ullo modo. rum heredibus fuerit reftitutum. annc ANNO CHRBT7 CHRISTI CONCILIUM APUD STROUBINGEN h provincia Stlisiiajtnfi Axeo «40. bobitxm , fed vix capte* ixterxuffimt. lncilii hujus brevem notitiam fuppeditatD/cipvnow, tJ dexBevaria cxrieiu cmmxmi cm. Chronicon Salisburgenfe apud Pea rerum filio pro refonxMdo pact terra apud Stroxbmgtx Auftriacarum feriptorem tom. I. pag. 356 his iodixerxot, fed propter difimtioaem epifcoporum, verbis.· orcbitpifcopxi Saliiberge^ii ttacilixmepr. flT laicorum mu perfocertrf. C 3$ w <8$ <§g> «T WENZFORD EN S IS SYNODUS Ab epifeopo Ternenfi Anno i »40 habita £x MS. pemc iU-ft. dur. Cbaxdot. a· ·»<·. f^Um decimae de bonis omnibus, qu* lici-E ecclefi* non folum juftis decimis, fed obiatio*p‘k! ’’P'" V-J te acquiruntur , fint folvcnde, & divina nifius debitis defraudantur. Et quod plerumque *"/* I ^beantur; praecipimus, quod de negotia- contigit , quod redores dc vicarii in dicecefi tiooe ftipeodiis fervientium dedudis neceflariis noftra propter exilitatem beneficiorum fuoexpenfis decimae, ut decime, non ut oblatiorum, dc onera tcclefiae iupportanda, in tanta nes, integre perfolvantur ; quia cum fub oblapaupertate decedunt, ut nihil relinquant, untionis fpccie decime prarftantur, nonnunquam de debita fua, creditoribus fuis folvantur, nee eo- W EZEFOR. DENS IS SYNODUS. ji, er eorum yxo corpora cum honore debito tradi va-A vel ad bona ecclefiaftica manus injufte exteo-·...... —— ——leant fcpultune ; nos in hac pane remedium dere, aut aliquid de iiidem bonis auferre,coo- ANNO ANNO heri cupientes , confuetudini Dublinenfi inha»- r(umere, ··—— — vel· incur ---- -----------------iofe contrcftare Λ prafumpier—<■- cmrkh CHRBT1 α^ίΓΙ resido, fiatuimus flt ordinamus , quod reftore* rinr, io praejudicium ccdefiafticae libertatis . flt vicarii, quacunque bora anni in fata decef- Item omnes illos, qui in ecciefuilica benefi­ cia (e intrudunt; 8t eoa, qui per laicalem po­ feriot, habeant omnes fruftus fle proventus beiKfidorum fuoram a dic obitu* fhi ufque in tentiam (eu aliam violentiam ea detinent occu­ unum annum ; ita tamen, quod per ipfiim de pata . Item omnes incendiarios , dc fraftores iifilem fru&ibus dc proventibus beneficiis illi· ecckfunim; veneficos flt veneficas, & magicis competenter dçfcrviatur, & omnia onera tam incantationibus utentes, flt hec fieri procuran­ ordinaria quam extraordinaria fupportenrar, flt tes, fle qui immunitatem ecclefix violaverint, eorum fiant exequic, ac debita fiiafolvantur ,, denunciamu* excommunicationi* fententiam in­ flt defeftns, quo* in beneficiis fub, vd domi­ currere ipfo fafto. Item omne* illos, qui in bus in vita fua emendaflê debuerant, emen­ caufii matrimoniali (alias exceptiones malitio­ dentur . Succeflbres vero prsdiftorum rcâorum fe opponunt , vel opponi procurant, vel, ubi flt vidhriorum in emptione fruftnum anni pnr-,Bdc exheredatione agitur, ialfiun perbibent tedifti omnibus alii» VOiumus praeferri , dummo- ftimonium , vel id ficti procurant, vel teftes do de pecunia folvenda competenter pneftite- (ubornant. Item excommunicamus omnes illo* , qui rint cautionem. Hcc autem de aflcnfu totius cleri noftri prxeipimus per totam dkecefim odio, vel favore, £eu lucri caufa, aliis crimi­ Ferneniem, pro coofuetudine perpetua, invio­ na falis imponunt, pro quibus mors, vel exi. labiliter obiervari. Ilum, vel membrorum mutilatio , vel exhere­ (JH in jure cavetur fle exprefle inhibetur , datio feu locorum (poliatio (equi debeant , fi judicialiter convincantur . Item omnes illos , ne clerici fiecularftus negotiis fe immifeeant , negotiando circa mercionales trafiatus caufa, qui malitiofe alicui crimina imponunt , cum apud bonos fle gravet non foerit infamatus , lucri, cum qualitas lucri negotiantem videli­ cet clericum aut arguit aut accufat ; difficile ut fic ei purgatio indicatur, aut alio modo gravetur. Item excommunicamus omnes illos, enim eft inter ementis vendentiique commer­ cium non intervenire peccatum ; flt alia ver­ qui caufa lucri, odii, vel favoris, vel alia qua­ ba -, fugiendus eft clencus negotiator.- flt ali­ cunque de caufa malitiofe contemnunt exequi bi ■ nunquam poteft Deo mercator placere fa- C mandatum domini regis Λ ca* Ôus clericus, fle fi defiftere noluerit, proiicia- pùadri , vel eorum impediverint. captionem , tur de ecclefia. Nos itaque huic medelam ap- .... feu Bprocuraverint .. eorum injuftam ijuftam deliberatio deliberatu ­ ponere volentes; inhibemus , uc dc cetero in nem , contra decretum eccdcfiaftiaa difeidiœccfi noftra aliqui bénéficiait contraân* illi­ plirus. Qii autem ad defamationetn aliquid propo­ citos pradumant exercere Qiod fi contra fe­ cerint, tali ptena per nos punientur, ut aliis nit, & probare non poterit, canonice punia­ tur, fle injuriam paflb pro modo culpx fatiscedat in terrorem. Et·quia malum non vita­ tur incognitum, predpimus omnibus reftori- facere compellatur. Reâoribus ecclefiarum , fle vicariis nobis bus flt vicariis ecclefiarum , flt presbyteris pafubditis indultum efle volumus, ut parochia­ rochiatibu* noftra dime, quod fub periculo ani­ maram fuarum , excommunicationum fenten- nos fuos , qui decimas fuss, quas hucufque iolvere (olebant, detinere prefumfierint. poft tias, qur loquuntur, fuis parochianis *d mi­ trinam annunciationem excommunicationis fen­ nus quater in anno diftinfte flt aperte expo­ tentia innodent ; in aliis autem cafibus connant , ne per ignorantiam in tanti periculi fo­ D*ra (cientiam & an&oritatem noftram quem­ veam demergantur. quam excommunicas* nc pradumant nomina­ Excommunicamus, fl( a liminibus focrolanti. Prohibemus autem, ne excommunicationis fisE ecckfie fequeftramu* omnes illos, qui pa­ fententia in genere pro damni* »d pro inju­ cem domini regis flt regni perturbare, aut libertatea ecdefiafticas, flt pracipue (acrofanâ* riis proferatur, fed rune fohim, quando evi­ ecclefiac Fernenfis infringere, visi fuo jure pri­ dens necrifitas hoc cxpoftulat. vare, vel poflefliones ecdefiafticas invadere , €& » <3© <2g> «£ €£ €&€$€& * BITURICENSE CONCILIUM A pa» drerria » Migeafu rebeller > tf berrtitet expedriie, Anno 1x40. habitum. ** '.mv-P Imricenfis hujus concilii pmter nomen ,ΕΙΑΑ Ktitriau eteotuvit Rfx C d»· ra Λ pauca alia, estera nefeimus . Totum «m/ Cenlma/ij .... Praeefamu affuit, & *~ ia trier Û taati militer eraugtrt fly hoc fitppeditat Albericus in Chronico ad an­ num 1Î40 his verbis; m terre cen­ Aafiftaru , yued rex, Dee dant», triianphuft ebtrnuir, if t»· {diffa) eafire reerqeremit , Ô tra regni rehûmemt fûdeee beretiei, Rege­ re» de Radient & eeuefUcet fiti feature, cafira di&et aèverfeeiet ad /eam aeijèneerdiaei tmnt noadntu , ealhdiat ngtr iittrjktntti, flr redire. cmarr Thifenu dMatar eu enalte enftatire. CON- . J*'-' « cTSIm j», CONCIL TARRACONENSE. ·.'£.?£· J»» CONCILIUM TARRACONENSE Prxfidc εκ Orf.a» Aguirre rom. i. Concit. Hifp. Mp Petro Alba lacio , celebratum anno Domini MCCXL. Ndo J140 8, Idus Mail Petrue Albala- tutum eft , ut fi id rurfiis evenerit, lora ea tius Archiepifcopus Tarraconenfis conci­ in quibus ille fimilia aufus fuerit, ceflent a lium habuit cum epifeopii Barcinonenfi, llerdivinis quamdiu illic fuerit; ipfe vero fit ex­ denfi, Dertufenfj, & Ofcenfi, & cum dedis communicatur. Denique ftatutum eft quod fi Cadar-auguftano, & Valentino . In eo inter aliquis Clericus de provincia aliena altare de cetera itum eft obviam audacis Archiepifcopi novo aedificaverit, vel jurifdiAionetn aliquam Toletani, qui per provinciam Tarraconenfem fibi ufurpaverit in provincia Tansconcnfi , iter faciem, crucem ante fe portari fecerat, fpecialiter in regno Valentis, is excommunica­ pallio ufus fuerat, indulgentias dederat. Sta­ tionis fententiaefubjaeeat. Bahez. I.4. Mare. Hifp. A CONCILIUM MELDENSE Præside Jacobo Prænestino, cardinale Epifcopo apoft. fed, legato, ann. MCCXL. Uilklmus Naniiatet^fi/ , S. Diawfii *λ*·Β&aliqua per ipfos & cum ipfis tra&aturas, aptU cfetr, m &eftis S. Ludocici. His quoque civitatem Meldenfium convocavit . Et tunc temporibus, inqstit, inter Romanam ecclefiam eundis prxfentibus , pnecepit quibuldam ex & Fridericum imperatorem magna dilfentio ipfis in virtute obedientix ex parte dominiPafuit orta. Nam idem imperator , curie Roma- - , perp«, quatenus eundis negotiis poftpofitis n« in quantum poterat exiftebat in omnibus fonaliter cum ipfo iter arripientes , nullatenus contrarius : & eidem a retroa&is temporibus . omitterent ire Romam. Ipfe vere ibidem fpoperfecutiones multimodas , & injufte , quas pondit & affirmavit, quod apud Viennam ur­ icrtbi longum effet , acrius iolito inferebat , bem, de navibus, nautis, & ceteris qux ad Propter quod beata: memorix papa Gregorius __ o___ r ________ r , ut _______ ___ navigium pertinerent liberius________ fecuriufque IX. deftinavit in Franciam quemdam album q per mare, quam per terram, eo quod Romamonachum , nomine Jacobum , Prcneftinum nus imp. omnes paflus per terram occupave­ epifeopum , apoftolicx fedis legatum : ut in dirat, diligentiffimecuftodiri faciebat,ut £tum Fridericum imp. quem ipfe papa excom­ rei exitus declaravit, eifdem commode provide­ municarent! , excommunicationis fententiam rer . Biarrot detnde , ut ctpti fuerint λ fpurio per totam Franciam promulgaret. Promulga­ imperatoris filio, ii qui fe in iter dederant. ta vero fententia, videns cardinalis imperato­ rem in fua malitia induratum, & adeo obftiG. C. ConriL hoc aano MCCXL. tribuimus 1 quia eph fcopi illi Romam ire juffi, vocabamur ad concilium gtao> natum , quod excommunicatione vilipenfa, nul­ r»lc, quod Grtgorii IX. litteri, anno MCCXL. datu info lo modo a fuo nefando propofito vellet refiltre : Aum fuerat in diem Dominica RefurrcAionu, anni info Îuofdam archiepifcopos ,epifcopo*, & abbates, quéndj”. G uper tam arduo negotio concilium habit urus, D CONCILIUM S1LVANECTENSE EPISCOPORUM REMENSIS PROVINCIÆ Pix fide Jacobo Prxneftino epifcopo cardinale , fed. apoft. legato, anno Domini MCCXL. Aeolus Mejens annal. Flood, lil. vjsi. ad E pont, legatus , petiit obtinuitque vlgefimam ann. MCCXL. Indiâus, inquit, Silvaneâas omnium redituum ecclefiarum , ad auxilium conventus epifeoporum provmcic Remenfis , pontificis. J ubi Jacobus epifeopus Prendimus , Romani AD ««g, <β9»#»*β9»<β8»'β#”β9·*β·β’β8,<β#”β9»’β><β9>,β®* ANNO CHRBTï AD SIL V A NECTE NSE CONCILIUM Pro vigtfima ecckfiafhcorxm redditxxm pontifici Antto m Gallia largienda, 1140. habitant. ADDITIO. A*. <>«·. TAB SiivâOeâenfi concilio pauca Labbeusex \epifcopxs cardinalis , apofiolica fedis legatas m Ex M··* JLZ Meycr ; aliquanto plura habet Joan. Ipc- Galliam mittitur , <7 congregate conalie apxd rhu in Chron. S. Bertini part. III. in Anec- SilvaneBam, aÀamuiwj prolatis tf eccltfits pro· **** * * dot. Marten, tom. III. pag. 7x1. vincia Remésfis, vigtfimam partem omniant rtIta vero ille : Propter negotiant terra fanAa tf etiam contra Albignfes » Jacobas Prmufimxs SYNODUS Ex Τα» n. CoxdL Bi* *“· ditxxm ad axxilixm fixmmi Pontificis obtimût ; fimiliter tf per alias Gallia provincias. WIGORNIENSIS Conftitutiooes Walteri de Cantilupo Wigornienfis epiicopi, in fynôdo fua, in cathedrali ecclefia promulgate» in craftino S. Jacobi Apoflolf, &ntx> Domini MCGXL. dt pontificatus 'fin 111. Tituli Cafituloeum. Bp. jÇaad ecclefia «·■ tradsmtne ad firment fine licentia epefetpi . I. De esntamentis fitarxm ecdtfiarxm. 31. ffnod rtligipfi tf clerki fcBentxr bofipitali3. De -apparata ecclpfiarxm dedicastdarxm .· tf tatem pro viribxs . fxi flare dAeant t» camellis. 33. De gui» , tf r*d clerici non interfint fico$. De confecration· coemeterii. tallii. Ne placita fmnlaria tf Ixdi inbmefii i* ca· 34 · Dr clericis ken^ficiatit pti nxerati fixnt. meterio fiant. 35· Dr iis f«i reliqnerint ecclefias tf folxm ce· J. De baptifme, tf ixibxs verbis laici, fi ne· note adificiis deftitxtxm. ceffilas compellat, baptùunt. 36. Qxod online clericxs frefxentct eccltfies me6. De confirmatione· nialixm. . Confervefio befiiaram ecclefiaram. ~ 37. De bénéficiât is, fti illiterati fiant. . Pnlfatio Campanella , fuûedo corpxs Demini 38. Ne clerici interfiat Indis inhomfiis. erigitxr. 39· Sacerdotes magnatxm non axdiant confieffio· Vt dévote occxrrant , cam Esecbarifiia de· nes eorxm vel. familia fixe fine licentia portetxr. epifeopi. 10. Ut aliqxod lamtn fit, tü fixerit Excbarifiia. 40. De iis fai falfixm tefiimoxixm perbibent in De libris tf vofiimentis. caafis matrimonialibxs vel in exbaredaDe fiacerdotibxs mmifirantibxs in eboro. tione alicxjas. Picari» religiofiorxm fagicientes fint vicariis. «3· De matrimomo. IJ. Dr tranfgrefforibxs matrimemi. 41. Qnod clerici beneficiati , non fint advocati, 16. Ut omnts cosfiteantar , fiaitem femel in me­ mfi in caifis propriis , vel domimrtme na , anttfixm comtnanicentxr. fxorxm. IJ. De confeffimibxs clerkontm. D43. Nxlle detxr clerico vel laico de garbis de· 18. De fxsfa/ facerdotes deceant fitbditu. cimarxm. ’P- De “ wdlîiiu extrente. 44 Dr decimis e^ptorxm, lena, tf cafeornm. 30. ^nod facerdotes, tf ceteri minifin alteris, 45· decimatio lana agnorxm tf velleram ab omnibns fpxrcitiis fint aliéna . fiat prafiente reBort, vtl ejxs mintfin. 31. De indnmentis clericorxm tf tonfnris. 4^· Dr deciims fini. 33. Dr invidia clericorxm. 47· Dr detentoribxs decimarxm. 33. Dr bxnùlitate clericorxm. 48. 4>xod religiofi efiendant titxlxm, f*0 pogidcnl 24. Qiod facerdotes nxlh modo fint pigri ad vi· decimas, infra terminant fiatxtxm. fitendts "firmes. Dr___________________ exKxtioae tefiamenti. IJ. Arcbidiacmi tf decani nihil exigeât a rr^E jo. De tefian^nte p^xpe^h 4. Î 4P- ribas m vfitationibxs. “· Λ 5*· 4£«ad “ reBor ecckfia.fi tefUtns deceffèrit , 345. Ne ftis facerdos bis in die celebret, nffi nemmxmiatiomm beate Marie perci, piat decimas tf alias frxBxs ; fi entem 37. Dr emptione bïadi creficmtis in terra. mteftatns, omnia bona fna fint in difpe· 38. Çnod facerdotes pre fepedtnra nibil acci­ fitiom epifeopi. , piant. 51· Dr terris dcfxnfiorxm imnltis. 30. Çwd paxperes nm compeliantxr ad offeren­ De facerdotibns·aliena ordinationis. dam cxm commxnicant . 54· De fefiis celebrandis . 30. Clerici nxllam reddant laicis compotationem. 55· Dr vieiliis circa corpora deficnilornm. Cmtcü. General. Tom. XXIII. K k 56. >*’ GMGCftim p. DC SYNODUS * * W ** fWMR. Π. IMP. HENR. IU. R. ANGL- <χβ J*6 5$. Quod imliens Cinfama nuUomodo nutriant A pro cujus uTa nihil exigatur ; unum vas ad·"··"*"— .. ANNO peecns Judaorxm. aquam benedidam. Ia majoribus amem ecdeCHRISTI ·>«·· 57« (ÿsd Cbrifiiapi «·■ recipiant res Jndaenm fits opulentis, fecundum arbitrium archidiaconi, vel officialis noftri, nifihsc forte redores i» eccltfis cuftodiendas. 58. Qtod Cbeifiianns rm committat Judxo peen- ecdefiarum adimpleverint t tuee omnia volu­ mus ampliari. Libro· autem, miflale, brevia­ niam, caufa meetuasedi ad ufuram. ■ ■ 59. De cereo Pafcbali. rium , antiphonarium, graduale , troperium, manuale , pfalterram , ordinale, in qualibet P R Æ F A T I Ο. ecdefia propria volumus contineri. Ecundum exhortationem Pfalmifl*, per an­ II. Dt apparata ecdefiarum dedicandarum itf^ti gelos congregandi funt fandi, qui Chrifti fian debeant i» camellis. teflamentum ordinant fuper facrificia , feeuntfai. ,, dum quod legitur in pfalmo . Congregate illi t Provideantque redores ecdefiarum, & pnefanffos, ari ordinant teflamentum efiu fuper fa- lati, fit majores, quod parais fint ecdefiefu* trifida. Per bos autem angelos, pontifices de-B ad dedicandum non confecratc , cum fuper Maiatb. >. fignantur, de quibus Malachias : Labia facer- hoc * ‘ dedica * fuerint requifiti. Annus autem & ­ detit cufiodiunt feientiam, & legem exquirent ex tionis dies ecdefiarum , que confecrate fue­ rint , & altarium, Ôc a quo confecratc fue­ an ejus. Angelus enim Domine exercitium efi. Sindi autem ifti, miniftri funt ecclefi* facra- rint , fuper feribantur altaribus evidenter. Nec mentorum, qui ad litteram, teflamentumDo­ laid flent in cancdlis , dum celebrantur Di­ mini ordinant fuper facrificia .* quos, ut con­ vina .· faiva tamen reverentia patronorum, fit fublimium perfonarom. verti tionem habentes in coelis, fandos efle de­ cet, hoc eft, juxta quod nomen fandi velhagios fouat , a terrenis adibus feparatos . Ab III. Deconfecratione coemeterii. hac congregatione fortaflis ortum habuit coiledio fynodalis .· hoc autem intendens, ut cre­ Coemeteria quoque, que corpora continent falvandorum, quorum multa jam pûrgata flodimus , ut quod figura| colkdio corporum, multitudinis credentium fit unitas animorum, lam fur glorificationis expedant, inhoneftum iidem ritus , fit religio {aeramentorum. Jux__ ____________________ credimus ________ brutorum__animalium fordibus deturta quod legitur in Adibus apoftolorum, fit in C pari .· propter quod praecipimus, quod honefte «· Ifde. 4. E£[ra s Cm^ngatus efi populus, qtufi vir wurr, claudantur fepe vd muro , canonice compellendis ad hoc faciendum iis , ad quos eorum rê Jnufalm . Ut autrin teflamentum pnediclaufio nofeitur pertinere. dnm per miniftros idoneos decentius ordine­ tur : patrum fit prsdeceflorum noftrorum veIV. Air placita facularia , C ludi intonefii in ftigiis inhsrentes, circa mores miniflrorum, fit fuorum exeeutionem officiorum , circa fa­ coemeterio fiant . cramen ta prsfata fit alia, qu* cleri decere cre­ Redoribus ecdefiarum etiam & facerdotibus dimus honeftatem , qu* fubfcripta funt, du­ inhibemus, ne ipfi in didis ecdefiarum atriis ximus ftatuenda. animalia pafcant, vel etiam intrare permit­ tant .* quod fi prcfumpferint, graviter fe no* CAPITULA. verint efle punsendos. Ad fervandam quoque tam coemeterii, quam T. De ornamentis fuarum ecdefiarum. ecdefue reverentiam ; prohibemus, ne in cœQuoniam igitur non in omni loco facramen· θ meter iis, vel aliis locis facratis, vel etiam alibi diebus Dominicis, mefcata teneantur , vel ta praedida tradantur , fed in loco, quem Do- Γ “ * ~ ' minus ad hoc elegit, in ecclcfia videlicet ma- iUnguinis caufie tradentur , nec ludi fiant inhonefti , maxime in fandorum vigiliis, & fe­ teriali : ut oflendamus nos diligere decorem lt is ecdefiarum .· quod potius in dedecus fan­ domus Domini , cum ipfo Salvatore noftro, dis cedere novimus, quam honorem; prefumqui vendentes & ementes ejecit de templo, proribus, & facerdotibus, qui haec fuftinuerint praecipimus, ut ecclefi* materiales ab omnibus fieri , canonice coercendis . Nec in coemete­ fpurcitiis emundat*, in coopertura decenti, dc riis cdificia, uifi forfan hoc tempus hoftilitaomni integritate fervat*, fecundum facultates tis exegerit, ulla fiant : & fi fada fuerint, fuas, decentibus fulgeant ornamentis : videli­ diruantur. cet , ut in ornatu altaris, in qualibet ecclefia fint tres albas , cum amidibus , & flolis, fic V. De baptifmo , tf puibus verbit manipulis, duo fuperpellicia, & due rochet*, laicis, fi nateffitas compellat, dux cafulz, duo paria corporalium , quatuor baptizent. linteamina benedida , du* pali* altaris, duo p calices argentei in majoribus ecdefiis; fic ter­ Quoniam autem a baptifmo falus noftra ce­ tius flanneus non benedidus , deportandus ad pit initium, de quo prophetavit Zacharias, di­ infirmos; duspixides, una argentea, vel ebur­ cens : Erit fetu patent domui David in ablatio- Zdbar.it. nea , vel de opere Icmonitico , in qua bofti* conferventur ; alia decens & honefla, in qua ne peccatorii, tf mnfiruata .* hoc eft , peccati adualis, & peccati originalis, quod per menoblate reponantur, du* phial*, una vinaria, flrusm defignatur .* quod fiquidem , ficut dc alia aquaria; unum par candelabrorum, unum thuribulum , unum chrifmatoriura decens fic mcnftrua, contingit invitis. Ab illo fumentes hooefl^m ; dus cruces , una proceffionalis , exordium , practpimus, quod in qualibet ec­ clefia baptifmali, fit fons lapideus decentis am­ alia ad officium mortuorum, unum vexillum, unum velum quadragefimale, unum facrarium plitudinis , flt profunditatis : decenter etiam coopertus, in quo pyvuli baptizentur. Quia, immobile, una lanterna, fic duo tintinnabula ; fecundum quod legitur in concilio domini feretrum competens ad fcpulturam mortuorum, O * S 'V f'-l “TS” W I G O R N 1 I NS I s; 2KÎÎL :*« ’ ΛΝΜίΓ'θ ’· **£*'* ***“ apoftolica, quidam diaboli-A auuJfi c* fr*ud® decepti, vana pericula formidantes, VII. Confrvetio bftun* eeckfitru*. JjJJ» «>,·. fabbato fanâo ante Refurreâionem Domini, Qpia vero pugili non fitfficit robur ad bd*’** * 5**"**?. * (abbato ante Penteeoften , diebus videlicet ELuTTu. ad baptizandum ab ecclefia folemniter deputaIum, nifi dcviaticum habeat, quo (uftentenir; hui «m. tb , fuca ib diebus non permittunt parvulos illud dulce viaticum dc pignus noftra redem­ ••»r· Vid· baptizari .■ prxeipimus fecerdotibus, quibus cuptionis, dc pretiofum corpus fuum dc faagui*’ ra parochialis incumbit, quod (obditos fiios ab nem, ad noftram fuftentationem » Chriftus re­ liquit in terris.. Hoc eft igitur (aeramentum, hoc errore , crebra predication* ftudeant re­ vocare .· doceantque fubditos fuo* formam ver­ omnem fiipercelleas venerationem, quod taoborum, qua baptizare debeant parvulos fisos, tum debemus, pro noftra parvitatis modulo, fi forte ncceflicas emerferit baptuandi, ut ba­ totis viribus venerari. Circa fpecies, quas exiptizent, fcilicet hb verbis, in lingua qua no­ Sntur ad hoc facramenram, quod piae recorverint baptizare : ut videlicet nomen expri­ tionis * VZ.. praricceflbr nofter ftatuit inpri- · «numant baptizandi, quod dicaTuiPtizans : Égo ma conftitutionc , approbantes, dc verba ca- CMCOR.US W1GOR NI ENSIS. S)l vita, vel aftibus forte difeutiendum ; ad epi-A obfervatio decalogi ncceftaria eft fidelibus ad· CHRISTI ifOPum deftinentur » Pro fur difcfetionis arbifalutem: exhortamur in Domino facerdotes , ,M„ trio, puniendi . Supcrllitiofas etiam fontium Ac paftores animarum, ut Iciant decalogum , id eft,decem mandata legisMoifz,quz popu1 adorationes , & populorum colleftiones apud Gerne , Ac apud fontem Kollz, juxta Gloverlofuo fibi fubjefto frequenter przdkent.Ac ex­ ponant . Sciant quoque quz lunt feptem cri­ niam, Ac in aliis locis fimilibus, quoniam ex hoc animabus fidelium multa novimus pericu­ minalia , quz populo przdiccnt fugienda. Sciant etiam faltem fimpliciter vit. eccicfiaftica fala provenitte , per facerdotes vicinos przcipi­ mus prohiberi : & , per fubtraâionem panis cramentaquz funt .' Habeat etiam laltem quilibet eorum fimplicem intelleftum, fecun­ bencdiâi, & aquz bcnediftz, coerceant cos , quos in hoc de cetero noverint deliquifte. dum quod continetur in Pfalmo, qui dicitur, Qiicumque vult, Ac tam in majori, quam in XVI. Vt amnes confiteantxr, faltem fcmcl minori Symbolo ; ut in his plebem fibi com­ mittam noverint informare. Ut autem fciant i» nw , antequam communientur. facerdotes, quorum aliqui funt fimpliçes, pro Quoniam autem , omnis ztas hominis ab B quibus deliftis , fuperioribus funt pœnitentiz refervandz; fciant autem parochianos fuos inadolelccnua proclivis eft in malum, accidit ftruere quomodo debeant confiteti , necnon Ac etiam, ut poft hzc omnia deorfum vergens , eorum confeientias perferutari . . . tidioncs , humana fragilitas decidat in peccatum ; proAc diverfitates, quia non fanat oculum , quod Eter hoc invenit, Ac concedit nobis milcratio livina remedium, pernitenti* videlicet facra­ fanat calcaneum ; quemdam tradaiuin dc con­ mentum , qua poft lapfum refurgimus, qua fettione fecimus , quem iciri ab omnibus capelvctuftas poft baptifmum deleta reverfa repelli­ lanis przcipimus, Ac etiam obfetv.iti in contur , Ac novitas perdita reftauratur. Hoc au­ fettionibus audiendis, quia longum clTet, ip­ tem facramentum ,Λ quanto majoris eft mifefum in przfenti fynodo publicare. titionis beneficium, tanto magis eft ab omni­ bus carius ampleftendum· Przcipimus igitur , XIX. Dr imilione extrema. juxta noftrorum ftatuta majorum ,ut femel ad minus per annum ftudeat quifquc fidelis omnia Qua vero, ficut Dominus in evangelio tcpeccata fua diftrifta Ac dilucida confettione de­ ftatur , no» fanii, fed mele hebent ibut opu< ejl Maitb tegere; ne, quod abiit, in i examinationis ex-Cmrd/ca; caroque quibufeumque fulta remediis, tremz judicio, corahs angelis Ac archangelis femper tamen ut mortis debitum vergit inocDivinis publicentur . Moneantur tamen fidecafum ; conceflum cft exeuntibus corporalis les, per annum pluries confiteri : ut videlicet alienationis remedium , & remiflio peccato­ faltem in tribus praecipui» folemnitatibus, Na­ rum; que fola datur, (i forte non expediat tivitatis Domini , Palchz Relurrcdionis , Ac aegroto corporaliter relevari: facramentum , vi­ Pcnteco/les. delicet unftioms extreme , quod eflcftum du­ plicem, Jacobo teflante, confequitur in zgroXVII. De confeffionibus clericorum. tis . Propter quod, hoc facramentum , cum alus dignis, decet miniftros ecclefue, cum ce­ teris fidelibus venerari : & ad hoc exequenVolumus autem , ut ad audiendas clerico­ rum confcftiones, certi deputentur in fingulis dum, facerdotes promptos ad zgrotos proce­ dere , horis quibufeumque fuerint accerfiti . decanat ibus confefTores, quos in przfenti fy­ nodo , per iplbs eleftos volumus nominan . Sacerdos enim, qui fc pigrum exhibet in vifitand s infirmis , cx quo quandoque forfuan Injunftiones pœnitentiarum , quz ex cupidita­ tis radice procedunt, exécrantes, ne fiant di- □ accidit, quod zgrotus abfque conlettionc , fic ftriftius inhibemus; ne videlicet facerdos MifDominici corporis & (anguinis perceptione de­ fas , tricennalia , vel annualia per ipfum fa­ cedit , expers etiam unftionis extremz, perniciofum fe, & non folum inutilem exhibet fubcienda , vel oblationes ab ipfo recipiendas , prêter certa tempora ftatuta, fubditis luis in­ ditis: Ac tantam ejus incuriam, per nos nove­ rit condigna pro viribus, animadverfionc plejungant, ne potius pecuniam, quam animarum ftendam. Sunt autem quidam, ut audivimus, falutem querere videantur. Et qui fuper hoc convifti fuerint , vel confetti, pro fuperioris ?ju« poft perceptionem hujufmodi facramenti , arbitrio, puniantur.Quod fi peccatum iterent : anitati priftinz reftituti, nefas reputant , vel uxores fuas cognofccre , vel carnes comedere , vel ab epifeopatu penitus expellantur, vel fe­ cundum ejufdem fuperioris arbitrium , gravius vel etiam aliqua ratione, nudis pedibus ambu­ puniantur . Nec aliquis facerdos , qui paro­ lare. Horum autem errorem, utpotc doârinz fanz contrarium, exeeramur, At eos excom­ chiam regat, tricennalc recipiat laciendum . Quod fi receperit, duplum, quod eius recepit, municationibus & monitionibus duximus corri­ gendos: quia feno abfeindenda funt vulnera , operi Wigorniz ecclcfiz lolvere compellatur . Quod (i forte voluerit aliquis alii confiteri , E quz fomenta non capiunt ccclefiafiica coerci­ tione; fi neccfle fuerit, per facerdotes eorum, Stn proprio facerdot i, petita ab codemmoab erroribus revocari .Quidam etiam abhorrent e licentia , non negetur. Dum tamen facerdotiper affectionem alicujus facerdotis dilcrcti hoc percipere facramentum, quod hoc fibi vix conftiterit, quod ei conlcientiz fuz vulnera in ipfo mortis articulo, fuftmcnt cxhbcri : propter quod forfan accidit, quod ejus exper­ patefecit, alioquin pro non confctto teneatur. tes plurimi ab hac luce lubtrahuntur. Contra XVIII. De quibut facerdotes dxear.t fubditot feot,, hunc igitur errorem, cum aliis, eos per liccrfunt criminalia peccate , AT ut fetant dotes iuos, & przdicatores alies, cicbris ex­ hortationibus przcipimus przmutmi. orationem Dominicam, Û* Sjmbtl-cm . Sciantque facerdotes quz exiguntur ad vers conieflionis pœnitentiz lai ramentum. Et quia XX. r , GftEGOfUUB P. IX C h Y I ΚΙ ΓΜ η M D LS II U S 3 FRIDfRtC IT. IMF. HENR. HL R. ANGJL Acompofiti fint,etiam aliis maniueti, nec etiam--' — a fubdiiis decimas , nec alia , quae debentur CHKfsn XX/meritet t & ceteri miniflri nlterit, ■ >,·. th tteniheu fatreitiit fint eriieni. eifdem, per iram , que jxflitieun Dei m· sprrat«r, aut turbulentiam exigentes, aut erro- 7^4, i,, res eorum jufto diftriAius corrigentes. Nec ta­ Qponiam autem etiam facramenta legis an­ tique, qur tamen facramenta proprie nott di­ men prohibemus, quin illos, quos Dei timor cuntur, non per quoslibet, fed per Levitas , a malo errore non revocat, ecclefiaflicecoer­ ceat feveritas dlfctplin* . Nec arma portent & Levitici generis homines traftabantur : mul­ to magis facramenta nove legis, qux non fo­ clerici, cum hoc clericalem non deceat hooelum ficut illa figurant, fed faciunt quod figu­ ftatem, nifi fbrfim arma defenfioms, cum hoc rant , non decebat per quofeumque tratta- Dcccflitas exegerit evidenter . Invafores autem ri: Propter quod, neceflarium fuit facramen proprii juris, aut alieni, manu annata duriftum Ordinis, ut ordinati fcilicet prodiftum fime , fiiperiori· arbitrio decrevimus punien­ fibi debita, ordinent facramentum.- qui quidem Domini- dos. Per judicem enim, fua, vel ....... co g«*gi pmpofiti , ficut dc ordine procel- five jus, five pofleflionem, juftum eft qucmlilunt, converfatione faofta debent ceteris pro- B bet adipifei . Unde , quas fuper hnc ftatuta minere . Cupientes igitur miniftros facrofunt, firmiter volumus obfervari. mentorum noAri temporis ab omnibus fpurcitiis efle alienos, ejus exemplo, de quo legiMelecb. i· tur in Malachia, fuad Jedehit ctêfinru, êTrwao»- XXIV. Sfad faerittet ntdlo mede fint figri ei vifittnitt i^rmti. imu etrgcntm» , t/ p^gthit filiet Levi : circa mores eorum, dc oficia, prohibenda duximus, dc ftaruenda , que diftridis capitulis inferius fubfcribuntur, Quoniam autem, poft primorum lapfumpa­ rentum, pofteritas eorum, pro magna parte , decidit in furorem : cujus equidem furoris haec funt figna , quod os aliena loquitur , dc quafi XXI. Dt tnietmtnlii clerictrttmb tmfais. nttsil de p. . . . quod pretiofa fua, propriam videlicet animam, vili venundat pretio, ftudioNe igitur clerici dc fuperbia fint notabiles.- feque quasrit, unde fe perimat, denfum cooprocipimua , ut , juxta ftatuta conciliorum , tea fe lutum turpiter congregando, vincivit dc pannis feriris , aut viridibus, aut rubeis non conflruxit vincula mandatorum cum Dei fautantur , nec frenis, nec fellis, aut calcari- C piemia. Ut autem, juxta confilium lapientis, bus, aut phaleris aliis aureis, aut deauratis ; non acedientur in ea, quos quafi vigiles *, opor­ nec crines, nec comam nutriant, fed decen­ tet alios................. gladio promunirc.* procipiter fic circulariter tondeantur, coronam haben­ mus, ut difeurrtnees; fufcicent amico· fuos , tes decentis amplitudinis, fecundum quod exe­ feftinantes, hoc eft, horis debitis, fibi fubdigerit ordo, quo fuerint infigniti. Cappas etiam tos, pro quibus apud diflriftum judicem fpodeferant claufas facerdotes, fit perforatum ha­ ponderunt, folem in Divinis obfcquiis ad bebentes , ubique, & non amplius utantur heri- nedi&ionem provenientes. In vifitandis infirmis galdis: ceteri vero curam animarum habentes, impigri igitur fint, diebus dc horis,quibufeummaxime in ecclefia, & coram praelatis fuit , 3ue fuerint evocari. Quod fi torpendo, vel fit in conventibus clericorum , fit ubique in ormiendo neglexerint: gravi fe pervigiles no­ parochiis fuis , fecundum quod in concilio verint ultione pleftendos, ut acedie vitium in Londonearum nofettur conftitutum . Quod fi eis penitus relegetur. fecus actum fuerit, tam ipfi, quam archidiaconi, qui defides fuerint io hac parte corre­ XXV. ^rchidiaeeni tf decerni nihil exigent ctores, fe noverint peculiariter ad ptos ufus , D λ rtilerthni in vifitttienihne. per epifeopum puniendos.- beneficiatis fcilicet in decima parte proventuum redituum fiiorum, Quoniam autem horrendum eft ipfos idolâ­ fabrics Wigornis ecckfis tribuenda, irrefratres effe, quos in fine decet & oportet alio· gabiliter per epifeopum puniendis. Clerici ve­ informare : illud exeerabile vitium, avaritiam ro non bénéficiât i, qui reprehenfibiles fuerint videlicet, quae idolorum fervitus nuncupatur , in tonfura, nec ad fuperiores ordines, nec ad omnes in fe derici ftudeant extirpare, fic exem­ beneficium admittantur , quoufque per tantum plo majorum , minores ftudeant declinare . tempus geflerint tonfuram competentem, quod Quia igitur non filii patribus, fed patres Eliis videantur protcriti temporis Icandaium redethefaurizant : praecipimus archidiaconis, quod mifle. a fubdiiû fuis nihil pecuniae extorquere prrfumant , per injuriam ; fic in iifitationibos fa­ XXII. De invidit clcricerneee. ciendis , ftatuta conciliorum Lateranenfis , Oronte, Londonearum, vigilanter obfervent , Quum autem offa -ccclefic — — .... omnia _.-------------------------debeant in fuis videlicet offici is exercendis: dc ftatutum clerici efle, in quibus robur ejus eife debet , ^eveftionum numerum non excedant.* nihil etiam qui dum confringuntur, juxta Pfalmiftam ' ~ ,ex­ exigant, vel recipiant pro chrifmate, vel oleo probrant inimici , oflium autem putredo fit tribuendo . Litigantibus coram ipfis liceat a invidia , quam ab ipfis cupimus relegari, ut lite per concordiam impune recedere, dum ta­ aliorum bonis non invidere, fed potius ftudeant men lis fit talis, in qua compofitio , vel trangraiulantcs congaudere. faâio fit permifla: ncc fubdiros fisos excom­ municent , nifi trina, & canonica monitione XXIII. Dt humiliate clcricerttm. promilfa Decani etiam pro miffionibus cleri­ corum , in pofleflionem ecclciiarum, in quibus Ut exhibeant & oilendant fe vercs fcholares fuerint per epifeopum inftituti, nihil omnino ii. & difcipulos Jefu Chrifti, dicentis.- Dijciti t recipere, vel extorquere profumant. Nec arnet, λ miris fan , tJ httmilu terde : fit in chidiaconi, ncc eorum miniftri, officiales vicis ornata tranquillitas animorum, ut fe ipfis delicet, aut decani, vel etiam facerdotes, in P*· j)j WIGOUNIENSIS FftlDERJC. Π. IMP. HSNR. ΠΙ. R. ANG. 13· ’parochiis fuis, pecuniam recipiant pro crimini-A lis. Qux ne dc cetero fiant, totis viribus pro- —1 ■ ΑΜΝΟ mis celandis, & omnino fupprimendis, vel re- hibernus, ANNO chrvti mifluss puniendis. Quod fi decani, vel facer* CHRISTI XXVIII. Qud fecerdotet pro fepxltmn "" dotes fecerint : ab omeiis amoti , gravius pu­ niantur. Arcbidiaconi & restores ecclefiarum, nibil nccipixnt. dc vicarii perpetui, relinquantur epifeopo pu­ niendi . Apparitores etiam decanorum , fi cri­ Sacerdotibus etiam diflriâius duximus inhi­ mina celaverint, per officialem epifeopi gravi­ bendum, ne pro beoediâionibus nubentium, ter puniantur. Volumus & quod apparitores, vel fepultura mortuorum, vel aliquibus omni­ per officialem noftrum , dc archidiaconpm eli­ no (aeramentis, aliquid exigant a fubditis.vel gantur ; quoniam apparitorem fidelem efle opor­ extorquere prxfumant . Pias tamen fidelium tet, cujus tcftimonio creditur , ficut duobus confuetudioes, quas fponu- fervare voluerint , teftibus, in citationibus faftis, judici nunciandis. nolumus impedire. XXVI. Ne qnii fixeerdeebi/ in die celebret, nifi neceffitm boc exigit. B XXIX. Qned peutperee non compellentxr ed oftrtndnm, cxm cemmxnicent . Prxcipimus etiam facerdotibus, ficut praediAudivimus autem quidem , quod merito cre­ Hum eft, ne Miffas a fc faciendas, vel obladimus reprobandum, quod quidam facerdotes tiones recipiendas injungant, nec in eadem parochianos fuos, cdfc communicant, offerre Miffs, plura cantent officia: quod fapit dtfo- compellunt; propter quod fimulcommün icant, nat avaritie vitium manifefte. Nec etiam plu­ fic offerunt ; per quod venalis videtur corporis re* Miflas unus facerdos celebret eadem dic , & fanguinis Chrifti hoftia pretiofa. Quod quam nifi vd die Natalis Domini, fle die Pafcbx , exeerabile fit , nullus ambigit lanx mentis . cum hoc, propter tenuitatem ecclefix, pauci­ Hoc igitur avaritix horrendum vitium iuterditas exegerit facerdotum ; vel cum corpus pat­ cimus, & exeeramur. iens fuerit tumulandum, vel ingens neceftitas id poftulat evidenter. Hoc autem inrelligimus XXX. Clerici nxlUm reddent leicit faciendum in ecclefiis, quarum non abunda­ COmpXtetiontm. verint facultates. In aliis enim , qux opulente fuerint, dc parochias habentes diftufas , pluresC Quum autem non deceat clericos laicis, de prxcipimus conftitui facerdotes dc clericos, utpropriis aftibus reddere rationem; firmiter inhi­ Ste diaconos dc fubdiaconos, fecundum eccle- bemus , ne clerici bailivas accipiant, per quas ; facultates: dc, fuper hoc per archidiacoad reddenda ratiocinia laicis obligentur, nec nos dc officiales noftros , nifi hoc forte redo­ caufam fanguinis traitent, nec traâandis in­ res ecclefiarum celerius exequantur; volumus terfint: nec de exeeutione fervorum, litteras dc prxcipimus ecclefiis provideri. Accidit enim fenbere, vel difeare prxfumant. ex hoc, quod merito reprobamus, quod dia­ coni fcilicet quandoque confefliones audiunt , XXXI. Qmd ecclfix ur tredemtttr ed firmem , «C alia tradant facramenta, qux folis facer­ fine licentin epifeopi. dotibus funt commiifa-.quod ne de cetero fiat, diftridius inhibemus. Sacerdotes etiam, dccle­ Prohibemus etiam, ne ecclefix dentur ad rici miniftrantes in ecclefia, non exiliter , ut firmam, fine noftra licentia fpeciali, nec ul­ haâenus, fed fufficienter per illos quorum in­ tra terminum in Londonienfi concilio conftiter eft, de _____________ bonis ecclefix __________ fuflententur, mode- tutum , caufis propter quas hoc fieri debeat , ------, „ , --------randa per epifeopum , vel eius officialem fu- θ per nos approbandis, vel reprobandis, fecunftentatione , fi necefle fuerit, habita ratione dum quod viderimus expedire. Qyoniam autem facultatum ecclefiarum, & idoneitatis miniftranavarum eft, in ufus profanos convertere, qux uum in eifdem. In ecclefiis autem, qux vici­ Divinis funt obfequiis deputata: prohibemus , nae funt fcbolis civitatis, vel caftrorum, aqux ne redditus vel fruftus poffeffionum, ad eccle­ beoediâx deferendx fcholaribus tribuantur . fix iuminaria dati, in ufus alios convertantur. Qpooiam autem , juxta querelam prophète : Quoniam, ut audivimus, non folum clericos ΓΙτμι. «. Difperfi funt lopidff jenBxxrii , fit cepite vnnusws fxculares, fed religiofos & regulares, avaritix pUrmraw, clerici videlicet, per turpes quarftus peftis invafit, ut taoquam negotiatores prxeipui, negotiis le fxcularibus immifeeant impu­ dt mercimonia , in capite omnium vitiorum : denter; utpote mercimoniis, & firmis manenegotiationes omnimodas clericis inhibemus , Tim, v qula fecundum Apoftolum, nemo Deo militem, riorum , vel aliarum pofleflionum ab abbate negotiit fmxletribm fe debet impltcore. Quoniam fuo, vel priore, vel etiam ab aliis receptis ; nos, taoquam horrendum in eis hoc vitium autem turpius hoc vitium committitur a religiofis, & non fine fcandalo plurimorum: hoc virantes, exeerantes, fie & ieJo aelo religionis , a fle ttu ftudio ___ juftiE tix perfequent cj , diftriûius inhibemus, ne ta­ ipfis diftriftius decrevimus inhibendum. lia de cetero , per religiofos aliquos, aliquate­ XXVII. Dt emptione bledi crefcentie in terre. nus attententur. Hinc autem confequens eft , quod crimen fugiant ufurarum : quod , ut audivimus, & dolentes referimus, facerdotes etiam circa mu­ tuum, & emptiones bladi crefcentis in terra, ad totius cleri dedecus, fuarumque prxjndicitun animarum, committere non verentur , vendentes tempus, quod Dominus voluit cun­ ilis efle commune , vilius ementes, & carius vendentes , pro dilaiionc temporis non vena- XXXII. reli&itf, ύ clerici feffentnr bofpitelitetcm, pro wribtu finie. Prxcipimus etiam, ut omnes clerici, & ma­ xime religiofi , fe&entur hofpitalitatem, per quam quidam placuerunt angelis hoipitio re- Hcbr. ceptis: & fint bofpitales, pro fisarum viribus ·■ P« facultatum,- fit hoc line murmure, juxta doftrmam beati Petri; quia, telle feriptura ,dul ce 337 CREGORIÜS P. IX SYNODUS FMDER1C. Π. IMF. HENRIG HI. R. ANG- 33® 'ce verbum melius eft quam datum · Illo· au-Aftitutom. Quod fi forte diu talem non tenueANNO tem hofpitio potiffiine recipiant, quibus ùve rit ecdefiam , aliquid tamen de bonis ejus CHRISTI receptis, five repulfis, nihil fe fperet, ve! ti- ad *J hoc ratione :------------J----------------“u:-------:- ­ previa deputetur, *habita ratio ne temporis, quo pr«fuit ecelcfi* memorat*. meat, illum recipiens, vel repellens, ab ho­ Qpia vero multa fitnr, qu* clericali honcftatt mine retributionis vel moleftis recepturum. conveniunt, qu* longum eflët difufe tradarc; qu* fubfcripca funt, prohibenda duximus , fic XXXIII. Depda, êr pmd nullus clericus interfit per archidiaconos diligenter inquiri, qualiter fe caxvocativuhets, qun vocantur fcat ailes. in his habeant fubditt fui.* pro quorum faluQuia vero per gulam, mors noftra fumpfit te, llatnenda duximus fic prohibenda fubfequcn· tia, cum pnemiflis. exordium, fic tota cft Ad* pofteritasncceffila­ ti mortis addi&a; maxime clericos decet a cra­ XXXVI. Çettd nullus clericus frequentet pula fit ebrietate totis viribus abftinere. Unde ectiqfiuj momaiiunt. prohibemus, ne compotationibus, qu* vocan­ tur fcotalles , vel aliis inhoneftis » pmfumant aliquatenus interefle, ucc tabernas exerceant .B Prohibemus igitur,ne aliqui clericorum,fine Ut autem a talibus fiibditos arceant, fic dili­ caufa rationabili, ecclefias monialium frequengentiam adhibentes, przdidasfcotalles fit alias tare ptsfumant: nec etiam aliquis clericus , compotantium congregationes , ex parte Dei vel laicus , in domo fua concubinas teneat fit noftra, firmiter inhibentes, fic fe habeant, clericorum: fic ubi funt concubinarum rece­ fit fubditos fuos fe habere doceant; ut qui fue­ ptacula , per archidiaconos volumus inquiri, rant per immoderantiam fauciati , medicinali ut receptatores gravius puniantur . Nec diftis parfimoniz ftudio reformentur. Quod fi tranfconcubinis , in teftamentis clericorum, juxta greiTi fuerint, ab officio fufpendantur. concilium Oxonienfe, aliquid relinquatur t quod fi przfumptum fuerit, irritum habeatur. Nec XXXIV. Λ derieis bénéficiais, qui uscorati etiam aliquis clericus, vel laicus in domo fua funt, & de inconvenientibus. teneat mulierem, vel confanguineam fuam , vel aliam, de qua merito valeat finiftrsfufpiQuia autem circa luxuriam , fic continen. cio fuboriri, tiam clericorum, quos a fe tante fpurciticvi­ tium cupimus relegare, nihil novum duximusC XXXVII. De bénéficiais, qui illiterati funt, ftatuendum .* fed volentes, pro viribus , fuper hoc conciliorum ftatuta fervarc : precipimus Qpia vero non decet illitteratos, ficinfcios, archidiaconis fic officialibus noftris, quod dili­ officium fibipaftoris,contra falutem propriam, genter inquirant, an aliqui eorum fuerint uxo­ rati , vel concubinas publice tenuerint io do­ ufurpare: dcnunciari nobis volumus per archi­ mibus luis, vel alibi, per menfein , poft Lon- diaconos fic officiales noftros, qui funt resto­ res ecclcfiarum, vel vicarii, qui magnam ha donicnle concilium promulgatum: ut poenam, bent infufficientlam litterarum: fic an aliquis in eodem concilio ftatutam , ttanfgreflbribus infligamus. Sciantque redores ecclefiarum, fic reftor ecclefiz, vel vicarius non fit in ordine , quem commifta fibi cura requirit, cum firmi­ vicarii, ic graviter puniendos, fi fcienter lu­ xum ecclefiis luis faciant ddervire. Ut autem ter eos prius praeceperimus ordinari . Et quia clerici fornicatorestam in concnbinariis, quam przcepimus, quod reâores ecclcfiarum ad or­ in fe ipfis graviter puniantur: przcipimus, Ut dinem , quem commifta fibi cura requirit, fe facerent promoveri ; fic nonnulli , cum fuapublicis clericorum concubinis, nec panis be­ nedicius , nec aqua bencdtâa, nec pacis ofeu- Drum, fic fubditorum fuorum animarum pericu­ lo, fruftusfine noftra licentia diu perceperunt, lum concedatur. Sciantque facerdotes, qui fecus egerint, fe graviter puniendos, vel ab of. extra facros : licet ad reftitutionem omnium ficio fufpendendos. frttduum, fine noftra coniciemia taliter perceptorum, tanquam invafores, ex debito te­ neantur: mitius tamen cum ipfis agere cupien­ XXXV. De hit, qui reliquerint ecclefias folum illarum, udificiis ae/iilutum . tes, qui jam per fufeeptionem ordinum, pro parte vitium hujufmodi redemerunt, panem Qu'a vero, turpiter per aliquos diftrahitur fruchtum fuorum, per noftrum arbitrium, piis decrevimus uiibus erogandam ■ Illis autem, qui patrimonium Jefv Chrifti, qui ecdefias fuasfic contra conftitutiones noftras, fic fandiones ca­ folum illarum zdificiis deftituta relinquunt, fic nonicas, ad facros ordines ha&enus afeendere jn feodo laico domos zdificant, in quibus , collo- collaris · jbi forte concubinis eorum, valeant contempfenint, adminillrationcm fruituum exi­ gent ium interdicimus, & perceptionem futuro­ liberius lafcivire: prohibemus, ne in folo lairum , quoufque gratiam noftram invenerint, fic cali , domus aliqux de bonis ecclefiz conftituantur, nec in talibus zdificiis, aut aliis lai­ E faltem, ad facros ordines fe fecerint promove­ ds , fruiius ecclefix colligantur, nifi forte hoc ri .- fi decreto noftro reftiterint, teneri etiam volumus de przceptis . Et quzratur , an in exegerit neceftitas manifefta : fed in folo eccle­ omnibus ccclefiis, canon Miflz fit rite corfiz , juxta facultates ecclefix ipfius, reftor illius reûus. zdificet competenter. Ad quod faciendum, fi neceftc fuerit, compellantur, nec alicujus ec­ XXXVIII. Ne clerici interfint ludis inbonefiis, clefiz terra libere laicis ad firmam aliquatenus concedatur: nec etiam frudus ecclefiz aliquo Prohibemus etiam clericis, ne interfint ludis modo vendantur, antequam colligantur.Quod inhoneftis, vel choreis, vel ludant ad aleas , fi forte vivens non fuerit exeeutus de bonis vel taxillos ; nec fuftineant ludos fieri de rege ejufdem defunfti : per commiflarios ejus, vel & regina, nec arietes levari, nec palzftras pu­ archidiaconum effeftui mancipetur, dummodo blicas fieri, nec gildales inhoneftas ; fic przck longo tempore tenuerit beneficium edificiisdepue, WIGORNIENSIS >π·. r >9 GREOÔRTO FRIDERJC. f 4° ,n P. IX w a\>k/sxrvicrM;>|3. ngj^R, UI<Π-R. ΓΜΡANG. J pœ , mercatorum peregrinorum, quai omni. cerdotibus , ne fint advocati in caufis , nifi — — no fieri prohibemus: per que, multa novimus forte pro le, vel pro «cclefiis luis, vel prodo- AWO pericula provenifle. Vicarii autem in ecclefiis minis luis, vel pro miferabiiibus perforas. Nec fuis omnino refideant, omni occafione cédan­ etiam ad poftulandum aliquis admittatur, qui te. Kcrtorcs etiam ecclefiarum, fine licentia de domicilio, vel origine noftrc jurifdirtionis epifeopi, nullatenus fe abfentent: qui, fi ab. fuerit, nifi noftras litteras teftimoniales exhi­ fentes fuerint, ad relidendum compellantur , buerit , quod fecundum conftitutionem domini authoritate domini Paps, & noftra. Si feab* legati, prsftiterit juramentum, quod in cau-. fentaverint rertorts fine licentia noftra, quar­ fis, quarum patronatus extiterit, patrocinium tam partem frurtutun eifdem decrevimus fubfidele prxftabit, non ad differendum , vel au­ trahendum, fit pauperibus parochianis, ac aliis ferendum alterius partis juftitiam, fed adeaupiis ufibiis, per illos, quos deputaverimus ad fam clientuli fui, legibus utendo & rationibus, hoc, erogandum. Et, ut tam rertores, quam defendendam ■ vicarii relidentes, tcftimonium habeant hone* ftatis: volumus, quod redores, capellanos paXLIII. Nulla det clerico, vel laico, rochiales de cetero fecum teneant in hofpi- B de garble decimaram . tio, & in menfa', & ut ipfis peccandi per hoc , & malevolis fubtrahatur occafio detra­ Statuimus, ut nulls garbs dc blado deci­ hendi . mando, alicui pro fervitio, vel aliquo modo Statuimus etiam, quod de cetero , per aralio dentur, antequam decimentur: vel fi dachidiaconos, vel decanos, propter deliâumrets fuerint, fub interminatione anathematis , âorum , vel vicariorum ecclefic, a Divinis prxcipimus computari. Et de negotiatione vel officiis nullatenus fufpendantur : dum tamen artificio ecclefix illius parochis, in qua do­ per bona fua, vel pertonas coerceri poterunt micilium habet, decimas det, licet in alia pa­ rochia negotietur , vd artificio utatur.* nifi competenter. manfionem diutinam in parochia fecerit alie­ XXXIX. Sacerdotes «eagnatetm non audiant na, tunc enim lucrum fuum pro rato tempo­ tvnfeffiancs earn* vel /<«"v»fia fi* ris decimabit. licentia rpifeopi. XLIV. Dc decimis agnorttm, Una,& cafeor.sm. Prohibemus etiam , ne altqu:s facerdos, in C capellis magnarum, quantumcumque fir, libe­ re Divina celebrare przfumant, nifi nobis prxfentatus, & admiflus, nec ipfe confeffiones diâorum magnatum audiat, aut familic eorumdem, fine noftra licentia fpeciali. Et , fi qui fortaffis exemptos fe dicant a jurifdiftione no­ ftra, privilegium exemptionis fus, quo ferven­ tur , nobis exhibeant incunâanter. XL Ζλ· iis qttifalfx* teftimonitc* per bibent in caefis matrimonialibus, vel in exbarcdatione alicttjets. Cum decimarum confufio provenientium de lana, agnis, & caleis, ecclefiarum rertoribus amodo contentionis occationem generet : fta­ tuimus, quod tu quacumque parochia per to­ tum annum fm-rit ovile ovium, licet oves pa­ rochia; vicine limites tranfeant , ad paicua quxrenda, illi ecclefix, in cujus parochia cubaverint, decimx tribuantur. Quod fi conti­ nue cubant in una parochia, & continue pafcant in alia : inter ecclefias decima divida­ tur. Idem & quod de ovibus, de vaccisduximus ftatuendum. XLV. Qaod decimatio lana egnoram & velleram Statuimus etiam, ut qui, pecunia corrupti, falfum depofuerint teftimoniuto , & fuborna-^ fiant prafente rtfhre, vel ejas miniftro. tores & compofitores, prxfertim in caufis ma­ Ut autem in noftra dicecefi uniformis fit trimonialibus, vel cum in exheredationem ali­ prxftatio decimarum, agnorum, & vellerum. cuius agitur, a perhibendo teftimonio , tanquam infames, necnon & a ceteris artibus le­ & ut laicis fubtrahatur occafio malignandi . gitimis ecclefiafticis, repellantur. ftatuimus, ut praefente re&ore, vel ejus miniftro, fiat decimatio prxdidorum. Quod fi lai­ XLI. Picaria religioforxm fitficientes fini ci ad hoc induci non poffunt .* ad hoc fa­ ciendum, per cenfuram ccclefiafticam compel­ vicariis . lantur. Prxcipimus etiam, quod viri religiofi vica­ XLVI. De decimis fami . rios przfcntent ad ecclefias fuas, quas habent in proprios ufus, in quibus nondum funt vi­ Statuimus etiam , ut decimx fœni integre carii conftituti: proventus vero vicatiarum , qui minus fufficientes debent merito reputari reddantur, vel decima pars prati in loco com­ per ipfos quorum intereft, infra duos menfes petenti , & fine pratjudicio ecclefix aflignetur, irrefragabili ter augeantur. Quod fi forte ne­ nifi prius fuerit aflignata, five femel, five bis prata falcentur. Qpia, fi forte dixerint aliqui glexerint , defertum eorum per officialem no­ ftrum , & archidiaconum loci , volumus in fe pratura, quod ccclefia tenet, dedifle pro de­ cima , fi hoc probare voluerint, audiantur hac parte impleri, & religiofos , ad confenQuo probato, quod fuffeccrit, pro decima te­ fum, per eorumdem beneficiorum fubtrartioneatur, nec amplius exigatur: fi vero nonfufnem, decrevimus compellendos. fecerit , per ipfum, qui tenetur, quod derue­ rit, fuppieatur. Quod fi forte non probaverit, XL1I. Qaod clerici bénéficiât!, non fint advo­ pratum datum fuiffe pro decima .* quia pro do­ cati , nifi in caufii propriis, vel do­ te datum fuiffe prrfumitur , decima per eos, minera* Jteoram . qui decimare tenentur, integre perfolvatur. Prxcipimus etiam clericis bénéficiant fit ί&Ll XLVII. Concil. General. Tom. XXIII. c4i * · * · IJU S Y N Ο XLVII. Dt dettMtiieu dnimoron. **** Concedimus ctiam redoribus ecclefiarum , quod monitione premifla tribus diebus domini­ cis , per cenfuram ecclefiafticam, coerceant de­ tentores decimarum pnedi&arum. XLVIII. tihdttete ftitpeffident deetteur, ra/ra rmsnastw JUMeene . Praecipimus , quod viri rcligiofi, necnon fle alii, qui contra jus commune decimas poflident feparatas , infra feftum S. Michaelis, titulum nobis fue pofleflionis oftendant, infra termi­ num a nobis jam quibufdam ftatutis, vel ab of­ ficio noftro ftatuendum , titulum fu* poftef. fionis oftendant. XL1X. Dt extentione tefitmenti. nise PMDERIG Π. IMF. W U ° HENMC lit. R. ANG. >* λ poft Annunciationem beat* Virginis, debitum' "L."" camis perfolviÇênt, ratum habentes.* de his , qui five ante, fise poft didum terminum, de,ΤΧ ceflerint inteftati , fic duximus ordinandum ; ut dc dectjnis, & omnibus bonis eorum , qua tempore mortis inventa fuerint, difponat epi­ feopus . fecundum quod viderit expolire, con­ vertens ea in folutione debitorum defundi , fi qua fuerint, dc alios pios ufus, fecundum quod pie decreverit faciendum. Succeflbr tamen de­ fundi, fi ante tempus medium fuerit inftitutus, tam frudus terra, quam decimarum, in­ tegre percipiat: nifi fortaflis epifeopus, fi defiindus fuerit are alieno gravatus, ad ejus exo­ nerationem , vel ad alios pios ufus, pro defunIdo moderatum aliquid duxerit retinendum . Fanum autem prati de dominio ecclefi* fucceflbri defundi ftatuimns tribuendum; dccinrs vero fceni jure aliorum fruduum cenfeantur . Item, fi redor ecclefi*, perceptis, vel per­ cipiendis ab eo frudibus autumni , deceflerit , qui penfionem aliquam religiofis, vel aliis perlonis folvere teneatur : de bonis ejus dida penfio perfolvatur . Et fi forte proventus ecclefix, quos ipfe percipit, non lufficiant sd fervitium ecclefi* , & onera epifcopalia, & archidiaconalia fuftinenda: ufque ad Annuntia­ tionem beat» Virginis, per commiflarios dc bonis defundi, quod defuerit, fuppleatur. Quia vero teftamentorum exeeutio, perexocutorcs, feu commiflarios , rarius quam dece­ ret, debitum fortitur effedum, tum per frau­ dem exccutorum, tum per negligentiam eo­ rumdem; volentes fuper noc de cetero provi­ dere, ftatuimus & praecipimus, ut teftamenta, quorum exccutionem in fe commiflârii fufeeperint, celeriter exequantur. Et ut liberius & promptius fiat, volumus, ut per vifumcpifco­ pi, vel ejus, quem ad hoc duxerit deputan-C dum, dum in executiooe laborant, moderatas fumant fibi exocnfas dc bonis defundi, cujus multe fuerint facultates ; pauperibus vero gra­ tis exeeutionis officium gratanter impendant . Quod fi fraudulenti reperti fuerint, aut négli­ gentes : per epifeopum, vel ejus officialem , de confilio proximorum defundi , vel omni­ bus, vel illis, qui fuper hoc fuerintreprehenfibiles ; alius autem vel illi fubrogentur. Inhibemus etiam exeeutoribus antedidis, ne de bonis defundi recipiant aliquid, titulo em­ ptionis, vel donationis, per fe, vel per alios: nifi fortaflis aliquid eis fuerit legatum a dido defundo, dum adhuc viveret, aut donatum. D L De tfflomento ptitperi/. LU. De terrie dtfmBonan nctdtie. Terre autem ecclefiarum vacantium, inculta: non jaceant, fed per decanum loci excolantur, ab eo, qui frudus receperit, fumptibus refun­ dendis; vel pro parte fruduum, tradantur aliis excolende. Decani, qui circa hoc négligentes fuerint, puniendi. Si autem laicus, liber ho­ mo inteftatus deceflerit, dominus ejus, fic ecclcfia , cujus parochiam» extiterat , habeant quod ex teftamento, fi fieret, eis fuerat tri­ buendum . Quod autem de bonis fupêrfiierit , in folutionem debitorum defundi, fi qu* fue­ rint , & ftipendia fervientium , & alios pios ufus, per vifum domini defundi, & ipfum , quem epifeopus ad hoc deputaverit, erogetur. LIII. Dt facerittikeu tlienet ordintlionie. Ubi autem teftator tanta paupertate labo­ Przcipimus etiam , quod omnes facerdotes rat , quod non poflit ecclefia legatum percipe­ re confuetum, quin uxor ejus, & liberi , fi ordinationis aliene, & qui locum mutaverint, qui fuerint, relinquantur inopes, aut mendici, qui in diœcefi noftra, ad parochias cuftodicnvolumus, & praecipimus, quod tantum, &non das, vel ad celebranda divma fuerint admitten­ amplius, habeat ecclefia pro legato, quoddedi, citra initium Septembris, fingulis annis , dudo eo , quod· domino debetur, & funeris, archidiacono, vel officiali noftro , per ipfos , expenfis, & aliis debitis perfolutis, duc partes quorum intereft , praetententur; ut per ipfos bonorum, qu« fupererunt, antedidis uxori & prefentati, eorum meritis, approbentur , vel fi juftum fuerit, reprobentur. liberis relinquatur. Si autem, fine liberis deceflerit, uxori didorum bonorum medietas re­ LIV. Dt feftie ctlekrtndis. linquatur. Idem etiam ftatuimus,cum in pau­ pertate confimili uxor uremoritur viro fuo ,E Qpod autem predcceflbr nofter ftatuit dc circa virum & liberos obfervandum. feftis celebrandis, ne fiant in eis opera ferviLI. Qetod nitor ectltf*, fi tefUteu decejjerit pofi lia, pnecipimus ab omnibus uniformiter obferMenemtittioeeem B. Morue, penipitt detinete & vari; nifi forte fpecialiter aliquid fiat pro ve­ olto! fruDxi ; fi tntetee inteftttets, omnis bonn neratione fandorum in quorum honore , ec­ fu fint in dijpqfitionc epifeopi. clefi* , vel altaria confecrantur. Didis autem fblemnitatibus, beatorum Nicolai, & EdmunQuod autem pic recordationis pnodeceflor di archiepifcopi, duximus adjungenda . Fefta nofter ftatuit circa frudus a clericis in terra autem fandorum Dominici, & Francifci , in feminatos, ab ipfis percipiendos, quacumque ecdefiis, cum novem Ledionibus volumus fu­ hora anni deceflerint, & circa decimas autu­ per hoc celebrari . Nolumus tamen per hoc mni iequentis percipiendas ab eis, fi tcftati , opera laicorum fidelium impediri. LV. Dt 1 ___ WIGORNIENSIS. 145 SSF^"^· /44 Ada vice, fi ad idem inveniantur culpabiles cxi-M LV. Dr vigiliis circe carpere defa&nsa. gatnr pœna non folum in fine anni, fed qua cmusti cumque parte anni inveniatur conuniflâ , dt Qyod etiam idem ftatuit in choreis can­ caveant idonee, quod continebunt fub pœna tilenis, fiacularibus ludis , dc aliis tuipibus & amotionis, & deja&ionis ab Epifeopo, & mu­ fatuis declinandis, io vigiliis, quae fiunt circa tent locum , ut fitpra . Si tertio comprehen­ corpora mortuorum, precipimus inviolabiliter dantur culpabiles ; a loco ejiciantur maxime oMcrvari .* nec ad di&as vigilias aliqui veniant, fi fuerint aflueti peccare ; quibus Ecclefiis mu­ nifi caufa devotionis, & qui ab hujufoodi ..... tuo fibi Cgnificent Archidiacono nomina ejevoluerint abftioere. âorum , ne ab uno ejefti , in Archidiaconatum alterius admittentur. Item nullus faebi· LVI. Qad ttudimr Cbriftia** tudlaade diaconus, icu ejus officialis admittat capellanutriat pares Jndetmm. num de alterius Arcbidiaconatu pernitentem, nifi prius confliterir per alium Arcnidiaconum, Prohibemus etiam, fub interminatione ana- qualiter diAus Capellam» fuerit converfatus thematis , ne muliera Chriflian» pueros nu-Bfcu morigeratus, & fi fub aliqua pcena fuerit triant Judeorum, nec habeant Judei famulae obligatus, & fub qua forma. Item rc&orcsvel Chrifliano», in coram hofpitiis pernoâamcs . alii prefcnrantes Capcllanos, qui caverunt jam in eodem Epifcopatu, vel eos, qui habent neLVII. Qad Chrijfiai ma recipient ret Jndaccfle cavere fub pœna fieejubeant in ipfa prefen talione fi contingat caufam committi. Item , i» écrivit teftedseades■ extranei Capcllani non admittantur, nifi litte­ Prohibemus etiam , ne Chriftiani recipiant ras tellimoniales ad locorum Ordinarium, in pecuniam Judcorum , quafi res proprias , ut quibus primo celebraverant, attulerint, & pro magis falvo cuftodiamur , in ecclefiis depo­ eifoem caveant prefentantes, quod honefle fe nendas. habebunt, dcvivent continenterfub pœnaunius niarce . Item oriundi de alieno Epifcopatu, LVIII. Chrifilans am caaaittet Jud^e & non a fuis Epifcopis ordinati nullatenus ad­ mittantur , nifi prius doceant a fuis cum eis pectæat ceafe antneedi ei n/erea fitifle difpenfatum ; hoc idem de oriundis de an quis per fe,C noftro Epifcopatu, dc ab alienis Epifcopis or­ Quia vero parum refert vel per alium in crimen incidat* ufurarum.* dinatis , fimiliter obfervetur . Item diligenter prohibemus, ne quis Cbriftianus Judaeo pecu­ examinentur Sacerdotes conduAitii de litera­ niam committat , ut eam Judnus limulate, ture ad curam animaram maxime prefentati, fuo nomine proprio , mutuet ad ufuram. In dc illi maxime, qui in noftro Epifcopatu con* aliis autem, flatuta conciliorum circa Judaeos verfati funt, examinentur de Synodalibus con­ volumus & precipitous firmiter obfervari. flit ut ion ibus, de de Pœaitentiali noftro ; dc fi inventi fuerint haram conftitutionum ignari, LIX. De certe fie/cheli. repellantur, vel pro negligentia puniantur, dc injungatur eifdem, & aliis de novo admitten­ Qus autem circa rdigiofos ftatncoda deero* dis quod habeant , dc fciant predi&a feripta vhnus, proponimus in torum capitulis publi­ citra adventum Domiui fub pœna competen­ care. Item , poft feftum S. Trinitatis, fiant ti . Nomina (iquidem Capellanorum ad cele­ minora cerei de cereo Paichali, qui cedant branda qualitercumque admiflbrum in feriptura redigantur , dc alii , qui funt bone fams in ufus altarium fic pauperum. .. Has igitur noflras conftitutiones, in fingu-Dper feorfiim ponantur; alit vero, corre&i icilis dt omnibus ecclefiis noltre diœcefis , icrilicet , dc caventes per fe ordinate , dt diftinfte. Ejus feripture nobis fiet copia citra fe­ bt volumus & fervari : volumufque redores ecclefiarum & facerdotcs , ad ipfas intclligenftum Omnium Sanftorum , ut fic de vita, das , & efteâui mancipandas, pro viribus in­ moribus, dc conditionibus eorum poffimus do­ fudere . Qpod fi forte neglexerint, fciant fe ceri. graviter puniendos , cum fuper hoc , in fyAd hate capeliani conviât fuper incontinen­ nodo vel extra , fuerint requifiti , cum tan­ tia ad officium fuum non admittantur priuftum temporis lapfum fuerit , quo commode quam cum Pœnitentiali noftro confilium ha­ quod prediftum eft, potuerint implevifte. buerint falutare, dc de hoc fidem fecerint Ar­ chidiacono, vel Decano. Irem circa Redores incontinentes, dc vicaAdditio. nos fic procedatur : primo pecunialiter pu­ M hot cafiitestiaes , fees reperit Vilkies ie niantur, fecundum facultates eorum, dc quanCad. Thiae Epfccpi jtffaà&s , tf dicit Etitatem deliâi : fi de alienis Parochiis fuerint ANNO non gr effc D. I. Rfr Velim de Ceetelepe pie retarde· diftamati , dt caveant fub pcena gravi, quod de cetero epotioebunt, quas cautione Archidiaconi exigant , dc nobis eafiiem infra menrea correâiooa Sacerdotum cooduôitio- fem exhibeant, alioquin tamquam négligentes puniantur; qui fi tertio fuper ineontinenria con­ rum hunc ordinem volumus obfervari, ut vincantur, non per Archidiaconum , nec per fi per ioquifitionem , vel alio modo quando» officialem Epifcopi, fed per folum Eptfcopum, cumque fuerint de incontinentia diffiunati, dc fecundum jura, dc formam fuaram obligatio­ convt&i, primo pecuniali ter puniantur, dc amo­ num puniantur. Hoc idem obfervetur in illis, veantur a loco, in quo fuerant diffamati, fal­ qui in propriis Parochiis inveniuntur peccaflc, sem in fine anni, propter infamiam, dc peri­ ve) aliud crimen commififle, quod ad eorum culum evitandum, dc alio loco ponantur . Si fpes fit de correftione , dc caveant fub pœna privationem merito fufficere debeat, dc eorum graviori, quod de cetero continebuat . Sccuu- corre&o foli Epifeopo relinquatur, dt in iftis CariL GeareL Tom. XXIII. riais. C Mf GREGORIUS SYNODUS FRIDERtCÜS II. IMP· c,g J ” IX· ntlNK. 111. 1Π. IV R. ÀNG. * HENR. cafibus maxime ad purgationem refloris non A cantatur, Deus omnium : quoniamn ucui ficut oaul Saul , coram aliquo nifi coram Epifeopo aliquatenus fie David . fit alii pro tege fua , contra AloChrSti Amittantur. philos , fic Goliam pugnaverunt, fie fic nos, Ad hzc ftatuimus, ne diebus- feftivis , &fopoft Pentecoften fic poft quam recipimus gra­ lemmbus carragia fiant, leu mercata & fi qui tiam Spiritus Sanfti in Baptifmo, pugnare de­ in hoc deliquifle reperiantur , & moniti non bemus contra vitia fit Drmones. Unde fic Apodefiftsnt, ad capitulum evocentur, & ibidem ftolus ; non eft nobis colluâatio adverfus graviter puniantur . Hoc idem de mercatis , carnem fit fanguinem , fed adverfus Prin­ ludis placitis, in locis Sacris ne fiant, ftatui­ cipes , fic poteft a tes,, Kal. Augufti ufque ad mus obfervandum. Volentes infuper traâatum Kal. Septembris legitur & cantatur Salomon, pœnitentialem , fit conftitutiones ncftras ab ideft lapientia cum refponforio “ . In prin­ omnibus feiri, fit firmiterobfervari, ftatuimus, cipio Deus,, Auguftus fextusmenfis eft fic ca­ quod aliqua particula eorumdem in quolibet lidus , fic anni medius . In fexta ztate qua capitulo per aliquem Capellanum publice lega­ Dominus venit debemus quidem propter ejus tur , quando difficultas emerferit in eifdem ex­ B przfentiam fapienter vivere quoniam audita ponatur, fic ubi leftor in eodem capitulo di- eft inter nos lapientia , quz ab ore Alt illimi miferit , alius incipiat in fcquenti. Ita quod prodiit unde fic cor concaleat fic igne ejusexarnullus leftor przmoniatur fed capitulo przfidefeat quoniam Deus ignem venit mittere in dens alicui Canellano, quem elegerit, legen­ terram vel quia in media ztate ubi quifque das tradat conftitutiones fupradiftas. Hoc idem ab zflu vitiorum amplius fuccenditur noftra de traftatu pamitentiali in capitulis obferve- debeat tunc fuccurrcre fapientia nifi tanto fatur . hi qui vero conftitutiones przdiâas non pientius eft cavendum quanto plus valet ztatis habuerint, vel ignari forte inveniantur earunperfeftio ad refiftendum. dem dimidiz marcz mulfta pro neg';gentia In feptembri legitur fic cantatur de Job, puniantur. * Tobia, fic Efdra, Heftcr, Judith ; hi funt qui ‘ JamftqiiiItem poft feftum Sanftz Trinitatis fiant mi­ omnia adverfa patienter fuftinucrunt fic fic nos tv.r in Cod. in feptima ztate , qua mundus finietur, ad­ Colton, qui· nores cerei de cereo Pafchali , qui cedant in verfa, quz fient debemus tolerare pro domiCbttexEpilc. ufus altaiium, fic pauperum. Aflevtuuts oHas igitur noftras conftitutiones in lingulis , no patienter. milit fic omnibus Ecclefiis noftrzDiœcefis feribi vo-C Kal. O&obtis ufque ad novembrem legun­ lumus fic fer vare. Volumufque reftores Eccle­ tur libri Machabzorumfic cantatur,, ad appa­ fiarum fic Sacerdotes , ad ipfas intelligendas, reat “ ifte oftavus menfis Iztitiam refurreftiofic effeftui mancipandas, pro viribus infudare. nis fignificat quod ficut Judzis finitis przliis Quod fi forte neglexerint fciantfe graviter pu­ fic templo reftituto in hymnis fic confeflionibus niendos, cum fuper hoc in Synodo vel extra benedicebant dominum ; fie fie in refurreâiofuerint requifiti. Cum tantum temporis lapfum nis gloria deftruftis diabolis Sanfti fic jufti gau­ fuerit quo commode, quOcLprzdiftum eft po­ debunt in Domino. Kal. Novembris ufque ad adventum Domini M.S. Cott. tuerint implevifle. * *ddit.Exp/>legitur Ezechiel fit Daniel fit XII. Prophetz cn ejus leguntur , quia ipfe eft falvator mundi, Cc,t vit. In quamvis enim captivitatis noftri fem­ per memores efle debemus, fpecialiter in ipfis quem nafcitunim praedixerunt de Virgine. diebus oportet, in quibus legimus & cantamus Ab adventu Domini, ufque ad Natale ejus, de abieftione noftri Adam de Paradifo; & de legitur Ifaias ; quia quanto de Domino pro­ periculo Nox in Diluvio; Habram qui exit de phetavit urbanus, tanto nativitatis ejus * fc- * Deeft in fto legitur proximius. M. S. Con. terra fua, & de hujufmodi eorum laboribus: ficut enim Adam in exordio mundi faâus eft, fic & in principio anni, & Ecclefiaftici officii Dt Ftftir duplicibus m Eccl^/ia de illo cantare & legere proponimus. Sahsburunfi. In Paflione Domini, ufque ad Pafcha, le­ gimus Jeremiam gurius jcicinniii , quoniam ipfe Redemptoris Haec funt fefta duplicia in Ecclefia Salisbunoftri paflionem aperta lamentatione przfigna-^rienfi ; videlicet dies Natalis Domini, & quavit . Poft ” " Pafca n legitur ' ' Apocalipfilon * ‘ , ideft ’’ tuor fequentes ; dies circumcifionis Domini; tribus Septimanis ; & cantatur in feriis, quo­ dies Epiphanix ; purificatio Sanâz Marie; Anniam Sanfto Joanni revelatum eft de mor­ nunciatio dominica , dies Pafchae cum tribus te agni : hoc etiam Sanfti Apoftoli praedi­ fequentibus diebus; Dominica in Albis, Inven­ cabant. tio S. Crucis, dies Afcenfionis Domini ; dies Poftea leguntur Epiftolz Canonicae ufque ad Pentecoftes, cum tribus fequentibus,- FeftumS. Afcentionem, fic cantantur de Pfalmis, narra­ Trinitatis ; feftum S. Joannis Baptiftz ; feftum bo, & fi oblitus; quod etiam prophetavit Da­ Apoftolorum Petri, & Pauli; Aflumtio S. Ma­ vid paflionem Domini , quem praedicaverunt rie; Nativitas Beats Mariz Virginis , feftum Apoftoli . Ab Afcentione Domini ufque ad Reliquiarum ; feftum S. Michaelis , feftum Pentecoften , cantatur de fefto , & leguntur Omnium Sanftorum, feftum S. Andrez ■ aftus Apoftolorum . Poft Pentecoften, ufque Item quando Chorus regi debeat, omni die ad calendas Augufti leguntur libri Regum , Dominica , & in omni fefto duplici, & ia omni V I G O R. >4 1 E NS I S . GREGORIUS FRIDERICUS Π. IMP. p. DC V It HENR. III. R. ANG. omni fefto IX. ledionum, per totum annum A ANNO Hxc fmi ftriend* in oxmihu pntttrqnntn '& a primis Vefperis Natalis Domini , ufque CHRIST! ANNO ad Odavas Epiphaniae, & in ipfis odavis, nifi in cnrttcis. CHRISTI in Vigilia Ep phame, cum extra Dominicam S. Vincentii Martyns. contigerit ; fit per o&avas Pafcha:, it Pentecoftes, ic in quibuldam feftis, quae contingunt S. Joannis ante Portam latinam , praeter­ in Palchali tempore; in its, videlicet in fefto quam in cantibus. S- AmbroGi, & S. Marci, & S. Gregorii, & S. Barnabte Apoftoli. Apoftolorum Philippi, it Jacobi, & in Inven­ S. Leonard) Abbatis. S. Clementis Pape, & Martyris. tione S. Crucis , & in fefto S. Joannis ante Portam fatinam ; & S. Douflani, & S. AldclTranslatio S. Onpaldt Epifeopi. S. Catharine Virginis, & Martyn's. mi, & S. Auguftini, & S. Barnabae Apoftoli ; & per odavas AfcenGonis , & in die odavo _ Petri . & Pauli ; & per odavas AfcenGonis, " Hxc fnnt feriondn in operibus tHnlitrnm & Nativitatis Beata; Virginis Marite. tnntnm : videlicet. *4’ S. Agnetis Virginis , & Martyris. S. Margarite Virginis, & Martyris. S. Lucie Virginis. S. Agathe Virginis & Martyris. Dies Natalis Domini, cum quatuor diebus Fefta Sandorum Dominici , Francifci, & fequentibus. Edmundi Confeflbris in EccleGis cum novem CircumciGo Domini. ledionibus celebrari volumus. Epiphania Domini. Nolumus tamen per hxc opera fidelium im­ DepoGtio S. Wolftani. pediri. ConvcrGo S. Pauli. C Poft 16. Calendarum Februarii , nifi deci­ Purificatio B. Marie. mam lunam inveneris , ibi eft terminus Se· Cathedra S. Petri. ptuagefimz. S. Matt hie Apoftoli. A fefto Stclle munerando perfice lune, DepoGtio S. Ofvaldi. Quadraginta dies poft Septuagefima fiet. Annunciatia Dominica. Memento quod anno bifextili luna FebbruaDies Pafclue cum duobus diebus . rii XXX. dies computet; ita tamen , quod S. Marce Evangelifte. luna Martii XXX. dies habeat, ficut femper Apoftolorum Philippi, & Jacobi. habet, ne pafchalis lune ratio vacillet. Inventio S. Crucis. Poft feftum Sicile in primas perfice lune. Aicenfio Domini. Trefque dies Domini , tertia Pafcha Dies Pentecoftes cum duobus diebus. Nativitas S. Joannis Baptifte. tenet. Poft Nonas Martii, ubi G nova luna reApoftolorum Petri, & Pauli. Translatio S. Thome Archiepifcopi. D quiris, Et fuccreftierit bis, feptima Pafcha patebit. S. Marie Magdalene . Inventum eft in Concilio Sandorum Pa­ S. Jacobi Apoftoli. trum , quod nec ante II. Kal. Aprilis, nec Ad Vincula S. Petri. poft 7· Kal. Maji, Pafcha debet fieri. S. Laurentii Martyris. Nota, quod omnia fefta contingentia infra Aflumtio S. Marie. Septuagefimam ufque ad caput Jejunii cum noS. Bartbolomei Apoftoli. dumis celebrantur, prêter commemorationem Nativitas B. Marte. Beate Virginis. Exaltatio S. Crucis. Bertinus, Ceda, Romanus cum Petronilla S. Matthaei Apoftoli. Pfalmis nodumi dant fua fefta coli. S. Michaelis Archangeli. Petrus & Andreas, Jacobus , cum Simone S. Lucae Evangelifte. _ Judas, Apoftolorum Simonis, & Jude. E Ut jejunemus nos admonet, atque Matthaeus. Feftivitas Omnium Sandorum. Dat crux lucia, cineres charifinata dia S. Martini Epifeopi. Ut Gt in angaria quarta fequens feria. S. Andree Apoftoli. Inchoat iftrus femper jejunia menfis S. Nicolai Epifeopi. Poft exaltatam teria quarta Crucem. S. Thorne Apoftoli. Adventum Domini prima colit feria, Omnes dies Dominici. Andrecque dies adventus fit tibi limes. Feftum cujuslibet EccleGe. Adventum Domini non eft celebrare Decembri Dedicatio EccleGe. Si fuerit matrix Eccle­ Andrsee fefto interior ordine quovis. fia per totam Parochiam t G Capella, tan­ Poft ternas nonas nec quinas ante Kalcndas tummodo in Parochia. Tres precedentes And ream trefque fequentcs. Xr Hetc fiat feflj ftrianda tx Mo in £pifcopatn figornix ; fcilicet VITA S«9 ΓΚ&ν.ί.ΐί CONCILIUM Π» «ΘΜΘ»«ΜΝη^^«ΜΜη»»^<^^4Μ»«»»«Θ»Μ» >>«l. ι Æ, >>«·■ VITA CŒLESTIN I PAPÆ I Va CIeftinus quartus, Mediolaocnfis , e fami-1 dericum in captivitate detentis, fedes viginti fere mentibus vacavit . Nam in captivorum lia nobili Cail i lion urn, ex cardinale Sa­ abfentia ad novi pontificis elcâio· bino, propter vite integritatem & raram erucardinalium ­ ditionem , Matthax» Parif. ΰχ abbate Stadenfi, nem procedere , nec tutum , nec conveniens videbatur. Parifienfis Ccelcftinum in fchifhute duobus hujus temporis feriptoribus atteftantieleâum fuiffe feribit, utpote qui juxta decre­ bus , ad pontificatum pervenit anno Domini tum Lateranenfis concilii duas tertias fufframillefimo ducentefimo quadragefimo primo, giorum & votorum non habuiffet. Abbas Sta­ imperante Friderico fecundo. Sene&ute & aegri­ ri en iis ait, duobus fchifmaticis fefe abdicanti­ tudine confeâus , cum oâodecim diebus tan­ bus , Cceicftinum Gregorio legitime fubrogatum officio pontificali prsfuiiTct, ex hac vita tum , quatuordccim diebus tantum fediffe. migravit . Cardinalibus vero aliquot per Fri. C OXONIENSE CONCILIUM jfene 1141. in fuo de jejieniif & preci km pro ecdefia fundendi/ eft altwn. Eifdcm temporibus convenerunt epifeopi An„ /^»(Jm Oxonii concilium epifeopotum & B gliz, videlicet archiepiicopus Eboracenfis, LinV_A aliorum prelatorum celebrati conftitucolnienfis , Norvcenfis , Carleolenfis , cum „ tum effet anno XXVI. regni regis Henrici aliis multisgravibus, religiofis, ac difcreiisecAn. II,·. ,, III. rex fufpfcabatur nonnulla corona: ac Affert Vil- ., dignitati fus contraria ibidem propofitum clefiailicis perfonis, tra&aturi fuper multiplici lini *d hunc defolatione ecclefic, & divinam confolationem ,, & tentatum Iri ; quapropter procuratorem „ fuum fpecialem ordinavit fedem in eo ca- poilulaturi. Statuerunt igitur quafdam oratio­ nes fpeciales cura jejuniis fieri ab ecclefia ge­ ,, peffere, ac contra hujufmodi proceffus (fi neraliter per Angliam, ut Dominus ecdefiam ,, qui haberentur ) appellare , atque eodem Romanam paftorali & papali regimine deftitu„ tempore quaedam oretenus a rege ipfo re,, citare, quibus, ut fidem haberent , has li ctam, relevare & reftaurare dignaretur; exemplum accipientes in Aâibus a poftolorum, quan­ ,, teras patentes adjunxit (Pat. ad. H. III. do, incarcerato Petro, oravit ecclefia pro eo „ m. xi.) fine intermiflione . Confenferunt etiam in unum, Rex, venerabilibus in Chriflo patribus VT. Eborum archiepifcopo , Anglie primati , & ut ad dominum imperatorem mitterent univerfi nuncios favorabiles cum precibus lachryomnibus epifeopis, & aliis przlatis , qui con­ mabilibus, quatenus rancorem & omnem ani­ venturi funt apud Oxoniam, falutem. Dileâum & fidelem noftrum Galfridum de Lan­ mi indignationem pro falute animae fincero ge! ad veftram praefentiam duximus tranfmitcorde remittens, depofitaomni tyrannide, ecclefiz Romane promotionem non impedirer, tendum , & appellandum pro nobis, ne in conimo milericorditer rrfpirare promittens , licet ciLo nunc apud Oxon. convocato, contra co­ ronam & dignitatem noftram aliquid ftatuerc*^ lacelfitus, ftuderet promovere. „ HaecParifius. ,, Chronicon Dunftaplenfe in bibl. Cotton. Tifirzfumatis . Quaedam etiam pofuimus in ore „ berius A. X. de hac fynodo agens dicitpfius vobis exponenda , cui fuper his fidem Concilium epifeoporum apud Oxonixm bnbitxm eft, adhibeatis. Tefte rege apud Maleberg. ip.die tibi trail a tum fnit de jejuniis èT orationibus pro Novembris. tccltfio facienda. „ Dc hoc concilio epifeoporum Angbae fequen„ tia recitat Matthcus Parifius in an. p. 511. ExMaafi «n-pi· T. 11. SEDES VACANS* βιββββθθιβθθθβίθβίΟΒθΐ—— ANNO ANNO ★ CHRISTI CONCILIUM APUD VALLEM CHRISTI GUIDONIS, dtatctfi Car *»··«· A Juhello Turonenfi archiepifcopo, & fuffraganeis celebratum anno Dom. MCCXLII Ex doota* Mff. codldbue iater fe collais, altero Æjidü Meaagii V. CL altero Collegii Parif. $. J. T1TUL1 Capitulorum. El. Contra abbates per peitfooes gravantu prie ratus . I. Dt ftatu regularium. J. Mutationes priorum frequenter fieri non debent. 4- - »' APUD/ APUD/ ÎVALLEM GUID. ™TJK>CV "K 55i •4. De quibut cafimi non poffient ccgmtyri arcAi-Acus ordo ad relevamen & lubfidiunr ANNO diaconi, arcbiprtfbrterl & decani. epifeoporum eligit , & fandorum pa GHRJST1 Hr ISI I 5. De clericii fnbeunhbui judicium Jaculare. trum canones decreverunt, ut quod per 6. Qualiter fiant Divina oficta tempore inter· feipfos non poflent, facilius cognofccndtoi. 7- Ne religitf bakeant pecuniam pro vefiibui. 8. De aggravatune cenfiera. f. De purgatione indicenda. CAPITULA. /. De flata regularium. tes per alios, explicarent, falcem fuam in mcilem alienam mittentes, ad illi­ cita manus fuas & prohibita mittere non verentur: ftatuimus ut archidiaconi & alii, de cautis matrimonialibus , fimoniz , vel aliis quz degradationem vel amiflionem beneficii, vel dèpofitionem exigant, nifi de fpeciali mandato fui pontificis, nullatenus cognofeere , D decus & honorem fandz ma­ tris ecdefiz , (alvis priorum con-β vel diffinire przfumant . 'nec officiales ciliorum ftatutis , de fratrum noftrohabere; excepto civitatis archidiacon,p, rum & epifeoporum confilio, in con­ qui alias , officiales habere confuevit . cilio apud Vallem Guidonis habito Cui permittimus officiales in civitate provida deliberatione ftatuentes decer- folummodo , & non extra : antiquum nimus, ut viri religioG in religioio & ftatutum ab ufu corumdcm minime honefto habitu Domino famulantes , cuftoditutn fuper hoc renovantes. fuorum ordinum ftatuta, fecundum cujuslibet ordinis difciplinam, diligenter V. De dtricii fubcuniibut judie turn cuftodiant , ac ipforum obfervationes Jaculare. regulares, Verum quia quidam religioft, nec­ /J. Contra Matti fer ptn/woti gravantct non & clerici fzculares, privatis com* C modis inhiantes , in caulis occultis * prioratui inhzrentes, juri publico quantum in Et quia ex quorundam fratrum no. ipfis eft derogando, relido ecclefiaftiftrorum relatione veridica comperimus, co < judicio , ad fzcularia judicia pro­ M.lexr quorundam prioratuum in fuis diœcc- rumpere 1 non verentur * Milevitanum fibus dirupta Joca, nec ad refedionem & < Chalcedoncnfc fequentes concilium·, eorum proprias fuppetere facultates , hoc I fieri dc cetero prohibemus . ma propter penfiones prioratibus impofitps xime in civilibus , & criminalibus u|u ab antiquo vel de novo, quas lingu­ caufis , prout in przdidis conciliis lis annis abbatibus fuis folvere compel* continetur: tunfgrcfiores concilii, przluntur : ftatuimus ut abbates vigilan­ ter pcenas a canonibus impofitas , ti cura provideant , qualiter ruinis compelli per ceniuram ecclcfiafticam prioratuurn domus deformat» , priori ftatuentes . onere depofiro , vel prout melius velU expedientius cum discefani confilio he­ VI. Qualiter fiant Divina officia te atfore inierdifli. ri poterit , in melius reformentur . Quod ft fufficienter moniti ab epifco­ po, négligentes extiterint, animadverQuia vero peccatis noftris exigenti­ fione puniantur. bus , ecclefia Dei permiflione Divina noftris temporibus moleftias fuftinet & ΙΠ. Mutattonet Friaram frequenter fieri nan prefturas : ftatuimus ut fi propter ofdebent. fenfas aliquorum, ecclcfiz cathédrales fuppofitz fuerint interdido per epifeoQuia vero cx frequenti mutatione pos, vel capitula fuper hoc poteftatem Priorum non minima fcquuntur incom­ habentia, canonici feu alii qui in lo­ moda : abbates ad ipforum mutatio­ cis habitant interdidit, in eifdem lo­ nem, vel translationem de facili non geis conveniant ad horas canonicas fub A procedant , nifi neceffitaa vel utilitas hoc inducat. Odio vero vel cupiditate nullatenus inclinentur: fingula ofhcia , prout juris eft, fingulis committentes. IV. De quibat tafibett non pofunt cognofccrc ofebiéiacoui, arcbipreibjricn, it ektani mifli voce dicendas, clauftt januis, exclufis excommunicatis & ipterdidis , & officiando etiam celebrent, nec in to­ tum a Divinis officiis eorum organa fulpendantur · Et fic militando Domi­ no corde & ore prout poflunt , depu­ tata militibus ftipendia reportabunt Sane quia nonnulli quos ecclefiafti- r//. Hi ANNO CHRISTI fed foil prix..rat η domus , ιρω 4_____ A feveret : loca ad qux iplum declinare ' “ ' · contigerit, quamdiu moram fecerit ibi, chkisti fupponantur ecclefiaftico interdicto. ·*«>■ IX. Dc purgatione indicenda. Et quia quidam oftenfas, & damna, & injurias'per viles perfonas ecclefiis & eccleliafticis perfonis inferre procurant: fi per hoc directe convinci * nequeant, * λ!. eoo/,>. ad extirpandam haereticam pravitatem. Fautores credimus omnes Jupradiâos porte politionis ; dc poftea ad inftantixm inquifirodici fecundum magis fit minus, fic etiam qui rum, vel metu probationum difeooperiunt ve­ alias quocumque modo eis dederint confilium, ritatem,- led* dicunt quod h*c~ tacuerunt pro­ auxilium, vel favorem. Et omnes fautores cre­ pter verecundiam vel timorem; tales credimus dimus poffe dici fnipcftos, ita quod debent fe perjuros, quia qui fcienter fallut» dicunt , vel verum tacent, perjuri funt : fit ideo perniten­ purgare, fic abjurare haerdim, fic omnem fatitia canonica en eis gravior imponenda. toriam : fic debent fandx matri ecclefiz re­ conciliari . Relapfos dicimus illos qui poft abjuratam Fwnn paiutetaijruHf. Iuerefim vel renunciatam, revertuntur in priflinam credendam hxrefis . Eodem modo di­ Haeretici pcrfeverantes in errore relinquantur cimus relapfos in fautoriatn illos qui poft abcurie fircularis judicio. Pcrfcâi vero hzrciici-, juratam Iuerefim vel fautoriatn , benefaciunt B fi converti voluerint, fit dogmatizantes, abiohzreticis , ... vel celant eoa-r-_ . El omnc-s prxdi·lutione prxhabita, fic abjurationc fafta, perpe­ tuo carceri intrudantur. âos dicimus «communicatos maj>ri anathe­ Credentes autem haereticorum erroribus fomate : exceptis iufpedis fine fautoria, ii for­ lenncm faciant poenitentiam : hoc fcilicet.mo­ te inveniantur^ do , quôd in feflo omnium Sanftorum proxime Dubitatio etiam oritur apud quofdam , venturo, fic in prima Dominica adventus , in utrum relapfi in credcntiam, & haeretici dog­ die natalis Domini, Circumcifionis, Epipha­ matizantes , fi poftquam turrim deprdienfi nie , S. Manx Februarii, S. Eulaliar, S. Ma­ voluerint pœoitere , relinqui debeam judicio riae Martii, fic per omne* dies Dominicos quaficculari ? Et videtur nobis quod non : fed dragefmue , fint jn proceflionibus ad fedem , in quocumque catu tales ad intxufioncm funt feu ecdefiam cathedralem, fic ibi dilcalciati in condemnandi. braccis fic camifia; praeterquam in die fanft* Item fi multitudo haereticorum Ceu creden­ Mari* Februarii, fic in ramis palmarum , ut tium fuerit multa, & parati funt iuerefim ab­ reconcilientur in ecclefia parochiâli, in proccfjurare, difcrctus judex fecundum magis Gemi­ nus juxta provifionem apoftoiic* ledis pœnas' fionibus publice, difciplinati per epifeopum vel facerdotem ecclcfi* . Item in quarta feria in canonicas poterit infligere talibus, dc fic poe­ capite jejunii veniant fimul ad fedem, fie fint nam intruuonis vitare : vel etiam, fi multi­ tudo non eft tanta circa credentes, difcrctus eodem modo, fic fecundum formam jurit difcalciatt in braccis, dc camifia, dc expellantur judex confideratis circumftantiis poterit mode­ ab ecclefia, fic fint extra ecdefiam per totam rari , prout vident expedire : provifo tamen quadragefimam : fic tamen ad fores ecdelix , quod perfefti hcretici, vel dogmatizantes eo­ quod ibi audiant officium. Et in die cerna: Do­ rum errores, vel credentes reUpfi in creden­ mini fint djfcalciati in braccis dc camifia ante tial» , poft abjuratam hrrcfim vel renunciatam » fores ecclcfi*, dc tunc fecundum canonica icin perpetuo carcere intrudantur , hacrefi peni­ ftituta publice reconcilientur ecclefic. Ethano tus abjurata, dc abfolutiooe habita excommu­ poenitentiam de quarta feria, dc dc ftandoex. nicationis, ut ibi fitlvent animas fuas, fit alios era ecdefiam per totam quadragefimam, dede de cetero non corrumpant. Item nuentur , utrum ille qui dedit ofeu- dic cctn* , faciant quamdiu vixerint quolibet anno. in tuvvw diebus wviiuuib^ dotniuicis quadragefimet, lum &uMw«iaiu Inzabbatato vel quem vtcvcuai credebat,> auiu rei heretico qjutiu « uhv . Sed iu vd feiebae efle Inzabbatatum; vel oravit cum^fafta reconciliatione exeant ecdefiam, & flent ad fores ufque ia diem cœna, dc portent duas eo, & celavit eum; vd audi vit praedicationem vd leftiooem ab co, fit credidit talem efle bo­ cruces perpetuo ante peftus, qu® non fint ejufnum hominem ; fit judicandus credent ejus er­ detn coloris cum vefltbus; dc portent ita , ut roribus? Et dicimus quod non; fed talis con­ videri poflint folemni.ter pernitentes ; ita tamen, demnetur taoquam fautor vel occultator fic quod non abftineant ab iogrcflu ecdefi* inquabenefaftor, fit vehementer fufpeftus, quod cre­ dragefitna ultra deorm annos. dit ejus erroribus : nifi adeo efler litteratus vel Pernitentia illorum qui funt relapfi io faudifcrctus , quod non poflet ignorentiam por­ toriam fimiliter erit folonnis , ut de credenti­ tendere. Qjod arbitrio difereti judicis duximus bus proxime diftum eft, in diebus omnibus fupradiftis: hoc excepto, quod cruces portare , relinquendum Item quaeritur, quis ante inquifitiooem ince. fit peenitentiam de quarta feria cinerum , fic fanfto dic Jovis, faciant fimili modo per de­ ptam fuit confeflus facerdoti fuo de hcrefivel fautoria, fit vocatur modo ab inquifitonbus * cennium . In cafu illo credatur confeffori luo: fic fi ~ .. in ...-­ Poenitentia illorum qui non funt rclapfi in confeflionemEfautoriam, fed funt fautores, dt vehementiffiventus fuerit bene confeflus per confe facerdotis, licet facerdos mile fecerit , quia me fufpefti, erit eodem modo folemais in fe­ ipfum non rcmifit ad epifeopum ; ille tamen llo omnium Sanftorum .natalis Domini, Epi­ confitens, per talem confeflsooem evitet poe­ phanis, fanft* Mari* Februarii , 'per omnes nam temporalem, nifi inveniatur in falfa poe­ dies Dominicos quadragefime. Et aliam poni· tendam de feria quarta quadragefime , fit dc nitentia , vel rclapfus poft poenitentiam , vd publice diffamatus . Si autem allegat manifeflando extra cedebam per totam quadragefimam, dc dc reconciliatione in dic con» , ut ftam peenitentiam, vel reconciliationem , pro­ bet per duos teftes. Si quos vero conflat ante fupra ditium eft, faciant per fcptcnninm. inchoatam inquifitionem de his fuifle confefPoenitentia illorum, qui fiant fautores dt vefos, debent publice abjurare Iuerefim aliam hementer iutpefti, erit tolcmpi» eodem modo folemnitarem facere, nifi ita fit fecretum fain fello omnium Sardorum, natalis Domini, S. Mari* Februarii, fic in ramis palmarum : fic ftum, quod non habeat contra fc famam vd Mm aliam Cetik GnrreL Tom. XXIII. . yJ7 CONCILIUM FNDERIG Π. IMP JAC J. R. ARAG. ((g >J ’ prehenfus in herefi, dt vult reverti ad ec- . " ' clefie unitatem, agentes mifericorditer cum eodem, tfc. ,M, ΑΚΝΛ "â,iara Pœndmt‘4CQ quarta feria quadragefi-A iTiR is?! mc, & de ftando extra ecclefiam per totam quadragefimam, & de reconciliatione in die cœnr, ut fupra dictam eft, faciant per quin­ Forma fententia contra haretûttm fertmaeem. quennium . Poenitentia illorum qui funt fautores dc fuSi vero son vulr pceniterc , fed in errore fpedi, erit folemnis eodem modo in feflo om­ nium Sanftorum, fanft* Mari* Februarii , dc perdurat, prcfcntc judice fcculari fententia in raniis palmarum; & aliam poenitentiam de fie formetur. feria quarta quadragefim*, & de ftando extra n Pateat omnibus, quod per ea que inln,, qui fit i one tnvenka probata , & afta funt , ecclefiam per totam quadragefimam, & de reconciliatione in die cœn* faciant per trien­ „K liquido nobis conflat quod talis eft deprenium. Intelligitur tamen , quod mulieres ve­ „ henfus in herefi per ecclefiam condemna„ ta,& ipfumtanquam hsreticum condemnalit* veniant, & difciplinentur. Hanc autem poenitentiam faciant omnes pr*- B ,, mus. didi in feftivitatibus & diebus praeordinatis, in Sententia contra fautorsi . civitate i ft a vel loco, & non alibi , ufque ad feftum pafchz; illi- fcilicet qui funt eives. FoContra fautor* fententia fic formetur: renfes autem faciant eam io parochiis fuis, tt non aiibi : przterquam in feria quarta in ca­ „ Pateat omnibus, quod per ea que inven­ ta , probata, & aâa funt iu Inquifitione , pite quadragefim*, & in die cœn* Domini , liquido nobis conflat quod talis eft deprein quibus veniant omnes ad fedem, vel ad lo­ henfus tn fautoria': & denunciamus ipfum cum eccL-fia: fu*. In fcquentibus veto tempo­ cxcommunicatum & fufpeftum de hxrefi .* ribus, quadragefimalibus, decennalem poeniten­ &, fi per annum contempferit fatisfacere , tiam , feptennalem , quinquennalem, & trien­ nalem , quam debent facere in quarta feria in fubjaceat poenis concilii generalis : & fi introitu quadragefim*, & in dic coeme Domi­ defecerit in purgatione , & in excommuni­ ni , fecundum diverlitatcm culparum , ut jam „ catione per annum fteterit , ut haereticus definitum eft, faciant omnes tam cives quamv condemnetur. forenfes in fede civitatis fu*, & non alibi , De ferma pttrgaiionit. nifi ex jufla & rationabili caufa, & defpcciali licentia epifeopi vel vicarii fui; & tunc in Sufpeftus d^ h*refi purgabit fe publice in locis , ad qu* de licentia epifeopi iverint, fa­ ciant coram epifeopo illius loci, vel locum ejus hunc modum: „ Ego N. juro per Deum omnipotentem, tenente, eamdem poenitentiam, portantes lit­ „ & per hxc fanda Dei evangclia qu* in teras epifeopi vel vicarii fui , continentes poe­ nitentiam quam facere debent. Et reportet et­ „ manibus meis teneo, coram vobis domino „ N. archiepifcono vel epifeopo , & coram iam ille qui poenitentiam fecerit litteras epi­ „ aliis vobis afliftentibus, quod non fum vel feopi illius loci ad N. talis diœcefis, de per„ fut Inzabbatatus Waldenfis, vel Pauper dc ada ptxniteniia teftnnonitun continentes. Quod Lugduno, nec hareticus in aliqua feàah*fi forte caiu fortuito , fine fraude tamen & dolo, in illis duobus diebus non poflent adca-Q„ refis per ecclefiam damnata; nec credo , thedra’em ecclefiam pervenire: cum redierint, „ nec credidi eorum erroàbus , nec credam in duabus aliis folemnitatibus aftfignatis eis juxta arbitrium epifeopi publice difciplinentur apud fedem N. fccunuum formam iliorum duorum dierum. „ „ „ ,, Forma fententia contra bartticnm aifolutnm Si hrreticus pœniteat, & fecreto abfolvatur, ccclefi* jure folcmnitatibus fervatis, cum jam non fit hnreticus, formabitur fic feuten­ tia : „ Pateat omnibus, quod per ea qu* in }, Inquifitione inventa, prodita, de afta funt, ,, liquido nobis confiât quod talis fuit dçpre„ henfus in hacrefi, & poftmodum re ver fur ad „ ccdefixunitatem, agentesmifericorditercum „ eodem, ipfum ad perpetuum carcerem con,, demnamus fecundum canonica infiituta. “ Ma ftmaa. Si autcfn nondum fit abfolutus, fic forma­ bitur ; „ Pateat omnibus , &c, quod talis eft de- aliquo tempore vite me*: immo profiteor & proteftor me credere , & temper in pofierum creditunfin fidem catholicam quam fanfta Romana ecclefia & apoftolica publi­ ce tenet, docet, & praedicat, & vos domi­ ne archiepifcopc vel epifeope, & ceteri prae­ lati ecclefi* univerfaiis tenent, praedicant publice, atque docent. ^Militer compnrgatorei jurar;· dthnt. E Compurga tores jurabunt per hunc modum : ,, Ego N. juro per Deum, & per hscfan,, âa quatuor Dsi evangelia qu* manibus meis „ teneo, me firmiter credere, quod talis non „ fuit Inzabbata tus, Waldenfis, ncc Pauper de „ Lugduno, nec lucreucus, nec credens eo„ rum erroribus :& credo firmiter eum in hoc „ verum jurafle. Caveat tamen judex, quod ex quo certum numerum compurgatorum duxerit alicui injun­ gendum, non eft boneftum quod poflea mu­ tet , ne fic Latcranenfe concilium illudatur. CON. Si9 TARRACONENSE. ’ΐ^’ΉΔο"*' ÔKS· «89· Ex Cud dt fAadmCo*ciL Hiipaa. t. ». p.joi. Foric idtra «5. CONCILIUM TARRACONENSE Præsiue Petro Albalatio archiepiscopo. A Νηο 1241» 3, Idus Maii, Petras Archie* A reddant. Ut nullus facerdos plurts miffai in Il pffeopus Tarraconenfis Concilium cele­ uno die celebret, prxterquam in Natali Do­ bravit apud Tarraconem cum Epifcopis Ponmini . Dust tamen tolerantur, quando neccitio Dcrtufenfi , Pontio UrgcllcnG , flt Vitali fnas urgens fuerit ; ideft , quando unicus Olccnfi . Iq eo ft&tutum eft, ut epifcopi & Sacerdos habet ’ duas“ Ecclefias , quarum una Qerici ad Provinciale Concilium veniant . Ut dependet ab altera . Btlnz. Iib. 4. Mtm epifcopi, gc eorum officiales juftitiam gratis Hifpm. Ctacii, terra/. Tom. XXIII. Mm s VITA _____ F I T 2 S. ”»)· ET —mît CHRISTI EPISTOt® INNOCENTII PAPÆ ΙΓ 5 Nnocentius IV. priflino nomine A convertit - Populum ad fequenda Ludovici Sinibaldus appellatus , patria GenuenFranci* refis vexilla, qui in Africam trajicefis, cx nobili Filifcorum Lavanic co' decreverat, * _ 1 re modii quibus potuit, omnibw mitum familia, communi confenfucar­ adhortatus fuit. Poftquam Edtnundutn Candinalium , per interceffioncm Balduini Conftantuaricnfem archiepifcopum in fandorum , nu­ tinopolitani imperatoris, & Ludovici Franco­ merum retufiflet, in Italiam re verfus, & Pe­ ru fiam ingreflus, Petrum martyrem inter fanrum regis, e careeribus Friderici liberatorum, Anagnic poft interregnum unius anni & odo dos habendum declaravit . Idem de Stanislao fere meniium , eledus eft fucceflbr CceleftiniBCracovicnfi epifcopo judicium tulit. A nobilidie vigeftma quarta Junii, anno Chrifti 1243. bus Neapolitanis advocatus, comparcre ftatuit. tempore Friderici fecundi: cui ifta eledio non Verum in ea expeditione mortem fubiit , vi. admodum grata fuit, eo quod generoft &hoDecembris, anno Domini MCCLIV. quando nefti animi virum eflë fciebat ; adeoque time- xi. annis, v. menfibus, & xn. diebus pontibar, ne ex cardinale amico pontificem hoftem fex fuiflet . Sepulturam vero non in fando experiretur. Volens tamen pontifex antiquam Laurentio, ut habet Platina , fed in ecclefia amicitiam cum Friderico confirmare, urbem cathedrali fort itus eft, ut adhuc hodie videre Caftellanam petebat: quo in itinere cum fibi C licet . Innocentius in concilio Lugduni habito infidias tendi per exploratores compertum haplures cardinales creavit, primufque fuit qui beret, Genuenfium navibus impoCtus , felici cardinalittam dignitatem rubeo pileo adauxit; navigio uius ufus,, in Franciam delatus eft. Eodem ea intentione, ut admonerentur, tefle Martideveniens, concilium anno 124$ habuit, quo no Polono, fe femper paratos efle debere fanFridericum , qui citatus venire det red abat , gu incm pro Chriftiana religione profundere , imperio & regno fimul fpoliavit, eique adhuc pratfertim eo tempore, quo Romana ecclefia viventi, poft Henricum Lantgravium Haflix& a Friderico H. quotfdam imperatore vehemenThuringiz Wiiielmum comitem Hollandia: in Dter oppugnabatur Multa volumina in tanta regne Germanicfubrogari procuravit. Cumque rerum difficultate — compofuit . Inter cetera , commentaria in quintum librum decretalium hac de caufa Fridericus excandcicens , mulca edificia amicorum parentumque pontificis Par­ compofuit: authentica & apologetica edidit . me exiftentia dejici & funditus erui curaret : Proinde viros litteratos amabat , & colebat . profedus eo legatus apoftolicus Fridericum poft Cardinalem Hugonem inflituti Dominican! unice dilexit, qui gloflas & concordandas in biennalem Parmenfis urbis obfidionem devicit, biblia cmnefque ejus copias fudit. Et cum iftiufmooioua compofuit lompuiun , atque mqwc libros >idtw> facros m.rv> in »· capi'••r· di calamitatibus nihilo melior fieret, fcc ma- E tula diftinxit. Hujus inftinftu plurimi ac do>is atque magis pefliun Tum iret.iret.· pontifex concidiflimi homines ad feribendum fefe applicueâiflimi ium dimifit, ac deinceps ad reintegrandam runt. Inter eoa Alexander de Ales , Bernarfanôam militiam > otnnem 1----------- cogitatum -o--------- fuum '— dus -- Parmenfis, Γ-....... -, L -------- . Ejus Σ, etiam r “ & Z... Compoftcllanus infli- f INNOCENTII ■ P. IV. 5 «4 it nativitas beat® Mari® cum A filius nofter magifter Martjnus, earner® noftr® ... . -- —inftitutum fuit, ut clericus, & lator prefentium, vobis ex pane ΑΝΝθ anno oûava celebraretur - Primus rofam auream fonoftra duxerit declarandam exprimendamque . aJ,R,sTl CHR1STI jCQnj ac rjlu benedixit, eamqueeaEamquc iplam pecuniam, per vos coilatain . ‘ 4<’ nonicis fanât Jufti holpuibus fuis Lugduni do­ diâo magiftro Martino, aut ipfius nunciis , no dedit. Circa finem pontificatus Innocemii anno Chrifti MCCL.'. dcfuhftus eft Fridericus infra terminum, quem idem vobis prrhgct , atïigoetis ; preces noftras taliter impleturi , II. Quo loco , quove mortis genere, fcripto­ quod nos devotionem veftram mento commen­ res variant . Krantzius lib. vm. Saxonix , dare poflimus , tx fuper hoc aliter procedere aliique (nuos refert Sanderus de vifibiii mo­ non cogamur. Datum Laterani feptuno Idus narchia) icribunt in Apuliam profeâum, ibi­ dem morbo correptum efle : a quo dum con- Januarii, pontificatus noftri anno primo. valefceret, a Manfredo filio, impolito ori pul. IL ad Henricum III. kegbm Anglia. . vino oppreflum efle . Gobelinus xtate fex ta Pro epifeopo Wintonicnli cxule. cap. LX1V- Et deinde, inquit, ad regnum Si­ cili® fe totum contulit, 6ς ibi tandem mo cpmupi cpifcopi veftr® devotionis effedum, neceflitate cogen-p digoofeitur procefliflc, in quo promovit homιίο, fiducialiter recurrentes, univerfitatem ve. nem -—fcientia r.:.—:. , moribus ----- :k— ·· & ·honeftate ------ Λ---------------------perfpicuum, ftram, de confilio fratrum noftrorum , roga­ ac in fpiritualibus & temporalibus circumfpemus, attentius monemus, per apoftolica fcri­ dum, oltm tibi carum & amabilem, ac lempta prxeipiendo mandantes , & mandando przper tuis beneplacitis fecundum Dominum totis cipientes , quatenus przicript® neceflitalis dc viribus intendere cupientem, pet cujus 'induoneris inflantia, qua Romana ecclefia, mater ftriam probatam in plurimis honoris dt com­ veftra fpiritualis, graviter perurgetur, affligi­ modi proficere poteris incrementis. Sed tamen tur, & pene opprimitur, affe&ione penfantes, uon fuggerat aftutia fufurronum, a quibus pa­ ut convenit , nliali , & compaflionem fuper rare difpendia virtuofis pro indifferenti duci­ hoc habentes debitam erga ipfum, nubis dc tur, dummodo fua fpecialia commoda vel pri­ fibi, pro folutione debitorum illorum pnedivata dafiderie confequantur. Tuam itaque celftorum, in ea fubvenire curetis pecunix quan­ fitudinem affeftione qua poflitmus exhortamur, titate dc fiunma, qualem dc quantam diledus & oblccramus in Domino Jefu Chiifto , qua­ tenus INNOCENTII PAPÆ I E , P I S III. Ad fratnu ordinis prædicatorlm . ç Fratres Prcdicatores a tramite difciplinzS. Benedifti exorbitantes corriguntur, & in viam meliorem diriguntur . Innocentiae epifnptu ftrvttf fervorum Dei magifiro & [retribue ordirue Prtdicotor*/»· faintem tf apoftolitam benediitmm. f O L Æ. — "u' Dirimitur lis inter epifeopum Lincolnienfem & conventum Cantuarienfcm. innocentiae epifcopttt fervite fervorem Dei dile^ ilir filii* conventui tf priori eccltf* Cbrifli Cant tuerienfit faintem & npoftelicam benediftionem. Xhibita nobis venerabilis fratris noftri epi­ On folum in favorem converti , fed etiam fcopi Lincolnienfis petitio continebat, quod monallerii, probationis tempus a fandis patribus eftindultum, ut ille afperitates illius, cum, vobis contendentibus jurifdiftionem me­ tropolitans, quam ad vosCantaaricnfi fede va­ & ifiud mores illius valeat experiri. In regu­ cante tn provinciam Cantuarienfem, tam ex la quoque B. Benedidi praecipitur, ut adeonvcrlionem noviter venientibus non facilis tri-D privilegio fedis apoftolicr , quo nunquam ad­ huc uti fuiflis, quam de jure communi perti­ buatur ingreflus, fed , ficut docet Apoftolus, nere dicitis, in eum & fuos fubditos commit­ an fit ex Deo fpiritus comprobetur dura& tendo eorum caufas & appellationes ab eis inafpcra, per quz itur ad Dominum, exponan­ terpofitasexercere,- ipfe grave fibi ex hocprztur. Poftea in eadem regula fubjungitur , ut judicium generari confpiciens, ad fedem apodicatur : Eccc lex fub qua militare defideras; flolicam, cujus intereft quzftiones tam arduas fi eam obfervare potes , ingredere; alioquin, metropolitans fede vacante dirimere, provesliber venifti, liber difcedas. In fu per felicis recaflêt, vos in eum & in ejus fubditos (ufpencordâtionis Gregorius papa przdcceflbr nofter fionis fic excommunicationis fententias occatio­ ftatuit , ut potiti in probatione novitii ante ne hujufmodi pro vcflrz voluntatis arbitrio profufeeptum religionis habitum , qui dari profimulgaflis. Quare nobis humiliter fupplicavit, tentibus confuevit, feu ante profeffionem cmifut provideri tibi fuper hoc paterna follicitudifam, ad ftatum prifttnum redire poflint libere nc curaremus . Volentes igitur ex officio no­ infra annum. Et ad omnem ambiguitatem pe­ ftro fic eidem epifeopo & fuis fubditis fubvenitus amovendam, cum in quibufdam locis renire, quod jus alterius non laedamus, univerligiofi novit iorum habitus non diftinguatur ab E ficati weftne per apoftolica feripta mandamus, habitu profeflbrum, profeflionis tempore ben» J|uatenus infra ofto dies poft teceptionem pnedicantur veftes quae profitentibus conceduntur, ut novitiorum ac profeflbrum habitus difeerentium, abfque veftro & partis alterius przjudicio, relaxetis pradi&as fententias ad cau­ natur. Licet igitur zelum animarum habentes, telam. Alioquin venerabilibus fratribus noftris eas lucrari Domino foUicite cupiatis: quia ta­ archiepifcopo Eboraccnfi , & epifeopo Dunelmen decet & expedit, ut confcientiac puritati menfi, damus litteris noftris in mandatis, ut non defit judicium rationis, ne unde fpirituaipfi ex tunc fine przjudicio partium, tam fu­ lis proftdus queritur, inde falut» difpendium per petitorio , quam etiam fuper poflëflbrio, fubiequatur, vobis de fratrum no ft rorum con­ fententias relaxent cafdem, contradiftores per filio in virtute obedientiz fub pmna excom­ cenfuram ecclefiafticam appellatione poftpofita municationis , authoritare prxfcntium, diftricompefeendo. ftius inhibemus , ne ante annum probationis V. AD N , τ - tenus ab impia fuggcftione talium, tegi· pie- A elapfum, qui eft maxime in fubfidium fragili « tatis humane regulariter inflitutus, quemquam Christi tat*s ,vcr,cnî au^',u® > ecclrfiam Dd conti,HJ ( nuo profcquaris honore, & induite fibi uefu- ad profeflionem veftri ordinis, fins renunciationem icculi faciendam , recipere pmfumatis; per libertatis privilegium confervarc fludeas il­ libatum : fie nune & tn poflerum tui regni nec conflitutum in probatione novitium ali­ prelates, ea qua in fpiriuiaiibusfeu tempora­ quatenus impedire,- quo minus infra eumdem libus fpeftant ad ipforum ecc Je fias, libere conannum probationis ad aliam religionem quam fequi & pacifice poflidere permittas. Ceterum maluerit, tranfeat, ficut de fua proccfferit li­ folerti confiderans meditatione, quod in apo- bera voluntate, non obftante flaturo contra­ ftolici profecutione officit Divini nominis de­ do, fi quod a nobis eft editum, quod irritum fervimus honori, que de prefato epifeopo cum decernimus & inane , vel aliquibus litteris a folemni deliberatione fecitnus, non ad animum fede apoftolica impetratis , feu etiam impe­ revoces , non aliquo impedimento peri urbes. trandis, quz de przmiflisexpreflam non fece­ Sed qui cordi poflro ftatuimus, ut te fpeelarint mentionem. Quod fi forte contra hujuf­ modi inhibitionem quemcumque recipere prsrlem inter alios tene principes habeamus, in ipfo impartiri procurans honorem , fibi caftra g fumpferitis; decernimus eum qui taliter receptus fuerit, nullatenus veftro efle ordini alligatum , & maneria cumfruâibus inde perceptis a tem­ pore translationis hujufmodi , omni poftpofha vofque a receptione quorumlibet ad profefliodifficultate refignes , ac benevola benignitate nem ejufdem ordinis fore ipfofafto fufpenfos, concedas, quod follicitudinem ei creditam pof& inluper psnz fubjlciendos , qu» fratribus fit cum eflcftu profequi , tua favente gratia ipfius ordinis pro culpis infligi gravioribus con­ fpeciali . Alias autem cum libertatem eccletue vir. Nulli ergo, Cc. fiafticam in diebus noftris velimus non miDatum apud civitatem Caflellanam Jj. Kalcndas Julii, pontificatus noftri anno primo. nui, fed Deo propitio augeri cupiamus * nuilatenus fuftinere poterimus , quod nos in ipfo epifeopo tam prcjudicialem injuriam pa­ tiamur . IV. Ad conventum et prjorxm ecclkiæ. Datum Laterani tertio Kalcndas Martii, Chrifli Cantuarienfis. pontificatus noftri anno primo. E I N N O C E N T I I ■ . ............ '^77. P A P Æ IV. jig Datum Anagnic ( a ) decimo Kalendas St- A ptembris, pontificatui noftri anno primo· VI. An archishsc et CAPlTut.CoLONitNSi. ANNO CHRIST! De trium Magorum miraculi» ac cultu. A t> V. J>I41ATOîAnÇL)4. De fubfidio pecuniario^ regi de redditibus fuis conferendo. * Innocentia r epifcopus fervas fervorum Dei fratri arebiepifeopo & diûflit filiis capudo Colonui^i falutem Ü apcftolùam benediDionow. hnocentint dpifcopui , ficc. arcbiepifcopis, epifeo· pii , & Ailtihi filiis abbatibus, prioribus, ar~ cbidiaconir , decanis, tf aliir eccl^fiar*m pralatiiy & clericis per regnum Antlia conflit*· tis, filatem tf apflolicam benedsitioaem. icet is, de cujus munere venit ut fibi a fidelibus fuis digne ac laudabiliter fer via­ tur, dc abundantia pietatis fux , out merita fupplicum excedit & vota , bene fervientibus multo majora retribuat, quam valeant prome· Ebet mater ecclefia hos qui regali prae- B reri : nihilo minus tamen dcfidcranrci reddere eminent dignitate, illa praerogativa proDomino populum acceptabilem, fideles Chri­ fequi, & ea muneris gratia prstenire , quod fti ad complacendum ei , quali quibufdam ilin ipfius devotione poteftas femper ferveat, & leftivis muneribus , indulgentiis scilicet & iead ejus per confequens fubjedorum obfequia miflionibus , invitamus , ut exinde reddantur pervigil habeatur. Cum igitur inter reges ce­ divinae gratiae aptiores. teros orbis terrx cariffunum in Chrifto filium Cupientes igitur ut ecclefia veftra , in qua noftrum regem Angli* illuftrcm fingularis ditrium fandorum Magorum corpora corufcank&ionis brachiis ampledamur, qui veluti prin­ tia multis miraculis fub veneranda cuftodia ceps catholicus fic devotus Romanam ecclefiam confervantur, congruis honoribus frequentetur: matrem fuam filiali fubjcdione fic obfequio de­ omnibus vere pernitentibus & confeiEs, qui ec­ votionis fic femper ftuduit venerari, quod ne­ clefiam ipfam io feftivitate ipforum fandorum venerabiliter vifitaverint, annuat i m de omniquaquam ab ipfius beneplacitis declinaret, quin· imo qu* ipfi grata novit fic placita, folicitu- C potentis Dei mifericordia & beatorum Petri & dine. prompta peregit : non eft mirum, immo V Pauli apoftolorum ejus authoritate confifi, condecens eft ficcondignum, fi ipfius precibus quadraginta dia de injunda fibi poenitentia facilius annuamus , fi honoris ipfius fic ftatus annis fingulis mifericorditer relaxamus. quaeramus gloriam fic augmentum, fi ad quod Datum Lugduni fexto Kalcndas Aprilis, affedus ipfius dirigatur, veftr* liberalitatis efpontificatus noftri anno quarto. fe&us confonet in idipfitm . Sane cum idem rex, ficut ex parce ipfius fuit propofitum co Vil. ADRAIMUNDUM DE PENNA FORTI ram nobis, pro quibuftiam negotiis magnis fic ORDINIS PRÆDICaTORUM MAGISTRUM, arduis qu* fibi imminebant, adeo fubieritgra­ & provincialem Hifpanic. via, dc fiibire adhuc ipfum oporteat onera expenfarum , quod veftr* fubventionis indigere De herefi ex tirpanda . lubfidio dignofeatur : univerfitatem veftram ro­ gamus , monemus fic hortamur attente , per Jfmocevtint epifcopus fervas fervorum Dei dikapoftolica feripta mandantes, quatenus atten- Q ilu filiis Priori provinciali in Hifpania, & dentes prudenter, quod vos decet fic convenit, ffratri · -Raimond» · " ·■ -Pradt -Ptanaforti ordinis eo libentius ipfius regis fupportare labora, fic < dicatoricm , fafietem & apoftolicam benedifbio· gravamina relevare , quo minus poffet fine vei nem. ftri ftatus fic honoris difpendio alicujus jaâur* L D vel incommoditatis onere praegravari , fibi de vcftris redditibus honeftum fiibfidium libéralités conferatis : ut idem expenfarum fuarum , veftr* fubventionis propitiante dextera, perferre levius onus poflit , vofque proinde vobis ejufdem regis , cujus bonorum eftis participa, < honoris fic glori* non experta, favorem fic fic T Nter alia defiderabilia cordis noftri fpeciali­ . ter id optamus, fic ad illud potiCQme diri­ gitgimus noftrae intentionis affeftum, per quod fidiIus provenit animarum , fic nomen Domini gloriofiim plenius collaudatur . Quia igitur Deo non eft acceptable obfcquium abfque fide, ad propagationem fic fit corroborationem corroborationem ipfius, ipfius, fic fic propagationem I gratiam, quibus procul dubto indigetis, valea- Chriftian» religionis augmentum, quanta pofcis futuris temporibus vendicare ; fic nos, qui fumus folicitudine bbettudine vigilare debemus , fic & hoc haberi volumus ex hoc ad veftra fic veftrarum E pet nos & alios inceflanter verbo & opere pro­ ecclefiarum commoda promptiora, devotionis curare , ut diffundatur per orbem latius cultus veftr* promptitudinem non immerito com­ Dei , & incile agri multiplicata Dominici, mendemus. frumentum in cœleftia horrea inferatur . In his Datum Janu* quarto Kalcndas Augufti , aurem , nobis fratres veftri ordinis Dominus pontificatus noftri anno fecundo. fpecialiter voluit effeadjutores:qui fpretismun­ di diffbluti blanditiis , fub religionis ardar ri­ gore, in voluntate Chrifto ad placitum famu­ lantes, de fidelium campo extirpate noxia, & in eo plantare falubria, nec non muniri fpirituali pro defenfione fidei armatura, errorum laqueis irretitos eripere, ac in regione dilfrmilitu(a) Cana Innocentius IV. fumnou» Pontifex eleQus fuerit aa. 1*4). die >4. Junii D. Joaoni Baptifl* fefto, bre epiftola data 10. Kal. Scptemb. ejus Pontificatu» anno primo, anno fcilicet 114). pracedere de­ bet tres fuveriores datas 7. Idus lanuarit, j. Kal. Martii, * 17. Kal. Julii, anni nempe»44. ut fcita ■daaoooit do&iffimus Salmon in libro Gallice exarato, Traite dr P etude des Cantiles p. 54. fi» E'PISTOLÆ. /7° fiudinis coaverfantes ad unitatem matris ec- Λ mquifitoribos hxreticx pravitatis, onlinis PiteANNO titfix ievocait diligentia indetriti ~ procurant; dicatorum in Lombardia, marchia Trevifina, ANNO CHRISTI proficientes fibi per vit* mentum , & aliti fle Homaniola, damus noftris litteris in man­ CHRISTI •MP •MI· verbo pariter & exemplo . Unde tjùia in io> datis, ut fingulos veftrum ad id per excom­ Jwfitionc ferienda contra hxreticos corumdcm municat ionem in pertonas & interdidum in ratruin folertiam novimus plurimum opportu­ terram appellatione semota compellam. nam , iptis hujufmodi negotium providimus fpecialiter committendum . ideoque devotionem Coqflitntiotej anteit fiat ht. veftram monemus & hortamur in Domino Je~ fu Chrifto , vobis per apoftolica feripta man? I. danlcs : quatenus ad ipfius profite ui tonem ne­ Statuimus, ut poteftas, feu redor , qui cigotii iblicite intendens , aliquos fratres ejuf­ vitati prxcft , vd luco alii ad prxfens , au i. dem ordinis de regno Aragonix, quos ad hoc idoneos fore noveritis , inquifitores hxreticx “ pro tempore praefuerit in futurum, in Lom­ pravitatis in provincia Narbonenfi, per diftri- bardia , Komaniola, vel marchia Trevifina, dum tantum caiiflimi in Chrifto filii noftri juret pHBcifc & fine tenore aliquo attendere inviolabiliter d C forte judex exti» — ■ ■ 4NNO i. —definitum, u-xi-------rfub _i_ expcnûs -------- Λ. ------------:-------1 terit, ejus lententia nullam obtindat finnita- ANNO fuerit communia ctviCHRISTI rem , nec caufia alique ad ejus audientiam jatis vd loci fui facere culiodui. •HP perferantur . Si fuerit advocatus, ejus patro. ***** XXII. cinium nullatenus admittatur . Si tabellio , Si quandoque aliqui rd altquz non hzreti­ inftrumcnia coofo&a per ipfum , nullius pe­ ci pro captis hzreticis, iptu non contradicen­ tibus , fuerint affignaci, vd Îc forûuo affigna- nitus fint momenti . Credentes quoque er­ roribus haereticorum, tanquam haeretici pu· venot : pracdi&i fuppofiti, perpetuo carceri man­ cipentur, fit hzretici nihilo minus reddi & afniant ur. X X V I I L fjgnari cogantur : fit qui hunc dolum fecerint, Teneatur infuper Poteftas, feu reflor , juxta legem praxliflam , bonis omnibus publi­ mina virorum omnium, qui de hzrtfi fuerint catis, in perpetuum relegentur, infamati vel banniti, in quatuor libelli* unius XXIII. tenoris facete annotari .■ quorum unum, com­ Teneatur infuper Poteftas, vd reflor quiliIxt, cum bono & fccuro comitatu omnes lizmune civitatis vd loci habeat, & alium dice­ re ticos dc haereticas, quocumque nomine cen- B cefanus, fle tertium fratres Praedicatores , fle quartum fratres Minores ; fle ipforum nomina feantur , infra quindecim dies poftquam fue­ ter in anno fle in concione publica folemniter rint capti , dicecefano vel ejus fpcciali vica­ faciat recitari. rio, feu haereticorum ioquifitotibus pizfentaXXIX. rc, pro examinatione de ipfis & eorum hzrefi Teneatur quoque Poteftas, feu reflor, filio* facienda. XXIV, fle nepotes haereticorum, fle receptatorum, defenforum, fic fautorum , diligenter mveftigare Damnatos vero de hzrefi per dioecefanum, eofque ad aliquod officium publicum feu convel ejus vicarium, feu per inquifitores pratdiflos, Poteftas, vel reflor, vel ejus aunciusfpefilium nullatenus admittere in futurum » cialts, eos fibi relidas recipiat ftatim, vel in­ XXX, Teneatur przterea Poteftas, feu reflor, unum fra quinque dies ad minus, circaeos conftitu· de aflefibribus fuis, quem elegerit dittcefanus, tiones contra tales editas fetvaturus. fi fuerit przlens , fle inquifitores przdifli ab X X V. Teneatur praeterea Poteftas , feu reflor, apoftolica fede dati, mittere cum eis quandoomnes haereticos quos captos habuerit , coge­ C cumque voluerint, in jurifdiflione civitatis at­ que diftriflu ; qui affeflbr , fecundum quod re, citra membri diminutionem fle mortis pe­ przdiflis inquifitoribus vifum fuerit , ibi tres riculum , tanquam vere latrones dc homicidas aut plurcs boni teftimonii viros , vd lotam animarum , fle fures facramentorum Dei & viciniam , fi eis videbitur , jurare compellar, fidei Chrjftianz , pr ores fuos exprefte fateri, fle accufare alios hzreticos quos fount, fle bo­ quod fi quos ibidem hzreticos (civerint, vel bona eorum, vel aliquos occulta conventicula na eorum , fle credentes fle receptatores , fle defenfores eorum , ficut coguntur fures fle la­ celeorantes , feu a communi convcrfatione trones bonorum temporalium accufare fuos fidelium vita fle moribus diffident» , vd cre­ dentes , aut defenfores, feu receptatores, vel complices, Ac fateri maleficiaquz fecerunt. XXVI. fautores hzreticorum , eos diflis inquifitoribus Audeant indicare , Ipfe autem Poteftas Domus autem , in qua repertus fuerit ali­ quis hzreucus vel hzrecica . fine ulla fpe contra accufa tos procedat fecundum leges quon­ rcxdificanJi funditus deftruatur : nifi dominus dam Fridcrici tunc imperatoris Paduz pro­ domus eos ibidem procuraverit reperire, Et fi mulgatas . dominus illius domus alias domos nabucritcon ' XXXItiguas illi domui, omnes illae domus fimiliter Teneatur infuper Poteftas , feu reflor, in deftruaniur, fle bona quz fuerint inventa in domo deftru&ionc domorum , fic condemnationibus illa fle in domibus illis adherentibus , publicentur, faciendis , fle in rebus inventis vel occupatis fiant auferentium, nifi auferentes fuerint in confignans fic dividendis , de quibus fuperius dicitur, infra decem dies, poftquam accufatio efficio conftituri Et infuper dominus domus illius, przter nolam infamiz perpetuz, quam fafla fuerit , hzc omnia exequi cum effeflu, incurrat, componat communi civitatis vel lo­ fit condemnationes omnes in pecunia numera­ ta infra tres menfes exigere , fic dividere il­ ci quinquaginta libras imperiales io pecunia numerata : quam fi non folverit, in perpetuo las ficut inferius continetur , fic eos qui fol­ carceic detrudatur. Burgus autem ille in quo vere non potuerint, banno maleficii fupponehzretici capti fuerint vd inventi , componat rc , fle donec folvant , in carcere detinere. Alioquin pro hi* omnibus fie fiagulis fyndicecommuni civitatis libras centum , fit vilia li­ tur, ficut inferius continetur ; fic infuper t·bras quinquaginta, fle vicinia tam burgi quam civitatis libras quinquaginta imperiales in pe­ P neatur unum de aifeflbribus fuis, quemcumque diœcefanus , vd ejus vicarius, fic difli inqutficunia numerata XXVIItores hzreticorum voluerint, ad hzc peraget», Quicumque vero deprebenfus fuerit dare ali­ da fideliter affignare, fle mutare pro tempore, cui nzrcttco vd hzreticz confiiium , vel au­ fi cis vifum fuerit opportunum. xilium, feu favorem, przter aliam pœnam fuXXXII. perius fle inferius prztaxatam, extunc ipfo ju­ Omnes autem condemnationes vel poeoz, qu* occa fione hatrefi* faflz fuerint , neque re in petpctuum fitfaflus infamis, nec ad pu­ blica officia feu confilis, vel ad eligendos ali­ per concionem, neque per confiiium, neque ad quo* ad hujufmodi , nec ad tcftimooium ad­ vocem populi, ullo modo aut ingenio, aliquo tempore valeant relaxari. mittatur : fit etiam in tell abii is, ut nec teftamenti liberam habeat faflionem, nec ad he­ X X X l I I. reditatis fucccffionem accedar . Nullus prato Teneatur autemPoteftas, feureflor, omnia rea d fiipcr quocumque negotio, led ipfe aliis bona hzreticonun , quz per diflo* officiales fuo· J7J v I N N O C E N T 1 I -faerint occupata feu invenu, dtcondemnatio A ANNO nes pro his cxaftas dividere tali modo ■· una CHR|STI pan deveniat i* commune civitatis vel loci; fecunda m favorem dc expeditionem officii de­ tur officialibus, qui tunc negotia ipfa pereso nnt i tertia ponatur in aliquo tuto loco, fe­ cundum quod diftis diœceiano dc inqnifitoribus videbitur, refervenda dt expendenda per confilium eonxndem in favorem fidei , dt ad haeretico· extirpandos .* non obftante hujufi modi divifiooi ftatuto aliquo condito vel con­ dendo. P. IV. J7< IX. SENTENTIA EXCOMMUNICATIONIS i m F. t b i r m u _ CHRtJTI Jbnsrra/uri spi£*ap«i ftrwu jcrtttrn·* Dm * d 'kuculentam unius hominis rabiem, inhuJL manam ûcvàmque barbariem Eretini vi­ delicet de Romano , quem dira malignitatis enormitas fecit infignem > dc mundo non in­ cognita faftorum atrocium multitudo fpeftaXXXIV. Ibilem, humana foeietas ad eligendum impro­ Si quis autem de cetero aliquod illorum fta- ba I a male potentium tyrannide inftituta , in­ totorum, eut conftiiutiomim attentaverit de­ digne forfitan pertuliflê videtur : fed indignius lere, diminuere, vel mutare, fine auihoritaieB1 procul dubio nofeitut fuftulifle. Hic fiquidem fub humani vultus effigie bellualem animum fedis apoftolk» Speciali : Poteftas feu reftor retineas, Chriftiani (anguinis fitibundus, dc vi­ qui pro tempore fuerit in illa civitate vtl lo­ ribus rigidus alienis, implacabile advet fus com­ co, teneatur eum, tanquam defenforem hxremunia humanitatis firdeia bellum gerit- Non ticorum publicum & fautorem , fecundum for­ enim folum fetali hominum excidio debaccha­ mam pradcnptam perpetuo publice infamare, tur in corpora , merum etiam fuper commu­ atque punire in libri» quinquaginta imperia­ nem modum , menfuram , dc numerum, exlium io pecunia numerata quam fi exigere non potuerit, eum maleficii banno iuppooat, haufti eruor is profluvio non contentus, per ca­ tholicos fidei corruptores fpintualis vitat ope­ de quo eximi non valeat, nifi folverit duplam ratur exitium in interitum animarum . Nimi­ dift* pecuai* quantitatem. rum fi in fuis atrocitatibus propria contra in­ XXXV. tentas fibi exequeretur odia , jam deforbuiflet Teneatur fane Poteftas , feu reftor, infra deccm dies lui regiminis fyddicarc pnecedcn- in eo iocalcicens iocalcfcens animi feritas pera&x ultionis tern proeime Potcftatcra vel rcftorero, & ejus refrigerio mitigat litigata in his quos habere videbaetiam afteflores afleflbres ,, par per fies ties viros viro· catholicos catholicos & &Ctur exofos . Sed1 eius eflera crudelitas fic in etiam fideles, eleftoe ad keeper dimeefamim, fi fue­ omnes excandefcit, ut nec fortunat nec vite pepercerit etiam amicorum, nec fexum mite­ rit prefer*, dc per fratres Predicatores & Mi­ nores, de omnius bis que in ftatutis illis feu ra tus fuerit in quibuslibet vel xtatem, nccaliconftiiutioaibus dt legibus contra hcrelteos dc cujus religionis vel ordinis veneratus honorem, necans parvulos innocentes , adultos nequiter eorum complices editis continentur, & punire ipfo· , fi exceflèrint , in omnibus dt lingulis perimens, diverfis excogitatis in cis generibus tormentorum, dc, quod pudorofum eft cogi­ Ϊμ* omiferint, dt cogere rctUtuere de propria tare vel loqui, horrido impie feftionis cultro, aculis te .* non obfiante fi per aliquam liera tam feminas, ut dicitur, cunuchitare quam tian confilii vel alterius ctquslibct a fyndicamares, fpcrn futuras prolis occidens in fuperUone fuerint abfohiti. (litibus occiforum, ut ex intentione quodam­ XXXVI. Jurabunt autem predifti tres viri bona fide modo fiat eorum etiam , quos adhuc dc lum­ bis natura non protulit, homicida. Quis ergo fyndkare predates de omnibus fupradiftfs. — _____ dubitet cum in nominibas non tantum perfoXXXVII. Ccterum teneatur Poteftas feu reftor cujus-D nas perfequi, fed etiam naturam? Qiis ambigat illum quafi non hominem humani generis libet civitatis vel loci, delere feu abradere penitus de ftatutis vel capitularibus communit fore publicum inimicum ? Hunc ex genere , cum publice damnati heretiet filius fuerit, hc nnodeumque ftatutum conditum vel conden­ rcticorumque cognatus, bqnc etiam ex moridum, quod inveniatur contradicere iftis conbus, cum cum perfidum efle contraria religio­ ftitutionibus, feu ftatutis dc Ufibus quomodoni Qiriftiamtque fidei opera manifieftant, nos libet obviare , dt in principio dc medio lui cum publice opinionis concurrente affcnfu , regiminis hac ftatuta , (eu conftitutiones dc unam dc fitbdolis vulpeculis pnefumpfimusjeflc, leges , in publica concione folemniter facere qua vineam Domini fabaoch demoliri non ref­ recitari , dc etiam in aliis locis extra civita­ tem fuam vdlocum, ficut dioecefano, feu in- ont, teftamentum acerni evangelii corrumpen­ qnifitoribus dc fratribus fupradiftis, vifum fue­ tes . Ad hunc autem nequiffim* intentionis cfleAum eo ingenii fui caUc proceflic, quia in rit expedire. -quos potuit, vafa (celerariifima infeAionu arXXXVIIR Porro hcc omnia ftatuta , feu conftitutio­ Bnpiens, per corporalis necis formidinem, qua plerumque cadit in fortes , refiduo· rtgionis nes, dt leges , dt fi qu* ali* contra hrretifuse viros redegit in parvulos , ut eis animo­ cos dc eorum complices tempore aliquo authoricate fodis apoftolic* conderentur, m quatuor rum confidentia, libertatis privilegio, dc veri­ tatis oraculo deftitutis , facile per magiftroe voluminibus unius tenoris debeant contineri : errorum fub predifti Eselini prefidio ad fobquorum unum fit in (laturario communis cuvertendas fidelium mentes in marchin Tervijmlibet civitatis, fecundum apud diœcefanum, fiMB partibus emergentes, in publicum pervertertium apud fratres Praedicatores , quartern fa infe&ionis haeretica dogmata (uggerantur . apud fratres Minores , cum omni finceritafo ferventur , ne poflint per falfarios in aliquo Exerrans prnterea commune omnibus gentibus dt magnum in ChriAo dc ecclefia matrimonii violari. fact amentum, quod non humana voluntatis Datum Pcrufii Idibus Maji, pontificatus no inventio ftatuit, fed Divina mftitutionis com­ ftri anno IX. mendat authoriias, quod temporaliter oiiouts Nn i ex Ctncü. Gamr^. Tom. XXIII. ro fatisfaâiooe poenitentia, unâio aliqua fofteret fratres fimul in domo Domini habitare.· ummodo injungatur. tunc eadem ecdefia,multiplicata lautitia, novas VII. jucunditatis canticum perioaarec. Verum quia Infirmis vero, juxta verbum Jacobi apoftoli, nonnulli Graecorum jamdudum ad devotionem unâio exhibeatur extrema. fedis apoftolkc redeuntes, ei reverenter obeVIII. diunt & intendunt.* licet dc expedit ut mores Porro io appofirione aquar, five frigid· , •écriras eorum, quantum cum Deo poffumus, five calidfe, vel tepid·, in altaris facrificio , tolerantes, ipfos io Romanae ecclefia»obedienfuam fi velint coofuetudincm, Gratci fequantia prefervemus : quamquam in iis qua: ani­ tur ; dummodo creuant & aflerant , quod fermaram periculum parerent, vel honeftati ecvata canonis forma conficiatur pariter de utraclefiaftice derogarent, nec debeamus illis deferre aliquatenus, nec velimus. que. IX. Sane inter venerabilem fratrem noftram arSed Euchariftiam in die ecen· Domini conchiepiteopum Nicofienfem, At ejusfuffraganeos _ ipifcopos Greece re- C fecratam ufque ad annum1, Ptetexi u iofirmoLatinos ex parte una, & ej" . ~ uibufdam arram, ut dc _ ilia ___ . ... _ videlicet _______ ipfos commdoicent, gni Cypri ex altera, de quibufe —certi» ------------ficulis difeordiam At turbationem fixe fabor* non refervent : liceat tamen eis pro infirmis ipfis corpus Chrifti conficere, ac per quinde­ tam, Ac eoramdem tenorem articulorum ac refpoofiones ipforum Grecorum ad illos , cim dies , Ac non longiori temporis (patio , nobis, ut melius poflimua inftrui fuper eis , confervere : ne per diutinam ipfius refervatioplene »c provide per tuas litteras intimafti , nem, alteratis forfitan fpeciebus, reddatur mi­ nus habile ad fumendum.* licet veritas Ac ef­ folicite requirendo, ut providere fuper hoc apo­ ficacia temper eadem omnino remaneat, nec ftolica diligentia curaremus. Nos autem litte­ ris ipfis afteâuofe receptis, earum fertem, Ac ulla unquam diuturnitate feu volubilitate tem­ poris evaneteat. ipfos artkulos, ac rcfponfiones eafdem, Ac ce­ tera que continebantur io illis, una cum fra­ Io celebratione vero folennium. Ac aliarum tribus noftri» perlegimus Ac intelleximus dili­ Miffaram , Ac de hora celebrandi eas , dumgenter, prudentiam tuam multipliciter in Do­ _ modo in confeftiooe coofecratione formam mino commendanto , Ac méditantes ac dcli---------------------------— vel —------------------- ------------berantes fuper his , prout rei qualitas exige-θ verborum a Domino expreffam Ac traditam ob­ bae . Orca faac itaque uc deliberatio noftra neledit. fervent, & celebrando non tranfgrediantur boram nonam , fuam fequi coufuetudincm per­ mittantur - Ut Gneci ejufiiem regni in unftionibus que XI. Sacerdote» autem dicant hora» canonicas circa baptifma fiunt, morem ecdefic Romana» more fuo : fed Miffam celebrare, priufquam teneant fit obfervent. officium matutinale compleverint, non pcsii». II. Ritus vero feu confnerado quam habere di­ mant. XII. cuntur , ungendi per totum baptizandorum corpora, fi tolli fine fcandalo vel removeri Promovendi vero ad fecetdotiom, Ac presby. teri qui prcficiendi fuerint ecdefiarum reginon poteft, cum five fiat, five non,quantum ad baptifmi efficaciam vel cfieftum, non mul­ mini, examinentur antea diligenter, fi ρηκίpue dc horis canonicis Ac Minarum officiis fetum referat, toleretur. IIL _ eundum diflin&ionem temporum exequendis fint Nec refert etiam, utrum in frigida vel ca­ c fafficienrer inftru&i ; ut ad hec non nifi digni lida aqua baptizent , cum parem vim flt effeftum in utraque baptifinum habere , afleverare dicantur. IV. Soli autem epifeopi configoeot chrifmate in frontibus baptizato».* quia hujus un&io non de­ bet nifi per epifcopo» exhiberi: quoniam foli apoftoli , quorum vices gerunt epifeopi, per manu» impeditionem, quam confirmatio vel frontis ebrifinalio rcpraûcntat, Spiritum fiusftum tribuifle leguntur. Ac idonei admittantur. XIIL Ceterum umdquilque facerdos in aureo, vel argenteo fotam, aut Caltem ftanneo calice facrificet : habens corporale de lino candidum Ac nitidum, Ac altare mundis veftimentis oper­ tum, vd decentibus parameotis. XIV. Mulieres autem fervite ad altare non au­ deam , fed ab illius miaiAcrio omnino repel­ lantur. XV —---- /St ANNO E P I S XV. T Ο X A ▲ quod fi quts iu Spiritum fimfamâafphemiam 1 · ■ A —· e- -- ' - De jejunio vero diet Tabbed quadracefimali CHRISTI tempore, quamquam honeftios dc faiubrlusGr». ci agerent , fi fic toco ilk» tempore abdinerent , at nee uuico die inftitutum jejunium violarent, teneant dc fervent pro libitomorcm fuum. - dixerit, neque in hoc fieeuks, neijM in Tutu- ****», ’ ro dimittetur ei : per quod datur inrelligi , Ξ11 quafilam culpas in praefiniti, quafidam vero in faturo feculo relaxari ; dc Apoftolus dicat ouod tpu fuit fit qpit frtCtr. MMt : e tnjtu tfttf wftrit , ittriuntuu f»tittttr , iffit utteu fithut trit ■, fie tcutn rufi XVI. ftr iffuut : & ipG Gr*ci vere ac indubitanSacerdotes quoque conjugati , dc alii quibusi ter credere ac affirmare dicantur , animas parochiarum cura vel ecdcfiarum parochi alium illorum , qui fufeepta pernitentia , ea non regimen per epifeopos fuos committitur , lici- |peraâa , vel qui fine mortali peccato , cum te ac libere polTint parochianorum Tuorumi venialibus tamen & minutis decedunt , purconfetTiones audire, ipfifque preniientiam in- ;Sri ,poft mortem , & poflfe fuffragib eccle: adjuvari; nos, quia locum purgationishujungere pro peccatis: quia cui licet vel conce· eft majus nimirum, nec g jufmodi dicunt non iuifle fibi ab eorum doa&ratur , vdbU ftc eifdcm fidelibus illam in* A ftt ecclefiaftiea facramenta locis tentareci| recipere ,in m Io_■ ' ANNO dulgcntiam illudque prjvilegium elargimur, qua in quibus eadem es induito fedis apoftolica ANNO CHRISTI CHRISTI transeuntibus in tcrra ûmâa fubfidium in ge­ celebrantur : dummodo , fi in prnmiffis cafibus ecdcfiafticis tenentur ligati fententiis, nerali concilio conceduntur. Cum autem nuprius beneficium abfolutionis aftequanfur .■ vo­ jufmodi crucis verbum per vos proponi conti­ gerit .* relaxandi omnibus vere pœnitentibusde bis & fingulis veftrum authoritate prefentium confettis, qui ad audiendum verbum ipfum de­ concedimus facultatem. vote adfuerint , quadraginta vd viginti dies Datum Anagnia decimotertio Kalendas Ju­ lii, pontificatus noftri anno undecimo. de injun&is poenitentiis libera fit vobis & fin­ gulis veftrum de noftra conceflione facultas. Quod fi forte, quod πόα credimus, aliqua ci­ XIII. ADLOMBARDIÆ, ROMANIOLÆ , vitas, communitas, vel perfona, cujufcumque conditionis vel gradus , huic tam falubri ne­ RFCTORKSgotio fe opponere, feu illud prrfumpferit ali­ quatenus impedire, ut per vos , vel per alios Approbat leges a Friderico imp. contra hxreauthoritate noftra ad hoc deputatos , vel inB ticos, corumque fautores editas. Edierum deputandos , libere procedi non va­ st in eodem ; immo fi quicumque requifiti bmottntint epifcepttt ftrvm [truarum Dti, dite· illud fovere neglexerint ; & juxta officium & Hit filiit fOttfUttkutj coqfiliit , 47 cammunipofle fuum ftudiofe juvare .· contra eos, tantat ibm civitatm»·, αΐίοτκατφα loiorxm Lemquam defcnforesftc fautores haereticorum, fubbardttr, martbin Tarvÿm* , ac famnula, lato appellationis obftaculo , vos vel veftrum fainttm & apo/Mictu* bnediiUontm. finguli authoritate noftra 'intrepide procedatis. Contra quos, prout audacia ipforum exegerit, Um adverfus haereticam pravitatem quon- fv ρ,,ιι» reges ftt principes Chriftianos, nec non crucedam Fridericus Romanorum imperator rio. fignatos pro terras fanfti’ fuccurfu, curabimus promulgaverit qua id am leges, per quas ne per­ vagetur , compefci poterit peftis illa .* nos silas invocare .* cum non minus expediat, immo magis, fidem io locis prope pofitis, quam pro­ volentes ad robur fidei , ac falutem fidelium cul diftantibus defenfare. obfervari , univerfitati vrftrst per Apoftolica Porro ut non folum inquifitionis vobis fu.....____________ , ,quatenus ___________ , Ίquorum _________ fcripta mandamus, eas, teper haeretica pravitate commifl* , fed & hu-C notes vobis mittimus infertos prefentibus, fajufmodi predication» crucis officium in mani- ciatis *finguli —'' in ->»-·.·—·« — annotari, -----------veftris ----capitularibus bus veftris congruis favoribus adjuvetur, abfolcontra bcreticoc ie&» eujuslibet fecundum eas vendi juxta famam ecckfias, omnes qui con* exafta diligentia procefluri . Alioquin dileftis \ filiis Priori, provinciali & fratribus inquifitotra pravitatem hsreticam aflumpfcrint fignum ribus heretic* pravitatis ordinis Predicatecrucis, ab interdidi , fufpenfionis, & excom­ municationum fententiis canonicis , dc prefer- rum in Lombardia , marchia Tarvifina, dc Romaniola litteris noftris injungimus, ut vos. tim ab illis qoas pro incendiis, vel effraâionibus ecclefiarum , feu injeâioue manuum vio­ ad id per excommunicationem in perfonas, ftt lenta iu pertonas eeclefiafticas, incurrerunt .· & interdictam in terram , appellatione remota, aliis quoque fimtentiis a nobis vel authoritate compellant. noftra generaliter promulgatis, nifi adeo gra­ vis ftt enormis exceflus fuerit perfonarum , SapuMitr kgu deae. Fridtriti imptratoris. quod ab bis oporteat abfolutionis beneficium btineri : nec non dc _ CRidcricus Dei gratia Romanorum impera- Ek lib >. per fedem apoftolicam obtineri & fave»· θ 1 tor , ftc femper auguftus , Hicrufalem dc Epifl. Petri ab illis fententiis, quas, adhaerendo i de Vinei» do contra ecclefiam quondam ~ Friderico , fe · · ' Sicilia rex, dileâis principibus "fuis, venerabi­ tum pro imperatore gerenti, feu Conrado na­ libus archiepifcopis , aliifque pralatis ecclefia* to ejus, vel ipforum fautoribus, incurrerunt : rum, ducibus , marchionibus, comitibus, ba­ Ezelino de Romanis, Uberto marchkme Pelaronibus , poieftatibus, fculteris, burgaviis, ad­ vocatis, judicibus,minifterialibus, officialibus, vicino, marchionibus , comitibus, baronibus, capitaneis, poteft*tibus, reâoribufeue civitatum dt oqjnibus per totum imperium cooftitutis, atque locorum , fimilibufque pertonis, qui in pnefentes litteras infpefturis fidelibus fuis, gra­ tiam fuam, ftc omne bonum. ccclefias dc perfonas eeclefiafticas fieva cxcrcuifCommitti nobis calitus cura regiminis dt ie nofcuntur, aut qorum bona nequiter occupafle, dumtaxat exceptis ; dummoao aflumpto imperialis, cui dante Domino pmfidemus, faftigium dignitatis, materialem, quo divifim a crucis fignaculo, votum hujufinodi, qui abfbfagrrdouo fungimur , gladium adverfus hoftes luti fuerint , efficaciter profequantur ; ftt ipfi caveant quod de cetero contra ecclefiam nuo- fidei dc in exterminium heretic* .pravitatis quam erunt ; dc tam ab ipfis , quam ab aliis _ exigunt exerendum : ut perfidie vipereos filios Deum dt ecclefiam , tan­ premiflis , plena de. damnis dc injuriis, pro- E cootra ** * * 'infultantes ' ’ C peer que cxcommunicati nofcuntur , fatisfaôio, vd fatiafiteiendi fufficiens fixuritas, im­ pendatur. Nec non dc difpcnfandi cum cleri­ cis fuper irregularitatibus; quas celebrando Di­ vina ligati Jententiis canonicis contraxerunt: commutandi quoque vota eorumdem crucefignatoru^P^ voventium dc votorum qualitate penfata .* terras fande votis , aliifque perpe­ tuis , qua commutationis non admittunt re­ medium, dumtaxat exceptis. Concedendi quo­ que crucefignatis iifdem, quod tempore gene­ ralis interdidi poffint interefle Divinis officiis, quam materni uteri corrofores , in judicio dc juftitia perfequamur, maleficos vivere non paffuri, per quotum fcienthm feducentem mun­ dus inficitor, à in gregem fidelium per ova has morbidas gravior inmgitur corruptela · Statuimus itaque fancientcs , ut haeretici, quocumque homine cenfeantur, ubicumque per imperium damnati fuerint ab ecclefia , ftc fir* culari judicio affignati, animadverfione debita puniantur. Si qui vero de prsdiftis , poftquam fuerint deprebcnfi, territi metu mortis, redire volue­ rint > ÏNNOCENTII P. IV. 58« 'riot ad fidet unitatem , jjuxta canonicas fan-A ab imperio fuerint profeript i, eundo, morando,-' ANNO ANNO âiooes ad agendum poenitentiam in perpetuum & redeundo, fub noftri imperii fpeciali defen— CHRISTI CHIUS Π carcerem detrudantur. fione receptos, & quos apud omnes, fub ope Preterea , quiconque haeretici reperti fue­ ac recommendations fidelium imperii efle vo­ rint in civitatibus, oppidis, feu aliis locis im­ lumus inoflanfos. (Jnivethtati vethe mandan­ perii per inquifitorcs ab apoftolica fede datos, tes, quatenus quocumque, dc apud quemcum­ fit alios orthodoxe fidei celatores .· hi qui ju- que veftrum pervenerint, benigne recipiatiseofrtfdiftionem ibidem habuerint, ad inquifitorum dem,- & perfonas ab incurfu haereticorum eis & aliorum catholicorum virorum iniinuationem infidiantium confervantcs indemnes, omncconeos capere teneantur : & eos captos ardius filium, ducatum, & auxilium impendatis, pro cuftodire , donec per eenfuram ecclcfiafbcam tam acceptis coram Deo negotiis cxcqucndamnatos, damnabili morte périmant, qui fidei dis. Haereticos vero, quos & offenderint ipfivo­ (aeramenta & vite damnabant. Simili quoque perna pleûi cenfemus omnes, bis , in jurifdiftione veftra finguli capientes, quos ad fovendum hcrcticorum errorem calli­ diligenti cuflodia detinendos , donec poft ecdus hoftis fufeitat advocatos , vel parat illici- B clefiafticc damnatioris judicium, pcenam fubeant, quam merentur . Scituri quod in exetos defenfores : maxime cum facinus quos inÏuinat , aequat : nifi monitione pracmdla do- cutione ipfius negotii, gratum Deo, & lauda­ bile nobis obfcquium conferetis , fi ad expel­ iterint , & eorum vite duxerint confulcnlendam de partibus noftri imperii novam fic dum. > · , infolitam heretice pravitatis infamiam, opem, Et» prcterea qui convifti in uno loco de & operam, una cum eifdem fratribus, przftibatrefi , ad alia loca ie transferunt, ut cau­ teritis efficacem, & fi quis foret exinde negli­ tius poflint effundere virus hxretiae pravita­ gent & remifliis, ac etiam inutilis, coram Do­ tis , deoitam* cenfemus fubire vin did am : ut mino & in confpeâu noftro poterit merito fuper hoc per vitos ab eodem errore conver­ culpabilis apparere tas ad fidem , nrc non & per alios, qui eos Datum Padux xxti. Februarii , xn. indide hxrcG convicerunt , quod & io hoc cafu ftiooe. concedimus licite faciendum, evidens cefltmonium habeatur. Item mortis fententie ducimus addicendas, Fridtrienj Dfi gratis, ficc. fi quos haereticorum ad judicium trades, in Nconfutilem tunicam Dei noftri difliiereco- p» eodem extreme vite periculo haerefim abjurantes, poft. nantur hsretici, & vocabuli vitio fervien* /rÿ^ modum de falfo juramento coniliterit, & fide tes, quod fignificationem divifionis enunciaf, J. mentita convinci , ac eos contigerit ejuldem morbi fpontaneam incurrere recidivam ;ut fibi in ipfius indivifibihs fidei unitate nituntur in­ damnabilius iniquitas fit mentita, & pernam ducere fe&'onem : fit oves a Pttri cuflodia, debitam mendacium non evadat. cui pafcendc a paflore bono funt credit*, feOmne infuper proclamatioms & appellatio­ gregare. Hi funt lupi rapaces intrinfecus , eo nis beneficium , ab hr re tic is, receptatoribus, ufque manluetudinem praetendentes ovium , quo6c fautoribus eorumdem , penitus amovemus: ufque ovile poflint fubintrare Dominicum. Hi volentes ut de finibus imperii, in quibus femfunt angeli pefl.mi. Hi funt filii pravitatum, a patre nequitie, & fraudis authore, ad ani­ per debet exiftere fida fides , heretics labis mas fimpiices deftinati . Hi colubri , qui co­ germina modis omnibus deleantur. Ceterum quia quanto majora Divine nutu lumbas decipiunt . Hi ferpentes, qui latenter mi ferat ion is accepimus, & ahi orem locum pre videntur inferpere , & fub mellis dulcedine, filiis hominum obtinemus, tanto devotiora de-D virus evomere . Ut vite cibum miniftrare fe fimulet, a cauda feriunt : & morti/ poculum, bemus obfequia gratitudinis conferenti .■ fi quan­ do in noftri nominis contemptores noftri cul­ velut quoddam duriflimum venenum immifeent. minis excanàefcit authoritas, fi reos laete maHorum kftat, veteribus , vel ne in publicum jertatis, in perfonis eorum & liberorum ino­ prodeant , non funt notate nominibus, vel, quod eft fohe nefandius , non contente, ut rum exheredatione damnamus, multo fortius, juftiufque contra Dei blafphematores nominis, vel ab Ario Artant , vel a Neftore Ncrtoriani, aut a fimilibus fimiles nuncupentur : fed & catholica, fidei detraftores provocamur, eo­ rumdem haereticorum , receptatorum, fauto­ in exemplum martyrum , out pro fide catho­ lica martyria fubierunt , Patarenos fe nomi­ rum , & advocatorum fuorum , haeredes & nant , velut expofitos paffioni . Hujufmodi mt« porteras , ufque ad fecundam progeniem, be­ ieri Patareni, a quibus abeft fanda credulitas neficiis eundis temporalibus , publicis officiis divinitatis aeterne, fub uno contextu nequitia: & honoribus , imperiali authoritate privan­ infimul tres offendunt ; Deum videlicet, pro­ te, ut in paterni memoria criminis continuo moerore tabefeant . vere fcientes, quod Deus ximos, & feipfos . Deum , dum Det fidem, zelotes eft , peccata patrum in filios potenter Efle Filium non agnofeunt . Decipiunt proxi­ mos, dum ipfis fub fpe fpiritualis alimonias, ulcifeens. Nec quidem a mifericordiae finibus duximus haereticae pravitatis obledamenta miniftrant . Crudelius etiam fseviunt in fe ipfos, dum poft excludendum , ut fi qui pa terns haertfis non animarum difpendium , corpora denique leve­ fequaces, latentem patrum perfidiam revelave­ re mortis illecebris, quam per agnitionem ve­ rint : quacumque reatus illorum animadverfioram & verae fidei portent evadere, vite prodi­ oe pieûanttir , praediâx punitioni non fubja­ gi, fic necis improvidi feftatores, involvunt: ceant innocentiae filiorum. fle, quod eft ipfo diftu diriflimum, fuperflites Ad haec, notum fieri volumus, fratres Pra> etiam non terrentur exemplo. dicatores de ordine Praedicatorum , pro fidei Contra tales, fibi, Deo , dc hominibus fic negotio, in partibus imperti noftri contra hcinfertos , continere non pofliunus motus norcticos. deputatos, ceteros quoque qui ad hae­ ftros, quin débita ultionis in eos gladium exereticos judicandos acccflerint, nifi aliqui coram O o ramus: Ctusil. Gnerel. Torn- XXIII, I EPISTOLÆ —ramus .* tanto ipfos inAantius perfoquences ,A luanto in evidentiorem dclufionem aNNO quanto dciufionem fidei Chri- Jatipùat capitida ctaftrtativuj caaira Patartw adita per taatdaia Frideritma iUafrtaa vir*", CHRISTI1 CHRISTI fljaoe> prope Romanam ecclefiam, que caput Roaiaaarit" baprratar&a finaper aagaftwat ‘ ‘ “° ecclefiarum omnium judicatur , fuperflitionis Hiera/jilt" , & Suilia re^oa. fuz fcclera latius exercere nofcuntur. Adeo quod ab Italic finibus przfertim a partibus ‘ ‘ r , Patarenos, SperoniAas, Leoni- Ex «pift.*,. Z^Atharos Lombardiz, in quibus pro certo perpendimus [ , Grcumciios , Paflagi- *£·.*;,*!“* re , jamque V-d Aas,. Arnaldiftas A ipforum nequitiam latius abundare . ufque ad regnum noArum Sicilis , fuz perfi- nos, Jofcpinos,Garatenfes, Albancnfes,Francifcos, Bagnarolos, Commixtos, Waldenfes, diz rivulos derivarunt. Quod acerbiflimumre­ Roncarolos, CommuneUos, Warinos, & Orputantes, ftatuimus in primis, ut crimen hz__ , , (quocumq; ______ tolenos , cum illis de Aquanigra , & omnes refeos, & damnatz fi. dx cujuslibet veteribus-hzreticos utriufque fexus, quocumque nomine nomine cenitantur fedatores , prout | lica crimina nu- cenitantur, perpetua damnamus infamia, dif­ legibus cft indidum, inter publica merentur. Immo crimine Izfz majeAatis no- fidamus atque bannimus . Cenfentes ut bona Calium confifcentur , nec ad eos ulterius re­ flrx debet ab omnibus horribilius judicari, quod in Divinz majeAatis injuriam nofeitur atten­ vertantur : ita quod filii eorum ad fucceflionem pervenire non poflmt, cum longe fit gra­ tatum , quamvis judicii poteAate alterum alte­ vius zternam , quam temporalem offendere ri non excellat. Nam ucuti perduellionis cri­ men perfonas admittit damnatorum, & bona, majeAatem. Qui autem inventi fuerint fola fufpicione & damnat poA obitum memoriam defuncto­ notabiles , nifi ad mandatum ecclefiz, juxta rum : fic & in pradido crimine , quo Pa­ rarent notantur , per omnia volumus obfer­ confiderationem fufpicionis, qualitatemque per­ vari . fonz , propriam innocentiam congrua purga­ Et ut ipforum nequitia , qui, quia Dornitione monfiraverint .* tanquam infames & bannum non fequuntur , in tenebris ambulant, ς niti ab omnibus habeantur, ’ . quod fi per detegatur : nemine etiam deferente , inveftianr.um permanierint annum permanierint,, ex tunc eos ficut hzrchzre­ gari volumus diligenter hujufmodi fcelerum pa­ ticos condemnamus. tratores ; & per officiales noftros, ficut & alios Statuimus etiam hoc ediâo in perpetuum malefaCtores inquiri. Ac inquifitione notatos, valituro, ut potefiates, & confutes, feu rcâoetfi levis fuperflitionis argumento tangantur, res, quibufeumque fungantur officiis, pio dea viris ecdefiafticis, & prxlatis examinari ju­ fenfione fidei przftent publicum juramentum , bemus - Per quos fi inventi fuerint a fide ca­ quod de terris fuz ditioni fubjcâis univerfos tholica faltem in articulo deviare, ac per ipfos hzreticos ab ecclefia denotatos, bona fide pro paflorali more commoniti , tenebroh diaboli viribus exterminare Audebunt. Ita quod amo­ relidis infidiis, noluerint agnofeere Deum lu­ do quandocumqtie quis fuerit in perpetuamhocis, fed in erroris concepta inflantia perfevencftatem *, vel temporalem affumptus, hoc * poretbteneatur capitulum juramento firmare . Alio- tcm rent : prxfentis noftra legis ediâo damnatos mortem pati Patarenos aliofque hzreticos , quin ηαΐη n neque, pro poteflatibus , neque pro conquocumque nomine cenfeantur , decernimus, fui ibusi ,. leu confimilibus habeantur .* eorumquam affc&anr ; ut vivi in conlpeâu horni- Dque fen ten lias ex tunc decernimus inutiles & num comburantur , flammarum commiffi ju‘-------- . Si °' vero J ~ : ‘ ~ ------ 'r inanes dominus temporalis, requifidido . Nec dolemus , quod in hoc ipforum tus fic monitus ab ecclefia , terram luam fatisfacimus voluntati , ex quo poenam fopurgare neglexerit ab haeretica pravitate : poli lummodo , nec fruâum alium confequuntur annum a tempore monitionis elapfum, terram erroris. ipfius exponimus catholicis occupandam, qui Apud nos pro talibus nemo intervenire preeam, exterminatis fuere tic is, abtque ulla confumat : quod qui fecerit , in ipfum noftra tradidionc poflideant, fle in fidei puritate con­ fervent, falvo jure dominii temporalis : dum­ indignationis aculeos non immciito conver­ temus. * modo fuper hoc nullum praftet obftaculum, Datum Paduz xxu. Februarii, xn. indict nec aliquod impedimentum opponat. Eadem nihilominus lege fervata , contra'cos qui non Imprrator Frideritiu Jimptr habent dominos principales. Credentes przterea, receptatores , defenfoattguftas, &C. rts, & fautores hzreticorum bannimus . Sta­ tuentes, ut fi poAquam quilibet talium fuerit Atarenorum receptatores, & complices, & quocumque modo fautores, qui ut a poe­ excommunicatione notatus, fatisfacere coutemna alios pouint eximere , de ie velut impro- — pierir infra annum, extunc ipfo jure fit faâus vidi non formidant, publicatis bonis omnibus infamis , & ad publica officia , feu confilia, relegandos in perpetuum effe ' cenfemus. ' vel ad aliquos eligendos hajufmodi , nec ad Et ipforum Alii ad honores aliquos nullate­ teftimooium admittatur . Sit etiam inteAabinus admittantur . Si tamen aliquis fautorum lis, ut nec teftamenti liberam habeat faâiohujulmodi, detexerit aliquem Patarenum , de nem, nec ad hereditatis fucceffionem accedat. cujus perfidia manifefie probatur:in fidei prae­ Nullus ei przterea fuper quocumque negotio, mium quam agnovit, fame priAinz de impe­ fed ipfe aliis refpondere cogatur. Quod fi ju­ riali clementia refiitutionis beneficium in inte­ dex extiterit , ejus fententia nullam obtineat firmitatem, nec caufz aliquz ad ejus audien­ grum confcquatur. tiam * perferantur . Si fuerit advocatus, ejua patrocinium nullatenus admittatur . Si tabel­ lio , ejus inArUmenta confeâa per manum ipfius nullius penitus fint momenti. Adjicimus infuper quod haneticus per hzreticum convin­ ci poflit , & quod dominus Patarroorum . TC- » P S9i I N N O C E N T I I - n receptatorum . fle defenfoeum, „ fle fautorum, ubi docuerint , five ubi aliis minus im"«iPluerim , deftruantur , nullo tempore * re* ·!. nf*. ftituende. r«ad*. Datum Padus xxu. Februarii, xrt.Indifi. Rex Regum apoftatantes a fide Catholica penitus exeeramur, inlequimur ultionibus, bo­ nis fuis omnibus (poliamus. Et ut a profettione vel vita naufragantes, legibus coardamus. Succefliooes tollimus, ab eis omne jus legiti­ mum abdicamus. Datum PeruGi, fecundo Kal. Novcmb. pon­ tificatus noRrt anno primo. XV. AD S. LUDOVICUM FRANCORUM R B G B M . Hortutur ut hbroi Tubnudicoi crtmuri jukut. fpia Judrorum perfidia, dc quorum cordi­ bus propter immenfu.itcm tuorum fcelerum redemptor ootter velamen non abflulit, led cctcitate , quae contingit ex parte in Ifracl, adhuc manere permittit, prout convenit, non attendens , quod cx fola miicticordia, pietas ipfos Chrifliana receptet , & cohabitatiunem illorum fuflincat patienter, illa committit enor­ mia , qux ftupori audientibus, & referentibus __________ r... ................ r. XV. funt horrori Ipfi enim6____________ ingrati Domino Jcfu Chrifto, qui converfiooem cotum ex fu* Ion C F .j P. IV. auxilium congruum & favorem, pro quo re-— —— galcm excellentiam dignis m Domino laudibus anno commendamus, ac prolequimur aâlonibusgraturum : quia tamen nondum Judaeorum iplbrum abufto profana quievit, nec adhuc dedit cis vexatio inlellcûum , celfitudincm regiam rogamus flt oblectamus in Domino Jelu ChriIto, ut qui exceflus huiuimodi detdlabtles fle enormes , commiflos in contumeliam creatoris, flt injuriam nominis Chrifliani, pie inccrpitti, laudabiliter prolequendo , facias debita Icveri­ tate percelli . Et tam pratdiâcs abufioms li­ bros, reprobatos per dodores eoidem , quam generalitet omnes cum glottis fins , qui per iplos examinati & reprobati fuerint , mandes per totum Regnum tuum , ubicumque repetiti poterunt, igne cremari. Firmitc' inhibendo , ne de cetero nutrices feu lervicntes habeant Chritttanos , ne hlu li­ bere Glus f.mulcntur ancilla: . Sed tanquam fervi reprobati a Domino, in cujus mortem nequiter confpirarunt, faltem per ctfcâum ope­ inns , fervos (crecopnoicant illorum, quosChri- ili mors & iflos liberos, fle illos conflituir el­ fe fervos : ut proinde finccritatis tuz zelum pofTimus in Domino dignis laudibus com­ mendare . Datum Lateran. V.ldus Maji, anno primo. AD BL ANC A M FRANCORUM Reginam S. Luoovici matrem. ganimitatis affluentia patienter expeftat , nul­ Super proftUunt filter urn freer um m fuifidium lam praetendentes verecundiam culpae lux , terru ftntfu. nec reverentes honorem fidei Cliriilians , omittis feu cootcmptis lege Mofaica flt Pro­ Olicita valde, canttima filia, dc tuisabfenphetis, quafdam traditiones fuunrm femoium nbus filiis turbaris nimium, intriniecus pe­ fequuntur. Super quibus eos in evangelio Doricula cxirinfcca cogitans, qmbus proximo de­ minus objurgat dicens : ^aare w/ trun/gredivote ac intrepide fuas expolucre perfonas. An­ mini mundulum Dei, tf irritum fecifiii propter truditiomi veftrui , bominum doflrinui tf man xia quidem nimis tua mens , propter tor fle tantoium natorum abfentiam , nequit utique dulu dotenlei ? vel ad horam quietam habere quietem , quin In hujutmodi namque traditiombus(qu* Tal­ mud Hebraice nuncupantur , & magnus fiber p quocumque le vertat quibulcumquc agendis confideraiioms inflantia incumbat , femper fe eft apud eos, excedens textum Bibli* m im convertat ad ipfos , & tamquam de proceffu mentum, in quo funt blalphemi* m Deum , & (1 atu rorum pendula , de illis propenfius flt Chriflum ejus, ac beatam Virginem mameditetur . Materna quippe toliciiudme petsinifettae, intricabiles tabule , abufioncscrromar, gil, tremens amote tenero, ledula rememo­ ac (lultni* inaudite) filios fuos docent , ac ratione iufptrans , & avida expeditione lannutriunt , & a legis & piophctsrum doârma gucfcens. Nam licet tense maritque (patio tnreddunt ipfos penitus afienos . Vercmcs ne ve­ terpoGto longe abfis corpore, ipfis tamen pro­ ritate, qu* in cifdcm lege ac Prophetis cfl , xime ades corde. Verum prudenter te atten­ intelteda, aperte dc unigenito Dei Fiho ven­ dere volumus, quod etfi eorumdem natorum turo in carne, teilimonium perhibente , con­ diicettus aliqua tibi materia turbatu nis exiflat ; vertantur ad fidem, & ad redemptorem (uum efi & aliud quod cauia coofolatiunis non mo­ humiliter revertantur. dica efle debet - Multo enim po>es gaudio me­ Et his non contenti, faciunt Chriflianas fi­ rito humililiorum fisorum nutrices in contumeliam fidei rno exaltare quod ouod ipG tpii recognofccmes recog Chrrûian* , Λη quibus turpia multa commit- g ter magnifica o ufica Dei beneficia , quibus cos inter “ ceteros otbis principes fjpeciabrer exaltavit, flt runt. Propter qu* fidelibus eft verendum, ne cupientes ei digne retribuere pro receptis : dt Divinam indignationem incurrant , dum eos ad exequendum arduum ejus placitumquc Gbi perpetrare patientur indigne, qu* fidei Doflrc negotium atturrexerunt magnanimiter & poten­ confufionem inducunt. Et licet dile&us filius cancellarius PariGenter , quod univerfos alios in hoc devotionis exercitio excellentes, principaliter in (epondus fis, fic do&ores reguntes Pari fins in facra pagi­ illius in ' gore fpiritus & robore corporis afna, de mandato felicis recordationis Gregorii fumpfcrunt : propter quod omnium fidehum Pap* predeccttoris noflri, tam prxdidum abulinguae ipforum laudem cum exultât tone lo­ fioois librum, quam alios quofJam cum om­ quuntur, tu* pariter bonitatis retonantes ptenibus glottis fuis perlc&is in ootellate, ac exa­ minatos, ad confufionem perfidi* Judxorum , conium , cum Gc eos ab infantia in umore Domini etudicris, & amore, qtx d femper republ&e coram clero, fle populo, incendio con­ da & falutaria diligentes, in ipfius fuerint be­ cremarim, prout in litteris eorum peripexi mus neplacitis continue dckdati , quod tcnalanffa contineri, quibus tu tanquam catholicus Rex fle princeps Chriftianittimus impendifii fuper hoc redemptoris rubricata (anguine, qu* meonioOo z labsCtiicil. Generul. Tom. XXIII- S ffi ANNO CHRIS!» E P I S T O L )E. m ■labiliter haâenus fub jugi jugo gemuit pagano- Λ juflitia, fic difpofitionis infallibilis re&itudo ,· ruo», fperat jam te * ipforum Datorum confi- pcrmifcric in bello fuo arcum fortium fupera- ANNO fa fuccurfu ad Ixtitiam furgere de Umeatis . ri, perire arma bellica , & cedere alienigeni» θ**·1571 *MI' Hos namque vekiti lingulares athletas fidei triumphum viâori* Chriftun». Liceat , quaeChriftianc ardenti defiderio djutius expeâavit, io, Domine Jelu, fervorum tuorum fervi» , fic quafi per ipfos a Jongcve fervitutis oppref. fcifcitari pauiifper , quid tam afpere purgan­ fionibus potiffime relevanda , pndeotiam appe­ dum fuit in chrifto tuo, Chrifttaniffimo prit»· tit eorumdem. Non turberis itaque nec bxfi- cipum, tibi fe luo» fit lua in tanto fervore fi­ tes de ipfis, Chriftianiffima filia , finna quo­ dei exponente > aut quid duxifti tam fcvere que femper confidens, fic fiducia certa fperans pleâendum in devotifumo populorum populo, Juod idem redemptor qui fuis dileftoribos prw- ducem fuum tanta promptitudine in prcceptoo adeft , eorum grcitus profpere dirigens , rum tuorum laboribus fubfequente ? Oflende , prxdiôis natis fuo totaliter fervitio inhaerenti­ clemens pater, oftende ne fidelium tuorum de­ bus adfit propitius, ipforum iter falutarc difvotio ruat in icandalo, tibique cedant feverius ponens, ab advertis eorum eos clementer con- judicandi _______ . ,_.Si,_____ ___ _____ ­ punire_______ voluifti____ telo__animadver servando, ctun adverfus ipfius adverfarios agant B bonis congruae peccatores ; aut probare juftopatientiam*, gloriofius coronandam fideliter ejus caufam.· quodque fe ac ipfos eo- sum -----------! -----------------, _ · Si rumque pofteros, grandium tuorum, ac nato­ enim decrevifti eos ideo tanto tribulationis rum , eorutnque intuitu men rorum, fic in prae- igne purgandos, ut fierent parato ipfis inenar­ lenti multiplicabit propagine fanguims, ac furabilis mercedis, qtue merita fupplicum fic vo­ blimibus magnificabit honoribus, dc in futuro ta prrcellir. prrmio digniores: tibi laus, tibi inzftimabilibus dilatabit pnemiis, fic eleftorum aftio gratiarum, qui per hoc dignatus es prae­ fuorum con fori io congregabit. Confortare igi­ rogate laborantibus fiudum quem eis fpesprotur fic animo fortis cfto, jaâans tuum penitus dtidior edidiftet. Si autem punire tam acri­ in Domino cogitatum, de praefatis natis plus ter, fed temporaliter, voluifti tuorum vel in­ timoris quam expediat non habendo , fic pro gratitudinem , vel peccatum , mifericorditer ipfis, ut eos cum fuis idem Dominus ducat cum illis dtfpcnfans ne perpetuo damnarentur : incolumes, cum alacritate ac profperitate re­ qui dixerit tuum hoc quantumlibet durum in ducat, eodem certe negotio, quod illud, co­ hominibus iniquum effe judicium , qui terre­ opérante veritate , confummatione concludat num habent fic fordidum fundamentum, in co­ optata ,1nte non *fic ‘benedicto regno Franci»Cinquinatione inevitabili domos luteas habitan­ ut ipium in bono fic tranquillo flatu confer­ tes , cum luna non fit munda in confpeftu vet , inftes fic infifti facias attentis fic crebris tuo, fic in ftellis repereris pravitatem . Inten­ fupplicationibus apud eum . Nos enim circa de, rexjndyte. Dei potentia Damietam ALhoc (olicite vigilantes fibi pro jis devotarum gypti januam, qu» vix humanis laboribus ob­ orationum facnficia inceflanter offerimus , fic tineri multo tempore potuiffet, miraculofa fa­ ad ipfum fieri ab aliis diligenti Audio procu­ cilitate in manibus tuis dedit , in quo forte ramus. Ceterum quia de te mater ecclefia fi­ tibi , & iis quos tecum difpcfuit de hoftitim cut de prxcordiali filia & virtute prxeipua ge­ futura decipula eruendos, benigna miferatione rit confidentiam pleniorem , cum in cunâis providit, ut liberandis opportunum redemptio­ fuis necefluatibus tuum fibi auxilium fenferit nis przmium non deeffet. Sed quis fcitfiquiffavorabiliter affuiffe: ceifitudini tu» ipfius ccquam congratulandum fucceffibus, vel aliorum clcfi» commendamus negotium , cum fiducia fidelium animus ex hoc in jaftantiam ereâus fpeciali , cuius promotionem plena voluntate humanam, homini aliquatenus, & non totali­ novimus affeflarc. Ideoque ferenitatetn tuam ter nomiuj Domini gloriam arrogaret ? Cefferogamus, monemus fic hortamurattctjte, quodDfnus igiturr a curiofitate t________ .inquifitionis huius qu» illud pro Divitia fic B. Petri reverentia tuaque forfitan venia opus habet ‘ ' t, fic confiteamur in falute habens quamplurimum commendatum , ' ’ humilitate fpirituum Domino Deo noftro, be­ ipium confilio utili, opportuno favore, ac ef­ nedicentes nomen ipfius excellentiffimr poteficaci adjutorio perfequaris : ita quod tc fem­ flatis , & cantemus ei in confolationis ubere , per eadem ecclefia fui honoris potiorem repe­ in gaudio fpiritus, fic dicamus quod omnia quar int promotricem, fecifti nobis Domine, in vero judicio fecifti , qui vincis per incommutabilem tu» juftiti* XVI. AD S. LUDOVICUM FRANCORUM veritatem, cum a fuperiw excitatis ignorantia R B G ? M . de injuftitia judicaris. Allume hinc qurfumus conftantiam, fili, quin immo eam omni erga Conflatur, cum cj?tu< r]Jet nitra mare Deum pietate cuftodi, cum eam te habere cre­ cnm Jhh , damus, ficut fublimem principem, fic invidiffimum regem decet , cui fic a progenitoribus Uftafti plurimum, carhTime fili, deama-, fingularis fic eximi» claritatis, fic ab inftitutio.... ,----------illiano populo E ne propria competit animus inclytus fic· ereritudmis calice, quem Chriflia in fniftra indignationis pavendum fic miran ­ , quem ferena celfius erigere nequeant , ûus dum difpofitionis Divin* myikriutn propina­ aut nubila inclinare, quot de tui pedoris fir vit, quem & nos tcctim haufimus pleno hauflu initate fubditi rui, fic ceteri nihilo minus in m dolore cordis, in anguflia fpiritus, in tri­ quos commune Chriftianitatis cadit opprobrium , bulatione mentis nimia, fic in mulio profluvio in animos liios ignei zeli poffint haurire vigo­ lacrymarum. Dolemus quidem, fic utinamron rem. Exigit fiquidem in te regalis excellentia inconfolabiliter, fed in infirmiorem hominem, mentem quadam ctrleftis habitus conformitate triftiffimum cafum illum , qui crucis Chrifti divinam , interritam periculis , inter adverfa vexilla ferentes humiliavit ante oculoshoftium felicem, in tempcftatibus placidam, omnia ta­ nominis Chriftiani . Sed anxiamur vehemen­ lia ut minora calcantem, fic tanquam infir­ tius non audentes difeutere confilii Divini mamiora ridentem. Talis itaque mens exiftat ex­ fcftatem , cx qua videlicet caufa judicii ejus tra jus ditioDcmquc fortune, fecunda tempe­ rans, G I N N O C E N T I I P. IV. adverfa comminuens, fic aliis ponenda A‘aide neceflariam nobis in amaritudine multa,———— contemnens. Vulgus autem, cujus non eft luquam ut deceret expirgarc non poflumus, con! tolationis aucuius duiccJmem capiamus.· cum / eidum cum ratione diferimen , illum dumtaxat minor compatientcm cx animo affliget molemagnum fic potentem exiftimat vitum , qui ilia , qui proprios dolores fic gemitus commu­ plures in alios viros poteft expendere faculta­ nicant patienti. Rogamus dentque ierenitatetn tes. Non, fed magnus eft verius qui poteft tuam, Chiillunitliincrex, attente dcpolcimus, animo violentiores exterioris inlultus impetus tolerare . Oportet itaque ut infuperabilis virtu­ fic ocr Deum oblectamus, quatenus terrain Je toiolymitanam , qux nunc p-tticrtim lub tui tis conflantia vincas adverfa , 4qui circumfpenominis timbia relpirar, reipxias oculo pieta­ ûionis prudentia nofli prolpcra moderari : quia tis ; providens fcut expedire cogno.cris , nc non magnum eft in tranquilutatc non concures tam cara totiens empta pretio , abenari ti, ubi quivis condar intrepidus.· fed iliudmavaleat a cultu Chrifti Domini Dei tut, fix cum gnificum eft atque mirificum, ibi altus prxepericulo fidei um in exterorum rediyi potillaminerc ubi ceteri deprimuntur, fic ibi non de­ tem. Nos enun in hoc cooperatores tui elle jici ubi alii conflernantur : quia felicitas fuffertur facili animo, calamitas vero for ii. Sed vis B volumus juxta poflè : fic prout m 1's .ux be­ neplacitum voluntatis ii.nucrit , parati liin.us fcire, clariflime regum - quos irruens adveifiquidquid defer.iioni ejufdem terrx opportunum tas frangit, non credimus tucm Utere pruden­ judicaveris pro viribus pe·.fequi diligenter. De­ tiam illos effe prxeipue, qui felicitati lux, ac mum majeftatis Divmx ckmenttam implora­ fi nulli alteration! lubjaceant, innituntur. Quid mus, ut te in die tribulationis exaudiens mit­ autem natura eorum a periculo mutationis eri­ tat tibi auxilium ue fando, fit de Sion tuea­ pit ? non terram qux prx cerciis fenfibifibus tur te, cariffime nobis in ΓΧ mino fili, ac finperflat immota, non cxltim a conditione cor­ gularis propugnator fidei Chriflianx . Ceterum poree corruptionis exemptum, non hanc vifidtlefle fili................. ad celfitudinem tuam du­ bilium machinam, qux quamvis Deo agente ximus tranienittendes , a quibus audre velis ducatur, non tamen femper hunc felicem fui fic attendere benignitatis tux clementia concur fus ordinem obtinebit, fic ab illo eam ali­ fuetum *, qux per eos tibi proponenda provi­ quando dejiciet. Dies una au exterminationem dimus viva voce. fpeciei, eft in fecreto prxkiçntix Divinx con­ Datum Lugd. u. Auguft. ar.no viti. filio afltgnafa. Exulct igitur mœror omnis ab animo , fic fpera uberem de gravi tentationeC XVII. AD ARCHIEPISCOPUM proventum; cum quo quidem obvenjet , quia RotomagensumJ|uod acerbum fuit perpeti, adhuc erit retulife jocundum: cum naturale fit, quemfibet ma­ 17 ipfe tJ fui [Miti orent pro re^t Frjncit li fui fine gaudere. Fortis nempe vir tn ipfis difficultatibus, iuccrefccnte fibi animo confti[tus toplu per Sarateno:. tutus, fic in arduam fpem melioris fortis fccu■fJRopinatum nuper ab Oriente dire amariturx fubjeûus , fine coniolatore homine fibi Jl t udi rus calcem cum laciymts haurientes, blanditur, fic dicit: Forfiin fic hxc olim me- —— Irans, Jj*J**D in amara nimis fic srifV* prorumpere togiminifle juvabit. Suftinenda cft igitur atfimofo mur , fic potiflimum quem graviter lentimus pedoris objedu quxvis adverfitas : quia ficut intriniecus, infinuare dolorem : quia ubi mœperniciofior eft fugientibus hoftis inflantia, fic fugientes fic adverfos omne fortuitum incom- ftitudine tanta deprimimur, quo poflumus iermodum magis premit. Porro fi qua jufti do-^monem lugubrem non prolaire ' licet forte loris eft caufa, illa forte videbitur intammul hujus paginae curium prreurrentis funs cele­ te fidelium excidio attendenda , quorum abDrior greflus prcceflerit, fit jam rumore prxloimpiis gloriofus fufus eft fanguis in facrificium quente noverit·* quid noftiarum lingua loqui­ Deo Patri fuper fanguinem unigeniti filii ejus, tur litterarum . Sxpc quidem illa oncntahs re­ quem ei non impar hoftilium manuum impie­ gio abfinthii poculo cxamaricavit ecclefiam, tas immolavit. S.-d quis fuper illis dolendum ixpe pavit ipfam cfca fclhs fic durx tribula­ acriter cenfeat, qui ratione fidei fuadente irt tionis punâura confodit : led nunc ei amarifmeliorem per modica difpendia emifli lunt vi­ fimam intulit potionem, nunc eam immcnfe triftitix ferculo fatnravir, fic lui fumos gladio tam ? Lucidius quidem quam inter hxc hu­ mans labilitatis incommoda. Itaque tranquil­ acerrime pupugit , quin immo ad ejus interio­ lius inter Divina manluri. Nam etfi vifi tunt ra ufque pertinxit . Illato itaque adverfitatis oculis inftpicntium mori , illi autem pretiofe inopinate calici fupcrfundimus ecclefic fletum, in confpedu Domini mortis compendio funt fic potui tam acerbo uberem lacrymarum plu­ in pace, ubi non erit amplius neque luftus , viam immifeemus . Liquet Damque omnibus neque clamor, nec etiam ullus dolor , quo­ quod car i (Iimus in Chrifto filius nofter Franniam priora velut in profundum oblivionis ob- cix rex ___ ________ ___________ ___ ______ illuftris rpro deliberatione terre____ fanruta tranfierunt. DefiiiTe quidem nobis ad tem- E âx, quam in contemptum Chrifti fic fidelium pus, non periiUe, dolendi funt, quorum vita ejus opprobrium occupatam detinent Agirent, interrupta cft quodammodo non perempta, fic cruris olim fufcepit fignaculum , At cum cocito qui venturus cft veniet, ipforum dies re­ piofa comitum, baronum , nobilium, & alio­ polit urus in lucem : propter quod aequanimiter rum multitudine, tanquam ultionis injuriarum ferendum eft illos felicius redituros exifle. Non Domini anxius illuc ferventi defideno trans­ autem regali excellentis idcirco hsc duximus fretavit , fub cujus fludtofo ducatu fic protpefuggerenda , quia In tribulationibus per quas re ipfius terre negotium dirigere ccrpit AltifDominus non ad reprobationis , fed ad proba­ fimus, quod Rex ipfe civitatem Darmetam in tionis indicium , tuam voluit patientiam ad interitu ficut fertur Ægypti tanquam ieram majus meritum experiri, credamus te regii ani­ difficilem fortemque clavim multo robore tiami magnificentiam non tenere : ted ut de prs- biiitam , quam dudum populus Chritlianus non knti exhortatione , qua penes te infiftimus, abfquc magna fui fanguinis cffulionc obtinuit, <5c ran- E P I S T O L 597 Æ j9l tandem eventu finiftro perdidit , mox ut ad Λ infidelium mucrone finivit! heu quam doleo--—— *Ρ““ *Ppl*cui' - ’ ......... Divino adjutorio ’ profligati· .d*inflrages qua tantum tuorum occubuit ANNO collegium bellatorum. Sed nequaquam ambi- °^^ΤΙ exinde Mei hoftibus conquifivit . De quo in» collegium * ' genti ooncepto gaudio in laudis fupernae can­ gimus, quin hi feliciter concluserint dies luo·, ticum furrexit ecclefia, ft univerfi Chrifticolas quin tu Domine pro quo dormitionem acce­ hujus communis betitis participio pariter end­ perunt , in vitam eoa tnnfluleris abfque ter­ urant, quia dragma que longo fuerat tempo­ mino duraturam. Non mirum ergo fi dc tam re perdita, ccelefti erat munere reinventa: ft advcrfo fucccflu tota gemit acciefia, cum vix ovis quas diu per defertum gentilitatis errave­ ei cafus contingere gravior potuifler, propter rat, ad gregem revocata Dominicum jam cum quod exacerbatum eft nimium cor ipfius, fle aliis pafcuis falutaribus pafcebatur. Sed proh fua· pre anguftia fpiritus affiduis fletibus rigat dolor ! ccflavit nunc tantum gaudium ft in genas , quia non ei dolor fimilis ficut ifte : mœrorem nimium eft converfum .· ipfaqucmet plorat quippe multorum iota itum filiorum , civitas, que grandis caufam alacritatis attule­ licet non exiftimandi fint illi mortui, fed ad rat, magni fafta materia eft lamenti . Nam vitam ___ renati _ , ______________ potius meliorem. Sufpirat _____ etiam cum poit modum ideih Rex contra SoUanumflde omidioae tot fumptuum ft laborum , qui Damafci ft Babytomz fuo exercitu comitante fic fteriles abiere, cum fit probrofe perditum proceflêrit, tandem clara memoris R. comite quod per ipfo· * fuerat honorifice "" acquifitum . Attrcbatenfi germano Regis ejufdem, ft Ms· Dure infuper ingemifeit de illorum jaâura * f. diftis giftro & fratribus diâum * militem templi Je- ethoicoium, qui forfan de hujufmodi tempo­ milititws. rofolimy tani, ac aliis quam multis commili­ rali jaâura fidelium gkxiantes infultant ipfis , tonibus, validum cum Sarracenis committen­ improperant dicendo ; Ubi eft Deus eorum ? tibus bellum, ft poft non modicum Sarraccubi eft ipforum adjutor, de cujus auxilio con­ norum ipforum excidium in bello ipfo, non fidebant ? Lugent etiam omnes cccclefiz filii, abfque falucaris triumpho martyrii, paucis eva­ ac in plateis & viis publicis voces communiter dentibus intentatis, pi eût tus Rex cum exerci­ dant mceroris, nullius facies jocunda cernitur, tui conftanter infifleret, furorem irruentium uoufquifquc in terram oculo· pre podore de­ fuftinuit paganorum .* qui fie illico terre ac clinat, alter cum altero condolet, & conce­ fluminis tranfitus arâaverant, quod idem exer­ ptam nurftitiam mutua de tam flebili eventu citus defeâum viâualium patiebatur extreiu«nuuc recenfent numun.: vixque de « ore υ·« alicujus aucuius , relatione mum , propter cujus intolerabilem tolcrao- C verbum percipitur nifi trifle: nec eft aliquis ui alium cociiolctur. O fallax Oriens, quam tiam , ft pra fuorum multitudine infirmorum < ‘ Λ vehementer obftupuit , nec potuit non vero- I :renus in principio illttxifli regi Francorum illuftri , fit claro exercitui Chrifliano quam ri , quoniam urgentibus undique incommo­ dis premebatur . Cumq ; mutuis cougreifibus amicabitis eis in ingreflû Ægypti , & quam fieret hinc inde ruina maxima pugnatorum , favorabilis adfuifti ! Nbviflime autem quam tor­ demum innumerabilitate holtium praevalen­ vum oftendifti te illis & turbidum , fic quam te , Chriftianc militiae agmina fere penitus inhumanum ! ipfi quamquam contrarium te corruere , diâufque Rex cum his qui fe­ fenfcnmt ! Venerant enim ut te quafi defercum fupercrant, holi ilium populorum circum­ tum incultum excolerent, ft falutaribus plan­ flantium vallo cindusft coanguftatus nimium, tariis confitum, agro Dominico fodarent : fed illotum, v* tibi, confortium repulifti, vifitacoaâus eft reftituerc ad ultimum Damietam, ft eo poftea ingreflb navigium ad receflum , t i on is tuz tempora non agnofeens. O nimis nonnullos de fuis qui in civitate ipfa in leâis infelix tenebrarum Ægypte , cur illum incly­ zgritudinis decumbebant , & aliis qui navali tum Deo carum virorum iUuftrium coetum , caruere prefidio, indifferenter manus inimicaDper quem tibi ad effugandam ingnorantii inorantia tue peremit, non adfuit illis defen fion is brachium, caliginem lumen darie fidei eflulfiffet, « tu* cxclufifti cohabitatione, ac tam exprobrabiliter nec pro eis locus refugii eft inventus. Ah Do­ mine Deus ! ubi funt inclyti athlete tui ? ubi devitafti ? quem profeâo vehit indicem vie vi­ robufli pugiles? ubi propugnatores ele&i , qui te debueras libentius invitare, in hujus qui­ dem propulfione repulifti. Heu tibi! fprevifti fide fulgentes, ferventes devotione , ft expe­ ft diftulifti Chrifltun filium unicum fummi Pa­ rientia prccipui, ad tuum prsdium contra tui blafphemos nominis falvificz crucis armis iutris. O dileâa Jerufalcm regis fupemi civitas: fignibus fe accinxerant przliandum . Ah Deus quot ad te pro fubventione tua mifit huc uf­ ubi eft populus tuus egregius, gens illuftris , que mater ecclefia bellatores, quot haâenus ft ftrenua multitudo, qui pro te relidis fuis crucis armavit fignaculo, ut a diro te jugo eriperet fervitutis, ft quot in hocobfequio ca­ omnibus tam longa terrarum ft marium fpaptivati funt, mutilati, czfi ft aliis innumeris tia tranficrunt contra fidei aemulos Chriftiana intrepide pugnaturi ! Ah Domine quomodo vitribulationibus cruciati ? Quot etiam in hujus ri belligeri fic potuere a talibus debellari ! quo perfecutione fervitii vitae fuzfpatium finierunt? modo fortes tui tam graviter in praelio ceci- E O Jerufalem , Jerufalcm, pro cujus liberatio derunt ! Ecce inebriatus eft juftorum fanguine occifi funt innumeri ad re midi ,* quando tie, ac faturatus eorum carnibus gladius impio (peratam refundet jocunditatem ecclete, cui tandiu acria triftiti* materiam infudifti? O rum, ft turbam illam quam ejufiicm regis ar­ urinam fufcipiat aliquando ecclefia ipfa de tua dens devotio ad tuum tam acceptable obfequium accenderat, voravit mucro feritatis Sar­ optata recuperatione Ictitlam, pro qua infini­ tas amaritudines iam guflavit. Porro nec ex racénies fere totam. Madent agri tuorum effufo pro te cruore fidelium, terra rutilantis parte ipfiua ecclefiz, nec ex parte regia in premtflb negotio commiflam fiiiiïe credimus eorum fanguinis afpcrfioDc corufcat . Jacent tuonun corpora martyrum inhumata, in efcam negligentiam vel defeâum , cum ii eadem ec­ cœli volatilibus & terrz beftiis dereliâa. Heu clefia omnem quam potuit ad illius profeâum diligentiam & folicitudincm adhibuerit, ft gran, quam funereus hic conflictus, qui tot & tan­ dia inlupct impendia miniftrarit, & przdifhu torum Chriftianorurn vitam debacchante io eos rex 2 f99 INNOCENT II P. IV. «oo ■I. Ifcx fic ex-animo negotium ipfum aftumpferit, A tur, prscipimus ut qualibet hebdomada ferAMMO quod pro eo, fuo predofb, magnifico, & famonem admonitionis fic exhortationis Chrifti *****?, ’“*m ' .. .................................................... fidelibus proponatis per vos vd per alios ia α,ιζκί1 mofb regno relido , ad paries illas cum fra­ *MI' tribus fitis, ceieriique ipfius regni magnatibus veftris ecdefiis & in aliis earumdemcivitatum ardenti affe&ooe procefferit : quin immo pro­ dc dkecefum, flt per ipfarum prslatoa vel re­ dores proponi fimiliter faciatis , ut fuper his priis illud pratferens commodis fe ipfum fic effeftuofe ac fine intermifTxxie Dominum detua eidem totaliter deputavit. Unde aliqua for­ precemur, fic nihilo minus ad prsfats terrs te peccata populi, Divine Majeftatis oculos «aviser offenderunt, propter que provocatus luccurfura eo celerius fic fortius fe Audeant properare, quo feftinaatiori & potiori confilio Dominus cafiim iftum ad corredioaem fiso­ fit auxilio illa modo nofeitur indigere, nec rum, quos falvare defiderat, evenire permifit. pro hac adverfitate a tam pii, neccflarii , fir Non enim odit quos corripit, nec falutem il­ falubris negotii profecutiooe torpefeant; quin lorum negligit quos flagellat; quin immoeum imrno ex hujufinodi cafutanquam firmi fic fla­ percutit, quem diligit: tuocoftcndic, quia filio quem diligit affidue parat virgam, necreflrin- biles animo , quos tribulationis tentatio non git in ira mifericordtam , nec cum indigna- Bevertit, exurgant ad illius fubfidium fortiores, tur, eft inunemor pietatis, fi poft illata ver­ quia nihil grave, nihilque adverium debet ipfos retrahere tam digno fic placito fervit» Jefu bera feotitur continuo propitius confolator . Chrifti : mandatum noftrum taliter impleturi, Quare fibi fit in profperis, fit adverfis gratia­ quod prscer grande premium, quod exinde a rum reddende font adiones, fic benedicendum in omnibus nomen fuum, ut m nullo eventu, domino confequemini , noftram fit apoftolies fedis gratiam obtineatis plenius, fic favorem. nullo fis tempore fisorum lingua taceat lau­ dem ejus.- fic fub ipfius potenti dextera humi­ XVIII. AD S. LUD. FRANC REGEM. liari debent magni communiter dc pufifli, ut mereantur oeceflitatis tempore fut clementi* Quod nemini licet regnum Franc, excommubeneficio exaltari, quoniam hic eft Dominus nicatioui de interdifto fubjicerc. qui humiliat, fic fublimat, qui mites benigne rapide , dc de longe intuetur excelles, qui heocediuj epifeopus fervet fervorum Dei , terifvulnerat dc medetur, dc poft triftitiam exultafimo i» Cbrifio filio illufiri regi Frtmnrttm tionem inducit. Qpamobrcm firmiter eft feerandum, quod poft hujufinodi percuffion» do-C feluiem & opoflolicem ieeeditioeum. forem confolatioms opportunas medelam mifePoftoliat fedis benignitas fineera obsequen­ ricorditer adhibebit. Verum quia pemeceflarias tium vota fidelium , favore benevolo pro. funt in iis deprecationes fidelium, cum dévo­ fequi confuevit , & itluftrium virorum perto­ ué orationes dc crebro aures Divinas pietatis nas, quas in fua devotione promptas invenit inclinent, dc ipfiuum interventione illius pro­ pitiatio facilius impetretur .* providimus fore & ferventes , quibuslibet titulis decentius de­ corare. Ut igitur ex devotione, quam ad nos apud Deum in hujufmodi neceffitatis articulis & Romanam ecdefiam habere dinofeeris, fa­ attentis dc fedulis funpUcationtbus infiftendutn, vorem apoflolicum tibi fentias accrevifle : tuis quoniam multum valent affidua juftonsm predevotis fupplicationibus inclinati, authoritate camina penes ipfum .* dc fi forte fit fetore tibi prefentium indulgemus, ut nullus in ter­ peccatorum offenfiss , orationum odore non abnuit complacari , fed cito devotis lenitur ram tuam excommunicationis vel interdidi fententiam proferat, abfque mandato fedis apoprecibus , ubi culparum eft enormitate com­ -r—i—j-t univerfitatem vcftram mooe-_ ftolice fpeciali. Nos enim decrevimus irritum motus.. Ideoque dc hortamur attente, mao-θΛ inane, fi quid contra pnemiiSe indulgentis mus, rogamus, i A dantes quatenus hoc univeriale diferimen pia moderatione penfimtes, erigatis toto affeâuad Dominum corda veftra, dc in confpeftu ejus orationes continuas eftundatis, dc faciatis per veftras civitates dc dkrcefes a clero dc populo generaliter fupplicari, ut ecdefiam fuam tan­ to coofolari dupendio non retardet, dc memo­ rato Francorum regi, Chriftianiffimo utique •rincipi , liberum iter pnebeat dc fecurum , rpfumque cum fuis omnibus a quolibet nocu­ mento cuftodiat; dc ad fui gloriam dc totius Chriftianitatis honorem in incolumitate ac profperitate pnefervet, fibique vires augeat,dc corroboret contra paganicas nationes, dc ad» Jerofolymitanum negotium clementer profpiciat, eique celeriter fubvenire dignetur, ter­ ram illam quam fua fan&ficavit prsefentia de infidelium manibus eruendo. Speramus etenim d&um negotium pofle hujus precum fubfidiis efficaciter adjuvari dc non minus ipfum per hcc fpiritualia quam per temporalia fuftragia promoveri, quoniam orationes etfi non aper­ te , utilius tamen pugiutit. Unde ctun certa­ bar legifer ille precibus, mox llracl in praelio fuperabat, dc per illius oceuhum agonem inaniteftam ipfe viftoriatn oblinebat. Ut autem hac adjutoria frequentius & devotius ptebean- noftne teobrem contigerit attentari. Nulli er­ go omnino hominum liceat hanc paginam no­ ms cooceftionis infringere, vel ei aufu teme­ rario contraire. Si quis autem hoc attentare prsefumpferit, indignationem omnipotentis Dei & beatorum Petri & Pauli apoftokjrum ejus fe noverit incurfurum. ■Datum Laterani xvjix. Kal. Jan. pontifi­ catus noftri anno i. XIX. AD GALUARUM PRÆLATOS. N< CKUCe- SIGNATOS IN SOU CXIMiNIMJS defendant. heoceetiut epifdptu fervta fervus ftnunm fervorum Dei Dei ,,vemMcm/ie/ mctftu PERTHANUM IN SCOTIA CONCILIUM . Anno 1242. habitum, E . P. tumque vel patria libertate tuenda qu.s iuftineplacitum honorare. Non captemus clericos , ·· N5· »7 net, fit quod intervertenda libertatis fux , vel nec capi faciemus, imo tnjuriofe capientes pro noftri officii debito puniemus, fic honorem fic eorum , quorum fervitus ad dolorem vel inju­ locui coaiuprotedionem clerici», prout potuerimus, impen­ riamque noflram porrigitur, metu fir vel pro­ 1«. demus. Excitavit autem nos ad hoc faciendum mittitur, ratum non habet prxtor, fed irri­ fic promittendum amor fic diledio chariflimi tum: fit e contrartio mortalitate comperta fit patris fic domini noftri Cunradi Frifingenfis fervitus, qui clerifosperfccuntur fle opprimunt, epilcopi , qui poft multas guerras, fic graves fit angat iando velut in lervos redigunt , quid difeorjias nobilcum ad pacem rediit ; promit­ aliud quam clerum extinguere fidemque catho­ Fx Vilkim t. I. fut. <1, Ex Mj >A D I licam, qux per illum iubfiftit, cujus illi iunt gubernatores fit anchors , radicitus extirpate , fic funditus evertere moliuntur? Porro clerico­ rum libertas, fic ecclefiarum emunitas a Deo primum fit principaliter, fecundario fit confequenter ab imperio fequente Deum, fic acunâis catholicis retro principibus concéda cleri­ cis fle ipfis ecclefiis,fic infinitis audoritateRo­ manorum pontificum, quam fxcularium prin-E cipum confirmata privilegiis, interdum exigen­ tibus aliquorum clericorum exceflibus , inter­ dum fola laicorum malitia faciente in tantum conculcata fuccubuit, fic fere prorfus evanuit, adeo , ut inter Divinum publicumque jus fic privata commoda nihil videatur differentia remanfifle, cum in angariis fic perangariis «qua­ les fint hodie ficut populus, fic Sacerdos . Proinde nos Otto Dei gratia palatinus, comes tens etiam iple, quod luis clericis erit propi­ tius , fic nihil ab eis exiget, nifi cathedraticum, fcilicct viginti quatuor denarios ufualis monetx, fic quicquid canones permittunt. Ut hxc mutua cleri defenfio fit pignus fic memo­ riale perpetuum pacis fic fœderis inter nes di­ vinitus reformati, telles hujus fadi funt. Uto przpofitus major. Eberhardus decanus , magtfter Marquardus de Padua, Prxpofitus Maticcnfis, Heinricus Prxpofitus Monaftcrienfis , Swikerus Notarius, Magifter Dietricus Scolafticus Ilmiinftrenfis de clericis. De Laicis vero Fr. junior de Truhending., H. de Neifen, Comes Ch. de Mosburge , AI. de Preifing , Sjfridus de Urawenhoven, S. de Fraunberch., S. diftus Afinus fic alii quam plures. Dat. per manum Ul. Not. noftri apud Landeshut, An­ no Domini MCCXLV. Kal. Septemb. CON- «°4_____ CONCILIUM OTHONIENSE. Co} ‘fi™ ’”’*’· CONCILIUM WITSLARIENSE Anno i 244. un. nE hoc concilio ifta legas apud Menke* A quenti proximi Dominica LetAte ή* villi Fima. J_y nium In chronico Sanpctrino Erfurtenfi ria clert ac popedi condentem ftitxens, FrideriRerum Germ. to. Ill.pag. 160. AneoMCCXLli·'. ~ enm imperitarem cum Erpbordenfibxs denunciiMogmtiw, ad Erpbordenfes adbxc ditriie ircc- vit, AC poft hoc 111. Calend. Jnnii in Vritilaria ret, in aEIava Epipbenie omnem cler.tm cum re. concilium faciens eadem confirmavit. li^itfe civititem exire compulit, far/ poftea infc A», Ex «xtem. eSF* CONCILIUM (0 T A RRACONENSE.™···" PRÆSIDC PETRO ALBALATIO Archiepifcopo, celebratum anno Domini ExCird.de AguinrConciL Hifpan. , mccxliv. A Νηο 1244. pridie Idus Januarias, Petrus Bcilii Ilerdenfis a A Arcliiepifcopus Tarraconenfis Concilium in defuetudmem celebravit apud Tarraconem, cui interfuere , . Pontius _Epifcopus Dertufcnfis, R. Ilerdenfis , Vinceniius Cttfarauguftanus, Petrus Pam pilolonenfis Petrus Barcinonenfis, & procuratores abfentium In co ftatutum cft imprimis , ut conftitutiones Concilii Lateranenfis, &Con-C Joanne Cardinale coafti,quae abierant, obfervarenrur inviolabiliter . Excommunicat! funt omnes confpiratotes, & colligationes illicitas facientes in clero, ac prxterea invafores, raptores, &depraedatores perfonarutn, & rerum Ecclefiafticarum. Eilminr lib. 4. Marte Hifpinicc. ______ ------------------------------------------------------------------------------------------------------ANNO anno CONCILIUM OTHONIENSE IN D A N I A Ex Coiiirtii Adverius bonorum ecclefiailicorum prædatores , & contemptores cære{JExt.*1 moniarum, anno MCCXLV. celebratum. Utborem bibemus befits coaiti conciliiJoan. DIX. quod is anno oâavo pontificatus fui Pe* nem 1facium Pontinum, Dani ce bs/loris rufix in gratiam earumdem ecclefiarum evulgavit . Et volunt quidam notatos hifceediftis hb. vu. cujus hic fn nt verba, ad annum MCC XLV. Per idem, inquit, tempus, Uffoarchiepifcopus ipfos etiam principes , Ericum prxfertim , ejufque fratrem Abelem, quod, dum illi mu­ Lundenfis , fynodum contraxit Othonix apud tuis inter io odiis flagrant , multa prxter fas Fionios, cui prater ceteros interfuere epilco& aequum , cum ab ipfis, tum a milite ipfo­ pi ac fuftraganei ejufdcm, Gunarus Viburgenfis, Nicolaus Stigothus Rofchildenfis. Petrus rum , in rdes & aedificia Iaera fint perpetrata, Arhufienfis, Gunarus Ripenfis , Joannes Burcollationes quoque & onera ecclefiafticis eo* rtinique miniftris impolita. Qua:cum «grefer­ glavienfis , Efchillus Slefviccnfis , cum Petro coadjutore, & Ivaro epifeopo Othonienfi. Mirent, nec mutare poflênt epifeopi, pontificum ferat & nuncium fuum Joannem Placentinum tandem opem ab ipfis imploratam ■ Et con­ flat , celebrata fuperiori fynodo Nicolaum Stipontifex. Hic decreto fancitum , aut repetitum E gotum Roichildenfem epifeopum, oborta in­ potius, quod Leo olim adverfus ecdefix przter ipfum & regem fimultate, e Dania ad datores promulgaverat, eos anathematis reos Norvagios fcccfliffc, & inde confcenfa navi in haberi, ficut & illos quibus ecclefiafticz cere­ Gallias Claravallam abiiflie , ubi quadriennio monie contemptui eflent . Vilumque tum circiter poft in fata conceffit. etiam , ut idem pontificis decretum feflis omni­ G. C. Quo it anni trmpore celebrara Jxc fyaodua. Ponbus diebus Danice recitaretur : ac publice fimul tanut non indi.at : Joanne* vero Mewiiui , qui Danicant diris devoverentur, cujufcumque flat os aut con­ hiftoriani poil eum feri|41t, cum eadem omnia de fynodo ditionis eflent , qui rei iftius facinoris convin­ ccnunemoiat , lum illud addi:. Tere noro celebratam effe cerentur . Simile huic eft decretum Gregorii Locus icitur illi ante Lujdunenfe concilium tribuendus. A CON (») Hujus concilii decreri cx Martene Thsfauro Amittor. Tau. ■β anni «n». Cmdl. Gtmrol. Tom. XXIII. dabimus io temo fequemi cum Concilia Tarraco- Pp tOf imwœora. CONCILIUM £ gf· M CONCILIUM LUGDUNENSE L GENERALE AB INNOCENT1O IV. CELEBRATUM. HISTORIA CONCILII. Uoniam fingularis Friderici II. Apraslio, flatim cum Ægypti rege, qui Syriam Romanorum imperatori* infolentia .oppreflam tenebat , pacem feciffet, & verbo Innocentium quartum pontificem ma- tantum ”ex ‘ paftoHierofolymana recepiflct, non ximum praecipue ad convocandum folum pontificis animum non placavit, verum Lugdunenfe concilium incitavit : res ipfa poflu- etiam exulceravit vehementius . Itaque Fride­ lat, ut fimuhates , quas ipfe Fridericus cum ricus apertas inimicitias cum Gregorio geflit, hoc pontifice & cum aliis geflit, & belli acerbellumque illi tam acerbum intulit , ut ma­ biflimi, quod eifdem intulit , initia & caufas gnam riceni & Latii partem io fuam redege­ breviter explicemus . Hic igitur Fridericus, rit poteftatem t Romaque obfeffa, fi quos in­ jorn» Henrici quinti filius, & Friderici 1. nepos, terdum cives in obfidione caperet , crudeliter ViiUmaUb. maximis eft a fede apoftolica beneficiis afle- trucidaret .Cum autem ____ Guelphorum — & Giidmiibroj. ^us’ en*m Parentibus orbatus, in tutelaβbellinorum faftiones eodem tempore ad Italia» perniciem erupiflent ; omoefque* fere civitates c. ,*. fuerat Innocenti! tertii .* ejul3emque pontificis "** opera ad ejus dignitatis gradum afeenderat, tn contrarias partes diftraherentur , civefque ipfi , quafi furiis quibufdam agitati, alii alios pulfoque Ottone quarto imperator fuerat defiin exilium pellerent, fortunifque fpoliarent : gnatus . Cui non modo parem gratiam non Fridericus, cujus erat flammam nafcentemop­ retulit, fed etiam ecckfiam.Komanam multos annos divexavit; & arma, quevoto obftriftus primere, illam potius auxit, fibique Gibellinis pro falute communi contra Saracenos capere adjunâis , Guelphos , qui pontificis defenfionem fufcepaant , bello flatim aggreffus eft. debuit, magno Chriftianorum omnium detri­ mento ingrato animo atque impio contra ipfos His igitur malis ut mederetur Gregorius, hofuperbi furore atque amentia caeci, pontifices cepit. Et quamquam principio tam- minifque , . diu Innocentio tertio & reliquis pontificibuspqui neque cum Saracenis umquam bellum geobfecutUS eft, quamdiu id fuis rationibus con-'“'rere, ,rrr* neque nentie ciim cum Ghriflianic Chriftianis naenn pacem Armamhafirmam ha­ bere voluiflêt, aut omnino , aut aliqua certe ducere putavit : tamen ubi mortuo Innocen­ tio infignia imperatoris ab Honorio tertio ex parte nefarios conatus reprimeret .· conci­ lium generale convocavit , Romamquc tum adeptus cft, flatim cum ilio graves inimicitias Vincentia» epifcopos, tum alios patres venire jumt . At Belvacenfi» fufeepit. Cum enim & eccleuarum jurifdiftiocum multi ex Gallia & Hifpania dido audien­ lib j.. c. nes , dc bona ufurparet, & a clericis & ec.ι».Γ clefiis tributa exigeret , ac f»pe ab Honorio tes Romam navigarent, Genuenfiumque trire­ 1:?û rs Villanu» «.'<■. π* pontifice, ut ab incoepto defifleret, admonitus mibus veherentur, in Fridcrici claflêm incide­ lib. «.c. i», «Tfcquenti- refipifcerc nollet, ab eodem Honorio fidelium runt, vidiique Genuenfibus capti funt epifco­ t bus . communione privatus eft .· quam fententiam pi . & cardinales , dc ad ipfum imperatorem Vùacenriu» hunc epi*vupv>wu* ~ liicoporum cafumita mum..· Gregorius quoqi|ue nonus , qui in Honorii Io- perdufti. Gravem lib- j·. cap. ■, confirmavit. Et licet aliquan-D aegre tulit vir optimus Gregorius, ut prae anicum fucceflerat. · ■' pontifice mi dolore e vita paucisdiebus excefferit, cum Manbra do m gratiam cum Gregorio IX. Pani. hift. Inaxinx> jmperator rediiffet, dc ab eo monitus quatuordecim annos, menfes quinque, fumma in Henrko tenebatur .perfolveret, equitate & prudentia ecckfiam adminiftrlflet, in. 8t Joan- fuiflet , ut votum quo . na Villanu* regnumque Hierofolymitanum , quod in fum- imaximofque labora ejus caufa pertuliflet. Suckx» citato, ρ,ο difcrimine , expugnata jam a Saracenis 1ceifit Gregorio Coeleftinus quartus, qui cum Hierofolyma, eo tempore verfabatur , in pri- 1flatim de vita migraflêt , cardinala vix poft viginti menfes Innocentium quartum, virum ftinum flatum reftitueret .* ipfe adeo ab hac ' & virtute pieftantem pontificem ma­ VÎBcentius . expeditione refugit , ut eam ob caufam in doftrina < 1. J..C ulr omnium fere Chriftianorum, prefertim vero :ximum delegerunt . Hk pontifex ftatim cum & 1. j> c Friderico de pace egit ; hominefque gravtflimos i .> Vjlhnut Gregorit pontificis oflenfionem incurrerit. At­ illum **...*. mifit, ^U1 qui W^W« equiffunas ei JOVK pacis condi■ U B.IMMl .«■»»«· V. tulit prcterea maximam molefliam eidem pon- p.ad tiones proponerent & poftularent , ut patres, bu» &*31ΐΐ*. tifici Fridericus. Cum enim ipfius regnum quibufdam pontificis urbibus & oppidis finitimum qui in pugna, navali capti fuerant , ut fspe promiierat , liberor dimitteret. His pontificis effet, multa que ad fedem apnftolicam perti­ nebant , aufus eft occupare , dc militum prr- cohortationibus cum Fridericus obtemperare nollet, nullaque amplius concilianda; pacis re­ fidio munire. Qua injuria commotus pontifex liqua fpes eflet : Innocentius, ut hominis te­ vim vi repellere coaftus eft, & ecclefic patri­ meritatem reprimeret, atque aliis ecclcfue com­ monium, nc in poteftatem Fridcrici veniret, modis confuleret, Grcgorii cooClium fecunis, armis tueri. Et quamvis longo tandem inter­ fynodum flatim coegit. Verumtamen quia dif­ vallo confcripto exercitu imperator in Syriam fit profeftus : tamen , cum nullo commiflb ficile erat patres Romam venire propter bella âC le· Q <07 «Ninnius LUGDUNENSE. . nUDIWC n. IMP. S. LUDOV. R. FR. gn· ·«· A fediiioncs que longe lateque diflufz totem A Fuit autem habitum hoc concilium in tem- ""ΤΛΓ pio maximo Lugduni , anno a Chriflo nato -£££21 jam Italiam occuparent , fe ipfe pohtifex in ,,’ΤΓ1* Galliam contulit : Lugdunumque urbem clamillefimn duceotefimo quadragefimo quinto, Qrnfijmm tiffimam habendo concilio delegit . Fridericus pontificatus Innocentii quarti anno fecundo. wr, «aau igitur ad dicendam caufam evocatus non ve- Convenerant multi cardinales, epifeopi centum nit : mifit tamen legato·» in primifque Thaquadraginta , abbatefque complures . Acceflè•■7QUM.__________ .___ w____ _ a. „.u; ànm quemdam eloquentem virum & erudi­ runt multi viri cbriuùni, A przter ceteros tum, qui advocati officio fungeretur, dilueret* Conftantinonolitanus imperator .* qui prope pon­ que crimina» de quibus ipfe poftulabatur. Hic tificem comedit. Interluit patriarcha Conftan- Parii. jN lepra. Thadaus ita obiit munus fuum, ut & Impe­ tioopolltanus, Ac Antiochenus. ratorem acerrime defenderet, & accufatoribus Abfolutum fuit hoc concilium brevi tempo­ ris fpatio. Frima enim aftio habita eft quar­ multa objiceret, iliorumque rationes & argu­ menta refutaret. Sed tandem in ultima aftk> to Kafendas Julii, fecunda ofto poft diebus, ne, caufacognita, diligenterque pcrfpefta, In- At paulo poft tertia, eademque . ,poflrema . In · aftionibus Λ. _·· ’ e ' *. ' ' ', in nocentius de fententia fynodi Imperatorem B .his prater --y negotium Friderici damnavit .* cumque e piorum communione tertia aftione detuendo tuendoregno regnoHierofolymitaHierofolym -------------------------cjeftum , imperii dignitate A Sicilia regno no eadem innovata funt , que ab Innocentio tertio in generali concilio ftatuta fuerant. Do­ privavit. Przter hanc Imperatoris caufam » luerunt mum de mittendo imperatori Conftantinopoliitem ab Innocentio alia negotia maximi mo­ no fubfidio, Ac de Tartarorum impetu, fero­ menti ad fynodum relata . Cum enim omnes ciaque comprimenda nonnulla conftituta. Illud przterea fancitum fuit, ut dies natalis beate pontifice deChriftianis, qui Syriam incolebant, cflent eo tempore foiiciti , in illifque tuendis Marie virginis , Deique matris, oflo dierum fit confirmandis, repeliendifque Saracenis , affpatio celebraretur . Alia item decreta edita fiduam curam A diligentiam adhiberent, cum­ funt, que majori ex parte in manuferipto In­ que tunc magnus effet ncccffario mittendus nocenté regeflo continentur, Acin hanc gene­ exercitus, ne'regio illa in poteftstem Sarace­ ralium conciliorum editionem conjiciuntur. norum iterum perveniret .* Innocentius, ne of­ ficio fuo deeffet, omnes ad hanc expeditione n cohortatus eft. Pratterea eodem tempore ardebat bello Grae­ EPISTOLÆ cia. Balduinum, qui primus ex Latinis Conftantinofolitanus imperator fuit, quidam Gre­ et principes Iniquo animo in Gratia dominari patiebantur, qui non folum ab imperatore de­ ARCHIZPISCOPO SBNOHBNS1. fecerant , verum etiam Ac ipfi Balduino, Ac aliis qui pofteareram potiti funt, bellum acer­ rimum ac diuturnum intulerant, Amodo aper­ EI virtus A Dei lapientia Dominus Jeto Marte, modo infidiis Ac dolo, ita eos ve­ fus Chriftus, cujus ineffabili fubjefta funt xabant, ut tandem imperator qui eo tempore omnia majeftati, a fundationis initio fpiendoConftantmopoli regnabat, defixi ftatu amplifre virtutum fuam illuftravit ecclefiam : A fic fimo fere dejectas , vix nomen imperatoris A infignem reddidit lingularis privilegio poteftamajeftatem obtineret. Hoc igitur negotium ad tis , ut per ejus minifterium , fuum juftitia IWX. i· confequarar efteftum -------- -,__ _ — _ ___ ,, A fedato guerrarum tur___ Βατί»ΠΙ. ecclefiam magnopere pertinere Innocentius exiftimabat. Canebat enim animo, fi GreciLa- Dbine, mundo poflit tranquillitas provenire. Hu»» — INNOCENTII PAPÆ IV, D tinos expellerent, periculum efle, ne tota fta- jus enim ---------:------- :— dignitatis jdum i-----------praeminentiam nos tim Gnatia ad priftinamconfuetudinem morem­ reverenter attendimus , qui regimini generalis que relabaretur, A a Romana ecclefia diffideret. ecclefiz licet immeriti Divina providentia prefidemus, reddimur corde foiiciti ; quod temEgreffi item fuerant paulo ante Tartari , qui olim Scytha Afiatict nominabantur, ex­ peftatis horror, qua ipfa turbatur ecclefia, A religio Chriftiana concutitur, per noftra protra regiones quas incolebant, A multas Afin provincias depopulati, tandem Europa bellum vifioois auxilium ceelefti pietate propitia prointulerant : magnssque illius parti incredibiles pulfetur. Hinc eft quod nos, ut ipfa ecclefia calamitates Importarent r A m primis Panno­ per fidelium falubre confiiium A auxilium frunie Inferiori , qua nunc 'Hungaria dicitur , ftuofum, flatus debiti poflit habere decorem » Via L mhn quam cade A incendiis vallatam, in fuam re­ A deplorando terra fimfla diferimini, A afflL Ub. j«. c· » degerant poteftatem. Occurrebant itaque uno flo Romano imperio, propere valeat fubveniri A (ifuMdcodemque tempore res magna A vehementer hac inveniri remedium contra Tartaros, A alios has. ardua, qua fine generali COOCllio vix pro di- _ contemptores uuci fidei,, au ac jmxckuwvca perfecutores pupun populi MiriChrieucate poterant explicari. Illud etiam aceede- “ftiani, nec non pro negotio, quod inter ecclefiam bat, quod fuperiores pontifices ad convocanda Ac principem :-----------:—,----------------■------------·vertitur reges terre— , prelates eccleconcilia commovit : mores enim hominum lon­ fiatrum, ac alios mundi principes duximus advo­ ge a majorum difciplina deflexerant, quotidiecandos . Rogamus itaque fraternitatem tuam, Ac que in vitia graviora dflabebantur. Quare opta­ hortamur attente,precipiendomandantes, qua­ bat pontifex ut ecclefia priftinum illum, qui tenus ad pnefentiam noftram , omni prorfus hifce moribus obfoleverat , dignitatis fplendo- * occaûone poftpofita, ufque ad proximum fe­ cxctfta»rem recuperaret . Hac autem cura tantopere ftum fanfti Joannis Baptifte perfonaliter veni­ ae illum folkitabat, ut cum reliqua caufa effent re procures ; ut ipfa ecclefia ex tue vifigraviffims, de hac tamen primo loco io con­ tationis honore fpirituale gaudium, Ac ex tua cilio verba fecerit .· A quamquam hzc omnia induftria confiiium percipiat profuturum ; fcifunt ad fynodum delata ; tamen przcipue in turus quod nos diftum principem in przdicaomnibus aftionibus aftum cft de caufa Friderici tionc tnoftra citavimus , ut per fe vel fuo$ imperatoris, A ad exitum pcrdufta. nuncios ia caacilio celebrando comparent refPp a pon CtKiL GaerM. Tom. ΧΧΠΙ. 6o, INNOŒOTrœ CONCILIUM ’ ponfurus, nobis ficaliis qui aliquid contra ipfum A CHRCTI ProPon le nobis confilium largiantur , audoiitate lo­ tira prxeipere non poftponas. Datum Lugduni tertio Nonas Januarii, an­ no fecundo. "SSS.Î.ÎK· 4,0 BKLVIS NOTA EORUM ANVO CHRIS II Ql'Æ IN PRIMO CONCILIO LCCOVNrNSI generali gcfta funt . IN NOMINE DOMINI. AMEN. Anxo ejufdem millejlmo docent e ^mo ^Kaar.tg(Jimcou;nto. Um dominus Innocentius papa quartus ad partes Galliae propter multa pericula qux imminebant generali ecclefix fe rranflulift ·· , concilium advocavit apud Lugdunum · & in B vigilia Petri apoftoli concilio convocato in ma­ CAPITULO SENONENSI. jori ecclefia, dominus papa, Mifia celebrata, Jociun cminentiorem afeenuit : imperator ve­ Ei virtus , cetera vfaee, fefium fandi ro Conftantinopoliianus ledit ad dexteram, & Joannis baptifix providos & fideles nun­ quidam alii principes laici iederunt ad finicios dcftinctis : ut ipfa ecclefia ex hujufmodi ftram, fic diaconus cardinalis vicecancellarius vifiratiouis honore fpirituale gaudium , ac cx magifter Mutinus Neapolitanus cum notariis, illorum induflria , C cetero , ht m alio vf-jve auditore, & cOrreâore , capellanis, fubdiacoad, prxfliturus. nis, & quibufdsm aliis .· inferius vero fieprxDatum , &c. vt in proxima . l.ui federunt . Ex oppofito tres patriarch» or­ dinati fuerunt , videlicet Conftantinopol i ta­ ILLUSTRI REGI ERANC Ι.Λ.. mis ad dexteram , Antiochenus , Aquilejenfis tertio; de quo fcandalum eft exortum, ex eo Ei virtus, cetera ad, advocandos . Rogamus itaque ferenitatem tuam, (c quod, ut alu patriarche dicebant, federe non hortamur attente, quatenus ad prxfentiam no- debebdt juxta eos, cum non effet de quatuor flram , & cetera afae vd , proximum felium Cpatriaicbis , & deftrufta eft fedes ejus. * Et * Farte , & tandem, ut vitaretur fcandalum, de volunta­ umen. U S. Joannis Baptiftx mittas providos nuncios & te domini papx, ut creditur, eft refcâa . In fideles, &c. afam vd, prxftiturus. Hujufmodi navi vero ecclefix ad dexteram , & in emiamem noftrum defiderium fic, fili benediftionis, adimpleas, ut nos in te gaudentes zela­ ncntionbns lucis federunt epifeopi cardinales, cx alrcra vero presbyteri cardinales, archiepitorem honoris ecckfix reperiftê , qu» fecun­ icopi, fic epifeopi poli eos ; in fedibus autem dum Deum in futurum tibi grata lenierimus, conftitutis in navi ecclefix federunt aliqui de paternis afieâibus profequamur. epifcopis, abbates , procuratores capitulorum, Datum , ut fupra in proxima. nunc ii regum , & imperatoris Friderici, & mu!· ti alii e. ani ibi . Tunc dominus papa incœEPISCOPO OSTIENSI. C D D pit . Veni Creator Spiritus : & illo hymno communiter ab omnibus decantato, dixit .'Do­ Ro magnis & arduis negotiis, qux incum­ minus vobifeum : fic rcfpondcrunt omnes : Er bunt ecclelix , tuam fit ahorum fratrum cum Spiritu tuo. Oremus . Ægidius cardina­ noli rorum abienrium habere pixlentiam , nos & fratres noftri jugiter affedamus : maxime D lis dixit : Flcâamus genua . Oâàvianus refpondit : Levate : fic iic dixit dominus papa cum multum honoris & commodi poflit edem propriam orationem : qua difta, (c) Galea­ ecclefix per induftrix vetlrx confilium prove­ ntis capellanus i occepit litanias. Quibus ex­ nire . Cum itaque nos de ipforum fratrum plens dominus papa dixit .* Oremus, cum ora­ confilio concilium durenmus advocandum : pro­ tione de Spiritu fan&o, Deus qui qprda fide­ ximo fefto beati Joannis Baptifix fuper hoc lium : nec dixit Dominus vobifeum . Quibus termino aflignato, fraternitati tux prxfentium peradis iuccrpit predicate me auûoritate proaudonta e mandamus, quatenuste ad iter no­ phetix : Secundum maltitndimm dolorum meo­ ftram adeundi ptxlcniiam prxparare ftudeas, ut fi forte ita cito , ficut in defiderio noftro· rum m corde meo. confolationet, &c. incipiens, Ffal. H quod multiplex erat dolor fuus , quia quinque vertitur , venire non poflis , faltem ad nos, dolores circumdederant eum . Primus erat de Deo duce , in termino pervenias memorato . ditformitate prxlatorumfic fubditorum. Secun­ Datum Lugduni fecundo Kalendas Februadus erat de infolentia Saracenorum . Tertius sii anno fecundo. dc ichifinate Grrcorum . Quartus de fxvitia Tartarorum. Quimus dc pcrfecutione Friden* In eodem modo S. tituli fanila Maria front ci imperatoris. Ti^ertm preilytero cardinali. Rediens ad primum articulum de diffbrmitaIn eodem modo R. fan fla Maria in Cofmedin te prxlaiorutn fic fubditorum, quia non erant diacono cardinali. In eodem modo R. fanfli An&eli diacono car­ tales quales confucvcrant, & debebant efle, fic de eorum excellibus multa dixir. Poftca de indinali . folemia Satacenorum, referens rumores de iis qux tunc acciderant trina mare, quando Jerufalein occupaverant, & evenerant fcpulcrum Domini, fit cetera facta loca dc partibus illis, &Chri- P U) GaJitumu .Qtaua variano- cx MS- God »71. R.y; κ Majjin Cal Uy i S- Ckmcotu Huponoruiu become. * '"H Cii înnoœwttüs LUGDUNENSE PffiSÆ. J. ^-fle Chriftianos interfecerant infinito·, flt qu * Anum papam animavit ad procedendum contra”~^^cumque ibi pereos fuerant perpetrata. Tertio imperatorem, referendo plurima qu * contra vrucisil ____ - r_____ _ __ · Xl :_________ Ar niinrrn.ln <>·· i.lir fuit de r-LLT fchrfmate Grecorum, ____ quomodo ’ Vicar us etclehim fecerat, & quomodo tota lua intentio ut deprimeret ecclefiam juxta pofle, * Banaciu imperator Grccorum cum Greets fchifmaticis promittent quod tple fle alti pnelan Hifpani * , occupaverunt fle deftruxerant ( a ) fere ufque ad qui multum magnifice flt generaliter («) pluiConAantinopolim, fle de civitate timeri pote­ rat , nifi a Chriflianis velocem fuccurfum ha­ quatn aliqua alta nano ad concilium venerant ; domino pap * aflilicrent in perfoms flt in re­ berent. Quarto de fzvitia Tartarorum, quo­ but, juxta luat voluntatis beneplacitum. Hoc modo terram Chriftianorum intraverant , fle eadem promiferunt plurcs alit in fynodo prola­ Hungarians occupaverant, non parcentes , quin torum . Tunc furrexir pr»didus judex Thaomnes interficerent, liexui vel * :ati . Quinto de perfecutkjne didi imperatoris , quomodo doux, fle multa gravia propoiuit contra didun epilcopu.n (A) Calmcnicin, quod non telo perfeqoebatur ecclefiam, fit fuum pradeceflb* , lcd ex malevolentia, ex eo quod rens Gregorium fuerat perfecutus: flt in litteris, juflùi ipfum fle luo» pro manitcflu exceflibus punicquas didus imperator per mundum mittebar, referebat publice quod non perfequebatur eccle-B rat, raha contra imperatorem proponere cura­ vit, fle fie in przdida frtfione mhl aliud fi­ fiam , fed ( b ) perlons m.- quod verum non fue­ dum fuit. .Vcruntamen didus judex Thadzus rat , prout manifcflirtimc apparebat , quia in fupplicabat inflanter ui piorogaretur tertia Ici­ vacatione ecclefi * eam pcriequi non ceflavit. lio, pro eo quod imperatorem expedabat, pro­ Immo tunc clerum flt ecclefiam magis affltx·t. Et poflquam de afHi&ione plurima dixit, fecit le­ ut ipfe per certos habebat nuncios, ac ipfe ad eum plures alio», qui m civitate Taurmenfi gi quoddam privilegium aurea bulla munitum fuerant, miferat, quod iter arripuerat ad con­ ab eodem imperatore., cum effet rex, Honorio cilium veniendi. Et quia didut papa h«c quamprcdeccffori fuo conceflum : in quo inter alia plurimum afEdabat , ut pollet inter eoa pacia poriflimum habebatur, quomodo eidem jura­ ftrdcra reformare, ufque ad diem Lun * , poll mentum fidelitatis prefliterat, tanquam vaflalodavam fefliums fecund * , qu * fuerat indic ius fuo domino, flt quoddam aliud privilegium, Mercurii, contra multorum praelatorum volun­ in quo ipfe fatebatut, quod regnum Sicibc flt tatem prorogavit tertiam leflionem. Quod non * Apuli erat fpeciale patrimonium beati Petri, fuit fine tedio multorum rpalatorum , flt alioflt illud ab ecclefia tenebat in feudum , fle con. —........ - — cedebat ac (e) quitabat fi aliquod jus habutf Crum Templartorum flt Huipitalanorum, qui " multos armatos ad cullodiam domini pap * fit fet in eledioaibus ecclefiarum regni prawiâi, concilii (/) fluduerant deflinare, flt propter flt faciebat eafdcm ecclefia» liberas, francas, flt prefliiram hommum , flt dubii at lunem quz in immunes ab omni przflatione- Item fecit legi ipfa civitate, quz cuflodiebatur per atmatos plura aha privilegia aurea bulla munita, cedeplurimos dic ac node, fortiter afliflebat. Et fix, dum effet rex, flt poflea imperator, conquia pro certo, domino pap * conflitii quod ccfla, in quibus habebatur, quod iple qu i ra­ iplc non ven cbat, nec cum mandato foUcmnibat , donabat, fle concedebat, flt confirmabat ter tado aliquos principes deflinabat, didadie totam terram a caflro Radicofsni, ufque ad caflrum Ceprant, marchum Ancomranam , du­ Lunz conflituit tertiam leflionem , flt pe radis officiis, ut in prima, port multa ttida hinciode catum Spoleti, exarchaium Ravrnn * , Pcntaflt audita, antequam (m) ad feflum accedere­ poiim, comitatum (d) Romandiolz , flt ter­ ram coiiittiflz Mathildis: flt multa alia erant tur nativitatis beat * * Mari virginis gloriole, ordinavit edavam, facro concilio approbante. ibi. Quibus didu judex Thadzus, unus dc Dc inde dominus papa quaidam contlituuoncs, nunciis imperatoris, furrexit, & fere rcfpondit ltd fingula quz dixerat domnus papa, flt mi Dqu * pro recuperstooe terre fande, ac aliis, rabilttcr videbatur imperatorem excufare: flt quz pro lublidiis Romani imperii, flt etiam «fferuit multa qu * fecifle flt procuraifcdicebat alias quz contra Tartaros faftx luerant, fecit kg<. ecclefiam contra eum , fle ollendit ( < ) ibi plu­ Item poflmodum dominus papa dixit, quod rima (/)ex contentis litterarum, fltmuliis refponfio ejus fuit grata. Sed dominus papa reomnia privilegia, quz Roman» ecclefiz a prin­ fpondit ad fingula bene, ac fi przvidiflet, fe cipibus mundt tam ab imperatoribus quam a fle ecclefiam exculando. Et fic illius diei fefregibus concefla fuerant, («) eidem exempla­ ri fecerit, fit in ets apponi fecit omnium qui fio fait terminata. Secunda fetfio fuit ( g ) ad odo d tes poflea , aderant przlatorum figiila , flt volebat quod vi­ fle quoad feflioncm fle officia idem fadum fuit gorem haberent, ficut ipfa originalia qu * ibi quod fle in prima. Quibus peradis, turrexit leda erant. Tunc fur rex erunt nuocii regis Anepifeopus (A) Gilmenhs , Ciflercienlis ordinis * gli pro autbenticationc quorundam privilegio­ de Apulia , qui exui erat , fic mirabiliter ucrum << mediorum a rege Angle ipfi ecclelic, fcripfit vitam malam, flt ignominiatam , & pro . ____ confilium __________ priociquz aflerebant _____ fada rprster greflum didi imperatoris a pueritia fua, & E pum terrz, licet privilegiis illis contrarium di* qu erat fua intentio, quia ad hoc iutendebat ccretur adfuturum pontificem, flt quibufdam precipue, ut przlatt fic clerus ad illam reverte­ conlhtutiombus qu * prolubfibiofiendo eccleti * rentur paupertatem, in qua fuerant tempore (o) tatiz luerunt. Tunc furrexit judex Tha­ * ecclefi primitive : quod maxime patebat per dzus, percipiens quod jam iecuris erat pofita litteras, quas per mundum contra ecclefiamfle ad radicem pro multorum privilegiorum auclerum tranimittebat. Poflmodum turrexit artlienticat: ,i <■ : Jc fi contra diftuin impc'atorcm chicpifcopus de Hilpama, qui multum dumivellet procedere , (p ) appellaret ad luturum tuinmum , (·) addit rrrram (· rinru furi» U.' fuit Mrr.„r„ ftnttr.tn pTuttiCMtm actdrrrr ith+t futur»» grutru.t an.i.tu» . VK.rraiwi4 hc ubique U' b eiwr , Romandiole A’e. (n C«>wii/r· Ac· <·) ttÀtm Jiiertt 't'1 futrust, (.) fuftr t,, ( / J plalluduerant «a ίι . • 15 innocentius P iV CONCILIUM . . . . * _ frjdowc η. jmf. fc UJDOV. R. FR. g.. e,4 ** mum pontificem, dc concilium fcnerak. Ad qux A pum, & C. Sabincnicm tune, quoadam Muti- '"1 Dcnfem, epilcopoa, ac dikdum filium noftrum CHK1STI dominus papa rclpondit humiliter & benigne, quod illud erat concilium generale, quia tam Guilklmum bafilicx duodecim apoftolorum Jnincipes fxculares quam (a) clerici ad illud fresbyterum cardinalem, tunc abbatem fandi 'acundr, qui falutem zelabantur ipfius, duxi­ uerant invitati ; fed omnes qui in jurisdiâionc mus deftinandos; facientes fibi proponi per imperatoris fueiant, ad illud eos accedere non ipfi», quod nos fic fratres noftri, quantum in permifit, propter quod appellationem noo ad­ nobis erat, pacem per omnia fecum habere, mittebat eamdein. Er ftatim incepit recitare nac °od nxm omnibus hominibus , optabamus, quantum cum dilcxcrat antequam eflet in pa­ parati fibi pacem & tranquillitatem dare, ac pam alfumpius, & quantum fibi (i)dimifcrat mundo etiam uni ver (b. Et quia prxlatorum, poftmodum, dc etiam poftquam fuerat conci­ clericorum · omniumque aliorum, quos detine­ lium ordinatum, eum femper vetbis mirabili­ bat captivos > & omnium tam clericorum ter honorando, ita quod vix credebatur abaliquam laicorum quos ceperat io galeis reft it u?[uibus quod aliquam deberet (c) ferri facere tio poterat cfie p»cis plurimum indudiva , ententiam contra cum: & flatim incepit omnia promere ore tenus, flt ferr· fententiam B cum, ut illos reftitueret ? cum boc idem tam ipfe, quam fui nuncii, anfequam ad apoftolacontra eum, privans ipfum omni honore fle tus vocati efiemus oÆcium, promififfent, ro­ imperio, & aliis regnis fuis: dc pofimodum gari & peti ab ipfo fecimus per nofdcm , ac fententia in (criptis tn ipfa fynodo leda fuit. Qua leda dominus papa furrexit, fic inc&pit, proponi inluper, quod fident parati erant pro Te Deum laudamus ; quo hymno decantato ; nobis audire, & tradare pacem, ac etiam au­ per omnes fuit concilium dilîblutum . dire latisfadionem quam facere vellet princeps Qu*fequunSea diligenter attendendum, quod Papa dc omnibus, pro quibus vinculo erat excom'n ‘u,$ diebus confilium petierat fingulariter a municarionis aftridus , & offerri preterea , Prxlatis , utrum pofict vcl deberet procedere quod fi ecclefia eum in aliquo contra debi­ per ea , qux manifrfta fuerant contra eum ; tum Ixferac, ( quod non credebat ) parata erae & quantum ad difpofitioncm ejus omnes con­ corrigere, ac in ftatum debitum reformare . cordarunt, & flatim ipfi fententix , qux feri­ Et fi diceret ipfe quod in nullo contra juftipta erat figillum cujuslibet faciebat apponi na tiam Ixferat ecclefiam, vel quod nos cumconquod in prolatione fententix circa centum & tra jufti tiam Ixfiflcmus, parati eramus vocaquinquaginta figilla ipfi fententix fuerant ap. Crc reges, prxlatos, & principes tam ccclefiapofita . ftteos quam fxculares, ad aliquem tutum lo­ cum , ubi per fe vel folemnes nuncios con­ venirent ; eratque parata ecclefia de confilio SENTENTIA concilii fibi («tisfacere, fi cum Ixfiflct in ali­ quo , ac revocare fententiam, fi quam contra ipium injufte tulilfet, dc cum omni manfuctu1MPKKATORFM dine ac mifericordia, quantum cum Deo dc honore fuo fieri potet at, recipere de injuriis dc AB INNOCENTIO PAPA IV. otienfis ipfi ecclefix fuifquc per eum irrogatis iaiisfadionem ab ipfo. Volebat etiam ecclefia IN CONCILIO LATA. omnes amicos fuoc fibique adhxrentcs in paco ponere, plcnaque fecuritate gaudere; ut nun­ Sacro prafente concilio , ad rei memoriam quam hac occaiione poflet aliquod lubire di[empt ternam. fcnmen. Sed licet fic apud cum pro pacepaD ternis monitis & precum infiftcrc curaverimus D apoftolicx dignitatis apicem , licet indilenitate: idem tamen Pharaonis imitatus duri­ gni, dignatione Divinr majellatis afliimtiam, dt obturans more afpidis aures fuas,hupti, omnium Chrifti.morum cur^m vigili tedujulmodi preces dc monita elata obftinatione ac laque iolertia gerere, ac intimx confideratioobllinata elatione defpexi: . Et licet proceflti nis oculo fingulorum difeernere merita, & pro­ temporis in dic cœnx Domini proxima nuper vide deliberationis ftatera librare debemus : ut prxterita, prxcedente coram nobis dc fratribus quos jufti vigor examinis dignos oftenderit, noftrb cardinalibus prxfentibus cariflimo in congruis attollamus favoribus, quos autem reos, Chrifto filio noftro Conftantinopolirano impe­ pernis debitis deprimamus ; appendentes femratore illuftri, ccetu quoque non modico prx­ per meritum & praemium xqua lance, retri­ latorum , fenatoribus populi Romani, dc ma­ buendo cuique, juxta qualitatem operis, pcenx xima multitudine aliorum, qui eodem dic pro­ vcl graiix quantitatem. Sane cum dira guerpter folcmnitatem ipfius de diverfis mundi par­ rarum commotio nonnullas profefitonis Qiritibus ad apoftolicam fedem convenerant, quod ftianx provincias diutius afâixiflet, nos toto ftaret noftris dc ecclefix mandatis per nobilem cupientes aflcclu mentis tranquillitatem dc pa­ E virum comitem Tolofanum, ac msgiftro P. cem ecclefix fandr Dei ac generaliter eundo dc Vinea, dc T. de Suefta curix fux judices, populo Chnftiano reftituere ac reducere, ad dt nuncios, & procuratores fisos, fpeciak fu­ prxeipuum principem frcularem , hujus diftenper hoc ab ipfo mandatum habentes,prxftitcfionis dc tribulationis auâorem , a felicis recor­ rit juramentum.- poftmodum tamen quod ju­ dationis Gregorio papa prxdececellbre noftro raverat non implevit; quinimmo ea intentio­ pro luis exccllibus anathematis vinculo innoda­ ne ipfum prxftitiife juramentum probabiliter tum, fpccialcs nuncios magnx audoritatis vi­ creditur , ficut ex fa&s fequentibus colligitur ros , videlicet venerabilem fratrem noftrum P. evidenter: ut eidem ecclefix ac nobis illuderet Albancnicm, tunc Rothomagcnfcra archiepifcopotius quam pareret.· cum anno & amplius jam ■ CONTRA FRIDERICUM A tfi CcdtjUfit.i (fi detulerat (c) ferre Jententtam,. L mnoœnttos LUGDUNENSE. Cit * jam elapfo , nec ad ipfius ecclefi» gremium A \rum e»iam per fe ac officiales fuos & illam —~— ANNO revocari potuerit, nec fibi de illatis ei damnis alias excommunicationis vel interdidi lentenchrsti tias, quas idem omnino contcmpfit , cogendo L , 1 dc injuriis curaverit fatisfaccre, licet fuper hoc ' extiterit requifitui. Propter quod non valentes alios non fervare . Poflefftones quoque prefaabfque gravi Chrifti oftcnfa ejus iniquitates am­ te Romane ecclefi» , videlicet Marchiam , Ducatum, Beneventum, cujus muros & turres plius tolerare, cogimur urgente nos confiden­ dirui fecit, ac alias, quas in Tufci* & Lom­ tia jufle animadvertere in eumdem . Et ut ad pnefens de cereris ejus fceleribus taceamus , bardie partibus, & quibufdam aliis obtinebat quatuor graviffima, qu» nulla poffunt celari locis, paucis exceptis, occupare non metuens, tergiverfattooe, commifit. Dejeravit enim mul- eas adhuc detinet occupatas . Et tanquam ei non fufficerct, quod manifeile contra jutamen­ toties, pacem quondam inter ecclefiam & im­ perium reformatam temere violando. Perpetra­ ta premifla, prefumendo talia , veniebat. per vit etiam facrilegium , capi faciens cardinales fc vel fuos officiales earumdem pofleflionum fande Roman» ecclefi» , ac aliarum ecclefia- homines dejerare compulit: ipfos a juramentis Romane -------------tenebantur ecckrum praelato· & clericos religiofos & fieculares fidelitatis I ,, ,quibus — ------------.---------venientes ad concilium , quod idem prcdecef-B fi», de fado, cum de jure npn poflet, abfolfor nofter duxerat convocandum . De hacrefi vens, & · faciens *· ■ eofdem fidelitatem nihilo mi­ quoque non dubiis ÔC levibus, fed evidentibus nus abjurare przdidam, fibique fidelitatis hu­ jufmodi juramenta perflare. Pacis veto ipfuin argumentis fufaedus habetur : plura fiquidem violatorem exiftere plane confiat , quia cum eum commififfe perjuria fatis patet. Nam olim cum in Sicili» partibus morabatur, priufquam olim tempore pacis ûflhr ipfum & ecclefiam reformate juraffet coram bone memor*» I. de effiet ad imperii dignitatem eledus, coram bo­ na memorae * C. fandi Theodori diacono Abbatifvilla epiicopo Sabinenfi , & magiflro G. cardinali, anoftolica fedis legato, felicis re­ Th. tituli landx Sabine presbytero cardinali, cordationis innocent io papa prcdeceflbri no­ prrfentibus multis prrlatis, principibus, & ba­ ronibus, quod flaret & careret prrcifc abfque ftro, & fuccefloribus ejus, eccleficque Roma­ na , pro conceflione regni Sicili» ab eadem ulla contradiâionc omnibus mandatis ecclefix, fuper iis pro quibus erat vinculo excommuni­ ecclefia fibi fada, fidelitatis praftitit juramen­ tum : 6t, ficut dicitur, illud idem , poilquam cationis adflridus , cauGs excommunicationis aa ejufdem expreflls, per ordinem coram eo, tunc ad cimarai eamdem uigmuitcin dignitatem cimus eledus eximi extitit ,, at & vcvenit ad* Urbem,. coram eodem Innocentio,fuif-C omnibus Teutonicis hominibus regni Sic.lix , I ac quibuslibet alus, qui ecclefie contra ipfum que fratribus cardinalibus, fic aliis multis prxadhxferant omnem remittens offênfam , & per­ •Homu*0"1- lentibus , ligtum * hominium in ejus faciens manibus innovavit . Deinde cum in Aleman­ nam; & quod nullo tempore offenderet , vd offendi faceret ipfos , pro eo quod eickiix nia effet cidem I. & ipfo defundo bon» me­ all i terant, prxftari in anima fua per comitem mori» Honorio papa pradcceffori noilro , & ejus fuccefloribus, ac ipfi ecclefix Roman» , Acerrarum faciens juramentum , puffin dum pacem & juramentum hujufmodi , nequaquam prxfentibus imperii principibus atque nobilibus, erubefeens * irretiri perjuriis , non fervavit ’i.riirt;i juravit, honores, jura , & poflefliones Roma­ Nonnullos enim ex ipfis hominibus, tam no ’ ' ne ecclefi» pro pofle fuo fervare, ac protegere bona fide, & quod quacumque ad manus fuas biles, quam tlios , poflea capi & incarcerari fecit, & eis bonis fuis omnibus fpoli-tis, uxo­ devenirent, fine difficultate reflituere procura­ res eorum & filios captivari, ac infuper terras ret, nominatis & exprefle didis poffefljonibus ecclefix contra promiflionem, quam eidem T. inhujufmodi juramento, quodpoftmodum con­ Sabinenfi epifeopo & Thomafo cardinali feccfirmavit , coronam imperii jam adeptus . Sed , horum trium juramentorum temerarius cxtiiitDrat, irreverenter invafit, licet ipfi ex tunc m violator non fine proditionis nota, & ixl® cum pr»fcntem , ii ullo modo prxdidis atticulis aut conditionibus contraveniret, excom­ crimine majeftatis. Nam contra praefatum pr»deceflorem G. dt fratres fuos comminatorias municationis fententiam promulgaram . Et cum iidem apoilolica ci automate mandailitteras eifdcm fratribus deflinare , ac didurn G. apud fratres ipfos, ficut apparet per litte­ fenr, ut nec per fe nec per alium impediret qum poflulationes , elediones, & confirmatio­ ras ab eo tunc diredas eifdcm , & etiam , nes ecclefiarum & monafteriorum in regno prout fertur, per univerfum fere orbem terra­ prefato libere dc cetero fierent , fecundum rum multipliciter diffamare prxfumpfit, ac ve­ nerabilem fratrem noftrum O. Portuenfem , ftatutum concilii generalis, & quod nullas de­ inceps in eodem tegno viris ecdcfiaflicis ac re­ tunc fandi Nicolai in carcere Tulliano diaco­ bus eorum imponeret rallias , vel colledas , num cardinalem , & bon» memori» 1. Prxquodque nullus ibidem clericus , vel periona Dcfttnum, epifeopos, apoilolic» ledis legatos, eccleliaftica de cetero in civili vel criminali nobilia & magne Romane ecclefi» membra , caufa conveniretur coram judice fxculari, ..... mft perfonaliter capi fecit, & bonis omnibus fpo............... ........... -— ---------liatos, ac per diverfa loca non femel ignomi-fuper fendis quxftio civiliter haberetur, ac Temniofe dedudos, carcenbus mancipari . Pii vileplariis, Hofpitalariis, & aliis peribnis ccdefiailicis de damnis & injuriis irrogatis cifdcm faeium infuper, quod beato Petro & fucceffbriAGni. «·. bus ejus in ipfo tradidit Dominus Jefus Chri- tisfaceret competenter, ipfe mandatum hujuf­ ftus, videlicet, Qoodcttmqtu ligevens fuper ter­ modi adimplere çontcmpfit . Liquet namque rent , erit ligatum tf f» caltj : tf quttdcumpte ubdecim aut plures archiepifcopales, & multas folvern fuper terreto, erit febrium tf i» taut, epifcopales fedes, abbatias quoque , ac alias in quo utique audoritas & poteftas ecclefi» ecclefias, ad pnefens vacare in regno prxdido , eafque, procurante ipfo, ficut aperte pa­ Roman· confiftit, pro viribus diminuere, vel tet , faille diutius praelatorum regimine dclliipfi ecclefi» auferre fategit : feribens fe prxfati G. fententias non vereri, latam ab eo ex­ tutas, in grave i piarum prejudicium & pericu­ lum animarum . Et licet forte in aliquibus ejuf­ communicationem in ipfitm, non folum, con­ temptis ecclefi» clavibus, non fervando , ve- dem regni ecclefiis eleâioncs fint a capitulis ccle- 7 innocentius P. IV. CONCILIUM VF rv V- * * V «va V. . FRJDERJC. IL imf IMF. frjderjc R. il S. U/DOV. LUDOV. R. FR. FR. ‘celebrat*; quia tamen per iUa ejufdem fami-Agnum Sicili* cum laudibus ad eiufdetn SoldaANNO CHRISTI liares clerici iunt eledi, probabili poteft argu­ ni extollentiam , & , ficut fertur, honorifice fufeipi, fic magnifice procurari. Aliorum quomento concludi , quod facultatem non habue­ que infidelium perniciofis fic horrendis obfequiis runt liberam eligendi. Ecclefiarum autem ip­ fius regni non fotum facultates fic bona fecit, contra fideles abutens , fic illis qui damnabili­ prout voluit, occupari: fed etiam cruces, thuter vilipendentes apoftolicam fedem, ab unita­ ribula , calices, fic alios factos earum thcfaute ecclefic difccfferunt, procurans affinitate ac ros , & pannos fericos , velut cultus Divini amicitia copulari, clare memori* ducem Bacontemptor, auferri, licet, ut dicitur , ipfis vari*, fpeciakm ecclefic Roman* dçvotum , fecit, ficut pro certo afferitur, Cbriftiana re­ ecclefiis, exado tamen prius pro eis certo pre­ tio , in parte fuerint reffituti . Clerici quippe ligione dcfpeâa per affaffinoe occidi , fic Batatio Dei fic ecdefi* inimico a communione coltedis fic talliis muliipliciteraffliguntur, non folum trahuntur ad judicium ficculare , fed , fidelium per excommunicationis fententiam ut alTcritur, coguntur fubire duella , incarcecum adjutoribus, confiliatoribus, fic fautoribus rantur, occiduntur t fic patibulis cruciantur, in fuis, foîemnitcr feparato, filiam fuam tradidit confufionem fic opprobrium ordinis clericalis .-Bin uxorem. Catholicorum veroprincipumadus prxfatis autem-Templariis "" , Hofpitalariis fic mores ,refpuens & , negledor falutis fic famae, perfonis ecclefiafticis, non eft de damnis illa­ pietatis operibus non intendit.* quianimo , ut tis eifdem & injuriis fatisfadum. Eum quoque de fuis nefariis diftblutionibus fileamus , cum certum cft fore tacrilegii patratorem . Nam didicerit tantum opprimere, non curatopprefcum prxtati Poitucnfis & Prrneftinus epiicofos mifcricorditer relevare, manu ejus, ut de­ pi , 6: complures ecclefia· um ptzlari , fic cie. cet principem Chriftianum , ad eleemofynas inextenta, cum deftrudioni ecclefiarum inftilici tam religiofi quam fzculares, ad apoflolicam iedem pro celebrando concilio , quod terit, religiofas ac alias ecclefiafticas jugi at­ prius ipfe petiverat, convocati per mare ini­ triverit aftlidione fic perfecutione perfonas, nec rent , viis terre ipfis de mandato ejus omni­ ecclefias , nec monafteria , nec alia pia loca no pixchifis, idem deftinato Enfio filio fuo cernitur conftruxifte . Nonne igitur hcc non cum multitudine galearum, & per alios com­ levia , fed efficacia funt argumenta de fufpiplures longe ante ferie pixparatos in partibus cione bxrefis contra eum , cum hxrciicorum Tufcix maritimis infidiis pofitis contra eos , vocabulo ruuumu mu» illos ju» jus civile cumincn contineri atterar afferat , « fic ut gravius poffct virus vomere prxconceptum, Claris adverfus eos fen tent i is debere fuccumbeipfos aufu facrilego capi fecit, quibufdamprae­ re, qui vel levi argumento a judicio catholi­ latorum ipforum , & aliis in hujufmodi captio­ cas religionis fic tramite detedi fuerint deviare ? ne fubmerfis, nonnullis etiam interemptis, fic Praeter hxc, regnum Sicili* quod eft fpeciale aliquibus hoftili infecutione fugatis , reliquis patrimonium beati Petri, fic idem princeps ab autem bonis fpoliatis omnibus, & dc loco ad apoftolica fede tenebat in feudum , jam ad locum io regnum Siciliae opprobriofe dedudis , tantam in clericis fic laicis exinanitionem ferac ibidem diris , carceribus mancipatis , quorum vitutemque redegit, quod eis pene penitus ni­ aliqui macerati fqualoribus & inedia pretii , hil habentibus, fic omnibus exinde probis fere miterabiliter defecerunt. ejeâis, illos qui remanferunt ibidem fub/erviMerito infuper contra eum de hrrctica pra­ li qtiafi conditione vivere , ac Romanam ecvitate iuipicio eft exorta, cum poftquam ex­ cleliam , cujus principaliter funt homines fic communicationis fententiam a prxfatis I. epi­ vaffalli, offendere multipliciter fic hoftiliter im­ fcopo Sabtncnh , fit T. cardinalibus prolatam pugnare compellit. Poffet etiam meriro repreincurrent, & didus G-papa ipfum anathema. . , hendi, quod fquifatorum annuam penfionem , tis vinculo innodavit, ac poft ecdefix Roma-Din qua pro eodem regno ipfi ecdefi* Roman* nx cardinalium , prxlatorum fic clericorum , tenetur, per novem annos fic amplius folvere ac aliorum etiam diverfis * temporibus ad fer»':ibts prztermiut . Nos itaque fuper prxmiffis & com­ dem apoftolicam venientium captionem claves pluribus aliis ejus nefandis exceffibus, cum fra­ • il>. ecckfi* contempferit , fic contemnat , * fibi tribus noftris fic facro concilio deliberatione faciens celebrari, vel potius, quantum in eo prxhabita diligenti, cum Jefu Chrifti vices li­ cft, profanari Divina: fic conftanter afferuit , cet immeriti teneamus in terris, nobifque in beati Petri apoftoli perlbna fit didum; Quodut luperius eft narratum, fe praefati G. papz fcntentias excommunicationis non vereri. Pr*ligaverit fitper terram, dc. memoratum terea conjunftus amicitia deteftabili Saracenis, principem , qui fe imperio fic regnis omnique nuncios fit munera pluries deftinaverit eifdem, honore ac dignitate reddidit tam indignum , fic ab eis viciffim cum honorificentia fic hilari­ quique propter fu»s iniquitates a Deo ne re­ tate receperit, ipforumque ritus ampleâitur , gnet vel imperet eft abjedtrs, fuis ligatum pec­ illos in quotidianis ejus obfequiis notabiliter catis, fic abjedum , omnique honore fic digni­ iccum tenens. Eorumdcm etiam more uxori__ privatum a Domino offendimus , denuntate bus quas habuit de ftirpe regiadefcendentibus,E ciamus> , ac nihilo minus fententiando priva­ eunuchos Capuae, quos, ut dicitur, ferio camus; omnes, qui ei juramento fidelitatis te­ ftrari fecerat, non erubuit deputare cuftodcs, nentur adftridi, a juramento hujufmodi perpe­ fic , quod execrabilius eft , olim exiftens in tuo abfolventes: audoritate apoftolica firmiter partibus tranfmarinis, faâa compofitionc qua­ inhibendo, ne quifquam de cetero fibi tanquam dam , immo collufione verius, cum Soldano, imperatori vel regi parcat vel intendat, &deMathomcti nomen in templo Domini diebus cerncndo quoslibet, qui deinceps ei velut im­ fic i.oChbus publice proclamari permifit, fic nu­ peratori aut regi confilium vel auxilium przper nuncios Soldani Babyloni*, poftquam idem ftiterint feu favorem, iplb fado excommuni­ Sold.mus tcrix iaticlx ac Chriftianis habitato­ cationis vinculo fubjacere. Illi autem ad quos ribus ejus per fe ac Inus damna graviffima fic in eodem imperio imperatoris fpedat eledio , inxftimabilcs injurus irregarat , facit per reeligant libere fuccefforem . De pnefato vero Sici- , «NOCENTTO» ■ lUGDUN ENSE " c· Sicilis» regno providere curabimus , cum eo· nundem frarrum noftrorum confilio, faut videriraus expedire. Datum l-ugduni decimofcxco Kalendas Au* gufti , anno tertio . INSTITUTIONES FACTÆ IN CONCILIO GENEB.ALI apud Lugdunum - Tituli Capitulorum m. Dt rwnnuc. Π. IMP s. UJDOV. R- FR- 6 ,q 610 ir tlt&i pteftatt. oSÏti ■ *«$. In tleilionibus & poftulationibus , £feUa ac fcrutiniis, cx quibus jus oritur eli­ gendi, vota condicionalia, alternative, δτ incerta penitus reprobamus : ftacuen­ tes, ut hujufmodi votis pro non adjeélis habitis, ex puris confcnfibus cele­ bretur eleélio, voce illorum, qui non pure conic nicrint, ea vice in alios reci­ dente. D· rtfcriptii . Dt tricae. BIP. De effici» h fattflate jtriitit dtltgati Dt citaient & tleDi poltjlrit. Dt officia & patefiet e judicii delegit i . Statuimus ut conCervatores , quos Ej Dt jadiciu. plerumque concedimus , a manifeftia ta· » « d· Dt litu teritfUtitut. injuriis & violentiis defendere poflint •J. De dei» tt centainacia. 8- Dt referiptu . quos eis committimus defendendos , 9. Dt «0 qu mittitor ia pt^rfieuit caafo rti nec ad alia quae, judicialem indaginem fervenda . exigunt , team valeant extendere po­ IO- De conftffii. te fiat cm. It. Dc appellat ionibiu & recafationibai. 12. De fententia t)ccommani.aticnii. K Dt ftriiciic. IJ De afarit. 14. De fabfUta imperti Cmfiantineptiitani 15. otdmeniiia periaioram pepultm JiU eat*, furis efle ambiguum non videtur ,DewLU« miffitm. C judicem delegatum qui a fedeapofto16. Dt Tartarii. iica ad hoc mandatum non receperit 17. Saper Cruciata. ». 2. 3. 4. j. CAPITULA /. Dt rtfcriptii. UM in multis juris tas reprobetur , * ipeciale ) jubere non pofle alterutram partium coram fe perfonaliter in judi­ cio compatere nifi caufa fuerit crimi­ nalis , vel nifi pro veritate dicenda , vel juramento calumnia; laciendo, juris neceflitas partes coram co perfonaliter exegerit prxfentari. articulis infini­ proinde duxi' pforidi mus ftacuendum , ut per illam gene­ ralem clanfubm , Quidam alii, qua' VI. De litis conteflatant. frequenter in noftris litteris inferitur, ultra tres vel quatuor in judicium non Exceptionis peremptorise, feu defimtrahantur ; quorum nomina in primo ^fionis cujuslibet principalis cognitionem citatorio exprimat impetrator, nc frau- negotii continentis ante licem contedi locus forfitan relinquatur, fi circa ftatam obieâus, nifi de re judicata vel ea poflic libere variare. trania&a feu finita excipiar litigator , litis conteftationem non impediat, nec /7. De eodem retardet, licet dicat objc&or non foiffe referiptum obtentum, fi, quz funt Przienti decreto duximus ftatuen- impetranti oppofita , fuiflent expolita deleganti. dum, ne a Cede apoftolica , vel dele gatis ipfius caute aliquibus commit­ Vil. De J»/» if eantamaa». tantur, nifi perfonis, quz vel dignitate fint prédits, vel in ecclefiis catbedraA&or, qui venire ad terminum ad libus, feu aliis collegiatis honorabilibus conftitutz, nec alibi quam in civitati-E quem citari adverfarinm fecerat, non bus , vel locis magnis & infignibus , curavit, venienti reo in expenfis pro­ • copi» 5»i- ubi haberi valeat juris copia * perito­ pter hoc fa&is legitime condemnetur; rifpcritoOMI. rum, caute hujuimodi agitentur . Ju­ ad citationem aliam, nifi fufficlenter dicibus vero, qui contra hoc ftatutum caverit quod in termino fideliter com­ ad alia loca alterutram partium cita­ parcat, minime admittendus. verint vel utramque, non pareatur im­ VIII. Dt referiptu. pune: nifi citatio de communi utriufque partis przceflerit voluntate. Difpendh litium zquicatis compen­ dio volentes qua poflumus induftaa CenciL General. Tom. XXIII. Q$ cotfD· nferipr. in < C CONCILIUM frideric. n. ne». 7 U 1 1 S. LUDOV. R. FR. 11 felicis recordatio*A delam, ftatuimus, ut ipfis arbitris per papx III. fuper hoc judicem competens prxfiga- christi icem terminus termi * g'° ü editum aonpl*aO(e> » decrevimus ut fi tur; infra q€em in idem conveniant, imp» 7x. quis contra alium pluses perforates vovel tertium concorditer advocent,cum j^T**** luerit movere quxftioncs, non ad di­ quo ambo, vel alter ipforum, ejufdem vertas judices, fed eofdctn, fuper omni­ fufpicioms negotium terminare procu­ bus hujuimodi quxftionibus litteras ftu- rent. Alioquin judex extunc in prin­ deat impetrare. Qui vero contrarium cipali negotio procedere non omittat. fecerit, omni commodo careat littera­ XII. Dt firutniii cxcMtantakMiotM . rum , nec procetfus valeat habitus , per eafdem alias reo, fi eum peripfas fatigaverit, in expends legitimis con­ Statuimus, ut nullus judicum parti demnandus . Reus quoque, fi eodem cipantes cum excommunicatis ab eo in durante judicio aâorem fibi obnoxiumBlocutione, & aliis, quibus ligatur par­ dixerit reconventionis beneficio , vel ticipans excommunicatione minori, an­ conventionis , fi litteras, contra eum te commonitionem canonicam, excom­ impetrare maluerit, de jure fuo debet municare majori excommunicatione prxapud eofdem judices experiri , nifi ut fumat: falvis con ft it ution ibus contra il­ eoa iufpe&os poterat recufare , fitnili los legitime promulgatis, qui in crimi­ ne prxfumunt participare damnato . poena, fi contra fecerit , puniendus. Quod fi ex locutione, & aliis, quibus IX. De te fai MÙtiinr ta ftfiffivHm ctaft participans labitur in minorem , exrei forvendt. communicatus fortius indutefeat : pote­ rit judex poft commonitionem canoni­ Eum qui fuper dignitate, perfona- cam hujufmodi participantes confimili tu, vel beneficio ecclefiaftico obtinen- ____ _ ________ damnare cenfara.____ Aliter autemr_ in pardis, cum aliquo litigat pofleflbre , obcticipantes excommunicatio prolata non partis adverfx contumaciam caufa rei teneat, & proferentes pœnatn legitifervand* : in ipforum pofleffionem fta­ mam poterunt formidare. tuimus non mittendum , ne per hoc ad ea ingreflus patere valeat vitiofus; XIII. pt nfitrit. fed liceat In hoc cafu contumacis abfentiam Divina replente prxfentia Cura nos paftoralis folicitat & hor­ etiam lite non conteftata, diligenter tatur, ut laplis confulamus ecclefiis,&, examinato negotio, ipfiim fine debito ne labantur in pofterum, provideamus terminare. conftitutione falubri. Cum igitur ufurgrum vorago multas ecclefias pene deX. De confiait ftruxeric, & nonnulli praelati circa iolutionem debitorum, praefertim a fuis Statuimus, ut pofitiones negativas,θ prxdecetibribus contraÂorum«négligen­ qux probari non potiunt nifi per con- tes inveniantur admodum & remifli , feflionem adverfarii, judices admittere ac ad contrahenda majora debita, dc poflint, fi, equitate fuadente,viderint obligandas res ecclefix nimis proni , defides etiam in cuftodiendis rebus in­ ventis, malentes in propriam laudem XI. De effclUti*nihti & rcctfitwiihiJ modicum novi facere, quam bona cuftodire , dimifla recuperare, deperdita Legitima fufpicionis caufa contra ju­ reftaurare, ac refarcire ruinas: nos , dicem aflignata, dc arbitris a partibus ne de cetero fe de adminlftratione fecundum formam juris ele&is, qui de tam ntili excufare, ac in pnedeceflbipfa cognofcant, fiepe contingit, quod res five alios fundere valeant culpam ipfis in idem convenire nolentibus , « fuam, praefectis concilii approbatione nec tertium advocantibus , cum quoB fancimusi, ut pontifices, abbates, de­ ambo , vel alter ipforum procedant cani, ceteriqne legitimam & commu­ ad decifionem ipfius negotii, nt tenen­ nem adminiftrationem gerentes, infra tur , judex proferat excommunicatio­ unum menfem, poftquam adminiftra­ nis fententiam contra eos, quam ipfi tionem adierint, intimato prius proxi­ tum propter, odium , tum propter fa­ me fuperiori,ut per level per aliquam vorem partium , diutius vilipendunt . perfonam ccclefiafticam idoneam dc Quare caufa ipfa plus debito proroga­ fidelem interfit, prxfentibnfquc capitu­ ns , non proceditur ad cognitionem ne­ lo vel conventu propter hoc fpedaligotii principalis. Volentes igitur mor­ ter evocatis, inventarium rerum adbo hujuimodi ncceflarlaip adhibere me- miniftrationis fqjceptx confici faciant, ___ Λι 1 innocentius P. IV. "anno 'coar‘^are » christ! nis * Innocentii in wnocenws LUGDUNENSE. r.™' «Μ —■"“"“in quo mobilia & immobilia, liuii libri, Aetiamfi in utilitatem ecdefiac fit con-~"““ CHRJSn chartz, inftrumenta, privilegia, orna- verfum*. & ad id perfona*ecdefiaftica* chritu ·»«»· menta, feu paramenta ecdefiaftica, & vel ecclefia*, nnllatenus volume* obii- ,'.£*'· , °' eunda, quz ad inftrudionem urbani gari . Privilegia fiquidem ecdefiarum, fundi feu ruftici pertinent, necnon de­ quz fecuro loco fideliter cuftodiri manda· * bita ac credita , diligentiflime confcri- mus, nequaquam pignori obligemur , bantur: ut in quo ftatu ecdefiam vd nec etiam re* aliz, nifi forte pro neadminiftrationem fufeeperint, & proce­ ceflariis & utilibus debitis cum przdidente tempore gubernarint, ac in mor­ da folennitate contradis. Ut autem te vel ceffione dimiterint, per fuperio- hzc falubri* conftitutio inviolabiliter retn, fi necettie fuerit, &eos, qui funt oblcrvctur, & fru&us appareat, quem ecdefiarum deputati fervitiis , liquido ex ipfa provenire fperamus.' ordinan­ cognofcatur. Archiepifcopi vero, qui dum duximus , & irrefragabiliter flaprzter Romanum pontificem fupeno-B tuendum, quod omnes abbate*» , & rem non habent, aliquem ex fuffraga- priores, nec non & decani, vel przneis, ut perfonaliter, vel per alium , pofiti cathedralium feu aliarum eccleut eft expreflum fuperius, & abbates, fiarum, femel faltem in anno in ipfo­ ac alii przlati minore* exempti., unum rum collegiis diftridam fuz adminivicinum epifeopum, qui nihil juri* in flrationis faciant rationem : & coram exempta ecdefia fibi vindicet, ad id fuperiore vifitante confcripta & confiAudeant evocare.- didumque inventa* gnata hujuimodi ratio fideliter recite­ rium tam fubftituti przlati, quam fui mur. Archiepifcopi vero, & epifeopi , collegii, necnon & fu perior is iufiraga- flatum adminiftrationis bonorum ad nei , feu vicini epifeopi, ad hoc voca­ menfam propriam pertinentium, fimitorum, muniatur figillis, in archiviis liter fingulis annis capituli* fui* , & ecclefi z cum cautela debita confervan- nihilo umuu unuu> minus cpnvup· epifeopi uiciiupiuauii metropolitan)* , dum. Et nihil minus inventarii ejuf- & metropolitan! legati* apoftolicz fedem tranferiptum tam ideminftitutu*, dis, vel aliis, quibus fuerit ab eadem quam przlatu* ad hoc vocatus, penes fede fuarum ecdefiarum vifitatio dele­ te habeat fimile figillatum . Inventa gaca, mfinuare debita fidelitate procoquoque cuftodiantur fideliter , & de rent. Computatione* vero confcriprat Ipfis adminiftratio digna geratur : & Temper in theTauro ecclefir ad memo· comperta debita de mobilibus ecde- riam referventur, ut in computatione fiz, fi fieri poteft, cum celeritate foi- annorum Tequentium praeteriti tempo* vantur. Si vero mobilia non fufficiant ri* & inflantis diligent habeatur colla* tk>, fu perior adminiftrantis dind iolutionem celerem faciendam, omex qua , nes proventus in folutionem convertan- ligèntiam vel negligentiam comprehentur debitorum , quz ufuraria fuerint , datquam fiquidem negligentiam, fovel etiam oneroia , dedudi* de ipfis Ium Deum habens prz oculis, horniproventibus expenfi* dumtaxat nece f- ni* amore, odio, vel timore poftpofifariis, przlato collegioque rationabiliter tis, tanta & tali animadverfione cafticomputandi*. Si autem debita non fue­ get, quod nec a Deo, nec a fuo fuperint onerofa, vel ufuraria, tertia par», riore , vel fede apoftolica , mereatur eorumdem proventuum , vel major , propter hoc recipere ultionem . Non cum illorumconfilio,quos ad conficien­ folum autem a futuria praelati* , fed dum inventarium vocandos diximus , etiam a jam promoti* praetentem conpro fatisfadione hujufmodideputentur. ftitutionem przeipimu* obtervari. Porro ejufdem concilii audoritate fir­ XIV. De ftAfiàie iMfttii Corfhmmiter inhibemus, ne przdidi perfonas tuas, vel ecclefia* fibi committas, pro alii* obligent, nec pro te vel ipfi* ec· Arduis mens noftra occupata nego clefiis contrahant debita, quibus poflit g imminere gravamen. Si vero evidens *"* tiis, curifque diftrada dlverfis, inter f ~urgeat neccflitas, vd ecdefiarum ratio­ cetera, circa quz attentioni* invigilat nabili* fuadeat utilitas : przlati cum oculo , ad Conftantinopolitani libera­ fuperlorum , archiepifcopi & abbate* tionem imperii fuz confiderationi* aciem exempti cum przdidorum collegiorum­ fpecialiter dirigit; hanc ardenti defideque fuorum confilio & confenlu debi­ rio concupifcit; erga eam jugi cogita­ ta non ufuraria , fi poteft fieri, nun­ tione verfatur. Et licet apoftolica fequam tamen in nundinis vel mercati­ des pro ipfa grandi* diligenti* Audio bus publicis contrahant. Et contradum & multiplicis fubventionis remedio fer­ litteris debitorum & creditorum nomi­ menter infliterit, ac diu catholici non na, & caufz, quare contrahatur debitum fine gravibus laboribus , & onerofis Q,q a fum» favi. Getetel. Torn. XXIIÏ. iNNOojmw CONCILIUM rSSw.tnt fu tnptibus, anxiifque fudoribus, & de-A ordinati providentia, nique ad trien- ' ' ' christi flenda faoguinis effufione certaverint, nium integre deputentur. Non obftan- CHiusrn ~ ■MP nec tanti auxilii dextera imperium tibus quibufeumque confaetudinibua ··«&u , quod fanllx periculis, fed pro illis przciipfum cultum delere penitus de tcr- pue, quz conftitutis in ipfa fidelibus iz fuperficie omni Audio totaque po­ nofcuntur noviteraccidifle, ad liberan­ tentia moliuntur . Sane Tartarorum dam ipfam, Deo propitio, de impio­ gens impia , Cbriftianum populum rum manibus , totis affe&ibus afpiraiubjugare fibi , vel potius perimere, rmus, diffinientes, facro approbante conappetens , collcdis jamdudum fuarum cilio, ut ita crucefignati fe przparent, viribus nationum , Poloniam , Ru- 2uod opportuno tempore univerfis in­ fciam, Hungariam , aliafque Chriftia­ nuendo fidelibus per przdicatores, & norum regiones ingrefla, fic in eas noftros nuncios fpecialea, omnes, qui depopulatrix in fz vit, ut gladio ejus difpofuertat transfretare , in locis ido­ nec ztati parcente nec fexui , fed io neis ad hoc conveniant, de quibus in omnes indifferenter crudelitate horri- ejufdem terrz fubfidium cum Divina bili debacchante, inaudito ipfas exter­ & apoftolica benedi&ione procedant. minio devaftarir, ac aliorum regna con­ Sacerdotes autem , & alii clerici qui tinuato progreflu , illa fibi, eodem in fuerint in exercitu Chriftiano, tam fubvagina otiari gladio nefeiente, inccfla- diti quam przlati, orationi & exhor­ bili perfecutione fubfternit ; ut fubfe- tationi diligenter infiftant, docentes eos quenter in robore fortiores exercitusqverbo pariter & exemplo, ut timorem Chriftianos invadens, fuam plenius in & amorem Domini femper habeant ipfo poflit fzvitiam exercere , ficque ante oculos , ne quid dicant aut fa­ orbato , quod abfit , fidelibus orbe, ciant , quod zterni Regis majeftatem fides exorbiter , dum fublatos fibi ge­ offendat . Et fi quando in peccatum muerit ipfius gentis feritate cultores. lapfi fuerint , per veram poenitentiam Ne igitur tam detcftanda gentis ejuf­ mox refurgant , gerentes humilitatem dem intentio proficere valeat, fed de­ cordis & corporis, & tam in vi&u ficiat auHore Deo potius , & con­ quam in veftitu mediocritatem ferven­ trario concludatur eventu : ab uni­ tes, diflenfiones & zmulationes omni­ verfis Chriftlcolis attenta eft confide- no evitando , rancore ac .livore a fe ratione penfandum, & procurandum penitus relegatis : ut fic fpiritualibus & ftudio diligenti, ut fic illius impedia- materialibus armis muniti , adverfus tur proceflus, quod nequeat ad ipfosEhoftes fidei fecurius przlientur, non ulterius quantumcumque potenti arma­ de fua przfumentes potentia, fed de to brachio pertranfire . Ideoque, facro Divina virtute fperantes. Nobiles qui­ fuadenteconcilio, univerfitatem veftram dem & potentes exercitus, ac omnes monemus, rogamus, & hortamur, at­ divitiis abundantes , piis przlatorum tente mandantes, quatenus viam & monitis inducantur, ut intuitu crucifi­ aditus , unde in terram noftram gens xi , pro quo crucis fignaculum affumipfa poflet ingredi , folerciflime perfera- pferunt, ab expenfis inutilibus & iutantes, illos fbflatisvel muris, feualiis pexfiuis, fed ab illis przcipue,quz fiunt, aedificiis, aut artificiis , prout expedi­ in comeffationibus & conviviis, abftire videritis, taliter przmunire curetis, nentes, eas commutent in perfonarum quod ejufdem gentis ad vos ingrefliu illarum fubfidium, per quas Dei nego­ tium innocentius CONCILIUM FRIDERIC Π. IMP. S. LUDOV. R. FR. 5 t‘um v*teat proiperari : & eis propter A batione ftatuimusr , ut omnes omnino CHRISTI hoc, juxta prxlatorum ipforum provi- clerici, tam Iubditi quam prxlati, vi* chrifti ’·«»· dentiam , peccatorum fuorum indulgen­ gefimam ecclefiarumproventuum ufque *·1'· tia tribuatur. Prxdiâis autem clericis ad triennium conferant in fubfidium indulaemus , ut beneficia fua integre terre fanâx per manus eorum, qui percipiant per triennium , ac fi citent ad hoc apoftoiica fuerint providentia in ecclefiis relidentes , &, fi necefle ordinati, quibufdam dumtaxat religiofuerit, ea per idem tempus pignori va­ fis exceptis, ab hac prxftatione me­ leant obligare . Ne igitur hoc fandum rito eximendis, illifque fimiliter qui propofitum impediri vel retardari con­ aisumpto vel aflumendo crucis fignafunt perfonaliter profeâuri . tingat , univerfis ecclefiarum prxlatis culo diftride prxcipimus, ut fioguli per lo­ N.os & fratres noftri fanâx Romane ca fua illos , qui fignum crucis depo- ecclefix cardinales plenarie decimam fuerunt, refumere, ac tam ipfos quamBperfolvernus fciantque (e omnes ad alios crucefignatos, & quos adhuc ugna- hoc fideliter obfervandum per excom­ ri contigerit , ad reddendum Domino municationis fententiam obligatos : ita vota fua diligenter moneant, inducant, quod illi, qui fuper hoc fraudert fcien­ &, fi necefle fuerit, per excommuni­ ter commiferint, fententiam excommu­ cationis in perfonas, & interdidi len­ nicationis incurrant. Sane quia jufto judicio, cceleftis im­ tendas in terras ipforum, omni tergiverfatione ceflante , compellant . Ad­ peratoris obfequiis inhxrentes, fpeciali huc . nc quid in negotio Domini no- decet prxrogativa gaudere, cruccfignafiri Jefu Chrifti de contingentibus omit­ ti a col led is vel talliis aliifque grava­ tatur, volumus & mandamus, ut pa- minibus fint immunes, quorum perfo­ triarchx, archiepifcopi, epifeopi, abba­ nas & bona poft crucem aflumptam iub b:ati Petri & noftra prote&ione tes, & alii, qui curam obtinent anima, _____ fufeipi___ r. rum, ftudiofe proponant commiflis fibiCmui:ftatuentes ,utfubarchiepifeoporum, verbum crucis , obfecrantes per Pa- epifeoporum ac omnium prxlatorum ectrem, & Filium, & Spiritum fandum, clefix Dei defenfione confiftanr : prounum, folum, verum, sternum Deum, priis nihilominus protedoribus ad hoc reges, duces, principes, marcbiones, fpecialiter deputandis , ita ut> donec comites & barone?, aliofque magnates, de ipforum reditu vel obitu certiflincc non communia civitatum, villarum me cognofcatur , integra maneant & & oppidorum, ut qui perfonaliter non quieta : & fi quiiquam contra prxacceflcrint in fubfidium terrx fandx, fumpferit , per cenfuras ecclefiafticas competentem conferant numerum bel­ compefcatur. latorum , cum expcnfis ad triennium Si qui vero proficifccntium illuc ad neceflariis, fecundum proprias faculta­ przftandas ufuras juramento tenentur tes , in remiflionem fuorum peccami- adftridi , creditores eorum ut remitnum, prout in generalibus litteris, quasDtant eis prxftitum juramentum, & ab pridem per orbem terrx mifimus, eft u fu rarum exa&ione dc ii ft ant , eadem expreflum , & ad majorem cautelam prxcipimus diftri&ione compelli. Quod inferius etiam exprimetur. fi quiiquam creditorum eos ad folutio* Hujus remiffioois volumus efle par­ nem coegerit ufurarum, eum ad rcftiticipes non folum eos, qui ad hoc na­ tutionem carum fimili cogi animadverves proprias exhibebunt , fed illos et­ bone mandamus. iam, qui propter hoc opus naves ftu· Judxos vero ad remittendas ufuras duerint fabricare. Renuentibus autem, per fxcularem compelli prxcipimus pofi qui forte tam ingrati fuerint Domi­ teftatem , βζ donec illas remifcrint, ab no Deo noftro, ex parte apoftoiica fir- univerfis Chrifti fidelibus per excom­ mitqr procellentur , ut fe fciant fuper municationis fententiam eis omnino hoc nobis in noviffimo diftridi exatni- communio _________ ____ denegetur. Iis, qui Judxis nis die coram tremendo judice refpon-E nequeunt folvere debita in prxfenti , furos .· prius tamen confiderantes, qua fic principes fxculares utili dilatione feientia quay e fecuritate comparere po­ provideant , quod poft iter arreptum, terunt coram unigenito Dei Filio Jefu quoufque de ipforum reditu vel obitu Chrifto, cui omnia dedit Pater in ma­ cognofcatur, ufurarum incommoda non nus , fi ei pro peccatoribus crucifixo incurrant, compulfis Judxis proventus fervirc renuerint in hoc negotio quafi pignorum , quos ipfi interim percepe­ proprie fibi proprio, cuius munere vi­ rint in fortem , expcnfis dedu&is nevunt, cujus beneficio fuftentantur, quin ccflariis.computare :cum hujufmodi be­ etiam, cujus frnguine (unt redempti. neficium non multum videatur habere Ceterum cx communi concilii appro- difpendii , quod lolutionem fic proroanno 8«, 5 INNOCENTIUS P. IV. LUGDUNENSE. ΓδΧίκ S «n ♦ qu°d debitum n< abforbet. Por-Acerta poena generaliter intcrdi&a, quia----- — Christi ro ecdefiarum prxlatk qui in exhiben- tamen hoc tempore Crucis negotium uhrbji da jufiitia crucefignatis & eorum fa­ per ea plptimum impeditur , nos ea fub *>r miliis négligentes extiterint, fciant fe poena excommunicationis firmiter inhi­ graviter puniendos. bemus ufque ad triennium exerceri. Ceterum quia curfarii & piratae ni­ Quia vero ad hoc negotium exequenmis impediunt fubfidium terrx fandbe, dum efi permaxime neceffarium , ut capiendo & fpoliando tranfeuntes ad principes & populi Chrifiiani adinviillam; & redeuntes ab ipfa : nos, eos cem pacem obiervent, fanda & uni& principales adjutores & fautores eo­ verfali fynodo fu ad e η te, fiatuimus ut rum excommunicationis vinculo inno­ per quadriennium in toto orbe Chridamus; fub interminatione anathema­ ftiano pax generaliter, obfervetur , ita tis inhibentes , nequis fcienter. cum quod per ecdefiarum praelatos difeor cis communicet in aliquo venditionis^ dantes reducantur ad plenam pacem vel emptionis contracta, & injungen­ aut firmam treguam inviolabiliter obtes reâoribus civitatum , & locorum fervandam : & qui acquielcere forte fuorum, ut eos ab hac iniquitate re- contcmpferint, per excommunicationem vocent, &compefcant. Alioquin, quia in perfonas, & interdi&um in terras, nolle perturbare perverfos , nihil eft aritiffime compellantur, nifi tanta fue aliud quam fovere, nec caret (crupulo rit injuriarum malitia , quod ipfi non focietatis occulta: qui manifefto facino­ gaudere debeant tali pace . Quod fi ri definit obviare , in perfonas & ter­ forte cenfuram ecclefiaflicam vilipenras eorum per ecdefiarum prxlatos fe­ derint, poterunt non immerito formiver itatem ecclefiaflicam volumus & prx­ dare, ne per autboritatem ecclefix con­ eipimus exerceri . Excommunicamus tra eos, tanquam perturbatores negotii prxterea & anathematizamus illos fal- crucifixi, fxcularis potentia inducatur, fos dt impios Cbriftianos , qui contra^Nos ergo de omnipotentis Dei miferiipfum Cbriflum & populum Chriftia- cord i a & beatorum apoftolorum Petri num arma, ferrum , & lignamina de­ & Pauli authoritate confifi , ex illa, ferunt galearum eos etiam, qui ga­ quam nobis , licet indignis , Deus li­ leas eis vendunt , vel naves, quique gandi atque folvendi contulit potefta-% in piraticis Saracenorum navibus cu­ re . omnibus , qui laborem illum in ram gubernationis exercent, vel in ma­ propriis perfonis fubicrint & expenfis, chinis , aut quibuslibet aliis , aliquod plenam fuorum pcccaminum , de qui­ eis impendunt auxilium vel confilium, bus fuerint corde contriti, & ore conin difpendium terrx fandr, ipfofque fefli, veniam indulgemus, & in retri­ rerum fuarum privatione muldlari, & butione juftorum ialutis xternx polli­ capientium fore cenfemus fervos. Prx- cemur augmentum . Eis autem , qui cinientes, ut per omnes utbes mariti- non ___ in propriis perfonis illuc acceflcanas omnibus diebus dominicis & fe-^rin: , fed in fuis dumtaxat expen­ flivis hujufmodi fententia publice in­ fis juxta facultatem & qualitatem novetur, & talibus gremium non ape­ fuam viros idoneos deftinaverint , & riatur ecclefix , nifi cotum quod de illis fimiliter , qui licet in alienis ex­ commercio tam damnato perceperunt, penfis , in propriis tamen perfonis ac& tantumdem de fuo , in fubfidium 4 Afubjeâa eft, ab antiquo fediile, & inde Simo- —— nem magum & alios haereticos confufos auiugaffe. Ad quod papa tacuit. RKTI Confrequenter propofitus fuit fermo fidelis , •Propcétio & omni acceptione dignus, de canonizatione MCCXLV. fcilicet beati Edmundi Cantuarienfis arc hicpifcopi, quem Dominus evidentiftimis miraculoLtius igitur foils orbita curtum fuum per­ rum lignis illuftravit. Cujus rei aflertioni cum agente, videlicet circa «fiatis medium , confiantes tefiimonium oâo archiepifcopi fic congregari funt Lugduni ex totius fere Cbricirciter viginti epifcopi perhibuiflênt, & inflan­ flianitatis latitudine przlati venerabiles , vd tes , ut In ipfo concilio veneranter ad majorem eorum idonei, imperatoris quoque, dc multo­ folemnitatem canonizaretur , poftularent , ale rum priocipum , Slioramque , procuratores , - dominus papa, non luo , fed aliorum fpiritu fecundum papalis mandati tenorem concilium invidorum averfus , dicens: Urgent nos dilacelebraturi. Abfenta autem quamplurimi pr*tionem non capientia ecclefiz nïmis ardua neUtorum perr eos quos promiferunt procurato- B gotia, quare hoc merito ad przfens tempus furo*fefe ex legitimis caufis fufficienter excufa(pendere debeat fpendere debfat e: expeâatum. Sed, vita comite, runt: ficut quidam ex Anglonun regno , ut in pofterum negledui non commendabitur: fic fupra latius didum eft. Inter quos abbas fan­ quia Deus & mundus fsndtrati dc virtutibus di Albani , corpore gravis, fit jam ad fenilem ejus perhibent tefiimonium, in Domino ' gau­ declinans aetatem , magiftro Martino, qui tunc demus, & gratias ipfi referimus uberiora. temporis in Anglia profpere commorabatur , Adfuit etiam przfens ibidem Thadzus de Thadat* tefiimonium veritati luper hoc perhibente, fe Sueffa, domini imperatoris Friderici procura­ Frider. II. rationaliter per quemdam monachum fuum , tor , vir prudens, & eloquentiz lingularis, mi­ procaruor Joannem videlicet de Bulum , fic quemdam les , & legum dedor , & iacri palatii judex clericum fuum magiftrum Rogerum de Holdeimperialis, pro domino fuo imperatore , tam ne,<»upmiia»u> — Propofuitquepatriarcha Conftantinopolitanus.maflet, (nec aliud credimus, propter frequenftatum & ncceffitates ecclefix fuz, aflêrens, tiam) aliquo tempore in pofterum oporteret quod olim habuit fub fe fufiraganeos plufquam nor animadvertere in cofdaa: & rune haberet triginta, quotum vix jam tres remanferunt . ecclefia tres, quibus non funt in ûeculari po­ Subjungens in hiper , quod Grzci , & quidam tentia, majores, immo nec pares, inimicos. Et cum procuratio Thadzi ad hoc non fufficere t, alii inimici ecclefiz Romane, totum jam im­ neque temporis favel ipfi confenierunt, nec confentiunt , " “ gni latis fmgulis fuppbcavtt dominus meus impe­ neque in futurum confentient. Unde fibi ex­ petunt exhiberi juftitiam cum remedio. Ad rator, ne ad tam fubdohim convenirent con­ cilium , praenofeens eos, fi venirent cum hofti­ quod papa nec oculos elevans, nec vocem , bus fuis dc imperii, invadendos : denegavitque verbum noo refpondit. Et poft paululum filencis per fuam fecurum tranfitum ditionem : tii, di&us Willielmus propofuit de multiformi ficque mifericorditer dc civiliter ipfos de im­ reddituum extorfione in Anglia per curiam minenti periculo praemunivit. Unde non im­ Romanam faftam, hanc oftendens epiftolam : merito tradidit eos Dominus in manus ejus, quem fuperbe contempferunt . Adhuc tamen cum iratus fuit, mifericordie recordatus, vo­ luit ipfos praelatos dc alios imbellcsin pace di- i39 FRJDERTC. Π. ΓΜΡZJO L U G D UNE N S E. S. LUDOV. K- FK. * A „ dioeriter depauperando , & redditus occu-" ANNO Reverendo in Ciriflo petri buencentio Dei gretio CHRISTI pontifiei magnatei & umverjitej regni Anglin recoinnund.itimem , tnno pednne ojcnlo hatornnt. „ par.do. Qiiibus redditibus filtres, nepotes , obisti „ confanguinei noAri, fic ceteri bene meriti >MI. ,, de regno Anglic piediâo, bénéficiai tene„ rentur, qui poflent & vellent diâa caritatis „ opera, & etiam plura alia mifericorditer & Eptfloh „ W Æ Atrem noftram Romanam ecclefiam „ , pie exercere , & ecclefiis ipfis perfonaliter Αβέβαιη. „ 1V1 totis vifceribus diligimus fic amamus, „, defervire , ut qui ahari deferviunt, vivant ,-, ut debemus, fic ipfius honoris incrementum , etiam de altari , fecundum diâum Pauli . „ „ fic augmentum affeâione quanta poflumus , Ipfi vero nunc neceflitate compulfi laici & „ „ affeftamus: ad quam habere refugiumnos „ , exules lunt effcfti. Ut autem vobis veritas ,, oportet temporibus opportunis , ut dolor , plenius innotefeat, Italici percipientes in An. „ aggravans filialis materno lolatio mitigetur. , glia fexaginta millia marcarum,j8c eo am,, ,, Quod quidem folatium mater filio eo tene- ,,, piius, annuatim, aliis perceptionibus diver„ tur mitius dc facilius impertiri, quo ipfum ,„ fis exceptis, plus emolumenti meri, redditus „ maternas dulcedinis alimento gratum repe- B,,, de regno reportant , quam ipfe rex, quieft „ rit fic devotum. Efle quidem non poteft im, tutor ecclefic, & regni gubernacula mo „ „ memor mater illa illius gratitudinis, quam ,, , deratur. Porro poft creationem veftram fir„ „ ci a longe retroaâis temporibus regnum An. , miter fperabamus, & adhuc fperamus, eam „ glicanum impendit, concedendo eidem, ad , de vobis fiduciam reponentes, quod veftra; „ „ exaltationem fuam, fie confervationem ma, paternitatis miiericordia mediante, gaudebt„ „ jorem , fubfidium decens , fic non modice , mus eleemofynas noftras prrdiâas tempore „ ,, fru&uofum, ut per hoc inter ecclefiam tpfam, „ veftfo fore ftatui debito & priftino refor„ ficregnum pnediâum foedus dile&ionis firmiu* „ mandas. &d tacere non pofliunusgravamen „ initetur : quod quidem fubfidium proceflu ,„ noftrum p«|uo non folum g.avamur, fed „ temporis beati Petri denarius extiterit nun,, etiam ororimimur ultra modum: videlicet, „ cupatum. Ipfa vero ecclefia hujufmodi fub· „ quod magifter Martinus prefatum regnum „ fidib non contenta, aliis temporibus, tam „ fine domini regis licentia, cum majori po„ per legato· quam per alios nuncios multi„ teftate quam unquam vidimus habere lega„ plicato· , fubfidia petebat diverfa io regno „ tum a domino rege poftula tum, nuper in„ pradiâo , que ei a filiis fuis tanquam de-C„ ; grefliis, licet non utens legationis infigniis, ,, votis, dc matrem fuam Gncer* dileâionis „ multiplicato tamen legationis officio, novas , „ brachiis amplexantibus, fuerunt conceffa lii quotidie proferens poteftarcs inauditas, ex„ „ beraliter dc libenter. Paternitatem etiam vo, cedens excedit.· quadam beneficia jam va„ „ liram non credimus ignorare, quod prede- „ , cantia triginta marcas vel amplius annuatim ,, ccflorcs noftri, ficut viri catholici, creato- „ , valentia perfonis Italicis conferendo: quibus „ rem fuum diligentes pariter dc timentes , ,, , decedentibus, & patronis ignorantibus , alii ,, animarum fuansm dc pnedeceftorum fuorum, ,, fupponuntur, & fic patroni fuis collationi· „ necnon fic fucceflbrum, faluii iofiftere cu„ bus defraudantur. Adhuc etiam idem'magi„ pientes, monafteria fundaverunt , dc bonis ,, , fter Martinus beneficia confimilia, cum ea „ fuis, tam terris dominicis quamecclefiarum ,, , vacare contigerit, perfonis nitituraflignare. „ patronatibus, ditaverunt, ut viri religiofiin „ Quorumdam beneficiorum collationem fedi „ monafteriis illis primam religionem laudabi „ apoftolica refervando , & a viris religiofis ,, liter exercentes, dc cum fumma devotione ,, peufiones immoderatas infuper extorquendo : „ Altiffimo famulantes, pace dc plena tran„ contradiâores & refiftentes excommunica,, ouillitate poflenc gratulari, prout religioniD tionis fic interdidi fententiis paflim, non „ dignofcitur convenire, de diâis dominicis „ abfqne magno diferimine & animarum pem neceflaria capientes. Et ut clerici fui , pa, riculo , fupponendo. Cum igitur prafatus „ „ tronatuum fuorum ecclefias obtinentes, pro „ magifter Martinus , non fine totius regni „ eis labores fubirent exteriores, fic eos de, perturbatione non modica , jurifdidionem „ „ fenderent, inherences religioni fecunds, ab „ exercens memoratam , quam a confcicntia „ incurfibus aliorum . Qiapropter non fine „ . veftra credere non poflumus emanafle , eo ,, magna mnleftia noftra, fic gravamine into· „ quod in multis majori fungeretur officio , „ lerabili nobis valde, praefati retigiofipoflent ,„ quam unquam fungi legatum aliquem vide· „ patronatibus fuis, aut ecclefiarum collatio„ rimus, privilegio domini regis admodum de· „ nibus, aliquatenus defraudari. Sed ecce per „ rogando, per ouod ei a fime apoftolicafpe„ vos dc prcdeceflbres veftros, nullam confi„ cialicer indulgetur, ne quis in Anglia lega„ de rationem habentes, quod praeter fubfidia „ tionis fungatur officio, nifi a domino rege „ fupradiâa, jam ditantur in Anglia Italici , , fpccialiter poftulatus, fan&e paternitati ve> „ ,, quorum eft jam numerus infinitus, ecclefiis „ ftrse fupplicarnus quantum poflumus humili„ ad ipforum religioforum foedantibus patro-E,„ ter fic devote, quatenus, cum pius pater ad „ natus, qui redores eccletiamm dicuntur , „ relevationem oppreffionis filiorum manum „ praefatos reltgiofos, quos deberent defende- , mifericordiae teneatur extendere, ab oppref,, re, relinquentes penitus indefenfbs, nullam fionibus fic gravaminibus memoratis nos ve­ „ curam animarum gerentes, fed lupos rapalit veftra; paternitatis benignitas tempefii„ ciflimos gtegern difpergere dc oves rapere j vo ac efficaci remedio cito relevare. Quan„ permittentes . Unde vere dicere pofliint , tumcumque nainque dominus nofler rex , „ quod non funt boni paftorcs, quoniam oves qui eft princeps catholicus, fit jugi vigilatio· ,, fu» non cognofcunt, nec pallorum notitiam ne obfcquiis Divinis intendit, corporis fui „ oves habent: hofpitalitatielecmofynarumque i confumptionem non confiderans, in obfequio „ largitioni , ficut ftatutum eft in ecclefia , . lefu Chrifti fedem velit apoflolicam revere­ „ non infiftunt,fed fruftus tantum percipiunt, ri, fic ecclefiz Roman», ficut filius ejusev,, extra regnum afportantes, regnum non mcυ riffimus, commodi fit honoris defideret mCwil. General. Tom. ΧΧΠΙ. Rr a „ crc. _____ <. , INNOCENTIUS FRTDERtC. Π. ΤΜΓ. < . , S. WPOV. R. FR. .. . 4 P. tv. ______.................... —crementum & augmentum; jure tamen re- 4l«ditur, fed errante clavi convent dicitur in~“" CHRISTI ” 8’° dignitateque regia plenius confervatis : damnantem. Volentes igitur infolcntix , vel >» no· tamen qui in negotiis fuis portamus potius infolertix talium obviare, conflitutio- ' ,,n. ,, pondus dierum & »flus , & quibus una cum nem pr rient i decreto fancimus, ut judicum ,, ipfo domino rege intendere confcrvationi renullus excommunicato , èTc. ut fupra pagina „ gni diligenter incumbit, diâas opprefliones Osi. c. >*. ,, Dec & hominibus deteftabiles, & gravatniEum qui fuper dignitate, perfonatu , vel all„ na nobis intolerabilia, non poiTumus srqua- quo alio beneficio ecclefiaftico obtinendis, Üc. ,, nimiter tolerare, nec per Dei gratiam amut fupra pag. 611. cap. 9. ,, piius tolerabimus , veflrr pietatis remedio Exceptionis peremptoris, feu defenfienisctt„ mediante , quod feftinum & tempeftivum juslibet principalis, &c. ut fupra pag. 620.c.6. „ habere credimus & fperamus. Placeat igitur Expediendis atque abfolvendis caufarum ne' „ paternitati veflrr hanc fupplicationcm no- gotiis obicuritas eft invifa & contemptibilis : „ Oram taliter exaudire, quod a magnatibus perfonarum vero claritas, & locorum celebri­ „ & univerfifate regni Anglic , taqquam a tas, plurimum opportuna, & commendabilis „ filiis in Chrifto cariifimis, fpcciales gratias Bvalde. Proinde prxienti decreto duximus pro­ debeatis merito reportare. videndum, & arûiflime ftatuendum, ne a ie­ Cum autem per prxdidos nuncios in medio de apoftolica , vel delegatis ipfius, caufx ali­ Anglorum nuta ddfer- concilio legerentur, & in propatulo manifeilo, quibus committantur, tfc. ut fupra pag . 619. fur‘ . fafto optimo filentio , proponerentur,dominus cap. 1. papa non refpondit: quia, utatTcruit, tam ar­ Ador qui venire ad terminum, ad quem duum negotium morofa indiguit deliberatione. adverfarium fitum citari fecerat,contemplent, Sufpcndit igitur ad tempus refponfionem , li­ vel non curaverit, venienti reo in expenfis cet urgenter inflarent, nuncii tam folemnes & propter hoc faflis legitime condemhetur ; .... magnifici; indiflanter tamen fe refponfa datu- citationem aliam minime admittendi>rum pollicendo. Addebant quoque iidem nun­ fufficienter caverit quod in termino à cii prioribus querimoniam gravem & feriam , liter comparere, ut fupra ptg. 610. c. t. videlicet de violenta oppreflione, intolerabili D’fpcndia littum equitatis compendio vo­ gravamine, & impudenti cxa&ione , qux per lentes qua poiTumus induftria coarâare , ac mihanc invifam adjedionem , papalibus litteris nuert/ftatutum, tie. ut fup. pag. 6lo‘. cap. 8. CONCILIUM frequenter infertam , Afb» obftante , ficc. exer-C Juris eflfe ambiguum non videtur , èTc, ut cetur. fupra pagina 620. c. y. Fndrricus Altion icitur infiftcns negotio dominus paStatuimus atque ordinatnusut politiones ne­ ievundus im- ρΛ licet in contrarium eleganter magifter gativas, tTc. ut fupra pagir.a 61 i. c. JO. prtio poniprocurator imperialis allegaflet, in Cum a&us legitimi diet & condi- De deftiotiones abhorreant fandione legali , inter legitimos a dus eledio pontificum celeberrimus habeatur, cum per eam inter eligentes & clcdum fpiritualis quaedam matrimonii foedera copulen­ tur, atque reconcilientur in eledioniJnMcrntiuJ epifcopus fervas fervorum Dei, &c. bus , feu poftulationibus , vel ferutifacrt praftnte concilio, ad rei memoriam niis , ex quibus jus oritur eligendi t faxpi ternam. Dvota condicionalia, alternative & in­ D apoftolicr dignitatis apicem, licet in­ certa reprobamus & prohibemus; fladigni, tfc. ut fitpra pugtna 613. tuentes uc hujufmodi vocis pro non Haec igitur in medio concilio prolata, cunûis audientibus, ad inflar corufcantisfulguris, adjcdfs habitis , ex puris COnfenfibuS non mediocriter timorem omnibus incuderunt, furgat elect 10 . Magiflri igitur de Sueffa }, XA. & Wal*W< Thadxus « ΙΙ·ΜΑΙΜ WV 1Jn multis juris articulis numerofitss terns de Octra, & alii procuratores imperato- & infinitas reprobatur . Et ideo pro'iupr» ris, & qui cum ipfis _r. erant __.n-,emiflb *-- ■ ejulatu °vfle j(j­ e joximut flatuendum, uc per ge- i*s· «·»·* bili, hic femur, hic pefhis in indicium dolo­ neralem claufulam, Quidam alii, qux *' ris perçut tente», vix a profluvio lacrymarum Proetjr.ro· fefe continuerunt. Et sit inagifter Thadxus frequenter in litteris noftris inférieur , nitra tres vel quatuor dixtas in judi­ memoratui: Dies ifta , dies irae, calamitatis dc cio non trahantur. Statuentes, ut fi duMconiufi. miiense . Dommus igitur papa cc przlatt al* fidentes concilio, canddis acccnfis, indiftumEconfervatores, quos plerifque conccdiimperatorem Frideiicum , qui jamjam impera- mus, a mani fc ft ................... is injuriis & violentiis tor uoa eft nominandus, terribiliter, receden­ defendere poftint, quos eis committi* tibus φι coufufis ejus procuratoribus, fulgura­ mus defendendos, nec ad alia quxju­ runt . S/aruti ώ reparatione autem terrx fanflx, & ne- dicialem indaginem & examinationem exigunt, fuam poflinc extendere pote* repauuone gotio crucis, dominus papa folicitus, hzcduirririjnfl», xjr jn concilio ftatucnda hoc modo: ftatem. trj'»*010 Alflifli corde pro deplorandis 4cnx fanâæ Statuimus, ut fi aliquis ekéliones , Cap. »- * & periculis, &c. ut fupra pagina 62S. pofiulationes , vel provifiones faftas «leflione elefli pote* Ecclefiaftica Centura fudiccs damnabiliter impugnat, m formam objiciens aliquid, iuk m «■ abutuntur, cum de matris ecclefix gremio cx vel per ion am , & propter hoc ad nos alterius culpa indiferete per eam attentent evel­ appellari contingat, tam is qui oppo­ lere innocentes : cx qua illicite notatus non nit , imperatorem Frtdericum fine aliqua palpatio­ ne, vel diiEmulatione, vel dilationis induito, talem fententiam excommunicationis in pleno concilio, non fine omnium audientium & cir­ cumflantium ftupore & horrore , terribiliter fulguravit, A £ *4j INN^Jnus LU 3 0 UN EN SE. ΓΓυ^ν.κΐΓ: 644 ’—“•—'“nit, quam qui defendit, & generaliter Ain criminalibus autem fc fpoliatum reus’ a quocumque : infra quindecim chkîsii Christi omnes quorum intereft, & quos caufa afferat ~ **♦>· contingit, per fc, vel per procuratores dierum fpatium p ft diem in quo proad caufas inftruâos, ad fedem apoflo- ponitur , quod afferuit comprobabit . licam die objeltionis iter arripiant Alioquin in expends, quas a/lor inte­ infra menfem. Sed fi pars aliqua non rim ob hoc fecerit, judiciali taxatione venerit poft viginti dies poft adventum praehibita, condemnetur; alias etiam, .puniendus. aherius cxpeâaca, in elellionis nego­ ii xquum jud«<-: , i intelligi volutio, non obftante cujufquam abfentia , ’Hum autem f; ficut de jure fuerit, procedetur. Hzc mu; **» hoc cafu, cum . h «'ituiitcrac· —ua fua , vel autem in diguttatibut, perlonatibus , cufatur , qui tota fu , per violentiam fe & canonicis , oblervari volumus - *c majori parte deftituv n unirmat. Et fecundum hop mandamus. Adjicimus, ut qui non .plene proba-v^nones fano credendum eft inPana defi* «ewuM in yeiit quod in forma proponit, ad ev rcllcltu : quia nec nudi contendere , u'eoà^*- n*‘r* . quas propter hoc pars altera nec in errore inermes opponere nos de­ iv. <’e c’ * uerit, condemnetur. Qui ve- bemus , habet enim fpoliatus privile­ n -.Datione defecerit ejus quod in gium, ut non poflit exui jam nudatus. perfonam ob Je, a beneficiis ecclefia- Solet autem inter fcholafticos dubita­ fticis triennio noverit fe fufpenfum . ri, fi fpoliatus a tertia, de fpoliatione Atque fi infra illud tempus propria fe contra fuum accufatorem excipiat, an temeritate ingefferit , iliis iplo jure ei tempus a judice debeat indulged , perpetuo fit privatus , nullam fuper infra quod reftitutionem imploret; ne hoc dc mifericordia fpem aut fiduciam forte fic velit exiftere, ut omnem achabiturus: nifi manifeftiffimis conftite- cufatorem eludat; quod fatis zquitati rit documentis, quod ipfum a calum­ confonum zftimamus. Et fi infra tem· nia: vitio caufa probabilis & fufficiens C pus indultum reftitutionem non petierit, & caufam, cum potuerit, non per­ excufec. icptiÎs! Oiftcii noftri debitum remediis invi- ducat ad finem: non obftante fpolia­ ’ gilat fubjeltorum . Quia dum eorum tionis exceptione ,«Ueinceps poterit acexcutimus onera , dum (candala remo­ cufari. Ad hzc ftatuimus, ut rerum vemus, nos in ipforum quiete quiefei- privatarum exfpoliatio agenti iuper ecmus , & fovemur in pace. Proinde clefiafticis, vel e contrario nullatenus prrfenti decreto ftatuimus, ut ecclefix opponatur. Romanz legati, quantumcumque ple­ Pia confideratione ftatuit mater ec­ De accu fa* nam legationem obtineant, five a no­ clefia » quod majoris excommunicatio tionibui . De excepbis miffi fuerint, five fuarum ecclefia­ nis exceptio in quacumque parte judi­ in (. decr rum prztextu legationis fibi vindicent ciorum oppofita , lites differat & re­ dignitatem, ex iplius legationis mune­ pellat agentes : ut ex hoc magis cenre conferendi beneficia nullam habeant Dfura ecclefiaftica timeatur , excommupoteftatem; nifi hoc fpecialiter duxeri­ nicationis periculum evitetur , contumus indulgendum. Quod tamen in fra­ maciz vitium reprimatur : & excom­ tribus noftris legatione fungentibus no­ municat! dum a communibus altibus lumus obiervari : quia ficut honoris prz- excluduntur, rubore fuffufi & confufi, rogativa Iztantur , fic cos authoritate ad humilitatis gratiam & reconciliatio­ nis effeftum facilius inclinentur . Sed fungi volumus ampliori. Frequens & affidua nos querela cir- hominum fuccrefcente malitia , quod rerum b «· cum ft repit, quod fpoliationis exceptio provifum .eft ad remedium , tendit ad nonnunquam in judiciis calumniofe pro- noxas. Oum enim in caulis ecclefiaftipofita, caufas ecclefi afticas impedit & cis hzc frequentius exceptio per ma­ perturbat. Dum enim exceptioni infi- litiam apponatur, contingit differri ne­ ftitur, appellationes interponi contio- gotia , &. partes fatigari laboribus & git. Et fic intermittitur,0C plerumque E expenfis . Proinde quia morbus ifte perimitur caufz cognitio principalis . quafi communis irrepferit, dignum du­ Et praeterea nos, qui voluntarios labo­ ximus communem adhibere medelam. res appetimus, ut quietem aliis prae­ Si quis igitur excommunicationem op­ paremus, finem litibus cupientes impo­ ponat , fpeciem ipfius & nomen exni, & calumniz materiam amputari , communicatoris exprimat; fcituruseam ftatuimus, ut in civilibus negotiis pro- rem a fe deferri in publicam noticpter fpoliationis objeltionem , quz ab nem, quam infra ollo dierum fpatium, alio quam ab altore facta proponitur, die in quo proponitur minime compu­ judex in principali procedere nonpoft- tato , probare valeat apertiffimis docu­ ponat. Sed fi in civilibus ab altore , mentis - Quod fi non probaverit, ju­ dex «4J r 'N-oaj™ CONCILIUM FwKy. £ 'rT ~j^“dex in caufa procedere non omittat, A laboribus relevare fubjcdos. Sancimus " ΑΝ'^θ " Christi reum in expenfis , qo.as ador ob hoc igitur , ut fi quis in judicio , vel ex- christi -'··-· ' tra, fuper intcrlocutona, vel gravami- "«»* '· diebus illis (e feciife docuerit , przhabica taxatione condemnans . Si vero ne, ad nos duxerit appellandum, cau­ poQmodum inflantia durante judicii, fam appellationis in fcnptis a (Tigna re deproperet , petat apoftillos , quos ei dc probandi copia fuccedente , de ea dem excommunicatione vei alia exci­ przcipimus exhiberi. In quibus appek piatur iterum , & probetur, ador in ■ lationis caufam judex exprimât . Et fequentibus excludatur, donec^merue- cum appellatio non fit ad mi fla , vel fi rit gratiam abfolutionis obtinere ; his appellationi forfitan ex fuperioris revequz przcefterunc nihilo minus in fuo rentia fit delatnm, ppft hoc appellatorohore duraturi* : provifo ut ultra duas ri fecundum locorum diflantiam ,, & vices non proponatur hzc exceptio, negotii qualitatem, tempore prolecuprzcerquam fi excommunicatio nova B tionis induito, fi appellans voluerit, & emerferit, vel evidens & prompta proba- principales peciérint, per fe & per pro­ tio fu per venerit de antiqua. Sed fi poft curatores inftrudus, cum mandato ad rem judicatam talis exceptio propo- agendum , rationibus & munimentis küÔoonï natur, * excufatiohem impediet : fed ad caufam fpedlantibus , accedant ad fententia , quz przceffit, non minus fedem apoflolicam fic parati , ut , fi robur debitum obtinebit: eo tamen fal- nobis vifum fuerit expedire, finito ap­ vo, ut fi ador excommunicatur fit pu­ pellationis articulo, vel partium volun­ blice, &hoc judex noverit quandocum- tate omifTa, procedant in negotio prin­ que , etfi hoc reus non excipiat, judex cipali quantum poterit, & de jure de­ adorem cx fuo officio repellere non bebit; his, quzin appellationibus adiffinitivis fententiis interpofitis antiqui­ poftponst. Cum zterni tribunal Judicis illum tas ftatuit , non mutatis. Quod fi apreum non habeat queminjufte judex con­ CpeFIatof quz prrmifta funt non obferdemnat, teftante propheta, & dicente: Nec vet, reputabitur non appellans , & ad demittit/ eu» tu» fuiituUiuriHi, caveant prioris judicis redibit examen , in execclefiaftici judices , & prudenter atten­ penfis legitimis condemnandus. Si au­ dant, ut in caufarum proceffionibus ni­ tem appellatus contempferif hoc flatuhil vindicet odium, nihil favor ufur- tum, in eum, tanquam contumacem, pet; timor exulet, przmium & expe­ tam inexpenfis, quam in caufa, quan­ diat io prsmii juftitiam non evertar . tum a jure permittitur, procedetur. Sed ftateram gerant in manibus , lan­ Juftum eft equidem ut in eum jura inces appendant xquo libramine , ut in furgant , qui jus , judicem & partem omnibus, quz in caufis agenda fuerint, eludit * * «J. iOodirJirzfertim in concipiendis fententiis & Cum excommunicatio fit medicina­ V« Îenrentia erendis, prz oculis habeant folum Deum. lis , non mortalis difciplinans , non1 Illius imitantes exemplum, qui quere Peradicans , dum <’ tamen in quem lata ·■ i» « las populi tabernaculum ingreflus ad fuerit non contemnat : caute provideat ~ ' · · judex ecclefiaflicus , ut in ea ferenda Dominum referebat, ut fecundum ejus imperium judicaret. Si quis autem ju­ oftendat fe profequi quod corrigentis dex ecclefia(licus ordinarius, feu etiam eft Si medentis. Quifquis ergo excom­ delegatus , famz prodigus, & proprii municat, in fcnptis proferat, & cau­ persecutor honoris , contra confcientiam fam exprefle confcribar, propter quam & contra jufticiam, in gravamen par­ excommunicatio proferatur. Exemplum tis alterius, in judicio quidquam fece­ vero feripturz hujufmodi teneatur ex­ rit per gratiam vel per fordes, ab exe- communicato tradendum infra menfem cutione officii per annum noverit fe poft diem fententiz, fi fueric requififufpenlum, ad zftimationem litis parti, tus : fuper qua requifitione fieri volu­ quam Izferit, nihilominus condemnan­ mus publicum inftrumentum , vel Iitdus . Sciturus quod fi fufpenfione du­ teras tcftimoniales confici figillo au­ rante damnabiliter ingeflerit fe Divi­ thentico contignatas. Si quis autem ju­ nis , irregularitatis laqueo involvetur, dicum hujufmodi conftitutionis teme­ fecundum canonicas fanftiones ; a quo rarius· violator exiftat , per menfem non nifi per fedem apoftolieam poterit unum ab ingreffu ecclefiz & Divinis liberari. Salvis aliis conflitutionibus, noverit fe fufpenfum . Superior vero, quz judicibus male judicintibus panas ad quem recurritur, fententiam ipfam congerunt & infligunt . Dignum eft fine difficultate relaxans, latorem ex­ etenim ut qui in tot prxiumpferit of­ communicationis ad expenfas omnes & fendere, poena multiplici ca fligetur. interefle condemnet, & alias puniat Cordi nobis eft lues minuere, & a animadverfione condigna, ut poena do­ ce n- FRIDFRIC. II. IMP. «47 ,NNæ7Tn s LUG DUN E-N S E. 648 s. 1 I’dov. K. ΓΚ. "cente, difeant judices, quam grave Gt Λ ANNO NOTA S E V E K I N I B I N I I. ANNO CHRISTI excommunicationum fententias fine ma­ CHRISTI turitate debita in aliquem fulminare. G. C. Et haec eadem etiam in fufpenfionis & . Crf/rfi q** trt w B1· dit frru irrt'j , qua ficem poterit difpenfari. E Or fententia enrenununicationis, c. >■ ii> /*· Solet autem a nonnulliis in dubium revocari, an cum aliquis per fu per iorem abfolvi portulae ad cautelam, dum enormiter violatum , ty Et fwulo infra, cu>n alia qui­ dr Saracenis & prodigious orbiunictrlellium aipcôibua in fe latam excommunicationis fenten- dam recenluifler, fubjungit : Papa m fam difh concilia, Icihtiam aderit erte nullam, fine contradi­ ctionis obftaculo munus debeat ei ab- tote propria drpo/uit, tf banc dcpofitionem per rotam ecfolutionis impendi. Çt ante abfolutio- defiam promulgavit prauptem /ub interminatione excomnem hujufmodi, qui fe oftert in judi­ cio probaturum fe port appellationem non perimere imperatorem vel minuere vel deftt tuere 1 legitimam in excommunicatione nota­ Jtd eleiium a prtnciptbui coronare. Interea Papa folicttatum , vel intolerabilem errorem in fen­ ri fecit principet , q«o> ad imperium rrgendum credidit •doneoe , «Z altquri eorum onut imperii /umeret 1l· W AD LUGDUNENSE I. CONCILIUM OECUMEN1CUM Λ»*ο 1245. M/nmt. ADDITIO. «at Mnittm primum ad concilium hoc addi­ talium tranfierant) adeoque & propofita funt in concilio, quanquam concilii nomen io ti­ tamentum flatuo collc&ionem decreto­ tulo non pncferunt . Quin & nonnullae ejus rum Innocentii IV. quam idem Innocentius colleâionis concilio exhibite faoâiones fruftra in iynodo legendam , probandam, recipiendamin fexto decretalium , cum ibi omiflr fmt, que in corpus juris canonici dedit . Eam qui­ quererentur. Ita pariter & prefatro quam ei­ dem Labbcus ex fexto decretalium compegit , dem colkâioni fus ftatuit Innocentius, nec deditque poft canones hujus concilii, ratus, apud Labbcttm , nec in excuûs alibi exeat. & merito quidem , hanc pariter colleâionem Prrftat igitur integram illam hic exhibere, ad concilii afta pertinere . Sed in eam dafqualem teperi in duplici MS. codice Bibliotbefem ea tantummodo Innocentii decreta con­ tulit , qux ex titulo lata efle illa in concilio ] ce canonicorum Cathcdralis eccleiiae Lucenfis , in quibus poft decretales Gregorii pape Lugdunenli dicebat . Reipfa tamen alia pari­ ter Innocentii decreta in ea colleûione conti­ IX. fubditur hoc titolo : Incipiunt nove conftitutiones &c. nebantur (cademque dem & in fcxtum decre­ O IN CONSTITUTIONES INNOCENTII PAPÆ IV. In Concilio L*iduntnfi Ottuuttnit· leRtr atetfteffiu PRÆFATIO EDITORIS. Ctorum , feu Canonum Lugdunenfis concilii trcumenici anno 1245. habiti portionem maximam conficiunt Innocentii pape IV. conftitutiones , quas legendas , promulgan­ da fque in eodem concilio ipie per fc pontifex exhibuit . Has dare fibi viius eft Labbeus, cx libro VI. Decretalium, canones iUos defcnbcns , quorum in titulo legebat : Jnnetaitixi IV. i» Coneili» . Ita tamen ille agens codicem longe minorem reprarfentavit , quam qui concilio Lugduncnfi reipfa oblatus cft , ut ex codicibus M. S., in quibus ca cano­ num colledio offertur legenda , intelligimus . Fateor equidem omnes illos , vel fere omnes illos canones , quibus eadem collcâio ronflât , in lexto Decretalium huc illueque diipcrfoc comprehendi ; fed longe plures funt quam qui concilium Lugduncnie in titulo ptaeferunt: cum illi tantummodo eo titulo pnefixi fmt , quos tunc primo Innocentius condidit , non vero quos antea a fe promulgatos in eamdem conftitutionum fuaram complexionem revo­ cavit . E re igitur mea efle duxi , integrum , qualem in volumine M. S. Bibliotheca Cathedralis Lucenfis naftus fum , codicem conftitutionum Innocentii IV. hic dare , addita cx eifdem M. S. codicibus prefatione Innocentii IV. quam nufpiam excufam reperi . Cum vero editionem hanc meam ad manuferiptos codices exegerim , & canones ifti fere omnes huc illueque in VI. Decretalium difperfi fint , ideo in ad notationibus ad oram libri dedi variantes , fi quas ex collatione editorum cum M. S. offendi . (Jfus fum vexo in editis con­ ferendis editione Decretalium Pithxana , quam accuratiflimam reputavi . Adnotanda pari­ ter duxi loca decretalium , in quibus finguli colleâionis Innocentianas canones repofiti iunr. Hxc unctionum repetitio fu perflua videri nonnullis potuifler ,* cum nemo unus fuerit , cui non fit in promptu liber fextus Decretalium , portionem maximam horam canonum Inno­ centii IV. compleftens ; verum prrter quam canones hic quidath occurrunt , fruftra in VI. quxrcndi, alius eft etiam harum couflitutionum ordo ab eo , qui in fexto fcrvatus eft . Sunt iniuper variantes plures ab editis in fexto canonibus , quae minus facile animadverterentur fi ab his conflitutionibus ex integro referendis parceremus. Denique movit me Labbei exemplum, qui ex fexto Decretalium eos canones collegit , quos ad Lugduncnie illud concilium fpcItare arbitratus eft . Æqui, bonique faciant Te&ores diligentiam hanc meam, ex qua illis id A falrem accedet commodi, ur hic tandem primo integrum conftitutioruun Innocentii codicem, fruftra alio qweiendum, offendant; quin dc alia quedam , rara licet, nancifeemur, quit aufquam comparucrunt. IN- kv.. LUGDUNENSE I. G. CONCILIUM. «jx CST Anonetn, vel provifiooem in&un fotpognat in -------INCIPIÜNT DECRETALES & ANNO formam objiciens aliquid , vel perfonam ___ j CHRIST! ANNO NOVISSIME propter boc ad nos appellari contigerit * , tam CHRIST! , i geners qni opponit, quam qui defendit *'---Compilât* per dominmn lanocentiicm ΙΫ. m raliter omnes quorum interest, & < |tios caufa & eua. p©. Concilie Lngdunciffi. contingit, per fe vel procuratores r< . . ad caufam fogitienter,( a ) inftruâos ad fedem Nnocentius Epifc. fervus fervorum Dei Dii. Apoltolicam a die objeÀionis iter arripiant in- (n) A.jt >a fil. univerfitati magiftrorutn , & fcholatra menfern . Sed fi pars aliqua non venerit **"" ■ rium (a) Bononis commorantibus falutem , per 10. dies poft adventum alterius pinis ex. (a) Ia A«» benedi&ionem. Cu~n nuper in ^»*27/& ------apoftolicam r-------------- ---------------------------------------r- .·. pedata in eleâionis negotio non obflante cuJ^JJ*j**Concilio generali apud Lugdunum quafdam julquam abfentia, ficut de jure fuir, proceda­ ηβΜίαΐίτΛ conftitutiones fuper cenis articulis duxerimus tur. Hoc aurem in dignitatibus, pertonat i bus, f»tt m- promulgandas, untverfirati veftrr per apoftoli& canonicis obfervari volumus & mandamus. ca feripta mandamus, quatenus eis, quas lub Adjicimus etiam, ut qui non plene probavit , quod im in luiuiiui formam vppviwi oppofuit au ad cxpciiiaS expenfas , quas v4rWa«««i bulla noftra vobis tranGnittimus uti velitis ad-B ^uuu modo tam in judiciis, quam in fcholis, ipfas * propter hoc pars altera ' fe fecifle docuerit , -n ele­ tiniis , ex quibus jus oritur eligendi , vor a ÔKinibu» Utut sa «) Edir. t» (cum id non inveniatur a jure conceffumjad Mh. Remenfem Aichiepifcopum jurifdiâio devolve­ retur eorum. Sed alia forte pro illis poena ipfis (s) poflet infligi. «j Add. i. cd. raa«*De bnronibet/ ennitMtibn/ («) Regem ‘«T, r^M.. Difpendia litium equitatis compendio vo vo­ lentes qua pofTumus induftria coarâarc ihtu­ rum felicis recordationis Gregarii Pop* 1X {fi fuper hoc editum ampliantes ; decernimus ut fi quis contra alium plures pcrfonaks movere voluerit quefttones, non ad diverfos judice* , «Ι&τΓ a<* fuper omnibus hujufmodi quo /r,. ftionibus (iteras fludeat impetrare . Qui vero contrarium fecerit, omni commodo careat li(tf*j*d-aee terarum (g) proceffm habitus valeat per caf* Grandi non immerito tf infr*. M. q. di le- Op.O»ndi •r ipfas (i) dum Filium N. vkecamitttee ( n ) Bononienfem “ dem, alias (b) vm reo fi eum per tOith. fatigaverit in expenfis (À) condemnandus .E (/) przfati regis Portugaise fratrem de devo­ ^CM 3°rw rfc v«ÎieT·'re™ obnoxium duxerit, reconvenrionis beciter commendatum, qui eidem regi , fi abf- ra. Ai- fc(k) I» M. Deficio, vcl conventionis, fi contra eum liteÎ(ue legitimo decederet filio , jure regni regi (y) ûa. uccederet, quique eMumnrtHnt («) dileâio- (t)SA , «ddtmr. ras impetrare (/) valuerit, de jure fuodebeat mr nis, afleâu, quos vos , ÛC ptedidum regnum *P°d eofdem Judices experiri : nifi eos ut fufpeâos poterit recufare, fimili perna, fi contra profequitur, magnanimitate , ac potentia fibi plurimum fuflragantibus, regnum ipfum (as) (μ)^αζα hoc fecerit puniendus. ' reformaturus firma credulitate fperatur : pre- maturiu». De ekHiane, tf eleUi pott/ijte. fertim cum ad curam , flt adminiftratioocm generalem , flt liberam regni ejufdem non m·Jdene. nus (M) faepediâi regis, quam ipfius regni uti-& C*. teak- Statuimus, ut fi quis eleâionem , poflula- litatem fi provide attendatur ac ad defenfio- 9u*™ CmciL Gnernl. Tom. XXIII. Si nem *c' (OCodw»!- «ΙΓ" r aliquem ipfum habere contigerit, fideliter con· obfervari , quia ficut honoris praerogativa lac- “"° vx”· Mini· ' ........................... (erretis (i) eis exhibentes’.honorem * nequa­ tantur * fic eos auftoritate fungi volumus quam obftantibus in civitaribus * caftris * vil­ ampliori. t lis, dt munitionibus regni pnedi&i cum omni-B "inno Cad. De Ofido * Oriinarii. bus fuis redperc, ac ejus difpofitioni * ordi­ additur 7·nationi, & mandatis univerfalitcr finguli , dc Romana Ecclefia . Et mfra . Prohibemus %"Roma. fingulariter un iverfi per omnia* dt in omnibus intendere abfque difficultate qualibet procure­ quoque, ne Remenfis Archiepifcopus Dkecefi- im de Offic. <· tis impendentes fibi contra quoslibet repugnan­ bus fuflraganeorum fuorum foraneos officiales θτ1 ta­ tes , ac etiam violentos confilium , & auxi- cooftituat : quia cum Metropolitanis ne fuo· liurn , dc favorem de redditibus* proventibus* rum fuftragancoram ingrediantur Diocefes , π<κ. ΙΠ. ut in eis authoritate propria judicent * dilook) M. ie. cmnibufque fepefati Regni (c) viriitu fine di­ vti minutions aliqua plenane reponendo * ut dc nant * aliqriJve ditri * agunt canonica proni- * · J· illis diâo regi fecundum quod fuam decet ex­ beant inilituta : nequaquam hoc poiTunt in ilcau- · cbd. UBM cellentiam fibi, ac fitis, dt profati regni ne- lis per abos exercere. Nec pro ·* fari ce (fitat ibus , pro temporum * ac negotiorum fas per appellationem delatas ad ipfos poftiint /*w ru/·* emergentium quantitatem valeat providere . in fuflraganeorum fuorum Dtoecefem delegare : ar4****** Alioquin venerabili ...... Fratri ____ noftra__ Bracharenfi _ fimiliter licet eis tales officiales inftiruere in'1**"' Archiepifcopo * dc epifeopo Columbrienfi da- C eifdem * qui eoram vice * cum appellatur ad -----l :— /»_:t.· — . mus his noftris Iit» in praeceptis . ut y04 ipfos, citaiioocs* vd infubitioocs udant; feu ad id av* PriMipm EccUj. ritcE. R **· fuflragancoram Remenfis Ecdefin fubditos ip- rit, puniendus. Illum autem ipoliatum intelforum delegationem fufeipere , vel fententias ligi volumus in hoc cafa , cum criminaliter M dd- ft (a) prarrpSas exeqni, aut in caufa ( à ) per accufarar, qui tota fua fubftantia vel majore appellattooem devolutis ad cos, teftimomum, parte ipfius fe per violentiam deftinttum affir­ nifi aliud ta his tribus de confaetudiuc obti­ mat , & fecundum hoc loqui canones, fimo neant , prohibere compellant. Nec etiam (ufcreaendum inteDcftu .· quia nec nudi conten­ fraganeorum ipforum officiales , aut archidiadere , nec inermes inimicis nos opponere de­ conos , archipreshpteros , aliotque inferiores bemus i habet enim fpoliatus privilegium ut prolatos fuffiuganeis eiidcm fubjeftos , dum­ non poflit exui jam nudatus. Soler aurem in­ modo aliud eis contraria confuetudo non tri B ter fcholafticos dubitari , fi expoliatus a ter­ boat. Nec fubditos fuffiraganeoram ipforum fu­ tio, de cxpoliatiooe contra fuum adorem ex­ per falariis advocatorum, & procuratorum in cipiat, an et tempus a Judice debeat indulgeri, infra quod rdlirutioncm implorer, ne forcaufa, que in Remenfi ventilantur curia, co­ te fic velit exiftere Q ut omnem accufatio- ^„C*pSgant querelamibus in tua poefentia. refpoodere- Contrahentes vero aliarum Diœccfum fu­ nem eludat, quod fatis aequitati , ft juti con- «m per cootraftibus initis in Remenfi Dicecefi ab fonum «limamus (w) Et fi infra tempus in- <">) eifdem nifi inveniantur ibidem, trahere coram dultum reftitutionem (a) petierit , ft caufam fe non debet invitos, licet in pofleflionem bo­ cum potuerit non perducat ad finem , non norum, qun ibi habent, etiam cum alibi co­ obftante «poliationis exceptione, deinceps po­ piam fui faciunt , fi eorum auftoritate citati terit accufari. Ad hoc fancimus ut rerum pri­ vatarum fpoliatio agenti fuper Ecclefiafticis, comparera contemnant, poflunt mifliouem fa­ cere contra eos; vel fi forte malitiofe feipfos (·) vel e contrario nullatenus opponatur. (c) ia occultent, ne citatio perveniat vtl (c) ad eofbu. «» Cad. dem, decernere faciendam in pofleifionem bo­ Dt D&, & cMTMMria. norum , que iu alia etiam dicecefi obtinere C Utut i» Concilia nofcuntur ; fed tunc loci dicecefimus ad deAfter, qui ad terminum .venire , ad quem Αβο’ Dunciationem ipforum faciet ejufmodi miflio(d) /a«r ncm Nec clericos , oaar (d) mittant ad fai­ citari adverfartum fecerat , non curavit. ve­ te) Ed. rw- fragancorum fuorum Dtœcèfes pro (*) pnriranienti reo (p) inexpenfis propter hoc faftisle- (P) Ctan.. ·*·*'· Jir, vel cognofeendis cootraftibus coram ipfis; gitime condemnetur. Ad citationem aliam mi- «M» aMk: nec eorundem fuf&aganeorum ipforum iubdinlmc admittendus nifi fufficicntcr caverit, quod tos compellant coram fe occatione huius ftare in termino fideliter debeat compatere. (t) lar· i*r G** “**· judibet principalis cognitionem negotii contin­ fefaonem ftatuimus non mittendum .· ne per £*7/*^ gentis ante litem conteftatam ofijeftus : nifi hoc ad eatDgreffiu patere valeat vitiofas. Sed M de re judicata , traofafta feu finita excipiat licet in hoc cafu , contumacis (r) abfemtam (rt Code* divina replente pfitfentia (/) etiam lite non ^**.‘**^· litigator litis couteftationem non impediat, nec retardet : licet dicat objeftor, quod recomeftata, diligenter examinato negotio, ipfam feriptum non faiiTet obtentum , fi qu» funt fine debito terminare · «Um .· ta Itu impetranti oppofita , faiflcnt expofita dele­ Dt CaaftfL·. ganti. Utm. D* nJUtatint fptliAtoraat. Statuimus, ut pofitiones negativas ( que pro· Csp. FreFrequens & affidua nos querela circumftre- bari non poffiint nifi per confeflionem adver- "" " ’ *·*· ta i. pit , quod fpoliationis exceptio nonnumquam _ farii ) judices admittere poflint , fi «quitate in judiciis calumniofe propofita, eaufas eccle- ^fuadente videant expedire fiafticas impedit, & perturbat ; < n enim ex­ Dt TtflUnf tf atttjUti—ihu. ceptioni inuftitur, appellationes iterpooi conis) CUr» (g) » & fic intermittitur , ft plerumque - ηο,τ,η epillolc vobis tranfmtttimus fub titulo "’ de teftibus annedendam, quz talis eft. AN MO CHJUSTi Dt txctptimùhu · Idem. Pi» confideratione flatuit mater (/) cxde- Cap. Pia fia na, quo majoris excommunicationis exceptio cxccpno , < in parte .judiciorum oppofita lites <|) uaw i quacunque , ' differat & repellat agentes, u CX hoc magis codex addic lententia ecclefiaftica timeatur . tf t» CMVOTMmanu (m) periculum evitetur ; contumaci* vitium reprimatur , & excommunicat! (dum a <«»·««*» Przfentium auftoritate mandamus quatenus communibus aftibus excluduntur ) rubore fufOr-praim- jn caufa , quz inter abbatem, & conventum camitia* fan^i ____________________ o_______ --una ____ ■______ · — humilitatis gratiam, & reconciliationis Nicolai Andegavenfis ex parte, & u" < _ CodeL ____ priorem ’ * & conventum de Spalingt (J) Lynci- B affedum facilius inclinetur ; fed hominum fuc■ ' crcfccnte malitia, quod provifumeft ad reme­ aiiu» dr men. (A) Diœcefis ex altera fuper eo quod· Srat· ·· · ·· - dium, tendit ad noxiam. Dum enim in cau­ (bJKdn.Zr iidem abbas, & conventus fe ab ipfis priore lis ecclcfiallicis frequentius hzc exceptio per & conventu de Paldigen (e) poffertione fubje(c) Codex âionis ejufdem prioratus afferunt ipolutos& malitiam apponatur , (n) contingit interdum (n) Ed. m· alius: differri negotia, & partes fatigari laboribus & ftmnir. fuper irritanda quadam compofitione olim ini­ Staline» expenfis : proinde ( quia morbus ifte quafi com­ ta inter partes , & rebus aliis , vertitur ab munis irrcpftt ) dignum duximus communem eifdcm abbate , & priore nomine fuo dc in adhibere medelam : Si quis igitur excommu­ animas conventuum eorundem , vel majoris, & fanioris partis ipibrum , recepto juramento nicationem opponit , fpeciem illius & nomet| excommunicationis exprimar, (citurus eam rem de veritate dicenda , injungas diftts, abbati, & priori , ut tam ponendo , quam refpon- fe defei re debere (o) in publicam notionem, (0) deeft ia quam intra ofto dierum fpatium ( die in quo coddendo dicant veritatem , quam fuper pofi­ proponi.ur minime computato) probare valeat tionibus tibi fub bulla noftra tranfmiffis ipfi apertiifimis documentis . Quod fi non probafciant, & per v«* intelligent, in quorum ani­ figillatim fuper quo-C verit ; Judex in caufa (p) procedere non omit-(p) U·» mas intraverunt. Prztereafigillai ’ libet articulo , in qualibet pofitione contento tat , reum in expenfis, quasaftor ob hoc diebus illis fe fociffe docuerit, przhabita taxatio(d) Code· (acus a (d) partibus fufficienrer ad invicem refponderi ; nulla prorfus ab eis fuper ipfis po­ ne condemnans. Si \vero poftmodum inflantia bmimit durante judicii , & probandi (f) copia fuccelitionibus contradictione recepta : S:ne )uramento autem a fyndico utriufque partis, quid dente, de eadem excommunicatione , vel alia fciat dc hujufmodi pofitionibus, vel credat in­ excipiatur iterum , & probetur, aftor in ‘fe­ quiras. Telles etiam, quos luper articulis fub quentibus excludatur, donec meruerit abfolueadem bulla tranfmiffis pars diftorum prioris, tionis gratiam obtinere , iis, qu*, przeeflerunr, in fuo robore duraturis . Provifo quod & conventus duxerit producendos ad repro­ bandos telles parti; alterius in cauia principaultra duas vices , hzc non opponatur exceptio : pali produftos (quorum nomina in eifdem ar­ praeterquam fi excommunicatio nova emerfeticulis continentur) ufquead (r) Kalendas No­ rit , vel evidens , & prompta probatio fupertf Code* vembris proximo futuri (/) examines (fecun­ vencrit de antiqua. Sed fi poftrem judicatam dum partis adverfz interrogatoria , quz tibi, talis exceptio proponatur, "exeeutionem impeDdiet, fed (ententia, quz przceffit, non minus dura non ex<:j in codice fub eadem bulla tranfmittimus ) diligenter ortmonem Pr'mo ,4raen 10 perfonam cujuslibet teftis a robur debitum obtinebit; eo tamen falvo, ut m fup· Hi^rvxta· tr abbate , & conventu produili facia fi ador excommunicatur fit publice & hoc ju­ «4*· <ς) Codex fingillatim fpecihcationc criminum , & aliorum dex noverit quandocunque , «fi de hoc reus *JW- «si­ aJiut addir objectorum fibi in eifdem articulis contento­ non ’ expediat, judex officio fuo aftorem repel1ère non poftponat. ' rum. Si vero difti abbas, & conventu;, aliCrrgrrini tpifeoptu fetvni feriorum Dei Vtnt· raidi fratri archuptfcapo Rot borna* mfi jaiutem, tf apojlohcam benediiiionem . 3uos telles coram te produxerint, contra te­ es ab eildem priore , & conventu producenDt Sententia , & rt judicata(h) Cod» dos (A) juxta articulos (quosipfi abbas ficcon­ atu» .· —— ·· ■ ' · ventus tibi fuper reprobatione tertium produ­ Cum zterni Tribunal Judicis illum reum Λαβή ctorum prioris , & conventus in eadem caufa non habeat, quem injufte Judex condemnat, produxetmt) recipere, ac eos ufque adKalenteftantc Propheta , no» damnabit tum , cum das februarii proximo futuri diligenter exami­ judicabitur illi : caveant ccclefiaftici judices, nare procures : fimiii fpecificatione criminum, & prudenter attendant ut in caufarum pro& aliorum (quz contra telle eorundem prio­ ceffibus nihil vend icet odium, vel favor ufurris , & conventus objecta fijerint) obforvata; E pet, timor exulet, premium , aut expeâatio (■) Codex prius tamen przftito Sacramento (r) a procu­ przmii juftitiam non evertat, fed ftateramge» ratore dtâorum abbatis , dt conventus, quod tient in manibus , lances appendant aequo li­ ad hoc ex malitia noa procedant. (À) Cete ­ bramine , ut in omnibus, quz in caufis agen­ vel gpr procuratores idoneos tra coofcicntiam , & contra juftitiam in gra- LUGDUNENSE L G. CONCILIUM. dio 6S9 GT vameo partis alterius in judicio quicquam fe-A lenitate. Idem tamen Pharaonis imitatus du- —........ ' ‘ ritiam, & obturans more afpidis aures fuas, ———— cerit per gratiam, vel per fordcs ab executiopreces hujufmodi, & monita elata obftinatiocukkti ** °®c“ P® anogœ noverit fe fufpenfum; ad ne , ac obftinara datione defpexit ; propter «flûnationem litis parti quam lefcrit nihilo­ minus condemnandus : Sciturus quod fi fuf- quod non valentes abique gravi Chrifti oflenfa penfiooe durante damnabiliter ingcflerit fe Di­ ejus inquitates amplius tolerare cogimur, ur­ gente nos conficientia , jufle animadvertere, in vinis, irregularitatis laqueo fe involvet fecun­ dum canonicas fandionej , a qua nonnifi per eundem ,* ut ad prxfens de «teris ejus fcele' Sedem Apoftolicam poterit liberari, falvis aliis ribus taceamus, quatuor graviflima, qux nul­ conftitutionibus, qua: judicibus male judicanti­ la poliunt tetgiverfatione celari , commifit. bus pcrnrs ingerunt & infligunt . Dignum cft Dejeravit enim multoties pacem quandam in­ enim , ut qui in tot przfumpferit offendere, ter Eccfefiam & Imperium reformatam teme­ re violando &c. tl infra . Perpetravit etiam pena multiplici caftigetur. facrilcgium capifaciens Cardinales S. R.. E., ac aliarum Ecclcfiarum pnelatos & Clericos Jnmcentiut IV. facro prafentc Cneilio ad rei Breligiofos, &fxculares venientes ad Concilium, memoriam fempiternam. quod idem prxdeccffbr duxerat convocandum &c. & infra. De hxrefi quoque doq dubii»& DetftkVT Dea. Ad Apoftolicx dignitatis .* & infra . Sane levibus, fed difficilibus & evidentibus argumen­ tis fufpeftus habetur &c. & infra. Pneter hoc cum dura guerrarum commotio nonnullas proregnum Siciliae, quod cftfpeciale patrimonium feflionis Chriftunx provincias diutius atfltxiffet, dos toto capientee mentit affe&u tranquilh- B. Petri & idem princeps ab Apoftolica fede tatem, & pacem Ectlefia fanHa Dei, ac generaliter habebat in feudum jam ad tantam a clericis, cnHt pipulo Cbrifiiano ad Federicum praeci­ & laicis exinanitionem ferviuitcroque redegit, quod eis pene penitus nihil habentibus , & puum principem fxcularçm hujus diffenfionis omnibus exinde fere probis ejeftis, illos, qui & tribulationis auâorem a felicis recordatio« nis Gregorio papa prxdeceflbre poft«o pro fuis remanfetunt ibidem fub fervili quafi conditio­ exceflibusanathematis vinculo innodatum, fpene vivere, ac Romanam ecdefiam, cujusfunt principaliter homines &vaflalli offendere mulciales nuntios , & magne authoritatis viros videlicet Ven. fratres noflros P. Albanenfem, tiplicirer & hoftiliter impugnare compellit. 8c V. Sabinenfem, ac dileâum filium V. Ba CPoflet etiam merito reprehendi , quod mille filiae XII. apoftokxum presbyterum cardina- quidem farftorum annuam penfionem, in qua lem, qui falurem zelabamur ipfius , duximus pro eodem ' regno ’ipfi ' ” Romane ecclefix tene­ deftinandos, facientes fibi proponi per i pios, tur pernovero annos, & amplius folvere, prxquod nos, & fratres noftri quantum In pobis termifit . Nos itaque fuper pnemiffis , quam pluribus aliis ejus nefandis exceflibus cum fra­ erat, pacem per omnia fecum habere, dcc non cum omnibus hominibus optabamus , pa­ tribus noftris , & Sacri concilii (a) delibera- (*> «r rati fibi pacem , & tranquillitatem dare, ac tione pnehabita diligenti , fum Jefu Çhrifti i3*' mundo etiam univerfo . Et quia prxlatorum, vices, licet immeriti, teneamus in terris, noclericorum, omniutnque aliorum, quos detine­ btfque io B. Petri perfona fit di&um .· ywedbat captivos , & omnium tam clericorum , cumque ligaverit fuper terram, ertl ligatam tf in Caeli/; (J) & qtfodcumftu folqerit fuper ter- (b^tr^dquam laicorum , quos ceperat in galeis reftitutio poterat efle pacis plurimum induftiva, ram , erit folatum & in Calis ; memoratum unde dios reftitueret ; & cum idem tam ipfe, principem, qui fe imperio & regnis omnium- edit, quam fui nuncii antequam ad apoftolatus vo- que honore ______ , , „& _.dignitate e______ _ _____ reddidit tam indi- ... cati eflemus officium promififlênt , rogari, &Dgnum, quique propter fuas iniquitates (c) ne peti ab ipfo fecimus per eoldem, ac proponi regnet --------- ·“vel * :------------r..·----------------------------------------imperet eft abjeâus , fuis ligatum " infuperquod iidempto nobis parati erant audire, peccatis, & abjectum, omnique honore fit di­ & traftare pacem, ac etiam audire fatisfaftiognitate privatum a Domino offendimus, de­ nem, quam facere vellet princeps de omnibus. nuntiamus , & nihilominus fentenriando pri­ pro quibus erat vinculo excommunicationis advamus . Omnes, qui et juramento fidelitatis ftriftus; & offerri prxterea , quod fi Ecclcfia tenentur adflrifti a juramento (d) abfolventes (d) in ed. eum in aliquo contra debitum Ixferat , quod auftoritate Apoftolica firmiter inhibendo , ne J^‘ur NT' non credebat, parata erat corrigere ac in fla­ quifquam de cetero fibi tanquam imperatori, tum debitum reformare. Et fi diceret ipfe quod vel regi pareat , vel intendat Et decernen­ in nuHo contra juftitiam Ecclefiam Ixferat, do quoslibet , qui deinceps ei veluti impera­ tori , vel regi confilium vel auxilium prevel quod nos contra juftitiam Ixfiflcmus, pa­ ftiterint , feu favorem ipfo fafto excommu­ rati eramus vocare reges , prxlatos, & prin­ cipes tam .Ecclefiafticos , quam ixculares ad nicationis vinculo fubjacere . Illi autem , ad aliquem tutum locum , ubii per fe , — vel * --per quos io eodem imper o imper;ratoris fpcftat ele; eratque parata E dio , eligant libere fucceflorei fokmnes nuncioe convenirent rem De prxfato Eeclefia de confilio concilii fibi fatufacere, fi Sicilis regno providere curabimus cum eorumdem fratrum noftrorum confilio, ficut videbi­ eum lefiflêtm aliquo, ac revocare lentent tam fi quam contra ipium injufte tuliflet, & cum mus expedire. omni manfuetudinc, 6c mifericordia quantum Idem praceptori iefpitalit Jerofoljtmtani m Hif. cum Deo, fft honori luo fieri poterat, recipe­ pania & commendatori, ac fratr:bas domat re de injuriis & offenfis ipfi Ecclefix fuilquc da Curavia bofpttalti ejufdem. per eum irrogatis fatisfaftionem ab ipfo vole­ bat , & omnes amicos fuos fibi adhérentes in Abbate fane: dT infra. Abbas de Bonafon- Cup. Abb»ipace ponere, pienaque fecuritate gaudere , ut te (r) pro fe, & conventu tuo proporenslo nunquam hac occafione poffent aliquod fubirc cum dc Rofel (/) vel efle prxdidi motiafte- Brfac fliferimen. Sed licet fic apud eum paternis mo­ rii jure dominici vel quafi, & cum lui- fini nitis pro pace curaremus & precum infiftcrc bus LUGDUNENSE I. G. CONCILIUM. 66i "i ar bus ex largitione (a) regis Aragoanim ad A poteft illam in judicium deveniflê; cui judex* ” -ipfum nxxiafterium pertinere, petiit adjudica- tunc ptofpiccre, r ' aut attendere debeat * diligen- ANNO CMaren r* e*^e® monafterio focum ipfum, & vos exin- •er, an ex (i) omnino eadem quae prius ex- θ***$Τ» «hT11 amoveri. Allegabatur autem pro parte vepretia extitit , utpote qua tunc etiam cumpe- lk)*ad.’r« (*) rd. Liri· ftra, quod fafta vobis donatio de prsdiftisva. renter adoris intentio fit fundata. Secus au- m . . )ida exiftebat, quamvis illa tunc iub Sarace­ tem fi raw agi/, (/) vel petiit in genere nul·(p h fM> norum confifteret poteftate, quia non fimplilius ceris, vel fpecialis caufa faciens mentio- w. citer, fed fub conditione , fuere donata.· vinem, videlicet quia generaliter forte propofuir aliquid (a·) obnoxium efle fibi, vel ad fe ju­ (n>) Edit delicet fi ad manus fidelium devenirent , in quo cafu concclfio poterat, ft debebat habe­ re dominii vel quafi rem aliquam pertinere ; re vigorem, quia ipfi donationi rerum dona­ tunc enim hoc pracipue infpicicndum cft ju­ tarum natura, vel qualitas non obftabat, & dici, an fidficienter vel minime de jure vel falubre ft laudabile quidem erat expeftare, ac intentione conftet adoris; ut (a) fi de hoc (·) Edit. pneftolari temps», quo illa Chriftianorum do- ex caufa etiam poftmodum accidenti liqueat , minio fubderctur; quare mox cum pervenit ad poteft & debet judex, fit fi appareat minus juipfos, foetum ad vos totaliter devoluta. Mul- Bfte a principio fore aftum, tuum exinde ani­ tum quoque diftabat an ipfi mon. deberet Jieri mum informare, quoniam fi petitum fuit in­ Daft tione foedare, nec de aliqua fafta ipfi mona- “*at“· Peeerieti. afferre fuffragium; pro eo potiflime quod poft litem conteflatam ft proceilum judicii fafta fterio fuper hoc ab eodem rege concetimne do­ fuerat, ficut dare patebat ex inflrumento prsv cuerit; offenderit autem donationem quondam i*· difto. Unde cum jnfiir (i) in prsuiifaftam illi de iis abbate, fit conventu Popu­ ftis ipfi monafterio de Bonafacie exconcefliolenti, qus nec in fiia petitione fuerat exprefnc hujufmodi competebat, in judicium mini­ fa, nec & ante fafta, nullum profofto com­ me eduxiffe, quia videri non poteft m illud modum cx ea deportare debebat. ventfTe , quod poftmodum accidit . PronunPraefatus ergo Cardinalis prsmiffis amnibus . ciart utique fuper prsdiftis non poterat cxD& aliis, qus hinc inde fuere propofita dlligenter auditis, atque utriulque 'partis meritis cadem. Parte autem altera dicebatur , quod cum aequa juftitis lance difcuflis prudenter atten­ rex ipfe fua probitate, ac fludfo^ab infideli­ dit, ad quod prsdifti abbas dc conventus de Bona faoe propofuerunt intentionem videlicet bus loca cooquifierit fupradifta, donatio avi, adoris ex hu, qus poft litem (p) contra ac ££ vel patris ipfius prius fafta de illis cum ad « ferre potuit ipfam , collata fuiflet, collatio hujufmodi canonica exiftebat , maxime cum nulla per priorem ipfum, qus illam impedire poflet, inhibitio praecefliflet. Dicebat aurem pars _ r _ Cordi nobis eft lites minuere & a labortas «£ hi. rek™* fubjeftos. Sancimus igitur, ut fi quis * in judicio, vd extra fuper intcriocutoria vd gravamine (c) ad nos duxerit appellandum , (e) tt. Ο. caufam appellationis in feri pt is afljgnare de­ aliquo. properet, petat apoftiUos, quos ei pnscipimus exhmeri. In quibus appellationis caufam ex­ altera , quod cum pnemifle liteic (b) Sede primat, fit cur appellatio non fit admifla, vd Carnoten. vacante fuiflênt in capitulo publicaii appellationi forlan ex fuperioris reverentia ta:, ac praefatus epifeopus tunc de capitulo tr». ««<«»— ·■ · ' prgfens “ exifteret, ignorare } tt. fit delatum. Poft hoc appellatori fecundum lo-Cipfo eflêt, ibique eorum diftantiam,perfonarum , & negotii qua- non potuit mandatum * rt *’ Apoftolicum (fuper conferenda memorato B. ( i ) praebenda vel digni- W “· ·* litatem tempore profecutioais induito, fi vo­ tate fine cura, quam ipfe duceret acceptan­ luerit appellatus, dc petierit principales perfon« per fe, vel per procuratores inftruftoscum dam , cum primo in ccclefia ipfa vacarer ) alii (f ) fuiflè direftum, it fie per confequens (W CMj» mandato ad agendum, dc cum rationibus , & facultatem fibi efle fublatam conferendi hujuf- alfa·: ilii. tU>' roonimeotis ad caufam fpeftantibus accedant ad Sedem Apoftolieam fic parati, ut, fi nobis modi dignitatem : propter quod videbatur , vifum fuerit expedire, finito appellationis arti­ quod nec per fe,nec peraltum praefatamprxculo, vd de partium voluntate omiflo , pro­ pofiruram , curam non habentem animarum cedar ur in negotio principali, quantum dvju­ adnexam, qu* primum poft mandatum ipfum re poterit, & debebit. Iis, qu* in appellatio­ in ecclefia praediâa vacavit , potuerit alicui nibus, ac definitivis fententiis interpofitis an­ peribo* conferre . Prtefertim cum jam diètes tiquitas ftatuit, non mutatis. Quod fi appel­ prior eodem publicato mandato mox prxfato lator , que premifla funt, non obfervet, re- o. vri aiguiHKcin B. prsucuoam prebendam , vel dignitatem, curam nupuhujufputabitur non appdlsns, fic ad prioris judicis D modi non habentem, quam primo in eadem redibit examen in expenfis legitimis conde- ccclefia * "" , nec vacare contingeret , çootuliiTet mnandus. Si autem appellatus contempferic alias etiam, prout allegabatur, prodsfle pote­ hoc ftatutum, in eum tamquam in contuma­ rat ipfis» epilcopi ignorantia in hac pane . cem tam in expenfis, quam in caufa (quan­ Nam fi alicui a Sede apoftolica concedatur , tum a jure permittitur) procedatur. Juftum Sjuod excommunicari non poflit.* licet id foreft equidem , ut io eum jura infurgant, qui an fuus ignoret epifeopus , non tamen pro­ $0 jus & judicem & panem eludit (d ). pter hoc ejus ligatur fententia, fi quam proferat in eundem. Similiter fi alicui conferen­ Md.* di prehendam aliquam tribuatur a Sede apo­ Ut*. ftolica poteftas: ex hoc ipfo videtur quod fit Legitima fufpicionis caufa contra judicem epifcopo conferendi tuoc eam penitus interdiaflignata, & arbitris a partibus fecundum for­ flta facultas . Nec obftaret, £ forte obticere­ mam juris eleftis, qui de ipfis cogoofcant , tur , quod letS feu cooftitutio, & mandatum fiape contingit, quod ipfis in eidem convenire nullos aftringimt , nifi poftouam ad notitiam nolentibus , nec tertium advocantibus , cum E pervenit eorundem , aut nifi poft tempus in­ quo ambo, vel alter eorum procedat addecitra quod ignorare minime debuiflent ; quia in fiooem ipfius negotii, ut tenetur, judex pro­ privilegiis, & indulgentiis, feu concduonibua ferat excommunicationis fententiam contra eoa fpecialibus focus eximt, in quibus fufficit, quod (<)&.pMpM (<) ipfi tum propter odium, tum pro- ad illorum , quibus conceduntur , notitiampery Pt· judicem competens (g) terminus praefigatur , infuper, quod cum lententia ftatim arftet etiam «Ictdedt: intra quem in idem conveniant vd tertium ignorantem.* quoniam fi contra prclatum ali­ w*x»rw. concorditer advocent, cum quo ambo, velal- quem abfentem depofitionis fententia profera­ tur , LUGDUNENSE I. G. CONCILIUM. 666 tur, contra&us, quos inivit ignoranter poftea A przpofituram (cum non prius cum requifierit ■ ta acceptare eam vellet ) cuiquam conferre ANNO —■ ■ ■ ut przlatus nullum robur obtinent firmitatis ; • JJSÏÏ2- Λ ‘° fnpradiâis literis irritum decernimus, & non potuit; quinimmo ipfius collatio ( cum CHRISTI inane quidquid fuper hujufmodi przbcnda ,. idem D. przpofituram ipfam poftmodum ac­ vel dignitate contra noftrum contigerit man-j ceptaverit) irritari debeat , & conceiiio per datum attentari: collatio, quam idem epifeo­ jam diâuro archi presbyterum fibi fada de illa pus poft tale noftrum decretum , five illud flabilis permaneret. Sicut cum legatur alicui ignoraverit, five non, de przfata przpofitura unus ex fervis, quem elegerit, elegerit vel optaverit , & barns ι/') ante optationem vel eicdionem (t) Ed ha­ per fe, vel per alium fecerat, non valebat . Ex parte vero tua extitit replicatum, quod de illius manumittit aliquem , vel alienat exiliis.· illis privilegiis & indulgentiis, zquitateiuadenproferto talis manumiifio, vel alienatio irrita­ te debeut intelligi ,quz vim fuam habent mox tur , fi legatarius eum tur,, ceditque ccditque ille kgato legi ' cum ad illos , quibus conceduntur , notitiam duxerit eligendiun. £ contrario pro parte al­ bJi "m** ( *} perveniunt ; ex quorum tenore liquido tera propohtum extitit,quod in ultimis volun_........ " n°fc* Ρθ’χΛ .> q. i,od talis circa ea fuerit inten­ tatibus tenet , nec przmifla in legatis futuris dedi ctum tio concedentis, urpote cum alicui conceditur g quemadmodum in extantibbs habent jocum : m edir. quia nec etiam adoptandum feu eligendum ex quod excommunicari non poflit : ex hoc enim illis ficut cx iftis poteft terminus aflignari. Et evidenter apparet aliis excommunicandi cum ademptam efle penitus facultatem . Non fic gravis ineflet conditio ■jitodanemodo (g) quia ω Ed. autem fi alicui conferendi przbendam five cer­ nec etiam adoptandum incongruitm videtur fi quoddatn que incontam , five incertam tribuatur poteftas .· non quando mandaretur alicui de beneficio , quod jruum vi­ enim tunc efle videtur tribuentis intentio , ut duceret acceptandum in aliqua provincia quam demur fi primo illud vacare contingeret, provideri : opor- quwidoetc. per hoc ei , ad cujus donationem przbenda teret ipfum in fingulis beneficiis poftmodum ^d'"’^' ipfa pertinet, conferendi poflibilitss adimatur: Çy (b) ctx!ex nifi prius ille tibi (i) notificet, quod cam ■*llb‘ r-b> ut velit per hujufmodi poteftatem conferre , aujt etiam w cut- -- ·-. -- -· inibi vacantibus (prorogata non abfque peri- congruum culo forfitan ipforum collatione) requiri : un- videretur fi de cum tzpe ptzfato priori fuiflet injunftum , &c* ci collationem interdicat illius, vel poftquam ipfi notiheaverrt talem poicflatem fore fibi ut jam dido D. przbendam , vel dignitatem conceflam vacuum decernat & irritum fi fecus five curam , (A) quam acceptandam duceret, (h) Dee® _ fi vacaret in ecclefia memorata, vel quam ci- ,n de ipfa prxfumat. Quia'cum illi non amplior «ricer in indultum , ut tile afperitates iftius , & iftud uno MS. co­ mores illius valeat experiri. In regula quoque in illis vifitatio poftponatur. Deinde liceat ei eddice l-juur. per totam provinciam vel ejus partem vifitaB. Benediâi praecipitur , ut ad converfioncm tionis officium exercere . Civitates & D ctcenovi ter venienti non facilis tribuatur ingref* fus ; fed ficur docet Apoftolus, an Gt ex Deo fes , Suffragancos fuos , & eorum fubditos, fpiritus comprobetur , fic dura & afpera , per Cathedralium & aliarum Ecclefiarum Capituqiuc itur ad Dominum, exponantur. PrxtereaBla, & monafteria , Ecclefias & alia Religiofa ···■·· ■' & pia loca, Cleros, & populos libere vifitanin eadem regula fubjungitur, ut dicatur : ecce do, ac procurationes a locis tantum recipere lex , fxb jva militare dxfiderant , fi eam patet abftrvare, ingredere ; aliajxi» libere venifti, li­ vifitatis. Ex quo tamen aliquam de ipfis Diœcelibus vifitare coeperit, numquam poftea five bere difctde . totam, five partem ejus vifitaverit, revertatur Infuper felicis recordationis Gregorius Pp. pnedeceflbr nofter ftatuit, ut pofiti in proba­ caufa vifitationis ad illam , priufquam omnes (b) Dreft In tione novicii ante fnceptum religionis habi­ relique ipfius provinciae êX (i) Dioecetes in «d. toto, vel in parte (quas fecure vifitarp pote­ (c) Oeuâ in tum , qui dare profit entibus confuevit , feu rit ) tx. fua denuo ab ea (e) fuerint vifitatx. «1. ante profeflionem emiflam , ad ftatum priftiQuod fi forte eadem Dioecefis vel aliqua ibi num libere redire poffint infra annum, & ad Ecclefia plus aliis indiguerit vifitari : tunc alia­ omnem ambiguitatem penitus removendam, rum vifitatione inrcrmiiTa redeat ad eandem, cum quibufdam Tocis religiofis novit iorum ha­ fi a loci Dicecefano requifitus extiterit, vel bitus non diftinguatur ab habitu profeflbrum, intur veftes , qux de omnium , aut majoris partis Epifcoporum profeflionis tempore benedicantur ----ut novitiorum acCejuidem Provincia proceflerit confilio , & afprohtentibus conceduntur, L. ____ __ feniu ; ad quod Udem (d) fe pronos exhibeant, (d) j„ profeflbrum habitus difccrnatur. Licet igitur ne animarum prokftus aliquatenus negligatur. iJr». zelum animarum habentes, eas'lucrari Domi­ St vero malitiofe in Ut (e) difficultatem adhi- ,ur » fed Φ* Jct“ Chriili . Quod fi fuerit contra prefumptum , recipiens malediftiooem incurrat, a qua numquam, nifi du­ plum reftituat , liberetur ; volumus enim in his fraudem quamlibet penitus evitari. Hanc autem vifitandi formam ab univerfis Epifeopis, aliilque Prxlatia ordinario jure fuos fubjefto*. vifitantibus plene obfervari precipimus ; falvis fuper boc rationabilibus & approbatis Religioforum coofuetudimbus , & regularibus mftitutis. Dt friviiegiu . Utv·. *7<* Dt HtMuidM. ANNO OnUSTî Mt*t. Pro humani redemptione generis de fummis Calorum ad ima mundi defeendens fit mor- humani da tem tandem fubiens temporalem Dei Filius Jcfus Chriftus, ne gregem fui pretio fanguinis “ *' gloriofi redemptum afcenfnrus poft rtfurreftionem ad Patrem abfque paftore defereret, ipfius curam B. Petro Apoftolo ( ut fu» Habilitate fidei exteros in Chrifliana Religione firmaret, eorumquo mentes ad Glutis opera fi» accen­ deret devotionis ardore) commifit ; unde nos ejufdem Apoftoli efiefti, dtfponente Domino, B licet immeriti, fuccefloees, & ipfius Redempt. locum in terris , rasMs if) indigne tenentes circa gregis ejufdem cuftodiam follicitis exci- fw· Volentes libertatem (quam nonnullis Apoftobex fedis privilegio exemptionis indulfit) fic tati vigiliis «aMvanov ftlniit vifiii (χ) altes- O) «d- mei tione cogitationis intendere fubmovendo nointegram corucrvari , ut contra illam alii noni xia, fic agendo profutura debemus , ut cxcufinfurgant , & ipfi ejus limites non excedant i fo a nobis negligent» fomno, noftriquc cor­ declaratione irrefragabili definimus , ut quan­ dis oculis diligentia fedula vigilantibtK, Anits') Deeftc? tumcunque finr exenti & (a) gaudeant liber­ ia «dtate, nihilominus tamen ratione delifti , fiveI mas ipfas Deo lucrifacere , fua nobis coopé­ contraâus, aut rei, de qua contra ipfos agi­ rante gratia , valeamus. Cum igitur illi, qui fic horrenda inhuma­ tur, rite poftint coram locorum ordinariis con­ nitate , deteftandaque fievitia, mortem fitiunt veniri , fit illi, quoad boc , foam in ipfos jualiorum, ut ipfos faciant per aflaifinos occi­ rifdiftionem, ptffait (4) prout jus exigit, exer(W Dxfl lu certi Nunquidcrgo carent omnino in his com­ di, neo folum corporum fed mortem procumodo libertatis ? non utique : quia nec coram rent etiam animarum ( nifi eoa exuberans graordinariis ipfis ; dummodo fit iu k>co excin-Ctia divina pnevencrit, ut fint armis fptutualifmritudiOnt armis pto commiflum deliâum, vel contradus ini­ bus pmnuniti, ac omnis poteftas tribuatur a Domino ad juftitiam, rcâumqoc judicium exer­ tus , aut res lirigiofa , nec ubi domicilium, habent fi alibi delinquant , vd contrahant, cendum). Noe tanto periculo volentes occur­ aut res ipfa confiftat , conveniri pofliint ali­ rere animarum , & tam nefarias praefumptioquatenus fuper iftis, neque domiciliorum prx- nes ecclefiaftice animadverfionis mucrone fe­ textu locorum Dimcefani ( fi alibi deliquer — ri ce, ut metus pone , meta hujufmodi pnofumptioois exiftar ; prscfertim cum nonnulli vel contraxerunt , aut res ipfa exigit , illic magnates taliter perimi formidantes , coafti conveniatur) remittendi eos illuc, vel ipfisut fuerint fecuritatem ab eorumdem afiaflinorum illic refpondeant injungendi habeant aliquam poteftatcm, falvis nihilominus cafibus aliis, ia Domino impetrare , fieque ab eo non abfque quibus eos epifeoporum jurifdiâioni fubeffè ca­ Chriftian® dignitatis opprobrio redimere quo­ nonica precipiunt inftituta. Etiam idipfum de­ dammodo vitam luam . Sacri approbatione cernimus circa illos , quibus ut nonnifi fub Concilii ftatuimus » ut quicumque Princeps, uno certo Judice teneantur de fe conquerentivel prsslatus , leu quasvis alia ecclcfiaftica feperfona , quempiam Chriftianorum bus refpondere , apoftolico privilegio cft coo- ^cularlfve . . ceffum . In eos aurem , quibus ne interdici per praedi aflaffinos interfici fecerit, vel (4) (M «*· *· fufpendi , vel excommunicari a quoquam va­ mandaverit, quamquam mors ex hoc forfitam *"**" leant a Sede Apoftolica eft indultum f ficut non fequatur, aut eoa receptaverit, vel defen­ funt Rdigiofi quamplures, in quorum privile­ derit , feu occultaverit, excommunicationis, giis continetur, ne quifquam epifcopus , five it depofitionis a dignitate , honore, ordine, Archiepif-opus Monaflcriorum fuorum Mona­ officio , & beneficio incurrat fentemias ipfo chos pro ulla caufa , ullove loco interdicere, faûo .* fit illa libere aliis per illos, ad quos fufpenderc, vel excommunicare pntfumat, i idem collatio pertinet, conferantur ; fit etiam cum <3 ad «dita θ^ιαιΓ*' jurifdi&ioncm (r) quantum ad ifta fuis bonis mundanis omnibus tanquam chriftia/*·, ubicumque illi luerint penitus exercere non n® religionis emulus a toto chriftiano popu­ poftint . Nifi forfan ipfi Monachi ad Monalo ptrpttno (i) diffidatus ; & poftquam pro- (i) fteriorum fuorum prioratus Ordinariis eifdem babilibos conftitcrit argumentis alûpttd‘ ferlai ' «d. fubjc&os (ut vd gerant eorum regimen, vel (λ) tam cxccrabik commififlè , nullatenus * in eis tamquam proprii locorum ipforum Mo- .-alia excommunicationis — «114 CXLUtllUlUlULailODlS , vel depolitionis nachi refideant ) fuerint deftinati : tunc enim, ^feu * diffidationis adverfus cum fententia re* & fi libere poflunt ad eadem monafteria re­ quiratur · vocari, ac tam illorum , quam ipforum prio­ ratuum monachi reputentur ( cum non fit in­ Dt pnittntiu to Do&ta conveniens aliquem fic (d) utrobtaue locum Idem. ad. habere Monachicum) unum alteri fubefle Monafterio, vel ab ipfo nofeitur dependere ; raRomana Ecclefia : & infra . Liceat autem Cap· R«mttooe tamen eorumdem Prioratuum difti Or­ Remen. archiepifcopo fitain provinciam vifi- °* y.*; dinarii fua jurifdiftione in ipfis etiam quoad tanti eos, qui tunc fibi, vel lux familic, aut ρβΜ* ω t») Ed. ar, premifla, quandju morantur iu illis, licite (e) aliis , quos propter hoc per camdetn provin­ ciam dirigit, fit etiam quando concilium con­ vocat , eoa , qui Nunciis fuis , quos pro illo vd «lias per provinciam ipfam fiant (/) debi- (i) Ed. ta i7t er ■ - ■' ANNO α®*ΤΙ LUGDUNENSE I. G. CONCILIUM. ta furiidi&iane utendo traafinittit injuriari pmfumant ; fi bac occaiiooç fua in bis impediatnr jurifdï&io ; pro injuria hujufmodi , dummodo exiftat notoria, propria auâoritatv pu­ nire. nifi amplius d de Rxmen. Ecctefiscoofuetudine fibi competere dignofeasur . Sibi etiam, & Metropolitanis aliis in fuis Provin­ ciis (dum fic in illis jurifdiftiooem exercent) puniendi manifeftas & notorias oflfenfas tunc eifdem illatas , rei fuis (etiamfi exinde im­ pediri jurtfdiftionem hujufmodi non contin­ eat) libera fit de noftra fpeciali conceffione facultas. Dt ftnittntu/, tf rtntiffioniitu. Man. Romana Ecclefia ; èT nfir» : Queftorffius 3,*“*· autem fabrica Remen. ecdefia Remen. archiepifcopus, five ejus officiates citandi fuffiamtf. m t. ganeorum ipfius ecclefia fubditos (quos iidem quaeftores fibi refiftere, aut nolle parere dixe­ rint) ut fuper hoc comparcant coram ipfis, nequaquam tribuant poteflatem . Super benU gna vero eorum receptione aut fubventione ipfi fabrica facienda poflunt eofdem fuffraganeos, & alios Chrifti fideles Remen, prov in. cia charitaiive monere . In concedendis vero (s) El indulgentiis non excedat Remen. arcbiepitw fcopus flatutum concilii generalis. Dt falaiu nttmnnitüinij . Um. tf7x nicatio proferatur. Exemplum vero hujufinodi ■ -fcriptune teneatur excommunicato tradere in- ANNO tra menfem poft diem fententie fi fuerit re- C*4*151'1 quifitus ; fuper qua requifitione fieri volumus ”**' publicum inftrumentum, vel liter as teftimoniaies confici figillo authentico contignatas . Si quis autem judicum hujufmodi conftitutionis temerariusextiterit violator, permenfemunum ab intreflu ecclefia & divinis (d) noverit fe W Ed. «s. fufpenfum . Superior vero, ad quem recurritur , fententiam ipfam fine difbculcate rela­ xans, latorem , excommunicato ad expenfas, & omne intereffe condemnet, flt alios (r) pu- (<λ tfiat anitnadverfione condigna , ut poena do­ cente difeant judices quam grave fit excpmI municatiooum fententias fine maturitate debi­ ta fulminare. Et hac eadem in fufpenfionis, & interdidi feu tent iis volumus obfervari. Ca­ veant autem ecdefiarum pnelati , & judices oniverfi ne pradi&am penam fufpenfionis in­ currant ; quoniam fi contigerit eos fic fufpenfos divina officia exequi fient prius, irregularita­ tem non effugient juxta canonicas fusftiooes, fuper qua nonnifi per fummum (/) pontificem ) five mandati <0 «d. «d. ri , fi oftenfa dubia proponatur . In fecunda praediftam incurrant fententiam uUatcnus ipib ter«rd>«/ vero quadUone ftatuimus ut is, qui ad proban­ jure : nifi in ipfis de epifeopis σ dum admittitur, pendente probationis articulo hv (A) expreffa mentio habeatur : Huic Dm· i» Λ) E4. f*» in arteris quoque p» «s (f) ador in judiciis etiam adiicimus fan&ioni , ut illud, quod in , ** attentaverit , interim evitetur . Extra judi­ cium vero in officiis, poftulationibus , & ele- coaftitutiooe fblet apponi a nonnullis a no- «dj». c«ftiombus & aliis legitimis adibus nihilominus E bis baftenus promulgata , fuerat conftitutum, *» Au out cum aliuuis fe offert tn judicio probaturum «"W admittatur. fe per Apoftokrum limina excommunicatiotiis fententia innodatum pendente nfftUntMj (fi fl) Ahw Jkav. articulo , in his, quas extra judicium agitaoQq; C·· Cum medicinalis fit excommunicatio , non tur ni (·») eleftioaibus , poftulationibus, ofu j' mortalis, difctplinsns, non eradicans : dum ta- ficiis , ac aliis legitimis aftibus, non debeat Cod- dn· evitari . Qiod ad epifeoporum , & nrtiiffif»"* μ m men is, in quem lata fuerit, non contemnat. 4*mm· «v eaute provideat Judex ecclefiaflicus ut in ea perwt (a) fententias nullatenus extendatur, fed (a) Cod- «<■ illud obtineat in futurum, quod olim in talite ^CTtn^* offendat fe profequi {an/prid (e) corbus exticit obfervatum. «di, rigentis eft, d medentis . Qufquts igitur ex­ communicat m feriptis proferat , & caufam expreffe conferibat , propter quam excommu. Conci/. Gntr»l. tom. XXIII. Tt a Man. LUGDUNENSE I. G. CONCIUUM. <74 At'ddan, & propter hoc potassium ipfe deca-· dus fiauentiam tulerat interdidi taoquam ίρι- ANNO rituali fe mucrone defendens contra riJius in. CHRISTI Romana Ecclefia : nfra. Ceterum in- juriam, & violentiam fibi ab eodem occatio* ne pnédiâarum fententiarum , dc in ipfarum C«b, Rem. terdifti vtl fufpenfionis , vel excommuoieea.Uiu «adit : fitatem, vel collegium proferri excommunica- excommunicari a quoquam , , , . declaramus ________ . (h) . . _ (A) Alter fi00·* fententiam penitus prohibemur, volen-Cillum locum defertum in premiflis intclligi- “debater te* animarum periculum evitare, quod exinde rril,‘ qui m,i non ηΛη habitatus Ι»·κ:ι-»··· penitus , nequs cultus -..i...» "*· ♦«"* mus fuerit ultra memoriam nominum ; vel fecun- ,ιι*» l*** . awr fequj poftit , cum nonnunquam contingeret i000*’05 criiw (r) hujufmodi fententia irredum indulgentiam Lucii eft fub Saracenorum dtjtrtw». poteftate detentus . Cenfemus Ecclefia* in ta­ >« A» ’*r’ > kd *n M** dumtaxat de collegio , vel rr-roi univerfitate , quos culpabiles efle conlliicrit, libus defertis locis a fratribus iftis couftruftas, 7^/^r Fulgentur. feu etiam conftruendas in eo plena libertate gaudere, ut fecundum indulgentiam Lucii ni­ (e) Dccft ut hil ab ipfis legis ditrcefanc nomine valeat per cd. JbMCMha/ fi*. Epifcopos exigi . Qpia (i) fecundum pnvile- (ii Fratri Jakanni Ltmonit dt oraint fratrum gium Alesandri non poiTunt interdico, vel alii» :/«< >· fninorua, panitcnharit . (β lirJu» ille deed ill excommunicationi fupponi quafi in locis hu- prtvtlaiK». Hee UBUJ Dilefto filio Decano Aurilien. tf infra: jufmodi dicti fratres habeant poteftatem petita unum co- Prartcrea cum omne* lege* omniaque jura v m a Sede Apoftoiica licentia conftrnendi (i) eaf- (k) Codex que cum tuis plebibus per fuos Clericos gudex furi*- vi repellere cunibfque fefe dcfenlate permitC?p dnrAo tant ’ ^‘cuit ,tlclue ·ρβ decano, fi prxdidusDbernant idoneos; qui ratione plebium exanii de lint, ex· Bslivus cum bonis fuis mundanis injuriofos nandi caufam (/) epifeopi* prxfentcntur, ut lB uno ab eis curam accipiant animarum, cum ple- Coi. deeft: «xv ia i. fpoliare , vel ea violenter occupare prziumpfc■ iit , ut fuperius eft exprefliim , contra illius bes Epifcopis fint fubjeft*. Getcrum difli frn- <<««/*» tres decimas de latoribus fic novalibus fuis, violentiam <3c injuriam fe tueri. Et quoniam quos propriis manibus aut fumptibus excolunt, adverrus ejus nimiam potentiam fufficiens tem­ poralis defenfio fibi forte non aderat , & po­ & aliis habitis (w) fibi a Deo prxftitis conve- (m) Co3cx nient ibus Clericorum ordinis fui , a quibus alius ; . tuit etiam fe fpiritualiter , gladio videlicet utendo ecclefiaftico , defenfare, ac recurrere quarta , vel tertia nullatenus exigatur. Cum propter hoc sd arma fpiritualia, quae funtEcintegritate perfolvant falva moderatione (a) (·»> Codex clefise propria, fit pro fua munitione illis uti. concilii generalis in aliis eorum potfefltonibus Pratferiim cum do,qut pontificis lateri adhae­ confiat dc dic, qua pontifex patribus convo­ rebat, Parifius. altique. Sed ejus indiâio an­ catis iu triclinium coenobii S. Julii de rebus na fupetiori labente primum faita eft. Quanad concilium pertinentibus traâare cœpit, cui qium euam eucyclicz ea dç ic L.crsc nonnifi rei diem XXVI. Junii omnes alignant. Bi­ duo LUGDUNENSE I. G. CONCILIUM. 6j6 -------------die XXVIII. Junii feffio prima con- A XV11J. diebut, non pctuit votum impier. , ■ ■ cibi nabita, in qua ea traâata funt, qu® ab pafimodum paflmodnm d>Bui diflut faventint /nno.entiut jucccfcr. jucccjfor >mpl< impùtit . A'.'^i In hoc pari:ci concilio definitum hide dido- <· hr ·,if anno annalifta hic narrantur. Oâava poft hxc die CHRtsn y. Juiii ad feflionem alteram proce (Turn fuit. rum imperii numerum ieptenarium Baronius ****' Tertia demain prorogata uiquead diem XVIII. ad A. 995. num. 55. opinatur, idqtie probae Jniii Certa tamen tertis hujus feflionis dies adduâo Matthaei Parifii tdlimonio, qui gefta ambigua, nana fi afta Vaticana confutantur, in hac fynodo narrans, feptem dedores enu­ fitntentMB in Fridericum, in tenia hac fefltomerat, quibus negotium commiflum ini, ut ne Mt®, fubiicitur dies XVII. Junii; attamen novum imperatorem eligerent. Verum addita aicripta eidem fenienti® apud alios veteres mentum id Parifni efle non veba ex aftis IvnoJalibus exprefla,notat Pagms m uitica ibi.i feriptores relate dies variat, terte Spondano ad none annum num. XV. Nicolaus vero de num. 16. Que mea fit in re hac lententia Curbio, cujus in hac re authoritas mihi popaucis expedio. Jus eledionts imperialis, quod olim penes omnes Germaniae principes refidetiffime fpeffatur, non uno in loco aflerit Fri­ bat, ad deled os quofdam principes tedaftum dericum damnatum fuifle in concilio XV. Kal. Augufti; hec ergo dies feflioni concihi tertie B ante hos annos jam fuifle penes me cxploraaftjgnanda, reformata Vaticanorum aâuum in ~ , idque ■ —deduxifle mihi videor cx dc* tum eft creto eleftionis Conradi filii Friderici in re* re parvi momenti leftione. Nec minus apud me ambiguus eft numerus gem Romanorum, quas contigit anno 1137. patrum, qui concilio huic adfuerunt. Ad cen­ Januario menfe, ut ad eundem annum proba­ vi. In eo enim confeffu licet imperii princi­ tum quadraginta cx Paufii authoritate Spondanus Ac Binius definiunt; fed ex veteri Ac pes permulti adeflent, ut ex fubfcriptionibus coaevo teftimonio paratam habemus rationem, chane pro monafterio Ciftercienfi ibidem da­ cur definitum hunc numerum prrfulum indu­ te, cujus ad eundem annum 1237. memini , liquet, eleftores tamen nonni fi XII. fefe offe­ bium revocemus. A non ymus enim Erfordicnrunt, iidemque fe tenere locum Romanifenntus, fis, qui hlftoriam fuam anno 1154. quoAcflo& reputari patret tj imperii lumina profiten­ ruifle arbitror, abfolvit, ad hunc annum 1245. ita feribit t In menfe junto Lugduno Gallia cele­ tur . Decretum iftud multo caftigatius , & in­ bratum efi concilium, pr^fidente papa hnoccntio tegrius , quam in mifcelianeis Baluzii tom. I. chronico F. Pippins BonocumCCL. epifeopit, ubi'per fententiam Fridtrico pag. r_D. 471. extat ____ ...in_________ quodam imperatori omne jus regnandi abdicatum C nienfis lib. III. cap. 3. vulgato a Moratorio> efi , êT eadem fententia Pradicatanbus , at· ter. Italic, *' “ t. IX. pag. 675. & ex Italici ‘ve­ teri verfione quanquam non fatis accurata , & que Minoribus demtneienda commifla. Ex Ger­ mania raros,ex Hungaria nullos,e Syria uni­ correfta in Delicus Lamii ad chromcon Leo­ nis Urbevetani pag. 2-35. Ex eo igitur decre­ cum renifle cpifcopum Parilius affirmat; ficut & neminem e regno Sicili® Malaterra, vulga­ to liquet ante concilium iftud electorum nu­ merum jam tunc intra fines anguftiores contus a Muratorio Rer. Ital. t. V. pag. 605. qui Nicolaus de Curbio in eo adftipulatur , ftitiftc, quanquam non adhuc feptem tantum­ modo deleffi erant. Nunc vero occatione hu­ 3uod archiepifcopum una cum Thaddeo a Frijus concilii Parilius feptem clcdotcs definit . erico mi flos fuifle ad concilium aflerit. Quid in eo trad a tum deliberatumque fit fu­ An vero ille id expreflerit ex mente concilii, ie profequitur annalifta , cujus tamen narratio­ vel ex fententia fua , incertum. Ex iis qui­ ni plura addenda funt, videlicet de canonibus dem, qux idem Parilius notat ad an. s 258. inteliigimus ad eleCbonem eo tempore facien­ in co editis ac ftabilitis . In codice Vaticano fynodi hujus canones XVII. funt, quos i*col... fibi alios t...... r dam (jus etiam principes lupra u fepleffione Labbcana legimus, fed multo plures^tem atregafle. Quanquam tunc pariter cledio fancitos colligimus ex additamento novem alio' “ contendere­ feptcms elefloribus relervanda efle tur, ut ex literis Urbani IV. a Pag io ibid, rum canonum, quos Labbeus ex fexto decre­ talium collegit, Ac adis concilii hujus fubjunnum. XIII. relatis inteliigimus, atque ita fer. xit, ex quo inteliigimus ada illa Vaticana vatum a tempore, cujus memoria non e\iftit af­ mutila efle, nec omnia ejus concilii gefta con­ ferebatur. Deduci hinc porte arbitror fcptenutn tinete. Porro canones illi tum qui e Vatica­ eleâorum numerum rcipla quidem in concilio no codice deprompti funt, cum qui ex fexto Lugduaenfi, vel etiam ante illud, cx quo fa­ decretalium colleâi in digerenda fori ecdefiacultatis eligendi imperatorem limites contradi ftici difciplina fere omnes vetiantur. funt, definitum fuilfe ; fed cum principes alii Ceterum alia infuper plura ibi a patribus id xgre admitterent, ideo perfxpc fefe in eam definita funt, qu® annaliftx Binii , Ac Labeleftionem ingeflifle. bei diligentiam fugerunt. Primo enim oAava In concilio hoc Lugdunenfi ftabilitum pari­ dies nativitatis B. Μ. V. hic non quidem pri­ ter fuit & conftitutum , ut cardinales rubro ga­ mo inftituta , fed antiquior ejus inftitutio , lero tegerentur, quod affirmat Nicolaus de Curjam ncgleda, renovata fuit. Durandus, qui ^bio in vita Innocentii cap. XXL his verbis : Di· non longe ab his temporibus feribebat, ejus Bus pontiftxpofi concilium annan feeundo Cluni acum innovande rationem hanc affert in opere de ivit cum rege Francia, tF ipfius fratribus loquatu. Divin, offic. Ub. VII. cap. 149. Vacante Ro­ rus, tF domini cardinale! primo capillo r r«beor semana ecclefia per obitum Gregarii papa IX. car­ ceperunt, ficut in ipfo concilio fuerat ordinatum. dinalibus concordare nequiontibus , Romani per Denique Joannes Ipcrius in chronico S. Ber­ plores dies ois incitat multiplices molefiias infe­ tini cap. 48. par. 111. affirmat Simonem ab­ rebant, propter quod diBi cardinales Regina cor­ batem S. Bertini obtinmïle in eo concilio a ii noverunt, quod fi ejus meritis emeordarent , fummo pontifice, ut quoties ipfe ftatuta Gre­ tF abire liberi pojfent , oitavam fua nativitatis gor 11 IX. pro ordine S- Benediffi edita trandiu negleBem celebrandam dc catero ftatuerur.t . fgreflus fuiflet , ab alio abbate abfolutionem Sicque in Calefiinum papam convenerunt , & li­ impetraret, & pœnarum commutationem ac­ berati font ; fed quia Coelcfitnut vsxsl folum ciperet . lofufer ut in monafterium adicire li­ duo poft, ce- <77 LUGDUNENSE L G. CONCILIUM. /78 ceret clericum , qui monachis fcholam habe- A tinue llomachus vi provocatur ad vomitum ;< — rec. Denique impetravit ne per literas apofto- quod cum abominatione recipit, evomit cum rjtRKTi f^tdtati illi perfpicue non derogantes , dolore, fitque frequenter, ubi fecundum diverfas naturas diverfimode ex diverfis tanta versponent quempiam in monachum reci­ pere. tris conftipatio , quod ventris virtus naturali­ Anouymus author hiftnri® priorum Grandi* ter expulfiva motum animi amittere cogitur momenfium, quem vulgavit Martenius anecdot. naturalem . Quandoqne tanta eft diflolutio , to. VI. quadam narrat concilii hujus hiftori® quod vix remanere videntur iutrinfecus intefti«ddenda .· Cmùu prient tnepert ( Guillelmi Donna . Cumque navia licet parva, receptaculum gres) pqpc IV, eped /jtgdtMtet etafit multorum, fit ibi difttnâio locorum fecun­ finit, «w Dtn. MCCXLkll. (lege > 145 ) dum multitudinem contentorum, & preffum Fndtrin Ammwtmn ntperelere, m rwtrilt· g*θι *” «Si LUGDUNENSE I. G. CONCILIUM. uti velit, qui primordialiter non curavit, num-A verfalem ecclefiam periculis importunitatibus —------ qutd tutius fuit confilium per litteras vel Levos impellant. Sic diverfis cogitationibus agi- anno tati eritis ficut qui non habent nec habituri CHRtsTt AKNO gatum a vobis requirere, quam vocatis inter funt, fcmetiplbs perdere non verentur . Ego tanta pericula vos parare, ut conceptum ab tamen, quantum fuftkio , penfans fic ponde­ ipfo negotium generaliter ecclefiam tangeret generalem ? Quare confilium veftrum ab ini­ rans univeria in prxmiflia eligendis arbitror tio non quefivir ; quia cum finis eventum juxta non parere potius quam perire, nifi caufa manitefta fic neceflâna primitus exprimatur, ex qualitatem principii fortiatur, fuiflet confultlus de principio confilium quxrere quam de fine ? qua debeat obedientiz vinculum inviolabile Verum de caufa mandati fic mandatoris veti­ cbfcrvari, tas latis poteft ex forma rclcrtpti elici vel AD CARDINALES ROMANÆ. pixiumi. Cum autem contra tyrannum poten(.) Haar ECCLESIÆ (-) mliinum incipiendo quod per le incepit videat Frideimpel feflum, tendit ut gravetur rigor fentenrici prout t.x contra ipfum , vel depofitionis feni entia LI am pro firmo gerimus de veftra fincerita- in Baluuapromulgetur , aliufquc pro luo libito przficia-B te fiduciam, illam in vobis fic exteris fla· Enerabili in Chrifto patri Dei gratia epi- A tur ; ita quod nec pueri in choro ferta porta* icopo & dileftis in Chrifto decanis & re audeant, nec ftalla in choro fuperiora ré­ capitule Meldenfi , Odo miferatione divina nere, aut alia hujufmodi agere, qux non de­ cent ccdcfiafticam honeftatem. Tufculanus epifeopus , apoftolicx fedis lega­ tus , falutem & finceram in Domino cari­ tatem. V Cum ad excolendam vineam Domini Sa­ Injungimus infuper, ut omnia mercimonia baoth inter alios operarios , licet immeritos , ab eeclefia fegregentur, nec aliquorum ftrepiIs qui eft fuper omnes operarios conftitutus , tus aut alius tumultus exerceatur in ca , feu nos decreverit ordinandos ; dignum cft ut cul­ aliud per quod divinum officium valeat im­ turae ejus, prout icimus fic poflumus, diligen­ tius intendamus . Hinc eft quod ad ecclefiam pediri . V I. Meldenfem veftram vifitationis gratia defeendentes, quaedam, licet pauca eradicare & alia Quia vero nonnulli, quamvis divinis horis plantare decrevimus, ut in omnibus decor ccnon plene interfuerint, ftipendia tamen hone edcfiafticus reformetur. Bdebita percipere non formidant, intrantes, & V I. In primis igitur quia haftenus in dubium vertebatur quis clericorum chori curam habe­ ret , eorum fcilicet qui nec proprios habebant dominos , nec ecdefiaftica beneficia poflidebant, prrfenti ordinatione fancimus, ut tara canonicorum quam aliorum clericorum, qui chorum frequentare nofcuntur, iliis duntaxat exceptis, qui extra ecclefiam cathedralem be­ neficium ecdefiafticum obtinent, decanus cu­ ram habeat animarum : ita quod omnes ei confiteri annis fingulis teneantur , vd illi cui fuper hoe licentiam dederit fpecialem ; falva tatnen jurifdiâione cantoris, Ac eorum qui io diâos clericos jurifdiûioocm habere nofcuntur. I I Quia vero fuper loquela in choro ordinatio­ nem per capitulum novimus effe faftam , ut beneficium bone perderet , qui ita vocem in loquendo extolleret, ut de quarta fede poflet audiri & intclligi, nifi forte de bis qux ad divinum fervirium pertinere nofcuntur.- quam­ vis per aliquorum incuriam poftea fuerit revo­ cata , nos eamdem ordinationem idoneam re­ putantes, legationis, qua fungimur auctoritate decrevimus eam in perpetuum obfervandam , fub interminatione divini judicii obfecrantes , ne beneficium horz percipere audeat quicum­ que in hoc fc manifefte cognoverit deliquifle. I I L Infuper quod de feptem canonicis diaconis in eeclefia ordinandis ftatutum fuit, & dc ta­ bula feribenda in diebus feftivis, prout anti­ quitus fuerat obfervatum, volumus & przcipim^ in pofterum obfervari. I V. Ut autem omnis occafio fcandali & ridicu­ li ab eeclefia tabfeindatur, volumus & manda­ mus, ut feflum Innocentium fecundum mo­ dum & cultum aliarum feflivitatum, qux per anni circulum celebrantur, per omnia rcducaConcil. Gnoral. Tom. XXIII. egredientes , in animarum fuarum periculum Dominum irridentes ; diftri&us inhibemus , ne aliquis de choro prxfumat egredi officio non completo, nifi neceffitas urgeat, aut ali­ qua utilitas id expofeat. Qui vero mandati hujus tranfgreflor fuerit , fciat fe ex noftra conftitutione beneficio illius hors privatum . Quod fi fcienter in contemtum hujus noftra conftitutioois idem beneficium pnafuraferit ufurparc, ipfo fafto fi per magiftrum Petrum de Bolliancico Meldenfem canonicum presbyterum vel ejus fucceflbrem in prebenda , cum idem P. canonicus efle defierit, neglexerit emenda­ C re, fententiam fufpenfionis incurrat. De qua tamen tranfgrcffione & contemtu, fi poftmodura refipuerit , per manum fupradifti Petri vel ejus fuccefioris, injun&a fibi falutari p CONCILIUM PROVINCIALE MOGUNTINUM. «>l • Hl’ W* Harthaeim »»«!· CONCILIUM PROVINCIALE MOGUNTINUM Noo Domini MCCXLIII. VII. Kai. Ju- A num Eyftetenfem cum XXXVI. Equitatibus lit, cum Concilium in Ecclefia Mogunibi fit & veniendo Magunciam fit & ibi commoran commoran-­ ïb· do , fit redeundo Domum iterum, donec ad tina effet indiftnm , & cum p. m. Syffiidus villam Perglen , ibi tunc primum de propriis ejufdem Ecdefiz Archiepifcopus, tunc tempo­ ns in die Concilii ad Concilium cum Cocpi­ deberer fubftentari, dixerunt ; fit quando tali­ ter vocatus D. Eyftetenfis veniret Maguntiam, icopis fuis confidere vellet, ut indi&um Con­ quod ex tunc a Canonicis majoris Ecdefiz fucilium turbaretur Domini Epifeopi Hildensheifcipi, fic recipi deberet proceffionaliter. menfis, & D. Warburnenfis, & D. WormaCum vero teftes prznotati in hunc modum cenfis jus Domini Epifeopi Fyftatenfis, defuz jurati depofuiffent , fit per omnia concordafEcdefiz, ut fupra notatum eft , quilibet co­ fent, D. Eyftetenfis fub forma judicii juftitiam ram pro fe & fua Ecclefia , quod primus effe fibi , & fuc Ecdefiz fieri petivit , & inftandeberet poft Moguntinum , proponebant, fit fuper hoc fibi fieri juftitiam poftulabant. Do-, ter , prrmifljs tamen allegationibus fuis,- & minus vero Eyftenfis Epifcopus Fridericus no- ■" probationibus hoc de jure fieri debere, Domi­ nus vero Maguntinus de concilio DD. Epifeo­ mine, diftus deParfperg, & Jurifperitus, cum porum , dc Capituli fui intentionem D. Epi­ audiret diâos Epifcopos jus Ecclefia fuz, & feopi Eyftetenfis pro fe , & fuo Capitulo fufjus alienum impetere , & tanquam n m fuam ficienter effeprobaram, interloquendo pronun­ Fecere , ipfe ut homo providus & literatus, tiavit , dc talem praerogativam fuper qua ver­ ontificalibus indutus & veftitus, jus Ecclefic tebatur quzftio Domino Eyftetenfi Epifcopo, fuz laudabiliter defendebat, & telles, quos ad probandam intentionem fuam induxit , taliter futique iuccefloribus, prout rite probatum fue­ rat, fenteociooando adjudicavit ■ Dominus ve­ jurati depofuerum. Duo iSzpofici, & unus Decanus , quorum ro Eyftetenfis de fecunda hora Concilii ad re­ novationem fui juris cum Domino Maguntino Îquilibet fe circa centum annos efle dicebat, in una Sede , fecundum quod teftes depofuetc dixerunt , & concordaverunt in omnibus çrunt , Concilio laudabiliter pntfedit, & loco fupra notatis adiicientes , quod quando Ma- < guntinus vellet przfidene Concilio , quod ab Domini Magqntini ea , qua. ibi traftabantur una parte Munafterii Sedes deberet eue, que in publico lucidiffime diftinivit ; dc die tertia, quia Dominus Maguntinus ofiicium pcrfonalicaperet , nifi duas perfonas Maguminum, & ter exequi non poterit , Monafterium in EcEyftetenfem Epifcopum , ex alia vero parte defia Maguntina omnibus qui erant Epifcopis Domini Epifeopi, ejufdemSedis fufiraganeide fibi coopcrantibus, dc Rege Conrado przfente berent federe per ordinem, dc fi Dominus Maglorioiiifime dedicavit. Euntinus medio tempore inciperet zgrotare, Teftes omnium przcedentium funt hi : Domi­ Dominus Eyftetenfis diftoConcilio deteret prenus Herbipotentis, Dominus Argentinenfis, Do­ fidere, & traâare ea, que tra&anda , fit de­ minus B benbergenfis, Dominus Spinenfis, Docidere , fit concilium confummare , fit quod minus Vormacenfis , Dominus Barbrunnenfis, tunc non de propriis, eum eandem EccleftamI _ — Dominus Halberftadenfis , dc alii quamplurcs fibi regeret, fed bonis Ecclefic Maguntinzde...... — ----------------------beret procqrari, fit in reditu donec ad villam , D Przlati, clerici, fit laid, (Jlricus, de Hazeftein przpofitus Herridienque vocatur Perglen que attinet Ecclefic Eyfis, Couradus comes de Caftell, Otto de Pon­ «etenfi, ibi de propriis deberet fuftentari. te , Hermannus de Thanhaufen, Canonici EyDixerunt etiam , quando Dominus Eyfte­ tenfis vocaretur venire Magunciam five effet ftetenfes. Henricus Notarius Canonicus Herriin Cœna Domini, five in aliis feftivitatibus, dienfis , dc minifteriales Ecdefiz , Conradus junior dapifer , Cuoo de Lapide, dc aliiquamfit Dominus Maguntinus qualicumque de cau­ plures fimili modo interfuerunt. fa non poflet exequi officium fuum , fic Dominus Eyftetenfis ratione juris fui, & fuc Ec­ Aâa funt hzc regnante Domino Papa Inclefic, quod cx antiquo fibi in Ecclefia Ma- nocentio IV. dc Imperatore Fridcrico, dc filio fuo Rege Conrado regnantibus , qui Lnperaguntina feitur effe conceftum, ad exercendumi ibi Divinum officium , fit in Dirrccfi, fi ne-tor per eundem Papam Innocentium poft hzc ceffe effet ad Ecclefias confecrandas vocaretur, p apud Lugdunum juftitia exigente cft dcftiiutus quod procuratores Domini Maguntini deberentt anno MCCXLIII. VII. Kal. Julii. Ex libre Eptfcopali Eyfltte^fii Ecclefia deferi* occurrere Domino Eyfletenfi apud villam, que dicitur Perglen , que ad Ecclefiam Eyfteten­ rfit Cl. D. Joannei Georgiat Joamui . Gretferm Epitomen bujm Synodi fcripfit lib. I. fem fpe&are dignote i tur , fic cum in fero vixiffet ibi de propriis , de mane procuratoresi obfervationttm in Pbilippi Eyfiate^fie Epifeopi Ecdefiz Maguntincnfis deberent ex tunc pro­ comment ariam cap. XY. pag. 773. tom. X. novift. editionii. curare de rebus Ecdefiz Maguntinz Domi- A Concil. General. Torn. ΧΧ1Π. Vu i CON .. -a /·„ •’y INNOCENTIUS F. 4V PRTDOUC Π. IMF. S. LUDOV. R. FR. CONCILIUM <90 ·*<*· «»«4. LANCICIENSE CONCILIUM CONRAUÜM CONTRA DUCEM MaïOVIÆ Boeotum ecckfiafticonun tnvaiorem, J atthias Mictonicnfis, biflor. Polonica, iib. Acuiu authoritate propria anathematizavit. Cu* 111. cap. tu. In Prandotham , inqiat, jus~ proceflus Fuko irchiepiicopus Gncfaenfh in fjroudo LanckienC confirmavit, & in fin. epiicopum Cracovicnfem, quia Boleslao Pudi­ guli» ecckGis dcnunciari mandavit, co Polonia regi adhnrebat, Conradus dux Maloviz fuos armigeros miGt , & curias cpiicoG C Hac Mkhoriafa ad aMM MOQOJV. contignavit, mu tare notai - M C ON CI L I U M P R Ο B I TERRENSE V I N ALE C Kill. Kal. Maii, ann. Dom. M. CG XLVI. celebratum. Ex SiHMoadi MS- nunc primum cJitum. • GaUri Statuta concilii BiterrenGa provincialis, per Dominum G. archiepifcopum Narboncnicm. Tituli Capitulorum. *s> Bli. Ut 7M1 curam animarum habere debent, a>>i autem de hoc convi&us fuerit vel confauciati vulneribus infudififet . Quia vero fre­ feffus, tamdiu excommunicatus nomiquenter patitur recidivum, adhiberi debuit mo dicina, qux foret utilis ad falutem juxta qua­ natim & publice nuncictur, donec de litatem morbi, nunc fomenta, nunc acriora tanto excefiu fandr matri ecclefix ad remedia falubriter apponendo . Pi opter quod cognitionem diceccfani fatisfeccrit com­ facrofanâa Romana ecclefia diverfos canones petenter , edidit , nos quandoque magiflerio edocens , I I I. quandoque pro moderamine puniens tranigref- R lores. Ceterum quia fides catholica & pax fe· " cura, totius Chtiftian» religionis fundamen­ Quand» eonfifcenda ton» torum y fui fuper tum exiftunt : ad lumm obfervantiam (edes htrcfis crimint impetuntur. apoftolica per fe tuoiquc legatos divertis tem­ poribus centra hxreticos ac violatores pacis Bona eorum qui fuper crimine hxvaria edidit inflrumcnta ■ Quibus prout expe­ refis impetuntur, nullatenus confifccndit cum debita veneratione (utceptis; Nos G. tnr , douce per fententiam luerint con­ Dei gratia Narbonenfis srchiepifeopus , aflenfu venerabilium fratrum fuffraganeorum notho­ demnati, nili fcienter tildtm crimine· rum, & capituli noftri , ac toto concilio ap­ fis in eodem crimine adhxfiflent, poft­ probante, aliquid ad penfum fanâz inflitutioquam eos infedos hujuimodi crimine ms adjicere cupientes ad firmitatem fidei orcognoverint. Idem quoque dicimus obthodoxz, paciique lecuritatcm habendam, pro (ervandum circa eos qui deponunt vel lalute maxime animarum & pro ecclefiaftica commendant aliquid, aut contrahunt libertate ac bono flatu terrx , conicripta infeC alias cum talibus bona fide qui Cathorms authore Domino promulgamus. R alias panas CAPITULA. Vt fint leici fui dil^enter bereticos perfuirent. lici publice reputantur : quod contra­ hentes hujufmodi nihil amittant, licet illi cum quibus contrahunt, hxrcticl fint occulte : nifi (cientes cos effe ta­ les, contraxifient cum ipfis, fraude iu­ per · penitus excludenda. I V. idei Catholicas cultum ampliare vo­ lentes , ad hzreticam rabiem dc Narbonenfi provincia penitus extirpandatn , de confilio fuffraganeorum eccleConc. Avo-fix Narbonenfis, & totius approbatio-^ F ΠΚΧΙ. Vt bercticorum bene fua tenebant ab ecc/efiit, ad calefiet revertantur. Quia vero plores de hxrefi conde- Jv‘· ne concilii ftatuimus, ut epifeopi per mnantur , qui ab eccleliis, monsfte’ fuam dicecefim in locis fufpeibs, bo­ riis, (eu viris ecclefiafticis, pofleffiones, ns opinionis viros laicos, duos vel tres cenfus, aut alia bona tenebant mobi­ cum redore ecclefix, vel eo qui ejus lia vel immobilia; ftatuimus quod bo­ curam gerit, inftituant, & juramenti na hujufmodi ad ecclefias five monareligione adftringant, quod diligentem fteria vel perfonas ecclefiafticas, a qui­ curam & (olicitudinem adhibeant cir­ bus diâa bona quoquo modo tenentur, ca hxreticos, credentes, receptatores, libere revertantur, conditione cujufquam fautores ,defenfores eorumdem , perqui­ in aliquo non obftante · Qui vero fta­ rendos : ut fi quos tales repererint , tutum hujufmodi violare prxfumpferit, epifeopo loci vel dominis locorum five nifi monitus legitime, a fua prxfurabailivis vel officialibus eorundem , ftu­ pptionc deftiterit , ex tunc cxcommudeant cum omni feftinantia intimare . ^nicetur . Idem de bonis fayditorum Cautela tamen adhibita circe hzrcti- przcipimus obfervari. cos ne fugere valeant, fi eos non po­ V. tuerint detinere. I I. Vt fui bereticum in terra fua mereri permtferit, excommunicetur . Statuimus etiam ut quicumque in Vt f «<, bret nibil prédirent, nifi fuod in pepa ά cptjcopi fui biitrit eontmttur. Ad quorundam infolcntiam reformandam , nc profe&us fidei retardetur, prae­ cipi- Uper ί9, «Μ»»™ £ ?f· CONCILIUM 04 —ci pi mus quod qcueftores non permittas» A pnedi&orum credentium , fautorum , Christi t»r in ccdeGis aliud populo predicate, receptatorum, dt deten (orum, perfo ia· cxRisn "««· quam in indulgentiis domini papx,dt liter monitus dt excommunicatus no- ·*«♦· lui diorcefani litteris continetor, nec minatim, infra quadraginta dies refi’ castelli rei cellule * recipiantur ab eif- pifcere noluerit, fed in eorum defen£,cro « nec ad boc de cetero aliquis ad- fione perfticerit, vel inquifitionem im­ (cbuU* mittatur, nifi frater fuerit, vel alia pediverit eorumdem : tanouam hxretiperfona idonea, majoris fui tefiimonia- cus puniatur , cum perieverantia dc les litteras fecum portans. Cum cer­ defenfio erroris hominem in talibus tum fit per venales ac conduâores faciat haereticum judicari. que flores, tum ex prava ipforum vi­ I X. ta , rum ex praedicatione erronea, mul­ ta fcandalofa proveni fle, damnatis in inferno liberationem pro modica pecu* &Ut pottfattt lituijtrts cJjmcnt tttltfiem tOfttTi bifflHOt. nia promittentes . V I. Moneantur etiam comites, barones, redores dc confutes civitatum,dc alio­ rum locorum, ac alix poteilates fixeulares quibufeumque fungantur officiis , quod ad commonitionem dicecefanorum promittant juramento corporaliter prx(lito, quod fideliter dc efficaciter con­ tra hxrcticos dc eorum complices ad­ juvabunt ecdefiam bona fide juxta of­ ficium dc pofle fuum, dc quod de ter­ ris fux juri id id ion i fubjedis univerfos hr ret i cos ab ecclefia denotatos pro viribus exterminare curabunt : dc ad hoc , fi necefie fuerit , per cenfuram ecclefiafticam compellantur. Ut petnutntibtit , fttibet ob bctrtfit crintcn trtttt tfl teifofitot irri/io wu fiu. Cum peccatores fint ad poenitentiam invitandi juxta Dominicam vocem , gaudere oportet fi poenitentiam impofitam libenter fafeipiunt & fupportant. Quocirca (latuimus, & in virtute fanâi Spiritus inhibemus, ne panitentibus, quibus cruces pro crimine hr re­ fis imponuntur, irrifio ulla fiat, nec a locis propriis feu communibus com­ merciis excludantur, ne retardetur con­ vertie peccatorum, & ne converG pro­ pter (candalum abje&a poenitentia re­ labantur. Et fi moniti defiflere nolue­ rint, per cent uram ecclefiafiicam com­ pellantur. V I I. X. Dc iu ftri eonfilimu vel patroduittUC bcretidt it fontoribttt. Item dc omnes alii qui conGlium , patrocinium, vel favorem occulte vel aperte hxreticis, receptatoribus, dc eo­ rum credentibus praedabunt. Ut ftrotbitltt foitrêotts articulat (Uci fintplitttcr cotccnt cubui Dominidt. & Prxcipimus etiam quod facerdotes X I. parocbiales Audeant exponere populo diebus Dominicis articulos fidei (im­ Dc noternt fui conficiunt iifiem inpliciter ac diflioâe, ne velamen igno ftrutncntc. rantix deinceps praetendere quilquam poffit, & hoc in lynodis prxeipiatur Idem praecipimus de notariis five ferieifdem . Pueri quoque a feptimo & fupra , ad ecdefiam a parentibus addu­ ptoribus qui in vita vel in morte fciencantur diebus Dominicis & feflivis , ter conficiunt inftrumenta hxreticis ve! & in fide catholica inftruantur, & do­ fautoribus eorumdem. ceant eos (alutationes B. Matie, Feter. ftofltr* & Crti· in Dtnuc. * X I L * VIII. Ut berttid, ά Dc ucJicic certtcndeac eorum fcntcrit finplit eunicu cutouunnnictninr. d·· Idem de medicis eorumdem prxdpi- mus obfervari. Adjicientes ut hcretici, vel eorum, çredentes, fautores dc receptatores dc defenfores eorum, fingulis dicbns Do­ minicis excommunicentur . Et fi quis XIII. ‘9$ anno CMMCTT floeaxTUB p. nr. BITERRENSE A HUMMC. a MP. S- UJDOV. R. FR. <9* ANNO XVIIL XIII. CHRISTI Ut bcrctici ,*l4 edefiam pertinent, deftruunt & confundunt. excommunicentur. Qui vero quondam hxretid vefliti aoeafj fuerint, aut merito fafpedi iont, · bajuliis & oftciis poblici·, fi qua habent, precipimus amoveri cx toco, mc de cetero ad hujufmodi affumantur. X V. X I X. Ut ecckfionm nftorte Jur fo/uJo faft OtftMU, Pc vite ét boneffate ckricontm. C Sint etiam folidti ecdefiar'um resto­ res, vel eorum locum tenentes, quod pœnss contra paedidos editas fepius publicent populo & exponant. XVI. Ut jtircoKntutn facit renovetur. Circa rubricam iftam legantur conftirutiones de vita & honeftate clerico­ rum edite in concilio generali , qu* fic incipiunt, Ut dtrinne tnont, Sic. Law-rv. -4 crapula , ficc. Clerici, ficc. Volumus C‘M “ etiam & precipimus, ut nulli redores ecclcfiarum, vel clerici in facris ordi­ nibus conftituti , mulieres fecum te­ neant, de quibus finiftra fufpicio poffit haberi. Cum tempore pacis fides liberius va« leat praedicari, & inquifitio contra bcX X. reticos fieri, & facramenta ecdefiaftica D mioiftrari : tranquillitati pacis congau­ Ut utonaebi, clerici rtgulertc , é* pre/bpte­ dentes , ftatuimus quod juramentum ri, in foro faculari odvoccrc non pacis in caftris, villis, ac civitatibus , prefatnent. renovetur fecundum ftatuta concilii To»■ lofa ni ·, juxta formam ba&enus obferAdjicimus infuper ut monachi vel ν·η>μ>. m. vatam. Preterea libertatem ecdefiafti- canonici regulares , vel etiam facerdo-'*”·c·**· cam cum Dei reverentia juxta ftatuta tes, nifi pro ecclefiis fuis & miferabilicanonica ample&entes , precipimus , bus perfonis, in foro feculari & in fxquod epifcopi, abbates , & alii viri eo- cularibus negotiis advocare nullatenus defiaflici cum luis hominibus pacem prefumant. Quod fi forte pars adverfa fcquantur contra turbatores pacis, cum tales repellere neglexerit, vel noluerit, a vobis fuerint requtfiti, ialvo jure epi- E a judice repellantur omnino. fcoporum in fubditis eorumdem. XXL XVII. \ \ Vt fui curem enimerutu bebere icbent, tui Ut nttilm a fuo paffefiane nefelhtur fit* faccrjotittnt fromoveetuur. orient jniicierio. Item ut ftatuta pacis melius obferventur , precipimus ut nulli, a fua pofleflione expellatur ordine judiciario precermiflo, fic fi expulfus fuerit, ple­ narie teftitUAtur. Preterea quod in multis canonibus* fle Md. c. u. frequenter ordinatum cft & fla tutum, ut archipresbyteri, prspofiti, abbates, & alii qui curam habent animarum , debeant ad faccrdotium promoveri , mandamus, & precipimus, ut cales, fic il- . .A—nXwm·' <■.-· g97 innocentius CONCILIUM sF»j5Sg£J.?£’ «98 anno" ’H* qui ecc^e^a* parochiales habent ,Ato reprehendi, vobis abbatibus , prioCHRjsri ad facerdotii gradum promoveantur , ribus , & aliis regularibus & fxculari■·♦* & ibi ferviant ut tenentur. Ad quod bus , qui habetis vel tenetis ecclefias per fubtra&ionem beneficiorum, fi ne- hujufmodi , prxeipimus ut in vefiris ceflc fuerit, compellantur. ecclefiis, epifeopis perfonas prxfentetis idoneas , quibus per epifeopos anima­ XXII. rum cura comtnifla , ufque ad feftum Pentecoftes proxime venturum fecun­ Ut canonici ficculares fint in fiacris dum facultatesecdefiarum, arbitrio bo­ ordinibus. norum virorum portionem idoneam adfignetit. Videlicet qua tam ipfi quam Inhibemus nc aliqui fxculares cano­ fui valeant fuftentari honefte , & alia nici ftallum in choro, vtl vocem ha­ facere qux continentur in pluribus conbeant in capitulo, nifi fuerint in facrisB ftitutionibus, qux jamdudum fuperhoc ordinibus conftituti: nifi ex caufa cum a fede apoftolica emanarunt. Et fuper cis ab cpifcopo fuerit difpcnfatum. hoc legatur decretalis de fuppl. negl. XXIII. Ut figularium habitus non fit reprebenfibihs. ANNO CHRISTI Sicut nabit. XXVII. 17 in icclcfiii regularet non paucrrct quum duo vcl tret morentur. Regularibus alitem tam monachis Illud prxrerea duximus exprimen­ quam canonicis prohibemus , ne fit dum, ut in ecclefiis veftris non pau­ «orum habitus notabilis vel reprehen- ciores faciant moram , quam duo vel fibilis, nec affrètent ve ft i bus placere , tres monachi, vcl canonici regulares, fed moribus. Cappis Γ ‘ etiam & palliis ,C ficut alia vice per dominum Petrum caligis de\aliqua bruncta clara vel ni­ Beneventanum , tunc Apoftolica: fedis gra , vel fbmine forti , vel camelo- legatum , fuit in provinciali concilio to , vel aliquo alio colorato panno , conftitutum & poftmodum obfervatum. non utantur · nec accipiant a fuo ma­ jore aliquam pro vefiibus pecunia: quan­ XXVIII. titatem, quia cx hoc datur tis mate­ ria proprium retinendi ; fed omnes de Ut c1er ici, occofione patrimonii, non eodem veftiario veftiantur. t alitentur . Cone. Monipcl-an. i>,. c. jo. Narbon. XXIV. Item ftatuimus ut clerici occafione patrimonii fui vel perionx nullatenus L7 idem proprium non babeent. tallientur , & tam domini locorum, Dquam confutes & alii laid , ab hujulQuod autem proprium non habeant, modi tallirs & exactionibus per cenfufub atteftatione Divini judicii , & in ram ccclefiafticam , fi necefle fuerit, virtute obedientix penitus inhibemus. compefcantur. Idem de ecclefiis & ho­ minibus ecdefiarum prxeipimus obferXXV. vari. XXIX. Ut cionacbi ccmmatres fibi non facient. Ut nova pcdagia non imponantur. Prohibemus etiim ne monachi commatres fibi faciant. XXVI. E 17 presbyteris idonea portio affignetitr in tccicfns. Oter. iv. Item cum in concilio Lateranenfi & Ni'Àon.an. . confe9ucnter PtT Romanum ii.· c.,. Pontificem conftitutum, quod presby­ teris in ecclefiis monachorum vel alia­ rum perfonarum ad fuam & fuorum fuftentationem portio fufficiens adfignetur ■ ne a domino papa poffimus meri- Excommunicamus etiam omnes illos Π>*<1· «· ·»· qui fcicnter impofucrint nova pedagia, five imponunt vcl augent antiqua. XXX. De Divino officia in ruralibus ecclefiis frequentando. De ruralibus ecclefiishoc mandamus inviolabiliter obfervari,ut in eis Divi­ num officium frequentetur, ne frauden­ tur animz defunâornm , & omni oc­ catione poftpofita reparentur. XXXI. INNOCENTTÜS P. IV. R 1 T 01* E R ' r XT ς ρ ς E, IN 3 C. FRtDERÎC. Π. IMP. s LUUOV. R. FR. _ -nr Anon impetant fucccilorcs , diftriflius-^”^”" ANNO inhibemus ne talia prxfumant de ce- chkisii CHRISTI Ut ecclefiis, de libris, ca/icihus & aliis tero attentare. Quod fi fecerint, ace- “«« provideatur. lebratione ordinis noverint ic fufpenfos, quia fan&ius eft, maxime in or­ Item przcipimus de libris & aliis dine lacerdotii , paucos quam multos ecclefiz ornamentis neceflariis provi­ malos habere miniftros, ficut eft in La· deri . Generaliter autem przcipimus terancnfi concilio conftitutum. omnibus ecclefus de calicibus argenteis , libris, & ornamentis neceflariis XXXV. provideri. XXXI I. r,’r animarum tura perfionit idoneis XXXI. committatur. Ut fetcuicres pottflates manus non intendant in talcum pro illata clerico injuria excommunicatum. Item inhibemus & fub atteftationc Divini judicii przcipimus principibus, baronibus , baillivis & confulibus, ne fi contingat aliquem laicum pro inju­ ria di&o vel fa&o illata clerico , vel aliqua alia quzftione ecclefiaftiea, ex­ communicari per ordinarium vel judi­ cem delegatum , vel alias pro tali cau­ fa , ut ad res vel bona ejufdem feu pa­ rentum iuorum occafione prxdicta ma­ nus fuas extendere non przfumant, aut interdicere ei furnum, molendinum,aut aliquod aliud commercium commune. Quod fi fecerint , nifi legitime moniti ccifavcrint, excommunicentur. Quia circa majora periculum verti­ tur, przcipimus quod animarum cura perlonis idoneis committatur . Talibus enim funt ecclefiz parochiales & di­ gnitates maxime concedendx, qui ver­ bo poflunt proficere pariter & exem­ plo. Cum autem ecclcfias & ecclcfiafticas dignitates vacare contigerit, iruôus extantes, & qui medio tempore colligentur , futuro fucceftbri fideliter referventur , dedu&is miniftrorum & fibi fervientiumexpenfis, qui ecclefiam interim decantabunt , donec de redo­ re ecclefiz fit provifum. XXXVI De fentcntia excommunicationi s. XXXIII. De lententia excommunicationis legantur ;· Sacro approbante concil‘0 , ère. Quinam fint excommunicandi fingulis Dominiez é fcfltt. Cum medicinalis , & foli , Quia periculo­ rum. Felicis recordationis Lodoicus rex Francorum, attendens quanta pertina­ Or. NirDe publicis ufurariis , inceftuofis , cia laici provinciz Narbonenfis, & qua­ g concubinariis, adulteris, fortilegis, di-^ rumdam partium adjacentium, in prxvinis , & raptoribus , eft in przfenti judicium animarum fuarum , fententiam concilio conftitutum , ut fingulis die­ excommunicationis contemnerent: con­ bus Dominicis & feftivis publice ineccle- tra hujufmodi pertinaciam olim apud fiaexcommunicentur. Similiterbt illiqui Apamiam conftituit de confilio domini teftamenta defundorum publicare & Romani S. Angeli diaconi cardinalis, complere poft competentem admonitio­ apoftolicz fedis legati, omnium etiam nem noluerunt, excommunicationi fub- praflatorum & baronum de Francia, dantur . Item illi qui fcienter inftru- qui przfentcs fuerant pro ecclefiaftiea menta vel chartas retinent, poftquam libertate, conftituit, ut quicumque poft eir plene fnerit fatisfadum. legitimam admonitionem fe excommu nicari permiferit, in novem libris ëc XXXIV E uno denario Turonenfi puniatur . Si vero per annum contumaciter in fen« D< fimonta . tentia excommunicationis permanferit, bona ejus omnia cadant in commiffum. Con< BiAd abolendam etiam fimoniz corru- Quam conftitutionem nos G. archiepi7", ,’"n ». pte^m > quz in eis partibus inolevit, fcopus Narbonenfis de concilio fratrum fuper co videlicet quod epifeopi cleri­ & fu flra ganeorum noftrorum, & appro­ cos ad facros ordines promovendos no­ batione totius provincialis concilii man­ lunt aliquatenus promovere, nifi prius damus & ftatuimus atque przcipimus przftito juramento vel alia càutione, de cetero in provincia Narbonenfi ab quod ratione tituli patrimonialis, vel omnibus inviolabiliter obfervari , ficut alterius minus idonei, ipfos vel eorum a przlatis Franciz obfervatur. Ita viConcit. General. Tom. XXIII X x de· 7OI WNocEWTKB CONCILIUM nUDBRIC. tt MP. s. unxjv. *. rft. 701 ^icet» ^uo4- c.Nihilominus inhibemus eifdem, die­ ecdefiaftica fepultura, donec de bujufbus Dominicis dc feftivis publice ope­ modi mandati contemptu ecclefix fatisrari , ne Chrifliano» fcandalizent, vel fadum fuerit competenter . Notarii» vero , qui abfque folennitate fiipeicandalixentur ab cis. rius expreffa notare, vel feribere przfumpferint teflamenta vel ultimas vo­ luntates , ecclefix introitus interdicatur Nirbon. an. 7o, ------ ——tur LUGDUNENSE. INNOŒNTIUS ufque ud anno ____ CiCRISTI gtMUB. fiatiafa&ionem condi-A IM. c. t. Statuit etiam prxfens concilium, quod nsd. c >· nomina illorum omnium, qui peccata Cum religio juramenti, peccatis exi­ fua confefli fuerint , feribantur a pro­ gentibus, fere ab omnibus in iftis par­ priis capellanis, qui confeffiones audie­ tibus contemnatur .· contra hnjuimodi runt eorutndem, ut laudabile teftimo­ contemptores aliquid fecuritatis pro fa- nium de confcffionibus eorum valeant lute animaram duxit prxfens concilium perhibere. Illis vero, qui confiteri pro­ ftatuendum . Videlicet ut quicumque prio facerdoti contempler i nt, faltem fe­ In tranfgreffiooe ifta juramenti de ce­ mel ia anno , a quatuordecim annis tero manifefte deprehenfus fuerit, in fupra, vivis introitus ecciefix ufque ad ecclefia publice pronuncietur effe per­ fatisfa&ionem condignam; mortuis ve­ jurus . Quod fi admonitus, fatisfacere ro interdicatur ecclefiaftica fepultura. noluerit, excommunicetur accenfiscan­ Qui autem confefliones eorum audie­ delis & pulfatis campanis, fingulis die­ rint, in loco patenti audiant , non in bus Dominicis & teftivis, & denun- occulto. Qui vero proprio facerdoti fe­ cietur inteftabilis & infamis .· & nec mel in anno confefli non fuerint, vel ad teftimonium, nec ad alios aâus le­ alii de ejufdem capellani licentia fpeC ciali, ad facramenta ecclefiaftica mini­ gitimos admittatur. me admittantur . Et hoc prxeipimus, diebus Dominicis & prreipuis feftivitatibus, per redores ecclefiarum in ec­ clefiis publice nunciari. ©© C3© STATUTA SYNODALIA tur» diftriâius prohbemus, ne digni» ,,0.ΓΙ ,atfs veI °*^cia > P*111 decanatus, vd archires ab illarum cautarum cognitione effe man­ damus dc volamus alienos, quarum cognitio diaconatus, five proventus cx ecclcfiafticz vcl eifdem nec jure generali, nec fpcciali nofeityr fpintualis jurifdidionis exercitio, feu ex poeni­ attributa, in his verocaufis, de quibus cogno­ tentia,vel akari,aut aliis facramentisquibusliverint , poft publicationem atteftationem facien­ » bet venientes, ad firmam de cztcio ullatenus dam efle litigatoribus,copia earunttem fiat per concedantur . Item de eodem concilio. Cum laicis dare ad firmam ecclefias fit penitus inhotranferiptum, originali penes judicem refervato. Item praecipimus, ne archidiaconi vel eo­ nellum , & clericis quibufeunque ad longum rum officiales interdiâo i up ponere przfumant tempus propter continuationem temporis, qux ecclefias clericorum, nifi noftra interveniat auafferre conluevit pesiculujn ecclefiis, poflit ef­ âoritas fpecialis vel generalis . Prohibemus fe damnofum, utrumque diftriâius inhibentes , etiam , ne facerdotes aliene ordinationis ad ftatuimus, ut nec laicis unquam nec & perfonis ecclefiafticis ultra quinquennium ulterius ad B miniftrandum in ecclefiis feu capitulis admittantur, abfquc noftra fcientia ficmandato. Inhrmam ecclefic concedantur, nec finito quin­ quennio , renoventur eifdem, nifi prius ipfa$ ftitutionem vero fic reftitutionem decanorum alti habuerint mediate. Et ut omnia fint in< ruralium , ficut haâcnus obtentum fuerat, difpolitioni noftrz fpecialiter refervamus. tuto, prxeipimus ut prsfentibus epifcopis vel archidiaeonis firmarum fiat conventio, ex qua De litigitaribut. plures literx confcribantur, quarum una rema­ neat penes ipfos. Item «ftatuimus, ne penfiones ecclefiarum veteres fine noltro aflênfu au­ Litigatoribus autem in foro noftro feu fub­ geantur, nec nove eifdem imponantur; deciditorum noftrorum, quandocunque voluerint, mz aliquz de novo non retineantur a patro­ licet a judicio per compofitionem recedere ; nis, nec diminuantur, in quarum pofleflione dum tamen petita fit licentia componendi, nifi prius ecdefiz extiterant : quod fi (ecus ab ali­ tale fit genus caufz, quod compofitionem non quo faftum fuerit, & faftum ejus irritum ha­ admittat, nec propter hoc eis poena aliqua in­ fligatur aiicui alicui orainarto ordinario toivcnpa folvenda. xuoacnam, Quod etiam, beatur , fit ipfe ab ecclefiarum collatione fe rugatur noverit audoritate conciliorum przdiftorum tf-C licet in lite ufque ad finem perfeverare maluek fafpcnfum. Prohibemus etiam, ne a facer- rint, liceat eis,donec quis fuerit coinviâus fu- per delido , aut de calumnia adoriis vel rei dotibus annuis pro miniftrandi licentia aliquid exigatur . Przcipimus etiam , ne archidiaconi conftiterit evidenter : ita videlicet, uf tunc ea poena cum modera m^e imponatur, non quod vel eorum officiales vel decani a capellanis an­ faluti delinquentium TOagis videbitur expedire, nuis vel aliis pro miniftrandi licentia aliquid fed quod generalibus conciliis fic fpecialibus noextorquere prefumant ; adjicientes conflitutiofettur conftitutum. Et hoc dicimus, excepta nem domini legati, quz fic inquit : „ De area poena temere litigantium, qua in expenfis „ chidtaconis quoque fice. “ De archidiaeonis quoque ftatuimus, ut ecclefias utiliter δ( fide­ jundi vidoribus condemnantur. liter vifitent , de facris va fis , & veftibus, fic Îjualiter diurnis ac nocturnis officiis ecclcfiz D» refhribtu . erviatur , & generaliter de temporalibus , fic Ornnea ecclefiarum redores faluti debent infpirftualibus inquirendo, ii quz corrigenda in­ venerint , corrigant diligenter. Ecclefias autem» , tendere fubditorum, fic bona ipforum, ut fafuppetit, funt pauperibus eroganda: de­ fuperfiuis non gravent expenfis, fed procurai-cultas ­ tiones ex'gant duntaxat, cum vifitant, mode­ cernimus ut in ecclefiis propriis refideant, hofratas . Non fecum ducant extraneos, fedmopitalitati pro modo facultatum fic aliis operi­ defte fe habeant tam in familia, quam in ecbus charitatis intendentes , nifi ipfis, ut ad ckfiis, nec ut non vifitent aut corrigant feu tempus abefle poflint, ex -caufa neccflarià a crimina puniant , aliquid ab aliquo recipere nobis licentia concedatur. Hic recurratur ad przfumant, nec fententiis aliquos involvant in- concilium generale „ De refidentia facienda, juftc , quo ab eis pecuniam poflint extorquere. „ fic De clericis habentibus plura beneficia “ Cum enim hzc fimoniacam fapiant pravita­ contra concilium . Decimas autem de omni­ tem, decernimus, ut qui talia agere ptzfum- bus , quz renovantur per annum , dandas de­ pfermt, Ik extorta in duplum erogare in pios cernimus fie diftride przcipimus, ita ut occauius, arbitrio epifeopi, compellantur, alias ni. fione mercedis fervientium feu meflbrutn echilominus falva poena canonica contra cos . clefiz decima parte non fruftrentur. Detento­ S.nt autem foliciti frequenter interefle capitulis res autem decimarum debitarum fic confuctaper fingulos decanatus, in quibus diligenter inrum, fi fcmel, fecundo, fic tertio commoniti ftruantur inter alia facerdotes, ut bene fciant Efufficienter cxcefliim fuum non emendaverint, fie fane intelliganr verba canonis fic baptifmaufque ad fatisfaâionem congruam , anathema­ tis , quod fc. fint de fubftantia facramentotis vinculo feriantur - Cum autem hi, qui de­ rum . Canonem autem miflz fecundum concimas detinuerint , vel furripueiint, ad poeni­ fuetudinem Ciceftr. ecdefiz omnes corre&um tentiam acceflëriot, non admittantur, nifi ve! habere przcipimus , fic verba canonis in libro per fe vel per manum facerdotis illi, cui dcrotunde legantur fie dîftinâe. Similiter omnes cimz debentur, fatisfaciant competenter. Pro­ horz fic omnia officia aperte fic dîftinâe di­ hibemus infuper, ne fru&us ecclefiarum contra cantur . Item quod ex feftinatione nimia tenorem concilii provincialis laicis perfonis , χι verba non praecidantur, vel fyncopentur ; quod feu aliis ad firmam concedantur, ne in laico fi non fuerit obfervatum , facerdotes ufque fcudo reponantur. ad condignam fatisfaâionem fufpendantur. De­ canos vero rurales a cognitione caufariun tnsDe 7* » STATUTA RICHARDI EPISC. CICESTR. 711 A probabili fuerit amovendus. Eifdem quoque &■■■*» clericis ipforum , fecundum vires facultatum anno De arnamentis ecclefia. ecclciiarum , quibus delerviunt , nomine ftipenANNO C?hîSTI Ecclefix vero honefte cooperiantur, calices diorum alfignctur portio fufficiens &. honefta, ’M & libri & omnia ornamenta ecclefiaftica (af­ ufque ad quinque ma rearum xftimationem ad minus. Item nullusfaccrdos alium modo quo­ ficientia fint , & honefta, & de bonis clerico, libet audeat fupplantarc, fub pena executions rum decedentium, fecundum quod cautum fue­ rit, fuppleanrur, nifi in vita fua ecclefias or­ officii. Nullus etiam facerdos alterius parochianaverint competenter . Ccemcteria claudantur num recipiat ad facramenta, in prrjudicium a parochiani; , quorum intereft, bene & ha­ alienum, fub poma fuperius annotata. Capel­ nche; & ad hoc arceantur,.fi necclfe fuerit, lini in capellis miniftrantes, falrem quater in cenfura ecclefiaftica per loci capellanum. Prae­ anno venianr ad capitulum, ftatuta fynodalia terea prohibemus, ne jn coemeteriis chores , audiant & obedientiam faciant epifeopo, & vel turpes & inhonefti ludi, qui ad lafciviam archidiacobo, ut tenentur. Volumus etiam , invitant, agantur, & ne tradentur caufx feui ut uumn omnes m in cccicuaiuco ecclefiaftico graau gradu connuuii conftituti ea culares, nec mercatus, nec alibi dominicis dic-Bobfervent diligenter, qux de vita & honeftabtu, niti forte de vidualibus neceiTariis : aedi­ te ipforum tam generali quam fpeciali conci­ ficia in folo ecclefix conftruâa, in ftatu de­ lio fuftt ftatuta. Adjicimus etiam conflitutiàbito conferventur , & diruta reparentur. Alia nem domini legati, qux fic incipit.· “ Quum etiam nux de ftatu ecclefiarum, fcu ecclefiadc habitu clericorum, qui non clericalis vide­ fticaru.n perfonarum in provinciali concilio tur, led potius militaris, grave fcandalum laicis generatur ; firmiter ftatuendo praecipimus , continentur , quatenus perfonas eorum contiut ad formam tam de veftibus clericorum , grit, ab ipfis praecipimus firmiter obtervari . e exeeutoribus teftamentorum tam laicorum , quam etiam de ornamentis equorum in gene­ quam clericorum ftatuimus, quod fi negligenrali concilio editam, per iubtradionem bene­ rcr , vel fraudulenter, utpoce de rebus defunficiorum ab epifeopis reftringantur : ita quod dorum gratiofas fibi invicem vel aliis vendi­ in menfura decenti velles habeant, & cippis tiones faciendo , verfaji fuerint , teu alias ex & fupertunicis claufis utantur in facris ordi­ verifimilibus praefumptionibus fufpcâi apparue­ nibus conftituti , maxime in ecclefia fua, & rint , fi de civitate fuerint, coram decano ; fi coram prxlatis fuis, & in conventibus cleri­ de diœcefi extranea, coram archidiaconts, velC corum, & ubique in parochiis fuis, qui cum aliis bonis viris, ad hoc deputatis, adminiftraanimarum caufa regendas ecclefias fufeepetionis fux compellantur reddere rationem & runc. ,, Qux autem fuperius de cappis & fu­ fi culpabiles inventi fuerint, debita animadverpertunicis claufis diximus, ad facerdotes prae­ cipue volumus referri , & quod nullo modo fione puniantur . Vicarios vero cum propriis perionis divina teneantur populo adminiftranove adinventionis quocunque nomine cenfeanrc ; qui non funt, prxeipimus fieri facerdotes, tur, defuper deferant indumenta. Clerici vero comam non nutriant, fed ordinate circulariquatenus in facerdotio conftituti , peeuitentias & alia facramenta convenienter adminiftrare ter & decenter tondeantur,& ita fe in omni­ bus habeant, ne de fuperbix vitio notari poftint. valeant , ut tenentur.· iifdem etiam interdici­ mus ftudia fecularium facultatum . Adiicimus etiam conftitutionem domini legati, qux fic Λτ clerici vel alii bénéficiâti tabere aaieoat incipit : Ad vicariam ftatuimus nullum de ex­ concnbinar . tero admittendum, nifi jam in presbyterum or­ Specialiter etiam prohibemus, ne beneficia· dinatum , vel faltem diaconum in proximis _r______ ____ quatuor temporibus ordinandum. Qui renun-D fi, vel facerdotest , vel alii infra facros ordi­ cians beneficiis aliis, fi qux habet curam ani­ nes conftituti , habere audeant concubinas . marum habentia, juret refidentiam ibi facere, Quod fi qui prxfumpferint , nifi moniti reli­ ac eam faciat continue corporalem ; alioquin querint , per fubtraftionem beneficiorum decer­ inftitutiooem ipfius decernimus nullam & vi­ nimus compellendos; adjicientesconftitutionem cariam alii conferendam. Sic illuditur illi do­ domini legati , qux fic incipit : „ Licet ad lo, quo fxpe a (ligna to alicui nomine perfonaprofugandum, “ &c. in medio , ftatuimus & tus aliquo modico, fimulate dabatur alii ec­ ftatuendo praecipimus, ut nifi clerici , & ma­ clefia , fido nomine vicarix, qui timens alia xime in facris ordinibus conftituti, qui in do­ perdere beneficia, metuebat eam recipere ut mibus fuis vel alienis publice detinent concu­ periona. De jam vero inftitutis vicariis , qui binas, eas a fe prorfus removerint infra meonon iunt presbyteri, cam vicarii teneantur in fem, ipfis vel alias ullatenus detentis , ab of­ propriis perionis ecclefix defervire , ftatuendo ficio & beneficio fint fufpenfi ; ita quod quo­ prxeipimus, ut infra annum ad minus fe fa­ ufque fuper hoc digne fiiiisfecerint , de bene­ ciant in presbyteros ordinari; aliquin fi per -··· ficiis — ecclefiafticis —ie ». nullatenus «.uvu.ii.-.u intromittant ,; eos fteterit , quominus infra annum, ut dixi- E alioquin ipfo jure ipfis eos decernimus fore pri­ mus, ordinentur, eo» ex tunc vicariis eifdem fore decernimus privatos. Et de relidentia cir­ ca cos ftatuimus, quod de inftituendis fupradiximus ftatuendum. De capcilanu atumit. Si vero alicubi contigerit capellanos annuos ex caufa neccflaria in ecclefiis pa.ochianbus minifirare, de ipfis ita ftatuimus obfervanuum ; ut nullus fufficicntls litcraturx & honctlx converiationis amoveatur, nili cx jufta caufa & vatos. Volumus quoque ftdiftrifte praecipimus, ut arrhiepifeopi, & epifeopi , fuper hoc dili­ gentem per omnes decanatus faciant inquifitionem fien, & quod ftatuimus obfervari. Con­ cubinas vero eorundem publicas & maxime cohabitantes, fi incorrigibiles rxtiterint, vivas a communione fidelium^ decernimus excluden­ das, tx. mortux chriftiana carcant lepultura , & in teftamentis clericorum. cum qu bus in fcandalum ccckiix deliquerunt , cfle volumus non capaces , & fi quid eifdem reiiâ’.iir fue­ rit , labricz Ciceftrcnfis ecclcfiz conferatur Et STATUTA RICHARDI EPISC. CTCESTR. Et quia cum peccaverit facerdos, peccare fa-—dat populum Domini, maxime a filia fuapœANNO nitentiali fe abftineat , & ab ilis fimiliter, CHRISTI qmbus â|ja ecdefiaftica difpenfitvit facramenta, feiens quod in deteftatione tanti peccati fecundum canonis & fandorum patrum conftitutiones xv. anni debentqr pro poenitentia, fio poftmodum detrufio in monafterium. De regulari tu. 714 £>» Jnclufis etiam prccipimus , ne quair. perlonam in domibus fuis recipiant vel habeant, de qua finiftra fufpicio oriatur. Feneftrasquo­ que ardas habeant, fichonefta* ; eildem etiam cum his tantummodo perfonis fecretum tradatum habere permittimus , quarum gravitas fic honeftas fufpicionem non admittit . Inclufis vero mulieribus cuftodia veftimentorum eccleiiat non tradatur ; quod fi neceftitas hoc exe­ gerit , ita caute tradi mandamus , ut non injpiciantur ioclufie a tradente. Praecipimus ut regulares monachi, canonici, & moniales ea ftudeant firmiter obfervare, quz in regulis fui ordinis vel conciliis ge­ De celebralloue diviiwrvn. neralibus fit fpecialibus, feu in capitulis eorum circa eorundem perfonas fint ftatuta. Monen-1 Pnererea volumus, quod fideles laici diebus tes fpcciaiiter, ne quis ignotus feu juvem» ad dominicis & aliis folennibus faltem interfint profeflionem cujuslibet ordinis admittatur, nifi celebrationi divinorum, nifi valetudine aut ali­ cum admittenda perfona in i pio clauftro, vel qua caufa necetTaria fuerint occupati, ne for­ in ipfo ordinis habitu, tempore congruo, fue­ te proprer hoc, quod ab auditione divinorum rit approbata : adjicientes eonftitutionem do­ reflaverint , corda eorum indurefeant. Volu­ mini legati, qur fic incipit : Inprimis igitur mus etiam, ut a propriis facerdotibus laici ηήοduximus ftaruendum, ut nullus ante vicefimum neantut , ut orationem dominicam, fic fymboannum completum ad profeifionem , fit nonum lum apoftolorum addifeant ; fic falutationetn decimum annum ad probationem admittatur bcatz nirginis ; fic hzc facerdotes parochianos de cztero. Item qui ad probationem admiftus in lingua faltem materna diligenter fic frequen­ erit , profeifionem incontinenti faciat , anno ter doceant, fic m ecdefiis orationibus vacent, probationis clapfo , vel exeat monafterium. fic otiofis fabulis non intendant. Alioquin abbas vel prior , qui aliquem fine profeifione fuftinuerit ultra annum, per prae­ fidentes capituli graviter puniatur, fit ille no-C De Jadus . vitius nihilominus profiteri cogatur, fic haberi Judati vero diftriâe compellantur ad ea obdebeat pro confelfo . Item ftatuimus, quod fervanda, quz de perfonis illorum ici generali abbates vel priores continue juxta regulam fibi fic fpeciali concilio continentur, ut non fynafaciant conftuutioncs fit lanâiones lummorum gogas erigant novas , fic quod tabulam in lo­ poniificinn, ad eos vel eorum ordinem perti­ co eminenti in fignum cognitionis portent. nentes, quz in compilatione domini Gregorii Prohibemus autem , ne Chriftianus vel Chripapz IX. continentur. Item ftatuimus, quod Ihana cohabitent cum eifdcm. in manenis monachi non morentur, nec etiam in ecdefiis , n

  • · valeat excuiire. muniri, vefirafque dubitationes prout poflumus Ju> Ex audoritate Dei Patris omnipotentis, Fi­ amputantes, fimulque devotionem vellram ad­ lii, & Spiritus Sand i, & praetentis fynodi prx­ juvare volentes, ficut nobis ab ipfa fede apoflolica mandatum efi ; ut qui noftra portatis eipimus in virtute obedientix, quod omnes iacerdotes , qui in epifeopatu notho curam ge­ onera , confihum a nobis & auxilium in ipfo runt animarum, has conftitutiones omnes ha­ B noftro negotio caritate mutua reportetis. beant in libellis fuis feriptas, eafque diligenter oblervent, habentes eas frpe pre manibus, & CAP. 1. prr oculis. Et cum item ad iynodum venturi funt, deferat unufqutfque fecum libellum fuum, Onfuiimus, ut infra terminos inquifitionis redditurus rationem de tranfgreflionc Ungulo­ limitatae vobis , ad locum de quo expe­ dire videritis , luxta mandatum Apoftolicum rum przceptorum. declinetis, ut inquifuionem de illo, vel de lo­ cis aliis faciatis ; cum tutum non fit vos ad CONSILIUM loca fingula decimare ; atque ibi convocatis clero & populo, fiepropofito verbo Dei, man­ Concilii Provincialis datum vobis faflum , & adventus veftri caufam, le&is litteris, quarum authoritate proce­ Archiepifcopi N.trbonenfis & fuffraganeorum dere habetis , ficut oportere noveritis, expo­ fuorum , qualiter fit in inqmfitione pro­ natis. Ac deinde mandetis, ut omnes qui fe > cedendum contra hxrcticos, habitum Bi­ Cvel alios (civerint ,in crimine labis hxreticx terris . deliquiffe , comparcant coram vobis veritatem diâuri. DEI GRATIA NARBONENSJS •C«rr.G/..· B CAP. II. Zicrr Gml trcbiepifcopnt dilcttis in Cbrlflo inrjmfitoribus Itlmui d< contra barcticos, inArtlatinfi, A. X. contra ipfos inquifitio , dc dc quibus .- atque ita capitula, dc quibus inquiritur, fingulisquafi expolita videantur . Propter quod nec fit dc· Illud autem caveatis fecundum providam fedis_ Apoftolics voluntatem, neteftrum nomina ceflc, ut tcftes qui femel Jcpofucrint in tam c . -------------------generali ac notoria inquifitiooc , producanturB figno, vd verbo aliquo pubUccniitur. Sed fi in» iterum, fi etiam poft hujufmodi depolitionem flat contra quem inquifitio ,--------------fit,, dicens forte fe contra quemcumquc de quo quid noverint, di- habere inimicos ,,. vel in fe aliquos alii confpirafi xerint, neri ceperit inquifitio fpecialiter : nifi fe ;. inimicorum abeo, feu çonfpiratorum coni no­ mina, inimicitiarum feu confpirationis caufa, dc aliquibus cirtumftantiis, de quibus requifiti dc veritas, exigantur, ut fic dc tcftibus confu· non fuerant , viderentur forfitan lequirendi.* latur, dc ipfis etiam convincendis. prxfertim cum , ficut tangemus inferius , teilium nomina nullatenus fint in hac caufa fa­ CAP. XI. vorabili , tanquam privijcgiato negotio publi­ canda . Ad nullius vero condemnationem procéda· CAP- V. tis fine confefliane propria , vel probationi­ bus dilucidis dc apertis r fatius enim eft re· Talibus infra tempus gratix fponte ac ple­ linquere facinus impunitum , quam' innocen­ ne contuentibus, & ad ecclefiallicam fe redi­ re dicentibus unitatem , beneficium juxta for­ tem damnare,mam ecclefix abiolutionis impendatis, facienCAP. XII. tes videlicet ipfos abjurarp omnem hxrefim ex­ tollentem fe adverfus fandam & Romanam Qpamvis in hujuimodi crimine omnes crimi­ ecclefiam dt fidem orthodoxam, quibufeumque nominibus cenfeatur ; & jurare quod fidem nati & infames, ac participes criminis, ad ac· cpfarioncm & tcftimonium admittantur. catholicam, quam eadem facrofanda Romana tenet ecclefia dc praedicat, fervabunt pariter ac defendent ; dt hxreticûs cnjufcumque fedac, CAP. XIII. vcftitos pariter dccondemnatos, credentes, re. Illis tantum exceptiombus fidem teftiumeva. ceptatores, defenfores, dc fautores eorum per· in totum , qux non ex zelo juftifequentur pro viribus ; inveftigando., accufan· euantibus i tix, fed de malignitatis fomite procedere vi­ do, dc capiendo, vd faltem eos inquifitoribus ; ut funt conlpirattoocs dc inimicitias feu aliis fidelibus, qui eos opportumus capere deantur < capitales. Alia vero crimina , etfi debilitent, velim dc valeant, bona fide manifeftando : dc < non repellunt maxime ubi telles dc crimine quod fuper his . qui inventi funt, vel fuerint--r -------- ·: — in eodem crimine deliquilfe, liabunt mandat is θ fuerint emendati, inquifitoram, dc ecclefix, ac poenitentiam qux fibi fuerit quandocumque per ipfos injunda, recipient dc implebant : pro ea recipienda dc implenda, bona fua omnia inquifitioni dc ec­ clefix folcmniter obligantes. CAP. XIV. Eos qui fe contumaciter abfentant, faciatis citari folemniter in parochiali, feu catbedrali ccclefia eorwndem ; dc in locis in quibus do­ micilium vd habent, vel habere folebant i dc CAP VI. ita contra eos legitimis edidis propofitis, pre­ cedent! expedatione matura , diligenti etiam Illos, qui cum fint culpabiles, contemnunt difeuifione habita fuper adis ; ac praelatorum » comparée infra tempus gratis , aut maliciode quibus expedire videritis confilio figillato fe iupptimunt veritatem, citetis luo ternpoad talium condemnationem, eorum abfentiam rc nominarim. Dei dc evangelionun fupplente prxfentia, pro gculparum exigentia procedatis. CAP. VII Eifquc, fi veritatem contra fe inventam con­ fiteri noluerint, exponatis capitula , fuper qui­ bus inventi Iunt culpabiles , 6c dida fimilitcr teftium publiceris. CAP. VIII. Ac datis dilationibus competentibus, dt de­ fendendi facultate conceits , benigne admitta­ tis exceptiones fit replicationes legitimas eorumdem. CAP. XV. A quibus poftmodmn redire atque obedirc volentibus , dt generaliter ab omnibus , qui prius contumaces , feu mobedientes fuerant, vel de quorum fuga merito timere pudetis, cautiones recipiaris fidejufforias .■ vd faciatis detineri cofikm ubi magis videbitis expedire. CAP. XVI. Perfedos haereticos feu vcftitos coram difcn> tis 7·» n™J®riw CAP. J: BITERRENSE; —'ΤΣΖζ~,“ aliquibus & fidelibus examinetis fecreto,A ipfos ad converfionem proui poteritis induces* ,M<_ res, dt converti valentibus vos exhibeatis favo­ rabiles , dc benignos , cum per tales multum fuerit illuminatum negotium dc promotum · Ac ipforum poenitentias pro qualitate conver■ fionis dc meriti mitigetis , vel quantum vobis vitem fuerit > deferatis. XVII. cap. 7»ο xxir. Hac femper vobis poteftate retenta , ut fi videritis negotio fidei expedire » fine nova etiam caufa, podicis ad carcerem reducere fupradiAo*. In damnatis etiam fugitivis , relapfis dc contumacibus adhibeatur ante immutationem ipforum de juramentis dt fatisfa&iombus cau­ tela fuperius memorata. CAP. XXIII. Converri nolentes, ubi commode poteritis, Jaw»ture tardetis , ipfos frequenter tam per Curetis tamen ut talibus immutandis, fiant vos, quam per alios ad converfionem monen­ juxta fedis Apoftolic* ordinationem, te* . Ac tandem in fua malitia pertinaces, _____ , Separate _.r____ faciatis errores fuos, ad eorum deteftattonemBdc occulte camerate, ficut fieri poterit infinpublice confiteri : dc. fic eos damnatos pi asgulis civitatibus dioecefum corruptarum, ut al­ lent ibus fscularibus poreftatibus, eorumvebailterutrum vel fe, vel alios pervertere nequeant ; livis fecundum mandatum Apoftolicum re* dc eos enormis rigor carceris non extinguat, quod ab illis , qui bona illorum tenuerint, linquente». heri, dc in neceffar iis provideri faciatis eifdem, CAP. XVIIÎl· fecundum ftatuta concilii Tolofani. Ad hsreticorum feu credenttùm condemnationem, qui non fuerunt reconciliati canoni­ se ante mortem , citatis eorum haeredibus, five aliis, qui dc jure citandi fuerint, dc conceffa eifdem opportuna copia defendendi, fimiliter procedatis. CAP. XIX. CAP. Hcc autem perpetui carceris pcena feu pœnitentia nulli ab initio de praefatis culpabili* bus remittatur , aut jn aliam commutetur: nifi vel han-eticos redderet , vel propter ejus abfentiam evidens ’ mortis periculum ejus liC bcris vel parentibus immineret . vel propter Ab eorum heredibus, qui confetti dc recon­ ciliati , non accepta pœnitentia deceflerunr, fatisfa&ionem congruam exigatis ; ne tantum •c tale crimen, quod etiam publice in judicio confetti funt , remaneat in aliquibus impuni­ tum Et idem faciatis de illis qui dcceflerunt accepta poenitentia , nec impleta . Si efle in mora coeperint, vel pro illa implenda obliga­ verint , ut fiipra tetigimus, bona fua, vel mjunftus fuerit tranfitus tranfmarinus. CAP. XX. Damnatos fuereticos relapfix, contumaces, & fugitivos redire volentes , fimiliter etiam deprehenfos, qui videlicet poft tempus gratte, non nifi nominatim citati venire curarunt, aut veritatem fuppreflerunt fcienter dc contra proprium juramentum . ex apoftolico manda­ to in perpetuo careere detrudatis, nec injun­ gatis alicui poenitentiam carceris temporalis, led hujufmodi perperui carceris pcenam feu pccnitentiam, ex domini Pape indulgentia fuper hoc vobis concerta , mitigare vel commutare poteritis de prelatorum, quorum jurildiAioni fubfunt, confilio, poftquam fuerint in caree­ rs aliquandin detenti veflris humiliter parendo mandatis, & figna pcenitentte apparuerint inp eifdem, qtts vos ad mifericordiam moveant, fimulque noveritis expedire. CAP. XXI. Receptis prius ab illis bonis fatisdationibus, quod injunâas fibi pro pofle faciant pceoitentias, dc juramentis de perfequenda haxefi , dc fide catholica defendenda, ficut in reconcilian­ dis fuperius eft expreflum : lata etiam in ipfos fententia , quod fi levi argumento comperiri potetit, eos de cetero deviare a fide , pcena, fine mifericordia, debita puniantur Cmcii. Gtiural. Tom. XXIII. XXIV. aliam cautam , qux multum mfta dc rationa­ bilis videretur. CAP. XXV. Sit autem liber acceftus uxori ad virum immutatum , dt e converfo , ne cohabitano denegetur eifdem , five ambo immurati fue­ rint , five alter. CAP. XXVI. Ceteris qui propter vel promittam gratiam, vel propter qualitatem deliâi , vel propter 'aliam rationabilem caufam , immurandi non fuerint, hujufmodi pcenitentias injungatis : vi­ delicet ur fidem , dc ecdefiam, quam taliter offenderunt, defendam ad tempus, pro veftro arbitrio defignatum, per fe, vel per alios ma­ gis idoneos ultra mare, vel citra, contra Sa­ racenos , vel haereticos , dc fautores eorum, aut aliter fidei dc ecclefic rebellantes. In deteftationem etiam erroris veteris . portent in fuperiore vefte duas cruces coloris crocei, lon­ gitudinis duorum palmorum dc dimidii, iatitudinifque duorum , & in fe trium digitorum habentes latitudinem, unam anterius in pedo­ re, dc aliam pofterius inter fcapulas . Vefte* , in quibus cruces portaverint crocei coloris non habentes, fuperiori vefte intdlefta, fupra quam in domo, vdextra, alia non portetur Et fi fuerint veftiti hxretici , vel damnati, portent crucem tertiam competentis quantita­ tis, feu coloris ejufdem in caputio vel in ve­ lo . Et fi forte dejeraverint , aut induxerint alios ad dejerandum, portent in fuperiori par­ ce duarum crucum (quas portare habent in pedore , dc inter fcapulas,) brachium tranfverfale palmi unius vel circa . Qui autem trans­ fretare debebunt, portent cruces prediftas do­ nec applicuerint ultra mare : dc eas ulterius non teneantur portare, donec in littore tranfYy a ma- ANNO CHRISTI 7* i CONCI ■—>-·' marino nayem ad redeundam intrantes refuCHRJSB ,rutn eafdem circa mare , & in mari, & in infulis eas exinde perpetuo portent . Interfint diebus Dominicis & fcftivis MiiTar ac Vdpcris, & Sermoni, fi fiat in villa, in qua fue­ rint : ac ceteris fimiliter diebus , vel Mittas audiant, vel (altem ante prandium ad ecclefiam veniant ad orandum : nifi impedimen­ tum habuerint, fine fraude . Et in Mifla cujuslibct diei Dominicr ac feftivs, inter epiftolam ôt evajigciium , vefte fupcriori fit velo five captrccro dcpofitts, nifi & in velo feu capueeio portent cruces, facerdoti Mittam praefenti populo celebranti « cura virgis in manu publice le prsientent : ibique data illis difeiplina, exponat facerdos, quod propter Culpam·! labis hseteiic® poenitentiam illam agunt . Se­ quantur etiam procefliones , que fiunt in vil­ lis , in quibus fuerint quandocumque : ita vi­ delicet, ut fupcriori vefte depofita, & capiti' bus velo feu capuccio denudatis , nifi & in cis cruces portaverint , a proceftionis initio ponent alte in manu dextra inter elerurn & populum , virgis longas : & in ftatione ulti­ ma . przlenfent fe illi, qui proceftioni præfuetit, ut exponat populo, quod talem pernitentiam laciunt pnoptei ilh quæ in crimine com· milerunt hæreticx pravitatis. L I Ll M FRIDERfC. ΓΓ. !MP. , 1 V IVI s LUDOV. r. FR. l menta continentia culpas , abjuratienes, pro-· muliones , & poenitentias eorumdem . Et fmgulis dentur tettimoniaies veftra; litterae, hcc L eadem continentes. Vobis temper poteftate re­ tenta, ut poftitis ex caufa rationabili , ραηιtentiis in/undis addere , vel detrahere , vel ipfas etiam commutare. Et hac poteftate con­ tulimus vos ufuros, quotiefeumque faluti ani­ marum & utilitati negotii videritis expedire. Quibus autem fuerint peregrinationes injunftr, teneantur didas left i moniales litteras oftendere in fingulis peregrinationibus , ei qui przfuerit ccclefix quam vifitaverint .* & ejufdem litteras de peregrinatione illa perada , vobis reportare. Qiai vero transfretaverint, cum fue­ rint ultra mare ', ut citius poterunt, praten­ tem fe cum veftris litteris, venerabilibus pa­ tribus , vel patriarchis Hicrofolymitano , vel Aconenfi , aut cuicumque epifeopo , vel eo­ rum cujuifrbet locum renenti ; & reportent vobis cum redierint de fua peregrinatione lau­ dabiliter ibi completa , litteras cujuslibet epifcopi tranfmarini. CAP. XXX. Ne autem per tales religionis comimpatui fimpiiciras , nullum de prsfatis culpabilibus, fine apertis converfionis (ignis, tx. nifi omne G A P. XX VII. < fcandalum atque periculum abeile noveritis, re­ ligionem quamcumque ingredi permittatis .* fic û lecus aûum fuerit, revocetis Peregrinationes fimiliter, ac pœnas fe» panitentias pecuniarias pro c.uceribus conllruenCAP. XXXI. dis , « miniftrandis nectflariis expenfis , im­ mutandis pauperibu- , ac perfonis negotio inUt autem, adjuvante Domino, hrrefis me­ quifitiotiis neceflariis injungitis culpabilibus me­ lius extirpetur &. citius , fidefque plantetur in morans : & ne ufuras exerceant , ac reftt· terra : ftatuta & jura per fedem Apoftolicam, luant jam acceptas. cjulquc legatos, ac principes, fuper his edita, faciatis pleniflime obfervari . Praeterea univerC A P. XXVIII. fos tam mares , quam feminas, mafculos a Et ne bailivias feu adminiftrationes teneant, xiv. fœminas a xu. anno & fupra, faciatis abjurare omnem hzrefim.& jurare quod fidem ne, fint in confiliis , vel familiis potemum: fervent fle defendant cathofcam, & hxreticos ueque utantur vel medici vel notarii officio · rec ad alia officia publica, vd ad afrus aecepericquantur, prout fupra in juramento, quod dant legitimos . nec ponent aunfnfia , velθreconciliandi habent facere, plenius de his & fimili* ornamenta, vel vittas croceas, nec fcricum , vel corrigias auro vel argento mem­ bratas , vel lotulares mcifos , feu pifros ; & ubi expediens vifum fuerit, ejiciantur de villa in qu< converiaii fuerant , in :lia certa villa feu provincia moraturi ad tempus. CAP. XXIX Hare autem ue pcenitentiis arbitrariis ita perftnnxmus , non ut vos omnes, vel aequa­ liter omnibus imponaris : fed ut eas fecundum d n erro one m vobis traditam a Domino, ncgoiti utilitate , qualitate perfonarum , culpa-„ rum quanutxte , afiilque penlat s circurnftantus ita caule ac provide difpenlctis : ut five pirâendo five ignufcendo , vita culpabilium corrigatur : aut falrem apparere valest, quis in tenebos ambulet , quis in luce, quis vere fit pœniurni, quis fidle convertus . Hujulmodt nutem pernitentia$ injungatts publice ; nifi ubi diet peccatum occultum , quod neque eftet revelatum per alium , nec rcvelan (peraretur. Facientes cos cuipas fuas convocatis clero & populo publice confiteri : & abjurare ac jura­ re, ficut in reconciliandis eft expreffum . Ita quod finguli mandent inde fieri publka infteu- latius continetur ; conferiptis fingulorum no­ minibus , tam in aâis inquifitionis , quam in parochiis eorumdem . Et qui przfenres infra tempus aflignatum, vel abfentes infra xv. dies poft fuumreditum, tale juramentum nonpraeftiterunt, fufpeâi de bzrefi habeantur. Hanc lutem univerfalem abjurationem fieri procu­ retis quam citius , vel per vos ipfos, vel per veftros notarios feu feriptores , vel per alios ecclefiafticos viros, quibus hoc duxeritis com­ mittendum . C A P XXXII. Adjeâo in juramento comitum , baronum , reôorum St confulum, ac bailivorum civita­ tum , ac aliorum locorum, quod fideliter & efficaciter, cum ab cis fuerit requifitum, ec­ clefiam contra hzreticos, & eorum complices adjuvabunt juxra officium & patte fuum : & de terris fus jurifdi&ioni fubjeâis bona fide pro viribus exterminare ftudebunt univerfos hzrccos ab ecclefia denotatos. CAP. XXXIII. Poft hujufmodi autem abjurationem, quicum- — , M<_1 Z 2 > BITERRENSE INNOCENTIUS P. IV. ”772” cumque lapfi fuerint , & qui non fervaverint, A CHRISTI ve' fcccint injunûas fibi poenitentias, pcena iM«. relapfis debita puniantur. FRIDERIC. fl. IMP. S. LUDOV. R. FR. CAP. ANNO CHRISTI XXXVI. De bailivis negligent ibus, vel fufpeâis, & aliis culpabilibus non ponendis in adminiftrationibus, vel officiis publicis, vel confiliis feu In fingulis etiam parochiis, tam in civita­ familiis potentum , & de libris theologicis non tibus, quam extra, Licerdos unus, vel duo , tenendis etiam a laicis in Latino, & neque vel tres bonz opinionis laici , vel plurcs fi ab ipfis , neque a clericis in vulgar· . & dc opus fuerit , juramenti vinculo aftringantur , pcenis contra przdiâos ; nec non & contra amovendi vel mutandi , quando vobis vifum facerdotcs qui circa hujufmodi, ad quz ex of­ fueritqui diligenter, fideliter, & frequenter, ficio, vel cx commiflione tenentur, négligen­ inveftigent hxreticos in villis <3c extra domos tes .t. extitcrinc, & uc de cv>u,ci>iu>>v confeflione ρ,Λ,.ιυιυιπ peccatorum , fingulorum, fit cameras fubterraneas, caban-"fic communione ter in anno facienda, de Mif nas, & claufella, dialia latibula perquirendo: fis etiam & fermombus audiendis ex integro ;|ua. omnia obturari, vel deftrui faciatis. Przdiebus Dominicis & feftivis, & de omnibus atis etiam faedrdoti ,dc laicis ûc ,com- aliis, quz ad hzrefim extirpandam, fidemque plantandam pertinent, teneri faciatis ad ple­ mittatis curam obfervationis poenitentiarum , num, quicquid (uftum noveritis & ftatutum : qux fingulis de fua parochia injungentur: ita ut ipfi penes fe habentes, fingulorum parochia& expreffe de filiis hzreticorum , receptato­ norum poenitentias , & circa earum obfervarum, ficdefenlorum, ufque ad fecundam generationem , ad nullum beneficium ecdcfiafticum tionem folicite vigilantes, contemptores , fi vel officium admittendis. qui fuerint, vobis denuncient fine mora , in eos tanquam in relapfos, ut diftum eft proxi­ CAP. XXXVII me, proceffuris. C A P. XXXIV . C Inter alia, quz ad veftrum laboriofum la­ ti ffimumque fpeâant officium, hoc fummopeDomos etiam in quibus inventi funt^ vel re providere curetis, ut juris ordinem (nifiin fuerint hxretici vivi , vel mortui, veftin feu quantum priviiegiatum eft hoc negotium, & nos fupra expreffimus, fic confidimus ) fervare damnati, {cientibus fic confentientibus dominis ftudeatis: fic omnia quz feceritis, videlicet ci­ domorum exi flentibus legit imz «tatis, dirui faciatis , & bona omnium ibidem tunc habi­ tationes, gratias five indulgentias , interroga­ tiones , confeffiones , depolitiones, abjuratiotantium confifcari .· nift fuatn innocentiam & juftam ignorantiam probare poterunt manifenes, fic obligationes, fententia; & pœnitentias, fte. Bona quoque hzreticorum & credentium, fic cetera omnia qux occurrerint, taliter in adis inquifitionis, vel per manum publicam , quos damnaveritis, vel pro haereticis, vel ad murum, faciatis ftmiliter confifcari .· & mar­ vel per duos viros idoneos , ut przdiximus , qui Dde juratos defignatis locis, fic temporibus , fic chas folvi capientibus hzreticos, ab his perfonis, competenti confcribi ordine faciatis. fecundum ftatuta foivere tenebuntur. Quod fi fuper proceffu veftro fuerit in aliquo fuborta contentio , per hzc poffit veritas de­ clarari. Datum aputl Biterras xin. Calcnd. Maii, anno Domini MCCXLVI. CAP ί t XXXV. W Ex CanLda Aguirre Coocil. Hiipan. tom.j. CONCILIUM (') TARRACONENSE Pr aside Petro Ax.bai.atio archîepiscopo Celebratum anno Domini MCCXLVI. Nno 1246. Kalendis Man' celebratum eft E iens fynodus declaravit illos tantum intelligi Concilium a Petro Archiepifcopo Tar- excommunicato;, qui ex propofito qum armis violenter invaferint , fic deftruxerint loca ecraconenfi , Pontio Epifeopo Dertufenfi , R.· clcftarum, & ceperint homines tpfarum . De­ Ilerdenfi, Petro Barcinonenfi, Arnaldo Valen­ crevit przterea, ut Sarraceni captivi, qui fifte tino, Koderico Czfarauguftano , ΰί Bcrengaveniunt ad baptifmum, ut jugum poffint eva­ rio Gerundcnfi. Confirmata eft in eo Conci­ dere fervitutis, diebus aliquot apud Hedoretn lio excommunicatio, quz anno 244. decreta ecclefiz illius ad quam veniunt pro baptifmo fuerat ad verius invaforea , raptores, de depratfuiciptendo permaneant; ut dignofei poffint , datores perfonarum, dc rerum Ecckfiafticarum. Et quoniam nonnulli fuperiorem eonftitutiounum in tenebris ambulent, vel m luce; fic G perfeveraverint in propofito baptizandi, banem coercebant ad res modicas,& ad ea quae non ex propofito nocendi, fed ex neceffitate ali­ ptifmus eis ulterius non negetur. BtUajm Ut. 4. Marc» Htfpaaic». qua a non credentibus offerre capiuntur ,* prz- A CON( 1 ) Huju» Concidi Cancat* habet in Concilio Tarracoocnfi anni »)»>. inicrto» - CONCILIUM PROVINCIALE FRITZLARIÆ. CHRISH lull CONCILIUM PROVINCIALE FRITZLARIÆ A Sigifrtdo III. Moguntino Archiepifcopp, celebratum anno Chriiti MCCX^VI. Hirthzeim Ceint- Germ. * Kno MCCXLVI. Sigifridus III. Epftei- Λ tente ufitata peccata βίc communia figillatim; inuütata veto tantum p per quofdam-; circumlo­ cutiones caute perquirant, ne inexpertis detur materia quod ante nefeirent perpetrandi. Ca­ dericum II. Imp. & Filium ejus ab Innocen­ tio IV. anno MCCXLV. Lugduni excommu­ veant autem omnino Sacerdotes ne verbo,aut nica tos fecundo ob Henricum Landgravium figno, aut alio modo prodat aliquatenus pec­ Thuringis apud Herbipolim eledum Regem, catorem fed fi prudentum confilio indiguerit , fed anno^MCCXLVI. Ulmx itftu fagittz inillud abique omni expreflione perfona: cautz icrkftum, ob Wilhelmum Hollandiz Seelanperquirant quoniam, qui peccatum inpcenitendia;, & Frigi» Dominum anno MCCXLVI. tiali judicio fibi deteftum przfumpferit revela­ coionatum) officii fui memor magna conflan­ re , non folum a Sacerdotali officio deponen­ tia erga Innocentium IV. Ecclefiam luam tu­ dum decernimus, verum etiam ad agendum tatus eft , & Provincialem Synodum convocapernitendam in ardum Monafterium detrudenvit Uritzlatix, & quidquid ad Cleri cemmodum .Verum quia, quidam Confcfforej.etfi perdum facere potuit , non omifit . " fonam confitentis non exprimant, circumlocu­ tionibus tamen confitendum, & peccati circum­ flandis fub quadam generalitate indiferete pu­ I. Dt Baphjmv. blicant conhtentem; ftatuimus igitur, ut nul­ Baptifmus cum fumma reverentia cclebrclus Sacerdos exprefla religione , conditione , feu flatu alicujus, peccatum recitet perniten­ tur, maxime in diftinftione & prolatione ver­ borum , in quibus Sacramenti virtus confiftir, tis; immo nec peccati qualitas locus , feu vi­ cinia perpetrati facinoris fpecificetur ullo mo­ his fcilicet verbis : Ego baptizo te , n» nomine Patri), éT Filii, & Spiritui Sanili . Sacerdo­ do , cum ex hujufmodi circumlocutionum in­ tes etiam doceant tam mares, quam fœminas diciis , auditoiis induftria perionam interdum in neceflitate parvulos Baptizare eadem foima eliciat peccatoris , & ex fpecificatione peccati in itio idiomate, & quod patres, & Matres, humana fragilitas ad perpetrandum fimilia forfitan provocetur. intantes proprios, fi (umma neceffitas ex'gat, Prohibemus etiam, ne quis Sacerdos ab uno poterunt Baptizare, & fi Sacerdotes fuper hoc^-. diligentius inquirentes , debitam formam fer­ fibi confitente de aliorum peccatis, nomini­ ratam in Baptifmate invenerint, quod fadum bus expreflis, inquirat, & ne Miffas, quas pcecft , approbent , fupplentcs circa Baptizatum nitentibus procurandas injunxerit , celebrare quod undionem olei in pcftore, & in (capu­ prziumet , ■ ne pro his fiet aliquod Tricenarium, lis, & critm.iie in vertice, quod a laicis eft vd annuale. ointffiim , fi autem m Baptifmate debitam for­ Et quia plerumque infirmus fua confiteri mam non invenerint obiervatam, non diffe­ peccata, propter multorum przientiam, erurant pueros bapn.are. befeit id a Sacerdotibus, przcipimus diftridiffime obfervari, ut prius familiariter & fecreII. De C nfiod ta Eue ba T tfit a. te audiat confeffionem infirmi, fi mortis pe­ riculum non obfiftat, & poftea ad eum defe-· Statuimus ut in eundis Ecclefiis , Baptifi at cum devotione .habitu, & reverentia conmus, Chrifma , & Euchariftia fub Fideli cu­ decentibus Eucharifliam falutarem. flodia, clavibus adhibitis .confervetur, nc pof-θ1 Sunt autem tria peccata, quz in fiatisfaftiofit ad illa temeraria manus extendi; pellor quo­ nibus injungendis funt Domino Apoftolico reque Altaris vafa, corporalia, & vcftimenta fervanda, fcilicet in Clericos, vel quofeumque Mmiftroium , munda & nitida eonferventur : Religiofos injeâio manuum violenta. Ecclcfianimis enim videtur abiurdum in facris Sacer­ rum , vel religioforum locorum incendia, & dotes negligerc , qux dedecerent etiam ir pro­ fimonia in ordine perpetrata. phanis . Infuper , quia in pcenitentiis injungendis quidam cafus frequenter emergunt; qui etiam ll I. De confiai rat tant Etclefiee . difpenfationem Epifcopalem requirunt, in il­ lis cafibus ad Epifeopum, vel fuos pcenitenEcclefiam , aut Cimiteriam , per fanguinis tiarios habeatur recurius, five occulti fuerint, aut (eminis humani effufionem , aut per ex­ five etiam manifefti. Statuitur itaque, quod communicat! corporis tumulaiionem, violatum , Sacerdotes, iniatisfaâionibus injungendis, ma five pollutum , per alium quam per Epifeopum jora pcenitentiariis Epifeopi refervent , utpote r' ‘ " . cum ea que __ funt Epii E homicidia ; Sacrilegia; incendia; peccata conreconciliari non poteft fcopalis ordinis, non nifi ab Epiicopo valcanr ■ tra naturam; concubitus perfonarum convenemendari. tualium , przfertim in Sacris ordinibus conftitutorum, inceflus , videlicet cum confanguiIV De Pamt tent ta nea vel affine , compatre vel commatre, vel cum ea, quz votum caftitatis emifit, injeftio In cor.lriTionibiu auJiencbs maximam adhi­ manuum in parentes, opprefliones parvulorum beant diligenoim Sacerdotes ita nr r pnniper négliger tias parentum, in igne, in aqua na- A mus, Archiepifcopus Moguntinus, inter tantos Reipublicz Germanics motus ( ob Fri- CONCILIUM PROVINCIALE FRITZLARIÆ. 7x7 718 £5» natos amittrnuum ; veneficia perjuria foie- A ticutn, qyod non proficit, mfi prius a crimi--------num *-labe & -------------- mnia; fidei fiadiones; votorumtianfgieffores, L- mundatis, J-:- in animarum : Jtuarum ' *' anno *K’ ANNO fimoniam ; adulteria ; hxrefes; apoftafiàs ; maeorum, qui id non dijudicantes indifercre recipiunt, perniciem conferre non verentur ; fic4 CHRJSTI icficia eorum, qui maleficium conjuges, ut non potlmt coire , vel qui procurant fterilitatem que didi eorum Sacerdotes, qui curam reci­ * mulierum, ve! abortum; tallarios, qui figilla, piendo eorum, fuam pio ipfis animam obli­ literas vel monetam falfificant, falfa infini­ garunt, dum fibi taliter fubtrahuntur, flatum ment a conficientes; lallum tefiimonium red­ ignorantes iplorum, non poliunt, quod in eis dentes , bialphematores Dei, & San&orum ; aegrotum eft , fanate , nec conlolidarc infir­ fortilegos, ac majori excommunicatione in hu­ mum , nec alligare confradum , & fic dum jus modi peccatis vei fi mil ibus detentos, mit­ curationis neccftarix non adhibentur remedial, tant Sacerdotes ad Epifcopos , vel eorum pœinvalefeentibus morbis , ufque ad interemptio­ nitcntiaiios, abfolvendos, nec abfolvant, prsnem Ixfio dilatatur, unde Sacerdotes nullam poliunt de fic pereuntibus animabus fuperno terquam in mortis periculo, abfque loci Epi fcopi licentia fpeciali , declarantes quod illis judici reddere rationem . No$, Sandorum Pa­ quibus hoc committitur, poteftatem non ha­ li trum , qui Ecclefix Sandi Det , fic perfonis Ecclefiafticis, termines, quos non licet tranfberent illud aliis perfoms committendi. gredi, potuerunt, ftatuta confidcrantcs : hujus facri Concilii approbatione, univerfis Sacerdo­ V. Ut Ecclefiajiica bentfici λ fine diminution* tibus tam religiofis , quam fzcularibus cujufconferantur. cumque ordinis, conditionis , ieu flatus exiCum beneficia Eccleiiaftica fine diminutioftant, in Civitate, Diœcefi , vd provincia Mone conferri debeant, quidam Ecclefiarum Pa­ guntina degentibus, fub debito juramenti, quod Epiicopo in receptione Sacerdotii prxftiterunt, troni , perfonis idoneis prztermiifis , tales ad ea prxfenrant, qui portione aliqua debent elfe ac fub interminatione Divini judicii firmiter contenti, reliquum fuis ufibus totaliter appli­ inhibemus.' ne quis alienum Parochianum, cu­ jus cura per Epifeopum , vel kci Archtdiacocando; unde ad hujufmodi mali perniciem extirpandam ftatuimus quod fi tales Clerici fc num , feu ejus fuper eo Vicarium alteri eft de portione debita fpoltari videntes ad fuum commifia , prxfumat, excepta necctbraris caufa, Epifeopum querelam non detulerint, audoritaqux legem non habet, ad confetlunem recitc hujus Concilii fint ipfo jure fufpenfi, & ni­ Cpere, vel ei aliquod Ecdefiafticum Sacramcnhilominus eifdem Ecclefiis fpolientur per Epi­ feopum, fic Presbytero idoneo provideatur de ipfis ; fi vero ad fuperiorem fuper hoc detule­ rint quæftionem, ipfe patronum per cenfuram Ecclefiafticam ab hujufmodi molcftationc compcfcat, adjicientes nihilominus quod fi in hoc pertinax patronus extiterit, ad prxlentationem talis Ecclefix de extero nullatenus admittatur. tum porrigere, nifi petita defuper , fic obten­ ta licentia proprii Sacerdotis; cum certi fic in­ dubitati juris exiftat , talem a tali crimine folvi non pofte aliquatenus vel ligari ; fic ex hoc ordine Ecclefix per majores fic Sandos Patres per divinam providentiam inftitutum confundi; quod per univerfos Plebanos fingu lis diebus Dominicis, fic feftivis , coram lui: pebibus prxeipimus publicari VI. De concefione Prebind*. IX. Dt Uicanu . Statuitur quod nullus in Canonicum eligi Statuimus ut redores Ecclefiarum fufficiendebet, beneficio non vacante, nifi jufta neceffitas, vel utilitas Ecclefix id requirar, fictunc *^tem âftignent portionem ipfis Vicariis de bonis Ecclefiarum Parochialium fuarum, ut de eis unus tantum , fic non plures aflumi debent ; fi qui autem contra hoc ftatutum prxfumpfecongruam fuftentationem habere, fic jura Epirint quod fadum eft, ipfo jure non tenear,fic fcopalia, fic Archidiaconalia perfolvere, ac alia Epifcopus tot prebendas conferre poteftatem ha­ onera incumbentia valeant fupportare ; alio­ beat , quot perfonx fuerint fic aftumptx. quin hujus facri Concilii autoritate decerni­ mus didos Redores, huic ftatuto non paren­ VII. Dt infiitutionilms. tes, didis Ecclefiis fpoliandos. Volumus infuper , quod ipfi Vicarii, paffim fingulis annis mutari non debeant ad vo­ Statuimus ut nullus Clericus ad curam ani­ marum ab Epiicopo, vel fuo Vicario admit­ luntatem i pforum Redorum, qui huc propter turpem queftum facere fatagunt ; fed tunc de­ tatur, nifi prius juraverit, quod nullam in ac­ ceptione beneficii, ad cujus curam eft prxfenmum , cum ipfi Redores, adu Sacerdotes exi­ tatus , commifcrit fimoniam, quodque bona li en tes in iphs Ecclefiis per fc defervite vo­ lunt, vel alias ipfi Vicarü ex caufis legitimis cjufdcin beneficii non velit alienarc, fed alie­ E nata pro pofte etiam recuperare . merito funt removendi. VIII. De Parochiii. Valde gravis, fic clamorofa querela noftris auribus inculcatur, quod nonnulli fuis juribus fic finibus non contenti , Parochianos alienos przfumunt recipere temere ad Divina , contra Canonicas fandiones, fic cum dtdorum Parochianorum judices non cxiftant, nec ligandi nec folvendi in eos habeant poteftatem fed ta­ men judices faciendo in foro fpirituali penculofe abfolvunt fic ligant pro fuz libu volunta­ ti;, ficque illud faluufcrum peregrinationis via- X. Dt Clerith ptregrinu . Peregrini, fie ignoti Clerici nullo modo re­ cipiantur ad ordines vel officium, nifi litter» Epifcoporum fuorum commendaticiis, ficdimtfforiis fint muniti. XI. Dt Cohnbitntoribiti. Ad abolendam dc domo Domini confuetudinem , ve) potius corruptelam, feu temerita­ tem, qua Clerici, qui fignum pudicitia: oftendere 7», CONCILIUM PROVINCIALE FRITZLARIÆ. 7,0 W der< deberent Laicis, quffius funt pofiti in A pro falute noftra onus fubiit voluntarie pau-· periatis, ex quo propter contemptum clavium —·------ exemplum, in argumentum fuc finalis impu'* - anno Ecclefic, nervus Ecclefiaftic» disciplinediflol- α^Τ* ■A?**? liciti», fii*ûus praebendarum fuarum concubivitur, & animas miferabiliter periclitari con* 1 nis fic fpuriis legatu in ultima voluntate, con­ tingit; Sacra hujus Concilii prëhabita delibe­ tra quas rigor Ecclefiafticus debet exerceri; quare fub anathematis vinculo prohibemus ne ratione, ftatuimus: ut nulla rerum perditio , de ccetero Clerici grati» anni abutentes, cum aut metus corporis, nifi legitime probatus , de rebus Ecclefic nullum poflint condor te- fubditi inobedientiam, mandatum Prxlati non ftamentum fruâus beneficiorum Ecclefiaftico- exequentis feu exequi non curantis, valeat excufare, adeo quod fi metus corporis, nonfimrum fpuriis, vel concubinis dimittant qui ve­ plici proprio juramento , fed legitimis coram ro contra hanc inhibitionem venire pnefumpfetint, in fignum fu» perditionis , Ecclefiaftica eo, a quo mandatum fubditus recepit, oftenfus fuerit documentis , nihilominus loco ce­ careant fepoltura, fic quibus taliter fruâus le­ gantur, careant ipfo jureiaui autem teftameodet , ne notam tranfgreflionis incurrere videa· tum tale, poft mortem deiunâi , manutenere B>tur; in his autem, que in non faciendo convolunt, fic per quorum manus perfonis illis fiflunt, utpote dum mandatur «m camNnraicare fruâus prxbcndc fuerint miniflrati excommu­ excoimwiicetir, aaa celcbrsre corsue interdicit, nicationis mucrone percellantur, ac alia ejufmodi, nullus omnino œc rerum nec corporum, quocumque modo probatus me­ ΧΠ. Dc Clerico excornmnniceto. tus excufet, cum pro nullo metu quis debeat peccatum mortale committere , quod ex inobedienria infurgere, Sanûorum Patrum aucto­ Cum feriptum fit in lege Domini, quod quicnmque non obtemperaflet Sacerdotibus, is ritatibus comprobatur, extra caftra pofitus lapidabatur a populo, aut XIV, Dc crimine faffi. gladio cervtee iubjeâa expiabat contemptum , fic in primitiva Ecclefia inobedientes, ejeftide Ecclefia rapido ore daemonium trahebantur ; Qpia plerique Falfarii , literis apoftolicis ,& multi nomine Sacerdotes , cenfuram Ecclefic aliorum ______ _Prxlatorum ________ Teftimoniis __________ , _______ afferunt fe contemnentes excommunicari , vel fufpenfi a Cmunitos; hoc igitur decrevit Sanâum ConciPnelatis fuis exigentibus eorum culpis, fie imI ■’ hum ftatuendum ; ne (aies, qualicumque feri­ pta deferant, a Clericis, vel a quibufeumque memores, quod Epifcopis, fic Przlatisclavium | Coelorum fit collata poteftas attentare fibi in|perfonis Ecclefutflicis recipiantur in Ecclefiis, terdiâa minifleria non verentur; contra quos >vel in domo , nifi prius ipforum litter» per volumus rigorem Ecdefiafticutn exercere. StaI Dicrcefanum ipfum, ii ejus copia poflit habe­ tuimus igitur, ut tales fine fpe reftitutionis ab ri i , alioquin per Capitulum Ecclefic Cathedraofficiis deponantur, fic infames , ac deteflabilis examinate fiierinc diligenter, & nifi ipfius les faâi, de cetero ad beneficia Ecclefiaflica Epifeopi , vel capituli litteris teftimonialibus nullatenus admittantur, nifi per pœnitentiam fint muniti, & hoc ideo, quod per Sacerdo­ approbatam, fic converfationcm laudabilem Se­ tes fimplices non poteft de facili litterarum ve­ ritas , vel falfitas indagari ; fane queeumque dis Apoftolic» meruerint gratiam obtinere. perlona contra hanc formam tales ‘receperit, ipfo jure, ab officio & beneficio per trien­ XIII. De hit, eps vi, mctufvc ctttfs fiunt. nium fit lufpenfa, alia pcena nihilominus juxQuia Clerici, & Rcligiofi nonnulli non at­ ta fuperioris arbitrium punienda. tendentes quantum fit obedientix bonum,quod Illud quoque, prxfentis autoritate Concilii, hu:c capitulo duximus anneftendum, ut fi ta­ victimis antefertur, fic quod peccatum efl ariolandi nolle acquicfcere, ficfcelus idolatrix obe­ les fine didis literis teftimonialibus petitione* fuas prcfumpferint promovere, plebani Civita­ dite non velle amifliooem rerum fuarum, fic tum, & Villarum, & alii ad quos venerint, corporis vanum metum alleganti frequenter , ne cogantur mandatum ex Prxratorum, qui eos cum rebus eorum per fxculate judicium... cum profperitatis tempore multa dona, ficlau­ Rth “ neofis. His praefcntibus Rex verbi* gravillimi* de Ciflercienfes in co Monachi vitam fuflentarent. Alia quoque addita. Accepit Rex condi­ cafligatus, criminis venia donatu* efl ea lege, tiones , & 14. Kal. Novemb. Ilerdz folenni G monafterium Benefacianum, quod inDeriuùe montibus ante 20. annos poll captum Mo- czremonia piorum fecierati, templiique reddi­ tus eft. Ballwui hb. 4. .Wirce //. y.ir/re . rellam oppidum inchoatum, tardis incrementis /urgebat, magnis ipfe molibus, & cementis E.c^C ONCILIUM Append· Tum. XI- ARELATENSE 1 Anno MCCXLVI. 1 u. Idus Decembr. celebratum. Ujttr concilii anile, fared tjtuiem fciam , rx- B celtem alterim Arelatcafii tat tntmoria , nifi f/uperim bebetur ad MCL XXX1K babiti. H ^FRAGMENTUM An. mi Ex Mart. Anecd. UV. p. ι·4>. CJiciiii , mw t Ecclesia STA TUTORUM Nivirnensis, Anno 1146. editorum. Ex cbartario ecdtfi» tirscrncfii . r. ,- C fiones canonicorum, clericorum, feu fervien- w, Bibil tium ipforum qu*s inter Pafcha & Pentcco- *' na, ut quos fpe* de bono aut timor de ma­ re przfumpferit, tamquam cxcomn.unicatus ab <*s<■ ■ r _--lo futuro non excitat ad Icrvicium Deo de­ omnibus evitetur: quoufque fuper hoc iausfe""S l.lXHli1 eorum e quicent, & abfa/uiionem obtinuerit ab eo , qui‘. coru bitum exhibendum, faltem coerceat benefici bur te petu­ fubtraûio temporalis , auâoritate qua fungi­ ablolvendi habuerit facultatem . nia foluta expediebar r. mur duximus in/ungendum, ut qui circa feV. ftionem vel rdponforium , feu aliud per Sub eadem pena fimiliter inhibemus , ne feripturam tabule, aut per mandatum illius quando legitur biblia, fecundum ecclefir qui officium injungendi habebit, quod fibi m. ftrac ufum, clerici aliqui firu canonici merrejunâum fuerit, neglexerit adimplere , fit perna tnenta, (a) feu ligna aliena comburere'pre- W Maretemporali hujufmodi defeffum facientibus pu­ fumant : quod It prztnmfcrint, tamquam cx- £7·« «Μniatur, fit. ab ipto fine rehx.■1"» »1»· nofeitur inllituta , nifi :“,v:.............. ;Γ· Λfuper ·“- hoc infirmitate r abfolvt. "m V‘u . CaxriumV. corporali feu alia ratione probabili excufetur : V 1· Marrnaquam G folvere contradixerit, omnes quotidia­ Et ut clerici a laicis, non tantum fle mo. na* diftributiones amittat, quoufque ad arbi­ ribut, fed etiam habitu diftinguantur ; diftrltrium capituli contemtum hujufmodi curaverit âius inhibemus, ne canonici feu clerici de emendare. choro calu aliquo clericis indecentia deferant I I. indumenta , aut aliquis przdittorum parvis Et quia domus Det domus orationis efl , dumtaxat exceptis , per villam Nivcrnenfem Domino attcftante , fit fic non debet alus liti­ pixfumat fine veflimento de choro, aut cappa bus deputari, diflndius inhibemus nc in eccle­ incedere, νςΐ mantello. fia Niverncnfi merces aliqui aliquo die vel V I I. tempore vendantur, fit quicumque canonicus , Ad hxc quia , ficut audivimus, quidam vequemquam vendentem in eccletia merces inve­ ilrum miflas quandoque privata* in ipla majo­ nerit, eidem ejiciendi ab ecclefia venditorem ri ecclefia in mane audiunt in habim Leculacum mercibus concedimus potcilatcm. Eri, fic abfque veflimentis de choro contra om­ I I I. nem decentiam, fic ecclcfiz honeftatcm ? quam Item, quia Io fefto ftultorum, fcilicet Indiflri&e poiTumus inhibemus, ne quis canoni Docentium , & anni novi in ecclefia vcftra cu* icu clericus dc choro ab ortu dici quouf­ multa fiunt , ficut intelleximus, inbonefta , que hot a ferta fuerit decantata, & a pullatio­ fub pcena excommunicationis inhibemus diftrine nonz ufque poft finitum completorium fine ôe, dc talia fefta irriforia de cetero facere przhabitu de choro per ipfam ecclefiam tranfitum fumant , firmiter injungentes , ut ficut aliis facere audeant, aut in ipia aliquarem» immo­ diebus fokmnibus fervitium divinum faciatis ; rari , Quod fi quis przfumferit ,· fi canonicus ita m his feftis cum omni hoocftate fic devo­ cft, X. fulidos; fi clericus V. (olidos pro uno­ tione facere procuretis. quoque excedis fabricat ipfius ecdefiz fine re­ I V· laxatione aliqua folvere teneatur, fic quoufque Inhibemus etiam fub eadem pteoa uc prihujufmodi pcenam folverit rc&ori fabiicz a Ctncil. Gntral. Tom. XXIII. Z 1 per- M°N » & Pœn» ‘emporalis feu1 -EN pecuniaria magis metuitur quam zter. 7J5 STATUTA CENOMANENSIA gy perceptione anniverfariorum & omnium diftri-A tabile quid , five grave cuiquam imponere, —— butlonum ecclefic hac conilitutionc fe noverit qui omnes potius vellemus fbivere quam liga­ ANNO CHRISTI anno privatum. Quod fi quis in confuetudine duxe- re , concedimus quod fi quis veftrum occafiuoc CHRiSTl n, p^pne iubjaceat graviori. hujufmodi ftatutorum excommunicationis, lu..«· VIII. fpenfionis, feu interdidi fen tent iis noverit fe Item, licet illis qui beneficia pravis confe­ hgatum, poftquam fiuisfccerit & ea rrftimerit, runt & indignis, dive’i* pcensc a jure & ca­ que contra ftatuta vcftra prefumpferit ufurpanonibus infttgantut ; quia tamen in collatione re, per decanum, feu hebdomadarium eccleli· ab hujufmodi fimtentiis abfolvatur, quibus abbeneficiorum capitulum ipfum audivimus quam plurimum dcliqutllc, non fine falutis proprie fol vendi tales ex gratia concedimus faculta­ detrimento & 11 and alo plurimorum; fub ootetem. X. ftatione divini judicii, quanta diftriftionepofTuHaec autem ad prefens in ecclefia veflra or­ mus, vobis duximus injungendum , quatenus cum beneficia aliqua conferre habueritis, fuffi- dinavimus , & vobis injungimus obfervanda ; ad corrigenda & ordinanda alia procefluri , cum cientibus perfonis & honeftis eadem conferatis, & talibus etiam qux in ipfis beneficiis velint & B vacare poterimus & viderimus expedire . Davaleant perfonaliter refiderc. tum ” Bitur. IX. Kalcndas ”■■·*■· Julii t anno — Domini M. CC. XLVI. I X. Et quia intentionis noftre non eft, impor- η ANNO ANNO “T'C ONCIL1UM PRO COLONIENS E “T' B L I C T ΙΟΝ F Anno MccxLYII. celebratum E to Akbej Stadrufii in Chronico ktc lale/Cniam & feria quin quin-­ m celebravit fefto Michaelis.* or «d «a. 1x47· Papa Henricum Landgrata poll Michaelis Wil Ici mus frater Comitis nolviuni mortuum intelligent, Petrum Capacium landir a quibufifam Ep’li Ht· dotrs, qui capellanos noo habent in fuis clefiiis remanentes. PrsBcipirar at omnes veniant ad fynodum, parochiis, diligenter inquirant publice in cc*“ clefia, fi qui fint infirmi in parochia. Feria maxime curam animarum habentes; fic fi ine­ fubkquenti, feu antequam iter arripiant, eos vitabili neceffitate detenti fuerint, mittant cavifitem etiam non requifiti, & quicquid neccfpellanum fuum aut clericum loco flfi ; βζ in fe fuerit ad ialute.u an tnanim procurantes , eundo & redeundo bonefte ambulent, & honihilominus vihtattonem cotum............. quam ncfla querant hofpitia, & in cis circumfpeâ· fe D (a) Hüju» QxkiIu decreram iovetua ιη Οχκίΐίο Tartacon. aoal iji*. m STATUTA CENOMANENSIA. * 73« fy» fe habeant, ne flatus clericorum vertatur' in Aviliflimam fuftinuifte. Eumdctnquc ad inferos detccndiflc, ut animas fandorum a*'*® —-------opprobrium populo ft cosuemtum , & qui ex ’in anima “ J ibidem detentas educeret; 4 io corpore jacuifANNO caufa rcmaaifertt, eam dtcano, ft decanus epiC^“TI fcopo Audeat intimare. fe in fepukro ; & eumdem io eadem carne ’ * Praecipitur factrdotibt* fob perna fufpeofioglorificat a tenia die a mortuis refurrexifle t per nis, quod a tempore pulfationis fynodi, omni quem nos omnes in came quam gerimus, relurgemus; boni in came glorificate, mali in occafiooe noftpouta, jejuni & induti fuperpeiliciis, & ftola cum libro fynodati majorem cc. carne corrupta.- undeApoftolus: Omrntptiicm nfnr^ntnn, fed mm sMMrc imatatabimnr. Et clefiam vel locum fynodi intrare feftinent : ceteri autem perfonatum habentes vel vica­ eumdem quadrageiimo die ad ceelos alcendiffe, ft auinquagefimo Spiritum fenftum Apo­ rium, fuperpclliciis lanium, & abbates cappi.t ftolis , ucut prcdixemt, mififlê. Et eumdem fint induti. venturum ad judicium, & redditurum unicui que fecundum opera fua, bonis vitam «ternam, Incipit prima part. malis autem ignem «ternum, qui paratus eft Dc Trinitate. De Incarnatione. De facra-B diabolo & angelis ejiu. mentis, feilicet de baptifmate cum particulis Dt baptijme. fuis. De confirmatione. De pernitentia cum particulis fuis. De facramento liraris eunt par­ De baptifmo docere debent presbyteri, quod ticulis fuis. De conjugio cum luis particulis. Dc extrema unâionc. De ordinibus. Ne ve­ in ferramento baptifmi confiftit faIus omnium ; nalia proftituantur ecclefi* /aeramenta. De in fufeeptionc baptifmi confiftit falus puero­ rum, quia fine baptifmo non falvantur. Qui leptem vitiis capitalibus. Deiobriecate. De je­ juniis. Dc feriis vero habent ufum liberi arbitrii, in propofito & ardenti voluntate fufeipiendi illud , ad hoc laborando quantum in fe eft, fine fufeeptione Dr Trinitate falvari pofliint adulti. In fide Trinitatis & Incarnationis ft feptem Baptifmus cum omni reverentia & hono­ facramentorum, & in feptem operibus mifere celebretur, & cum magna cautela, maxime ricordiz, que feptem vitiis capitalibus oppo in diftinâa prolatione verborum, in quibus fenuntur, populum tam majorem quam mino- C virtus facramenti confiftit, feilicet : rem facerdotes ftudeant inftrucre diligenter. ptizo tc in wmiiu Patrii, Ü Filii, b Spiri­ Dc Trinitate docere tenentur ad minus, quod tu Sanfli. jfnen . Et in Romano tub hac for­ ma doceant presbyteri frequenter laicos debere Pater & Filius & Spiritus fandus funt tres per­ forat; & i Itat tres perfone funt unus Deus, & pueros baptizare, etiam patrem & matrem una perfona non eft alia. pueri in furr.ma neceflitate. Laici tamen pue­ Dicatur autem fatpe laicis, ut citra iftum ro non imponant nomen . Forma autem ver. vel alios articulos fidei, aut citra facramenborum prcJifta ab eo qui baptizat integre, or­ dinate, continue, fine interpolitione aliqua pro­ ta non quaerant rationem, vel quomodo, vel quare ita fit ; quia fit ; quia tanta eft fubtiliferatur. Interrogetur autem laicus, qui pue­ tas fidei, quod ea que fubfunt fidei, non pofrum baptizavtr, diligenter a faeerdote, quid dixerit, quid fecerit; & fi invenerit cum modo funt intdicdu comprehendi, nec expedit: quia fides non habet meritum, cum humana ratio debito baptixaflê, allato puero ad ecclefi* fo­ Ïrobet experimentum. Credant igitur omnia res, nomen ei imponatur & fuppleatur quod rmiter ______________ fine hcfttaiiooe, catholt- _ deeft, pabulum falis benedi&i, ft aurium lini______ , ,quascumque ______ __________ ca fide* atterit, quamvis non intelligent, mi-Diio cum faliva: exorcifrai tamen fuperpuerum jorem fidem adhibentes teftibus fidei, quam non dicantur. Super fontes autem fiant omnia oculis carnis, qui poffunt decipi . Teflcs fidei qu* folent fieri, fola immerfione excepta. Si luat apoftoli, martyres, confeflores, virgines , vero dubium fuerit in qua forma verborum quorum plurimi pro teftimonio fidei diverfis puer fuerit baptizatus, item * facerdos omnia * t. i<~nun cruciatibus funt afflicti dt probati inventifunt, faciat, dum tamen immergens dicat : Si tn «m quia & ia vira eorum & poftea, propter co­ ti baptueatnr, cgt btptutt tt in nonrriu Patrii, &c. Er iftud ideo apponitur, ne baptifmus, ram tormenta, divina potentia mortuos fufcitavit, cascos illuminavit, contraâos erexit, qui feme! tantum recipi debet, videatur aliqua­ flt fanavit infinnoa. tenus iterari ; quod & de /aeramento confir­ mationis tenendum eft docendus. Ad elevan­ dum vero puerum de iacro fonte tres tantum Dt htmatitnt patriot recipiantur. Grca fidem Incarnationis docere debent presbyteri, ft maxime infirmos quando com­ Dt tt^finuiittu. mun icant, veri Dei Filium pro redemptione humani generis carnem afliimfifle m beata De confirmatione doceant facerdotes, quod fi digne recipiatur, in ea Spiritus fandus re­ Virgine, de carne ejusdem Virginis, non hu­ mana, fed fandi Spiritus operatione; & qui cipitur, in bono confirmans eum qui recipit, prius erat Deus tantum, fa&us eft in ea ve­ ft roborans contra diabolum & peccata. Jeju­ rus bumo & verus Deus: & eumdem de Virgi­ ni debent efle, & contriti de peccatis, & ea ne natum efle, virginitate integra manente in confiteri fi tempus habent, vd poftea quam conceptione, partu, nativitate ; unde, prophe­ cito poterint.* aliter enim indigne fufopiunt, ta, DrfcrnittjicKt pluvia invtliiu. Pluvia enim fi prius erant in mortali . defeendens in vellus, vel extrada a vellere, Sacerdotes feientes venturum epifeopum ad illud non corrumpit, fed mundius facit. Et dedicationem ecdefiarum vel cimiteriorum , eumdem confputum, alapis esefum, flagella­ citra ie ufquc ad duas leucas moneant popu­ lum fuum diligenter, etiam per hofpitu, fi tum fic multipliciter irrifum, in cruce mortem Ctvii. GtntTtL Tom. XXIII. Za 2 opus 737 STATUTA CENOMANENSIA. 738 8^ opus fuerit, ut omnes conveniant coram epi-Anude, vere fic aperte, fic dicat ei aliter non — —— valere. In confefisone fibi caveant facerdotes, anno —-/copo ad audiendum /ermonem, maxime qui confilio epifcopi indigent ; fic confirmandi ben- nç inquirant nomina perfossarum cum quibus CHR,STr llp511 dellos fecum defeiant latos, mundos fic fatis peccaverunt confitentes, fed circumflant tas tantum, que poflunt aggravare peccatum. Ca­ veat faccrdos omnis, ne verbo aut figno aut alio quovis modo prodat aliquatenus peccato­ rem, fed fi prndentiori confilioindiguerit, ab­ Dt pernitenti*. fque ulla expreflione perione caute requirat, quoniam qui peccatum in pœnitentiali judicio De pernitentia, qux confiait in contritio­ fibi deteâum prsiumferit revelare, eum non ne, confeflione fit latisfaflione, doceant iacerfolum a facerdotali officio decrevimus depo­ dotes, quod ficut puero non ell falus fine banendum , verum etiam ad agendam perpetuam ptifmo, ita adulto, qui fœdus bapttfmi viola­ pœnitentiam io arfto mooaftcxio detruden­ vit, non cft falus fine pernitentia ad minus dum . contritionis. In propofito fic ardenti voluntateB E" concilio generali. Quia per experientiam confcflionis & fatisfaâionis falvari poflunt certam ---------- ----------------------—:----------- — —;— didicimus pro t fornicatione, vel· etiam adulti: fed vera pœniientia liberat hominem a pro majoribus peccatis fere nullam vel mini­ diabolo, mundtficat a peccato, fic reconciliat mam pœnitentiam pernitentibus injungi a fa* Deo. cerdotibus ignorantibus Icu negligentibus cano­ Prxcipitur quod facerdotes epifeopo vel pœnica inftituta, prarctpimus quod facerdotes Au­ nitentiariis fuis femcl fimiliter in anno confi­ deant inquirere diligenter fit peccata ufitatafic teantur : permittit fic epilcopus quod poflint ufitatas circumflamus peccati maxime gul·, interim aliis facerdotibus confiteri. luxuri· fit cupiditatis, quibus genus humanum Clerici antequam ordines recipiant, epifeo­ corrumpitur frequentius fic foedatur. po vel pcenitenttariis diferetis confiteantur, ne forte per fimplicitatem confefloris irretiti irre­ Dt vit it gnlet. gularitate ordinentur. Thttdorttt . Sacerdos autem quilibet ii in­ Vitium autem gula io excelfu juxta potum ebrietur pci ignorantiam, feptem dies pani­ attenditur, quod maxime fit in quinque. In­ quirant igitur a pœnitente utrum aliquando teat in pane fic aqua: fi per ncgligcntiam,Cquirant quindecim dies: fi per contemptum, quadra- cxceflum . , querendo cibo· nimium lumfecerit ginta dies; fi diaconus, triginta dies paniteat. tuofos vel nimium delicatos, ficut dives qui Reliqui clerici miniftri juxta ordinem fui fa- epulabatur quotidie fplendide, fic Judaei qui ccrdotis puniantur judicio. carnes in deferto concupierunt. Item , utrum Bti*. Si quis vero es die qua cuchariftiatn peccaverunt nimia ciborum fic vilium fumtiofumlit, per voracitatem aut ebrietatem vomi­ ne, ficut Sodomite, quorum peccatum fuit ex tum fecerit, gravius puniatur. abudantia panis. Item, utrum fumendo con­ Tieodorta. Si quis in evangelio, vel pfalvivio aviditate, ficut Efau . Item, utrum cum terio, vel rebus alts furia vel deperdita in­ nimio apparatu, ficut filiiHeli. Item, utrum quirere prxfumfcrit, quadraginta dies pani­ ante horam, ficut Jonathas: quod fi fecerit, teat . moneatur a talibus abftinere, fic ut curare con­ Ex concilio gtnirali. Doceatur maxime ante traria contrariis Audeat diligenter. Hi liquident quadragelimam, quod omnis utriulque fexus funt facellites Nabuzardan, qui interpretatur fidelis, poftquam ad annos difcretiunis perve­ princeps cocorum, qui Jerufalem, ideft fidenerit, a principio quadragelimx, vel etiam an- D iem animam funditus dcftruxerunt. te, omnia peccata fua fideliter confiteatur, Bed* · Inquiratur utrum pœnitens aliqnando fili em femcl in anno, proprio faccrdoti, fic ebriatus fuerit, fic (i per ebrietatem vomitum injunâam fibi pœnitentiam lludeat, pro viri­ fecerit, tres dies poenitere debet fine carne, bus adimplere. Si quis autem alieno iacerdoti vino fic camilla. Si autem fine vomitu fuit jufta de caula fua voluerit confiteri peccata, ebrius, pro fingulis ebrietatibus qu· turbant licentiam prius poftulet fic obtineat a proprio flatum mentis, folent aliqui etiam periti inju­ facerdote, cum aliter ille non poflit cum ini­ re injungere fingula ad minus jejunia in pane vere vel ligare . Sacerdos autem iit cautus fic fic aqua, etiam privatis perfonis. dilcretus , ut more periti medici iuperintundac fkda. Si quis per nequitiam alium inebria­ vinum fic oleum vulneribus fauciati, diligenter verit; quadraginta dia paniteat; quod fi ex inquirens fic peccatoris circumflandas fic pec­ confuetudine habeat, communione privetur, donec digne perniteat fit emendare promittat. cati . Qui cogit hominem ut inebrietur humanitatis Dt conf'fiant & ponitentit. gratia, acerrime puniatur vel corrigatur, fic Eieptem dies perniteat. Ad audiendam corrfeflionem eminentem lo­ cum eligant facerdotes, ut communiter pofDt peccato Ixxitrût. fint videri; nec in locis abditis extraecclefiam Circa peccatum luxurie quaeratur utrum per­ recipiant confetfiones, nec diaconis commit­ tant aliquorum conicfliona, etiam parvulo­ nitens acceflerit ad pregnantes, mulieres, feu rum . viduas vel alias , fic queratur numerus illarum In confeflione habeat facerdos vultum hu­ cum quibus peccavit; finefeiat numerum, fat­ milem fit oculos in terram, ne indiferete vel tens cflimationem dicat quam credit. Quera­ frequentius refpiciat faciem confitentis, maxi­ tur etiam de vicibus, fic quanto tempore in pec­ me mulieris, & patienter audiat quod dixerit cato fuerit, fic quo loco, facro videlicet vel in fpiritu lenitatis, & ei pro pofle fuo pluri­ non facro; puta in eeclefia vel in cimiterio. mis modis perfuadeat, ut confiteatur integre, Dc periona utrum faccrdos, diaconus, fubdiaconus. longos. In craftino vero presbyteri veniant, populos cruce pracedcnte, fic tunc celebrent lumino mane. 739 STATUTA CENOMANENSIA. 740 nus, vel monachus. De tempore, utrum in A relinquat, fit res fuas pauperibus tradat, fic- ■ · fokmniratibus praxipuis: quod fi fecerit, bone- cooverfa io monafterio , Deo ufque ad mor▲MNO ftum videtur ut in vigiliis fautorum fetorum tem ferviat. Cum autem per fragilitatem ie- CMK,STr CHRIST! que violavit, jejunet omnibus diebus vit* fu· xus valeat ?nimo ·"* rigor ille *”* non ···*·· *·*ί"*Λ obfervari, ·»♦»· in pane fit aqua, vel faltem redimat compe­ provideant facerdotes quibus talea confefls tenter. funt, ut vino correptionis oleum diferete miSi folutus laicus cum fohna concubuerit, fericordix conjungentes, fic temperent ptrnitres annos perniteat fecundum canonum rigo­ tentiam, ne immenfitate ponderis pernitentes rem, fecunda, quarta fit fexta feriis, cibis je­ obruantur; neque pro relaxatione indebita igni junando communibus; fi cum vidua, quatuor purgatorio cnadeliflune relinquantur. Nobis au­ annos. Sed quia fragilitas noftri corporis tan­ tem videtur tutum eflê, ut tales quamdiu vi­ ti rigoris non patitur numere ccnfuram, hu­ xerint , arftje debeant poenitentia lubjaccre. SI jus pcenam commutent ve! temperent facerdo­ autem conjugata fuerit, gravius eft peccatum , tes in orationibus vel eleemofynis, vel aliis fe- & gravius D___ _ puniendum; non jugum matrimonii tisfeftionibus, quando fic prout viderint expe- impediret, dire: fic quando fxpius fic negligentius eapec-B cata commiferit, tanto majus tempus addatur ,* De ixteflu naturali & regulari. fic modus pcenitmntic fecundum hoc modera­ Queratur fi ad confenguincas fnas xcccfTe» men intelligatur in omnibus poenitentiis pro quocumque crimine imponendis. rit vd uxorcs confanguineorum fuorum, vel De proflantibus pernitenti periculum oftenad cognitas ab cis , 6c in quo gradu, proximo datur. Semper enim forte conjugata vel mo­ videlicet vcl remoto, fic dc aliis ut fupra: flC niales rei a parentibus eorum cognite, vel letales ad epifeopum mitti debent. Item, que­ profis fxpius fe fupponunt ; per quod acceden­ ratur fi mulierem indebito modo cognoverint, tes ad eas incurrunt fxpius morbum lepre. Si & fi cognoverint, queratur quomodo fic quo­ aliquis ad tales acceflerit, maxime ignotss, ties, fice. Quaeratur fi io puerperio, fi tem­ tutum eft à infligere pcenam pro adulterio pore menflruorum, quod in lege prohibetur, imponendam. mulierem cognoverint.- eft enim periculum corporale patris & matris, .fcilicet periculum, De adulteria. elephantiae, menflruorum tempore commifceC ri : eft & prolis periculum, quia cx corrupto Queratur utrum ad conjugatas acceflerit, fetntnfi corruptus nafeitur fexus, & femper fe­ re, ut atterunt pbyfici, vel gibbofus ve! con* cum quot, quo Joco, quo tempore. Si con­ jugatus folutam cognoverit, ille feptem annis traftus, vel hujufmodi. poeniteat, quia fetos conjugii violavit, fitillis quinque, fecunda fit tjuarta fit fexta fena jeju­ Ex Rmaaa fxnilnfiali. net , habito moderamine pernotato. Si autem conjugatus conjugatam cognoverit, cum con­ Si quis cum muliere io puerperio concubue­ fiet majus efle peccatum, major fit pcenilen- rit , decem dies pmniteat in pane, fic aqua. tia injugatur. Eadem poenitentia poteft ei injungi qui modo indebito uxore fua utitur.- in ufit etiam natu­ De defloraiine virginum. rali eadem poena poteft ei injungi, qui fc ten­ ter ad mulierem menftruatam accedit. Mulier Queratur de virginibus defloratis; quot au­ vero fi viro volenti accedere ad eam non reve­ tem defloravit, tot debet maritare fi poteft, laverit morbum fuum, eamdem poenitentiam vel alias pauperes muliera loco earum, velDfubeat.-fic fi revelaverit, fic vir'nihilominus faltem ipias corruptas, fi indigeant, fuftentaaccedent ad eam, mulier minus eft in culpa. re, vel ingreffum religionis, fi voluerint, pro­ Item, quaeratur fi ad mulierem praegnan­ curare, injunfia pernitenti nihilominus poeni­ tem accaflerit, & utrum mulier cognita abor­ tentia , qux pro fimplici fornicatione eft fstivum fecerit, fic tunc fi ob iftam caufam pius annotata : fin autem, quia eis viam ape­ evenerit, ad epifeopum tranfmittatur. ruerit ad peccandum timeat quod omnibus Item, queratur fi cum mulieribus tantum pec­ peccatis qus ille per camis lubrica perpetra­ cavit: fi dicat cum alio fc peccaflc queratur bunt, communicabit. cum qua re, & de aliis circumflantur ut fupra. De fan&mmialihu. De polluStxte tiodhtrxa. Operatur fi cum fan&monialibus peccave­ rit , fic eodem modo ut fupra.- quod fi fece­ rit ad epifeopum debet mitti. Queratttr utrum dormiendo aliquando con­ tigit ei pollutio: quod fi ex ebrietate Vel pre­ cedent! cogitatione illicita evenerit, magis eft E timendum. De inceilu fpiritxali. Dt peeato mollitiei. Mulierem qus a proprio facerdote cognita eft, vel ab alio qui ejus confelfiooem audivit, vel eam baptizavit, propter enormitatem crimi­ nis , maxime fi fcandalum inde fuerit, ad epi­ feopum efle mittendam. Sed vokotes in hac parte linguas compefeere detratorum, qui for­ te dicerent nos iftud injungere in gravamen fic odium lacet dotum, pernam injungendam volu­ mus facetdoribus declarare. Fcemina foluta qus cum fpirituali fornicata inerit, omnia de- Queratur utrum pollutio ei contigerit etiam vigilando per fe folum,- fi dixerit uc, quera­ tur utrum ei placuerit,- fit fi hoc, queratur utrum aliquid fecerit, per quod hujufmodi pollutio compleretur. Si dicat fic, queratur quid fecerit fic quomodo. Cum autem peccatum mollitiei adulterium vincat, confidimus quod cum feptem annis pceniientie, finguII* feptimanis finguls difeipiins injungantur. Icm, 741 C9* ··«». STATUTA CENOMANENSIA. Item , qusratur utrura mulierem laicise •fpexit , concupivit, traâavit, ofeulatus fit, tuna fecundum canona, fi quit lingua lafeivus tuent, triduana à pernitentia uqungatur , Si quis obtreâavit peftus pueli* vel turpitu­ dinem , fi lakus fit, ira dia paniteet : fi cJericua vel diaconus, fi monachus vel lacerdos, a divino officio fulpenfus viginti dies pemitcat. Scriptum eft enim, uryw ttttgrù vtl tktreilavtns ptfliti vel turpitetdiaM Jeerm- naraav. 74» ro grave fit damnum, & hefor non pofic folvere, debet petere veniam perfooaliter a dam­ ANNO CHRISTI nificato, fi audeat; alioquin hoc faciat aliquo «»«»· bono viro mediante, nemine nominato, fleipfe fatisfaciat jejuniis & orationibus fit corpo­ ralibus difciplints, habens in propofito, quod omnia reftituet, fi ad fortunam venerit pin­ guiorem, Dt t» afiaw deama cmfaft. Item, quaeratur utrum aliquando pro ali· Queratur fi alieno damno confenfit, vel quo follicttavit vel peccato alterius confenfit, (implicitate vel negligentia, non impediens I·confilium, auxilium vel confenium impehdit ; dentetn cum poflet, vel Indendum non prae­ utrum coniungatam vel aliam, utrum pro conmuniens. Quod fi fecerit, difttnguendus; eft ~ ' jugato alio, quomodo fit quando, ut fupra.Bquod fi· confenfit tantum, non videtur teneri Sollicitatores mulierum pro alio, five confen- ad reftitutionem damni ; fed -- ad fatisfaftionem tienies peccato aliorum, fecundum quod ma­ Snitenric pfo negligentia; inducat tamen be­ gis vel minus peccaverint puniantur : fic quan­ em prout poterit ad latisfaciendum leio. doque non minus peccant quam ilii qui pec> Si vero praebuerit confilium vel auxilium vel catum operantur, favorem in damnum alterius, vel partem ha­ buerit , damnum tenetur reftituere in foil, ^«cwode rovavusfendi /ia/ pueeitettitt dum, nifi quantum noverit ab aliis efle fo­ centra peccatum canur, tarum , Item , queratur utrum illi qui injufte rem Contra peccatum carnis folent muniri perni­ fuam delinebat damnum intulerit : quod fi fetentes fic, ut dicat ei facerdos temper labo­ cerit, fi aequale fuerit, poterit fiiftineri, dc ra, fit cogna vitare malam locietatem fic op­ dolo tamen pceniteat ; fi majus eft, quod fuportunitatem peccandi, quod eft vitare loca pereft reddat, fic pertonas cum quibus vel per quas pec­ Item, queratur utrum ille ftupri caufa alicare poifumit* vçl fplcmus, ftw Γ eifc feut k Cquid habuerit ab conjugari,- fit u hoc, mari­ larm. to reddat; fi a pertona religiofa, ecclefic fus reddat ; fi ab ancilla de rebus domini fui, ip­ Dt fortilegiij. fi domino eft reddendum. Diligenter attendar facerdos, cujus officii fit pœnitens; nam fi Queratur utrum (brtilegia fecerit: quod fi mercator vendens vel emens ad menfuram, fccerii, dc facramentis ecclefias vel daemoni­ prohibendus eft ne habeat pondus & pondus, bus immolans vel datmonia invocans, ad epi­ menfuram dt menfuram ; & fi habuerit, vel feopum mittatur. St peccaverit ad fafcicum, falfo menfuraverit, tenetur reftituere, fi fciat vel qualefeumque precantationcs fecerit : excep­ quibus. Similiter de omni male acquifitoreftito tymbolo fit oratione dominica, vel alia tutio facienda eft, ut di&um eft. Si autem oratione canonica, fit qui cantat, & cui can­ nefeiat quibus propter minutias multas fatisfa­ tatur , tres quadragefimas pœoiteat. ciat ecclefic vel ecclefiafticis , quorum illos credit parochiam», vel pauperibus tamen ad Dt cupiditate, & ftomedo, Ü confilium ecclcfi*. Similiter de aliis officis fac/sade rditlntta. Dciendum eft luo modo. Thedenu. Si quis per neceffitatem furatus Qu^r^tur a pcenitente utrum habuerit rem fuerit pecus vel cibaria per famem, vel veftes alienam in/ufte , videlicet per furtum, ra­ per nuditatem pœoiteat hebdomadas tres.· fi pinam , ufuram : & fi hoc, caveat facerdos ne reddiderit, non cogatur jejunare. Si quis for­ roiflas vel eleemoiynas pro reftitutiooe injunium capitale commiferit, videlicet quadrupe­ Î;at. Eft enim regula, quod non nifi domino dia tulerit, vel capfas effregerit, feptem an­ acienda eft reftitutio, fi dc facili poflit inve­ nos pceniteat fecundum canona; & quod fu­ niri . Ad hoc ut fur vel raptor poflit abfolvi, ratum eft reddat. Si vero de minoribus fe­ mortuovel non invento vero domino, rettime! aut bis furtum fecerit reddat quod tulit, tuendum eft proximioribus pcrfoois, ut uxori, & unum annum pœoiteat. quod juftum fuerit, vel filiis, vel patri, vel matri, & illis prccipue qui conftituti funt QvmmJs familia afararii peffit uti otide haeredes teftamenti, fi qui funt, vel eis qui avptifitii. ab inteftaio fuccedunt. Si vero verus domidus eft, vel non poflit inveniri cui debeat B Dicendum cfl filiis feneratorum dt omnium retinui tunc demum ad confilium ecclcfi* eroganda font pro illis qui jus in rebus male habitis habuerunt ; qu^d dt fimilitcr dc inventis faciendum eft. Non autem iufficit circa male habita reftitutio tola, led condigna injungi debet pernitentia pro peccato . Quando certus ell verus dominus dt inventus, injungendum eft idoli ut ei fi poteft iatirfaciat immediate, fi audeat revelare ; fin au­ tem, mediante tacerdote vel alio bono viro, nemine nominato; vel compcnlct 1st for per fervitis qu* potent animo reftitucndi. Si ve- raptorum, quod de hujuimodi arftiflimedebent vivere prout poflunt, & reddere damnificatus, etiam iofciis dominis : dc fi pinguior cis obve­ nerit fortuna, reddere debent etiam dc-ptoprfo quantum poflunt & ad eos pervenerit. Confr­ iatur militibus quod largas eleemofynas & fpontaneas faciant , veftiendo paupera , ecclefiis conferendo; quod fanâtus videretur, fi damnitur vel potius redderetur. Item, queratur utrum pro cupiditate aliqua peccaverit, vel fidem vio­ laverit , ve) ecclefiam vel cimiterium ; quod fi hoc, ad epifeopum mittatur. De STATUTA CENOMANENS1A . 741 ANNO CMRKTI 744 A eft inquirenda peccatorum confetao, non par——-— nitentia injungenda eft ; tamcu ei* intimandum ,· anno ut convertantur dt dolcant de peccatis iuisuni rerfis A fingulis , non lanium tin ore ponat ’ i (heatur utram cx in alicui conviciatus fient, vel fa triftitiam mentis inciderit, qua mortem operarer aeternam, vd aliquem odio habuerit: quod fi fecerit, moneatur diligenter quam peccando meruerunt; fed quia Deum Pa­ trem flt creatorem dt redemtorem fuum otfendere prafumferunt. Inducantur tamen infirmi m acerbitates acritudinis quas foftinent, qua fi flagella pii patris , quamdiu ei placuerit, rum gaudio collerarc laborent. Si autem convalue­ rint , ftatim ad facerdotem accedant, ut tunc eis pceaitentia competens injungatur. M deponat rancorem. Debita vero vel quere­ lam non tenetur remittere ; fed petere poteft pacato animo coram judice. B» mala Baimtgafi. Si quis alium per iram pcrcufferit dc fanguinem efluderit ; fi laiginta. Illi autem qui gradum habuerint fubli■niorem, amplius puniri debent; diaconus fex menfes, presbyter unum annum. B Pv fared·*. Quxratur utram per invidiam doJeat vel de­ luit de utilitate proximi» vel de ejus infortu­ nio Intus fuerit.* vel utram per invidiam ali­ cui detraxerit, dt maxime ei qui prneft . Si quis detraxerit ei qui praccû, feptem dies penniteat. Dr «rdfa Dt Ht aittndi fiat λΛ tfifitpta. Sacerdotes ta confedione majora majoribus refervantes, mittant ad epifeopum ponitentes dc homicidio, dc perjurio feu fide mentita . Itonjte injeftione manuum in patentes, five in clericos vd quofeumque religiofas. Item dc incendio de fimonia. Item litterarum falfitate. Item de inceflu tam naturali quam legali dc fpirituaii, videlicet qui confanguinram foam co/^ gnovit, dc coofengumeam uxoris, vd confani- Ç guioei uxorem, dc qui cognovit filiamfpiritualem, fcilicet filiolam, vd ; qui ejus confetao nem audivit. Item de lapfu carnis cum mo Dialibus. Item de violatione cimiteriorum vel _____ ________________________________________ ecclefiarum. Itcmdeharefi: itemdefehifmate: item de fortilegiis faâis de ficramentisecclefic Qusratur utrum penitent otiofus fuerit in bis qua pertinent ad falutem, id eft négligeas & indevotus; fle talis timeat illamfententiam:Cdc omnes etiam qui ad hoc confilium vel auΛίΜδη ima f» ftu Dti fait asligmrr . xilium prssftiterunt. Irem mittendi funt ad epi­ feopum qui abortivum coeundo vel alio modo facere prafumferant, & qui ad hoc confilium D» parastata, pwd fit ptrtMi/. vel auxilium impenderunt. Item clerici qui furSacerdos debet efle foUicitus , ut pernitentii tum commiferunt. Item clerici quocumque mo­ onus importabile non ponat, licet reciperepce- do irregulares faâi fint, qui bis fepetmiferunt nitens fit paratus: fed fic poenitentiam tempe­ baptixari, vel qui interfuerunt. Item, qui fine ret, ut a ftudio non cogatur ceflare feholaris, frima tonfara a iquem ordinem liiicepcrunt . tem, qui lufeipiendis ordinibus (altum fece­ a fabrica faber, ab agro agricola, vel altuslaboriotas ab opera licito dt competenti , ut a runt. Item, qui quocumque modo per fe vel cura domos feu familia ut eis providere non per alium homicidium perpetraverant , vel ju­ potat, nec curfor a curta, ut fequi dominum dicio fanguinis interfuerunt, & qui au&oricanon potat. Item vero pro peccato occulto poe­ tem, confilium vel auxilium, vel confenium nitentiam publicam non injungat, nec pecca­ in aliquo prabucrunt, unde mors hominis , vel tores occultos faciat publice poenitere. ' membrorum mutilatio lequerctur, five occsfio fuerit alloua, five caufa. Item , qui litteras Dr mrftufttaa pmittMianta. feribit didat aut legit, vel aliquod adminiculumpraftat ut aliquis mutiletur, vel occidatur. Sciendum eft quod omnibus qui exjufta cae­ Item clerici feu presbyteri qui in fufpenfione la viderentur non poffc fine magno gravamine vel exoommutucatiooe promoti font, vet divifrequenter m arfta dicta jejunare, poffant re­ ■ na celebraverant, Item, facerdos vel miniiler, demptiones vel compeniatioocsadhiberi perora­' cujus negligentia aliquid circa facramentum altiones, per eteemofyoas, vel per abftinontiamt taris inhooeftum quocumque modo evenerit, ad a carnibus vel pifeibus, per difeiplinas vel bu-• confilium epifeopt font mittendi. Quia quidam jufmodi fecundum flatum perfonaran^, v«l ani­ presbyteri, quos confeientia reatus accufat, ti­ mo, vel in quadragcfimalibus cibis .* propter mentes quod fi parochiam’ fui vd ipfi fratribus viam aut peregrinationes, facilius quam propter Praedicatoribus vd Minoribus coofeta fuerunt aliud eft relaxatio Indulgcnda vel commutatio.> peccata fua, fingentes mendaciter conrra ipfos Similiter propter faciet atem, non tamen quam· . .dicunt quod confeffiones confitcntium detegere libet; fed fi accedat nd menfem alienam, 'vel^nOo veremur, fab pana emendae vd alterius *7 aliquis ad foam, cui debet fe conformare , dc fi une gravi damno vel feandalo nequiverit evi­ tare, vel pro folemnltata dici, fi divinis inter­ fuerit . Confidimus & monemus ne facerdos miffas injungat confitenttaus: fed ut cupiditatis notam fugiat In bac pane, fraftus qui ex tali injunftioae folet facerdotibus provenire, confuiatur pauperibus erogare. avilGm» pana diftriftius, inhibemus ne diM fratres taper deteâione cooic£onum aude­ ant infamare. Peccata notoria, de quibus feandalum in po­ pulo generatur, decano fignificeni facerdotes , dt decanus arcbidiacooo vel epifeopo , nifi forte per eos fini fopita, timentes nc panam incurrant, fi per alios ad epifeopum fcandalum deferatur. S Dt Crttftffimr & paniintit iqfirnantm. Ab infirmis in mortis periculo cooflltutis pia Dt '···■ STATUTA CLNOMANENSIA. 745 Dt face amento altarii . ANNO CHmoT* 74« A canonem mifiie Qti pridie , tenentes hoftiam D1’ i'cremtn'° doceant facerdotcs , quod ex virtute verborum quz Dominus dixit in ccrna fuper panem & vinum , & ex virtu­ te ordinis facerdotaiis, five bonus five malus fit facerdos, cum debita materia contingit , quod per prolationem verborum fuper panem & vinum cum intentione conficiendi, ubi erat prius purus panis, efi verum corpus Chriftidc Virgine natum, in ernee paflum, addexteram Dei collocatum, impaftibile vero quale fuit in vita, fed glorificatum, quale eft in patria : & ubi erat prius purum vinum, eft verus Sanguis Chrifti qui dc latere ejus fluxit. Sub utraqueB forma t^men eft totus Chtiflus: quia nec vere corpus eft fine fanguine , nec vere fanguis fi­ ne corpore, nec corpus line anima, nec utrum­ que fine divinitate; & laeramenttim hoc eft cibus & rcfc&io auimz viventis per gratiam , & damnatio animat mortuas in peccato : quia qui manducat indigne , judicium fibi mandu­ — —— ncc elevent eam, lcd ante pcâus teneant donec dixerint, Hoc efi enim emptu meum, & CHRISTI elevatam tatndtu eam teneant, quod obomni­ bus pofitt videri, tunc pulfetur cam pana. Hoc autem diâum eit, ne purus panis adoretur a populo, fi ante prolationem verborum hoftia elevetur. Poft totalem vero fumtionem corpo­ ris dt fangutnis Domini, presbyter aliquantu­ lum ab expuendo abflineat; & fi abftinere non pofltt, in loco inundo hoc faciat, quod non poflbt conculcari. Dt pericnlit circa altarit factamentum. Si quid de fanguinc Chrifti ceciderit fupet corporale , fugenda eft pars intinâa, fit ipfum corporale panno aliquo involutum pro reliquiis eft fervandum. Si tupra pallam vel iuper ali­ quod facrum indumentum ceciderit, pars in­ tinâa fugatur, & poftea fcindatur, & confunta panno mundo fervetur pro reliquiis, ita ta­ men quod fuper pannum cedula contuatur , cat <5c bibit . continens ; fuper hoc linteamen ftilla cecidit facramenti. Si fupra aliquod commune veftiVt femei in die celebrare ftcfficit, mentutn ceciderit, pars intincta prius fcindatur & poft fugatur & comburatur, & cinis in Innocentius Papa . Nullus audeat bis in dt* facrario reponatur. Si aurem fuper lapidem , miflam celebrare, aut cum duplici introitu , , ., terram ceciderit, lingendus, tergendus lignum nifi m magna neceflitate, five corpore huma- & radendus eft locus ille , & pulvis in facrano prxfente in die folemni, vel quadragefima- Crio reponendus. Si autem de Corpore Chrifii li, & in die pafche ; quibus caiibus propter ncccifitatem bis poterit celebrare. Celebraturus aurem milTam fecundam, vinum perfufionis non fumat, fed miniftro bonam habenti confetentiam conferat ■ fuper pallam ceciderit vel aliquod aliud ornamentum, pars fuper quam ceciderit abluatur , & ablutio a facerdote fumatur,-vel ab alio bo­ nae confcienti*. Si vero fuper lapidem vel ter­ ram ceciderit, locus radatur, & pulvis in fa­ rrario reponatur. De bit qux circa /aeramentum alt Hcmardac. Si mufea vel arenea, vel aliquid tale jn ipfum calicem ceciderit, quod fine vo­ ru funt attendenda. mitu aliquando vel fine periculo corporis fumi poteft, fanguis fumatur, & iuperfufo vino ip­ Sacerdos vel minificr qui in akaris miniftrat fum quod cecidit abluatur, & ablutio a facer­ officio, diligenter attendat, ut ad conficiendam dote fumatur, vel ab alio bone confcientic ; euchariftiam ad milTam, & ad communicandos & poftea id quod cecidit in facrario comburainfirmos, formas panis quam pulchras, quam decentes, quam honeftas poterunt querere non tut, Quod fi fides ipfa illud quod cecidit fuomittat, ne per informitatem formarum aliorum θ mere quempiam fecerit. Deo gratias, . Sacerdotes die oâavo femper renovent facradevotio minuatur. Attendat igitur quod hoftia fit integra & integrum habeat circulum ; filquod menta euchariftiam & fontem benedidum, nc vinum non fit acetofuin , & quod aquam nou eorum vetuftate aliqui ad indevotionem move­ omittat. S· autem aquam omilerit, quando ad­ ri valeant . vertit, apponat eam fi fieri poteft finefeandaEx concilio Lateranenfi. Inhibetur presbyteris» lo. Si vero per negligentiam evenerit quod ne hoftias non facratas dent pueris, nifi loco panis bcnedi&i die Pafche , & tunc ftatim utan­ perlecto canone bt perada çoniecratione cor­ poris, nec vinum nec aqua reperiatur in cali­ tur , nec extra ecclefiam portent. ce, debet ftatim mtundi uuumque, & hoftia fic confecrata feorfum reverenter obfervetur ; De communione Pafeba. hoftia autem nova, fient fieri fo|et, ante cali­ cem apponatur , Cc reincipiatur canon miflz Doceant facerdotes populum, ut tales fe ex­ Te icitur: poft canonem vero prior hoftia ab hibere procurent, quod faltetn in die Pafch» ipfo lacerdote fumatur. Caveant facerdotcs nc digne communicare valeant & communicent , panis vel vinum remaneat fupra altare infra E Legitur enim in libro Numerorum, quod fi miflam, prseter ipia quz ab ipfo funt coofe quis mundus fuerit, & non fecerit Pafcha , cranda ; & fi quid forte remanferit, fecurius hoc eft non communicaverit, anima peribit da eft propter famam quorumdam confdcntiam , populo. Et fi hoc de mundo dicitur qui non ut ab ipio facerdote fumatur , vel ab alio aliquo communicat, multo fortius de immundo, qui mundam conicicntiam habente. Unde non eft tantum propter immunditiam fuam abftinerc turum huftiain eligere fuper pallam, quia pofdebet, quamdiu talis eft, & nullatenus com­ iet ibi aliqua fraefio remanere, quam aliquis municaturus . fatuus intelligeret confecratam. Quod autem ad illos qui iciunt confccrationem non fieri ni­ De comrmenione infirmorum. li communicetur intentio, non eft de talibus difputanJum . In ecclefiiis fuis dicant fzpe presbyteri, ut Pizopitur presbyteris, quod quando incipiunt quam cito viderint aliquem infirmari. presby­ te* 747 STATUTA CENOMANENSIA. 74® GT tcrum incontinenti ad audiendam infirmi con-Afaoïâa ecclefia poterit fuftinerc: hoc ramen non—— --— fcilioncm, tic ad communicandum advocare profiat tine praetentia facerdotis. Nunquam tamen anno confentiarat per verba de preien- CHRists ANNO curent; nec expe&ent nodem ad vocandum < . . contrahentes . CHRIS Π |i, donec fine ante fores ecclelife, quando depresbyterum , fi dc die contigerit aliquem in­ firmari . Ibet nuptialis beoediâio celebrari. Et commuSinguli facerdotes fingulos habeant calices , nicènt presbyteri in ecclefiis fuis illos , qui tantumdem fa&is, per verba de prxfcoin quibus communicentur infirmi, qui decori bannis | fint & mundi, ne immunditia horrorem indu­ ti ad invicem confentiunt, antequam heri de· benediâio nuptialis, nifi ex pcrmitfu epi­ cat infirmo, fed potius in eis infirmi devotio beat I excitetur. ifeopi fpectalirer concedatur alicui & cum caufa . Item, fi quid de corpore Ch'rifti in ore in­ Ex concilio gcntrnli. Cum pluries inihibitum firmi remanient, vel inde exierit, quod ab fuerit t ne perlons matrimonium contrahentes eo recipi non poflit , aliquam formam panis per verba de prefemi confentiant, antequam ad habens, ab ipfo facerdote convenienter debet benedi&ionetn nuptialem veniant ante portam confumi, vel comminutum in calice cum mo­ ecclcfix; titex iis conllitutionibus nullus aut radico vino alitui habenti bonam conicientiam BI rus fruûus hucufque provenerint; (latuimus dari. Si autem infirmus adeo fuerit coartatus, quod tam perfonx tie contrahentes, quam il­ quod fub magna forma corpus Domini recipe­ li qui ad hoc concilium pratftiterint dc auxi­ re non poiTit, lub minima forma detur ei ira lium, excommunicationis emendam folvere te­ calice imminutum, Λ cum modico vino irfir- neantur . mi flilletur in ore, maxime fi propter adftanDt kj^nii. Ex concilio gentrjli. tes timeatur, nc eis fine viatico decedere vi­ deatur infirmus. Videtur tutum, ut quilibet fa­ cerdos infirmum in extremis laborantem abClandeftina conjugia penitus inhibemus, prohi­ folvat de omnibus, quibus eum abfolvere potcll bent» ne quis facerdos talibus imereiTc przfuItem, cum prcsbvteros ad communicandum mat .· ac prsrcipimus , ut cum matrimonia tue. infirmos conttgerr evocari, omni dilatione Jc tint contrahenda, ea proponant presbyteri in occafione poftpofitis, ad cos accedant, & cor­ ecclefiis fuis competenter, videlicet per tres pus Chrifti cum magna reverentia & matur.ta­ dies dominicos vel fcilivos , fub pœna excomre deferant in pyxide idonea tie bene elauta ....... communicationis indicentes, ut qui f.iunt. kpropter cafum . nec ad hoc diaconos mittant ;C gitimum impedimentum, opponere non diffe­ ac eundo & redeundo frptem pfalmos petntrant vel omittant. Ipfi etiam presbyteri per fe tentiales vel (altem letaniam dicant . Mo­ nihilominus inveftigent, utrum aliquod impe­ neant etiam paroebianas, & diligenter indudimentum cbfiftat. Cum autem probabilis ap­ eant, ut cum presbyterum deferre contigerit paruerit conjcdura vel dubitatio contra carna­ corpus Chrifti, creatori fuo cum manuum junlem copulam contrahendam, contraibis impe­ âione tic genuum flexione dum tranfit, oran­ diatur exprefte, donec per epifeopum vel ejus tes devotius ftudeant inclinare . Eis fiquidem allocatorem, quid fuper eo fieri debeat, fue­ oui corde contrito presbyterum cum corpore rit dt (fi ni tum; ceteri autem dc talibus neccoChrifti devote duxerint tie reduxerint, decem gttofcere potiunt, nec judicare. Si quis vero dies dc condigna poenitentia mifericorditer re­ clandeftina matrimonia inire prStfumferit io laxamus, fic hoc volumus in ecclefia fiepius gradu prohibito, etiam ignoranter, foboles de publicari tali conjunâionc fufeepta prorius illegitima Ex concilio gcnornli . Statutum eft in conci­ cenfeatur, de parentum ignorantia nullum ha­ lio generali, fit diftriâe injunctum medicis cor____,__________ , _______ bitura fubfidium, cum illi _________________ taliter contrahentes,, porum, ut cum eos ad infirmos vocari conti-Dn6n expertes fcientiz, fed affeftatores igno­ gerit, ipfos ante omnia moneant & inducant, rantis videamur. Pari modo proles illegitima quod medicos advocent animarum, utpoftquam cenfeatur, fi ambo parentes impedimentum infirmo fuerit de fpirituali falute provilunj, ad fcientes legitimum, prati er omne interdiftum, corporalis medicins remedium falubrius proce­ id cft fi bannis in confpeclu ecclcfix faftis, datur. Si quis autem medicorum coaftitutionis contrahere przfuinfcrinr■. Sane parochralis iahujus trauigreflor extiterit, tamdiu ab ingreilu cerdos, qui conjunâiones prohibitas celebrare ecclefiz arceatur, quoufque fatisfecerit compe­ prxfumferit, aut quilibet presbyter etiam regu­ tenter . Ceterum cum amnqa corpore fit mul­ laris, qui eis przfumfctit interefle, per trien­ to potior, lub anathemate"'prohibetur, nequis nium ab officio fufpendatur, gravius punien­ medicorum pro corporali falute aliquid aegroto dus, fi culpae qualitas poftiilaverit. Eis etiam fuadeat , quod in animx periculum conver­ qui clam prziumierint copulari , licet in gra­ du concedo, condigna pœnitentia injungatur. tatur. Dc imf>edintt»:ii mttrimonii. Dt conjugio, E De facramento conjugii doceant facerdotes, quod omnis voluntaria feminis emiflio eft mor­ tale peccatum tam in mare quam in femina , nifi per legitimum matrimonium excufetur: led fides habet coitum inter marem & feminam legitimo conjugio excufari, fi tamen modo de­ bito mtfceantur. ^standa dtbtnt fieri fjxnfeht. Conjugii matrimonium affeâantes fidem lici­ te dare potiunt de matrimonio contrahendo, fi Cauci/. GentrnL Tom. XXIII. Copulam carnalem impediunt confanguinitas β( affinitas, difpar cultus, publice h-'■ne­ fiatis juftitia, votum folemne, coaûo, eiror perfonz, error conditionis, minor xtas, deli Λ a a jc- 74» STATUTA CENOMANENSIA. jecerit, noo effugiet ecdefiafticam ultionem. ------ ------ -Semper prohibeant facerdotes in nuptiis fub ANNO perna excommunicationis fortiJegia fieri: & al,, $ΓΙ ter cotyugum ad religionem non tranfeat aut * * recipiatur, nifi per epikopum. 7J° Dt fipte» vitii/ tefiixlib*/. tf eftri· bxt tvifrM». <^Π Suadeant facerdotes omnibus feptem princi­ palia vitia fugere, dt phifquam mortem time­ re temporalem, que folum corpus interimat , diâa vitia corpus & animam mittere in ge­ Prohibeant facerdotes, ne laici publicas te­ hennam, videlicet gulofitatem, luxuriam, va­ neant concubinas. Et qui poft admonitionem nam gloriam five fuperbiam...............Suadeant etiam operibus mifericordis inhcrerc, que trinam pndumlerit retinere, tam ipfe quam funt pafcere efurientem, potare fitientem . nu­ ipfa ab ingreffu ecclefis arceantur gravius pumendi per majores, fi perfeveraverint. dum veftire, hofpitem fuicipere, vifitare infir­ mum , confolari incarcerarum, fepelire mor» tuum; que teftatur Veritas in evangelio: qui Dt rxtrtait mEHate. Bifta facere neglexerint, venientes ad judicium De facramcnto extremae un&ionis doceant audient terribilem vocem.* Itt n*tltJi8i ή facerdotes, quod, ficut dixit beatus Jacobus, igntet ettnuan , a quo liberemur per Filium per eam venialia dimittuntur, & quandoque Dei. Arnen. alleviatur infirmus, quandoque etiam ad ve­ De fitgitadx prtvt jxrndi cenfuttndutt. ram contritionem, & sterni gaudii confiderationem per eam incitatur. Doceant facerdotes omnes boc facramentum debere recipere tam Item, cum blafpbcmias Redemtoris, que divites quam pauperes, feoes dc juvenes, ma­ plus abundant in noftris quam, alibi............. , xime poftquam decimum quartum annum com­ per ejus membra fingula tamquam porci, verifimile credi poftit ut plus igne facro noftri pleverint : & pofte licite iterari fine periculo operis conjugalis quoties infirmis metum con­ quam alii torreantur; ficquenter moneant fa­ tigerit imminere. Quando enim fuerit requificerdotes populum majorem flt minimum, fic tus facerdos, fanftum oleum honefte deferat, & maxime humiles ribaldos fit rhedarios, qui morbo illo frequentius invaduntur, a juramen­ cum reverentia illud 'impicat facramentum. ( tis hujufmodi dt perjuriis maxime penitus abftinere. Dt trdmibtu , Dt ctHcaiâùt. Dc facramcnto ordinis doceant, quodfacra­ Dt febrictete. mentum euchariftie non conficit quis nifi fa­ cerdos, nec confert quis facrum ordinem nifi Doceant populum facerdotes verbo & exem­ plo fobrie vivere, ab ebrietate & crapula ab. epifcopus, dc eam habent virtutem ordines, ftinere, invitationes fugere ad potandum: fir­ quam ecclefia profitetur. Cum quater in anno regulariter foleant or­ miter injungentes dominis tabernarum, ne in dines celebrari, fcilicet io jejuniis folemniter domibus fuis vel locis circumadjacentibus vici, norum fuotum vel aliorum de eadem parochia inftitutis, ftatuimus, dc perpetua ac peremtocaufa potationis ftudeant conventicula congre­ ria citatione diftrifle precipimus , ut omnes Mrochialem habentes ecclefiam, quamdiu non gari, oftendentes eis, quod potatio eft innu­ merabilium occ^fio peccatorum. Si quis au­ funt presbyteri, ad ordines faltem prxdiâis temporibus veniant fucceflive, ficque praeten­ ctem tertio admonitus, huic falubri ftatuto acquieficere noluerit, tam ipfe quam familia ejus tent idoneos dc habiles cum effeftu. Quod fi ab ingreflu ecclefix arceantur. Îjuis jam plene receptus ad ecclefiam, hzc non ecerit^ futuros ex tunc ecclefix lux reditus dc proventus ipfius ecclefix fus neceffitatibus ap­ Dt jejunii/ plicamus, & fuos in tantum efficimus, ut fine Precipiint facerdotes omnibus adultam «ta» ei penitus alieni, pœna nihilominus perjurii remanente per epifeopum infligeuda, nifi quis tem habentibus, inftituta jejunia obfervare, ut legitime fe doceat cxculatura, vel epifcopali jejunium quadragefimale , quatuor temporum , injuo&um licentia fpeciali. vigiliarum nativitatis Domini, sflumtionisbea­ ts Maris, B. Johannis Baptiftc, apoftolorum Λζ vtntlit prefiititMtxr eccltfi/t ftcromertt. Petri & Pauli, Matthci, Stmonts & Juds, B. Andres, B. Laurentii, vigilia Omnium-fanEx ctnciitt gntrxli . Cum vitium pullulare dorum, dc in tetania majori, fcilicet in fefto novimus avarius dc vitium fimonis, ut qui- _ S. Marci evangelifts, & in tribus diebus Rodam presbyteri ecclcfiaftica (aeramenta vende- *** gationum. Si qua detaxatis vigiliis die domi­ re videantur, confeftiooem, euchariftiam, benica evenerit, indicendum eft jejunium die (abbati precedent!. Sub pœna excommunica­ ned&ionem nuptialem, fepulturam fubditis de­ negando tacite vclcxprefle, quoufque fuper cootionis inhibeant facerdotes, maxime in tempofuctudinibus parochialibus , vel , debitis aliis re quadragefimz precedent!, ne quis in do. ad voluntatem eorum fibi fuerit fatisfaâum ; minio prima quadragefirns cames manduca­ re prefumat, nec aliquid aliud nifi ea qnibus fub pœna magos emends didridius inhibemus, ne cum fact amenta immineat exhibenda, an­ in quadragefima licite utuntur Catholici dc fi­ te (aeramentorum ipforum exibitionem plena­ deles. riam aliquid exigant a fubje&is, neque plegios petant; fed cum ea gratis exhibuerint, tunc De ferit/. ^ra parochial is fic alia confueta fic debita licite petant, & plegia accipiant, ficpaftioncifaciant, Pronuntiandum eft laici·, ut ici ant tempora prout jiilltiin fuerit, & viderint expédie. feriandi per annum, fcilicet omnem Domini­ cam ANNO 7ji STATUTA CENOMANENSIA. cam a vefpera ufque ad vefperam. Feriandi A diebus feftivis, ut alii videntes laborem & de-—— — ------— m: dies.* ----------*----· Do­ votiooem, glorificent Deum Patrem qui in ANNO vero per-----------tutat funt. ifti nativitatis cells eft. Dicant presbyteri, & abbates injun- Christi mini, S. Stephani, & Iohannis evangelifle, gant monachis qui funt in prioratibus, ut Innocentium, & Stlveftri; oftava Dxnini, quotidie dicant divinum officium, fi duo funt epiphania Domini, nativitas B. Mariae, An­ aut plures. Et fi foius eft aliquando mona­ nuntiatio, Purificatio, Aflumiio, diesparafeechus, officio facerdot is intereflé procuret: & ve, fanftum pafcha cum duobus fequentibus diebus, nativitas Jahnoms Baptiftn flt dccolla- fi aliter fecerit, dicar presbyter decano, & tio ejus, duodecim apoftoloram Petri fit Pau­ decanus cognita veritate fubtrahat eis portio­ li, Andrea:, Jacobi, Tbomn, Philippi & Ja­ nem, quam percipiunt in ecclefia, donec per cobi, Bartbolomeci, Matthaei, Simonis fit Ju­ nos vd officialem noftram fuper hoc fit pro. de, Laurentii, & pnecipue fanftorum Gcrvavifum. Presbyteri patochiales a fefto Remigii £i & Protafii, in quorum honore matrix cc-' de ooAe fiirgant, & fummo ad matutinas defia fundata eft : Michaelis ; dedicat» cujufmane tntflam celebrent ufque ad pafcha, ma­ xime in ecclefiis, in quibus adjacet parochia. libet oratorii; omnium fandorum, SS. ponti­ ficum Juliani, Martini, Nicolai, Maris Mag- iBnoram maxima multitudo, ut quo circa terre­ dalenes, & ills feftivitates quas fingularitcr na negotia funt intenti, ante ingreftum labo­ ris miffam pof&nt audire, fi voluerint. Nul­ presbyteri in fuis parochiis ab antiquo collau­ daverunt cum populo, qua; vicinis tantum lus antequam matutinas canonicas & primam ci reummorantibus indicandas funt, non genedixerit, mtflam celebrare pratfiunat aliqua neraliter omnibus. Reliquas vero feftivitates per ceflitate. annum non funt cogendi ad feriandum, fed Dt liirif ttckfitfttcit. monendi ut juxta morem antiquum obfervenr. Inhibeant presbyteri carnificibus in villis me­ Librum qui dicitur manuale habeant finguli diocribus, nc carnes lanient aut vendant die dominica a principio miflir ufque ad finem. presbyteri parochiales, ubi continetur ordo fer­ vidi, baptifmi, catcchifmi, extreme unâioms Dt txkMtint tVMgtlii. & hujufmodi, & libros alios, in quibus poflit competenter divinum officium tam diurnum Decernit fanda fynodus, ut a feptuagefima quam noâumum celebrari, Item, cum memufque ad oâavam pafcha, ab adventu ufque Cbra capiti fe debeant conformare, volumus & ad oâavam epiphania, nec non & jejuniis mandamus ut quilibet parochial is facerdos quatuor temporum , & letantis majoribus, & calendarium & ordinarium habeant Cenomanenfe, & in icitis & officiis fuis, & in aliis in diebus dominicis, fit in diebus rogationum, nifi de coocordia & pacificatione, nullus fuper quibus poterant, ufum matris ecclefia:ftudeaiW fanda evangefia jurare prefumat.* & in iis die­ obfervare. Item injungimus ut omnes paro­ bus non debent facerdotes reliquias laicis, chia les presbyteri librum habeant fyncdalem , exhibere, nec umquam pugilibus adjurandum, & in eo frequenter & follicite infpiciant fic Audeant diligenter, ut fuper officiis fuis more cum monomachia fecundum canones reprobe­ tur ; quibus etiam in ipfo duello fine pceni ten- debito exequendis, & in przceptis fynodalibus tia decedentibus negandum cimi teriumquod notitiam babtant pleniorem · & de excommunicatis volumus obfervari, & de quibuslibet mortuis in moruli. Dt truuntntii elttrh INCIPIT SECUNDA PARS. Linteamina altaris & veftimenta facerdotaD lia munda Cc nitida conferventurnimis enim abfurdum videtur in faens hujufmodi fordea lifrù tcticfaficii. Dt tnuuttmtii tittrii. Dt négligera, qtxc dedecent etiam in parochianis: ttütri êT tjtu tten^hrit. Dt frtfttuxuhxi. & cum lavanda fuerint, nonnifi per presbyte­ Dt ttlict rtPtntnd» . Dt ctifttdit thrifntttii, rum , vel diaconum, vel honcftam matronam, fttvi ftnSÎJ Ό rtli^xiant/x tccltfi*. De rebeu vel virginem, fine appofitione aliorum panno­ tctltfi* wv xJmxxmUi. Dt ctufit tttkfi*. Ht rum , prout, decuerit, abluantur. tttitfit tea ctnotteriwtt Dftrxtttefe vtJ Dr ctttcilit Cltxmtii ptfnt. Corporalia vero fetfeautitnt [ardtfcexi, frpe presbyter abluat, vel faltem diaconus in­ dutus fîtnerlicio, in vafe mundo ad hoc fpcDr devttitoe temtixat. ciaiiter deputato, & omnes ablutiones, fi fie­ ri poteft, in pifcioa reponamur, ve) ad minus Cum cor quaerat Deus non loquelam, five prima ; cetere in baptifterio. Munda femper cantent, five legant presbyteri, five ofalmos nabeant fecus altare manutergia, & ad minus orando proferant, in mente femper habeant tria, unum ad pritnam ablutionem, fecundum quod in cofpeftu Dei femper afliftentes, fuum E poft evangelium, tentum poft facramenti fufceptiooem, quartum pendeat in miffali, vel ft fibi commiflum gerunt negotium quod copotius in cervicali, ad tergendum os & naras ram eo poftulant, qui non exaudiret ora lo­ facerdotis, & frequentius abluantur. quendum, fi cogitationes alias evagentur, vel indigni fuerint poftulantes. Dt tltsri & tjtu miniftri/. Dr droNisur araariaw. Dr camocm forû. Dr De ranmfen fori». Diftridb pnecipitur, ut facerdotes divinum officium ooduraum pariter & diurnum diftinde & aperte, quantum Deus dederit, cele­ brent & devote. Honeftum etiam effet, quod dantes canonicas horas dicerent, maxime in Cttcd. Gtntrtl. Torn. XXIII. Precipitur quod in altari in quo tabula mo­ ta fuerit, vel enormiter fraâa , facerdos non celebret donec reconfolidetur altare, & iterum confecretur ; nec fuper lapidem portabilem ce­ lebretur fine capia. Ampulla: fdlicct vini & aqus pro minifterio altaris fint mundat, inte A a a 2 grx, STATUTA CENOMANENSIA. 7B 7/4 CSP gr*, vitree vel ftanne* , five argente*. Ad A ANNO De rteredextie rerm eec^fit. —11 "ablutionem manuum va» grandius deputetur. QiKKTT Provideant etiam facerdotes, quod pifcinashaPraecipitur faeerdotibus, ut cum rea ecclefix * beant juxta altaria decentes, mundas, ablutio­ nibus curium liberum exhibentes; nec fine ab aliquo capte violenter vel detente fuerint, moneant detentorem ut reddat vel recredat , coopertorio relinquantur. & facerdos vel decanus captionem recipiat, ni­ fi detentor coram officiali vd epifeopo pani­ Dc fttjitifuiu. bus affignet terminum competentem. Si vero Invenimus decem prxfationes fcquentes, in rccrcdere vd reddere noluerit, & de detentio­ facro catalogo tantummodo recipiendas, unam ne conftiterit, locus ih quo res ecclefix deti­ io pafcha que fic incipit, Te qcidm emi text- netur, interdiAo fappooatur, fi locus eft dc fert, aliam in afcenfionc, fcilicet ; jQv» pqf dominio detemtoris; alioquin compellat deten­ rtfxrrtfhmœ f»m\ tertiam in peotecoAe, torem per ccnfuram ecclefiafticam admonitione fcilicet Qù afiexdext fxper omtt celet; quar­ prsmifla. tam de trinitate fcilicet Çwr cm xxigcmte;3 quintam in feftis B. Maris, fcilicet. Et tt m De ecclxfitfiicit exriit. vexeretim B. Merit ; fextam io fertis Crucis, Nullus abbas vel ecclefiaflica perfooa de perfcilicet Çxi felxtem bmaxi gtxerit; feptimam de apoftolis, fcilicet Tt Dmixe fxppliciter ex·, fonalibus injuriis vel eleemotynis ecclefic faftis rare; oftavam, in nativitate Domini, fcilicet audeat litigare, nifi de contentu epilcopi, co­ Qiiij per ixcernati verbi ; nonam in epiphania ram judice fxculari . Ex coxctlit Txrottcufi . Quia exemtionibus five cctfionibus aibooum , Domini, fcilicet ^wr cm xxigexita : deci­ mam in quadragefima, fcilicet ctrpereti que in elufioncm fiecularis jurildhftionis fre­ jejuvt. quenter fiunt: multa folent fcandala proveni­ re, prohibemus dirtri&us ne de cetetofiat ceffio vel venditio aftionum, nifi ubi quis de ju­ Dt relict eppomde. re tenetur alii credere aâtoncs; & hoc praeci­ Calix port miflam panno mundiffimo invol­ pimus fiepius publicari. vatur , nec cum eo minirtri calicem intus tergant, fed alio ad hoc foecialiter deputato,C De imuaditie ecclefix. qui cum fatis decens non fuerit, vd vetuftatc Firmiter inhibetur, ne fupe'ilcâili» facerdoattritus, ia facrarto comburatur. fis propria feu aliena in ecclcfiiis admittantur, nifi propter hcftiles mcurfus, aut incendia re­ De cxfiedix & crifmetit cure. pentina, feu alias urgentes neceffitates ad eas Statuimus ut per omnes ecclefias fontes, oporteat refugium haberi; fic tamen, ut ne» ceflitate certante, ad loca priftina reportentur. oleum fandum fit eucharirtia fub fideli curtoItem, imagines vctuftatc deformate, linteami­ dia clavibus adhibitis conferventur, ut non poffit ad illa temeraria manus extendi. Si vero na facra vctuftate attrita facris ufibus inutilia comburantur in loco mundo, dc pulvis juxta is ad quem fpeclat curtodia , ea incaute relique­ parietem ccclefi* recondatur, qui portet intuennt, tribus menfibus ab officio fufpendatur; & fi per ejus incuriam nefandum aliquid inde tes in errorem......... Item, prohibeant facerdotes fub pcena excommunicationis in cimite• u><-· contigerit, gravius puniatur. In concilio*ftatutum eft, quod, antique reliquix a modo rio vel ecclefiis choreas duci. Moncanr etiam ΟΟΙΐ extra capfam nullatenus extendantur, necexpo-Dnc aliter fiant, quoniam ut dixit Auguftinus: nantur venales.· inventas autem dc novo ne­ melius eft diebus dominicis val fe ili vis fodere, mo publice venumdare prxfumac, nifi priusauâornatc Romani pontificis fuerint approbat* . Prxcipitur faeerdotibus, ut divino officio cele­ brato, populo regrcITo ad propria , ecclefias fuis firmare rtudeant diligenter. De rebut ecclefix £< co. bus fupradi&s totus liber legi valeat dc expo­ eum cum pialrno pcenitentiali fcilicet, Mifere- ni . Eos autem qui ad vocationem decani cum re mei Dent, Aie. in fine Kyrie eleifoei, Pater1 libro non venerint fynodali, remittat decanus epifeopo fufpenfos ab officio, nifi legitime noder , Et ne not, fed Ubera . Salvum fac fervum tuum Domine, Domine exaudi. Dominus fuerint cxcufati. vobifeum. Dt conftitutieHt prejbjterorxm, Oratio. Sciant decani presbyteros parochiales inter» dicere pofle, Ac arcere ad ingreffu ecclefis ta» Prefla ijxafumnt Domine bnic famulo tno N. bernarios Ac eorum familiam, recipientes iniadignum pamitentit frnfium, eeclefia tua fin flu, hernia conventicula potatorum de eadem paro» a cujui integritate dev i ar at peccando, admiffbrum, reddatur i mnoxint, veniam confequendo. g chia, Ac eos qui tenent publice concubinas, flC Per Cbriflum, “ Λ toe. condonatos religioforum locorum, videlicet do­ Et ego axfloritate Dei Patm omnipotenti! , mus Dei At leprofaris, qui fignum condona» to beata Maria, to bea torum apofioiorum Petri tionis deferre reculant; Ac communicantes excommunicaris, Ac familiam excommunicati, fi to Pauli, to omnium fanfhrum, to domini epi­ plus quam per viginti dies in fententia fuerit fcopi mel officialis, tui decant, te ubfolvo ab tfta excommunicatione, de qua fatiifecifli, in no­ obftinatus. Monere etiam poflunt Ac excom­ mine Palm to Etlti to Spiritui fancii . Amen. municare eam in cafu recredentic, cum res vel Sciendum eft quod excommunicatus etiam homo ecdefiat detinetur, prout hsccomnia col­ a domino papa, & a quolibet lacerdote abfolligi poflunt ex prxdiâis in locis de tfta mate­ *’.£?**«. *n arl'culo mortis, iatisfadione prxria facientibus mentionem. Permittimus etiam, milTa iibt pro offenfa vel abfoluto prim indi­ ut interdicere poflint ingreflum ecclcli® , ÔC cccata, ft pro re judicata fuerat excommunica­ clcfiaftica (aeramenta denegate per confequens tione innodatus; ft tamen de hoc habeat fapoft oftavas pafchse omnibus illis, qui folvendo 70 STATUTA CENOMAN&NS1A. 764 frÿ» do négligentes fuerint, dc denarium beatiflîmi A nolunt quirelantibus in fua refpondere przleo>NNO Juliani non reddiderint, vel alios pafchalesdetia, ccclctiafticam ‘ Λ exercere ceniuram '~f' . -------CHRISTI ANNO narios, ne pro quatuor vel quinque denariis liSequuntur diet feriandi per avuan in tigando incurrant ipfi grave difpendium vel * ' iubjcdi.- unde fi quis presbyter aliquam talem ditectfi Crnomanenfi . ienientiam tulerit, eam non revocet decanus Januarius. Circumcifio Domini . Epiphania neque fuperior, fed eam laciant uique ad iaDomini. Bcauifimi Juliani . tisfaâioncm condignam firmiter obi en ari. ftbruanus. Purificatio B. Marie Virginis. Mathie apofloli. Noua eonfiitulio. Martius. Annuntiatio B. Matie Virginis. Majus. Philippi dc Jacobi. Inventio fande Romana ecclefia, etc. nec appellationis ar­ Crucis. ticulo prztermiflo, nec alias etiam cum mini­ Junms. Gcrvafii dc Proahafii. Nativitas B. me appellatum confluit, Remenfis archiepifcopus vel ejus officialis de caufis clericorum tam· .Johannis Baptiftx. Petri dc Pauli apoftolnmm. quam judices laicis in ipfos iidem clerici de fa-B Julius. Vifitatio B. Maris Virginis. Mari* Magdalene. Jacobi apoftoli. do confcntiant abfque dicrccfanorum lucrum voluntate cognofcant , neque fuffraganeorum Au*iiftns. Transfiguratio Domini. Laurentii mattyris. AiTumptio B. Marie Virginis. BarRemenfis ecclefix fubditos ipforum delegatio­ nem fufpicere, vel fententias & precepta exe­ tholomaci apoftoli. Decollatio B. Johannis Bacutant in caufu per appellationem ad cos teptiflr. September. Nativitas Beate Marie Virginis. ttimonium nifi alipd in his tribus de confucExaltatio S. Crucis. Matthei apoftoli. tudine obtineat prohibere compellant . Nec etiam fuffraganeorum ipforum officiales vel arOifober. Michaelis in monte Tumba. Simo­ chidiaconos , archipresbyteros , aliofque infe­ nis dc Jude apoftolorum. November. Feftum Omnium fandorum. Mar­ riores praelatos fuffraganeis eisdem fubjeâos fuffraganeorum ipforum fuper {alariis advoca tini archiepifcopi Turonenfis. torum & procuratorum in caufis qux in ReCatharine Virginis. Andree apoftoli. menfi ventilantur curia cogant querelantibus Dtcembr. Nicolai epifcopi. Conceptio B.Ma­ in fua proefentia refpondere. Contrahentes verie Virginis. Thome apofloli. Nativitas Do­ ro aliarum dicecefum fuper contra&ibus initis Cmini. Stephani protomartyris. Johannis Evan ~ ­ gel ill®. Innocentium. S. Silvelûi. in dicecefi Remcnfi ab eifdem ubi inveniantur ibidem trahere coram fe non debent invitos, licet in pofleffionem bonorum que ibi habent, Sejusentxr ftflt mobilia. etiam cum alibi copiam fui faciunt, fi eorum audoritate citati comparere contemnant, oofDies parafceves. Fcflum pafche cum tribus funt miffionem facere contra cos: vel fi forte diebus fequentibus. Dedicatio ecclefix. lune malitiofe fdpfos occultent, ne citatio perveniat poft Quafimodo. Irem, dedicatiocujushber par­ ad eosdem, decernere faciendam impofitionem ticularis ecclefix. Afcenfio Domini. Pentecobonorum, qua in alia dicecefi obtinere nofcunftes cum duobus diebus fequentibus ad minus . tur.· fed tunc loci diœcefanus ad denuntiatio­ Fcflum confecrationis corporis Chrifti. Item, nem ipforum faciet hujus remiffionem . Nec in qualibet parochia feftivitates fandorum in clericos fuos mittant ad fuffraganeorum dieceJ|uorum honore ecclefia eft fundata . Cetere fium .... promendis vel cogoofcendis contra________ o____ , ,______ çftivitates fanâorum non funt cogende fed moftibus coram ipfis, nec in eorumdem fuftraga-Doendx, fecundum morem antiquum obfervari.— — -ncorum fubditos, pro eo quod vocati ab eo Explicit. anno Explicit. CHRISTI ANNO CHRISTI ' CONSTITUTIO PETRI S. GEORGII Cent. A. S. L· pre tien urbis & dsotctfs Trajeiietfs . Dr fornscariis. T)Etrus, miferatione divina fanâi Georgii ad dunt oculos majeftatis, & funt aliis perdicionis *elum aureum Diaconus cardinalis A. S. exemplum. Cum ergo follicitudinis noftrx in­ Sk. tom. i. L., univerfo clero civitatis & dicecefis Traje- tere fle nofcatur , ut fuper his illud apponamus Ηί· ·»ο. âenfis, falutcm, & rei geftz notitiam in per­ remedium, quod in Domino credimus oppor­ petuum valiturx. tunum , de confilio epifcopi dc prxlatorum ec­ Licet univerfos Chrifti fideles, & illos prx-E clefiz Traje&enfis prxfenti decreto ftatuimus, Chea aa. Ex**Batavia ci put, qui ad dominiez focietatis participium funt vocati, & noftrx follicitudini ab apoftolica fede commifli, fpeciali caritate diligere te­ neamur; cum tamen ab eis aliquod enorme committitur, tanto ad correôionem ipforum propenfiori cura debemus intendere, quanto , m culpis eorum ecclefiafticz honcftatts finccritas amplius denigratur . Sane auribus noitrir innotuit, quod nonnul­ li veftrum carnis lubricum non vitantes, deti­ nere fornicarias publice non verentur, & alta plura committunt enormia, qux divinx C&nComil. General. Tom. XXIII. ne quis clericus Traje&enfis civitatis, & diœcefis cuncubinam de extero publice, fub pcenis inferius adnotatis, detinere prxfumat ; morien­ tur nihilominus publice , ut ad xx. dies a proclamatiooc Conftitutionis hujus computan­ dos, nephandas abjicere debeant concubinas, eas , vel fimiles nullatenus recepturi. Alioquin fint ipfo jure officio, beneficioque fufpenfi,· & fi ex rune fe non correxerint, decem dierum elapfo fpacio, fe fciant excommunicationis fenrentiz innodatos, ipforumque beneficia vaca­ re, ac eorum collaciones ad fuperiores juxta B b b ju- CONCILIUM 7&S £37* juris debitum redire; quod fi adhuc comm ------------- excelTus remaneant nihitominusincorrefti, non anno obftante frivolx appellationisobftaculo, bonis, ‘ t1*V *’,571 qux poflederant, (polientur; ita quos timor *4 ’ Dei non revocat a malo, faltem rigor debi­ tus revocet dikiplinx. Cumque ipfbrnm nephanda foboles in epifeopatu Trajeâeofi ni­ mium inolevit, volumus & mandamus, quod nulli filii clericorum, patribus virentibus, in majori ecclefia ad aliquam ecclefiarum civita­ tis & diorcefi Trajeftenfis, aliquod obtinere de exiero beneficium, * nifi ex indulgentia S. A., qux de conceffione hujusmodi expreflam faciet mentionem ordinariam, fi quantum ex ipfis beneficiis obtinendis, ac........ illa" conftitutione fanximus, ut de confilic ecclefia­ rum Trajeâenf. de cetero continuam faciant reficientiam in eifdem. Alioquin qui fe abfentaverint abfque capituli fui licentia, & in cafibus non conceflis, poft duorum menfium fpacium decanatus οβκΐο fint ipfo jure privati, & canonici ccclefiar. ipfarum alios, quus honeftos fic idoneos crediderinr, fibi eligant de­ canos; nee ad decanatus officium aliqui ineif­ dem ecclefiis de cetero afliimantur, nifi jurent ibidem refidentiam facere perfonalem. PARIS IENSE ONCILIUM A Guilone 766 A vice bencficiornm ipforum 'ordinatione ceofemus fore privato*, ut ecclofia Trajeâenfis con- ANNO linuum fuicipiat incrementum : & ne lupus CHRISTI rapax invadat oves paftorc carentes, prxfenti *M ' Archiepiscopo Senonensi Anno 1248· celebratum. Ex citrfaria epifeopa/Hj Tncenfij eruit Cl. I. F. domiiue/ Breier tuumicett Trecei^fit. V I I. Nullus abbas five abbatifla, prior vel priorifTatuimus ut abbates & priores conventus-^ fa conventuahs mutuo recipiant pecuniam, fi­ A'· ·-<·. ne capituli fui vel majoris & fanioris partis li­ E» M.< t les, qui non venerunt ad concilium , nec Mil. Mm. le exc u fave runt, prxtcndendo canonicum im­ centia ». ultra fummam ab epifcopo fuo taxan­ tom Mil. dam, fecundum monafterii facultates; qui con­ pedimentum , per menfem ab ingreflu ecclefix pjj. n». fint iufpcnfi.......... Et hzc pœna, quantum ad tra per epifeopum fuum puniatur. VIII. iwoinmu- hoc concilium ftaiuta eft fub * comminationis Prxcipimus abbatibus ficabbatiflis, prioribus, mulionii. majoris perna, fi alias fuper hoc culpabiles in­ & priorifiis, ut ipfi vcftibus fuo ordini con­ veniantur . gruentibus utantur; & fi abbas vel abbatilfic I I. de his obiervandis, vel fuis fubditis corrigendis Statuimus, ut illi qui ad concilium provin­ fint négligentes, per fuos epifeopos puniantur. ciale venire tenemur, fi per impedimentum I X. i< maneam, fe exculent per idoneum nuncium Statuimus, ne prior conventualis ultra qua­ litteratorie deftinatum, quod poflit fidem fa­ draginta folidos, fine licentia abbatis fui vel cere de canonico impedimento, fupra quo vo­ epilcopi lumus ipfum facere mandatum. ..., fi abbas non fuerit, mutuo pecuniam I I 1. p recipiat; quod fi forte fecerit, abiiciatur a Statuimus ut in locis five prioratibus ubi prioratu ; nec denuo valeat prioratum adipifei, quoufque per provinciale concilium fue­ convemus foiet efle, fi facultates ipfius cederit reftitutus. Eidem pcenz fubjaceat prior, fix fuppetant, conventus ibi reftituatur. ?ui quamcumque fummam pecunia: recepit a I V. udxo. Statuimus, quod in domibus, five locis ubi foiet efle prioratus , fi facultates fufficiant , X. Propter fcandala, qux ex monialium conmonachi five canonici regulares ad divinum verfatione proveniunt, ftatuimus de monialiibidem celebrandum fervitium reducamur. libus nigris, ne aliquod depofitum recipiant in V. domibus fuis ab aliquibus perfonis, nifi de li­ Monemus abbates & priores & conventuales, centia epifeopi fui, maxime arcas clericorum quod tot lervitores in abbatiis & prioratibus vel etiam laicorum caufa cuftodia. fibi fubditis inflituant, fi ad hoc facultates lo­ corum fufficiant, quot folent defervire; & ne X I. l>enfiones five cenfum exigant ab eifdem, quem Item, quod omnes comedant in refedorio r.on iolent exigere ab antiquo; nifi forte ali- E ] communiter, in dormitorio dormiant, nifi cx cui cx jufta caufa ab epifcopofuo permittatur. caufa jufta & neceffaria ex indulgentia abba­ V 1. ti Πζ aliter fieri permittatur. Item, earners monialium omnes deftruantur, nifi aliqnæ per Statuimus, ut abbates , abbatiflx , priores prionflx, & alit obedientiarii de fingulis pro­ infpeftionem epifeopi neccflario retineantur ad infirmariam faciendam , Ivcl alia de caula, ventibus, redditibus & expenfis fingulis annis computent in capitulo diligenter, & ut flatus qux epifcopo jufta & neceffaria videatur. abbatiarum & prioratuum convcntualium a clauX I I. ilraltbus cognolcantur, dc computus redigatur Item, quod moniales exire non permittan in Icriptis; ita quod conventus penes fe unum tur, vel extra perno&are, nifi torte ex ma­ feriptum habeat, & abbas five prior aliud. Ab­ gna caufa & raro.· & abbatifiis injungatur, bates vero eoram lenioribus ecclefix fux com­ ne aliter egredi permittant. Et, fi quando putem , fic in genere exponant in capitulo1 abbatifta ex jufta caufa alicui permittat, ei­ ftatum inonaftetii fui. dem injungat quod fine mora revertatur. Ofth fuf S P A R I,S I E N S E. 7*7 ~ X v ï 11. fufpcfta & fuperflu* obftruantur. Orca hoc A Statuimus, at ea que debentur ve!legantur « -■ -—-autem epifeopi diligentiam adhibeant & cuecclefiis ad emendo· redditus, ilii, ad quos CHRCTt ram Λ: per miniftros fuo·, dc vita· & pertinent, recipiant a debitoribus, ut depoconverfatkxses earum refringant, dt per eo­ rum diligentiam fcandala qu* in prsEfenti de nantur cum aliis, in utilitatem ecclefiarum vita ipfarum proveniunt, (optantur. convertenda, non in ulus proprios facerdotum XIII. convertantur. Moneantur capitula fecularium perfonarum, X I X. maxime cathedralia, ut ipfi conventant & tra­ Statuimus, ut nullus, qui propter queftum dent, quod m ecdefiis fuit die ac node per veniat, < recipiatur ad publicum termonem fa­ nec reliquias exhibeat, fine teftimoic & clericos ecclefiarum divinum fervitium ciendum, < competenter fecundum numerum inftitutorum nio dioeccfani epifeopi. & facultates ecclefiarum celebretur; & circa XX. divinum officium diligentiam adhibeant effica­ Antiquum ftatutum concilii renovantes ftacem, prscipue circa. ,pfalmodiam; fic. tuimus, ut fi quis per annum fic diem excom______ traâatim ______ 1" paufatiooes -...Λ..:---------------. r. . per congruas in medio verfuumBmunicationem fuftinuerit publicatam, monea- anno · qui fuper exeeutionibus teftamentorum per fuas flituam in ecclefiis: qui vero iecus egerit, diœcefes vacationes, requirant, fic voluntates puniatur. defunâorum per exeeutores fic alios, ad quos XVII. ea res pertinet, faciant execution! demandari. Statuimus, quod in caufis minimis non ob· XXIII. fervetur illa foleranitas judiciorum , que eft Statuimus, fic in virtute obedienti* pnecidc fcribenda, vel induciis usirau dandis,, utni•*~ petitione unuuHi*, «v, 1UUIM.UÏ pimiu, ut omnes abbates fic priores conven­ ir controvert!· de re qu* excedat fummam vi- Dmales, ac etiam nuncit capitulorum prartengiaci (olidorum ; vel nifi de voluntate partium tis ftatuta concilii recipiant, ac ca in fuis procedatur, vd tuli judex aliud ex caufa vicapitulis habeant, tegant, fic publicent infra derit faciendum. mcidcm. ANNO CHRISTI ANNO ONCILIUM SCH ENINGENS Eiin Sveoum , i.tu Schr-mnjerile concilium CIRCI Th R CI r. CITER bus proventibus, & dignitatibus, ac privilegiis fic libertatibus clericali ordini annexis, puvatcrç.t, anno, ut probabile eft , conic quemi. Certum e it , ιψ. non petuide ante aanwn mcCXIVii. quo proicitui eft , n,vit, gravibuiquz parus & ccnfuns ac judicio q. e poft Mcu.. quo Herucus rex , qui concilio interfuit, farculart iub;ecit. (.but. Enorm fuum emendavit Joanncr Maguua in Mctropoii, quod opita pofte· conlaipflt. CcnciHuru. inquit, Guiiui G. C O S S. cardiaaau JaKirrn/> m Srhanqu, exr da , /ti /wmx.nrrc 1Γ. (Vibratum efi, deinde fsr pjGregcrit IX- Iratum futfle Guillelmum ordinalem, cum fJ** .f.rxuitàr»a» IV. ^dnu/xi* cnau e~ui futrtli , huic piafuit cvnc lio. I Ho Joamm Magnuc alieut. Ad BoΛ.Ι.Ί fwfcei /naunci perpriua i cui· mitum . rralr, popelus pradi.auji erangrin caufu miffui Git ab HoOdoiicui Raynaldui vocar Scoerungctue, litterarum affini­ nono III. pum-in , tum a Grrgorio IX- Int nondum cattate inter exlcnbendum deveptua ; coHocarque anno mccxxxv. dica n . Q_» diçnuau auCtus eft ab Innocantio IV. ab eocum Gregorii IX. tempore patiet babitvm : & ad 1'ui Oi le­ que i« bepi.-nt nonet i-m.m kjatul eft. A ultore» , Cixcotatum ait, 'bique huic prctuille fyiiodo, perinde qualiSchemui & ah· . Milium autem ab Innocemio IV. in Norre- B nmjia Daiu* uibs ellet. non Surcix ; & OUum AGgnum gum , Or S. cciam . uin .animalem, coque conhlni in Anaultoicm citat, cum Joanucm dcbuiflct. &lui > auno McuXLVii rti.illet , ut inde reclus Scpicmiriojugibus & concubinis cœlibatum CONCILIUM N valentinvm G A L Pro fide, pace, & Lbertate ccclcfiz, a Petro Albanenfi epiicopo, & Hugone S.Subinx pixsbyteru , cardinal.bus, cum cpiicopis IV. provinciatum , iabbaio poil feftum S. Andrcx, anno Dom. MCCXLV1II. Inr.occntio IV. pontifice celebratum. Ex Sirmondi apograph recens cditnm. TIT L’LI CAPITULORUM. c XXIII. De Ht qui Eriderico etxxiiium dederint vel advocaverint. I. L1 cr S. 1 Dt dtpontutibut cructtn fibi impofitom prop. dt atifyginutbnt t (treen: de cMttetfteribtu ittcomuntnüatiMUMt. ter bartfit»'. Item de non exequentibusfententiam inquibtorum, ftaiuimus, quod monean­ tur per inquifitores vel loci dioecefa· num : & ii moniti , infra terminum competentem eis przfixum non parue­ rint , ccnfura ecclcfiaftica compellan­ tur. Et G nec Gc fe emendaverint , tam diceccfanus , quam inquifitores , contra eos clero ad hoc congregato & populo fententi aliter procedant , quafi contra defenfores Sc fautores haeretico­ rum. Et fententia, poftquam lata fue­ rit contra eos, per ipfum qui eam tu­ lit , vel per inquifitores qui eam tule­ runt, vicinis epifcopis publicetur, ut eam denuocient & obfervent. Item de illis qui propria temeritate crucem deponunt fibi impolitam prop­ ter bzrcticorum pravitatem, ftatuimus, quod fine fpe mifericordix crucem relumere compellantur. Ita quod inquifi­ tores vd illi qui prxfunt negotio, eis ultra non poflint facere gratiam fuper crucem. Et fi moniti crucem refumere noluerint, tanquamhzretici judicentur. Idem de illis ftatuimus, qui de carceribus aufugiunt, nec moniti revertun­ tur. Item de contemptoribus excom­ municationum , quantum ad eos qui funt in regno Franciz, obfervetur illa conftitutio, Cepùwr/,&concilium ApaX. miarum. Quantum ad alios qui non funt in regno, ftatuimus quod fi perDt tpifctfi nolentibut dtunnciart vd fervore ftiterint per (ex mentes in excommu­ jcnttntioao dtecefani vtl inquifitorit. nicatione contumaciter, & moniti noC luerint refipiicere , denuncientur infa­ Si quis vero epifeoporum cam de- mes & cxcommunicati in locis ubi mo­ nunciarc vel obfervare noluerit, donec rantur, &in locis vicinis: qua infamia faciat quod fit denunciatum, ut fit ei non nifi per fedem apoftolicam abfolecdefiz ingreflus interdi&us. vantur. X i. Vi ob ioquifiteribxt non admittantur in proctffibut advocati. X I V. Vt excommunicati, ad officio publico non fligantur, Item excommunicari, in confutes , Item ne inquifitionis negotium per advocatorum ftrepitum retardetur, pro- ,poteftates , redores , afleflbres - r, bailividendo ftatuimus, quod ab inquifitori-θ vos, vel ad alia officia publica nullabus non admittantur in proceflibus ad­ tenus eligantur. & qui tales feienter vocati . Circa vero advocatos hzretico- elegerint, excommunicentur, & nulla rum, fautores, & defenfores, conftitu- fententia lata per ipfos , five eorum tionem de hxreticis przcipimus obfer- audoritate, valeat feu proceflus habiti per eofdcm, five audoritate ipforum. vari. X I I. De Jatrilcgis O' foctioriit. X V. Qt iit qui banna faciunt contra Λ CHRISTI CIRCITER excoMWMH nicatorct vtl dtnunciotortt . Item de facrilegis & fortiariis, quo­ Quia vero intelleximus quod excomcumque nomine cenfeantur, & fpecialiter de his qui magiftri funt vel do- ^municati quidam ftatuta quzdam fa­ dores in opere tam damnofo, ftatui­ ciunt /prxeepta feu banna contra exmus quod fi inventi fuerint, reddantur communicatores vel denunciarorcs ex­ fuo epifcopo: &, fi moniti non refi- communicationum latarum , quod eft puerint, immurentur, vel ab arbitrium quafi hzreticum, & a difciplina ccdeepifeopi puniantur. fiaftica alienum, dum direde fiat hoc in contemptum clavium & elutionem ipfarum, quas ipfi nituntur infringere malitia obftinata, licet excommunicari intelligentur per conftitudonem domini Honorii. Quia tamen conftitutionem ***** VALENTI NUM 77J FR10ERIC. H. IMP. $. IWOV- K. TR- 776 *ANNO-*^anacoateinnuQt» ftatuimus, quod qui· A ANNO X I X. CHRisTi cumque ftatutum , prxeeptum , ban· CHRISTI cmajEXnum, interdidum, furni, molendini, CIRCITER * ignis , aqux feu aliorum commercio­ Vf ftrbtntur flttutc dt titrittruui in terfe- ·*♦·Sitribui, &c. rum, fej· mandatum, fecerint contra excommunicatores vel denunciatores , Item de clericorum interfeAoribus , apertum, tacitum vel occultum, denuncientur. etiam propter hoc excom­ benorum ecclefiafticorum raptoribus , ce­ municat!. Et fi moniti, infra decem de fi aft icx libertatis violatoribus, & ini· dies non revocaverint, & denuncien- tis contra ftatuta conciliorum focietatur excommunicat! per totam provin­ tibus, ac reformandis clericorum ixcuciam, & etiam in vicinis provinciis, fi larium vel rcligioforum honeftatibus, videbitur expedire : & cedetur a Divi- ftatuta conciliorum fuper his edita, & nis in omnibus locis, ad qux venerint B facrorum canonum inftituta prxeipimus taliter excommunicari, quaodiu moram inviolabiliter obfervari fecerint in eifdem : nec abfolvantur , donec fatisfecerint competenter de dam­ X X. nis & injuriis illatis propter hoc^cclc· Vi (tn/urt/ionis & confrjtri* non fitnt. fix & perionis ecclefiafticis. XVI. Quia vero colligationes, focietatcs , contracrix feu conjurationes, quocum­ Vt fruit t i excommunicato!, fibi λ diaeeftno que nominecenfeantur, improbatx funt deiwtciufo-t, dtnunctcnt, & vuent. a canonibus & conftitutionibus conci­ liorum Cadorum per legatos ApoftoliPrxeipimus autem quod prziati om­ cx fedis in partibus & provinciis iftis, nes cum a diœcefano, qui excommu­ omnino interdidx & caftatx , & ex­ nicationem tulit, ipfis fuerit denuueia- communicatio lata in fadores ; ideo de tum, prxdidos denuncicnt, & illos vi­ approbatione & confilio prxlatorumom­ tent·- & hoc medicinale ftatutum in­ nium, prxdidas conjurationes, obliga­ violabiliter obferveut. Quod fi non fe­ tiones, focietates, confratriascivitatum, cerint, ingreffum ecclefix per menfem caftrorum, baronum, civium, & alio­ unum fibi noverint interdiâum. rum exiftentium in civitatibus, caftris, villis, contra ftatuta canonum & con­ XVII. ciliorum fadas relaxantes, dilfolvimus & cadamus : decernentes facramenta Dt iit fui txctmmunictti publice, /t officus prxftita ad prxdida obfervanda, illici­ tttltfi^imf inferunt. ta, a quibus eos qui hujufmodi facra­ menta prxftiterunt, & pro juramento Item excommuuicati publice fc offi­ Uprxftito illicito a conferforibus fuis poe­ ciis ecclefiafticis pertinaciter ingerentes, nitentiam recipiant falutarem. Et nifi nec volentes inde recedere ad faccrdo- infra duos menfes poft publicationem tis feu prxlati mandatum, propter hoc iftorum ftatucorum fe adinvicem «bCoi­ excommunicentur, & a fuoprxlatoex- verint, denuncientur, au&orcs, fadocommunicati publice nuncietur, &non res, tra&atores, & defeofores, & fidenifi per fedem apoftolicam ab hac ex­ juflores, pro his obfervandis, excom­ communicationis fententia abfolvantur. municari. Et frequenter bxc didblutio & excommunicatio per prclatosin fuis XVIII. diœccfibus & in fuis fynodis , diebus folennibus & feftivis publicentur , & Dt iit fui communicant frequenter cum faciant per fubje dos fibi prelates vel excommunie t fit. presbyteros publicari. Item illi qui frequenter & quafi ex confuetudine fcienter excommunicatis communicant in officiis vel menfa, tanquam communicantes in crimine, per fuperiores ab ingreftu ecclefix arcean­ tur. Et fi forte prxiatus fuerit, per fu· periorem fuum juxta morem canonum puniatur. XXI. Ur excommunicentur qui ptetm , rtquifiti, non jurant. Item prxeipimus excommunicari, & excommunicates dcnunciari per prxdi­ dos prxlatos , omnes illos qui nolue­ rint pacem jurare, cum fuerint requifiti, fecundum ftatuta pacis, & conci­ lio- 777 «nnocentws --------- “liorum édita ANNO per CONCILIUM Apoftolicx fedis le- — CHRISTI gat0$· CIRCITER XXII. ···’’ 77« ad confnlatum, nec ad redoriam, JU‘'" 4NO”’ dicarum, tabcllipoacum, nec ad celli- chrish monium, ncc ad alios afilus legitimos circiter. admittantur; & fi de fadoadmiifi fue*M<’ Excommunicatio Friderici imp. 4r fcutorut» etut. rint, fententia per eoa lata, & quid* quid per eos fadumfuerit, nullam haubeat firmitatem. Item in prxfenti concilio tulimus ex* XXIII. communicationem contra Fridcricum, quondam imperatorem, hoc modo: Au* Dt iis f ui Friderit» auxi/ium dederint, vtl Cloritatc beatorum apoftolorum Pétrifie advoetVirint. Pauli & domini papa;, qua fungimur, & concilii congregati, dcnunciamus Fri­ B Item denunciamus excommunicator dcricum quondam imperatorem, £auto- clericos, prxlatos, qui eidem Friderico res, adjutores, fic confiliatores tuos, dederint auxilium vel favorem. Et ii excommunicares. Et anathematizamus tales ipfum vocaverint , denunciamus fic excommunicamus omnes illos, qui eos privandos fuis beneficiis, fic prx­ di&um Fridcricum vocaverunt ad par­ latos dignitatibus fuis deponendos, nec tes iftas, vcl vocaverint ad aliquem ha­ ab iftis iententiis aliquis abfolvi poflit, bentem poteftatem fuo nomine, & om­ nifi per dominum papam, vel alium de nes illos qui diftum Fridericum voca­ fuo fpcciali mandato. verint, fic omnes illos qui ipfum rece­ Datum Valentia menfe Decembri, die Sab­ perint, vel aliquem nunciumfuum, fic oras quae ipfum recipiunt, fupponimus batipoft teftum B. Andrex, anno Domini MCCXLVIII. pontificatus Domini Innocenti! interdicto. Et nifi ad mandatum eccle­ papae IV. anno VI. pnefentlbus & confentienfix venerint illi qui vocaverint, eum tientibus venerabilibus patribus Narbonensi , vcl nuncios fuos. ad poteftatem exer­ Viennenfi, Arelatenfi, & Aquenfi, archiepifcendam in partibus iftis, infra triginta fcopis: fic epifeopis Baterenfi, Agathenfi, Utidies, ipfos fic alios qui vocaverunt eum, cenfi, Nemaufenfi, Lodovenfi, Agennenfi, vcl nuncios fuos ad poteftatem exerce.n- Vivarienfi, Maflilienfi, Forojulienfi, Cavalnenfi, Carpentoratenfi, Avinioncnfi, Vafiodam in partibus iftis, denunciamus in­ licnfi, Dicnfi, fic Tricaftrcnfi. fames , quod ncc ad poteftariam , nec ANNO 1 CHRISTI C ONCIL1UM FRZES1DB (I' TARRACONENSE,a.‘T‘ PETRO ALBALATIO Archiepifcopo celebratum. ExC.rd.de A Nno 1248. oflavum Concilium celebravit D dignorum perveniant, fecundum quodineccleAj.irr c>4> /1 Tarracone Petrus Albahtius, in quoftafia defuncti de confuetudine eft obfervatum. ΐί»,Ι',ρ”’ tutum eft > ut poft mortem Archicpifcopi, vel ,om. j. p. altcrjut prxIati provincix Tarraconenfis, bo- na ejus Eccleftaftica ad manus aliquorum fide CONCILIUM Eorum vero cura: erit ea diligenter confcrvare futuro fucccffori. Baluz. lib. 4. Marcx Hifpan. UR A T IS L A V IE N S E , Quo pars quinta reddituum ecclcfiafticorum pont. max. concéda ad triennium. Anno Domini MccXLViii. ”* A Nno D°m'n* MCCXLVIII. ( inquit Mat- E xjL thiai Micbovitrifij. ) Jacobus Lcodienfis archidiaconus, Innocenti papx IV. ex concilio Lugdunenii legatus in Poloniam venit , & lynodum apud Utratislaviam egit. Ad quam Fulco Gnerncnfis archiepifcopus , Prandotha . Cracovicniis, Boguphalus Pofnanienfts, Tbo- ( ■ ) Dcctcta mas UratiflavienGs, Michael Uladiflavienfis, Andreas Ploccn.Nankerus Lubucenfis, Henrieus Culmenfis, epifeopi, venerunt, fic nomine Apoftolicx fedis, expolitis pluribus anguftiis ejufdem fedis, medietatem frufltiutn per très annos continuos pro relevaminc popofeit. Pontifices vero ecclefix Polonicx, quintam partem fru- concilii extant in κχηο fequeari in cwk. Tarracon. «j»j. 779 innocenti os ΙχΡ CONC. MULDORFENSE. 7»° — frudum fuorum beneficiorum, & fui cleri ob-A laribus, perfonis, dum carnium, ad diem t'-—~ 1 nerum exclufivc concetTil, ab coque tempore tulerunt. Et fummo pontifici, perGothfriJum Dominica fepiuagcfim* a Polonis vetus carni,Mi. ■ ut pœnitentiarum cito transmilerunt. iptivium nominari ccepit, & ita hadenus no­ Et quia vetus obfervantia in regno Po Ioniae ab initio fidei fafcept*. in illam diem tenta minatur. cuftodicbatur, ut jejunium quadragefimale a G- C. Concilii hoc anno Uratidavia habiti , auttortm Dominica ieptuagefinue in diem Pafch* con­ alium ilfert Riynaldui, nempe Lonpnun». cu;u> hiftoria tinuaretur, cum frequenti prsvaiicatione, 6c Pulooica MS. u/u> eft. Qu* ex Micbo»ienâ prvtub, am­ gravi difeordia inter clerum & laicos: ideo in­ pliora funi , quam qu* hic ex Lonçiao iuo ; qui tamen hac habet peculiaria. tertiam tantum partem reddituum poftulafer prefatum Jacobum Leodienfem archidiacotam fuiflê, cum mediam affirmet Michovienh»; poftulatam num legatum Pap*, ac pontifices ccelefi* Poautem ad ttfiAeadum Friderico: ad iueundam a poatilice gra­ lonorum, hujufinodi confuetudine a Romana tiam, pecuniam omnem tribu· auni> colligendam, certo Λ ecclefia, & aliis regnis Catholics religion’s diconii ituro die in unam fuiffe redaâam Golt ndum per quem tniifa eft , ptrnirentiarium apoAolicum fuiffe attat a ponti­ ferepante, ventilata , auiloritate apoftoiica, & fice epifeopi· & clero Polotn* patiat. confenfu przfentium pontificum, prsdiiiusJa­ cobus legatus, tam eccleiiafticis, quam fxcu- U L TR A J E C T I N U M CONCILIUM In Barav. Λ Goefwinns Vitrajeiïinnt epijcopui et digni tAte fefc nhdicAVit. Anno I149- habitum. Ex Suppl, frianti pag. Eka in hift. Uttrajeâ. aflerit fynodum con­ rum gentiles fuos Amftdios. Sunt qui Goefvinum exinde fa&um Decanum Colonienfem gregatam , qu* inquireret in mores epif­ Viandenfi in Colonienft ecclefia turn eopi ; ad quam convenerant Wilhelmus Ro(Henrico ­ archidiacono fuam ei cede ite dignitatem) at­ manorum rex, Petrus Caputius cardinalis, & que Colonic fepultum fcribanr , ibidemque Conradus Coldnienfis archiepifcopus, in quo­ rum przfentia Gocfvvinus honori cefferit ac etiam hodie de eo in Archiviis extare memo­ oneri. Acceffit etiam, inquit Heda, quod mi­ riam . nus gratus eflet Wilbclmo regi, propter nimi­ B ——C ONCILIUM CHRISTI à NfULDORFENSE ’ CHRISIi A RH1LIFPO ARCH1BP1SCOPO S A L l S B U R C B N SI l'ouc- Germ. ’ » P·”»· Petrus miftratwtu Divina Alisme^s Epifeopus Ah feribitur. Matriculam vero feu tabulampet Apoftolica Sedis Legatus univtrfis prafmtti cantorem, vel aliquem deputatum ab ipfo hoc literal injpelhtris falutem m Domino. modo confcribi mandamus, videlicet, quod fingulis diebus fabbati in matricula, feutabula Overitis, quod nos nuper Capitulum S. feribatur quis Epiftoiam, quis Evangelium, Lamberti Leodienfe juxta officii noftri quis mittam, quis mittam, quis graduait, quis invitatorium , cum Penite, per totam cantare debitum vifitantes , multa , que correâiooe debeat feptimanam, nifi forte aliqua fuperveindigebant, invenimus, ad quorum reformatio­ nem hxc que fequntur duximus ordinanda. In niente feftivirate foletnni, tabulam die preceprimis fiquidem ordinamus & ftatuimus Cano­ denti oporteret mutare; & ibi majorum perfonicos majores, nec non Sanâi Materni, ce narum nomina ad officium fiibfcriberentur. Ea­ parvx Menfx Capellanos, Vicarios, & quosli­ dem etiam matricula feu tabula continebit quis bet Clericos , ejuldem Ecclefix chorum frequen» . n turribulum , quis candelabra deferre debebunt. rotundam , ‘fic coronam ° Prxtcrea diebus .fingulis in eadem matricula, 1tantes., tonfuram ' 'habere * decentem, ac honeftum habitum pnefertim in feu tabula feribetur ante horam prime, qui in Ecclefia, ambitu Ecclefix, & in clauftro. Qui craftino refponforia cantare debeant, fic qui habitus talis erit, fuperpelliceum, & cappatn legere leftiones fic hxc matricula five tabula nigram choralem a fefto omnium Sanâorum ftatim poft primam recitetur in capitulo, ut ufque ad Pafcha , dc a Pafcha ufque ad feftum quilibet fcire poffit quid facere teneatur. Qui­ libet infiiper Canonicus refidens five facerdos omnium Sanâorum, fuperpcllicium fine cappa habebunt, nifidebilitas, aut infirmitas aliquem fit, five Diaconus, five Subdiaconus fuam in fuper hoc excufaret; & tunc caufa necettitatis, fuo ordine faciat feptimanam, ficlegat, ficcan­ tet prout in matricula confcribetur, fic five poffent in xftate cappas in choro portare ex­ per fe, vel per Canonicum faciat, nifi forte ceptis diebus Dominicis, & feftivis, quibus fit urgente neceflitate non poffet quis adfupplenomnibus habitus uniformis. Qui vero pro neceilitate przdidis diebus Dominicis & feftivisCdum vices fuas canonicum invenire. In quo effe non poterunt fine cappa in Secretario Ec- cafu - Canonici — Sanâi Materni, & parve men* clefiz, vel in aliquo loco prope altare pote­ fe vices eorum fupplcre poterunt, cum fint ad runt audire Divina, dum tamen abiilis, qui fupplementnm necettitatis aflumpti, provifo ta­ men , quod per praodiftos Canonicos Sanâi Ma­ erunt in Choro direâe non videantur aperte Chorum autem intrantes verfus altare reveren­ terni, & parve menfie, diebus ici); vis ad ma­ ter inclinent, & poftmodum verfusfedemEpi­ jus Altare nullatenus ferviatur. Sane quicum­ que in matricula feu tabula feriptus mauranlcopi , fi Epifeopus prxfens erit, fic in Chori exitu fiat idem. Qui in prxdidis offenderit tiam fecerit fi facerdos fuerit, duodecim de­ narios, fi Diaconus fex denarios fi Subdiacoper Decanum eijciatur de Choro, nec recipia­ tur ulterius donec tonfuram, dc habitum aiffunus quatuor denarios folvere teneatur, & nihi­ lominus Mille diftributiones amittat. Quicum­ mat honeftum. Nullus etiam ad horas poft Glo­ ria primi pfalmi, dc ad Mittam poft Epiftolam que vero in aliis horis maurantiam .......—. feceritrpro .w Chorum intrare prxfumat. Qui tranfgreffus qualibet folvat duos denarios, dc nihilominus fuerit per Decanum ejiciatur de choro, qui fi fibi horx illius diftribut io fubtrahatur, proviio, ad juffionem Decani exinde exire noluerit, fi quod* pcene iftx nulli pœnitus remittantur. major Canonicus eft, aut Sanâi Materni vel Sed queeumque exinde provenerint diftributori fine diminutione tradantur. Statuimus prae­ parvx mxnfx illius horx ad quam temere fie injecit, dc aherius qux fequetur, diftributioniterea ut omnes Canonici tam habentes perfobus, fit ipfo jure privatus ceteri Decani arbi­ natum, quam non habentes, nec non & Ca­ nonici Sanâi Materni, & parvemenfeCapeltrio puniendus Canonici vero in Leodio exilani quoque, & Vicarium Ecclefiam ad horas ftentes, diftributiones quafi vilipendentes qui ad horas non vadunt tantum dc fuo folvant noâurnas, & diurnas freauentent, & qui bo­ quantum acciperent fi accederent ad horas in re non interfuerit fuam diftributionemammittat .· qui autem confueti fuerint non venire ad choro exiftentes, honefte fe habeant, necconfabulentur ad invicem, nec difeurrant per ec, gmatutinas prxeipue Mittam, & Vefperas prxclefiam ' r , aut loquantur aliquibus in Ecclefia ' 1, , ter hoc quod diftributiones amittant; tantum uantum amiferint dent Decano per manus ipdum cantatur in Choro, ncc chorum exeant ius erogandum pauperibus. Canonici infuper ufque ad finem, nifi ex caufa honefta, velnediebus fingulis ftatim poft primam ad Pratioceffaria exeant, ftatim ad officium reverfuri. Qui vero ance finem horarum chorum exiverit, fa juxta moreœ intrent capitulum, & fi alinifi ftatim reverfus fuerit, illius bone diftribu­ Îuid emerferit corrigendum, vel traâandum e negotiis Ecclefix fi poteft fieri fiet ftatim. tiones amittat, nifi ex honefta caufa reverti ad chorum omiferit, Decani in exitu petita Ceterum cum male foleant, ficut intelleximus licentia, & obtenta, velfaltem illius, quipoft ad capitulum convenire, pnecipimus quod bis Decanum major erit in choro, fi Decanus in feptimana fiat capitulum fpeciale, videlicet fbrfanabfcns effet. Quilibet in choro ftet, vel feria iecuoda, & fexta feria, ad quod omnes fedeat juxta fuum ordinem , paratus facere LerviniG jufto impedimento detenti, teneantur ve­ tium Ecclefix, prout in matricula, vel tabu- nire. Secunda feria principaliter uaâabuntur N J 7I5 DOM I N I PE TR I. 7i< fry temporalia : videlicet qualiter eorum bona ad- A Dominus Papa ad plenum certificatus de pae——-------mioiftranda fint, & fecfaaria negotia pertranuria e Sacerdotum ------ 1 —J:—in r- Leodienfi Ecclefia, ple- anno nam de hae. noftra, & bone memoris Domini CHR,sn iWO danda . Sexu vero feria de fptritualibus priociΟβΒΤΐ pgiiter tradabitur, videlicet, quomodo ferviaGuidonis Preneftini Epifeopi quondam Apofto* *°‘ ***** tur Ecclefiae & uc culp* quas per feptimanam lice Sedis Legati conitutiones fecerit mentiocorrepte non funt, debito modo corrigantur ■ nem. Nec Capitulum teneatur aliquem ad dic­ Qui autem ad capitulum didis diebus conve­ tas praebendas recipere nifi fit boni rcftimoDU » nient ufque ad finem capituli non recedant. & de legitimo natus Matrimonio, & qui fciat Et ut ad veniendum ad capitulum facilius indu­ faltem, ut di&um eft, competenterlegere, fic cantur, praecipimus, ut illi qui illuc convene­ cantare. Quod fi Archiepifcopi, vel Epifeopi rint , Ac ufquc ad finem pcrleveraverint .... feu aliqui Praelati majoris Colonienfis Ecclefi* percipiant duos nummos. Recedentes autem Sacerdotes, Leodicenfis Ecclefiae fint Canoni­ ante finem capituli nihil omnino habebunt, oici, &. prehendas habeant io eadem, Vicarios fi ex jufta caufa Decanus eis licentiam daret. pro fe ftatuere non poterunt nifi boniteftimoSane venientes ad Capitulum pacifice fe hanii viros, & qui fint etiam Sacerdotes, qui beant, nec clament, nec turbent capitulum, B praefentabuntur Decano, & Capitulo prima vinec intente fabulentur, fed ad expedienda om- ce ; quibus decedentibus 1 ’* , vel cedentibus, per — De­ nia negotia, & aliarum Ecdefiarum, qu» ad canum , Ac Capitulum loco cedentium, vel de­ cedentium alit honefli, Ac idonei ftatuantur. eos recurrere duxerint diligenter intendant, dnufquifque refpondeat in luo ordine, necreHi fimiliter Vicarii perpetuo in Ecclefia refidebunt, Ac fuas feptimanas facient ad majus ipoodentem alius interrumpat, fed ab aliis pa­ cifice audiatur. Si quis vero fuerit afiuetus tur­ altare praeterquam in diebus folemmbus, qui. bare capitulum feu clamare, vel impedire alios bus per unum de majoribus Canonicis. Deca­ nus fecundum ordinem matricule miflam praeci­ expeditionem negotiorum communium inten­ dentes; nifi monitus a Decano fteterit dc ftapiet celebrari. Ceterum cum Leodienfis Ecc.lefia copiam habuerit Sacerdotum Canonicorum, iim emendaverit illo die diftributionibus hora­ memorati Vicarii miflas pro defunâis celebra­ rum, dc tefeftorii fit ipfo jure privatus. Qui fi eas temeritate propria accipere prariumpie- bunt , vel depuntur ad aliud, pro ut Decano, rit, pena contra illos, qui praebendas fuas, Ac Capitulo vifum fuerit expedire Vicariis tamen vel fociorum fuorum violenter accipiunt , per Imperatoris , ___ exceptis , , qui Temper ad _______ majus alnos edita contra ipfum fervetur. LuminariaC tare in feptimanis fuis cantabunt, ut fuperius exprefliim eft. Sanüi Mater­ decentia fint io Ecdefia ita quod in Mifla, " " Ad ‘ hoc Canonici ~ vefperis & matutinis fint ante altare groffi ce­ ni, Ac parve tnenfc qui ad fupplendum ilio­ rum defeftum ftatuti funt, parati fint temper rei pro iliis candelis, que ponuntur. rraeterea cum in magnis Ecdefiis ( diebus valde folcm- fupplere defeAus, Ac ordinentur infra menfem per Decanum, Ac quatuor teniores de Capitu­ nibus duntaxat exceptis) mifla mortuorum tem­ per debeat celebrari, ordinamus, & praecipi­ lo , quod prediâi Canonici groflum praebenda­ mus, ut ficut folet de more fieri in mortuo­ rum-fuarum percipiant ficut folent, At illud rum anni verfariis, ita fiat, Çtnihilominus die­ quidem habent ultra grofTam prebend*, illis qui interfuerint horis dividatur, ut fic per eos bus aliis, quibus non erit adniverfarium icmE cantetur mifla pro defundis, exceptis diehor* melius frequententur. Epifeopus temper certam praebendam habeat, folemntbus, quemadmodum eft prediâum. Sane ille Sacerdos, qui hebdomadam fuam fa­ quam nulli tempore fuo conferat, in qua fucccifor ejus fuccedat , Ac tam fede vacante, cit ad majus altare, in fcquent i feptimana miffam de mortuis celebrabit, vel procurabit per quam non vacante. Vicarii ejufdem Epifeopi alium. H* aurem mifle, qu*cantabuntur die-Dfru&us prope praebende integre percipiant, fi­ bus, quibus non ent anniveriarium , dc fi convcmuafes non fint ta nen celebrabuntur in ali­ cut folent, nec Abbatias, qu* fine Capellanic funt, alicui nifi Canonico majoris Ecclefi* con­ quo Altari de Ecdefia quo ad hoc precipitous ferre pi «fumat. Item Epifeopus de Canonicis principaliter deputari. Neminem autem debet relidentibus in majori Ecclefia quatuor habere grave hoc, cum omnia a mortuis habeamus, poterit fbcios, dummodo illi quatuor refidenÂc ad orandum pro mortuis fimus principali­ tiam fecerint primi anni..Item cum in Leo­ ter deputati. Item praecipimus, quod fex pre­ dienfi Ecclefia penuria fit fubdiaconorum , Ac bend* Sacerdotales non dentur de cetero nifi Diaconorum Canonicorum, Ac nimis indecens Presbyteris, vel laltem Diaconis, aut Subdiavideatur, quod tantus in tanta Ecclefia defeconis, qui per intervalla aliqua poffiut infra ftus fit, quod non poffit ad majus Altare per 'annum ad Sacerdotium promoveri: nec dentur Canonicos deferviri, ordinamus, Ac ftatuimus, nifi perfonis hooeftis, qu* fint de legitimo quod ad praeiens fex Canonici ad SubdiaconaMatrimonio, Ac qu* fetant comitetenter lege­ cum, Ac fex ad Diaconatum per Decanum Ac re, & cantare, nec aliter quam aiximus, con­ capitulum in noftra prefeotia eligantur. Alioferantur . Ifti autem jurabunt continuam refi- E quin nos eligemus eofdem, quos ad fufeipiendentiam, Ac Sacerdotis officium exercentes, fuas dum diftos ordines, per fubrraftiooem, bene­ ad majus altare in propriis perioois faciant fe· ficiis compellimus . Provideatur autem in poptimanas nec habebunt Vicarios, fed fi aliquis fterum, ne prcdiAis cedentibus vel decedenti­ ex iis urgente oeceffiute fuerit impeditus vices bus, feu ad majores ordines promotis fa prefuas fopplere poterit per aliquem de amicis, difta Ecclefia quantum ad praediâoa ordines fit dummodo fit Canonicus, qui fupplebit, vel fi defeAus. Sed cedente vel decedente aliquo, Canonicus haberi non poffit, per alium qui feu ad majorem ordinem promoto, fi diaco­ ad majus Altare cantare, vel. alium qui tene­ nus fuerit qui ceflit, vel deceffit, aut ad ma­ tur aliorum fopplere defeftum. Courra iftam jorem ordinem promotus eft, antiquior Cano­ noftram conffitutioacm, feu ordinationem gra­ nicus fa minorires ordinibus conftitutus, vel in­ tia nulli fiat etiam per quamcumque Domini Pa­ fra fecundum ordinem matricule , compellatur pe, vel ejus Legatorum indulgentiam, nifi fubdiaconatum recipere fa primis ordinibus tunc C c c z fa­ Ctodi, GottrtL Torn. ΧΧΙΠ. STATUTA 786 S3* inflantibus , fit hoc per fubtradionem diflribu-A d tenti*, fic redditu· ubi, fic in quibus exxftunt. — tionum rcfcâorii , fic herarum, quibus a tem- Dicet »*»■ · etiam per juramentum fuum inprxdi&o anno ANNO pore ftatuto nifi tunc promotu* fuerit, priva- capitulo, quantum habuerit inde lucrum. Por- ^HRISTI tui h 'P10 ,we' 9-“· P0®* nu^' remittatur ro quidquid lucratu* fuerit, fuum erit, & fi 1 * omnino. Et hoc idem fervetur, cum aliquem amiierit, qu'bufcumque modis amittat: nihilo, de prxdidis fex Diaconis contingent cedere minus integre folver centum . Si vero effet vel decedere, aut majorem ordinum promove- guerra communis, five peflilentia, vel alius ca­ ri. Videlicet antiquior fubdiaconus io primis tus excipiendus , habeatur rcfpefius lucri & da­ ordinibus Diaconum recipiat. Alioquin prxdimni , ficut jura volunt, fic hx obedientie, plus ftis diflribudionibus refedorii fic horarum fit offerenti concedantur, fi offerens fit, providus ipfo jure priiatus. Et hoc intclligimus debere in folvendo, nifi forte multo minus debito of fieri, nifi ille, qui ordinatus eft, rationabile feratur. In quo cafu, ac vilcicat obedient ia, impedimentum pretender it, fic legitime pro­ capitulum ad manus fuas eas retinere porerit, baverit coram decano, fic duobus lenioribus de fi viderit expedire: aliter autem quam îiibprae­ Ecclcfu a Decano eligendis, in quo cafu ad dica cautela obedientix diâee, nullatenus con­ probandum dictum impedimentum fufficere di. ii cedantur. Et cum aliquis obedientiam in mor­ cimus proprium impedimentum. Quo impedi­ te , vel ia vita refignaverit, debet eam redde­ mento probato, ut didum cft, fi calus fit in. re liberam, fic abfolutam.. Item ordinamus, ut difpenfabilis, antiquior poft eum loco illius ad annuatim in przdiâo Capitulo generali tres didum compellatur . Si vero impedimentum claves figilli ccmmittantur tribus de Capitulo probatum per difpenfationis gratiam amoveri fide ignis ad hoc per CapitulurtKCl'^ndis hoc poflet, ille qui impedimentum probaverit, in­ modo: Sacerdote Canonici ad hoc eligens unum fra competentem terminum ei per Dccqnum prx- Canonicum Sacerdotem, Diaconi unum Dia­ figendum difpeolationcm fibi pro pofle fuo te­ conum , & Subdiaconi unum Subdiaconum. nebitur procurare . quam fi infra didum ter­ Quartam vero elavem fervavit Decanus, nifi minum non procuraverit, ex tunc ipfo jure, ipfe, & Capitulum in unam perfonam conve­ fupradidis diflribudionibus fit privatus, cocte niant, cui didx clavis cuflodia committatur, difpenfationc obtenta ordinem fufccperit, quod de & fingulis annis perfonx mutentur. Jurabunt obtinendadida difpcnfatione fecerit pofleiuum. autem qui didas claves cnflodient, quod cir. Ordinamus prxtcrea, quod incraflinofcfti Sanca prxdidarum clavium cuftodiam fraudem alidi Lambert i fiat femper Capitulum generale,>Cquam non committant, unde Eeclefia poflit ad quod omnes conveniant, fit fi non poflit ledi. Nec fuper contradibus, conccflioneobeillo dic, quod agendum cft , expediri, con­ dientiarum mutuis contrahendis, feu aliis ne­ tinuetur, prout opus fuerit ad dies continuos gotiis, qux fiunt ad tempus, aliquas litteras fubieqi'cntcs, & quod fiet in illo capitulo, figtflabunt abfque confenlu Capituli, vel faltem quantum ad Canonicos majores, Sandi Mater­ majoris, fit fan toris partis ejufdem. Litteras ni fic parvx menix, firmum fic ftabtle permane­ autem luper locationibus, fic penfionibus numbit. Legatur ibi annis fingulis hxc noftra or­ quam pro alio Sigillabunt abfque confenfu De­ dinatio, fic fervetur, reformentur fpiritualia, cani , & totius Capituli, vel majoris, fic Sa­ & de cenfuris, feu obedientiis, fic dc eorum nioris partis; ficomnesLtttcrxfigillandx legen­ vr.lore diligens computatio audiatur. Obedien­ tur in Capitulo horadebita, prxfcnt ibus Cano­ tia: etiam concedamur ibidem, fi aliqux tunc nicis, qui tunc funt in Eeclefia, refidentibus. fuerint concedenda: : aliis autem temporibus Utters vero alienationem perpetuam continen­ obedientix nulli dentur, nifi in Capitulo cer­ tes numquam figillentur nifi de confenfu fupeta die affignationis fpatium ad minus quinde„ folemnlrioris_ ______ Decanij, ________ fit totius Capituli, & cim dierum contineat, ad quod etiam Cano- D utibus, quas jura requirunt. Prxdidi autem nici, qui funt in civitate fie diœcefi convoccn-de .......................... - facient ^ · · \tum opus fue <■ ­ clavibus ipfis copiam tui. Sane obedieotix nulli concedantur ad virit bona hde, fit fi de Civitate aliquis ex eis tam, nec dentur canonico etiam nifi ad tres1 recefferit elavem fuam altcui Canonico de fuo annos tantum, nifi aliquibus dc obedientia re­ ordine cum Confilio Decani committat. Or­ motis, fic inter pervcrlas nationes perverfaspodinamus prxtcrea ut omnes libri Ecclefix re. fitis ex caufa cvidcntiffima, utili, fic ncceffa-* digantur in feriptis, fit eorum nomina fingulis ria, confideratis pcrlonarum meritis, per quas annis in fupradido generali capitulo recitentur ; diet* obedientix melius regipoflint, capitulum fit hoc idem fiat de ornamentis Ecclefix, & aliter duxerit difponcadum. Jui abit autem Ca­ thefauro, provifo, ut fit libri ordinatione ec­ nonicus, prxbendam recipiens, nihil omnino clefix, fit thefaurus femel in anno, Capitulo, de obedientia alienare, nihil infeudaie, nihil vel aliquibus a Capitulo defignatis oftendanemphiteofum ulua tempus fuum dare.* ficquod tur, fic feriatur excommunicationis fententia per vifitabit obedientiam bis tu anno ad minus, Decanum audoritate noftra in omnes illos, qui cuftodiec fic defendet luis lumptibus, nifi dc habent _______ aliquid t_________ defhefituio, libris, ornamentis, feudo, vel proprietate fibi evidensquxflio mo-Ecartis i,, feu privilegiis Ecclefix nifi reflituant veretur. Jurabit etiam, fic dabic fidcjufforcs infra menfem, ncc dc celero liber aliquis Ecidoneos, fic bene inflabiles, quodcenfumiolvet clefix ‘ J · alicui etiam Canonico concedatur , nifi diebus flatutis fic fi in ejus folutionc detecerit, fub bono pignore, vel faltem ab eo compe­ non admittatur in choro, vel capitulo, fie ci tenti memoriali recepto, fic con.ceffi repetan­ fubtrahantur diflributioncs refectorii fic horarum tur, fic rchabcantur infra menfem. Prxcipimus donec per eum vel fidejuflbres ejus fuerit exin­ autem quod provideatur Ecclefix de Cafulis, de cipitulo fatisfadum plenarie, fic hacrcmif· Dalmaticis, & Tunicis, nec non Albis, ficce fio nulli fiat. Jurabit infuperCanonicus, quod teris ad Miffas celebrandas neceffarits ornamen­ obedientiam fic receptam in manu fua tenebit; tis. Privilegia prxterea , & chaux Ecclefix in nec concedet aliis.* fic quod in fupradi&ocapi­ libro aliquo ordinatim cum fuis titulis confcritulo generali in feriptis referret capitulo valo­ bantur fit cuflodianlur ficut confuelum eft , rem reddituum fic proventuum fic xcccptxobc* provifo tamen quod iu locipialibus conferven­ tur, „ —-SL 787 DOMINI PETR.! 788 C3P tur, quod nec confringantur Sigilla, nec char- A dualia habeantur. Statuimus, ut Canonici pri____________________ __ „__________ ------- -tz per injuriam putrefiant. Ad cuftodiam au- ________ mo anno_ faciant per annum integrum conti- anno tem privilegiorum, quam chartarum five tan- nuam refidenuam, & qui non fecerint refiden, »»w5l 8anr Epifcopum folum, five capitulum five tiam compellantur fuere per fubtraAiotiem pro- amen, c«>,>.. ·»>*. cunftis ecclefiis parochialibus , per archiepifcnpatum vel arcbidiaconatum confli tutis, uni­ nibus, quam non communibus, ftatumus, quod decima; fideliter pcrfolvantur, fic per nu­ formis fit petitio decimarum , fic proventuum merum animalium dc dierum, ft expediat ccccciefiafticorum*, nifi parochiani competen­ clefiz. tem , pro talibus decimis, velint facere re­ Dc pifcationibus autem dc apibus, ficut dc demptionem . omnibus aliis bonis jufte adquifitis, quz reno­ Volumus etiam, quod darcimc de fœtus, vantur per annum, ftatuimus, quod dccimx ubicumque crefcant, five in magnis pratis, fi­ ve in Mrvis; five in chevicis, exigantur.* fic exigantur, fic hoc debito modo. Statuimusautem, quod decima dc artificibus, fic mercato­ prout ipfi '~r ftipendiarii “ aliquod J certum ad -■* opus, vel ad lumen ia ecclefia velint dare: âor ecclefiz, qui feptimum agnum receperit, ires obfos det: denarium paroebiano, qui no­ & hoc, fi reftori placuerit. Io petittooc autem principalia legati volu­ num det obolum, vel ex pedet redor ecclefiz mus, quod confuetudo provinciae cum poflefuique ad alterum annum, donec poflit deci­ fione ecclefir obfervetur; ita tamen, quodremum agnum habere, fi malueritfic qui ita expedabit, femper exigat fecundum meliorem âor ecclefiz, fuerit vicarius, feu lapcllanus Dominum habeat pras oculis. agnum, vel tertium ad minus de agnis fe­ Sed quoniam inulti inveniuntur decimas da­ cundi anni, fic hoc propter ex pedat iooem pri­ re nolentes: ftatuimus, quod parochiani admo­ mi anni. Et ita intelligendum cft dc decima neantur femel, fecundo, fic tertio, ut deci­ lanz. mas Deo fic ecclefiz foivant; quod fi non Sed fi oves alibi in hieme, alibi in cftatc emendaverint , ptjmo ab ingreftu ecclefiz lunutriuntur, dimidia datura eft: fimiliter, fi fpendantur, fic ficdemum, adfolutionem, per quis in medio tempore emit, vel veΓ anno ωκκπ înnocen™, INSULANUM. y— Caffart. Ab ArelstcnGs provinc e St' 77« ___ 7T,T~* J;-NO prefulibus, przfidc Joanne Bauciano archiepifcopo cclcbrarum anno Dorn. MCCLI. * Appead- k. ' INSULANUM CO/N CILIUM E< __ , z Tor»· XT- Prodit nunc primant ex tad. MS cardinalis Chifiii: in fie infcrioitter Concilium fecundum domini Joannis TITULI CANONUM. J. Vt fides catholica frequenter prodicitur . II. Vt fiat inquifitio kareticorum. Anaria, cilii. quam aufboritatc hujus con* I I I. III. Ut bona boreticorum λ prelatis occupentur . IV. Vt fentintia excommunicationis fervitur, & Vt baxa bar. ficorum a pralutis occupentur. puniantur contemplaret. V. Ut decima exigantur ÎT prodicentur . VI. Vt tefiamenta in prufentia prasbyteri fiant. Infuper addentes quod bona hzretiVII. Ut canonice portio folvatter. corum fub dominio & jurifdifttone ecVIII. Ut emerant ur exctjfut privilegiatorxm ■ clefiarum exiftentium , a przlatis ipIX. D* pignorantibut ecclefias vel probendai. farum ecclefiarum occupentur. Si quis X. De pedariis & Jalinarits. B autem alius bona talium, live mobilia vel XI. Dt confratris & co^fpiratianibus, XII. Dt precibus pronegotio terra fantfo faciendis. immobilia, in prxjudiciumdiélarumec XIII. Dt clandeflinis matrimoniis. clefiarum, ve! prxlatorum , per /c vd PRÆFATIO. per alium invadere, occupare, feuconfifcare przfumpferit; fit uterque ex tunc ipfo fado excommunicationis fententia innodatus, poteftatc abfolvendi domi­ no archiepifcopo , & diœcefano loci, ca­ congrua fatisfadione przmifla, auétoritacc prxfcntis concilii refervaca. funt ftatuta, per dominum Joannem Dei gratia fande Arelatcnfts eccleûe ar­ chiepifeopum, apud Infulam in provinciali pitulo fada, & renovata , prarfentibus & coufentientibus audoritatem praedantibus , venerabili­ bus in Chrifto patribus R. Cavaliecn. B. Maffilieo. G. Carpentoraten. B. Tricaftrino R. q Tolonen. fit P. Auraicen. epifeopis. Dominis I V. Joan. Avtnionenfi, fltS. VaGoncnG, etiam epifcopis, fe canonice cxcufantibus , fed tamen Vt fententia excommunicationis fcrwtur , 4· chis............... committentibus vices luas; przpuniantur contemptores. ientibus etiam pro majoii pane abbatibus , & prrpofitis, & prioribu» convcntualibus provin­ Item fententia excommunicationis , cia: Ardstenfis, an. Dom. MCCLI. die Mar­ cum debita admonitione & maturitate tis poft feftum Exaltationis fandz crucis ac H proferatur, & ab omnibus tam privilé­ giât is, quam aliis inviolabiliter obfervetur ; & contra contemptores excomQmunteationum, fervetur quod contine­ L tur in concilio · Valentino. Et ft ul- · a». Vt fidet catbolica frequenter prodicetur. terius contempferint, puniantur pecu-c 17 niaria pcena contemptores, ut contine­ Rimum capitulum de fide catholi­ tur in concilio Arefatenft, ft hoc pote- An. > c *’ ca frequentet przdicanda, fcilicet rit per temporales dominos obtineri. fecundum quod in Artlatcnli concilio V. olim oofeitur conftitutum CANONES. P I L Vt fiat inquifitia t-xrcticoriun ■ Item de inquifitione hzrcticoramobfervetur, quod ftatutum eft in canoni­ bus & ftatutis conciliorum: & Hat diéba inquifttio a quolibet epifeopo in fua dicecrfi : & feripta olim fadla re quirantui a Prxdicatoribus & ab aliis qui ea habent, tam audoritate ord· CaneiL General. Tom. XXLIL Vt decima exigantur & prodicentur. £ Item de decimis ftatuimus , quod exigantur & przdicentur frequenter fe­ cundum tenorem litterarum domini papx, & fqlvantur ecclefiis vel prxlatis, quibus de jure debentur. D d d vi __ 797 ANNO CHRISTI iwoamws C O N C I L I U Μ A FR1DERIC. II. IMP. S. 1.UDOV. R. FR. V I, X Ut uflamenta in pr*fcntia prttbrteri fiant. Di pedantit it falinariu. Item de tcftamentis faciendis in prxfentia redoris ecclefix, vel parochialis faccrdotis, fervetur quod ftàtutum eft in dido concilio * Arelatenfi, «& con­ cilio Tolofano ·. 798 ANNO CHRISTI Item de novis pcdagiis & fatinariis qux per Arelatenlcm provinciam exi­ guntur, fervetur quod m Avcnionenfi . * & Arelatenfi * conciliis continetur. V- «· ’“** * An. n », X I. V I I. Dc con/ratriit & confpiraiiooibut . Vt canonica portio folvttxr. B Item fuper confratriis, conjurationi­ bus, confpirationibus, colligationibus, focictatibus , vel ‘quocumque nomine cenfcantur, vocentur pada feu conven­ tiones, fervetur quod ftatutum eft in VIII. concilio* Valentino : hoc addentes,quod fi qui ad enervandam ceniuram eccleVt exccftit privilc^iafomm cccrccantxr fiaiticam, vel ut contumaciter, perdu­ rent in excommunicatione , prxdida Item fuper exceifibus privikgiatorum pada vel conventiones inire prxfumpiecoercendis fervetur conftitutio domini rint contra jura ccclefiaibca, five ante excommunicationem five poft , di£ta il!* Innocent» IV. qux incipit, Volenter * Cjyéla, conventiones, vel etiam vota, I X. vel promifliones, prorfu» irrita habean­ tur & denuncientur, ficut in dido con, D·: pi&norantibut ackjîct vd prébendes. cilio continetur. Item ftatuimus, quod canonica por­ tio exigatur & folvatur fecundum ca­ nonicas fandiones. Item ftatuimus, quod quicumqucau­ X I I. thoritate vcl temeritate propria, tcclcDe precibtu pro negotio terra fonflx fias, vel eccleiiafticas pnbendas pignofactendit. raverit. vcl gadiaverit, feu bona eo­ rum invaicrit, feu occupaverit violen­ ter, nifi intra vm. dies fuperhoc faItem pro negotio terra* fands dica­ tisfecerit, fit extunc ipfo fado excom­ tur pfalmus , Dcut venerant jentet ; ora­ municationis fententia innodatus. Diœ- tio, Dtut qui admirabili providentia : ficut cefano tamen epiicopo ab hac excom­ D fieri confactum. municationis fententia abfolvendi. au­ thoritate concilii , concedimus pote­ X I I L ftatem . De cUndt/linit matrimoniif. Item clandcftina conjugia fieri pro­ hibemus; que fi fada fuerint, proce­ datur contra contrahentes fecundum ca­ nonicas fandiones. STATUTA SEU CONSTITUTIONES rrcLFstA Lugdunensis Anno Domini MCCLI. Ex To XXI. vrws iiwfa cus. Singulis diebus Dominicis & feftivis, faStatutum eft etiam, ut quicumque honores ,1. cerdeti canonico Miflam Dominicam cele­ ecclefix, que obedicnttx apertantur, vel ha­ branti debent afliftere duo minores facerdo­ bent vel habituri fint, quot diebus in refeftotes , vicarii duorum canonicorum fecerdotum , riô ex obedientir debito fratribus refeâioncm unus a dextra parte altaris, & alius a finidebent, tot menfuras filiginis qux mornantcG ftia. Similiter diaconus evangelium leâurus, appellantur, minori eleemofynx, qux quotidie debet habere duos minores diaconos fibi hinc pauperibus erogatur, prxflare debent fit toti­ inde afliftentes fimilibus dalmaticis reveftitos . dem menfuras, omni poflpofita occafionc, Similiter autem fubdiaconus canonicus debet elecmoiynario ab ecclefia communiter inftituhabere duos collaterales iubdiaconos duorum to, ufque ad feftum (andi Michaelis annuatim canonicorum vicarios fimilibus tunicis revefti­ folvere tenentur. Quam annonam diâus cleetos. Si vero diaconus canonicus, vel fubdiaco­ mofynarius fideliter debet confervare, ut tem­ nus evangelium vel epiftolam lefturus defuerit, pore famis pauperibus erogetur: dc in alios & officium fuum per fe, vel per alium cano­ Dulus vel ex parte vel ex toto non expendatur. nicum non fecerit, vel qui vicarium habere te­ Qui autem ftatuto tempore non folverit, ab ecclefia, & choro, & capitulo, exclufus fit. netur non habuerit: quot vxibus defecerit, de­ bet tres libras cere pro fingulis defeâibus, lu­ XXII. minaribus ecclefix applicandas · Item in majo­ Si quis clericus de fupra chorum pro deliribus feftivitatibus, fcilicet beatr Marix, & fiâo fuerit verberandus, a decano debet in camilibus drbent efle quinque facerdotes, & quin­ pitulo verberari: alii vero de fub choro a can­ que diaconi, dc totidem fubdiaconi , in prxeitoribus vel magiftro verberandi 1’unt in ichola puis autem feftivitatibus, videlicet natali Do­ ecclefix. mini, Pafcha, & Pentecofte, & natali fandi Addimus etiam nos & didum capitulum fuJoannis evangcliftx , & dic Ccenx , fi chrifma pradidis hoc flatutum . conficiatur, debent efle v 11. facerdotes, & vi t. XXIII. diaconi, & totidem iubdiacom, Cc totidemceStatuimus & juramento firmamus, quod qui­ roferarii libet canonicus, feu aliusbeneficiatus, non haX Xbeatur pro refidente, uec aliquid capiat indiA prima pulfationc qux fit ad matutinas ,Evifione terrarum, nec quotidianas diftributio- ANNO fcilicet C.HK1STI utque dum fin ta luerit Mifla & hora meridiana, & contentus exierit de ecclefia: fic iterum a lecunda pultatione qux fit ad horam nonam, uique dum finitum fuerit completorium , & con­ ventus exierit : non debet aliquis de clericisecelefix in habitu fxculari tranlire ante eccle- iiatn , vel manere in plateis qux funt >n facie, vel profpeftu ecclelix , nifi tranfeat equitando. Ad ultimam quoque pullationem cujuslibet ho­ ne vel officii, non debent clerici federe ante ecdefiam, vd infra ante chorum, fed in cho­ ro. Dum cantatur iu ccdcf.a a conventu nul- nes in fcholis, nifi per dimidium annum primo fecerit reudentiam in ecclefia noftra. Pio refidenti tamen tenebitur, fi teneat conduâum continuum , & perfeveraverit. Duo vero ca­ nonici, & unus de aliis beneficiatis, intelliguntur licere primam refidentiam, fi morantur cum domino archiepifcopo, vel jam morati fuerunt yer diftum tempus. In cujus rei teftimonium, nos & capitulum prxfentibus litteris figilla noftraduximus appo­ nenda. Datum anno Domini millcfimo ducentefimo quinquagefimo primo, mente Junn. CON- f 803 —I - «mnocfnws SENONENSE. Kv'.'k'm. So4 ———- Æ, Æ. CONCILIUM SENONENSE Cujus authoritate admonitus eft Theobaldus Navarrx rex & Campani® comes ut bonis ecdefufticis cederet, anno Domini MCCLII /iljar fynodi mb;l extat prater monitionem ipfytm, cujus exemplum ex regio tabulario petitum Juhjicio. Monitio concilii Theobaldo regi Navarrx ficAfticis earumque hominibus inferantur contra ~ immunitatem ecclefi» , fic ecclefiafticam liber­ Campani» comiti. tatem, prout vobis Magiftcr Joannes de Ver ilo Dei gratia Senonenfis atchiepifcopus, nolio nuncius nofter ad hoc fpecialiter deftiM · Camotenfis. R, · Parifienfis. G ’ Aunatus plenius explicabit : ferenitatem veftram tenore prxfentium fie per praedidum nuncium wlianenfis. G ♦ Autiftiodorenfis. P’Mcldenfis, j.GuilMmm.fic N‘Trecentis, eadem gratia epifeopi, Chriauthoritate prxdifti concilii rogandam duximus «.Guido, flianiftimo in Chrifto illuftri viroTh.f Dei gra6( monendam , ut faifita defaifiri faciatis, «^NkoUii. *'a rc8* Navarrx, Campanix & Brut comiti quoufque de jure veftro conftiterit evidenter, 7 Thtobai- palatino, falutem, & finceram in Domino ca- fic prx· ritatem. Cum alias ex parte concilii provincialis Se­ nori fic perfonx veftr® in quantum poffemus nonenfis, per litteras noftras monitorias vos deferre velimus : omittere tamen non poflurequilierimus & rogaverimus, ut ca qux de mus ... , nec debemus .· quin oppreflioni ecclefia· ____bonis ecdefufticis a quadraginta annis cjira Brum, prout juris eft, fuccuramus . Sciatis pro acquifilis laifiri feceratis, defaifiri faceretis : & certo quod jus veftrum abforberc non volumus fed potius ipfarumftclefurum indemnitatibus preces & monitio przJidx nondum fuerint a vobis elïeûum aliquem confecutx ; fed magis quantum cum Deo poffumus, fubvemre . ac magis dc dic in diem adhuc inceiTanter in Datum Parifius die Veneris poft feftum S yoteftate Campani® faifiantur, necnon fic alia Martini hyemalis , anno Domini MCCLII multa gravamina ecdefiis fic perfonis ecclefia· turn vsi. figiilis. G aViWf VtfVf ' ahfVa ^PARISIENS E aMvVVx vM y# CONCILIUM Al». «>H· À fie· i. Mur. V« Mon. «ο. VII. ?. decreta translatio capitule Camotenfis ad Meduntam, Anno 1253· habitum. rod. I). Chauvelin Ex Manii Suppl, pag. •>»j. [ratia, Senonenfis Senoncnfrs archicpifco-C impiis nocendi opportunitate ablata, horis conIlo Det gratia, archicpifcopus, R. Parifienfis , G Aureliancnfis G. ~ ~ fuet.s fic debitis vadeatis Domino famulari i non Autifliodotenfis, B. Mcldcnfis , fit N. Trecenfine cordis amaritudine fic dolore, fed quia via fis, eadem gratia epifeopi, venerabilibus viris tutiori temper eft procedendum , approbatione & in Chufto dileftis R. decano torique capi­ provincialis concilii, fic confenfu maioris fit fa­ tulo Gtrnotenfi, falutem fic finceram in Do­ mous partis canonicorum CarnotcnGum inven­ mino cantarem ■ torum ibidem, cum omnes eflent coram nobis Verfutiis humant generis inimici, qui nofte vocati ad locum eumdem , ordinamus , quod dieque circuit quxrens quem devoret eft a capitulum Carnotenfc a Camoto infra feftum Chriftianis , Deo fidelibus, maxime ab illis qui­ B. Thomx apoftoli proxime venturum recedat, bus eft aliorum cura commitTa, prout videtur fic apud Meduntam moram faciat, fic in ecclefia B. Maris cjufdcm loci ab epifcopo fic expediens, obviandum; prxfertim in loco, ubi idem inimicus fu® crudelitatis aculeos mini· _ capitulo, fic canonicis divina officia cclebrenL> (horum fuorum pemiciofo officio prxfential'ter ‘ tur horis debitis fit foliiis in ecclcfia Car no­ nofeitur exercere ut io tuto fit innocentia, fic tent , fic fuam primam reiidentiam faciant in­ refrenetur audacia malignandi, furorque in curfra muros caftri ejufdem, ficut infra muros ci­ fu exiftens Ixdendi , nocere nequeat, ut jam vitatis Camotenfis fieri confucvit ; nec in alio fecit. Cum igitur caufa necis horribiliter hor­ loco, quam apud Meduntam, capitulum fa­ ciant, feu de cleftionibus vel aliis negotiis fpirenda, pie recordationis R.. quondam canto­ ris Camotenfis, communi fic deliberato coot i tua I ibus vel liecularibus ad capitulum fpeâanfilio, concilii aulioritatc ad locum ipfum du­ libus tradent vel ordinent ; fed in loco prxdifto hsec omnia faciant, ficut antea facere xerimus recedendum, invenientes ex certis in­ diciis , fie conjefturis non multum dubiis, tu­• confueverunt in Ecclcfia vel in capitulo Cartum non etie nec expediens Carnotcnfi eccle- Enotenfi, nec aliquiscanonicorumCarnotenfiuin M fix his diebus, quod moram ibi faciat capi­ tulum , propter pericula qux inde potient con­ tingere infinita; fic quia prodetic quandoque loci mutatio confucvit, ut innocentes ire uri,, Carnoti moram faciens, vel alibi, nifi in locis ubi haâenus extraCarnoteniem civitatem coivfueverunt, percipere fruftus fiios, refidentiam fu® prxbend® .faciat, vel groflum ipfius preben- 8o5 x «nnocentjüs ■ i». CONCILIUM So* o· luduv« rv- ιΐχ· Γ-ST tende feu dirtributiones aliquas percipiat; nec A regis, confidit. Et ex nunc excommunicamus------ ““““officiat Carnotenfi ecclefiz vel altari, donec in (criptis omnes illos, qui contra hanc ordiChresti a'lu^ praediis fuerit ordinatum. Hunc nationdm noftram aliquid prrïumferint atten>,,j. autem locum eligimus quod in Camoteniidicetare. DatumParifius anno Domini MCCLIII. reli fub fecura dominatione, videlicet domini die Metcurii poft fertum B.Martini hyemalis. CONCILIUM WORMATIENSE /a quo anathema dictum in adbetrentes Friderico imperatos i. Anno 1x53 . habitum. Ntiquus author Chronici Wormatienfis vul-1 fix &Chrifti (aeramentis. Dixit quoque idem gati a Ludewig. Rehq. to. 11. c. XXXIX. epilcopus eodem die, ut quicumque facerdot ce­ Concilii bujui hijlosiam hanc narrat. Convoca­ lebraret , prius fe vertens ad populum diceret, tis omnibus de parte Willclmi in curia fua omnes ahureutes Friderico effe excommunicates , & ( tradit hxc de Siffrido Wormatienfi epifeopo nequaquam mifft participes effe, vel officio affiftequi Willclmi partibus adhzrcbat adverfumFri- re debere. Item poft offertorium iterum jube­ dericum imperatorem, quem pontifex Roma­ bantur egredi adhzrentes Friderico, vel fi alit nus eeclefia & imperio privaverat ) qui nomi­ eos adeffe fcirent, expellerent ab eeclefia & nabantur timentes Deum, dulciter & arnicaadeffe nequaquam permitterent ; & fic multi biliier fatis ab illis confiliumquzfivit, quomo­ ab ecclcfia expulfi receffenint . Item epifeopus do iubveniendum effet fandz matri ecclefiz. ante fadus przcepit fzpe, ut nequaquam faTunc illi unanimiter refpondentes dixerunt.* cramentum adminirtrarent alicui ex his przdi. Aior fecundum omnem pojfibilitatem nqfiram tibi dis, nifi in domibus confentientibus partialira& eeclefia afffiemus. Quo audito Iztus faâus'-’ ti fur . Vbi vero aliquis ex parte Friderici vel Coitradi filii trfirmabatur, non faila unilioeft epifeopus, eo quod diffblvit colligationem civium fuorum. Et veniente exaltatione fan­ ne inungebatur , neque in coemeterio fepeliebatur. dz crucis in dominica die, Cedit cum przlaAnte tamen facra Eucbarifiia fufeeptionem com­ tis fuis in palatio ante curiam fuam, convo­ pellebatur abjurare omnem Friderici imperatorie catis omnibus populis fuis ante le; dixitque focietatem. Item prohibitum fuit , ut nullus ex tunc eundis audientibus .* cunilas adherentes Fri­ fxietate epifcopi , qui , nominabantur timentes derico Ô" Conrado effe excommunicatot, ut pote Deum, vifitarent aliquos in infirmitate conjiitutum obediente i eeclefia Dei. Adum eft illud an­ tos vel alios. Et fic omnia Sacramenta &Chrino Domini millefimo ducentefimo quinquagefti fidelium jura przdidis prohibita fuerunt & fimo tertio . Statimque diffolvit interdiUum, abrogata, qui de Friderici focietate fuerunt. eo quod diffolviffet colligationem fuorum. Sed Super hrc, omnia jura tam civilia quam fpiut ut partialitas illa ab eo fada fortius iniur- 0ritualia illis prohibita fuerunt, ita quod om­ geret, per quam voluntas fua fieret, ordina­ nia jura contra eos prolata effedum non ha­ tum fuit, ut adhzrentes Friderico dicerentur berent , & pro eis di&a omnino non valerent. Hon timentes Deum, exclufi ab omnibus eccle- A ——CONCILIUM (,) TARRACONENSE,—— ’ CHRISTI ·”»· Ex Card, de Aniinr Coa· Cii. Htlpan. lom. j. à Pr/êsidi Benedicto Tarraconensi CHRIS Γ1 *‘,j· archiepiscopo celebratum. Nno 1153. 6. Id. Aprilis celebratum eftEabfolvere excommunicates fuarum dicecefeon: . Concilium in civitate Tarraconcnfi apud Archiepifcopum vero porte ahfolvere fubditos Benedidum Archiepifcopum. Ei " autem fuam ' fuorum fuffraganeorum, qui ad eum venerint przientiam exhibuerunt Amaidus Epifeopus Ceexcommunicat!, ratione conftitutionis in Con­ iaraugullanus , Berengarius Gerundenfis , Vita­ cilio Tarraconenfi edits contra invafores re­ lis Ofcenlis, G. Ilerdenlis, & procuratores alio­ rum & perfonarum Ecclefiafticarum . Tum conrum . Interfuerunt etiam P. de Graviana Caceffum univerfis presbyteris provinciz, ut fe rtellanus Empoffz , & Jacobus de Timor te­ invicem abfolverc portent fuper minoris excom­ nens locum Magiftri domus Militiz Templi. municationis lententia. Baks*. lib. a. Marea In co ftatutum cft licere Eptfcopis provinctz Htfpa». CON(·} Canone» hujus aoncibi teges io Concilio TarracoMufi Mni Soy R A V E NN ENS E. ™>» «m Æ?. t ‘•Ji· »*,». CONCILIUM RAVENNENSE Quod Philippus archiepifcopus cum fuffraganeis fuis celebravit Mnno Domini Ft Coffirtii tX‘Xt “ M C CL 111. Innocentio IV. pontifice. Alla exbibet Rubeus bifior. Ravenn. libro Vi. in hunc modum. . clefiz, & archiepifcopatus, feu archiepifcopi Raven. & epifeopatuum, & epifeoporum, fit. Nno a nativitate ejufdem MCCLIII. tem­ aliarum ecclefiarum, ac monafieriorum , vencrabiliumque locorum omnium provinciae fuprapore Innocentii IV. die Lune tenia exeunte menfe Aprili, XL Indid. RavennaeIcriptz , : cum dignum fit, ut quos Divinus ti­ mor a malo non revocat, faltem coerceatfein choro ecclefiz archiepifcopatus, prae (enti­ veritas difciplinz, ut ipforum malitia refrena­ bus tefiibus ad hoc fpecialiter adhibitis, & rota, ecclefiz gaudeant debita libertate: volu­ Éatis dominis, presbytero Bono, presbytero mus, fic voluntate propria confentimus, quod ernardo, Jacobo de Petrella, & Peppo de Caftelvitto, cardinalibus ecclefiz Ravennatis, didus dominus eledus Ravennas, contra rapto res, & invafores, ac illicitos notoriosdetento­ fi< DD. Alberico przpofito, presbytero Amulpho, presbytero Ambrofio, Floro, Joanne de res bonorum fic /uriutn archiepifcopatus przdiMorifano Aimerico fic Giczo cantoribus San­ di, ac epifeopatum, & epifeoporum, fic alia­ ds ecclefia; Ravennae, dc me Benvenuto Ca- rum ecclefiarum, ac monafieriorum venerabiIn Chrifii nomine. A farclli notario infra feri pio. Nos frater Jaco­ liumque locorum omnium provinctz nominabus epifcopus Bononienfis, Fr. Gualterius epiftz, qui funt in nofiris civitatibus fic diœceficopus Faventinus, Thomas epifcopus Imolenbus confiituti, ccnfuram ecciefiafiicam poffit, fis , Bono epifcopus Comaclenfis , Albertus fic debeat exercere: fententiam quam ipfe doepifcopus Mutinenfis, Ricbelmus epifoopus Liminus eledus Ravennas contra przdidosduxevienfis , & Joannes eledus Foropompilknfis, rit proferendam, ratam fic firmam habendo ad in przfentia venerabilis patris E>om. Philip mandatum didi domini eledi Ravennatis, deSi, Dei gratia S. ecclefiz Raven, eledi, in nunciarc, ac exequi promittentes, fic ad hoc ie beati Vitalis martyris, in archieptfcopa· ut nos poflit compellere, dantes ei plenam fic li ecclefia congregati, volentes communi con­ liberam potefiatem. Quibus omnibus ego prznominaius Benvenutus Cafarelli, S. Raven, eccordia & voluntate, tam indemnitati ccclcfiarum provinctz archiepifcopatus Ravennae falu- C clefiz notarius interfrui, fic ut fupra legitur, briter confulete, quam reprimere malitias fit jufiu przdidorum dominorum epifeoporum, prefumptiones damnabiles perverforum homi­ atque Foropopilienfis eledi, fic mandato prznum , invadentium, five occupantium temeri­ fati domini eledi Ravennatis, fubfcripfi ficpu­ tate propria pofiefiioncs, homines, fic juraecblicavi . ·»«<·»♦«··»«> ·»«·♦»«·«·«.«♦ 4» CO N CI L I UM APUD SALMURUM * tJ. « Ju· hello , ftA maie. Jom tium Remen· ar.bitrtfcepu. ex a Petro * db Lamballb, Turonensi archiepiscopo fic fuffraganeis celebratum, anno Domini MCCLIII. Ex duobus Mff. collegii Parifieufis S. J. quorum Altorum dedtt. V. Cl. ^Egidius Mcnagius. TITULI CAPITULORUM. 1. De celebratione Divinorum officiorum. 2. De cufiodia facramentorum . canonicatum cat bed. reci­ piantur . De fibfidio. De peufionibus non imponendis. Ut regulares cogantur obfervare fibi praferipta in Iitterit pontificum. Vt eadem littera in fingulis abbatiis habean­ tur materna lingua expefita. Vt monachi poffeffiomm non habeant. Ne rtligiqfi fccularia placita audiant. Ne facularihur dentur loca religiofa. Dt fuppltndo antiquo numero monachorum. Vt abbates novas peufionts prioratibus non imponant. Ne prioratus vacantes denudentur bonis fuis . Ne quis depqfitum faciat extra fuam ecclefimx , aut monafierium . Vt ecclefiafiici mtrcimonialia non exerceant. Vt judices ecclqfiafiici potefiatem citandi fine pistribus atteris indiflinNe non commettant. 25. De D1I. Ne illegitimi ad 12. J J. 3. Qualiter, & per quos corporalia , &c. funt 14. Abluenda. 4. De feribenda in quaternit res & bona tcclefia15. rum per arcbidsaconxm. 5. De arcbidiacanit, arcbipresbyteris, Ô* decanis 16. ruralibus, ad ordines promovendis. IJ. 6. Ne lites in ccclqfiis vel earum porticibus agi1S. tentur. 19. 7- Vt arcbsdiqcom & alii, prafentifuis epifcopis 20. fua placita non teneant. £* S. Vt embidiaconi & alii, extra civitatem offi­ 21. ciales non babeant: & de quibus caufis non 21. cognofcant. 9. De procurationibus. 23. 10. De numero canonicorum Jbtmndo , ftr 24. •ibus probandarum non faciendis. to, «NNoœrnw CONCILIUM ΑΝΚθ *5· β* nertnrbatiriini ftriidi&anii eccl7. Dt cletudefttnit matrimoniis. 18. De tommendit ecclefiarum■ 19. Ut tpifcootu rectifias parocbiales tuu applicet menft fua·. (f ne m earxtn collationenwn penfioms fibi retineat. 30. Ne clerical leget aliquid filio fpurie> vel concubina. 31. De prubendis facerdataiibur. JX. L'i fiat uta provincialia predict{forum fuorum obferventur. CAPITULA. I. De celebratione Divinorum officiorum. f «g«Ç. η. η». «»<* te mundo ad hoc ipeciahtcr deputato omnes ablutiones, fi heri poteft, vel christi faitem primam, in pifcina reponi; & »■»;· ut akaris linteamina, indumenta facer* dotalia, ab aliqua honefta matrona vel virgine, fine apportions aliorum pan* norum, quotiens opus fuerit, abluan­ tur; & munda, & integra ferventur, cum in pluribus parochialibus ecclefiis provinciz Turoncufis immunda & di­ rupta a nobis & a noftris foci is fint reperta. B i v. De fcribendo in quaternis res ér bon* eccleferum per arcbidtaconum. Os fandorum canonum & prxdeStatuimus aurem 3 quod concilium » ft* etiirtt cefforum noftrorum volentes fer­ apud Vallem Guidonis a felicis recorvare ftatuta, & ea quz vifitando pro ­ vinciam Turonenfem, corredione no­ dationis Gaufrido* prxdeccflore noftro . vimus indigere , corrigere cupientes ; provida fuit deliberatione ftatutum , de »·'/«■ vocatis venerabilibus fratribus, Turo- libris, vaGs, veftimentis, & aliis ornenfis provinciz epifcopis, ac aliarum namentis , & redditibus eeclefiarum, ecclefiarum przlatis apud Salmurum; in quaternis archidiaconorum · fer i be n- ’,ζί/" de didorum fratrum confilio duximusc dis, ab archidiaconis inviolabiliter ob- * *' ftatuendum; ut in locis collegiatis, & ferventur. Quod fi circa przdida om- 'orum maxime in cathedralibus, dicantur ho- nia & fingula przdidi archidiaconi, arTz canonicz horis debitis, cum omni chiprcsbyteri, & decani rurales, prout devotione, folcmniter, & devote: nec ad eos fpedare dignofeitur, negligen­ prius pfalmi verticulum una pars cho­ ces fuerint aut remiffi, & de hoc conri incipiat, quam ex altera pratcedcns ftare poterit.- a dizcefano loci, ab offi­ cio fuipendantur. Nec prius relaxetur pfalmi verficulus finiatur. fententia, nifi folutis decem folidis pro qualibet ecclefia, in qua eorum negliI I. gentia aut incuria in przmiffis poterit reperiri, per diœccfanuin loci in ufus Di euflodia focramentorum. fabricz matricis ecclefix convertendis. Verum cum a fandis patribus fitD V. ftatutum, ut corpus Chrifti fub hone­ fta & fida euftodia reponatur ; & in aliquibus panibus Turonenfis provinciz De arcbidiaconir, arcbiprcsby teris , ir de ta­ nti ruralibus, ad ordines promovendis. illud minus decenter invenerimus cuftoditum : ftatuimus ut archidiaconi, Item cum facris conftitutionibus ca­ archipresbyteri, & decani rurales, ad quorum officium dignofeitur pertinere, veatur, ut archidiaconi fiant diaconi , cum omni cura & folicitudinc illud fa­ & archipresbyteri, presbyteri: audoriciant, & procurent fanduarium, fon­ tate przfentis concilii fancimus , ut tes, oleum, & fandum chrifrna, cla­ przdidi archidiaconi, archipresbyteri, vibus adhibitis cuftodiri, & per loca & decani rurales, ad przdidos ordines populofa, & maxime civitates, vene­ infra annum fufeipiendos, prout eo­ arum requirit officium, a fuis diceccfarabiliter deferri. nis per fubtradione beneficiorum mo­ nitione canonica compellantur : & tali­ I I I. bus conferantur, qui infra annum a Qualiter , à per quos, corporalia, trc. funt tempore fufeepti beneficii velint, fciant, & valeant, in ordinibus quos requirit abluende. eorum dignitas defervire. Prxeipimus etiam, ut przdidi ar­ chidiaconi , archipresbyteri, & decani rurales, faciant & procurent per facerdotem aut diaconum fuperpcllicio iniutum corporalia fzpeablui, dc in va- N VI. N< «Il ANNO HRISTI r.j|. ««m» APUDSALMURUM. Vf VI. Ne litet in eteiejüt vti tttnem partitibu Inhibemus diftriûlus, ae caufz de cetero coram quibufeumque judicibus ordinariis, sut delegatis eorum, ineo cltfris aliquibus, & prxeipue in cathedralibus, aut earum porticibus, agiten­ tur: cum propter litigantium clamores frequenter Divinum impediatur offi­ cium, & ob eorum rixas & difcordiasB quandoque fanguinis cffufio , homici­ dia, & alia mala, in ipfis ecclefiis an­ te earum faciem perpetrentur. ΓίίίϊΛ"™. 8n IV 1 A. ANNO CHRIbn Dt proenrationibur . Non fine radice cupiditatis procedit , quod nonnulli prxlati provinciz Turonenfis, in prioratibus & ecdefit*, pro­ curationem , aut aliquid nomine procu­ rationis, recipiunt in pecunia numera­ ta; & nihilo minus fubditos ad eos in eifdem locis procurando* compellunt , fic ab cis procurationem duplicem exi­ gendo. Quod fieri diftrhftius prohibe­ mus. Cum ratione vifitationis debea­ tur procuratio: inhibeipus diftri&e prae­ cipientes, ut nullus procurationem re­ cipiat, nifi a loci* dumtaxat vilitatis. V I I. fft archidiaconi ir alii proruibut (pjfcopis jua placita non teneant. De numero canonicorum flatuendo, ér fcfliambui prabendarnn» non facundtt. Prohibemus, ne quis archidiaconus, archipresbyter, aut alii minores prxlati jurisdictionem ecclefiafticam ha­ bentes, caulas audiant, feu placita te­ neant, prxfcntibus epifeopis fuis.· led longe ab ipfis faciant fuper his, quod viderint expedire. Innovamus flaturum in concilio Ca­ ftri Gonterii * editum de certo canonicorum numero in ecclefiis ftatuendo, in quibus certus numerus minime erat ftatutus : & ne ecclefiarum aut prxbendarum fierent icdiones, fed cum omni integritate conferrentur & ne ali­ ' V I I I, quis ad vacaturam inftitutretur prxbendam : prxeipientes illud flatutum üt artbiditeoni it alit extra civiuhnt offi- inviolabiliter in omnibus fuis articulis dales no» habeant, tr dt quibus cauobfervari. Et quoniam decretum eft ia eodem, id quod contra fieret non te­ fit nott togno/tant. nere, & quidam de fa&o, cum de ju­ Cum olim a prxdeceffbribus noftris re non poflent, ieiliones ecclefiarum /’jn-’iM' Caftri Honterii & Vallis Guidonis _ fecerint, & etiam praebendarum ; quaC1U. «· conciliis, fit ftatu'um, ne archidia- tenus contra predi&a ftatuta eft faTumTm con’» archipresbyteri, feu decani ruradum, irritum revocamus. ·· tes, & alii minores jurifdidionem ecclcfiafticam habentes, extra civitatem X I. officiales feu allocates habeant, fed ex­ tra civitatem in propriis perfonis fuum Ne illegitimi ad canonicatum tatbedrtl. diligenter expleant officium, & ne direcipiantur. di archidiaconi, archipresbyteri, & decani rurales, de caufis matrimoniali­ Statuimus ne aliquis in canonicum bus , fimoniz, & aliis qux degradatio­ ecclefix cathxdralis recipiatur, nifi fit nem vel amiffionem beneficii, feu de­ dc legitimo matrimonio procreatus. politionem exigunt, cognofcerent, nifi de fui pontificis mandato fpcciali; alias XII. proceffus habitus coram ipfis nullius ef­ fer momenti : & hzc invenerimus in Dt fubfidio. Turonenfi provincia minime cuftodita: Statuimus ne prxlatus aliquis a fub­ audoritate przfentis conciliii omnibus & fingulis fratribus & cœpifcopis no­ ditis fubfidium exigat, nifi nec effit as ftris injungimus, ut omnia prxditla fi­ ex caufa manifefta dc rationabili hoc ne diminutionc faciant a fubditis invio­ expofeat : & tunc cum caritate recipiat labiliter obfervari, prxfatum per fe fta­ moderatum. tutum, vel per alios, in ecclefiis parochialibus iux dicecefi publicantes. ComiL Grmral. Tom. XXIII. E e e XIII. «s « _____ «13 ANS’O CHRISTI innocentius CONCILIUM 3*4 A materna exponant, & exponi faciant-;,-· ■ diligenter. chrisii XIII. XVI. Dt pcufiottibut non imponendit. Vt MWMtfi pofeftontm aon Àak*as. Licet filii a parentibus nutriri de> beant: aliquando tamen contrarium in Statutum editum apud CaftrumGonaliqua parte provincia: Turonenfis in­ nc monachi, nifi fine in ad-‘ *■ venitur, cum a prxlatis quibufdam re­ tcrii ctores ecclefiarum adeo novarum im- miniftratione conftituti, habeant aliquo **' pofitione penfionum graventur quod colore pofleflionem, vel aliquam pro­ vix dc refiduo bonorum earumdem re­ prietatem, etiam de licentia abbatum, maneat unde valeant fuftentari: quod cum licentia abbatis eis in hoc non multum longe a paterna pietate vide-B valeat fuffragari; & quia abbates, fi tur. Verum cum penfiones in Lattra- contra prohibitionem i fiam fecerint , nenfi concilio reprobentur , nos pau­ per fuperiorem graviflime puniantur : pertati prxdidorum reétorum compa· przfenti concilio duximus inorandum. tientes, & prxdidi concilii adhxrentes XVII. .dden-* ftatuto, penfiones de novo impolitas in diâis ecclefiis fine jufta & rationa­ AV tcUgiofi fttularia placita audiant. bili caufa, de fratrum noftrorum con­ filio duximus revocandas : injungen­ Item inhibemus ne religiofi, baro­ tes locorum dicecefanis, ut prxdi&os rectores non permittant a talibus pen- num, militum, aut aharum fxcularium fionariis moleflari- Licet etiam de fol- pote flatum caufas aut placita audire, vendis prxdi&is penfionibus juramento aut de his intromittere ic przfumant. fint aftridi : przcipimus, ut prxdiftiC penfionarii per diacefanos ad remiflioXVIII. nem prxftiti juramenti faciendam per cenfuras ccclefiafticas compellantur. Λύ' fittularibut dentur lata religi»fa. X I V. Vt rt&ulartf tagantur obfervarr fibi prajcrip­ ta m Itttcrif pontificum . Statuimus ne abbates religiofa loca, ctiamfi folitaria fuerint, ad tempus, aut quoad vixerint, laicis concedant: fed talibus conferant, quod prxdida loca debito fervitio * non fraudentur. Cum fuper ftatu rcligioforum ipfis per fummum pontificem ad plenum fit X I X. provtfum, prxeipimus omnibus abbati­ bus, prioribus, prxpofitis, ac bailivis,D Vt fupplcatur anti^uut numerut monauniverfos ac fingulos articulos, prout cborum. in litteris Cummi pontificis continen­ tur, ab abbatibus, prioribus, prxpofi­ Provideant epifeopi folicite, prout tis, bailivis, monachis clauflralibus ac invenimus a pix memorix Gaufrido convertis, inviolabiliter obfervari .· in­ prxdccetfore noftro ftatutum, & male jungentes in virtute obedientix fingu­ ab abbatibus cuftoditum, quod in priolis locorum dicecefanis, ut fi prxdidi ratibus, monachis aut clericis concefabbates, priores, prxpofiti , bailivi, fis, fuppleatur antiquus numerus mo­ aut monachi chuftrales, circa obfervan- nachorum. ad quem fupplendum & re­ tiam prxdi&orum négligentes extite­ ponendum, abbates per diceecfanum lo­ rint, aut remifli, pcenas in eifdem lit­ ci cenfura ecclefiaftica, fi necefle fue­ teris comprchenfas eisdem infligere non rit , compellanturnifi aliquid rationa­ poftponant. bile propofuerinc & probaverint, per quod ab hoc, merito debeant cxcuX V. Uri. Vt ttdtw littera habeantur in fingulit batiit materna lingua expofita . ab- X X. Vt abbuttt novat penfiones prioribus turn Prxeipimus etiam in virtute obedientix, ut finguli abbates in fingulis fuis abbatiis litterarum tranicriptum habeant prxdictarum, & carum tenorem lingua imponunt. Abbates antiquis penfionibus priora­ tibus impofitis fint contenti, ncc no­ vas officio. t X: ΚΓ APUD SALMURUM, 9if 8‘« vas in «ifdcm attentent imponere feu A citaeores : ne hoc de cetero fiat, flatui-——------- — antiquas etiam augmentare. Et fi que mus &. prohibemus. onur £****.t de novo ab eis vel przdecefloribus fuis ·»>■ fine impolite, praecipimus ut ad eas XX V. revocandas, & remittendas, per pro* De ptrtarbetorihts juritâitliotiii ttdtprium epifeopum compellantur. Juflit». XXI. Inhibemus etiam fub pcena excom. municationis, ifto (aero approbante concilio, nc quis jurifdidionem impe­ diat ecclcfiaflicam, dt ne minis aut Item ftatuimus ne abbates, cum con* terroribus, feu per captionem rerum tingit priores fuos cedere, aut decede*] aut corporum, litigantes fuper rebus re, prioratus bonis fuis audeant denu­ ad forum ccclcGafticum fpedantibus, dare , led iskem tantum de przdiftis revocet a foro przdido, cum perviam bonis , futuris prioribus dimittant , iftam rigor ecclefiafticus, & jurildidio ipod ipfi fratres & familia, ufque ad nequiter enervetur: przci pient es fingu­ uturam colledam, dc eifdem compe­ lis diœcefanis, uc przdidum ftatutum tenter fuftentari valcanV, & domus per ecclefias parochiales faciant publi­ prioratuum refici, & in ftatu debito cari, & illos qui contra fecerint, mo­ nitione przmifla, cxcommunicatos pu­ confervari. blice nunciari. Ne prioretui vetenttt, bonir fuit nundenrur. XXII. XXVI. Ne fuit depofitum fecitt entre ]ueae etekfiera eut taenefiaiutn. < Vt non impedietur cutcutio fatten- tierunt. Prohibemus fub poena excommunica, tionis, ne quis abbas, prior, vel alia religiofa perfona, depofitum faciant ex­ tra fuam ecclefiam, monafterium, aut Item cum nonnulli volentes ardare & diminuere jurifdidionem ecclcfiz, iCDtentias latas a judicibus ecclefia­ prioratum. fticis exeeutioni demandare reculent, & penitus renuant * ; five etiam przdin·™ das exeeutiones , per alios qui non taa( XXII!. funt de jurifdidione judicum, impedi­ Vt cecltfiafliti taertimoniolio non ri faciant & procurent & affedent·· txerteant. cum nihil prout litigan'ibus, fi fera­ tur pro ipfis fententia, fi non demanItem prohibemus di ft ride, ne prz- ™detur exeeutioni: prohibemus fub pce­ iati, facerdotes, vel alii clerici bénéfi­ na excommunicationis, ne quis de ce­ ciât!, mercimonialia, vel alios turpes tero talia attentare przfumat, przcicontradus ineant , vel exerceant per picnics , ipfos qui contra fecerint, le­ fe, vel per alios, nec partiantur in tagitima monitione przmifla publice de­ • m) fe»»- libus, vel focietatcm * de talibus connuntiari cxcommunicatos. '**'· trahant, cum frequenter fub colore ta­ li ufurz graviffimz committantur. XXVII. XXIV. De clendefiittit merriraoniit. / Vt jetdicet titlefie/hei poteflettm titendi^ Item cum per matrimonia clandeftifiat Ititent pluri but indi/linflc non „na, a fandis patribus non fine caufa committent. prohibita, frequenter conjungantur non conjungendi , & przter detrimentum Item quia nonnulli judices ecclefia- animarum, quod incurrunt fic conviftid cupiditate dudi, difcurreodo per di, rixz, contentiones, & guerre in­ fuas diœcefes, fen archidiaconatus, vel ter confanguineos & alios oriantur, & archipresbyceratus, feu etiam dec ena­ quandoque committantur homicidia . tus, fingulis presbyteris fibi fubjedis, prohibemus firmiter , ne fiant hujufmo­ vel pluribus eorum , poteftatem citan­ di clandcftina matrimonia : ftatuentes di quos voluerint committunt , cum ifto facro concilio confentiente , ut perper hoc tot videantur habere judices fonz ecclefiafticz, presbyteri, & alii vd allocates, quot funt pro tempore clerici , qui talibus matrimoniis inCoutil. Goerel. Tom. XXIII. E e c a ter- 8«7 innocentius P iv. CONCILIUM vVl-vJLlUJVl HtroEntc n. imp LUDOV K FK » .i oe ο "anNo”terfint, vel iui» ecclefiis feu capellanii» Alium cHRisii talia fieri permittent* officiis &. bene* **“ fichs per triennium ipfo fallo fine fu­ fpenfi. necnon perfonx taliter contra­ hentes , ad arbitrium fuorum epifeoporum pecuniaria poena puniantur. ecdefiarum novas libi retineant———* penfiones, vel antiquas, quas in eccle- chr'ish fiis prxdi&is percipiunt, augmentare **>«· prxfumant. Quod a quibufdam minus caritative fidum efle dicitur, firmiter prohibemus - illud quod contra fadlum fuerit, irritum decernentes. XXVIII. XXX. Dt cotntifndit exclefiaruai. Nt clericut legtt alifttH Item nonnulli epifeopi, & alii prxlati, propriis lucris & commodis fuorum inhiantes ecclchas parochialcs , quae proprios poffunt habere facerdo­ tes, clericis & aliis perfonis, ecdefiaflicis, habentibus alias ecclefias parochiales, vel competenter bénéficiât!» , ut poflint eos pluribus onerare bene­ ficiis, commendant unam, vel duas ecclefias parochialcs, in animarum fuarum periculum & fcandalum plurimo­ rum: ut fic a beant commendatas, quas fecundum canones habere non poffunt intitulatas , quod fieri dc ceteroC prohibemus ftatuentes ut qui taliter ecclcfias commendatas recepit, vel de ce­ tero receperit, careat ecclefia fic com* mendata , & conferens, pote ft a te con­ ferendi illam ecclefiam illa vice fit pri­ vatus. XXIX. [7/ epiftepui titlefiat peretbialtt Ηβη appli­ cet mtnfn fua : & nt in terant toilettant θ nanti ptnfianet fibi retintet fili» fpnrio9 ul concubi/u. Item innovamus concilium Turonenfe quod eft tale: Prrfenti» authoritate concilii prohibemus, ne quis beneficiatus clericus, vel in facris ordinibus conftitutu» , aliquid legare prxfumat filio fnurio, feu proprix concubins, ia ultima voluntate. Quod fi fecerit, non valeat, fed ecclefix applicetur. XXXI. Dt prnbtndit feccrjotalibur · Statuimus, ut omnes habentes facer· dotale» prxbendas in cathedral i bus, vel collegialibus ecclefiis, ibidem ia ordine facerdotali deferviant, aut per dioecefanum illis priventur, & aliis con­ ferantur, qui velint dc poffint in eo­ dem ordine defervire. XXXII. Ut /Intuta pmincicfa pradttt^erum fuorum abfementur. Item cum cultus Divinus ampliari debeat, non ardari; nonnulli epifeopi Diftri&e prxeipimus fub pcena ex­ ecclefias parochiales in redditibus abun­ communicationis, omnia ftatuta pro­ dantes, qux plures pollent habere fer- vincialia prxdccefTorum noftrornm ab vitores, diminuto vel arâato numero omnibus inviolabiliter obier vari. fervitorum, prxdi&as ecclefias appro­ priant menfz fux, licet fufficiens fit, Aftutn in pleno concilio apud Salmunnn, vel debeat fufficiens reputari, fic tem­ p in abbatia beati Florcntii, die Martis, poft porale fpirituali prxferendo. Quod fie­ ** feftum Beati Andre» apoftoli, anno Domini ri de cetero prohibemus, nifi cum con­ millefimo duccntefimo quioquagefimo tertio. filio metropolitan!, & aifenfu capituli G. C. Concilium hoc Jommki Mmw . d. ai calcem proprii. Quod fi aliter fadum luerit, Mecropolitane fue Turonenfi», tribuit uno mccxuii. Ego illud cx tunc denunciamus irritum dc vero anno Mccuti- ex duccum MSS. fide, fit «Uocum V* ridit L. BocteUuc, q«e» ui hoc quoque aurtarem fagaor ■ inane. Et ne ipfa collatione parochia- CON. S «»*e=*«Wfe=®*e=»«e=»c5e=!R«=*i /<=si*=srtt=» <_ί m i s 11 •»»Ι· «Μ,. CONCILIUM APUD CASTRUM G O N T B R I I. A Petro dc Lamballe, archiepifcopo dc fuffraganeis celebratum anno Domini MLCL111. Canon unicus. A contra tenorem conftitutionis ejufdem, • vexatorem fuum in caufam duxerit • ΛΙ- in par vel traxerit contra ipfius conftitutionis *'m ζ”4'0’ De obnfcribut litterarum tpo/lolicerum. tenorem, ipfum hujufmodi excommu- in «xumJuUoniam quamplures non obler- nicatioms fententia volumus non liga- xen,vel,‘ , vantes conftitutioncm Gregorii ri. Et ne per ignorantiam in hac par­ IX. papa:, quz in novis decre­ te fe poflit aliquis excufare : prztipitalibus in titulo de refcriptis ultima mus hzc omnia fupradifta in parochia­ infcribitur, & incipit, l2*»e nonnulli, libus ecclefiis denunciari publice fingu­ multos contra ipfius conftitutionis te­ lis diebus Dominicis ac feflivis. norem vexare przfumunt .· nos authoricate provincialis * concilii cxcommu· 8 Attum apud Caftrum Gonterii in concilio r / « meamus omnes illos , qui a raicha provinciali, anno gratia: millefimo duccntcflproxime venturo in antea, talia prx- mo quinquagelimo terno. iumpierint attentare. Si vero vexatus Q * • at lu coacdii gy W E S T M O N A S T ERI E N S 1 S In γη fmttntie ftrtxr ndvtrfui libtrtatxm iccltfiafticantm vulatorts, An. «»,j. Kxrai ap. . , . . Anuo txyj. habitus. V.lkies r. i. p. ,,j. £x Maoti ^ppi· P*s CONVENTUS ftgi/lr. Gtffard. 9tgom. tptfr. fol. x8. Nivcrfis Chrifti fidelibus, ad quos przfen-CcuiOres, & confiliarios flatutorum ipforum ex· tes litecx pervenerint, magifter nugo de communicationis fentcntias duxeritis proferen* Moi tuo Mari, officialis curia; Cant, falutem das, in prout io literis fuper hoc confettis ple­ Domino fempiternam. Noverit univerfltas ve­ mus continetur,- nOs, veftris iupplicationibus ftra, de verbo ad verbum nos infpcxiflc literas inclinati, quod a vobis periode fattum eft io apoflolicx fedis, non vitiatas, non cancella­ hac pane, ratum habentes & gratum, id de tas, nec in aliqua parte abolitas, vel corrup­ fratrum noftrorum coniilio, auttoritate apollolica confirmamus, fit prxfentis feripti patroci­ tas, tenorem hujufmodi continentes. Innoceminsepilcopus, fervus, fervorum Dei, nio communimus, tenorem literarum i piarum venerabilibus fratribus, univerfis arehiepifeopis prxfentibus inferi facientes, qui talis eft.· epifeopis regni Anglix, falutem & apoftoliAuttoritate Dei omnipotentis Patris, Filii, cam beneditttonem. Cum a nobis petitu: quod & Spiritus S., gloriofx virginis dc Dei genitrijuflum eft & boocftutn, tam vigor xquttatis, cis Marie, beatorum ‘ Apoftolorum ~Petri dc is Mi Ïiam ordo exigit rationis, ut id pet folicitu-DP*uli, omniumque apoftolorum beati Thomz nem officii noftri «d debitum perducatur efarchicpifcopi & martyris , omniumque fando­ fottum. Cum itaque, ficut ex parte veftrafuit rum martyrum , beati EdVardi regis Anglix , propofitum, coram nobis, vos cupientes, prout omniumque fandorum confcflorum, atque vir­ ad veftrum fpettat officium, libertatem eccleginum , omniumque fandorum Dei, nos B. fiafticatn in regno Anglix illibatam ab omni­ miferatione divina Cant, archiepifcopus , An­ glic primas, F. London. H. Elienf. R. Line. bus lervari, cum voluntate & beneplacito chariflimi in Chriflo filii noftri, illuftriflimi regis VF. VFigorn. VF. Norqr. P. Hereford. VF.Sarum. V/. Dublinienf. R. Exon.S. Carliol. W. Anglix, in omnes illos, qui maluiofe ac fcientcr ecclefias ipfius regni tuo jure privaverint, Barbon. L. Roffenl. Th. Menevcn. epilcopi, & fpoliarint, dc libertates eccleiiaflicas, &an-£dc affenfu & voluntate venerabilis Patris W. tiquas regni confuetudines, dc prxctpue dias li­ Dei gratia Ebor. archicpifcopi, anathematiza­ mus, & A limitibus fande matris cc detur febertates & liberasconfuetudines, quxcontinen­ tur in chartis communium libertatum, & de queftramus omnes illos, qui a modofcienter& foreftis concedis a ditto rege, vobis ac aliis malitiofe ecclefias pervaferint, & fpoliarint fuo ejufdem regni prxlatis , violaverint, infrege­ jure. Item omnes illos, qui eccleiiaflicasliber­ rim, diminuerint, feu mutaverint, dc qui con­ tates, vel antiquas regni confuetudines appro­ batas, dc prreipue libertates & bbaras confuetra illa ftatuta ediderint, vel edita obfervarint, conluctudines introduxerint, vel fervatudines, qux in chartis communium liberta­ vermt introduttas, nec non in feriptores, exetum, dc de forefta continentur, a domino re­ U ge 811 LUCENSE CONCILIUM 811 cr ge conceflis srchtepifcopis, epifcopia, & cctcinvoluti. Eadem etiam fententia innodamus ora—— ------- —ris Anglic praelatis, comitibus, barooibsM, mines illos, qui pacem regis, & regnipntiumpfe- ANNO tint perturbare. In cujus rei memoriam fan* c^u$ri oiRKTi & teeendbus , quacunque arte piternam nos figna noftra pneientibusduximus ***** • ·>ι·1 re* ingenio violaverint, infregerim, diminue­ rint, ieu mutaverint' clam vd palam, fcripapponenda. Aft. m majori aula regia apud Weftm. An. D. MCCL111. 3. Id. Maii fub «o, verbo, vel confilio contra illas, vel earum aliquas in Guocunque articulo temere venien­ potientia dc aflienfu Hcnr, Ιλί gratia regis An­ glia illuftris, & dominorum R. egregii comi­ do. Item omnes illoa, qui contra illa·vel ea­ tis Coroutine fratrts fui, R. com. Norfolk dc rum aliquas ftatuia ediderint, vel odita fervaverint, confaetudincs introduxerint, vel fava- marefchaHi Anglie. H. com. Herefords H. verint introduâas, fcriptorcs etiam Astutorum com. Oxford., & J. com. MParric. dc alio­ rum optimatum Anglia ad hoc quafi ad con­ ipforum, nec non & confiliarios, fit executo­ ry, & qui ea przfumpferint indicari. Qui om­ cilium fpccialiter vocatorum. Nulli ergo om­ nes & Cinguli fuperius memorati hanc noftram nino homini liceat hanc paginam nottrst coofcntrntutn incurfuros fe noverint ipfo faâo, firmatiooi* infringere, vel ei aufu temerario qui fcienter aliquid comtnifcrint de praediftis. Bcontrarie. Si quis autem hoc attemptare prsQui vero ignoranter, nifi commoniti infra quin- iumpferit, indignationem omnipotent is Dei, dc beatorum Petri dc Pauli apoftolotum «jus fe denam a tempore commonitionis fe correxe­ noverit incurfurum . Dat. Anagn. ». calendar. rint , & arbitrio ordinatorium plena fatisfecerint de committis i ex tunc fint hac fententia . Octobris, pontificatus noftri anno xn. LUCENSE CONCILIUM D1OECESANUM AGubbigoLucensi episcopo Anno 1253. habitum. Chtrciut. (Jm nos G. D. G. Lucenfis epifcopus adiCfieri poflit impendio, quod paupertatis prntextu vix fe valeat aliquis cxculare. Nullus praelatus, five re&or ectlcfis, aut hofpitalis parochianis fuis, nullufvcmonachus, rqm, correptione errorum, ac informatione vel clericus faecularis, aut monacha fuis fratri­ virtutum, ncc non & bono ftatu omnium ecbus, vd fororibus comeftiontm, feu aliquid lo­ defiarutn noftrarum, & etiam clericorum, at­ co comeftionis pro fuo ingreflu, pretextu cuque pro falute totius cleri nobis committi, vo­ jufcumque confuctudinis exhibere przfumat , lentes fubdicos noftros ore inftruâos, pudicos, cum id periculo efle dantibus, d( przcipientipacificos, & modeftos, quzdam deconfiliofra­ bus * videatur, ut pote, fimoniacam fapienspratrum noftrorum duximus ftatuenda. In primis vitatern . Qui vero exhibere pradumpferint , fi quidem ftatuimus, ut in omni ecciefu divifufpendantur ab omni ecdcfiaftico o the io dc vina officia noâurna, atque diurna competen­ beneficio. ExaAorcs vero fi pertinaces in exi­ ti diligentia cotidie celebrentur; qu6d fi ornifgendis extiterint, excommunicationi fubdantur. fum fuerit in aliqua ecclefia , ejus reâor, dc Nullus Sacerdos aut dericus in facris ordiDnibus confli tutus, habens eecleGafticum benefi­ qui omifarit, iuperioris arbitrio puniatur. 1 Omnis reâor ecclefiz habeat temper ad mi­ cium per civitatem aut vicos five plateas in­ nus, unum fcolarem, qui cantare fciat & le­ cedat , quin exteriorem veftem habeat claugere competenter, cum pnemifla conftitutiode fam, nec ullatenus utantur dc nimio coloris divinis officiis celebrandis nequeat obier vari. fulgore, feu fplcndore notandis, nec bottoniOrnamenta ecclefiattica tam Sacerdotum ,k bus in manicis, vel ad peftus ; fed ad is autem quam altarium munda follicita diligentia con­ rubeis , glaucis , viridibus & fanguineis non ferventur , & pnefertim corporalia quz quidem utantur, & capas manicatas, aut guafcappas nitidiflima & fine fraâura pracipimus retine­ ad divinum officium in ecclefia garantfi ca­ ri, cum abfurdum fit, ut ornatiora fintveftra nonicam volent effugere ultionem. corpora, quam altaria; & qui mundis veftibus Nullus clericus beneficium ecclcfiafticum dc extra eccicfiam nos cooperiamur, immundis in laicali manu recipiat, vel in laicali manu reecclefia fordidemus . fignare pnefiimat, cum rerum ecclefiafticarum Corpus autem Chrifti in capfa, vel pixide nulla fit attributa potcftas. Si qui autem femunda fub clavi firmata & iuper altare ap-cus __ attentare prasfumpfcrinr, recipientes privenpenfa aut etiam in facrario, ne ab indiferetis, E tur beneficio fic recepto; refignantes vero fevel beftiis tangi poflit, cum multa reverentia eundum noftra: prudentia: arbitrium puniantur, Nullus habens* ecclcfiafticum beneficium ad teneatur. ................... ‘ C laudem & honorem dc gloriam nominis L* Aucofrtpho in ubul. Jefu Chrifti przientem fynodum duximus con­ Ep. Lo.cn. gregandam, pro eruditione fubditorum noftro- Chrifma etiam fub firma cuftodia taliter confervetur, ne ab aliquibus traftari poflit fi­ ne licem ia przlati vel honeftz perfona:, qus ad cuftodiam ipfius chrifinatis fuerit deputata . In celebratione miflanim, maxime publi­ carum , ialu m dum ficreta dicitur , candela temper arôe;>t in al t ar i. In plebibus autem il aliis ecclefiis collegiatis fuper holism &. cali­ cem iempet fiat incenium, cu.n Ί tam parvo aliud beneficium ecclefiaflicum aflumatur, nifi fafta refignatione prioris in manibus illius ad quem inftitutio Ipfius ecclefiz nofeitur pertine­ re ; & fi primum retinere contenderit cum fe­ cundo, utroque ipfo jure fit privatus; nifi per Romanam ecclefiam, feu per no» cum eo fuper hoc fuerit difpenfatum. h vero ad quem pertinet inftitutio, inftitutionem facere non au­ deat, nifi prius conftet fibi dc refignatione prio- ixj D1OES Es A NUM. 814 prioris ; fi contra fecerit, noftro arbitno pu-A Nullus clericus in facris ordinibus conftitu--------■ niatur. tus, auc alius clericus obtinens ecclefiafticum ANNO Clerici, qui ad facros funt ordines promo­ beneficium, concubinam, nec aliquam fecum „ CHRffTt vendi , diligemer examinentur per cos, qui ad in don» vel extra domum , dc qua fit vel fue­ boc fuerint deputati, quod ut rite fieri pofht rit, auc finiftra fufpicio poflit haberi, habeat IV. V. fie VI. feria, ubbathum quatuor tem­ mulierem, nec admittat eam ad aliquod ferviporum prxcedentibus a plcbanis fuis perfonaiitium in canonica ecclefix, nifi mater, vel ami­ ter prxfrntentur, ut dd ipforum vita , licicoca ejus fuerir, aut foror; & qui nunc renet tia, conditione, fic virtute conflare valeat eo eam in domo vel extra, monemus ut illam rumdem teftimonio plebanorum. Quod fi for­ infra quindecim dies a fe debeat removere, te aliquis ipfonun plebanorum venire nequive­ ipfam, jel aliam ulterius minime admiflurus, rit , canonica prxpeditionc detentus , clerico· & qui contra fecerit, ipfum a divinis officiis, fuos, quos ordinare voluerit, cum literis fuis fic beneficiis ccdefiafticis fufpendimu», fic fifufpenfus prxfumpferit celebrare divina, vel bede ipforum vita, fcienria, conditione, fic na­ eftimonium perhibentibus, ad nos mit- hc iorum ecclefiafticorum adminiftrationi fe imtivitate teftimonium de Gapellanis aut clericis fuis Bmifcuerit, ipfum ex nunc ah^iifdcm beneficiis tat cum aliquo i . bonx famx, fic converfationishooeflx, qui no­ jjcrpctuo amovemus. Plcbahi quoque, ac Vi­ bis eos, feu examinatoribus deputatis, ipfius carii, fic coadjutores eorum hacconftitutionem obfervent, fic faciant a fubditis fuit obfervari, plebant vice, feu nomine, rcprxfentent. Si quis Sacerdotis filius, aut alius ex forni­ fic nobis prt fe, aut per literas fuas referant catione natus, difpcnfatione non obtenta, faeos, qui fecerint contra eum ; alioqin fecun­ crum ordinem clanculo furripuerit, hoc ipfo dum noflrum arbitrium puniantur. Item cupientes, ut beneficia ccclefiaftica in fit excommunicationis vinculo innodatus, fic civitate, fit diœcefi noftra rite ac fecundum etiam poft abfolutionem obtentam maneat tamdiu ab ordinis fic furrepti exccutionc fiifpenfanâioncs canonicas habeant, ftatuimus, ut de ius, donec difpenfationis gratiam potuerit ob­ beneficiis ecclcfiafticis nullx fiant pa&iones in tinere, quod etiam dc iis, qui fine certo titu­ civitate fit diœcefi memoratis; fic fuper hoc monemus univerfos, fic fingulos fubditos prxlo fe clanculo fecerint ad facros ordines pro­ moveri, decernimus obfervandum. Si qui vero diflos, qui pa&tones prxdiâas fecerint, vel fievel opem, , -------feu operam dedefcienter ad facros ordines prxfentaverint filios _ ri .. confenferint —........ ,, ... r-------- --------facerdotum, fic alios ex fornicatione natos,Crint ut fiant, excommunicationis fententiam proferentes ■ tacito quod fint tales, ipfos ex nunc excom­ municationis lententia innodamus. Irem cupientes ecclefiarum utilitatibus pro* Qsoniam quidam laici de non recipiendis videre (latuimus, ne quis rcâor alicujus eccle­ oxoribus fuis; fit quaedam mulieres de non re­ fix > vel loci rcligiofi, vel alia quxcumque per­ cipiendis maritis legitimis temeraria foleant fa­ tona civitatis, vel dicecefis Lucanx alienet, vel pignori obliget pofldlionem aliquam, vel thecere juramenta, qux perjuria funt, nihilominus appellanda ; prxfenti decreto ftatuimus ut om­ faurum, feu proventos nondum habitos vende­ nes five mares fuerint, five fœminx, qui de re ad tempus alicujus ecclefiac, vel loci rcliextero fecerint hujufmodi juramentum, ôc qui giofi civitatis vel diœcefis prxdiâx abfque no eis in hac perverfitate adftiterint, conficiendo ftra licentia fpeciali, qux apparet in feripturt fuper hoc publicum inftrumentum ; aut locum figillo noftro fi gnata ; ôc. monemus omnes fic fingulos, ne contra prasdiâum ftatutum aliquid teftis etiam obtinendo, feu etiain alias ope­ rando, quod hujufmodi juramenta multo me­ debeant attentare in omnes fic fingulos, qui contra fecerint, v» vel ικπ fieri comcmcrinr confcnferint, aiicnanao alienando lius perjuria commutantur, hoc ipfo fint excounaicccrmi, communicationis vinculo innodati, iliique nui-θ feu pignori obligando, vel recipiendo aliquo ti­ tulo alienationis, feu pignoris aliquid de prxlatenus ligati hujufmodi juramento agant poe­ nitentiam de perjurio ex fe fe repetant, non diflis excommunicationis fententiam proferen­ obilante hujufmodi juramento, cum juramen­ tes; ac etiam decernentes irritum fic inane, ac tum efle non debeat iniquitatis vinculum, fed penitus non valere quidquid contra diâum fta­ tutum fuerit attentatum. adminiculum veritatis. Ne autem aliquis per Item ftatuimus , ne rcâor alicujus ecclefix ignorantiam valeat excufari, prxeipimus ut hoc vel loci religiofi noftrx civitati* vel diœcefis noftrum decretum quater in anno iolemniter debitum contrahat nomine ecclefix fux ultra publicetur. iummam fibi conceflam vel concedendam a Ah hxc ftatuimus, ut omnes hofpitalarii in nobis, fic f> contraxerit pronunciamus contrauna refettorio comedant, in uno dormiant dor­ flum ipfum penitus non valere, fic cxtaliconmitoria, ita quod mulieres luum dormitorium, traâu in nullo fuam ecclefiam obligari. fit fuum refeâorium habeant feparatim, quod Item prxeipimus abbatibus, Prioribus fic pleetiam in collegiatis ecclefiis prxeipimus obfervari, fi commode poflunt domum ad hoc com-. banis univerfis, ut prxdiâas noftrascooftitmiopetentem habere. *£*nes editas infra refurreâionis Dominicx proxi­ Item ftatuimus, ut nullus de alieno epifeo­ me nunc venturum habere fic eam ad minus bis ia anno legere fubjeâis fuis, fic exponere patu ad regimen, vel in clericum alicujus ec­ diligenter. clefix noftri epifcopatuseligarur, feu etiam ad­ Leâx fuerunt fic publicatx conftitutiones prxmittatur abfque noftra licentia fpeciali, fic fi diftx in fynodo clericorum civitatis fie diœcefis contra faflum fuerit, illud decernimus non va­ Lucanx, congregata Luce ia cathedra Ii ecclclere. fia S. Martini, pnefentibua DominisarcbipresSi quis clericus fxcularis vel religiofus, ha­ bens beneficium ecclefiafticum in civitate vel1 bitero Gerardino Guidone de Porcari, Cano­ nicis Lucenfibus fic pluribus aliis Anno Domini diœcefi noftra, fe ab alioepifcopo, velarchie1153. IV. idua martii indiâ. XI. pifeopo abfque noftra licentia fecerint ordinarii ab exequutione ordinis fic fufccpti ipiumduximus fuipendendum. I. à Sii ··!«. *»»«■ VITA ET EPISTOLÆ ALEXANDRI PAPÆ I Va Lcxander quartus, cui, tefte abbate Sta- A quod cum aliquas terras incultas earumdem denti, Rainaldi, vd, ut habet Onucivitatis & diœcefis contingit redigi ad cultuphrius, Rolandi nomen fuerat, patria Anagni­ ram, nobiles viri comes de Monte, flt Waleramus frater comes Juliacenfis, ac quidam nus, nobili comitum Signiz familia natus, Inalii dirtarum civitatis, & diœcefis, aflerentes nocentii tertii & Gregorii noni, a quo cardi­ ad fe decimas novalium hujufmodi pertinere, nalis creatus eft, propinquus, ex epifeopo Ofticnfi & Veliterno, decimoquinto die poft illas pro fuz voluntatis libito occupant, & contra juftitiam detinent occupatas. Cum ita­ obitum Inuocentii, evedus eft in thronum apo itolicum & cathedram Petri, 15. Decembris, que dominus in lignum univerfalis dominii fi­ iplo die nativitatis Chrifti, anno falutis hu­ bi decimas refervarit, diferetioni tur per apo­ mani 1x54. regnante MFilielmô*Hollandiz ftolica fcripta mandamus, quatenus Ω tibi conftiterit ita elfe, przdidos nobiles & alios, comite, quem coronz imperialis accipiendz gratia Romam abiturienrem Fiifones anno fepquod hujufmodi decimas novalium eildem ec­ timo regni occiderunt. Manfredum, qui fibi ® clefi is exhibeant, & illas ab cis permittant pa­ A titulum regni Neapolitani ufurpaverat, ana­ cifice poflideri , monitione prxmifla, per ex­ thematizavit. Ad Venetos Philippin Fontacommunicationis in perfonas, & in terras eo­ nefium Ravennatem archiepifeopum nufit , qui rum interdidi fententias, appellatione remota contra Ezrlinum tyrannum przdicaret. Poft przvia ratione compellas; nonobftante, fi ali­ quibus a fede apoftolica fit indultum, quod aliquot tandem obtentas vidorias eo mortuo, excommunicari non poffint, & terra ipforum tum demum res Syriz Alexandro cordi effe fupponi ecclcfiaftico interdirto , per litteras cœpetunt; quas tamen ad exitum deducere non apoftolicas, quz <$e induito hujufmodi plenam potuit , propter diffenfionem inter Venetos & & expreffam non fecerint mentiouem, & conGenucnics exortam, unde graviftimum bellum ftitutio-ie de duabus diztis edita in concilio fecutum eft. Alexander igitur tanto malo oc­ generali : ita quod ultra tertiam vel quartam currere ac mederi ex paterna commiferatione delidcrans, ubi fandam Claram ordinis fandi q aliquis extra fuam diœccüm authoritate prz· fentium ad judicium non trahatur · Data AnaFrancifci inter divos retuliffet , omnem opef ~ : gniz xv. Kalendas Septembris, pontificatus no­ ram ad componendam pacem inter eos adhif anno primo. buit. Verum tam gravibus implicatus curis, ftri i obiit vili. Kalendas Junii , anno Domini IL AD HENR.ICUM CHYMENSEM 1160. cum fediffet annos fex, menles j. dies 1 13. HenriettaStcro in annalibus fuis ait, cum Episcopum Viterbti vni. Kalendas Junii anno tzdt. de­ fundunt effe. Corpus ejus ad ecclefiam fandi Philippus Saltzburgenfis cledus, jam per decem Laurentii delatum eft. Erga pauperes adeo 1 propenfus, fuit , ut libres aliquos contra eos annos nolens ordinem presbyterii ac epifeodeferiptos improbaverit . Epiftolas decretales palem fufeipere confecrationcm, ab Alexan­ dro papa deponitur , & Ulricas SecoWenfa feri pii r. Viros dodos maximo favore profecutus femper magntfecit, inter ceteros Henricum Di epifeopus ei fubrogatur. a U cardinalem ôftienfem fadum. Egregia Alexander epifcopm fervxt fervorum Dei venera aliquot «dificia extruxit .· &, ut multa paucis dicam, fuavem poft obitum fui memoriam re­ bili fratri Cbyme^fi epifeopo falutem & apofloheam benedifiionem. liquit . Sedes morte ejus tribus mentibus & quatuor diebus vacavit. N contemptum veniens Philippus, quondam Saltzburgenfis ecclefix deâus, nimis videtur EPISTOLA I. a fe timorem Domini & hominum reverentiam abjeciffe, dum adhuc munitiones & caftra, & quasdam alia bona ipfius ecclefiz, fua detinet poteftate : quafi non fufiecerit didam ten wife AD SCOLASTICUM ARGENTINENSEM . Pecclefiam, iq fuam & multorum perniciem, ** tanto tempore viduatam. Errata igitur didi * De novalium decimis. Philippi corrigi mifcricorditcr cupientes, fra­ ternitati tuz per apoftolica fcripta mandamus, Alexander epifeoptu fervm fervorum Dei dileflo quatenus ipfum ex parte noftra moneas atten­ fiho Scboiajiico Arcent inmfis tcclefia fi lu­ tius, & inducas, ut prxdifta omnia venerabili tem & apajiolicam beiiediflionem. fratri noftro Saltrburgenfi archiepifcopo, vel alii ejus nomine fine qualibet difficultate refiXhibita nobis diledorum filiorum przlatognet. Alioquin, cum ferro abfeindenda fint rum ac rdigiolorum, & cleri Colonienvulnera quz fomentorum non fentiunt meditis, civitatis, & diœccûs petitio continebat, , cioam, tam eum quam aiios, qui eadem ejus no- I ALEXANDRI E PAPÆ IV. BW1* 817 EP1STOLÆ. «* - 8x8 nomine detinent, «did per cenfuraro ecclefiafti-A terea, fiat res & Ahl , qui faices pontificalis of-------- ------ANNO cam, appellatione remota, compellas. Contra ficii dc ecclefiaftici minifterii fubeundo, defi- anno CHRISTI quos, H necefle fuerit, omnium fuffraganeoxiftis pro anitnabus creditis apud extraneum CHR,ST* rum, minifterialium, & vaflâliorum ejufdem manus vcftras: feftioate quzfufnus liberari ab ecclefic 'uxilium invoces, ut fuper his tibi & illo qui fupremus eft aftor dc judex, nullum ipfi archiepifcopo fuerint requifiti ; fuffraganeos nobis de allegationis nitore przfidium reliâuipfos ad hzc authoritate noftra, minifteriales rus. Difcurrite, nec cefletis, ne fiant aaim« vero & vaftallos coldem per privationem feu· veftr® pro illis , quos in cultodiam fub tan* dorum qua tenent ab i pia ecclefia , monitione to vadimonio fufcepiftis. Excitet vos fummt przmitfa , ratione przvia coarâando . Datum palloris amor, qui nos pafcendis rationalibus Viteibii 11. Nonas Decembris, pontificatus ovibus dedicavit . Exterreat corda vrftra fit ncftri anno m. corporis fomnum depellat ab oculis metus pe­ riculi , eis procul dubio , qui fupra greges HI. AD AR.CHIEP. SALTZBUR.GENSEM fuos vigiles non obfervant excubias, imminentis. Sed ecce letalis incuriae lopor , paftoraii* KT SUFFRACANEOS . B vitz vigilantiam, quod gementes dicimus, oppreflifle videtur in plurimis, prout tcftatur ni­ Eos hortatur ad officium epifcopale exequenmia de plerifque regionibus clamansChriftiani dum , & abufus reformandos. populi corruptela : quz cutn deberet ex facer? dotalis antidoti curari medelis, invalefcit / proh Alexander epifcopus fervui fervorum Dti venera­ dolor, ex malorum contagione, quod proce­ bilibus fratribus archiepifcopo Saltzburgenfi , dit a clero, ita ut alicubi verum fit quod dc ejufque fyffraganeis, tue non 6 dileftis filiis prophetica querela tcftatur; Fuilus efl, inquiens, ficut populus fic facerdos. Malitia nam­ abbatibus, aliifyue ecclefiarum prolatis ordina­ riam in fubditos obtinentibus poteflatem per que dierum tabentium, quz cum tempore cor­ Saltzburgmfem provinciam coijftifutis , tam rupit & mores, dante quam plutimis ex im­ exemptis quam non exemptis, falutem & apopunitate audacem femper & in deteriora pro­ clivem infrznis licenti® libertatem, nonnulli fioiicam benediSlionem, clerici pracipiti lubricz voluptatis arbitrio lavere, quod dicitur, paftores ovium Chri- xas committentes habenas, poft carnis fuz fit fumus, non impavide ferre poflumusCconcupifccntiem abierunt , & relegata penepetcrribiliter intonantia noftris fenfibus contra nitus a converfatione vitz fuz clericalis munditic & honcftate, tenent etiam in confpcftu paft ora i is cur® negligcntiam facrarum oracula feripturarum, quz determinata dominici gre­ populi concubinas, aim quibus impudiczfron­ tis irreverentiam induentes, fœdas manus & gis in przfidemium defidiam retorquentes, mi­ fœtidas, quas fordidis libidinofæ coinquinatio­ naciter inclamant pereuntium fanguinem de przpofitorum manibus exigendum . Quis nonis foribus immiferunt, non erubefeunt , in fuum periculum & ruinam populi, lacris miftrum non contremifcat & paveat, dicente ad nifteriis immifeere, a quibus ob publici con­ paftores gregis fui Domino per prophetaro : Difperfiftis gregem meum ; ejecifiis, & non vificubinatus inianiam, quz nulla tergiverfationc 7*sv» »j. taflis eos. Ecce ego vifitabo fuper vos veftrorum fceleris, vel fecundum fcita canonum, tam quoad, fe, quam ad alios,, funt fufpenfi.- & malitiam fludiorum. Pavet utique ad hos in­ crepationis interminationifque Divinz fermo· ne quis talium Miffam audire przfumat , ar­ Terent. tj. nes idem ipfe propheta, dum dicit: A facie dius in eorum contemptum canonic® sudoriDomini, tf a facie fan&orxm verborum ejui con­ tatis conftitutio interdicit. Per tales maxime turbatum efl cor meum: in medio mti contre­ O nomen Domini blafphematur in terris ; per tales derogatur facramentis fidei orthodoxe , muerunt omnia offa mea. O farmidoiofa fpecucum vafa Domini pollutis eorum manibus pro­ latotum, quos populo difpenfatio Divina przfanantur. Per tales ergo perdit religionem ca­ pofuit, & periculofa conditio, fi perfundorie res agatur, fi eo modo in fblicitudine com­ tholicam. devotioreverenti® Chriftianz: per ta­ les decipitur populus in Divinis, & ecclcfiami fla non militent, quo ftunmus praecipit im­ fticÿfubftantia diflipatur: hinc detrahitur ver­ perator, fi fibi & univerfo gregi, cui eos Deus bo Dei, dum immundis labiis talium nunciacuftode* & epilcopos conftituit, non atten­ tur: hinc hzrctici muffitant & infultant : hinc dant. His przcipue horrendum erit illud hu­ tyranni fxviunt.* hinc perfidi perfequuntur : manorum operum finale judicium, omnibus in hinc graffantur audacius in Chrifti patrimonio commune tremendum: in quo etfiunufquifque facriîegî exa&ores: a quibus, proh pudor, ob de proprii corporis a&ionibus diftriâo ut fuhujusmodi carnes putndas, quas dikiphnalis bficiendus examini, ut recipiat prout geftit : nobis tamen, quibus papaliscura commiflaeft, mucro non refccat, ficut decet, fincenun ca­ n<5n fufficiet propria innocentia fine cumulo jufti- tholic® matris corpus in often tum ducitur fic tiz lubditonun .* quando negligentis miniftri E contemptum. Profefto patres qui hujufmodi fi­ ' f- pwfe- pigritiam per * confequens aufterus injunfhx lios fub diflimulationis cono i veni ia fovent im­ pune, etiamfi cum Heli facerdotc funt boni, Vkh» fervitutis exaâor, delida plebis impinget rea? for fi tan in feipfos merito pro confimilis neglitui nrclatoram. Si enim qui de unico talen­ gentiz malo, repentina patris interitus ruina to ubf credito falis fznoru non reportabit aug­ mentum, tanquam inutilis fervu» & piger ju­ dejiceret de fella retrorfum. Ecclefia: quoque ft· damnationis periculum fuftinebit : quam du­ principes, qui zelo Phinees ardenter non fe­ rum putatis judicium fiet illi, qui commiffiim runtur in tales, fine caufa videntur portare fibi (taraient Dumenau» viventium talentorum gladium poteftatis, quem ad vindiciam malo­ uno foiutn iotegrum fleeter it reddere credi­ rum , laudem vero bonorum, defit per accepe­ tori, veram etiam io illa diftridione proba­ runt. Nos icitur cupientes tantum malum de bitur damnum domino far» » bonis, qu· ab medio ecclefiz , tantumque feandalum ab ocufts fidefiuin removere, univerfitatem veftram ipfo multiplicanda fufcvperar, mruliflfe. PropF f f toConcil. General. Tom. XXIII. SI 819 ALEXANDRI P- Sjo IV. — . rogamus , monemus, dt hortamur, authorita-Afuper hoc proceffiu vtftros per appellationis —"''T* ANNO te noftra vobis per apoftolica feripta in virtute in- obfedum volumus aliquatenus impediri. Si ve- anno^ CHUKTi jungentes, t-------------·—... r λ..:-----------ro hujuimodi concubinarii, quorum culpas con CHUSTI ac vos. Ungulos fubobreflatione tam tigerit canonica diflridkme feriri, fuper appel­ judicii fingulans, quo quiique citatur ad Do­ latione aut abfoiutione vel reflitutionc fua lit­ minum dc corpore mortis hujus, quam judicii teras apoftolicas reportarim : illas, nifi forfigeneralis, in quo univerfi flabimus ante tribu­ tan in eis appellationis aut excommunicat ion is nal «terni judicis , cbfecrantes quatenus in vofeu amotionis fuz hujufmodi caufam expreflebifmct ipfis curetis oftendere , quam picadDomiuum, quam fande ad fe ipos, quam jufte rint manifefte, decernimus nullius effe momen­ ti, ied, eis vel proceffibus per eas habitis ne­ ad proximos oporteat ceteros in Dei eeclefia converfiui. Totius namque familiz flatus & quaquam obftantibus, cenfura veftrc anitnadSdo vacillat, fi quod rcquinrur in membris, verfioois in tales inviolabilem obtineat firmita­ tem. Preces autem, monita, , dc przeorum capite non habetur : & in ejus ore , mandata , adverfus peccantes neceflê eft redargutionis objurcepta noftra fuper his, taliter implere curetis, gatio cooticefcar , qui admittere cognofcitur quod converfiuionis hooeftas in clero, & dequis poterit B votionis antique finceritas in populo, per foarguenda. Qua enim fronte fieri oui» 1 icitudinis vcftnr diligentiam reformentur. Cum­ morbi curator , dum languore conumili deti­ que princeps paftorum advenerit ab unoquoque netur ; atit fedator virtutum, dum fedator noftrum frudum injundi negotii quzfiturus , co­ oftenditur vitiorum? Ad inquirendos autem ac puniendos fubditorum vcftrorum exceflus, & ram ipfo appareatis intrepidi, dc dignam fibi poffitis villicationis veftra reddere rationem. maxime incontinentis foeditates in clericis, }>rzfertim concubinariis manifeftis, qui odorem Volumus autem atque precipimus, ut tu, fra­ ter archiepifcope, fuflraganeis ruis dt aliis przcetere faciunt domus Dei, tanto ferventius affurgatis, quanto damnabilius praeteriretis eo­ latis tue provincia has litteras fine morz dirum contagia incorreâa. Verum, ut adverfus fpendio facias prefentari, ut fuper przmifconcubinarios hujufmodi officii noftri debitum fis przceptum noftrum exada diligentia exetam authoritate noftra quam veftra liberius quantur. exequi valeatis: nos przdeceflbrum noftrorum , Datum Idibus Februarii, pontificatus noftri attendentes vefligia, & plenius exprimentes,Canno quinto- m œw CONCILIUM FACTUM A ALBIENSE, DOMINO Zoi N, Avenionenfi epifeopo, A. S. L. anno Domini MCCXLIV. £x duobus exemplaribus, altero edite a D. Luta Dacberio torn. 11. Spicilegii, altero Sirmondi noftri manu deferipto. Tituli Capitulorum. DtJ. Ut nemo bajuliam baret icit & eorum fautonbut committat: nec fufpeilot in conferti» j. Ut conflituantur, qui diligenter ipquiraxt bu­ retineat. rst t cos . 16. Quinam babendi pro diffamatu. z. Ut qui baretic xm ceperit, marcam argenti ac­ 17. Ut parochi tf epifcopi articulai fidei populo cipiat . explicent. 3. Ut fi de bonit baretici mare a folvinon poteft, j8. Ut pueri inflruantxr in fide. eam folvant loci dominus & communitas. 19. Ut diebm Dominicis excommunicentur bare4. Ut domtni terrarum, bareticos fohcite inqui­ fici. 10. Ut /ocularet poteftates jurent fc auxilium da­ rant. 5. Ut amittat terram fuam, quifquis in ea pertaret eeclefia contra barf.lm . miferit bareticos commorari. XI. Ut duplicentur feripta inquifitiomi, & tuto 6. Ut demat, m qua inventai fuerit bare tient, loco ferventur. diruatur. XX. Ut mquifitorum fententia extent toni manden­ 7. Ut puniantur bajuii, qui contra bareticos non tur . funt foheiti. E 23. Ut advocati non admittantur tn inqmfitionis 8- Ut quilibet tn terra alterius pqfit bareticoi in­ negotio. quirere at capere . 24. De muris, & immurandis. ç. Ut converfi de bar o. Ut baretici & torum fautores, converfi, ad Jcanda bona tJ exbumanda cadavera efficta publica non admittantur, neque ad o27. De iit qui intrant fois tarii ad bar et ico, . &us legitimos. 28. De iit qui citati fe abfentant. II. Ut omnes ab annit pubertatis abjurent hare29. Quando ad confeffionem & euebariftiam ac­ fim cedendum . 2. Ut juramentum praftent de Romana ecclefix jo. Ut diebus Dominicit eant ad ecclefiam. fide tenenda. 3«. Ut excommunie at i vitentur , nec fiant ju­ 3. Ut boc finguhs bienniis renovetur. dicet . 4. Ut mediem non prailicet in terris de barefi 32. Dc poena eorum qui participant baroticis in fufrtih i, nifi ,sb epifeopo approbatus . menfa. 3- De INNOCENTIUS P. IV. ·.. β> 1 ANNO CHRIST! ALBIENSE. 33· De epifeopis excommuniât mmut contemptori- A Acr. FRtDCR, It. IMP. S- 1AJDOV. R. FR. P R. Æ. F A T I o. 34· Varia de excnmmunkatit. 3 J· Ut emommmùtatio, fitfpeqfo, interdiificm, CM» maturitate ferantur . $6. Nt pro abfolutiout excomrnttmcaiiamis , iTr. ANNO CHR ISTI Ullis * epifeopis fit prxbtis Narbonenfis, Bituriccnfo, & Burdegakaiïs provincia­ rum ad concilium celebrandum apud Albiam congregatis, de confilio & apprebatione ipfo. rum, quzdam pro exterminanda hxretica pra­ vitate ac roboranda fide catholica , qusdampro cleri hoocflsie, duximus ordinanda. M quidquam intorquentur · 37· Vt Icfiuuum coram presbytero ftr viris catbebcii condatur. 58. De notoriis qui te[lamenta fint Hla [firmitatt fcribmt. 39. Vt omnes presbyteri legata pia pine i fc n[en­ fin habcaut. 4c. Wr legata pia legantur publice tu ecclqfia. 41. Vt lutiita fteerdas faeminam fufpcllam teneat infra [epta ecckfia. B 41. Ut caÛw bobtantur argentei. CAPITULAI. Vt C9tt/iititantur qui diligenter inquirant 43. Vt reficientier ecclefix rurale t, & omnia iii barceicos. mceffltria. Ne [ocularet qui font m facnserdinibui, & Innxrentes igitur, iuper negotio fi- a» regulares nili, advocati fint, r» certis dei» concilio prxeipue Tolofano, quieqfibus. 45. Ne qui fient in faeris ordinibus, vel bénéfi­ buldam pro caufa & tempore demptis, additis» & mutatis: ftatuimus, nc arciât! , qficium m curta [oculari recipiant. 46. Vt regul-.rts in fracuit, (J aliis hujufmodi, chiepilcopi & epifeopi io fingulis paro­ auro aut argenti naa utantur. chiis, tam in civitatibus, quam ex­ 47. Vt clerici , »n Vtjbbus bsianes ex nuru & tra , unum (acerdotem , dc hominem argento non ferant. unum loci, laicum bonae famx, fine 4S. Ut ckrici alta nus ludant ; & ut sonfrram mora continuant, qui diligenter, fidehabeant, èX quaiom. C liter, & frequenter inquirant hxreticos 49· t* clerici ceenmafre' fibi non faciant. 50. Ut . ^„,t> „„CM 44. 6&. Nt dubui 'fefiis publico operentur. 6ç. Ut Cbrifiiani Jaden non utantur, medicina caufa. 70. Ut domini Judoorum eos pradiDa fervore cogant. 7’· hi< «w·» pcdagia quifquam imponat velrecipiat. aritr,ti -«'F'·"· Et quoniam qui ad opus eligitur, extraneus non debet fieri a mercedc : prxeipimus, ut pro quolibet hxretico, quem facerdos & laicusmemorati, aut quilibet alius ,captum reddiderint, unam marcam argenti, vel faltem viginti foli- < Imetrum hi.- noi hrfwi hoc conci’ium. & duo ejj, decreta, qu< dciunt. f< in vctjfiitfuna mwnbr.'ia dci.npr» Utv*rc monet Ba'uxin» -, La Exrre >« utrtia can. Da9 INNOCENTIUS rnwoiic π. FR. imp. S. LUDOV. R. ANNO V I. christi ism imentut fuerit bartikas* iiruatwr. I I I. Π fi it tonif barttici rnarca foM ntn poiefit ta·» folnant lui domimci & COmmunitai . Illam autem domum ia qua fuerit inventus hxreticus diruendam decerni­ mus , & locus ipfe five fundus confifcetur. Ibid. < 4. Si veto de ipfius hxretici bonis pe­ V I I. cunia non poterie fupradiâa perfolvi, dominus loci & ipfius loci communi* B Ut puniantur bajuli, qui tantra bort lini nut funt folkiti. tas, in quorum territorio captus fue­ rit, folvant eam infra terminum fupra feriptum, ut fit ad capiendosipfos hx. Bajulus etiam qui refidetin lococon-na c. rctioos efficaciter quilibet magis prom­ tra quem prxfumitur vehementer, nifi ptus. Ad folvendam autem di&am pe­ contra hzreticos valde folicitus & di­ cuniam, ptout fupcrius continetur, do­ ligens fiierie & intentus, amittat omnia minus & loci communitas a loci diœ- bona fua .· & deinceps nec ibi nec ali­ cefano vel ab inquifitoribus per cenfu- bi ullum obtineat officium, feu aliquam ram ecclefiaflicam compellantur. Super bajuliam. quo taliter fe habeant, quod videantur f » dei zelatores. Et hxc omnia abbates V I I L & priores exempti io locis fuis , qux non funt ordinario jure diœcefano fu·^ Ut quilibet in terra alterius poffit barcticos bjeda, fimiliter facere teneantur . inquirere ac capere. I V. Ne autem innocentes pro nocentibus im. puniantur, aut quibuslibet propter ali­ t7r domini terrarum bareticvt folicite quorum calumniam hxretica pravitas inquirant. impingatur: flatuimus, ut quilibet in terra alterius poffit libere hxreticos in­ Solicit! etiam fint domini terrarum & quirere ac capere, & locorum bajuli, bajuli eorumdemcirca inquifitionem hx- ctiamfi prxfentes fuerint domini, te­ reticorum in civitatibus, villis, caflris, neantur inquirentibus & capientibus bo­ domibus, latibulis, &nemoribusfacien- na fide prxflarcconfilium, &auxilium, dam : {c circa hujufmodi appenfa, ad­ D& favorem. juncts, feu fubterranea latibula, dcfl ruenda. I X. V. Ut converfi de bartfi non remaneant in eo­ dem loco, fi fu/peflut fit. Ut amittat terrtm fuam, qui/quis in ea per· mijerit barcticot commorari. Statuimus etiam , Tolofanum * con­ innovando, ut quicumque in ter­ ra fua dc cetero permittat fcienter hx­ reticos commorari, five propter pecu­ niam, feu propter aliam quamcumque cauiam , & inde confeflus fuerit vel conviftus, amittat perpetuo totam terrem (uam, & ad faciendum indequod debebit , fit in manu domini corpus ejus. Si autem dc fcientia convidus non fuerit, & approbata fuerit negligentia diffoluta , vcl fi frequenter in terra fua inveniantur hxretici , aut fuper hoc fuerit diffamatus, ut defenfor & fautor hxreticorum ab omnibus cenicatur. cilium Si vero aliqui hxretici veftiti, hxre- ibid- c. >. fi fponte dimiffa reverfi fuerint ad ca­ tholicam unitatem, fuum recognofcentes errorem: non remaneant in loco, in quo fuerant antea converfati, fi lo­ cus ille fufpe&us de hacrefi habeatur, fed collocentur in alio loco catholico, qui nulla fit hxrcfis fufpicionc notatus. X. Ut bare t ici i ac corum fautoribut connerfi's officia publica non committentur, ncc admittantur ad aflui legitimos. Hxreticis autem, quandocumque ad ibut < fidem catholicam tuerint converti, cre­ dentibus, fautoribus, defenforibus feu rece- Γ 8jf amno JURIST! IM. C. 1W7C^TWS ALBI E NSE nUDCSlC. Π. IMF S. tUDOV- *· FR- 10 •receptatoribus eorundem, nulla de ce- A ΛΗΝΟ tero prorfus officia publica ab aliquibus X 1 V. CHRISTI committantur, nec ad aliquos adusle­ gitimos admittantur, nifi per dominum Ut medient non profit cet in terris dt btrtfi fufpefht, ntfi ob epifcopo approbntna. Papam, vel ejus legatum prius fuerint in integrum refiituti. 4 Porro Toloiano * concilio ( quo ca­ vetur, quicumque fuerit de herefis in­ X I. famia vel fufpicione notatua , officio medici de cetero non utatur ) adden­ Ut omnes ab annis pubertatis abjurent tes* ftatuimus, ut nullus medicus prxbetefim. fumat de cetero pra&icare in terris hxUniverfi tam mares quam fcetninz, refis fufpicione notatis, nifi prius de fimares a decimoquartoanno fupra, mu-Bdc fua prxeipue, vita & moribus’, fueheres a duodecimo, abjurent omnem rit a loci epifcopo approbatus. bxrefim extollentem fe ad verius fandam X V, & catholicam & Romanam ecclefiam & fidem orthodoxam , quibufeumque üt nemo bajuliam bareticit dr eorxm fautt. nominibus cenfeantur. X I I. ribus committat : nec fufpcflos in con­ fer tio fuo retineat. Inhibemus etiam ne prxlati , baro­ nes Cc milites, feu quicumque domini terrarum, hzrericis, credentibus, famJurent etiam quod fidem catholicam toribus, defenioribus feu receptatoribus quam Romana ecclefia tenet &prxdi-*C eorumdem , bajuhas ku adminiftrationes cat, tenebunt plenius & fervabunt, & terrarum fuarum committant. Sed nec credentes, fautores, defenfores & re­ eos nec aliquos de hxrefi diffamatos , ceptatores hzreticorum, & ipfos hzre- ve! quos crediderint de hoc elfe fufpeticos, intimabunt &manifefhbuntdiœ- &os, in fua familia, in fuo confilio, cefanis vel inquifitoribus bxreticz pra­ aut confortio habere vel retinere prxvitatis. Ita ut archiepifcopi, & epifeo­ fumant. pi, quando fuam parochiam vifitant , juramentum recipiant fupradidum, vel XVI. cui hoc duxerint committendum ,^qui Quinam babcndi pro diffamatis. fidei articulos, & articulos etiam in ip­ fo juramento contentos, eis qui jurare Illos autem debent pro diffamatis ha­ debent prius explicent & exponant. No-n mina autem omnium virorum ac mu­ bere, contra quos publica fama clamat, lierum in qualibet parochiaconfcribi fa­ ve! de quorum diffamatione apud bonos ciant diligenter, & omnes coram ipfo & graves coram loci epifcopo legitime epifcopo, archiepifcopo, feu coram il­ conftiterit. lo cui hoc duxerint committendum, XVII. prxdi&um prxflenc liberaliterjuramen­ tum. Et fi aliquis abiens fuerit, & poft reditum, infra quindecim dies juramen­ Ut peroebi dr epifeopi articulos fidci populo explicent. tum non prxftitent memoratum, quod ex infpeftione nominum poterit appa­ Prxcipimus quoque quod facerdotes rere, fufpe&us de bzrefi habeatur. parocbiales per fc vel alios fxpius ftu_deant exponere populo, diebus DomiXIII. £*nicis & feflivis, articulos fidci firnpliciter ac diffinite, ne velamen ignoran­ Vt frac fingulis bienniis renovetur tis deinceps prxtendere quifquam pofHujufmodi autem juramentum fin­ fit. Et ad hoc idem in fua diœcefi fre­ quentius & diligentius faciendum quili­ gulis bienniis renovetur. bet epifeopus fit intentus: & cum per fe non poterit, per alias honeflas perfonas & diicretas plane ac explicite fi­ dem catholicam & ipfius articulos fa­ ciat przdicari. Ut juramentum prient de Roman* etclefi* fide tenenda. Ibid. c. XVIII. «37 AMMO CNRSTl WKJcg'wt» CONCI L l u M FRIDERIC. π. IMF. g,g A omnia (cripta Inquifitionis tranferibi XVII). ciant, & translata de confenfu legati chruti a (ede apoftclica, fi in ora * fuerit, *>>«■ Ut pueri irfrtmntisr in JUt. per diœceianum imponantur & ferven>·«"· Quia comperimus quod propter igno­ tur in aliquo loco tuto. De (criptis au­ rantiam articulorum fidei plurimi erra­ tem que luper his fient,* de cetero an­ verunt : pueri quoque a feptennio & nis fingulis ab omnibus Inquifitionibus fupra, ad ecdefiam a parentibus addu­ * idem fiat : uc fcilicet duplicentur, cantur diebus Dominicis & feftivis, ut (criptis, ut didum eft, tuto loco fer-. inquiul0. in fide catholica inftruantuc, Credo in vandis. Dinm^ & Teter noiler, & falutationem B. Virginis addifeant. XXII X I X. B Vt diebus Dominicis excommunicentur berctici ■ Ut inquifttorum fententia txccutiotsi mandentur. Et quoniam circa exeeutionem len­ tendarum ipforum inquiiitorum re pe­ riuntur aliqui négligentes adhzrentes in his concilio · Valentino, ftatuimus quod moneantur comites & barones, confutes, vicarii, judices & bailivi ci-1 vitatum , & aliorum locorum ac pote­ ftates aliz fzculares, per inquifitores , vel loci dioeccfanum, ut ipforum (ententias cum omni diligentia exequanCtur. Et fi parere non curaverint infra przfixum eis terminum competentem, X X. ad id ab ipfo diœcefano per cenfuram Vt fee nier es potefiates jurent fe auxilium da· ccclefiafticam compellantur. Et fi nec turos ccclcfie contre barttteos. feemendaverint, tam diœcefanus, quam Moneantur etiam comites, barones, inquifitores , contra eos , clero ad hoc & redores, & confutes, ’ jurati, ju­ congregato & populo, tanquam contra dices, & bailivi civitatum & aliorum defenfores & fautores hzreticorum fenJocorum, ac poteftates aliz fzculares , tentialiter procedere non poftponant . quibufeumque fungantur officiis, quod. Et fententia poftquam lata fuerit con­ promittant corporaliter przftito jura­ tra eos, per ipfum qui eam tulit, vi­ mento , quod fideliter & efficaciter con­ cinis epifcopis publicetur, ut eam detra hzreticos & eorum complices ad- nuncient ÔC obfervari faciant, & objuvabunt ecclefiam bona fide juxta of-Dfcrvenr. ficium & pofle fuum : & quod de ter­ ris fuz jurifdidioni fubditis univerfos X X I I 1. hzreticos ab ecclefia denotatos , cre­ Vt advoceti non admittentur in inquifidentes, fautores, receptatores, & delionii negotio. fenfores eorum , pro viribus extermina­ re curabunt. Et hoc juramentum de Ne autem Inquifitionis negotium per triennio in triennium renovetur. Baju­ li vero , confules, judices & redore· , quorumcumque advocatorum ftrepitum quoties de novo fuerint inftituti, prx- retardetur.· providendo ftatuit didum ftent hujuimodi juramentum, ad quod, concilium Valentinum *, quod obler6 neceffc fuerit, per diœceianum, per vari volumus & mandamus, ut ab in cenfuram ecclefiafticam compellantur om­ quifitoribus feu przlatis non admittanEtur aliqui in ipfius Inquifitionis negotio nes fuperius memorati. advocati. Circa advocatos vero hzreti­ corum , conftitutiones contra hzreticos XXI. promulgatas volumus & prz ci pi mus ob­ Vt dupheentw ferfete Inquifitionis, é* tuto fervari . Prxeipimus autem quod hxretici ac eotum credentes, fautores, defenfores, & receptatores eorum, fingulis diebus Dominicis publice excommunicentur in ecclefiis, pullatis campanis & extindis candelis : ac in omnibus ecclefiis , fin­ gulis diebus, in crepufculo omncscampanx fimul pulfentur in detcftationem criminis memorati. loco ferventur. Interim periculoiis cafibus occurren­ tes , ftatuimus ut finguli inquifitores XXIV. I Ej)uii-s nc. loco n-.avult t’>c*rn , & line ita legitur «p. »>. L·* karf ->t. INNOCENTIUS P. IV. ANNO CHWST! A L B 1 E N S E. XXIV. De ■wrû fatHStdif. 4 tMWMTOdis. »4« A approbatione ftatuimus, ut fi quis hz- —— retica pravitate fu(pe&us, domum in- chresti triverit, in qua haereticum efle fciat, ·■>< abfque alia probatione adbortafle hzreticum vehementiifime prziumacur. Dc muris autem ipfis & immurandis celeriter Gcicodis ftatuendo mandamus, ut illi faciant ipfosmuros, qui bona occupant eorundem, & fiant ubi diœcefanus epifeopus noverit congruen­ dos. In quibus muris arftis fic fintclaufi, quod exire inde non valeant ullo modo: quibus immuratis & immurandis provideatur in neceffariis fecundum B difpofitionem przlati ab illis qui bona ipforum tenuerunt. Si vero non habeant ulla bona . dominus & loci communi­ tas ubi inventi fuerint , providere cis io neceffariis non poftponant : & ad hoc, fi opus fuerit, a diœcdano per ccnfuram ecdcfiafticam compellantur . XXVIII. De iit fui eitati, ft nbfcntant. Porro qui citati legitime fuper cri­ mine hxrefis, cum effent de hxretica pravitate iufpeéli, contumaciter (e abfentant, nec volunt coram diœcefano vel inquifitoribus eos citantibus compa­ tere; & fic latam in eos abeifdem diœ­ cefano vel inquifitoribus excommunica­ tionis fententiam per annum vel am­ plius vilipendunt : ’hzrctici condemnen­ tur, etiamfi nihil probatum fuerit con- · Ftr,t u' * hsrnKi· H tra eos. XXIX. XXV. De iit in bntrefi mtrtui funt. Statuimus infuper & mandamus, ut fi per Inquifitionem reperiatur, aliquos^ defundos fuiffe haereticos tempore mor­ tis fuz, exbumentur, & eorum cada­ ver five offa publice comburantur, de* fenfione legitima eorum heredibus re­ novata . Pro iu autem quibus * cruces, fi viverent, effentimponende.· ipforum heredes, diœceiani autInquifitorumar­ bitrio fatisfacere compellantur. XXVI. Ut domiui t rojenw nd eonffcandn bonn, 6* txbumandn cndnvern. Volumus infuper & tnandamus , ut temporales domini, ad occupandum & confifcandum bona immuratorum , & iilorum qui relinquuntur curix fzculari, exhumandorum quoque, adiœcefano& ab inquifitoribus per cenluram ecclefiafticam compellamur, cum exeo, quod quibufdam de bonis ipfis aliquando gra­ tia fada fuerit remanendi in ipfis * nemoribus, aut non fugiendi eoidem, incentivum eis przftitum fuerit , ut accepimus. XXVII. De iit fui intrent folitnrii nd bartticot . dei ut fiat ftrti· Denique cum plures intrent folitarii ad hzreticos adhortandos ·, ut per re­ fles nequeat hoc probari concilii ap- Quando nd conftffiontm & tucbnriftiana accedendum. Omnes autem utriufque fexus poftquam ad annosdiferetionispervenerint, confeifionem peccatorum faciant in an­ no proprio facerdoti, û mil iter alii de voluntate illius injun&am fibi pro vi­ ribus pœnitentiam humiliter impleturi. Ter quoque in anno, in natali Domi­ ni, Palcba, & Pentecoftc, fufdpiant cuchariftiz cum omni reverentia (aera­ mentum. Ita quod confeifio communio­ nem przcedat: nifi fi, obaliquam caufam rationabilem, ad tempus ab ejus receptione abftinuerint de confilio pro­ prii facerdotis. XXX. Ut diebus Dominicis eant ad etelefian. Item ftatuimus ut parochiani /domi­ nus & domina cujuslibet domus, die­ bus Dominicis teneantur ad ecdefiam venire, audituri ibidem ex integro przdicationem & Divinum officium, nec receffuri, nifi donec Mifla compleatur. Quod fi alter illorum abfens fuerit ex­ tra villam, infirmitate vel alia caufa rationabili impeditus, vel alter faltem Evenire teneatur. Quod fi non fecerint, dummodo fint in villa przfentes, nulla infirmitate vel alia caufa rationabili detenti, faltem duodecim denarios ufualis monetz folvere quilibet teneatur : quorum medietas fit domini vilJat, & alia medietas ecclefiz applicetur. XXXi. » Ccil. ab Kereii abjurata cruce» duai atitetiut prominente* J» ve/fib·..» ftdtrr debuerint ti virerent Sarrt Ite. ci/ i. Lege , trr.rihui , ut reRuuir Baluziui Concilio Toloiaoo cjp. i. ut bibetur jNNoetNTrus 841 CONCILIUM KwoS £ fÜ* Aciatores excommunicationum , ftatuta—~~~ ANNO vana faciunt, feu przcepta; ac de ex- chrjsti XXXI. Christi communicatis publice, qui feofficiisec- ·>»<· clefiafticis ingerere pertinaciter non veUt txftKmaifjti vitentur, nec fiant judicet. rentur, nec inde volunt recedere, afa­ cerdote moniti vel praelatis, & de inEt quoniam contemnere claves ec- terfedoribus clericorum : fupradidum clefiz, hzretica pravitas eft: tam ca- concilium Valentinum * fervari volu-. e. ,, fJ nones quam alia concilia innovantes, mus & mandamus . ‘>diftridim przcipimus, ut excommuni­ cari ab omnibus vitentur juxta canoni­ XXXV. cas fandiones: firmiter ftatuentes, ut nullus comes vel baro, feu aliqua (x.· Ut excommunicatio, fufpcnfio, interditium cularis poteftas, multo minus nullus cle­ B cum maturitate ferantur. ricus vel przlatus, aliquem excommunicatum faciat fuum judicem, confiliaEt quoniam excommunicationis, in­ rium , fivebailivum. Alioquin quicum­ terdidi, nec non fufpenfionis, fentenque fcienter contra hoc fecerit, minori tiz maturitate debita funt ferendz : excommunicatione ipfo fado cum efle conftitutiones bonz memorise domini decernimus irretitum. papse Innocentii IV. Cum medicina/is, &c. quoniam perieulofum, &c. (olet a non­ XXXII. nulla , &c. in earum prolationibus ob­ ferventur. Dt pané eorum . qui excommunicatis parti­ cipant in menfa. XXXVI. Adjicimus, quod fi quis clericus, vel C Ke pro abfolutiont excommunicationis quidquam extorqueatur, przlatus, alicui excommunicato feienter in menfa participare przfumpferit, Diftride nihilo minus inhibemus, ne per unum menfem fit ei ecclefiz ingreffus interdidus. Laicus vero fimili epifeopus, vel przlatus, vel alius ad modo excommunicato in menfa parti­ quem fententiarum fpedat abfolutio cipans, per unum menfem ad Divina przdidarum , cum talibus fententiis officia nullatenus admittatur. Aquoin- jam fatisfeccrint, vel parati funt fatisterdido clericus vellaicus, nonnifi per facere juxta ecclefiz arbitrium de ofepifeopum; epifeopus autem, fi fimile fenfis, pro folo adu abfolvendi, quod· commi ferit, non nifi per fuperiorem cumque extorquere przfumat « fuum abfolutionis beneficium valeat obtinere. XXXVII. D ' XXXIII. [)e epifeopis excommunicationum contemptoribus. . c. Item circa epifeopos excommunicationum temerarios contemptores, quan­ tum ad eos qui funt in regno Franciz, rtatutum Narbonenfis * concilii; quan­ tum vero ad illos qui funt extra re, , gnum Franciz , Valentinum * concii ’, lium obfervetur. XXXIV. Varie de excommunicatis. De excommunicatis autem in confules , poteftates, redores, afleflores, bajulos, vel ad alia publica officia nui* latenus aflumendis; & illis qui taks fcienter elegerint; nec non illis, qui contra excommunicatores, vel denun- ΙΊ te/iamentum coram presbytero it cat bo­ lus s viris condatur. Przterea inhzrentes Tolofano * con-. cilio, volumus & przcipimus, ut te-‘ ftamentum, vel ultima voluntas cujufque, in przfentia femper catholicorum virorum, & parochialis facerdotis, vel nlterius perfonz ecclefiafticz de volun­ tate Ipfius parochialis presbyteri locum ejus tenentis, condatur: przfertim ut idem facerdos, vel locum ejus tenens, E valeat de ifto teftatore laudabile teftimonium perhibere, & ne de ipfo ali­ qua infidelitatis fufpicio habeatur, & maxime ut ea quz in pias caufas reli­ querit, fine fraude fidelius & citius perfolvantur. Quod fi teftator vocare, ut diximus, facerdotem parochialem, dc viros ecdefiafticos contempferit : careat ecclefiaftica fepultura, donec de ejufmodi mandati contemptu, qui eo tem­ pore prxfumitur nifi cos vocaverit, cura ef- λ ,, ·♦* anno Christi TNROŒNTIU5 P. IV. A L B I E N S E. TRIDERIC. IT. IMV. S. LUDOV. R >R - effe élu, ecclefia; fatisfafilum fuerit com- Λ ris, aliquam fzminam teneat intra fcp· ,> , , , , , . petcnter. ta ecclefiz, de qua mala fufpicio va- anno christi leat exoriri. XXXVIII. X L I I. Dc nttariit qui teflanunta fine ilia filent·, nitete Jcribunt. Ut ctlicet habeantur argenta. Notarius vero, qui abfqucfolennita­ Calices quoque argenteos volumus te fuperius expreffa, notare vel feribe- haberi in omnibus ccclcfiis, quarum re przfumpferit reftamenta, vel ulti­ redditus & proventus annuatim attin­ mae voluntates, quoufque ad cognitio­ gunt fummam quindecim librarum Tunem dicecefani fatisfecerit, ingredum ronenfium, expenfis djintaxst, qu* ecclefiz fibi noverit interdi&um. B fuerint colligendo & reponendo , dedudis. XXXIX. X L I I I. Ü3 ausnr/ presbyteri legnta pia pener fi in /cripttt habeant. Ut reficiantur ecclefiut naula * & oornia iit neceflorin. Verum quia parochiales presbyteri circa folutioncs eorum quz ad pias cau­ Statuimus etiam ut epifeopi & ar­ las a decedentibus relinquuntur, négli­ chiepifcopi, & alii ecclefiarum przlati, gentes exiftunt, przcipuc cx quo in redores, vel alii, qui ad hoc de conhis quz 2d eos proveniunt, ei idem fue­ fuetudine tenentur, compellant per cenrit iatisfaâum: ftatuimus, ut omnia furas eeclefiafticas ad reficiendum re­ legata ad pias caufas ab ipfis tcftatori-Celefias rurales, fic alias domos, & alias bus derell&a, omnes parochiales facer- officinas eifdem ecclefi is neceffarias & dotes in feriptis penes fe deinceps cu­ fervitoribus earuradem, prout ipfis qui rent plenius retinere, ut fdant quid, tenentur, propriz fuppetierint facultates. ?quantum, a quo & a quibus legatum uerit feu rclidum, circa quorum abX L I V. folutionem eos folicitos effe przcipimus fic intentos . ftatuentes, ut poft obitum Nc fi cuiera qui fint in fierii arfiinibnr, teftatoris infra quindecim dies, bzres, 6* regulares ullfi advocati fint'. nifi ab ipfo parochiali presbytero requifiin certis cafibut. tus, ipfius teftamenti feu ultimz vo­ luntatis eidem facerdoti dare tranferip· Item volumus dc przcipimus, ne ali­ cum feu translatum, quo ad legatum qui clerici fzculares in facris ordinibus piis canfis fic piis ufibus deputatum, υ conflit uti, fit qui de beneficiis ecclefiaexpenfis legatariorum teneatur; ad quod fticis fuftencancur, coram fzculari ju­ ab eodem presbytero per cenfuram ec- dice, nifi in cafibus a jure conceffis-, defiafticam valeat compelli ipfe hzres. nec etiam aliqui regulares coram quo­ cumque judice, fine fui majoris licen­ X L. tia fpeciali, officium advocati affamant indebite. Ut legat» pia legantur publice in ecclefia . X L V. Infuper ftatuimus ut legantur in ec­ Ne qui (unt in fécrit ordinibust vtl bc. ncficieti, officium in curia feculari clefia publice, tum maxime dic Do­ minica vel feftiva, legitima fic legata recipient. omnia fupra di&a, ut quid cui lega- E tum fuerit vel reli&um, minime igno­ Statuimus quoque, Valentinum*con- ' retur. cilium innovando, ut nuili clerici in’ facris ordinibus conflituti, feu canoni-, X L I. ci cathedralium ecclefiarum, feu alias bénéficiât·, judicatum , coniulatum , Ut nullur fieerdts feminant fifpeSlant te­ affefforiam, vel alia officia publica in neat infra fipta uclefin. curia fzculari, ele&i a populo, vel a fzculari pertona, recipiant, fic fi rece­ Irem przcipimus, ut nullus facer­ perint, nifi infra meufem, poftquam dos, vel clericus regularis, autfzcula- publicata fuerint m fuis dicccefibus Ctncil. General Tom. XXIII. G g g h»c «45 wmoœmttos C O N C I L I U M ftaluta* dimiferjnt, ab officio &A αικΐθι beneficio fnfpendantUr & fi per an- FIUDERJC. Π. IMF S. LUDOV. JU FR. " anno ·»><· num in contumacia pcrftirerinr, fuis beneficiis per fuos epilcoposfine ipercftitutionis priventur. L. ANNO CHRISTI th avet Vfiuitriti non fer ant, ér cuno avibuj ac eanibut non wrnentur. XL VI. Aves venatorias prxterca quifquam clericus in facris ordinibus cqnftitutus, vel alius qui de benefidio ecdefiaftico ro aut argento non utantur. fuftentatur, in publico manu propria Ad hate (latuimus, ut nullus regu- deferre non prxfumat: & cum avibus iaris in frænis, pedoralibus, calcari* & canibus non vendeur, avem venato* bus, & fellis, fuis ufibus deputatis, B riam manu propria deferendo, nec pro auro vel argento utatur; fed fint fell* domnerando cum eis frequentet hofpiregularium albx, vel nigra;, vel rafx. tia mulierum. Ut regularet in franit, & aliit buiufmodi, att- X L V I I. L I· Ut titriti botonet en auro vel argento in vcftibut non ferant. Ut non biordent ettnt Jtuto dr lancea z dr franit deauratit non utantur. Trepidare quoque, quod vulgariter Denique flatutis canonicis qux olim funt prodita pro honeftatc clericorum biordare * dicitur, cum fcuto & lanac vita, illud duximus adnedendum, cea, aliquis clericus publice non atren-""" quia « ex sms his www» multa wuwwhwis diflolutionis, ut aliquis clericus botones vel firmal- tet: ·>**· q**»* , tx,rc,rtlos aureos, vel argenteos, deauratos**lafcivix & fcandafi materia generatur. vel deargentatos, deferre in aliquibus Frxnis ” * autem calcaribus, feu pedtora* libus, deauratis nullo modo utantur. yeftibus non prxfumat. X L V I I I. , é* L 1 I. Ut clerici alea non ludant «t tonfuram babeant, dr qualeut. Ut regularibut, fro vefhbut ont pitantia, Statuimus infuper, antiquos canones innovando, ne clerici in facris ordini­ bus conftitnti, & qui beneficiis eccle­ fiafticis fuilentantur, ad aleas & taxil­ los ludant: coronam & tonfuram habeant congruentem. Quod fic intelligi volumus, & fervar!, ut omnes prxlati & regulares perfonx fupra aures in gyrum , ita quod aures omnino pa­ teant, fintattonfi: alii vero, in rotun­ dum, ad minus ufque ad medium au­ rium tondeantur. Item nulli regulari pro veftibus feu pro pitantia, a fuo majore pecunix fumma detur: ad hoc enim datur ei materia proprium retinendi : fed om­ nes in veftiario induantur. X L I X. Ut cleriti cammatres fibi non fa­ cient. . Commatres quoque fibi facere, pue­ ros de facro fonte elevando, aut ali­ quos in confirmatione tenendo, omni­ bus clericis tam fxcularibus quam re­ gularibus inhibemus. fecunia fumma non detur. L I 1 I. Dt veflibut regularium. Prohibemus quoque diftridius , ut nulli regulares cum balandranis, feu garmafiis vel aliis veftibus laicorum, equitent vel incedant; fed cappas ro­ tundas publice deferant, vel fuum ha­ bitum regularem. Et quia plurimi re­ gulares , regularem deferre habitum erubefcunt: Montispeflulani, Ac Avcnionenfi conciliis inhxrentes, (latuimus, ur omnes monachi nigri, & canonici regu­ lares , veftes deferant albas vel nigras, ut qui ex antiqua ecclefix fux confuetudine albas hadenus portaverint, hujus con* ftitutionis prxtcxtu nigras, vel e con­ tra, deferre propterea non prxfumaut; cum m unaquaque ecclefia velimus unum habitum fecundum ftatum antiquum & laudabiiep obfervari: diftride FRIDERIC- II. IMP. «47 «nocentius A L B I E N S E, «4 S S. LUDOV. R. FR. de prxeipientes, ut regulares aliqui A ΛΝΝΟ Christi clara vel nigra bruneta, vel panno alio L V I. CHRISri “»♦ fumptuofo, feridato quoque aut ferico non utantur. Ut autem prxdi&a fer­ De collatione beneficiorum. ventur ab omnibus clericis, tam regu­ laribus quam fxcularibus .· ipfius concilii Sane cum in collatione bonorum ecapprobatione inconcufle ftatuimus, ut dcfiafticorum haberi debeat principali­ qui contra prrdi&a venerit, vei ali­ ter ance oculos folus Deus: diftridle qua prxdidorum, fit ipfo fa&o indigi- prxcipimus & mandamus, ur omnia bilis ad beneficium ecclefiafticum, fic ccdeuaftica bona perfonis idoneis, fic multo magis ad ecclcfiafticam dignitatem , ftatuto a canonibus tempore conferan­ ad quod vel quam, poft ejulmodi ex» tur, nullo prxeepto, vel promi flo * , ‘ *1 perceiTum , primo eum eligi contigerit, remotis .. ...... __r___,ficpa&o, abomni conditione vd vocari.- nifi cum eo fuerit per fe-Bfque omni diminutione, nova penfione dem apoftolieam diipcnfarum - eifdem -· in ad opus conferentis vel al­ terius non injedta, prout canonicx ftaL I V. tuunt fan&iones: circa qux fraudem quamlibet «vitari prorfus volumus » fic Vt in prioratibus fut ui minus très diftri&e mandamus: firmiter inhiben­ mvnacbi. tes, ne redditus ecclefiarum vacantium prxfumat quifquam, prxtctquam ipfius Statuimus etiam , ut fi talis fuerit ecclefix qux vacat, ufibus applicare, prioratus monachorum, in quo tres mo» aut cafdcm bonis fuis aliquibus fpolianachi valent commorari, tres ad mi­ re. Si autem aliquis feienter contra fe­ nus ponantur ibidem, & unus cx cis cerit , ipforum beneficiorum , aliter prior fiat, qui curam habeat animarum quam fupra di&um eft collatorum, in ‘ * » ve’ a^orum» Si vero tet fratribusC poena ipfius conferentis, qui •. & ■ ejus ; . i non fufficiat prioratus, cum pauciores »recipit, —«·»:· fic Λ- collate, ad fuperiorum col­ ** /.* vix poffint regulariter vivere , dux vel lationem ea vice, tanquam vacanda,.e] tret ecclefix, juxta arbitrium diœcefa- • per ftatutum hujufmodi devolvantur. tium.rKM ni, & abbatis, feu prxpofiti, vel prio­ ris , cui, vel quibus ecclefix illx fub L V I I. funt, conjungantur in unum, & illi priori, qui inftituctur in una ipfarum, De vifitatione epicoporum. refpondeant* qui prior, in illis ecclcfiis, in quibus tres non fuerint, miniVerum quia in procurationibus exi­ ftret per presbyterum fxcularcm. Ad­ gendis, qnx ratione vifitationb deben­ jicientes, ut u ille ad quem fpedat tur, quidam prxlati excedere afferun­ prioratuum ordinatio prxdi&orutn, per tur, fubditos inhumaniter aggravantes, annum negligent in his fuerit vel re»D quos paterna tenentur gubernare pro» miflus , ipforum prioratuum ordinatio videntia: ftatuimus, ac diftriAe prxeidevolvatur ad fuperiorem proximum. piendo mandamus, ut omnes prxlati cum ecclefias fibi fubditas vifitabunt, L V. prius propofito verbo Dei, tam devo, quam populo, ac explicatis prxfertim at canonici regulares, fias [aitern duo ia articulis fidei coram cis quaerant de prioratibus, vita & convcrfatione miniftrantium in eifdem: ornamenta tam altarium, De prioratibus vero canonicorum regu­ quam facerdotum, prxeipue corporal's, larium, cum rcgulx intervient laxiori, vafii, & calices, fi fint munda diligen­ fi plunbus non fufficiat prioratus, duo tius intuentes, cum in plerifque ecclefaltem canonici in prioratu ponantur. .... ------- talia ------ coniueverint repe­ fiis -----interdum Quod fi nec duobus facultates fuffi- riri, qux fini horrori potius quam hociant prioratus, fiat ficut de prioratibus nori. Intendant etiam ad emendatio» monachorum. Hoc enim in iis prxfer- nem congruam miniftrorum, per (alutlm agimus, ut monachus, vel canoni­ bria monita, nunc ley ia, nunc afpera cus regularis, abfquc foci is vel focio juxta datam fibi a Domino providenfui ordinis non moretur. tiam dc fic do&inam. Notoria vero cri■ mine, qux examinatione non indigent, cum fuper his notari poflit merito or­ dinariorum negligentia, corrigant fine mora. Statuentes, ut prxdi&as procuCourt. General. Tom. XXIIL G g g 1 ra- <·. „ ____ °"*7 INNOCENTIUS P. (V. CONCILIUM rffi&Wk. s>° ANI^“rat*one« nullo» recipiat, nifi com per A cellaria, ucn morentur ad expenfasca-"·^^Christi ^e» vel per altum providum & hone- pellani ecclefix vel re&oris. Quod fi christi ”m ftum, ipfas ecclefias vifitaverit. Nui· fuerit contra prxfumptum, contra fa- ··«♦■ hm ramen pecu Drain ipfe, vel alius ciens Dei maludiilionem incurrat, a pro eodem, exigat vel recipiat ullo mo­ qua nunquam, nifi duplum reftituat, do, nifi una ecclefia fine alterius au­ liberetur. xilio vifitatori commode poflit provide­ re: attentius provifurus, uc aliquis de familia fua, occa Gone alicujus officii, Z>» fnjurii. vel coniuetudinis , feu quolibet alio modo, przter vi&oalia moderata quid­ Ad hxc, quia plus Colito contemnitur quam exigere, vel etiam recipere, non contra perjurosquosattentet. Caveant infuper & attendant, religio ■ -··&— juramenti, j-. — utipfe, vel quifquam fuorum, aliquod B^bet manifcfle flatutum * Avemonen‘ quali, fis concilii ubiqua volumus obfervari :f munui, quantumcumque iit, & rercumquc offeratur, recipere non pre- adjicientes, ut occulte transgreflores li­ fumant. ut non que fua funt, fed que citi juramenti, ab omnibus parocbialibus presbyteris ad epifcopum tranfmitJefu Crifti quzrerc videantur. tantur, qui in iungat eis de hoc poenitentiam falutarcm, L V I I I. Dt numtra evcflioniim in wfin ftoni > L X I I. Dt Vfyrann. Prohibemus & mandamus, ut cum prxdidas ecclefias vificabunt, non ex­ cedant evedionum numerun in LateLicet autem ad rxtirpandum vitium raneufi concilio conftitutum. attenden-Cutrariorum pagina utriufque teftamentes quod de prxdiéto ibidem evertio- ti conveniat , flaturum Avenionenfis iw t num numero continetur, fecundum to­ concilii fuper his editum innovamus: lerantiam elle di&um in illis locis, in fla tuentes , ut fervetur ab omnibus , quibus ampliores funt redditus ccclefia- prout in ipfo plenius continetur. fticx facultatis; in pauperioribus autem L X J I I. jocis, tantam volumus & prxeipimus teneri meniuram, ut exceflu majorum Df ufurir, quat Judnt txîguni a minores merito non doleant fe grava­ Cbriflicaii. ri: nec /ab tali indulgentia, illi qui ha&enus paucioribus equis uti (ole­ Adjicientes ut Chriftianos ad folvenbant, iodultam potefiatem plurium fi­ dum Judzi», vel aliquibus aliis, uiuras bi credant. Daliquas, non compellat ullus judex ecclcfiafticus, vel etiam («cularis. Statui­ L J X. mus infuper, fi fit dubium, an fic ali­ quid de ufuris illis debitis, quz inter­ Ut in vifilatitnt non qunrant (pu­ dum a Chriftiani» poftulaot fibi folvl, te fypfrfium. iidem judzi veritatem prius dicere ju­ Volumus infuper & mandamus, ut ramento fuper legem Mofaicam afin ri­ in vifitationibus fupradlûis non quz- gantur , rationibus aliis convenienti­ rant epulas (uperfluas, fed cum gratia­ bus, quz ad probandas ufuras induélz rum aftione recipiant quod honefte ac fuerunt, non rejeilis, etiam hoc de competenter illis fuerit miniftratutn. mutuis cum ipfis Judzi» ufque modo contra&is, obfervandum. Statuimus & L X. mandamus, in bis, aut quz deinceps £ mutuaverint Judzi Chriftiani», Chrihfr tallur tiugant, & une tantttm dit in ftianorum i piorum ftetur fimplici jura­ nm ttdtfia tnortninr tnptnfau mento, an quicquam nfurarium fit in capfllani vtl rtfloris. ej»; dc in eo quod ufurarium efle di­ xerint, fic jurari abfislvantur. Circa vero exaAiones & tallias a fubditis exigendas, fupradiftum Late· rancnfe concilium ab omnibn» volu­ mus & prxeipimus obfervari: adjicien­ tes, ut in una <$|demque ecclefia, nifi una die, abfque legitima caufa & neLXI V. *J· ANNO CHKivn INNOCENTIUS P. IV. AT R A L D 11 E F NI S C.. E N » frideric ii imp $. 1WOV.. R. FR. . A Dominici· & feftivis non przfumint. LXIV Vt Jndar tapai rattuadat nan ferant. operari 3i* publice------ — L X 1 X. Et quoniam cx capis rotundis, quas Vt Chri/liani Judtit nan utantur tnt· Judzi portant communiter, honor vedicing caufa. hementer confunditur clericorum, qui Excommunicentur przterca Chriftiacapis rotundis ex more utuntur; przfcoos approbatione concilii duximus fta- ni qui caufa mcdiciox curz fc com· tuendum, ut Judzi aliqui deferre ca- mifcrinc Judxorum. pas rotunda· de cetero non prxiumant ; fed capas portent dc cetero & deinceps L X X. manicatas, ita quod manicae longx fint B adeo ficut capz , nec io eisdem mani­ Ut 'domini Judaorum cot pradifla /ircis plicatura iit aliqua atque ruga. vor: iqont. L X V. Adjicientes , ut Judxorum domini przdidorum, per ccnfuram ecckfiafti. cam compellantur, ut Judxos iuos por­ tare faciant continue & publice rotam & habitum fupradidum : ipfos quoque Judxos , per excommunicationem m Chriftianos , qui in commercio, vel aliis, participationem habebunt aliquam cum ciidem. Ut rotom deferent ante peflut. Portent infuper rotam amplam con­ tinuo & publice antepedus, cujus cir­ culus fit latitudinis unius digiti , ac unius palmi dimidii altitudo. He tamer fan in tnatdfa Clriflionarnm C vendam' b ne illoPunt cthj ac potibur utamur Cbriftiani · L X X I. Nc nova p ida^ia qttifjxem imponet Carnes quoque, quas Ipfi privarim fa­ ciunt in domibus fuis, in macellisCbriftianorum vendere non attentent: & quia in contemptum noftrum Judxi ali­ quibus cibis noftris & potibus non utuntur, firmiter inhibemus, nc aliqui Chriftiani audeant uti fuis. L X V I 1. ui rtcifiat. Nova autem pedalia, quocumque nomine cenfeantur, fcienter quifquam imponere, vel etiam recipere non at­ tenter. Quod fi quis fecerit, excom­ municationis lenientiam per fedem Apo- «/-„ »nftolicam , · in iis fingulis promulgatam, incurrat. Quod nifi monitus ab'*1—. θ iis deftiterit, per diorcefanum przcipi- Nc Cltrifliani contra fudeor trt tcftitnontutn admittantur . mus folennicer publicari. OBSERVATIO Abufum quarumdam partium abolen­ tes, diftrictius praecipimus & manda­ mus, ne Chriftiani contra Tudxos in tefttmonium m omnibus contractibus, dc io omnibus curiis admittantur EX LU C Æ DACHERII P t A 1 A 1 JONE, In fecundum Spicilegii tomuna L X V 1 I I. Nc Judai diebui hflit pudlicc operentur. Ne autem Chriftianos fcandalizrnt, vel fcaadalizentur ab eisdem, diebus E A! Mente concilium fuirtê celebratum anno MCCi.IV confiât cx MA eccleflc Arebtenlu. *β· concilii reterente. Intriura *b crudtufltmo Francifco Suarez excerptum buret Sanvuirtlum arcbiepücoforum Atenioacnfium tenet interieruere in Zoen Xl.Vff· «rcbiepiicqpo ■ CanctA·» faffetn Λ demint Zorn. Vc. Cenftet··^ --rnd ^ti····, MCCUV >/· LtUnict t-ranrf'trm regi. has verbis : Audo MCCLV. in­ colao TrecenG, & Alelmo eletto Mekicnfi .· terfuit Guillelmus d« Buffis, Aurebanro fis epi­ Hec tentw Sei/fotu t petite profitetor ex feopus concilio provinciali Paritiis habito; prefidente Henrico Seoooenfi archicpifcopo- fuper eilis etcltfit Trectrfij, & A D PARISIENS E CONCILIU M_____ ANNO ANNO CH R1411 In CAUSA a(4>Kj,fi contiuuataadic Lu­ gotio inquifitionis fad* authoritate provincia­ lis concilii fuper interfedione cantoris paedi­ na praecedenti, nos Henricus Dei gratia Scnoncnfis archiepiicopus, Raynaudus Patiftenfis, di, auditis confeffiotiibus Gillebeni didi loci dc Jacobi la------Benfote clericorum, & aliis Guilkrmus Aurelianeufis, Guido AltrffioJoren— > ------- —didi — — - —----------fis, Nicolaus Trccenfis Dei gratiaepilcopi, dcDprobationibus habitis contra ipfosi, de confilio Alclmus miferatiooe eiusdem eledus McidenGs bonorum , authoritate eiusdem cc concilii fentenAlclmus ___ _____ ______ tialitcr dcfiiniinus didos GiUebertum dc Jacoconhrmatus m negotio nvquiiitiorus faûr au­ bum in carcere retrudendos, donec authorita­ thoritate concilii provincialis fuper intericâiote concilii extrahantur. Et fi extrahantur au­ ne bon» incinoric R. quondam cantons Catthoritate concilii , ex nunc definimus iptos notcnii», auditis probationibus, flt praefumpttoultra mare in terra Jerofolimitana exilio per­ nibus habitis contra Hugoaem de Chaveroeio petuo deportandos. AduroParifiis aouo& die canonicum Carnotentem At Colinum fratrem Martis prxdiôù * e/us, qui ίβ voluntati & ordinationi concilii fubmileruut, prJtftito fuper hoc juramento, & E I c I C ON- -4 CONC. AD S. QU1NT1NUM. 9j6 C3P anno CHRISTI CHRISTI concilium ad s. qu i n ti n um Afftnur in Giliu Chiift. r. 111. ?. ·. m Apprit. Excbartulario Maice- AAer» M*nfl >M. Anno iajf. habitum. Dtcrttm cgKciUi S. {^uisîitû it [uffrimtuiii i« abba I tit Arnett fareribm newish. Hornas D. G- Remenf. archiep. fit Jaco-Acarc majoribus compellebat, difti ftatuti nego· bus miferationc divina humilis Atrcbat tium nobis duobus a ceteris coepifcopis noftris epifcopus, univerfis pnricntes litteras infpcâucommiflum fulcepimus, cum opportunitas offhirts falutem in Domino. Novent univerfitas ' ' ferret vice omnium authoritate concilii termi­ vcftra quod cum anno Domini auDefimo du- nandum , fecundum quod nobis duobus facien­ centefimo quinquagetimo iexto nobis fit ceteris dum efle concorditer videretur. Igitur oppor­ provincix noflrz coepifcopis, apud S. Qpintitunitate accepta, dictorum abbatis fit conven­ num in noftro provinciali concilio conftitutis tus ecclefic Arroafioafis & ejusdem ordinis pri­ intimatum fuerit fic fuggeftum, quod in qui­ vilegiis, inftrumentis & adis diligenter infpebusdam lucis ordinis Arroafi* fument religio· . dis, & rationibus intclle&is; quia nobis non ix mulieres feu convertie, quibusdcfon&isnul­ conftitit Icca didi ordinis, nomine rdigiofala fubftituebatur ibidem , quamvis ipfo loca rum mulierum feu converforum, prout antea nomine carum · INNOCENTIUS P. IV. BURDEG ALENSE. F AIDER. II. IMP. S- LUDO/. R. FR. 8 60 A V I. X I. üt redditus ecekfianun fcrihanlur in Msffeltbns . De abiolutionc extomnutnitatirum a eapHulo facienda . Prrcipitur facerdotibus , redditus ecclefias fcribant in fuis, & de rebus ecclefia: byterii nihil alienetur nifi copum. ut omnes miflalibus vel pres­ per epif- Cum quidam fimplices capcllani parochianos fuos excommunicares, in mor­ tis articulo laborantes, cum juramento quod eorum haeredes fient juri, indif­ ferenter abfolvant, licet pleriquc parochiani fint pro manifefia oflenla, vel pro re judicata, excommunicationis fenV I I. B tentia innodati: firmiter inhibemus, ne Qtttné» non licet fitper reliquias furore. aliqua ecclefiafiica perfona excommunicatum aliquem pro manifefia oflcnfa, \ Reliquias non eradantur laicis ad ju­ vel pro re judicata, przfumat abfolverandum: nifi certis temporibus. De­ re, nifi ab ipfo infirmo, vel alio no­ crevit enim fanfta fynodus, ut a Sep- mine ipfius, adverfario ejusdem infir­ tuagefima ulque ad oftavas Pafchx, mi fuerit prius fatisfadum . dum tamen ab Adventu Domini ufque ad oftavas infirmus non poflit per inopiam proba­ Epiphaniae , & in jejuniis quatuor tem­ biliter cxcufari . Si vero ab aliquo, porum, & Litaniis majoribus, & in non fervata hujus forma, infirmus cxDominicis diebus Rogationum, nifide communicatus fuerit abfolucus , abfolconcordia & pacificatione, nullus fu­ vens adverfario dcfunfti in folidum te­ per Dei evangelia jurare przfumat. neatur . ■ F*wr, Et in his diebus non debent facer“lu*· H. reliquias przftarc ad jurandum. X I I. Nc in claujiris rcligiofornm liti- VIII. gCthY . De qneretis cofellenornnt. Nullus facerdos vel alia perfona ecdefiafiica, de perfonalibus injuriis, vel de eleemofynis ecclcfiz faftis audeat litigare, nifi de confcnfu epifeopi, co­ ram judice fzeuiari. I X. De reliquiis. In concilio ftatutum eft quod amo­ do reliquix extra capfam nullatenus extrahantur, nec exponantur venales. Inventas autem nemo de novo vene­ rari publice przfumat. nifi prius autborltate Romani pontificis fuerint ap­ probate . Cum rcligiofarum^perfonarnm& monafteriorum quietem prxbti debeant procurare, ut ipfi religiofi in contem­ platione manentes Divinz poflint libe­ rius fervire majeftati : canonum ftatu­ ta fequentes, diftrifte prxeipimus &. mandamus przlatis & omnibus ckriDcis & laicis univerfis, ne infra bafilicas, vel clauftra religioforum conven­ tuum regularium litigare przfutnant, vel audire aliquatenus litigantes. Quod fi facere przfumpfcrint, poftquam iftud przceptum eis fuerit publicatum : nos, tranfgreflbres difti przcepti fub diftricli ponimus fententia interdidi. XIII. Dt decimis & primitiis. X. De clericis ne interfint vituiiflu fanguinis. Nullus clericus fententiam fanguinis diftet, aut proferat, aut fanguinis vindiftam exerceat, aut ubi exercetur, in­ terfit: nec qui fquam clericus litteras diftet aut feribat pro vindifta fanguinis deftinandas. CencH. General. Tom. XXIII. E Przcipimus laicis univerfis, qui de­ cimas & primitias detinent contra ialutem propriam animarunr, quod eas dimittant ecclefiis quarum exiftunt. Quod fi facere noluerint, eos przcipi­ mus latz a bonz meinoriz Guilleimo prxdeceflore noftro fententiz fubjacer«: videlicet quod ad matrimonium vel euchariftiz communionem aut fepulturam canonicam, vel ad purificatio­ nem poft partum ipfum, vel uxores H h Jr conim ANNO CHRISn »*»»· 86« «Mi. c ONCI L IUM/ ’^fNTius P. IV. "nno “eorum aur f‘1’· & Aristi reflate conii i ruti vel IUM/ *n corum po-A exiftentes nullate- nuDCiuGn. Mft t WDOV. K. ITL 8*ι ANNO CHRISTI X I X. nus admittamur. item de detietit X I V. De afcrfatartbus decimarum. Aftenfatores autem decimarum alai­ cis, fi laici fuerint, fimili fententia fe noverint irretiti; nifi eorum dominio adeo fint fubjeâi, quod eorum non au* deant imperio contraire. Si vero cle­ rici fint iidem aftenfatores, excommu*B nicationis vinculo fe noverint innoda­ tos. Quas quidem fententias ab uni· verfis ccclcfiarnm praelatis, fub poena excommunicationis prxeipimus obfervari. X V. Item de decimit. Nulla detur laicis detentoribus deci­ marum vel eas repetentibus audientia in foro ecclefiaftica iuper decimas, ni-C fi eas authoritate ecclefix poflideant. Item diftriâiut inhibemus, ne ali­ qua ecclefia conventual!*, vel alia per­ tona fxcularis, decimas ab aliquo reci­ piat emptionis, vel venditionis, obii, gationis, feu donationis titulo, feu alio aliquo modo: nifi eas dumtaxat qux ad ecclefiam fuam fpedant, videlicet extra metas ecclefix fux contentas. X X. Item de priijtititt De primitiis vero ftatuimus, ut laici per cenfuram ccckfiafticam compel­ lantur ad triccfimam, vel qusdragefimam partem, nique ad quinquagefimam nomine primitix per fol vend am, XXL Item de decimit veteribus. Licet per ftatuta canonica, decimx ad parochiales ecclefias pertinere nofcantur *. quxdam tamen ecclefix ex Jtein de dt dims, prxfcriptione, alix ex confuctudine , veteres decimas poflideant in parochiis Decrevimus quod aliqui laicorum alienis: nonnulli ecclefiaftici nullo ju­ vendere vel emere, vel obligare deci- re fuftulti, fed avaritia & pertinacia mas, quas ecclefiis canones decernunt,, fola du&i, decimas in animarum peri­ quarum exiftunt, aliquatenus nonprx* culo detinere prxfumunt. Sed his tam fumant. Quod fi facereprxfumpfcrint, clerici quam laici non contenti, ad no­ illos cenfuimus excommunicationis fen- valia qux fpecialiter parochialibus ecθ cie fi is jura refervanr, extendunt illi­ tentis iubjacere. XVI. cite manus fuas, & exdem ecclefix omnino jure fuo, quoad novalium de­ cimas, defraudantur . Volentes igitur Dem de frunitiis. prxfumptiooi clericorum & laicorum, prout poftumus, obviare, dc ecclefiaItem ftatuimus, ne prxlati vel cie· rum indemnitatibus providere: omni­ rici in alienis parochiis, ve! provinciis, bus omnino prohibemus , ne quifquam decimas prxfumant aliquatenus eme­ de cetero, clericus aut laicus, occafio­ re, vel titulo pignoris recipere, nifi ne veteris decimx novalia recipiat : fed de voluntate epifeopi vel aflenfu, &c. ea parochialibus ecclefiis in quibus no­ valia excreverunt, libere poftidenda per­ XVIII. mittat, ufibusminiftrorum ecclefix pro­ futura. Si vero quilquam temerarius Item de dtctmis. hujus noftrx conftitutionis contemptor, novalia de cetero receperit, in paro­ Item inhibemus laicis decimariis unt- chiarum prxiudiciutn & gravamen: ipverfis, nc de fanftuariis ecclefiarum*■ fum excommunicationis vinculo innodecimas exigant, vel recipiant ullo mo*■ damus. do: & fi facere prxfumplcnnt , ipfos excommunicationis fententia: decrevi­ mus fufpendcndos. XVII. XXII. u, mram» BUR.DEGA LENSE. XXII. Si ■ MJ. 1Μβ êt anali**. rsasv”·^ chialibus ecclefiis dimittendas, vel ali- " " ter componendum, pnedi&a eis, exee- anum pta ecclefiaftica fepultura, minime de- “i·· negentur: fed poftquam convaluerint, quamdiu in faoitate permanferinc, ad praedidta nullatenus admittantur. Monemus etiam omnes illos qui a • c·*·. te- triginta annis vel citra , hujus * nova^Bodi lia ceperunt, ut infra duos monies fi­ XXV. ne difficultate reftituanc ecclefiis, ad quas pertinere dignofcuntur, de cete­ Dt Jtfiiu ttftlliMnM. ro libere poffidenda. Ne veroquifquam * tejoteodi per negligentiam ab bujus * fententiis Suturum eft ab initio, dt nos volu­ fe valeat excufare, praecipimus bane mus obfervari, ut parochiani ner caconfthutioncm per presbyteros frequen-1 pellanos fuos compellantur, ubi conter in fuis ecclefiis predicari. tradi&io erit, procurationes annuas exhibere: dt infuper monemus meftiX X 1 I L vas * dt oblationes ia pnteipuis (biennkatibus, dt alia jura paroebialia caDt fena Jtciettritru*. pel lanis fuis folvere: dc fi gratis nolue­ rint, ecclefiaftica fepultura praecipimus Quia parum eft jura & conftitutiones coerceri. condere, nifi fint per quos jura & con­ ftitutiones ferventur, dc illaconftitutio XXVI. contra decimarios per bone memori· dominum Guillelmnm praedccefibrcm Mr frt fatvaettttrw* attiaifiratiaat ail· noftrum, videlicet quod decimarii dc fM'd twÿerar. tutores eorum, dc filii, dc filias in eo-' rum poteftate exiftentes, in his arti· Volumus de precipitous, ne altauis culis ab ecclefia evitentur, fcilicetma­ facerdos quicquam exigat pro adminitrimonio , purificatione poft partum, Aratione aliqua facramentl, quoufque euchariftia dc ecclefiaftica fepultura î il­ ex toto fuerit miniftratum. Et tunc, lo articulo remoto quod decimariorum fecundum confuetudinem ecclefiae, hofilii ad ordines admittantur, cum tem­ nefte poterit quod juftum cftexpetere, per fit cultus Divini nominis amplian­ de a fuis invenerit prsdeceflbribus or­ dus: ftatuimus, nt quicnmque presby­ dinatum. Inhibemus fortiter dc diftriter, diaconus, fubdiacouus, vel alius âe, ne pro beneficiis conferendis, vel clericus regularis aut faecularis, praedi- ecclefiafticis (aeramentis , aut juftitia âa increments, vel aliqua de premif- exigenda * , aliqua pecunia exigatur, · c·*. «fis, prxdi&is perfonia, vel alicui, mini-, vel recipiatur. Si vero alia, de con Arare prasfumpferit, feu procuraverit mi- fuetudine laudabili dc antiqua, deben­ niftrari, ex tunc ipfofa&o ecclefiaftico tur, poftea a fubditis exigantur. fubjaceat interdi&o: alias tam nobis quam ecciefue, veiecclefiis, in cujus vel XXVII. ‘- r'Tiil ^arum parochiis hujus · decimariorum decime fubfiftunt, fecundum arbitrium Dt ttKtennmitttit imita fattrjtte ecc/c· puniantur. Dignum eft enim, ut quos jit* wrtHfiltif, timor Dei a malo non revocat, tem­ poralis faltem (everitas coerceat disci­ De laicis excommunicatis qui invi­ plinas . to facerdote intrant ecclefiam, dt Di­ vinum perturbant officium, ftatuimus, XXIV. quod talium bona per fecularem dog minum coofifcentur : qui fi noluerint Dt peas drcftrsrferttar. obedire, excommunicationis fententia innodentur. Verum volentes animarum vitare periculum, ftatuimus ut uxoribus de­ X X V I l I. cimariorum, ad quos decime non per­ tinent ullo jure, fi ultimo mortis arti­ Dt ftate CMctennMittitnat, culo (aeramenta, velfacramentaliacum humilitate popofeerint fibi dari: fedjuSi quis per quadraginta dies in ex­ . ramcato corporali firmaverint, quod communicatione fabjacucrit, poeniten­ maritos decimarios pro pofle fuo indu­ tia novem librarum mul&etur, vel alia cant ad decimas parochial!, vel paro- competenti. CtacU. Gntrai. Tom. XXIII. Hkh > XXIX. ____ «Ο ΓΗΝ INNOCENTIUS P. IV'. v v tv «« CIHUM Adefun&is, quje cum confilio capellani“~”— ANNO XXIX. CHRISTI loci, in ufus aliquos rd illa fuerint, chiusti five data, feu in alios pios ufus, fi a **”■ De fttHHii totrfrateriaraat. relinquentibus, vd dantibus non fue­ rit diffinitum f expendi volumus & man­ Quia confrateriarum ufus ad pias damus. Si pia veto alia ftatuta fece» caufas inventus, propter quorumdam rint, non obfervent .* immo dc capitu­ malitiam laicorum trahitur in abufum, laribus tuis abradi faciant intra mendum ftatura illicita ftatuunt, quibus fern, alia ulterius non fa&uri, fine ali­ enervare intendunt ecclefiafticam liber­ qua fpeciali permiflione prxlati, nc in tatem , & antiquorum bonas & pias obfervatione przmidorum dolum fa­ con^uetu^æcs abolere circa cam laicos ciant five fraudem. Id. April. viarum, feu privatarum, feu coenobii Nota Gabr. Cosjartii exemptioni, vel reparationi pontium, vel cuftodiam parentum xgrorum, vel Anones hujus concilii XXXI. munerat Gregor ict de inimicorum animalium feu pecudum, River in luo conci lio-um bovario forte qui· ulti­ mum di-iht in duos, u: in lumiru ediriit Lud- Bill. Nos vel ad arcendam ab agris inundatio­ Santonenfem codicem accuiate fequimur. Editas autem efle in provinciali Iynodo has cotifiituiionem fluminum vel aquarum, vel ad es eo confiare videtur, quod iuier conftiruttunnSanlupos, vel ad alias peftilentias nocivas nes, tonenfu ecclefia relata: fint ■ Si enim eflent - dkncefaiu tan­ profugandas, vel ad eleemofynas colli­ tum Iynodo, ad ecclefiam Santoucnlem minime pertinerent . gendas , & rclida feu data a vivis feu C -iXi· O CONSTITUTIONES in Concilio de EDITA Copriniaco P« G. * Mchiepifcopum . • Gcra dum Archirptlc. Bmdr-il· OBSERVATIO G a B R 1 P II s COSSART1I Df concilio Capriniaccnft. OPRFNIACENSE concilium anno MCCLV. Id. April, celebratum notatur in Synopfi. Qt» argumento, non video. Nam Coprituacenfium lynodorum nulla ufquam , opinor, mentio , nifi in codice co iftinuionum Santoncnfiv ecclefia , in quo habet una kupturn annum MCCLX. altera nullam ibi notam habet tempori·, fed aliunde icimus, habitam effe anno MCCLXJI- ut ad eam docebimu·. U1» ibidem iupercft. Copriniaci per G. arehieptlcopum Burdcplnfem habita : at line anno & die: proxime auter.i fequitur Geraldi confiitutione modo defcripta·, confignatas anuuMOCl.V. & die Id· April. & hinc forte ei toria occafio. Qpanquam fecu» omnino argumentari oportuifiet. Nam eodem die fjmodum habere duobu» in locis Geraldur non potuit. Dc Copriniaco, pauca . Oppidum elt Burdegalenfii dtawefaca . vulgo Cagnac diâum. Concilium enim anni MCCLXIL quod in codice Santooenfi inicnbirur, apud Coprtniacnm: m MS. nofiro codice, & in Laurentii KochetU Decreti· Gollt» cani· nuncupatur, apnd Copior. Campinacum alio nomine vocatur. Nam concilium anni MCCXXXVIU· cnju· tandut aA, apud Czftuc, tum tn MS- noftio, tum in Boebeiii Decretis: tn fine fuMcriptum hnbtt. ^iilu » apud Campiruuu» . Gvuuuaeft bcc loci unius appellat», uifi fi farte akera cx librariorum vitio nata fit; nti eodem tu codkc Santonenfi «mA>tnrio· C I ttf7 C O P R 1 N 1 A C. innocentius HuSv.r"!*. ———— todonai ali· loicribuawr, oocut cui· fcribeainm ftiMbr, Bajana». Copriniaccala porro ronflitutioon,—— —— anno qoM fabjicio , cMjtâura eft UM uMot «ft coocilii, fed cx pluribui coDeftu. Pan magaa petita eft ex coocibo anno AX'NO CHRISTI MCCXXXVUI. apud Ciopinwn·. Qpa tx pane tefia Coprtaiaccafe» dicuntur, & quidM Coprinipcum idem Λ aequa CHRISTI .... Campuiacum. .... In illa porto eoliebion· SwriwHi, unde Olat cfapmrapfimu», nullut fervuut ordo nec renia nos temporum : fed flatura . vei e- cujus * , fit fui prxtoris · vultus agnoju» vicario. fcendus. ’ Carr preo Fratribus etiam diftri&ius inhibemus drc. Ibid, c. 22. I I. Ne aliqetie recipiat a/unum parochieant» ad ftfeeltetTMr,, C VIII. Ne reU&ipfi exeant cleuflrnm. Statuimus quod aliquis non recipiat, &c. Eft cap. j. Concilie Beerdegalenftt ann. MCGLXJII. Item ne aliqua in judicio repetant, dr. Ibid. c. 23. 24. s$. 26. 27. III. IX. De injcHonbus mannxm in clcricot. De efu cernuer» fteoed rtUfiofo/, Ad reprimendam illius temerari» prxfumptionis audaciam , ère. In concilio afted Qamfnntceetn ouw Mccxxxvin. c. 19. I V. De efu carnium, éc. Ibid. e. »9. 39. X. De foioeiie rcUgiofcnem, êr ftotntie confre· terierurn. De excommunicaeis g canone. Prxterea prxcipimus ne monachi , De illis qui pro violenta manuum in- éc. Ibid. c. 30. 31. jedtone in canonem latx fententix in­ cidunt, vel alias ex fententia alicujus X i. canonis, vel judicis, excommunicat! vel interdiAi fuerint, aut fufpenfi, li-E De fetroms ecclifianem parochialicem . ctt poftmodum compofitum fuerit in­ ter partes: diftri&e prxcipimusdeman­ De patronis ecclefiarum , &e. 1M. damus , ut donec beneficium abfolutio- c. 32. nis obtineant, eifdem (enteatiis adftri £i arftitu teneantur. X I I. De novit domibnt religiofontfK. De novis religioforum > &C.M. c.33. ΧΙΠ. ______ 869 λΝ~ x cHRisn ALE^;DER Dc rebut CONCILIUM 8?° A cultum, impofica ci pœmrencia comXIII. petenti, cum eo de noftra licentia po- chriyh teris difpenfarc. Quod fi fuerit m.initahfit non aJicnandit. feftum, noftro judicio refervetur. &c. Hid. Nullus potieflîones ecclefix, c 3*. XIX. De tempore jejuniorum, XIV. Sacerdotes prxeipiant omnibus adul> tam ztatem habentibus inftituta jeju­ nia obfervare, ut quadragefimx, qua­ Quoniam accidie interdum, ire. ibid. tuor temporum, in efca quadragefimaB Ii, exceptis jejupiis qux funt in feptic. 35. mana Pentecoftcs, quibus potiunt co­ X V. medi ova dc cafei , ratione dignitatis fefti. In fepeimana AfcenGonis Domi­ De prtibyteri/ extommunicetit out fufpenfit. ni non debent carnes comedi, nifi in die. Pro certo didicimus, drc. ibid. c. 36. In fefto beati Marci non debent car. nes comedi, nifi fuerit in Dominica , XVI. alias in hebdomada pafchac; b vigilia- b rum, fcilicet, Nativitatis Domini, Af- di etna VijiDe juramento ab ordinandit proflando. fumptionis beatsc Mariz, beati Joannis 1‘iuJ*‘aU Baptiftz, apoftolorum Petri & Pauli, ' Irrefragabili conftitutione ét. Ibid. e. Matthaei, Simonis & Judx, A nd rex, 37. C Laurentii martyris,omnium Sandorum, De parvebianit communibut ad dttiu uchfiat. XVII. De collatione bene filiorum, De beneficiis vacantibus, 3* Litania majori , fcilicet beati Marci evangeliftat, Afccnfionis Domini, Pen. tecoftes. Si qua autem ipfarum evene» rit in Dominica, indicendum eft jeju­ nium in die iabbati przcedenti. drc. Ibid. XVIII. Dt concubini t facer dotum . X X. De cibo prima Dominico quadragefima. Prohibeant facerdotes, fub pœna ex­ communicationis, maxime in tempore Sacerdotes qui poft legitimam admo-θ quadragefimz, ne aliquis in prima Do­ nitioDdm, in domopropria, vel aliena, minica quadragefimx carnes manduca-' fuipedam detinent mulierculam, unde re pratfumat .* nec aliquod aliud, nifi icandalum otiatur, abfque dubio fen­ cfcam qux licite in quadragefima fumi tentiam excommunicationis incurrunt: debet. qux in tales a ligato eft promulgata: five fit hoc occultum, five apertum, & XXL fi de hoc tibi conftiterit, vel per evi­ dentiam fa&i, vel per confetiionem ip­ Dc tempore feriato per annum. fius , vel aliam probationem legitimam, Pronunciatum eft laicis, ut fciant pro excommunicato debes illum habe­ re* de G non fatisfecerit competenter, omnia tempora per annum feiicnda*. * n· f<^& fuper hoc infamatus exftiterit, aut E Videlicet omnis Dominica a vefpera in tibi merito fuerit incredibilis, &fu(pe- vcfperam ferienda eft. item nativitas/«. p-.k dus, poteris ei purgationem canoni­ Domini, ian&iStephani, fandi Joannis rund4 ' evangeliftx, Innocentium* fandi Thocam indicere, in qua fi defecerit, de­ bes eum canonice condemnare. Si ve­ mz martyris, Circumcifio, Epiphania, ro fuerit tibi hoc in judicio pceniten- Purificatio, Annunciatio, Afturnptio, tialis conte (Tus, & voluerit fatisfacere: Nativitas, Conceptio beats Mariz, Pa poteris eum abfolvere, juxta quod di­ rafceve, cum omni reverentia & hono­ citur tibi ab iplo legato elle conceflum. re. Sandum Pafcha cum duobus die­ Cum iacerdote vvro, qui poftquam bus fequentihus , Afcenlio Domini, Pena pro hu- ·* hujus exceptionem incurTit przfumpfe- tccoftes cum duobus diebus (equentijufmoj'. jt celebrare Divina, fi hoc fuerit oc- bus, luventio fanda: Crucis, Nativitas a_, 87* A1XXAVDER p. IV. { V. O P R 1 r rv i M .N I 1 A C Λ u. FRlDFRlC. It. IMP. LVDOV R rK u,, 371 ------·—tas fandi Joannie flaptiflz, Decollatio Aculis evitandis: & li qua. in hoc Dcgli GHRisTi ejufdem: duodecim Apoftolorum , & gens extiterit, ad arbitrium fui prxla- chrisii • · maxime Petri & Pauli, Andres, Jaco­ ti dhciplinz fubdatur. bi, Thomz, Matthzi, Simonis &. Ju· dx, Philippi & Jacobi, Barnabe, Ma­ XXV. this,· Lucs & Marci evangeliftarvm ; 0/ forme otOfibut. fandi Eutropii, Georgii, con ver lio fan­ di Pauli, Cathedra fanti Petri, JoanPrxcipitur capellanie quod dennneient nis anre portam Latinam, Joannis & Paul i, Martialis, Transfiguratio Domi­ omhes focarios, Ac fornicacorcs publi­ ni, Inventio fandi Stephani, Lauren­ cos, excommunicatot : dc non abfolvan­ tii , Vincentii, Bartholomzi apoftoli, ear quo ufque purgati fuerint penitus Michaelis, Dedicato cujuslibetoratorii, a delido; quibus abfolutis injungatur omnium Sardorum, Ægidii, Exaltatio B eis pernitentia falutaris. fandz Crucis, Hilarii, Martini, Ni­ XXVI. colai, Catharinx, Mariz Magdalenz, & ahx teftivitates, quas finguli pres­ Dt frequententibus foro Jirbnt f>byteri in fuis parochiis celebrare con­ Itnmbtti. fueverunt cum populo, quz in vicis circummorantibus tantum indidz fune Item denuncientur excommnnicati non generaliter omnibus. Reliquas ve­ ro teftivitates per annum non funt co­ omnes illi, qui diebus Dominicis &. gendi ad feriendum: fed monendi ut folennitatibus beats Manx, & ahis juxta antiquum morem eas obfervent, folennitatibus, frequentant mercata , & nundinas. Et alii qui dimittendu fuas ecclefias, (e abfentanc alibi per tres XXII. Cdies Dominicos. Nec non illi qui die­ Dt frefetionibui, bus Dominicis carruant cum bobus fuis: nifi illos caufa iufftcicns, & pro­ Invenimus decem prxfationes in fa­ babilis reddiderit excufatos. cto Dialogo tantum recipiendas, unam in Pafcha: Te quidem omni tempore; XXVII. Secundam in Afcenfione Domini: Qui poft refurredionem. Tertiam in Pen· Dt Jtfraudttrtibiit ettlt/ut. tecoftes; Qui afeendens. Quartam de Item diftride prxeipitur omnibus caTrinitate.· Qui cum unigenito. Quin­ ctam de beata Maria : Et te in venera- pellanis, quod in generali denuncient tione. Sextam de fanda Cruce: Qui excommunicates omnes illos, qui con· falutem. Septimam de Apoftolis: Te tra libertatem ecclefix exiftunt, vel fa­ Domine fuppliciter. Odavam in Nati­ rciunt confpirationes feu ftatuta, vtl vitate Domini : Quia per incarnati . procurant heri: & omnes illos, qui Nonam in Epiphania: Quia cum uni­ fuam matrem ecclefiam diminuunt , genitus. Decimam in QuadragcGma : ejus redditus & alia jura parocbialis Qui corporali jejunio vitia. retinendo , <3c dccrefceic procurant, confulunt, nituntur. Ncc non illos, X X I I I. qui laudabiles confuctudineifandx ma­ tris ecclefiz in opprobrium & contem­ He hid (lent in chore. ptum Dei, & totius curia: cœ’eftis in­ fringunt, & dcftruunt ; oblationes, le­ Item inhibemus fub pcena excom­ gata, luminaria & alia bona qux ex municationis omnibus laicis, ne mo­ pia confideratione fieri , dari, aut ofrentur in choro inter clericos, dum Pferri confueverunt ad honorem Dei, & ibidem Divinum officium celebratur. falutem animarum, deviant, falfa fuggeftione reprimunt, & differunt, con­ filio, auxilio, fado fuo, vel favore, & XXIV. caufa fuz avaritiz retinent. De mulieribus frognontibur. XXV I I I. Statutum eft fiqnidcm, quod mulieres prxgnantes, quam cito erunt vicinae partui, veniant ad ecclefiam confiteri peccata fua, & recipiant poenitentiam, & corpus Domini, pro maximis peri· He ttclefix bone Jeziontur Inhibemus, & etiam monemus, ac ia generali moneri prxeipimus univerfos * - ,- s. froerig n.. imp ·· 74 «75 a1V^R CONCI L L 1i U u M m LUDOV. K FR. . anno' fo$baronee» communitate», &. kaliis, ut reum in judicium evocent,------ -*~ uMRisii perlonas alias izculafcs , ne ecclefias, ipiutn non przfumant citare, donec au- oifusti *»»<· prioratus, domos, pofleffiones, in quo­ thenticum ipfum, Cujus audoritatf fit '·>< rum poffcffione pacifica funt, vel cc- in jus vocatio, tnfpiciatur, & deferibaclefiz jufii przlati, abbates, reftorcs, tur ab «o, cui fuerat ut citaret injunftum: itç fcilicet ut tranferiptum reti­ priores, &. alii ecclefiarum admi ni ft ra­ tures, fanant, vd occupent, auc oc­ neatur, feribendum fumptibus illius qui cupare faciant, vel fariare. Illos autem feripto authentico eft ufurus, citato, fi c.rr Hu-qui contra hujus · inhibitionem , poft needle fuerit, exhibendum. monitionem in generali fa&am , face» & prxfumpferint, vel venire, excom­ I XXXIII. municationi fubjaccrc decrevimus ipfo fado. De vita ir lotuftaie clericorum. 1 Λ crapula igitur, & ebrietate omnes \ X X I X. clerici diligenter abftineant: bene fibi Dt fontibus. vinum temperent : nec ad bibendum quempiam excitent: cum ebrietas, & Baptifmus fontium non debet fieri mentis inducat exilium, & libidinis nifi in Pafcha & Pcntccofte ; nifi pro provocet incentivum. Si quisautemfuneceflitate infantium baptizandorum. per his fe culpabilem exhibuerit, nifi commonitus a fuperiorc fatisfeceritcom­ petenter, ab officio, & beneficio pri­ XXX. vetur. ZJ*’ precibus in ecclefia faciendis. XXXIV. Volumus & prxeipimus, quod proc ' i i Cxtttijvrm ,p, /«·«»' . r,m P' Qucflioncs facienda punittntibus de luxurio. negotio tertae (anitz, & domino rege Francix, crucefignatis, quotidie in fingulrs ecclefiis fiant preces, ficut a do­ mino legato quondam excitit ordina­ tum : & fingulis feptirnanis, prout in feptimana vacaverit, pro his & totius ccciefiæ ftatu una Milia de fando Spi­ ritu, vel de beata Maria virgine, ce­ lebretur. Si autem circa hzc aliqutm invenerimus ncgügentem, ipfe poena de­ cem folidorum per nos fc noverit pu­ niendum. Quzratur circa peccatum luxuriz, utrum pœnitens ad przgnantcs mulie­ res accefierit, feu viduas, vel alias; & quzratur numerus illarum, cum quibus peccavit. Et fi nefeiat numerum, (al­ tem zftimatione dicat quod credit. Quz­ ratur etiam quanto tempore in pecca­ to permanferic, in quo loco, facro, vel non facro. XXXI. XXXV. De cubitu puerorum. De tfu carnium o toonaebis. Prohibeant facerdotes mulieribus, ne collocent pueros parvulos in ledis (uis, fub pœna excommunicationis. Et fi fu­ per hzc pueri parvuli deceflerint, prop­ ter negligentiam matris fuz , patris, vel alterius , ad epifeopum , vel adfuum* confeflorem debent mitti, quia potcftarem abfolvendi eas a talibus non ha­ bent fimplices capellani. De efu carnium monachis prxeipi­ mus , &c. Eft tam fupra cap. p. Std bie XXXII. Dc citationibus fubddcgali b tranftripto referipti, Quotidianis viam fraudibusobftruentcj, provida deliberatione duximus (latuendum, ne ii, quibus datur in man­ datis a delegato fedis Apoftolicz, vel pars tantum illius noni repetitur, qua re· jpondet Campinacenfi a8. XXXVI. Dc reverentia Dominica diei. Cum Dominica dies omni debeat re­ verentia celebrari, conftitutioni quon­ dam editz de celebrandis diebus Domi­ nicis & feftivis addendum duximus, ut finguh capellani generaliter fuos parochianos in fuis moneant ecclefiis dili­ genter, quod a macellis publicis abfti­ neant diebus przdi&is , & aliis folenniratibus & fertis : nec ad mercatum eant, aut nundinas, in eifdcm vendi­ tu- *7ί * Alexander BITERRENSE. 87ί Nwo"*tur* •Ι’Φ1’*!, aut empturi. Qui vero' crusti contra hxc facere prxfumpferint, exXXXVIII. ··»>- communicationis fententix fubjaceant ip­ fo faâo. Et ne propter capellanorum* Nc conjogotki cxcrccat lurifdidiontm ccdc/Wiiani. negligenpam, tales per ignorantiam (e va’eant «xcufare: monitionem 1 hujus, Prohibemus ne de cetero aliquis cle­ ’fub magni pcenagagii, frLqucntcr prx­ ricus conjugatus jurifdidionem eccleeipimus iterari. fiafticatn exercere prxlumac. X X X V I 1. X X X 1 X. Dc (onrr^Hibm clericorum. Nt (cfdiantitr in ccdtfiis corfora dcfun&o- rwnr, nifit irc. • Prohibemus clericis, oe ex uno eo- B demque contra&u mutui , emptionis Item prohibemus, ne corpora defun­ bladi, vel vini, ad fecundum devenia­ tur compaôum vel tertium , & fic ctorum in ecclefiis lepeliantur, nifi fit deinceps: ne emant illicite alias, vel fundator vel patronus , vel capelut revendant. Quod fi fecerint, eos lanus ecclefix, nifi dc licentia epifeo­ pi. Item prohibemus fubpcenaexcommu­ condigna animadverfiont puniemus. nicationis, ne aliquisfaccrdos (xcularis, vel religiofus , aliquos admittat ad fponfalia, vel ad matrimonium contra­ hendum, fine licentia capclhni alterius C contrahentium fpeciali. CONCILIUM BITERRENSE PROVINCIALE. De prxbendo ab epifeopis auxilio ad caftrum hzreticorum oppugnandum, vin. Id. Maii, anno MCCLV. celebratum. N nomine Domini. Anno nativitatis Chri­ „ quod przjudicium fieri in futurutn per fubfti MCCLV. vin. Idus Maii, Ludo y co „ monitionem quam vobis nuper fecimus dc rege regnante. Noverint univerfi, quod cum,,, mandatum. Petrus de Antolio fenefcalhis Carcaffonenfis& „ Datum Carcaflbnc dic Mercurii ante fe Biterrenfts, ex parte domini Regts obfedtflêt „ (lum Afcenfioois Domini, anno Domini caitrum de Qucrbus, ipie fcnefcallus fuis lit­ „ Mcclv. Et didarum litterarum tenore infpedo, do­ teris apertis fcripfit rogando domino archiepi­ fcopo Narbonenfi & ejus fufiraganeis, ut do­ minus Guillelmus Der gratia Narbonenfis armino Elegi & fibi pro eo in obfidione didi chiepifcopus prsfidcus apud Biterrim in con­ caftri fuum prsbercnt fubfidium & fuccurium : cilio ab eo convocato, prsfentibus & aftiftenquarum litterarum tenor talis fuit. Venerabitibus fibi venerabilibus patribus R.. Biterrenfi, „ libus in Chrifto patribus G. Dei gratia arR. Tolofancnfi , G. Lodovenfi , R. Nemauien„ chiepiicopo Narbonenfi & fuftraganeis ejus, fi, P. Agatbenfi, dc B. Uticenfi, epifeopis, „ P. de Antolio miles, fenefcallus Carcaffodc procuratoribus dominorum G. Carcaflunen,, nenfis tx. Bitcrrenûs, falutem & finceram fis , & P. Magaloncnfis , epifeoporum ,· fandi Poncii, Anianenfis, Villemagneafis, Cauncn„ dikdionem cum honore. In arduis nego„ tiis que dominus rex Francis illuftris confis, Montis Olivi, fandi Afrodifii. dc fandi „ tra boites pacis dc fidei in iis habuit par- g Jacôbi Bitterenfis, Juccllenfis, fandi Hilarii, „ tibus, vos dc prsJeceflbres ve (Iri tam lau- de Quadraginta, fandi Aniani abbatibus, dc „ dabiliter Jaboraftis, quod ad laudem Dei, procuratoribus EledenGs, fandi Guillermi de Defertis, dc fandi Polycarpi, abbatum, dc plu­ „ dc domini regis cedit ad commodum dc ho„ noretn. Et ctun de mandato ejufdem doribus archidiacon is, precentoribus, dc aliisperfoois ecclefiafticis, unanimiter deliberato con­ ,, mini regis quoddam receptaculum hsreticoii!», habita inter fe deliberatione diligenti, „ ram oMederimus, homicidarum, dc Jatro„ nom, fcilicet caftram de Qperbus de feudo convenerunt dc repetierunt quod non teneban­ tur ex debito ire vel fequi in exercituri domi­ „ domini regis, paternitatem veftram ex par„ te domini regis dt ooftra, ficut carius pofnum regem vel ejus iencfcallum, nec eis te­ nebantur facere hoflem vel cavalcatam: prs„ fumus, deprecamur quatenus adobfidendum fertim cum hadenus retro temporibus prxlati „ dc capiendum diftum caftrum viriliter nobis hujus terrs vel homines eorum , quandocumafle&u fofito fuceuratis. Non enim intendiw mus nec volumus ecclefix de jure fuo alique exiverunt vel iverunt in exercitam, illud I i t freeCondi. Gmcrol. Tom. XXIII. I S77 ΑΠρ;Α^ΕΚ CONCILIUM —"“-fecerint mandato legatorum ecclcCr Romanz, A CHRIS?! VC‘ domini archiepilcopi Narbonenfis, ficnun>>>>. quam mandato folius lenefcalli · Et ideo non cx debito , nec ex mandato vel rogatu dkb fencicalli, ied potius ex gratia & honore do­ mini regis , & quia dicitur & fama cftdiftum cart rum fu i (Te receptaculum hzreticorum, fu­ rum , fic latronum , unde etiam negotium pa­ cis Ac ecclefic efle videbatur, concorditer con­ venerunt , quod ipfi praelati & eorum homi­ nes , moderate, fecundum quod eis honeftum efle videbitur, In obfeflione fic expugnatione dicli cafirt domino regi ptzbeant auxilium fit lue curium. Salvo tamen jure libertatis fic im­ munitatis fuz, fic ecclefiarum fuarum, ficfine omni fuo fic ecctefix-prajudicio in futurum. Acia funt haec apud Bit erum, in porticu capella epifcopalis, in przfentia fic teflimonio magiiiri Bernardi archidiaconi RuthinenGs, fic domini Stephani przcehtoris ecclefic fanât Jufti Narbonenfis, domini Bertrandi de Grata capellani domini epifeopi Uticenfis, Hugonis deAquilerio praecentorisUticenfis, domini Poncii de Broha canonici Narbonenfis, domini Petri Vefiani facriflz fandi Afrodifii, Guillermi de Seran, fic Raimundi de Crofis cleri. ci domini archiepifcopt Narbonenfis, Gr. Cathalani clerici domini epilcopi Biterrenfis, fic rSSv'Vm- ___ _r______ bona ipforumI, vel, fi res exigar, in—“7— perfonas , noftrx voluntatis vel deputa- Jauni torum a nobis arbitrio refervamus. Si ■·" vero majores, ballivos, ve! officiales, dejerare contigerit in hac parce : a fenefcallis fub bonarum teftimonio perfonprum & cum ipiarum confilio pu. niadtur. I I. Jurabunt igitnr omnes & finguli fupradidli commiflam fip»un.u,, quod quamdiu » ®bi tenebunt fenefealham ' J' i , vei balliviam , przpoGturam, vel aliud quodcumque officium fupradi&um, tarn mi­ noribus quam mediocribus , tarn mi· joribus quam advenis, tam indigenis quam fobjc&is, fine nationum & perionarum acceptione jus reddent, fer. vantes tamen in locis fuis fua jura, ufus, & confuetudines approbatas. 1 τ T 1*1- mei magiftti Michaelis pubbiici Biterris nota­ rii, qui mandatus a di&o domino archiepifcoJurabunt in fuper bona fide jura PΟ­ ρο Narbonenfi, pro fe fic luis fufiraganeis fic 5 ftra requirere & fervare, & aliorum procuratoribus fupradtâis harc fcripfi, fic rede. jura fciencer oon auferre , nec dimlg. in publicum mftrumentum, fic hu.c pubUetiam impedirc. co inftrumento fignum appofiu meum. * “ Statuta fandi Ludovic! Francorum regis, pro reformatione morum, in Gal­ bam Narbonenfem ejus juffu delata a Guidone Fulcodii, & rele&ain con­ cilio Biterrenfi anno MCCLV. Γ < rJiMOne St. Bd-T'i Φ Jurabunt etiam donum feu munus quodlibec a quacumque perfona per fe vel per alium non reciperein pecunia, auro, vel argento, aut rebus aliis qui­ bufeumque mobilibus vel immobilibus .£,c funt ftabilinienra fairta per dominum vel fe moventibus, feu beneficiis perregem Franc ix, quz dominus Guido Ful­ codii attulit figiilata figillo dJâi domini regis, fonalibus perpetuis, praeter efculenta & dc fuerunt recitata fie leâa aggregato generali poculenta, quorum valor in una heb­ concilio prziatorum fic baronum fit militum domada fu minam decem folidorum Paterrz arud Biterrim anno MCCLV. rifienfium non excedat. Et quod diéta Ludovicus Dei gratia Francorum Rex , unibona feu beneficia dari uxoribus fuis, vertis przientem paginam infpeâuris falutem. liberis, fratribus, fororibus, nepotibus, Ex debito regiz poteftatis pacem fic quietem iubfe&orum noftrorum, in quorum quiete quie­ neptibus, vel confanguineis, aut conte imus, przcordialiter a/fe&antes, ac adverfus fimilibus, feu domefticis, minime pro­ iqjjtrioios & improbos, qui tranquillitati eo­ curabunt. Immo bona fide diligentiam rum invident fic quieti, zelum indignationis adhibebunt ne uxores fuz velalixperhabentes, ad hujufmodi propulfandas injurias, fonx proximo nominate dona vel mu­ fic flatum regni reformandum io melius, ad nera recipiant. Quod fi fecerint, ex prxfens aliqua duximus ordinanda, quz in­ ferius continentur. quo hoc fciverint, eos ad reflituengdum bona fide compellant, fub debito !. juramento* H Queftus quidem illicitos, quantum pofitbile fuerit, in bailivis & aliis cu­ rialibus noftris reprimere cupientes, fenefcailos, ballivos, prxpofitos, vicecomites, Cc villarum majores, & alios officiales noftros juramento fubfcripto duximus adftringendos : cujus fi ipfi fencfcalli, ballivi, & alii officiales noftri fuerint tranfgjc flores, panas debitas in V. Jurabunt etiam quod ab illis de fua fenefcallia vel ballivia, nec ab illis qui caufam habent coram ipfis, vel fcient in proximo habituros, mutuum non recipient per fe, vel per alium, ultra fummam viginti librarum, quas reddent a die contradi mutui, infra duos menfes, I BITERRENSE. ........fes, licet etiam créditeras vellnc lolu-Alils vadia noftra aS£n tfonls terminum prorogare. «b omni verbo i»j>. y V L ”» recipiunt, abftinranr"— quod vergat in contu- ouusii meliam & contemptum Dei, aut matris fus, vei fan&orum ipfius. X I. Addetur etiam juramento eorum» quod nihil dabunt vel mittent alicui Inhibemus vero diftriâe fenefcallis & de. confilio noftro, vel uxoribus eorumdem, liberis' aut domefticis, vel illis ballivi· noftris, poflefliones aliquas per qui compotum eorum recipient, vel fe vel per alium emere, adminiftratioillis quos ad vifitandam terram vel fe- ne fua durante, In fenefcallia vel bal&a eorum exquirenda mittemus. Quod livia fua, vel fraudulenter in alia, fietiam in venditionibus balliviarum ve! ne noftra licentia precedente. Quod fi reddituum aut aliarum rerum ooftrarnmB fecerint, emptionem irritam efle, & partem non habebunt, nec etiam in poflefliones fic emptas fiico noftro, fi monetis. Quod bajulos infideles, (eu in­ nobis placuerit ^volumus applicari, jur iofoa, vel exaâores, vel de (Ufuris > XII. fufpeâos , vel turpem vitam aperte du­ centes, in fuo non fuftinebunt errore, Prohibentes infuper fenefcallis & balimmo eorum excefliu corrigent bona fide. livis noftris, nc, quamdiu fenefcalli vel ballivi fuerint, fibi vel fuis liberis, fra­ V I I. tribus aut fotoribus, nepotibus, nepti­ Jurabunt etiam prepofiti noftri, vl- bus, confanguincis, vel quibufeumque cecomites, majores villarum, fore ft a- de fua familia, matrimonia copalent rii, & alii fub eis ia officiis conflit uti cum perfonis fuz fcnefcalliz aut ballijudices, & locorum vicarii fiogulorum , C vi® fuz , fine noftro fpeciali cooiénfu, quod nec fuperioribus fuis, nec uxori­ ncc prediâos in regione ponant, aut bus eorum, liberis, propinquis, five beneficia ecdefiaftica, vei poflefliones domefticis quicquam dabunt. Et in fi­ cis acquirant. ne juramenti concludent fe univerfa fic X I I f. fingula fupradi&a fervare bona fide, nifi illud quod duxerimus relaxandum, Gifta etiam vel procurationes in do­ nec quicquam per fe vel per alium in fraudem facere przdiâorum. mibus rcligioforum, vel circa, ad cxpenfas eorum non recipiant fine noftra licentia fpeciali. V I I L Vicarios autem quos feneicalli ve! XIV. ballivi per fe .quandoque fubftituent, D nolumus ab ipus inftirui, nifi prius Prohibitionem vero iftam quam fafub forma przdiâa przftiterinc iura- cimus de matrimoniis non copulandis, menta. & pofleflionibus non acquirendis, non extendimus ad prcpoficos, majores, & I X. alio· officiales minores, qui majorias, prepofituras, & alia officia tenebunt in Ut vero beee juramenta firmius re- locis manfionum fuarum, dum tamen neantur & obier ventu r, volumus quod hcc faciant fine noftra vel alterius Izin publica aflifia fiant coram clericis fionc. & laicis ab omnibus & fingulis fupradiâis, etiamfi antea faâa fuerint co­ X V. ram nobis: ut non falam metu Divi­ ne indignationis & noftra:, fed etiamc Sene (call i autem noftri & inferiores confufioais & erubefcentùc apud ho­ ballivi caveant fibi a multitudine bcmines , penuriam manlfcftum Incnrrere dellorum; & quanto paucioribus pote­ runt, fint contenti, ad curiarum exevereantur. quenda praecepta, dt illos nominent in aflifia publica, aliter vero pro bedellis X. minime habeantur . Ubi autem be­ Volumus autem dc praecipimus, quod del 11 vei fervientes ad remota loca mit­ fenefcalli noftri, dc alii quicumque fub tentur, eis fine fuperiorum litteris non ipfis tenentes officium, nec non Λ om. credatur. Er fi aliter inventi fuerint nes qui ia didtis balliviis vd fcnefcal* facientes exeeutinnes vel mandata, nunI i i s >>· 681 4Uxand£R con'Cl LIUM "■ X 881 “^^"cietur fenefcallo, qui eos puniat com* Aalii officiales prxdicii, in caufis& ne----- ·—gotiis quibufcumquc fubditos noftros io. chr»ti Christi pet enter. eorum mutatione fatigent fine caufa **” XVI. rationabili, fed fingulus in locis iliis audiant, ubi coniueverunt audiri: ne Nc veto fenefcalii noftri vel infe io* gravati laboribus & expenfis, cogan* , res bellivi contra juftitiam fubditos no* tur cedere juri fuo. ftros gravent: inhibemus eifdem, ne pro quocumque debito, przter no* X X. Arum, capiant vel captam detineant aliquem iuWitorum noftrorum. Quia vero nemo fine caufa vd cul­ pa privandus eft jure fuo ballivis no­ ftris & alus officialibus przdi&is inhiXVII. B bemus, ne deffaifianr aliquem fine cauEmendas autem pro maleficus feu fz cognitione, vd noftro fpeciali man­ debitis, a ballivis noftris levati non vo­ dato. Subditos etiam noftros novis exa­ lumus, nifi inforo aut judiciario pu­ ctionibus, confuetudinibus v^' oneribus blice dc bonorum confilio fuerint judi* non affligant, cavalcatas extorquendz catz vel zflimatz, quamvis antea fue­ pecunia: caufa non mandent, fed ex rint gagiatz. Si tamen ille cui crimen caufa tantummodo neceifaria. Et tunc imponitur, curia fibi offerente, judi­ volentes perfonalem facere cav.ilcatam , cium illud non velit expedire, & pe­ ad eam redimendam data pecunia non cuniam certam offerat pro emenda, & compellant. tale fic crimen dc quo emenda pecu­ niaria recipi confuevit : liceat curiz eam XXI. recipere, fi fibi competens videatur. Alioquin emendam judicari faciat velc Defenfum autem bladi vel vini, aut zftimari fecundum quod fuperius eft mercium aliarum non extrahendarum expreffum, licet reus fe velit omnino de teira, fine caufa urgente non fa­ fubjacere curiz voluntati. Caveant ta­ ciant j & tunc cum bono & maturo men fenefcalii, judices, & ballivi, ne confilio, nec fufpe&o; & fadum cum minis vel terroribus feu machinationi­ confilio non diflolvant; & eo duranto bus callidis, clam vel palam, aliquem nunquam faciant gratiam fpecialem. nd emendam offerendam inducant, vel fine caufa rationabili accufent. XXII. XVIII. Omnes autem ballivo, noftros, ma­ jores & minores, finito officio fuo re. Eos fane qui bailivias noftras tenue­ manere volumus, vel faltem procurarint, aliis ea id em revendere prohibe­ θrorem fuffioentem dimittere in ipfa balmus. Sed fi plures emptores fuerint, livia per quadraginta dies, ut de fe unus tantum jurifdi&ionem exerceat , conquerentibus coram illis rcfpondeant, & immunitate gaudeat in cavalcatis, quibus hoc commitetur. taillis, feu collcdis, & aliis oneribus XXIII. publicis, qua alii confueverunt gaude­ re. Vendi autem eas filiis, fratribus, Ceterum ordinationem fadtam deju* nepotibus, aut confanguineis, feu dontefticis ballivornm, prohibemus eif- dxisobfervari diftridte prxeipimus , quz dem. Emptores autem ipfarum przpo- talis eft. Judzi ce flent ab ufuris & fiturarum vel aliarum balliviarum, de­ blafphemiis, fortilegiis. Et * Tale mit ·/i,, u™ bita propria, fcilicet qux debentureif­ quam alii libri, in quibus inveniuntur dem, ex przpofituris velballiviis aliis, Eblafphemix, comburantur. Et Judzi aut eorum fociis, author itate propria qui hoc fer vare noluerint, expellantur, non coerceant : fed per manum fenef- & trarfgre flores legitime puniantur . calli aut fuperioris judicis eas repe­ Et vivant omnes Judzi ex laboribus tant, ficut fi prepofituram vel baÜll- manuum tuarum, vel de negotiationi­ viam non tenerent. bus fine terminis & ufuris. X I X. XXIV. Porro volentes viam malitiis ptæclndere, quantum poffumns : firmiter inhibemus, ne fenefcalii, ball i vi, vel Prarterea prohibemus diftri&ius quod nullus omnino ad taxillos indat , fise aleis, five icacis. Scholas etiam deciorum "«J, ‘uxanoer BITERRENSE. (Ηκ'> ««♦ ANNo~run^ Prohibemus & prohiberi volumus A num vel alioruin , fi defuerint, poft-—— Christi omnino, & tenentes eas diftriAiuspri- quam fufficientcr fuerint rcqmfiti. christi ’***· niantur. Fabrica autem deciorum prohibcacor ubique. XXX. XXV. Inhibemus autem ne aliquis in ter­ ra noftra capiat ahquem equum con­ Nullus przterea recipiatur ad moram tra voluntatem illius cujus iquus erir, in tabernis faciendam, nili fittranfiens nifi fit pto proprio negotio noftio. Et vel viator, vel in ipfa villa non ha­ tunc per ballivos, fenefcallos noftros, beat aliquam maufionem. aut eos qui loco eorum erunt, de equis BconduAitiis capiatur. Et fi equi conXXVI. duAirii lufhccre nequeant pro noflro ferritio faciendo .· fenefcalli , bullivi, Expellantur autem publiez meretri­ vel alii qui loco ipforum erunt, non ces tam dc campis quam de villis; & capiant equos mercatorum, tranfeunfaAis monitionibus five prohibitioni­ num, vel pauperum, fed divitum tan­ bus, bona earum per locorum judices tum, fi fufficere poffint ad noftrum 1er· capiantur, vel authoritate a quolibet vitium proprium faciendum. occupentur, etiam ufque ad tunicam ve! pecium. Si quis vero publiez me­ XXXI. retrici fcienter domum locaverit, quan­ tum valet penfio domus uno anno , C Inhibemus etiam ne pro fervitio no­ ballivo loci vel judici folvere teneatur * ftro vel alio capiantur equi perfonarum ecclciiafticarum, nifi de noftro (pcciali XXVII mandato. Nft capiant ienefcalli, aut ei qui loco ipforum erunt, equos plufPrzterea flaturum * a nobis de con- quam nobis fuerit opus. Illos etiam filio baronum noftrorum apud Melie* quos ceperint, pro pecunia Tion rela­ dunum ediAum obfervati przcipimus xent. Hzcautem quz de equis capien­ firmiter & teneri. Videhcrr quod nul­ dis diximus, volumus obfervari quamlum debitum haberi faciant barones, diu nobis placuerit. Salvis ierviriis no* ballivi, vel a'iz quzeunque perfonz Ju- bis debilis, & juribus noflris, ac etiam daris, nec ahquis in toto regno noftro^alienis fuditum retineat alterius dominii, nec impediat quo miousjudzum fuum poi­ lu capere tanquam proprium fervuin, quantuncumquc fub alterius dominio fecerit ipfe moram. XXVIII De Chriftianis vero, ficut in eodem ftatuto continatur, prohibemus diftnde quod nullas ufuras haberi faciant baro­ nes, ballivi noftri, vel alir quzeunque perfona» Judzis Üfuras autem intelligitnus quicquid eft ultra fortem. X X I x. Iftud autem ftatutum faAum apud Metleduaum volumus quod ballivi no­ ftri obfervenc & faciant obfervari, tam ia terta noftra, quam in terra baro- X X X I L Omnia ergo & lingula fu pr adiA a quz ad ptzfens pro fubditorum quiete du­ ximus ordinanda, retenta nobis pleni­ tudine poteftatis regiz declarandi, mu­ tandi, vel criam corrigendi, addendi, vel minuendi, a ballivis noftris & fubditis diftriAe volumus obfervari Datum Parifiis anno Domini millefimo ducentefimo qumquagefimo cembri quarto, menfe De­ S.iiôlaj illi» I u»wi lego, tit , diu rigu® contre· , oominjU'» ilbm qua prohiber ne fenelcalh emane aiiqiu. pofleflioner m Au leneicallia . quaudiu «xum admi mfhatio durabit ado ur cum Gajcebuu· de Vairotia fe,κ-fcaHus <'adurcenfir nonnuJIar pod hsc rempora polfr-Tto•i~i enuffo ia fua fenefcallu, nccefutn ill· form an·· MCCCLXi- lirr-r« λ Karulo V. Francorum Rege »mpetiare > quibus derogarctu* huic ftatuto C ON- CONSTiTUT. SYNODALES Alexander 88; constitutiones V λ i e n t i μ λ r.’{£ 886 synodales Dioecesis, Sub Andrea de Albalato epifeopo Valentino, anno Chrifti MCCLV. " Primum edidi: Cardinalii de Aguirre tomo m. ραζ. 50ό. A NllO Domini MCCLV. tertii feria poft fc- A Et ut negotiorum occafione finnpta, horas non omittant canonicas, volumus ut in ecck- ftum S. Lucx, & mutata eft fynodusin fia ( mdx Manx, quamdiu in civitate rem.an(cria tertia poft Domiivcam d« Çh.j/? moda. fei mt, horis nofturnis Cc diurnis in decenti Nos frater Andreas divina miicratione Valen­ habitu procurent perfonaliter interefle, nifi le­ tinus epifcopus, prout mons eft ,xfle a fandis gitimo impedimento fuerint impediti. Quod fi Patribus conftitutum , (anclam fynodum cele­ circa prxmifta aliquid prxfumpierint attemarc, brantes . arbitrio noftro vel officialis noftri gravi In primis ftatuimus, ut fi poma noverint fc puniendos, De fonnj interd-tfi imponendi. De Canfueta, tj traBatu feptetn Sucta. mentorum. clericus aliquis p.-.rcchianum fuum ob ciutlam legitimam lupponere debuerit (entent ix interdidi, hanc for­ mam a jure traditam fer vare procuret, qux in kquentibus continetur. Primo enim ipfum ter B Anno Domini MCCLVlll. poft tertia ferta feftum fandi Lucx. Nos frater Andreas divi­ editftis legitimis admoneat. Deinde, fi contu­ na miferationc Valentinus epifcopus , infanda max fuerit, interdidi ienteuuam in (criptisrc- fynodo praefidentes, ea quae inferius continen­ dad.ttn ; & cauLm propter quam interdicatur tur duximus ordinanda. in cifdem iniertam, in ipfum proferat: In piimis ftatuimus, plum fcnpturx hujus teneatur pvrfonx interdi- quod redores ecclefiarum parochialium civita­ tis fie diœcetis Valentinx habeant Confuetam dx tradere infra menfem poft diem fententix, fecundum confuetudinem fi fuerit requifinis ; fuper qua requilitione fie­ perquam inftruaniur divinum officium uniformi­ vel litte­ ter cum matrice fua ecclefia celebrare. R.edoribus authentico autem ecclefiarum cxfiftentium in urbe fichorta ri volumus publicum inftrumentum , ras tclbmonialcs confici, figillo exem­ Vakntix, ecclefiarum Muri-veteris, Algezirx, contignatas. QXativx, fic Gandix, (panum fix tem per diœccfim conftitutis unius m nji. tiuna cum 2d atirej noflras menfium a die ordinationis hujus numerandorum; aliis au­ Λ'·’ cieri J ;:ι civitstem mtrent iic tn Item ecclefix, Valentinx conqucrenrer concedimus ; infia hanc Confuetam habeant qux anni fpatia fpa- omnes alioquin quilibet ex majoris ecclefix dc,em chinois infinuationc rdigi^foruin virorum, & tunc folvat operi aliorum plunum fide dignorum, tam parochia- fido», duplicandos dc menfe in norum , quam etiam iliorum , pervenerit, quod nec Conluetam prstdi&am habuerint, (icut (u- redores ccckfi.irum , fic ahi clerici , Valentinx civitatis vicini, ingrediuntur civitatem frequen­ mus , fic fub eadem poena heri mandamus , de tius quam expediat & eorum deceat honefta- tem , illicitis & inhoneftis fc ad ibus imm i icen­ penus eft ordinatum. Idem meniein , per omnia tradatu feptem facra men torum edito fodo­ dici­ per ve­ nerabilem archiepifcopum prxdeceisorcm do­ mini P...........Tarraconcnfis ecclefix in (y_____ do , in animarum luarum, & parochianorum lucium dilpendium fie jaduram ; te fie a fer D nodo Ilerdenfi, vitio ecckfiarum tuarum nimium fefubtrahunt & elongant, & ecclefix debitis fervliin defrau­ dantur ; & parochiam aliquando plura runt pericula, ficut pro cerro didicimus; fle ipfi etiam det ici omitfis horis canonicis mul­ ca comitrunt illicita, in opprobrium fui, & lotius ordinis clericalis. Nos huic morbo defider.tntes occurrere , animarum languoribus providere : De ferriA Ripttfmi . incur­ fle provida de­ liberatione ftatuimus, ut deinccs praefati cleri­ Item dicimus , quod omnibus (aeramentis a clericis & laicis magna exhibeatur reverentia, & ab ipfis facerdotibus populo prædicetut . Et quod baptifmus janua eft omnium (aeramen­ torum , mandaAius quod cum magna celebre­ tur cauteli, maxime in diftindione verborum & prolatione, in quibus tota virtus confiftic (aeramenti, fie falus puerorum. Ifta enim ver ci, 111(1 bis in mente, civitatem ingredi non pralumanr , nifi cauda nccelTana forte fic ine-j?ba (emper proferre debet faccrdos fine alqua vitabili cos pluries intrare oporteat civitatem. ‘lyncopationc ~ : n Petre, vel '* Joannes, 1 ' Et quandocumque intrare dcbaeiint, parochus ni, ego te baptizo in nomine Patris, & Filii, fins dc mmiflris prius provideant. Et cum re­ fic Spiritus fandi, Amen. gnum Dei ante omn a Ut qnxrendum , eadem puerum vel puellam. Er presbvteri moneant laicos, quod in dte qua in civitatem intraverint, ad luas ecdefias revertantur. Si vero ex cauiTa eos ul­ ’vel Anto * ­ Semper nominando nc- ceflitatc , cum timeatur dc morte puerorum , tra illam diem in civitate remanere oporteat; nobis vd officiali notho cauflam exponant, propter qu< au- □ p,.. ximam curam habeant fit camelam . fient dili­ genter inquirant peccata ufitata figillaiim ; inu- fitata veio nonnifi a longe perciicumftantiam to . Et pto baptifino aliquid non qoxratur ; B fed fi datum fuerit, gratis recipiatur. 1 aliquam; fic tamen, ut expertis detur materia confitendi . Ei facerdotes quum debent audire Fontes autem cum omni diligentia cuftodianconleiliones, locum libi in ecclefia eligant contur .· ad plus de qdo in odo diebus aqua ne putrefeat renovetur. Et cavezt facerdos ne de venientem, ut communiter ab omnibus videan­ aqua fortilegia fiant. Et ultra duo compatres ad levandum puerum de facro fonre non ad­ tur ; extra ecclefiam vero nullus audiaf conteifiones , nifi in neccifitate magna aut infirmita­ mittantur, quia matrimonia impediuntur. Et illud presbyteri prxdicent populo, quod fi ma­ ritus levat puerum de facio for.te, uxor qux■ eft in domo eft commater, & ecoqverfo. Il­ lud amem non eft prxtcrmittendum , quod quando laici in neceflitate baptizant pueros,, facerdos debet quxrere diligenter, qualiterlaicus dixerit verba ; & fi dixerit, feu invenerit,, te. Prarterea iaceidotcs temper in confeflione audienda vultum habeam humilem , \ o< illos ad tcriam, nec facies relpiciant contneniium, maxime mulierum, catilla debnx honeftatis, & patienter audiant qux dixerim, in Ipir 11 u Icmtatis ets compaoendo. Ncc admirentur de commifTis, quantumcumqae turpibus, eis fed pro polle fuo perfuaucant , & pluribus modis, ut confiteantur integre; aliter di dicimus quod * ultra die aliaChrifma ve- injungendis pernitentiis caveant faccidotes, quod diem diam, tus fic deum penitus refutentur, fecundum qualitatem hriima & oleum a foils epifeopis & ponantur culpx, & poflib.ftatem in Lmpade, vel in aqua currenti ampullx la­ confitentium ,eis imungant, quia fecundum qua- ventur , fic novum Chrifma fic oleum apporter lita.em culpae debet elle quantitas poenitentiae. tur. Et in vigifa Palchæ fie Pentccofles , in qua­ Alioquin quando minus eft, requiretur ab eis, libet l'atoch ali ecclefia generalis baptifinus, fi quia facilitas venir incentivum tribuit delin­ baptizandi fuerint pueri, celebretur, fic mutan­ quendi. Debent enim injungere jejiinium . eleeDmofynas, venias, orationes, peregrinationes, & tur perfonx honeftx pro Chnfmate. hutufmodi ; & moneantur quod jejunent Ad­ ventum , & Quadragefimam , & dies Veneris & Dt Confirmation. (abbatis non comedant carnes, nifi in infirmi­ tate conflituti. Statuta jejunia obfe· vent, fiefe- De Confirmatione in fronte, quando fit ab epiicopis, prxeipimus quod facerdotes moneant ftivitates colendas colant, decimas & primitias donent, & ad ecclefiam libenter veniant , & populum ad confirmationem, quod poflbaptif- jura dominis fuis integre perfolvant : aliter gra­ muni debet confirmationis tum. fufcipere fac re men­ Adulti & magni confirmandi confitean­ viter peccarent. Et fic paulatim ad quod id facere debent inducantur · tur, & polita confirmentur; quia infacramenro confirmationis confertur robur & gratia ut cata refervent majoribus ac difcretioribus in con- debilitetur penitus inimicus. Et dicatur laicis, feflioue, ficut homicidia, facrilegia, peccatum Item dicimus facerdotibus , quod majora pec­ quod non expedent diu ad confirmandum ad­ contra naturam, inceflus, fitipra monialium, ventum epifeopi·- fed ducantur pueri ad eum , vota vuia frada tracta,, injectiones injediones manuum m in paterne* parentes,, vel vadant ubi adefle audierint piope; ficquod E & hujolinodi. Proviio tamen, quod fi pecca- puifint mutare nomina in confirmatione. Et eft fciendum , quod foli epifeopi poflunt confirmare, confecrarc virgines, ecclefias de­ dicare» clericos ordinare, cruces, veftimenta, calices K corporalia benedicere , fic litteras or­ dinationis dare, indulgentias facere, fecundum canonica inftituta. Illud autem fciendum eft, quod facrameuta Baptiimi & Confirmationis nunquam iterantur. Etiam G baptizatus fic con­ firmatus faceret fe Judeum vel Sarracenum, fic poftea vellet redire ad fidem catholicam, non baptizaretur nec confirmaretur ; quia fuf- ta enormia fuerint publica, hti- tranfinittant jufinodi pœnltentes Pœnitentiario epifeopi, & in die Cineris ab ecclefia expellamur, & in d ie fando Jovis introducantur, fecundum quod in ecclefiis dignofeitur cathedrjlibus obier vari . Item incendiarios , verbera tores clericorum , vel religioforum, vel fimontacos, fic qui por­ tant arma Sarracenis , hereticos , credentes, fautores, receptores, Λ defenfores eorum fic fradores ecdefiarum , mittantur. In dubiis confutat epifeopum, omnes epifeopo tranf- tamen facerdos femper & viros fapientes, quo­ rum 88» CONSTITUE SYNODALES «fuSJv: « 890 Item dicimus, quod honor maxime exhibe*·*··* Tum confilio certificat! foirant iiecurius , ut t 1 anno . tur altaribus, & maxime ubi Corpus Chrifii CHRISH ,XCI · refcivatur t & Mifta celebratur: dc in media ,,M. Item de nirlo, ufura, rapina, fraude, fibi caveant facerdotcs, nec poenitentiam injungant, parte altaris cum fumtna diligentia & honcftate fub clave, fi fieri poteft , Corpus Chrifti niG prius reft i tuant quibus debent : quia non cuftodiatur. Item nulli clerico permittatur fer. dimittitur peccatum , nifi reftituatur ablatum . viic altari, niG cum fuperpelliceo, aut cappa Nec facerdos aliquis Miflas quas injunxit cele­ brandis , celebret ; cum non Gt debit® honerotunda. Nec aliquis aufua Gt bis in die Mifftatis, quod pro illis trentenaria vel annualia fam celebrare, nifi ex magna necefTitaie, & tunc noo recipiat in prima Miffa poft comcelebrentur . In confcflione Gbi caveant facermunionem vitium. Item dicimus, quod nec dotes, ne requirant uomina perfonarum cum aliquis przfumat Miflam celebrare, niG prius quibus peccaverunt confitentes ; fed circumftantias tantummodo & qualitates. Et nullus fa­ matutinas dixerit canonicas & Primam * ali- ,5,.7, * qua neceftitate. Et linteamina altaris & indu- iq** ce­ cerdos, ira, odio, vel metu mortis in aliquo menta facerdotalia fxpe abluantur ob icvcrcn- tut’ audeat revelare confeilionetn generaliter ; quod fi fecerit, deponatur. Item, quando facerdosB tiam JefuChrifti, & totius cur ix ccr left is , quz audit confeflionem infirmi, fibi jxrnitentiam cum eo prxfens eft quot iefetim que Milfa cele­ bratu. : calices, & unde infirmi communicant innotefeat, non injungat, niG in peccato reftitutionis: fed dicat et, quod cum fanus fuerit decenter & munde cuftodiantur, ut devotius, communicent infirmi; ampulJz quoque vini & ad ipfum revertatur ; fi vero obierit , roget aqux in mmifterio altaris munde & integrx Deum pto eodem ; ne Gbi paretur laqueus tranfmigranti. habeantur, & una ab altera cognofcatur. Item prohibemus, ne facerdotes habeant fe­ cum prolem ad fervitium altars propter fcanDe Extrcmo-ur.flione. dalum ; ac de ofto in odo diebus renovetur Quia extrema ünûio qux datur extremis la­ Corpus Chrifti, ne fui vetullate aliqui ab ejus borantibus nihil in ecclefiisfervabatur; dtckuus devotione removeantur. Et fi ecclefiafuerit inquod de cetero omnibus in zgritudine conftiterdifta, facerdos fecreto claufis /anu s cele­ tutis tradatur a faccrdotibus, & inecclefiispu­ bret , & renover euchariftiam ; & quod fuperblice pnedicetur ; & m fanâo die Jovis quili­ fluum invenerit , cum fumma diligentia reci­ bet facerdos parochialis mittat pro oleo infir­ piar. Item dicimus, quod in primo Memento morum, catechumenorum, & Chrifmate fan­ de facra facerdotcs habeant memoriam pro bedo, tres ampullas: & cum omnt magno ho­ Cnefaûoribus vivis. Et in fecundo pro mortuis. nore & reverentia fanftum oleum ad infirmos Et cum inceperint pridie, non ftatim ele­ deferatur, & eos ungat facerdos cum magno vent manus alte, fed ante peftus teneant do­ honore, & orationum celebritate, quz ad hoc nec dixerint: Hoc Corpus meum : & tunc elevent funt mftitutz ; & nihil inde penitus exigatur caute, ita ut poflit videri ab omnibus, quia five a paupere, five a divite : fed G quid gra­ tunc eft ibi Corpus Chrifti ; dc predicetur po­ tis datum fuerit , accipiatur. pulo quod tunc omnes fleâant genua, 6c adoIllud tamen notandum eft , quod iftud farent Corpus. Et licet’ totum canonem debeant cramentum tantum przftatur adultis, & ficut dicere cum diligentia & maturitate; ab illo lo­ Eenitentia iteratur, ita & iftud facramentum. co ; pridie, ufque, Sapro ^e propitio, cum ec obligat aliquem, quoniam fi convaluerit majon devotione & follicitudine przciprmusobpoft unâionemnon debeat accedere ad uxo­ iervari : quia omnia illa verba vere funtinlubrem · Item mandamus, quod facerdotcs paroftantiam facramenti. chiales omnes habeant librum , m quo conti­ Item dicimus, quod vinum rubeum potius neatur ordo extreme Unâton», cathechifmi, quam album miniftretur in calice propter aqua baptifmi, & hujus qui dicitur Monuohs', five D fimilitudinem ,* & purum, & bonum , & non Ordinarium officiorum ecclefix, fecundum mo­ ineptum , propter reverentiam JefuChrifti. Item dum qui obfervatur in ecclefia macori. corporalia munda dc nitida teneantur, ad mo­ dum vel morem Crftercienfium, fiant de cete­ De corpore Jefn Cbrifli, ro, ac etiam incidantur. Et fi quid de fanguine Domini ceciderit fuper corporale, reQuia Corpus Chrifti eonfuevit dari infirmis, fcindendum eft ipfum corporale, & ip loco dicimus, quod cum magna reverentia defera­ Reliquiarum honorifice refervandum. Si fuper tur , cum lumine & campanella , & facerdos pallas, cafulas, vel veftimentum ; abluatur in qui portaverit , induat fu per pelliceum & ftoaqua, & partes illae comburantur, & cinis in lam, & det infirmo .· & G forte infirmus fa­ facrario reponatur. Et fi mufea, vel aranea ciat vomitum , recognofcat Corpus, & non det cafu cootigente fuper calicem ceciderit : fi vi­ va fuerit vel mortua, caute extrahatur&comei; & cum revertitur ad ecclefiam non pulte­ buratur, & cinis in facrario reponatur. Si au. tur campanella, niG Corpus portetur. Er mo­ tem infirmus recepto corpore vomitum fecerit, neant populum facerdotcs, quod cum viderint Corpus, vel audierint campanellaml, omnes E in vafe aliquo reponatur, feu recipiatur; vel fi inclinent capita, vel genua Hedant, ob reve­ vas haberi non poterit, & in terra vomitum rentiam Jefu Chrifti. Nec piesbyteri permit­ fecerit ; locus radatur, dt totum in aqua proji­ tant diaconos deferre Corpus Chrifti, nifi in ciatur . neceftitate, cum abfens fuerit facerdos . Sed Tamen caveant facerdates quum dant Cor­ femper facerdotcs deferant cum magna revepus , quod quaerant utrum infirmus eonfueverit rentia & maturitate in calice, vel in pyxide, vomitum facere , & fervet quod fitperius dimultum honefte. Et dicant fepeem Pfalmos ôum eft. Et etiam moneat, quod ft contige­ Ptrnirentiales cum litania pro infirmo, eundo rit infirmum vomitum faccro, in vafe recipia­ & redeundo, & alias orationes fecrete.· fic tur . Item dicimus, quod Corpus Chrifti non enim debitum folvat pro infirmo. tradatur iftis qui fufpcnduniur, vel debent jq- »»■ VALENTINA- DIOECESIS. «n ΡΉΚΞί'Χ- ftitiari nifi * impunitos permittantur, nique ad A que ad Dominicam de Vote ’^mditatit, incmSktiη"** P°“ f·*™»*»»*™ £acramenti, ob chrfive, ----------, qux. prxcedit r-~...... feftum Afccnfionis. <* A ,Mt. KtodaJwn laicoram; led fi adorare voluerint, tunc ----- ceffent « · *■ continue per très feptimanas ufPro i»ttr adorent, A recognolcant. Tradi autem poffunt que >d Dominicam de Trinitate. Et ex tunc ;,i ccdefiafticxfamhurc, fi fuerit de Principis vo­ celebrent nuptial ulque nd Dominicam dcAlluntate. MiUam vero ultra meridiem minus ventu. Hoc provifo, quod prima Dominica cantet, nifi in vigilia Pafchc; nec de noâe, Adventxu, qux inducit prohibitionem, tntellinifi in Nativitate. Quod matrimonia c«w banort cekbriutur. Et nt fiant dendtfliiu matrimonio. Et siis arcs matrimonia. AWO , ’* gstur prohibita, & feftum fandi Hilar h, quod inducit perœiffioneœ, concerta intelligatur , & fic de aliis. Item prxeipimus, quod mulieres votum non faciant, nifi cum magna delibera­ tione animi, & cum virorum aflcnfu & confilio faccrdotum. Item quia matrimonium eft apud omnes gen­ tes, dicimus, quod cum honore A reverentia De Ckricu ordinsodii. celebretur in facie ecclefix, non in rifu vel jo- B co, ne contemnatur. Er per odo dies ante Item quia iqordinibus^rocipiendis, multa ve­ dicat facerdos in ecclefia fub poena excommu­ niunt pericula, mandamus quod quarta feria nicationis, quod talis vult ducere talem in quatuor Temporum omnes ordinandi archtdiauxorem. Et fi fciunt impedimentum confanconibus fe reprxfentent, ut tamdevita, quam guinitatis, vel adulterii, vel affinitatis carnalis de moribus , quam de (cientia, podii fieri fcri> vel fpiritualis, veniant coram eo: alias pecca­ tinium diligenter. Utrum cantent, vel legant, rent mortaliter, A non audirentur, nifi infra vel loqui fciant Latinis verbis, fic quod cum illoa odo dies dixerint qux fciunt. Et facer- diligentia fint examinati Aprobati die Veneris, dotes quxrant ad oftiutn ecclefix fi eft aliquis A qualiter in domo Domini debeant converiari. qai fciat impedimentum: A fi dicatur non, Et prxeipimus, quod ad ordines fufeipiendos, defponfet eos per verba de prxfenti, recipien­ A a excetfs Deoia fufpedarum, aut difeurrere per vicos dc pla­ diebus Dominicis & feftivis.- exceptis Domini­ teas, & ire quotidie ad mercata quum non lu· cis Quadragefims fic Adventus. Crrda m kmm , bell caufis : nec iufpenfioni latronum, nec Dewto nunquam cantetur, nifi in Dominicis die­ combuftioui etiam aliquorum, vel (anguinis ef· bus , & feftivitatibus Apoftolorum, & duplici­ fufioni jnterfint. bus feflis: cauda tamen reverentis Dornins no­ Item moneant populum, quod illi qui ve­ li ve-B(Iras in fabbato cantari poteft. niunt ad vigilias ecclefiarum, caute fienonefte Item mandamus, quod quilibet facerdos , fe habeant, nec permittant choreas facere in cum audierit obitum fui parochiani, roget Deum ecclefiis vel coemeteriis. Nec in ecclefiis fiant pro eo. Et quilibet portet ad fynodum nomen, conjurationes aquar ferventis, vel ferri canden­ live nomina clericorum, qui deceflcrunt in anti' , vrl aqux frigidae conjurata:, quia omnia Do in fua parochia, & ibi quilibet abfolvat tfia fuperftitiofa funt penitus, fic contra Deum. eos. Proceflionei autem pro defundis fiant fem­ Irem nullus clericus fidejubeat Judaeo, vel fe­ per diebus Iunx, nifi feftum occurrerit novem neratori, vel obliget calicem, vel veflimenta, ledionum. Item prxcipimus, quod quilibet tavel pallas altaris Judxis, vel libros. Item man­ cerdos caute dc diligenter inquirat in fua pa­ damus clericis, quod immobilia non alienent rochia, quis male vivit; & ti invenerit eum, aliquo catu epifcopo inconiulto, & faciant in­ corrigit monendo ter vel quater; fit nifi refiventarium de omnibus pofleflionibus ecclefix , & puerit, interdicatur ; ad majorem menam de fcricanr omnia in MiiTali ; ut cum epifeopus, confilio epifeopi nihilominus proceflurus. vel Ordinariio , alias archidiaconus , videre stem maneamus Item mandamus quoav^ysruortemporamanquod Qyatuor tempora manvolucrint , meliorata inveniant. Nec aliquis'-’dent Temper jejunari; quorum jejunium eft prifaciant mutuum fuper ecclefias epifcopo incon- mum in adventu ’ , fecundum in Qpsdrageftma, fulto; quia fatis eft quod clerici habeant redi­ tertium in feftivitate Pentecoftcs, quartum in tus ccelefiMum, <5c non obligent fine caulTa, mente Septembri» ; ôç podur.t fciri per hos verius ; quam cpfcopu* debet (cire. Irvm mandamus lacerdotibus vel habentibus curam, quod nullus renunciet n»fi inmanuepiluit Crate, Zaria, Cinir, & * vtnfniata dia, <1 Pro cbaIropi. Et cu.n venerint ad fyrodum, perqui­ Vl det vota pia, piarta fywii feria. a. rant parochias: & vifitent infirmos, & dent pernitentia-; e.fdcni exponendo qualiter tenen­ Et jejunet in cibo Quadragefimali. In die­ bus aurem litaniarum poflunt comedere cafeum & ova, Afccnfionis vigilia excepta. Item tur, fine pernitentia non decedant. A quatynodo cum venerint, non requifiti vifitent inTacerdotes moneant populum quod quilibet pa­ finnos, & faciant quod faluti animarum no­ rochiam» addifeat ialutationes beats Marir , verint expedire. liem mandamus, quod quse- _ Parer *y2rr, & Credo m Deum. Ifta mandavit b λ-j quan ftores, 6 quantumque portent litteras domini ‘"'dominus archiepifcopus Tarraconenfisobfervari t. iv.umqu, . vfj archiepilcopi, vel aliorum epifeopoin fyuodo per eum celebrata in fede Barchinonim , non admittantur ad prxdicationem, nifi nenfi, fede vacante anno Domini mccxli. in CTtpivflas litteras habuerint ab epifcopo; fed ipdic fandi Lucz evangelifte. tur tre ad & fi f)nodum, interim h tacerdotes legant indulgentias, & moreren­ exponant populo : quia in prtedicatione huunmodi quxflorum , hxrefim intelleximus prardicari. Quo­ Qnod reflaret refidentiam faciant in fait ecckjiit perfanalem. modo eigo prxdicabunt nifi mittantur’ Item mandamus, quod fratres Przdtcatores ( 1jc ‘minores honotihee a clcticis recipiantur. Itent Μ,.κ,'ό prxcipimus, quod fi feftum quod habeat te'un.um, mnetur. Feftivtta-es fuerit die iunx, prxeeoenti fabbato je- autem Dommici, ac tandi Antonii, fandi Franciici, quas fandorum catalogo novimtisicriptas, feftivari prxcipimus, & novem deinde fieri leâiones. Item prscipi- mus, quod clerici pannos liflatos non portent, nec manicas futitias, nec fotulares roftraios , & maxime presbyteri. Item mandamus, quod ni Quadragefima dicantur Temper novem lectio Item quia cum redeiix diu efle non debeant fine redoris regimine, ne gregem Dominicum lupus rapax invadat, citamus talem & talem, qui fine licentia noftri illicite feabfentant, ut E infra duos rnenies & alii abfentes infra fex mentes, & aliiqui funt prxfcntes infra duos men­ tes, ad fuas ecclefias redeant caufla refiden­ tiam faciendi: alioquin ex tunc ipfis eundis noverint fe privatos, nifi forfan coram nobis infra tempus didum rationabilem cauflam offen­ der in t, quare ibi non polline re fidere. CON- ALEXANDER P. IV. CONSTITUTIONES (5XS, «1JJ. CONSTITUTIONES di Kirkham b p i scopi FRKJKRIC. n. IMF. S- LUDOV. R. FR. «9< WALTERI Dum i l m ffli »»»»· b n s is, Anno Dom. MCCLV. vcl circiter, edit*. Ex codicf MS. ectkfi* D>a*l*ctfs ciiiit colkfar Anglicxmu. A requirantur . In fingulis autem decanatibus ali­ qui diferet; pcenitentiani eligantur, qui Deum rabentes pr* oculis, in illodecanatuconfcifioUM fit ars artium regimen animarum: nes audiant facerdotum. nulli, ficut credimus, · vertitur quin paftores , fuper jura & cuftodia gregis Dominici, Ante omnia diligenter attendant facerdotes, ac omnes alii in facris ordinibus conftituti, fi vigilantes efle debeant: félicité intendentes, in facri ordinis fufeeptione, ante vcl poft fufquod ove* fine luporum morfibus defendantur, ceptum ordinem, b irrégularités contraxerint, b F*tt, >r & pabula fibi competentia miniftrenrur. Et nifi cum eis difpenfatum fuerit ab eo qui dibos, cx officii noftri honore & onere tenemur fpenfare poterit; quod ab exeeutione fui oifi- Rm· gregem noftrum contra furgenres ex adverfo, cii noverint in noftra dicecefi fe fufpenibs, juxta fcientiam nobis datam a Domino defenquod hujus fynodalis ftatuti audoritate duxi, fare, imbres evangelic* doârirue, pro alimen­ mus publicandum. Et qui >funt cafus, in quitis fpiritualibus adhibentes; quibus mediantibus _ »»» wu> m..,, vita & falu* fubditonun valeat reparari. Nobus propter injuriam irregularitatis, fecundum Arorum itaque prcdeceflbrum vcftigiis inhaeren­ canones font fufpcnfi, diligenter inquirant 4 juris peritis; infpicientcs diligenter, fecundum tes, quafdam conftitutiones ad falutem fubdicapitulum conftitutionum venerabilis pruris Rutoium & reparationem multorum in hac fan­ da fynodo vobis duximus publicandas, ftatutis chardi quondam epifeopi DuoelmenGs. Diftri&e quoque przcipimus archidiaconis • b00* memorir * Kichardi quondam cpifcopi HicjT4i D»· Dunelmcnfis, quatenus obfervata fuerunt, dc & injungimus, quod m capituli* üjis generali­ bus, ac quotiens opus fuerit, fane & fimpli· «r/e«u>p^_adnjjfla, in fuo robore duraturis. fo·· cibus verbis , catholice fidet expofitionem in generali concilio promulgatam declarent & ' generali concilio continetur. in jori quam minori, quod eft in Pfalmo, Caveant infuper facerdotes, cum omni dilivtdf, & etiam Crtd» ix Dexm, expref- f;entia, ut in ecclefiis fuis fint cbrifma, oleum fius continentur ; nccnon in oratione Domini­ andum, & infirmorum & fub fideli cuftodia, ca quae dicitur Petar xofler, ac falutatiooc bea­ feris adhibiti*, conferventur, ne poflit ad illa , & etiam ad Euchariftiam, modo fimili cuftote Mariz : fic qualiter fe debeant crucis caraâere infignire: ne cum laici fuper hoc requiditam, temeraria manus extendi, ad aliqua horribilia vel nefaria exercenda. Et fi per in­ fixi fuerint, fe confide valeant cxcufare, occafione negligent!* facerdotum. juriam, ad quem fpedat cuftodia aliquid ne­ Super quibus omnibus & fingulis, faltem in fandum inde contigerit, tres menfibu* ab offi­ Qiadragefima fideles laici in foro pernitenti· cii* fufpeDdatur. K kk s Idem 6c*rs/. Tom. XXIII. PROLOGUS. C C I *97 CONSTITUTIONES «0 A funt dedicat*, ft qu* non, & qu* doainec-~~~· — ■ Idem dc fontibus precipimus obfervari, defis dedicatione fit a&gnata. Infuper qu* JJ**® Caveant etiam, ne fanâa Euchariftia per i>s ΓΙ **f“ v*,ium aut diutinam confervat iooetn cooaltaria fuerunt cocfecrata; ft fi comecrata, trahat humiditatem , aut humorem, unde red­ fint cruce charaAcre figillaca: firmiter injun­ datur aut guftui abominabilis, aut turpis afgentes, ne colores fuper ea violentur aliquid, rtr' aut ufus profanos alios quoslibet deputemur. pedu: dc infpkiat fuper hoc conftitutionem venerabilis Rjchardi patris quondam epifcopi Panni etiam cbrifmales in ufus fxculares , Dune!men fis. nullatenus convertantur, cum facro fonte rena­ ti munditiam Ggnificcnt, qua ablutus cft par­ Sacerdotes autem prompti & paratiffimi vulus a peccatis: in cujus candore vita «ter­ fmt, non folum diebus, fed etiam noâibus, na , & futura refurreAio figuratur. ut aegrotantes, cum requiruntur, vifitent: ne per eorum negligentiam moriatur infumus fine Nec uni parvulo propter neceflitatem aut confeflione, ft Dominici corporis communio­ pauperem pannus aliquis deputetur per avari­ tiam, aut incuriam facerdotis. ne, ve! extrema un&ione. Et ut hxc liberius faciant, jubemus, adju­ Exhortantes etiam prxeipimus , ut beneficia■ ■ ■ ■ ’ ' j rantes per viventem in fecula, omnes facer-~ Bti, & infra facros ordines conftituti, vitium luxurix, omnem voluptatem , camis immun­ dotes, dc omnes ecclcfiarum miniftros, maxi­ me in facris ordinibus conftitulos, union fmt ditiam fugiant, ferventes continenti* purita­ ebriofi , aut gulofi , aut exercentes tabernas, tem. Nullufquc eorum uxorem ducat: & fi, • L·- ne morte xtema moriantur, juxta * regis comantequam facros ordines fufeepit, uxorem du­ t » h. minationem ad Aaron a Domino in Levitico xerit, feu poftea, fi beneficium habeat, ipfo i,v,·. ■·. promulgatam, quo dicitur : b'mitnr, & omne privetur , fic ab execut i one fui officii fufpendaquod inebriari pottfl, non bibar tn , & filii, n* tur , niti in cafu a jure conceflb. rnriamini . Solenniter renovantes facrorum canonum conAdjicimus etiam, ne viri ccclcfiaflici nego­■ ftitutiones , quibus cavetur, quod facerdo­ tes ft redores, cum filiabus fptritualibus luxu­ tiationes etmrceant, nec aliquid vendant ad ufuram : fed juxta cvangelicam doitnnammu­ riantes , beneficiis priventur , & exeeutione fui tuum dent, mhil inde ipcramcs. Et quia fidt officii fufpeodantur. dignorum relatione ad aures noftras pervcnitl, Diftriâius autem inhibemus, ne perfonxecclefiarum , aut vicarii feu facerdotes, aut etiam qued ufuraria venditio in noftra diorccfi tam m clero quam in populo quafi communis inor· 1Cclerici, maxime in facris ordinibus conftituti, ■ ■ ■ bus irrepiit·· lub pcena canonica uiuratiis de­ bita, & fub . . . . Divini judicis prohibe­ mus, <*c interdicimus, ut nullius occafione di­ lationis de krluttone facienda quicquam carius ■ vendant, neque dent aut recipiant ecclcfias, <<”■·> 'o n» aut vicaiias, aut ecclcfiatlica xditicia ad fir> mam, mfi m Cutibus a juie aut conciliis fan>7, ·, f ûo'um palium concedis, fic interventu liccn- ««». publice fornicarias fuas habeant, nec in domi­ bus fuis, vel aliis locis fufpeftis, de quibus Gniftra fufpicio oriatur. Quod fi facere prxfumferint, canonic* fuhjaceant ultioni, prout or­ dinarii eorum melius viderint expedire. Prcsbyteri vero, & alii ccdetiaflici, qui b hujus. · prt he macula refpcrfi fuerint, a Divinis fufpendan- >ftnod> tur officiis, donec per ordinarios locorum ad emendam venerint competentem. Hanc autem ti< noibr ipcci.ilis. Statuimus etiam, 6t. jubemus, ne quis be­ diftri&ionem oon tantum de facerdotibus paro­ ne ίκ dius decimas luas , ante tempus quo de chiam habentibus, fed etiam de quibufcumquc it i»; κη··Ί|! condere tcftamentum , vendat: capdlanis prxeipimus obfervari, cum emnes pari voto continenti* fint aftrifti. Concubins ncc ct jm tunc laicis, nec aliquo tempore an­ tequam frpaunlur a iolo , juxta canomcas fan przdiftorum presbyterorum, feu clericorum, fi qu* deprehendantur, vel· publice convincan­ tur , nifi monite refipuertnt, nominarim ex­ l»ir»d>c>mus etiam ininper , ne quis viris qtnbuùunque folvat indebitas penfiocommunicentur ufque ad condignam venerint difponente Domino , procedemus. ne clerici cujuslibet ordinis, monialium mo­ Siatuimus defuper, ut diligenter inquirant nafteria, fine rationabili caufa frequentem. arcbidiacom in fuisviGrationibus, qusecclcfis De............autem paroduanorum luoram, tam * tam facerdoces quam WALTER.il DE KIRKHAM. ΓΚχίν1 *°° refborei diligenter ioqui-A tuttooes prcdeccfTorum noftrorum alias pro-* mulgatas. rigere non pdferum, decanis, Jocorum officia, Redores etiam ecclcfiaruni & vicarii, quolibus, vel arçhidiacoois, fine mora referant rum intereft, attente provideant, ut quantum corrigenda. Et ad hoc fideliter faciendum, ad eos pertinet, fabricis eckfianun fuanim, facerdotes qui in ecclefiis funt pmfefti, lacranecnon dc sdificiis ecclcfic manfionum, 10 bis tnento ardius aftringantur, quod nec propter qu® reparatione indigent, line difficultate aut mora aliqua reparentur: iibronun & ornamenamorem, nec favorem, nec aliquid aliud, id ΑΜΝΟ rant-dr quar fine denunciaiiooe evangel ica cor­ CMUSTl ' nSXSt torum defedfbtu, ac quorumcumque aliorum omittant. Ad fingula etiam capitula decano­ rum fuonun, vel archidiaconorum fuorum, & eadem forma reparatis. Firmiter etiam inhibemus, ne bénéficiât!, vel vel officialium fuorum, redores, vicarii, vel eorum capellani, comparcam : qui ibidem pnead ordines facro· promoti, ballivis intendant fecularibus, unde ft pro quibus obligantur red­ dides exoefliu oftendant, ft aliis que in capi­ tulis tradabuntur interfiat. dere rationes. Statuimus ______ ______ etiam __ & ___ volumus . quod fi aliqua , Item ne quis reftor aut vicarius, inter ftiecdefia, ab antiquis temporibus divifa, ft aliis B pendia faeerdotibus affignata, denarios mifla■habuerit ■ · duoa ■ triennalia, aut annalia ex pafto fuodepu­ temporibus capdlanos, duos dia­ conos & fubdiaconos; ft noftea quacumque tet facerdoti.- fed ficut pr*diftumeft, ipfishooccafione, eadem ecclefia fuerit confolidata, nefta fuftentatio affignetur, ne compellantur fa­ vel redintegrata, quod cultus Divinus, pretex­ cerdotes lucris turpibus inhiare, aut inter frculares in fufeepti ordinis ignominiam men­ ts confolidationis premifl* dimioutionem mi­ nime patiatur, led redor * numero canella- dicare . nos, capellos, ft alioa ccclefi* miniltros , Precipimus etiam, & interdicimus, fub pœmaner· K ecclefia prius divifa necefle habuit fu­ na anathematis, ne quis die pafchx, aur quo­ vis altero quo communicandum eft, eadem ho­ re. De capellis vero fic difponimus ordinandis: ra offerat & communicer, fed diverfis.- & ne quod in eifdem, de novo conftrudis, non ce­ cuiquam Dominicis diebus propter debitum pe­ lebretur fine authoritate epifeopi fpeciali. Quod cuniarum, communio, aut aliqua alie facra­ menta , vel ipfa fçpultura per importunam crefi eo inconfulto cooftruft* fuerint, aut in . .. ipfis aufu temerario celebratum : per archidia- ditoris inftantiam denegentur, nifi forte juxta conum in fuis vifitationibus hoc comperto,Cjuris exigentiam, pro hoc fuerit prius exeomcantaria fine " morte ------- difpendio fufpendatur <· <‘ -- , municationis fententia innodatus. Et per hanc quoufque fuper hoc per epifeopum gratiam couOitutionem noftram, contra laudabilem & meruerint fpccialem fine juris praejudicio alie­ approbatam dicecefis confuetudinetn noftram · · f„. uium & legitimam, nolumus ecclefiarum reftoribus, & ltt‘< ■ ni. Hoc idem decrevimus in capellis ab anti­ vel aliis ecclefiarum prdatis derogare. quo confli tutis, qu® non funt eptfcopali mu­ nimine roborat*.* prohibentes, ne aliquid de Adjicimus etiam ft hortamur, prccipientes, novo, fine noftra licentia conftruatur, quam ut mimis, joculatoribus, taxillorum ludis aut in cafibus a jure conceffis. Volumus etiam ft aleis, non intendant, aut ludentibus aflideant, vanitatibus ex frequentia intendentes, fecundum ordinamus, quod cum capell* plurcs fit* fint canonum fanâiones. jn parochiis, propter parochiarum amplitudi­ Monemus infuper, prccipientes, ne clerici nem, diligenter ft ardius inquirant de prsodiftis: & facramento fimili aAringantur, quod anna portent, prsfcrlim aggreflionis, nifi forexccflus fubditorum, fine aliqua fraude vel ferufan arma...................... ingruente, ft caufa rapulo demonftrabunt, ft io capellis comparcant, tionabili compellente; ita ut ex hac occafiof'nem delinquendi , vel audaciam non afliiquotiens opus fuerit authority te. Injungimus etiam, quod facerdotes In eccle­ mant. fiis aut capellis qualitercumque celebrantes, Ad hoc autem interdicimus, ne facerdotes quod ad minus bis in anno in generalibus ca­ a laicis pecuniam extorqueant pro pernitentia pitulis , coram archidiaconis fuis aut eorum ofinjungenda, leu quibuslibet facramentis a fa * far, qu· ficialibus comparcant, quod * ab lipfis promocerdotibus laicis difpenfandis. Nec pœnitentias injungant furibus, latroni­ * vends fuerint audituri. 1 Hujus etiam fynodalis congregationis conftibus, raptoribus, prxdonibus, incendiariis, alios tutionc fancimus, ut facerdotes qualitercum­ exheredantibus, ft his fimilibus, nifi priusfaque celebrantes harigolis aut capis manicatis fta reftitutionc, dum tamen taliter delinquen­ in locis publicis non utantur, fed, juxta te­ tibus ad id faciendum luppetant facultates ; cum non dimittatur peccatum, nifi reftituatur norem. concilii, in decenti habitu incedant in publico, ut tenentur. ablatum: dum tamen ipfi, contra quos cotnmiifum fuerit, fuperftites fint, aut eorum heStatuimus etiam, ut ordinali non a fuis epifeopis, vel alias minus idonei, vel de quoredes : alioquin rapta , per malitiam adquifita , rum ordinibus ignoratur, in noftra ditncefi, in ufus pauperum per ordinarium deputentur .· nihilominus pro commiflb contra Deum, infme legitimis documentis nullatenus admittan­ junda penicentia fahitari. tur ; fit de quorum prius cooftiterit ordinatio­ Et ne quifquam facerdos, eneca cupiditate ne canonica, fic cottverfatione, ft ceterisconditioaibus perfossarum. Quare volumus & prae­ dudus injungat pernitenti in foro pcenitentic cipia», ut redores, ft vicarii ecclefiarum, annalia aut triennalia, aut confimilia, ut emo­ presbyteros fi», fuis ecclefiis qui poftpoocre lumentum confequi valeat in falutis fu* difpenvoluerunt, locorum archidiacooibus, vel eo­ diom , ft gravamen. Et quia foiis facerdotirum officials!» rd^refentent: ut per cos dili­ bus eft poteftas ligandi & folvendi commifla, genter examinati, fi idonei inventi fuerint ad prohibemus, nc diaconi confeftioncs audiant, deiervlcndmn ecclefias, admittantur; ut eis aut admittant, pcniientias injungant, quarvis difpendia neceflaria miniArcntur juxta eonfti- facramenta difpenfent, qu* falis faeerdotibus mi- I ,OI «»««« CONSTITUTIONES ,»* -------------- minifiramur, nili neceffiias urgeat, aut com-A human® fragilitatis probationis fpatium fit re LZJZT fragi ( OUUSTl f*1111 » *** ,n talu *nor·*· P" *h4entiam fa- gulamer mftitutum. inftitutum. CHRISTI cet doits. “ Pracipmius —--------- etiam “ ut* , Λ fi — per negligentiam —:— aliquid dc fanguine Chrifti ftillaverit fuper ter­ De refidentia vero redorum cum luce cla­ ram , lambatur lingua , tabula radatur fuper rius jura loquantur , hoc volumus obfervari, quod in canonicis conftitutionibua & coociliiF quam ftillaverit .* fi doo fuerit tabula, non conculcetur locus, fed radatur flf igne confualias eft ftaititum. matur, flt cinis intra altare condatur , facer­ Ad augendum vero Divini cultus obfequium dos quinque diebus pœuiteat. Si autem fuper ordinamus & difponimus, ut in fingulis ecclealtare ftillaverit calix , forbear ftillam mini» fits, quarum facultates ad hoc iufficiunt, fint ”r» Deo. <^*COQ* & fubdiaconi , ficut decet , ' Deum lier, fle tribue diebus perniteat . Si fuper lin-0 tcum altaris, etiam aliquod ftill® pervenerit, ' mmiftrantes . In aliis vero ecdefiis , faltem quatuor diebus perniteat . Si ufque ad quar' unus clericus idoneus & honcftns, qui in ton­ tura decenti, & congruo habitu, deferviat fa tum , viginti diebus pmniteat ; & linteamina cirdoti, ne ecclefi® debitis officiis defraudet»- qux tetigerit ftilla, per mioillro· idoneos tri­ tor : ita quod idem clericus nullatenus uxora*Bbus vicibus abluantur, calice fuperpofito .**,’ & L· Leto. fUK tus exiftat, nec deferviat in altari. aqua ablutionis juxta altare cum reverentia : re­ condatur, prout in capitulo Pii pap· exprefInterdicimus & firmiter injungendo ne in faeris locis habeantur mercata , aut diebus Do­ fius continetur. minicis mercimonia exponantur cum Domi­ Prudenter vero caveant re&ores, vicarii, flt nus de templo ementes & vendente· ejecerit. facerdotes parochiales, ne aliquis extraneus ad trahendum numerum in eorum parochiis ad­ Injungentes fub perna canonica , ut cœmetemittatur , nifi prius ipfis de ejus humilitate le» tia in circuitu decenter claudantur, & ut or­ namenta & vafa ccclcfi* fub honella cuftodia gitimis conftitcrit documentis. Item cum ecdefiaftici pluries périclitent» cotiiervcntur. Infuper interdicimus levationes arietum fu­ per iniufficientem examinationem dc indifere. tam quorumdam .* volumus dt difpofuimus , per rotas, fit ludos , in quibus decertatur ad quod in fingulis decanaiibus fex vel quatuor bravium cxcquendum. Infuper flt fcotaliorum potationes, fle ludos diferetiores, p*r locorum archidiaconos eliganin locis facris quofcumque, arftiusprohibemus, tur , qui examinent telles in fingulis caufa prout in patrum & pratdecefTorum cooftirutio- C producendos, & dida eorum in fcriptis redanibus eft coorti tu tum . ds, & fub figillis eorum inclufa , officialibus . & decanis , qui parata * erant in capitulis, 'r^' **’ Moneantur infuper matres parvulorum fopro loco & tempore porrigantur. Quod fiait·*"*· lemniter dic fefto , ne parvulos in ledis fuis juxta fe collocent , fuffocatione fxpuu con­ qui pradidorum in capitulis aliquando pr®fentes non fuerint, alii de ipfis qui prefentes tingente . Clandeftina quoque matrimonia, * hrc fafuerint, in locum eorum, fine difficultate ali­ pius in ecdefiis publicentur , & ne qutfquam qua fubrogentur . Et quia Ecclefia Anglicana przftimat bis cootraûibus imerefle, fi poenam oppreflionibus fisarum libertatum in pluribus fecundum canonem debitam, ncc non ad no* articulis multipliciter deformstur, quos dilfihe» re non poflumus, fine interventu (alutis «terftrutn arbitrium alias infligendam , voluerit n® : in illos qui ture attentare pntfiimpfe· evirare. Ideoque fingulis Dominicis , ne quis fidem det de matrimonio contrahendo, nifi tint , excommunicationis fententiam promul­ publice in prefentia facerdotis, & propter boc gamus, t dii bus convocatis. Quod fi qui inventi fuerint liem excommunicationis fententia innoda­ tranfgreflorcs, canonice puniantur, & omnes illi θ mus omnes illo·, qui pacem regni perturbare, c mood i qut huiufmodt tradatibus flandeftinis interciaut libertates cccktiafticas infringere, feumale prrfumunt, fint acerba perna canonica fe­ iitiofe ecclefias fuo fur* privare prxfampleriendi . Quod quidem jubemus per noftros arrint, aut invadere , aut ad bona ecclefiafttca chidiaconos diligenter & exacutionem * debi­ malitiofe manus extenderint contra ecdcfiaftite demandari. cas libertates. Provideant autem redores , vicarii, & fa­ Item omnes illo· qui in ecclefias vel in ec­ cerdotes, ne pallim laici fedeant & ftem in clefia flic a beneficia per violentiam , vel mali­ cancello, dum Divina officia celebrentur · nifi tiofe , & ipfa fer potentiam laicalcm , vei for fan patroni , aut alia venerabilis perfona ad quamvis aliam violentiam, per malitiam con­ tra mandatum noftrum detinent occupata : dt hoc ob reverentiam omittatur. Praeterea quadam ftatuta a noftris prsdcccfprascipue omnes illos , qui libertates ecclefi® Dunclmenfis infringunt vd perturbant. foribus, & a domino archiepifcopo promulga­ ta , alia renovantes, cum fervata non fuerint, Irem fimili Centura percellimus omnes io» cendiarios nobis duximus publicanda ; fed haec fub interccnoianus , ecdefiarum ccciciurum fraâores iraaores , veneficos venencos minatione anathematis prohibemus, ne mona- Efle veneficas, ac utentes magicis incantationichi , feu quiltbet rcligiofi , negotientur lucri caufa, maxime cum hoc fit viris ecciefiaflkis interdidum. Item ne vir vel multer ad bigamiam tranfiens , a presbytero benedicatur : quia , cum alia vice fint benedidi, benedidio eorum noti debet iterari. Item piohibemus , ne abbates aut alii viri rcligiofi, partim ante tempus probationis a ca­ none definitum, aliquem ad profeifionem ad­ mittant . 8c fi contra fidum fuerit, animadverfiooe debita corrigantur, cum in fubfidium bus , denunciamus excommunicationis fcntcnlia innodato·. Prcterea omnes illo·, qui falfum perhibent teftimonium, vel procurant perhiberi malitiofe ; feu exceptiones opponunt, quo minus cau­ ta matrimonialis debitum iortiatur. Item illo· quoque omnes, qui tales produ­ cunt vel fubomant , per quarum diâa aliquis fraudulenter exhereditatur, vel per malitiam & injufte . Excommunicamus infuper omnes illos, qui gratia lucri, odii, vel favoris , faite & malitio- F CONSTITUE ÆG1DII [ >Oi tPISC. SAR.ESBIR. 904 *-tiofe aliçui crimen imponunt , tut rinfamato _ _____ A Injungimus etiam archidiaconis noflris ; ut —____ ANNO apud bonos & grava purgatio indicatur,. vd1 eum omni diligentia in fuis vifitationibus fit anno CHRIS I I alio modo gravetur. capitulis, fupraicriptas conflituttones otnna fit CHK,ST( fingulas factant inviolabilita obfervari : negli**" Similiter etiam prohibemus , ne quis advo­ catus noftra civitatis vd dimccfeos ad pro­ gentes, defida, ant rebeiks ipfarum obiervaflandum patrocinium in caufis , dc in coofitioM , animadvafiooe condigna, per cenfiifloriis , de cetero admittatur, nifi prafliterit ram ecdefiafticam compeicendo . Qiod fi ar(aeramentum, quod cadam nuam (civerit incbidiaconi & eorum officiales vel decani, in juftam efle, vd probabiliter habita (eu varia executione prafitorum négligentes exnterint, cognitione efle u!em?refiunpferit, & precipue vd remilli, detenti cupiditatis vitio vel favo­ in caufa matrimoniali, traôandam non recipiat. re .* in eorum defe&u , fitbdirorum defidiam, Idas autem fentemias, quater in anno, fci­ aut eohun negligentiam , prout jura permifelicet in majoribus feftis anni, publice ft — fo.«riot, puniemus. Volumus etiam, quod archi­ ves ir. in "diaconi has conftitutiones noftras in fuis calemniter volumus publicari ; injungentes virtute obedientin archidiaconis, officialibus, •--------r, pitulis faciant evidenter exponi, in fingulisec­ ft decanis, 1ut promulgationem pradiâarum elefiis ipfarum copiam facientes. (emendaram diligenter ft fideliter exequantur. ——«Ο W-77 CHRicn CHRIS II "^CONSTITUTIONES ÆGIDII ..J StKsbtrittfs tpifnpi n fatoit latg. An- »««< Ex Viltr. I· p m· Fx λπΐ. Maufi t. 11, PS· ·· SI- Anno ixyd. Ex MS. etd. Mtxihr. HHutbtcx calltgü S. Jobanns; Ctntabrigia Λ. iit. 8. m ftxrto Ationalis ft proprii arbitrii faflus homo, Cft fanftorum canonum obicivan:iam arfiius de faâorisfui bonitate poteftatem aflum- obligamur, cx curse paftorabs officio , ft no­ pfit in permanentis viua gaudio line mortis ftri capituli concilio, invocata Sanfti Spiritus obftaculo peififtcndi; fi tamen fââori fuoprofgratia, hanc fandam ft venerabilem fynodum Critatis acceptae non immemor obedieotiede- duximus convocandam. In qua pleraque gene­ tum exfolviflet; fed dum mandati ejus, qui ralium ft provincialium conciliorum (latuia ; fecit eum , tranfgreflbr efle non timuit, ft quedam etiam predeceflorum noftrorum , & ignorantiae ft coocupdcenti» miferiis juftoDei ex noftris aliqua pro fubditorum nuftrorum judicio in fe ft pofleros fuos fententiam mor­ correftione ft reformatione duximus recitan­ tis & corruptionis excepit. A flatu enim com­ da , predeceflorum noftrorum ilatutis , qux ptera pcrfeàionis deficiens, dum efle, quod per prefentem fynodum revocata non fuerint, non potuit, & Icire quod non debuit, infeli­ tn fuo robore duraturis. citer appetivit, per ea, per quas peccavit, pu­ nitus , de immortali mortale , de (ciente inDt r(filentia canoninrxno. fcius damnabiliter cft cflc&us ; fed cum ruina tam enormis naturali vd feripta lege fen pro* D 1 Beati Ofinundi pradeceflbris noftri circa rephetarum oraculis reparari minime potuiflet, fidentiam peribnarum ft canonicorum Satem altiori confilio , quod ipfe novit, mifius eft ecclefir pias ioftitutiooes , quas pro cultu di­ coofilii angelus de finu Patris in ftnum virginis. vini nominis ampliandas , ft ecclefis Sarurn In virgine ex virgine noftra mortalitatis natu, honore, capituli lui accedente confenfu, con­ ram aflumpfit per operationem Sandi Spiritus didit, ac ia (criptis redegit, per negligentiam conceptus ; ft cum integritate virginis natus1 feu per incuriam non ut ft * apertum decuit • Io t verus Deus, verus homo, mundo per difc i pu­ obfervatas, prafenti flaturo duximus innovan­ torte Ltpito· fuos legem (alutis aonuncians, morte fua das , prxeipientes ia virtute Spiritus Sandi, lnJuni leje’i genus redemit humanum, fotoduntaxat officio> ft fub juramenti debito, tam aperfonis quam dum. pietatis . Porro licet lex evangelica fufficeret ab aliis canonicis de ecclefia ftatutis ft conad fidem ft morum inftruftiouem populis con. fuerodioe approbatis obfervaodis corporaliter vertendis, quia tamen poft converfionem mul­ interpofiro, quod omna ft finguli tam perto­ torum adeo invaluit iofidditas ft malitia in na quam canooiçi Satum ecclefia in ipfa caconvertis, decreverunt apofloli ft eorum fuc__ ______ _________ thedrah ecclefia debitam facere refidentiam ceflorcs in fonitu Spiritus Sandti convertbrum E non omittant, nifi caufa rationabili excufenad fidem erroribus ft malitiis per canona oc­ tur , fi panas contra non refidentes fancitas currendis . Ex hoc primum apofloh, deinde voluerint «vitare ■ concilia conftitutiona canonicas fuper fide ft Cum inter totius orbis ecclefias ecclefia Samoribus ediderant , qualiter videlicet ecclefia rum in divino officio ft miniflris, tanquam Dei reformari debuit in utroque , inter alia (ol in rota claruerit , adeo radios fisos undi­ ftatuenta, quod provincialia , cpifeopelia, ft que diffundens , defeAus fuppleverit aliarum, fynodi convenirent ; in quibus de reformatio­ ne per miniftros dignos claritas fua nobis non ne, ft reparatione flatus ecdefiaftici commu­ curantibus eclipfetur, ftatuimus, ut nullus de niter ft concorditer ageretur, ft generalium extero ad officium vicarii in ipfii ecclefia praconciliorum ftatuta execution! debite manda­ fentetur, nec aliquatenus admittatur, nifi pra­ rentur . Nos igitur, qui ex profeflionis noftra ta alia merita honeftatis , que in miniftris debito ad veteris & novi paginam tcllatnenti hujufinodi requiruntur , inftrumcntum habeat ido R pof CONST1TUT. ÆGJDII EPISC. SARESB1R. 906 idoneum modulandi, & caatua peritiam, fineAtallias in presbyteros five clericos exercere p”------------- quibus ecdefiz gloria, quam mintftronxm ma- fumant, firmiter praecipiendo ftatuimus, quod anno CHRtcrr cu**vlt *Dd,8n*tai » antique laudis przco- fub nullius neceffitaiis forfitau imminentis fpe- CHRISTI D,um nJbumc poterit reparari. cie, fine, confcicntû noftra tallies laciant vd *’“■ colkâas. De prtciirtiime ercbidiacmonoa. Dt apparitoribus, De archidiaeonis quoque ftatuimus, ut eccleiias utiliter & fideliter vifitent dc facris vafis & veftibus, & qualiter diurnis & nodurnis officiis ecdefi« ferviatur, & generaliter de tem­ poralibus & fpiritualibus inquirendo , & quz corrigenda invenerint, corrigant diligenter. Ec­ Cum ex caufis diverfis ecclefiarum redores & vicarii variis oppreftionibus prrgraventur, cordi nobis eft , eos ab infolitis & omni­ no inutilibus fumptibus & ftipendiis relevare. Olim fiquidem apparitores per decanatus fin­ clefias autem fuperftuis non gravent expenfis, gulos conftiruti, adinftar curforum papalium, fed procurationes exigant duntaxat, cum vifi. & aliorum przlatorum, fine alicujus evedioB nis onere, foli cum presbyterorum parochiatant, moderatas. liura tcftimooio fiium officium fideliter expli­ cabant . Sed diebus iftis eorum infolertia furDt eodtm repente, propria temeritate pouunt fe in equis Clamor validus ad aures noftras aiceodit, duobus fibi , vel ad minus uno, fervitoribus fociatis, qui per totum anni circuhun , fimuquem diffimulare non potfumus nec debemus, quod licet archidiaconi ndn nifi procurationem lata officii inftantia diteurrentes , ac impu­ unicam annuatim ab ecclefiis, quas perfonali· denter undique exigentes in alienis domibus ter vifitaverint, percipere valeant juxta cano­ jugiter hofpitati fumptuofa quzrendo, nec com­ nicas landioncs, ad aliud genus extorquendi munibus contenti, in vidualibus & aliis viros vidualia, ne dicamus, ut fuis propriis parcant» aggravant hofpitantcs . Cum igitur feriptum fc transferunt , dum a fubdilis fuis ante vel fit ; „ Non tranfgredieris terminos , quos popoft receptam procurationem debitam, hofpifuerunt patr« tui,“ volentes apparitorum of­ lium poftulant fub fpecie charitatis . Et cum ficium antiquis finibus limitare, ftatuimus prztimore pudore . _ ac , ____ urgentibus σ _____ poftulati repelle­ fenti fynodo approbante, quod apparitores no­ te re nequeant, vei vd non audeant poftulantes, perCftrz dicecefis officium fuum de cztero finecuexpenfas ......................... indebitas "plus forfitan quam per de- juslibet eveftionis genere |uantum , qu eis Deus bitas prstgraventur. Quia vero divini plenum dedit, fideliter exequantur. Eifi cum ia caufis eft animadverfione judicii, tales impietates, vel negotiis citatio , exeeutio, vel alias prxquz fub pietatis pallio obumbrantur , & tale ceptio fuperioris, qux tefttraonio egeat, im­ eenns duritatis, quz non zdificatfic plantat, mineant faciendz, in presbyteri parochialis dia­ led definiit & difpcrdit , connivcntibus opulis coni , feu clerici , ut teftimonium perhibere pertranfire , ftatuimus , & ftatuendo przcipi­ valeant , przlentia , in quornm parochia hu­ mus, nuod ab hujufmodi hofpitiorum exadio> jufmodi exequenda mandantur, qux fibi man­ ne, taliter ftudeatur abftinere, nc prstercondata fuerint, fi ude an t explicare. Quod fi fubcuftionis infamiam, quam de fado incurrunt, ditorum noftrorum aliqui in fuis vel aljcnis non ·' rodmr. nem minus provide admittantur; tam gravi Bfcandalo & animarum periculo occurrere cu­ Audivimus quod nonnulli in noftra dicecefi pientes diftriâius pmcipiendo ftatuimus , ut contra ftatutum concilii Londonienfis de faâo, quicunque alterius ordinationis tireras coram cum ipfo jure fint privati, perpetuas detinent nobis vel officialibus noftris exponat, quibus vicarias. Quia vero detentores hujufmodi & fidem imponat, fi de eis forfitan dubitetur , animas damnabiliter decipiunt ; & furtum com­ ut fic fctupulo cuiuslibet dubitationis amoto, mittunt nihilominus vel rapinam; vicarias fic ad exeeutionem fui ordinis admittatur, prout vacantes, ad manus noftras fequeftramus, fub vifum fuerit expedire. penu excommunicationis, quam contravenien­ tes incurrere volumus ipfo faâo, diftriâiusin­ Dt rtliftitifa. hibentes, ne fpiritualium vel temporalium adminiftrationi fe de extero audeant immifccre, Cum fecundum regulas ftnftorum patrum cum vicarias hujufmodi donationi noftrz gene­ religiofi viri pfalmos, hymnos , Acquscdum alia ralis .wftoritate concilii duximus refervandas ; legenda, & canenda, tam in noâurno quam pratfertim cas, in quibus contra prxfcntatorcs in diut no officio fecundum fuas ’ obfervamias per ncgligentiam eft prxfcriptum · C teneantur corde tenus retinere, ftatuimus ne nunc monafterium ingrefliu, nec de exiero inDe evdrav. greflurus in noftra dicecefi, nifi officium fuum cordetenus memoriter retineat, ceftanre igno­ Cum ex prxeepto divino necnon auftoritate rantia invincibili, alicui obedicntiat przponacanonica ad folvendum Deo de noâe noâurtur . Quod fi fecus fuerit incaute pnefumpium, num, ficut de die diurnum officium inexcufaAc prxpooens Ac pnepofitus fui pendatur. Ad mtz biliter obligemur, ftatuendo prxcipimus, quod fub pcena excommunicationis, qua tranfgrcifofeculares prxlati necnon parochiales presbyte­ res hujus ftatuti noftri ipfo faâo volumus in­ ri , qui ex caufa rationabili de noâe non furnodari, diftriâius prohibemus, ne aliqui reli­ gunt ad matutinarum officium exequendqm, giofi ex quacunque neceflitate, nobis inconfulfurgere ftudeant in aurora , & cum dies illu­ tis, rem immobilem monafteni fui, quocun­ xerit , officium inchoetur, cujufcunque paro· que alienationis titulo, in aliam rehgiolam fechiani abfrotia non obftante. cularcmvr perfonam transferre pnefumant. Sub pcena confimiii nihilominus inhibentes, ne fiDdejuflbres cxiftant, aut etiam pro aliorum obli­ Dt cepellMir ûdmtftndu. gationibus fe conftituant principales , neque per Subditorum noftrorum pericula, negligent!» iigillum fuum auâenticum pro aliis fe obli­ gent, quanquam abbates vel priora fui hoc eis damnabili tolerata , gravi nos dolore percel­ fub obediemix debito, a quo eos abfolvimus lunt , Ac eo gravius quod eis occurrere feftinato remedio non valemus. Nonnullos quidem in hac parte, precipiant vel injungant. presbyteros At clericos non folum ratione ori­ Dt Marrnjrtis. ginis At facri baptifmatis , fed etiam infer io rum ordinum, Ac aliquos facromm ratione noStatutum felicis recordationis R.. prxdecefloftros cffcâos, ab alienis epifeopis abfque noftra vel prscdeceflbrum noftrorum licentia , facros ris noftri fuper mortuariis editum, prxfcntis ordines non ambigimus recepifle, Ac hujufmo­ fynodi approbatione duximus declarandum. Sa­ tageos fiquidem idem K- prxdeceflor nofter fadi manuum impofitione rata, ut expedierit, luti confulere animarum quia confiderabat lainon habita, fc in tantaexeeutioneordinum ta­ liter fufeeptorum, propter quod ipfo jure rn cos utriufque fexus fubditos fuos, quandoque irregularitatis difpendium incidunt; Ac quod fle- £ per ignorantiam, nonnunquam vero per neglibilius eft plangendum, irregularitatem hujufgentiam Ac incuriam in decimarum Ac oblatiomodi irregularitati attrita fronte ingefterunt, num fùarum fubtraâiooe > . -· graviter ..................... deliquifle " ; At ingerunt fe divinis. Tales igitur univerfos quod non dimittitur peccatum, nifireftituatur ablatum, prudenter attendens falubriterftatuit, non fufpendimus, fed fufpenfbs auftoritate ca­ quod pro recompenfatione decimarum taliter nonum nunciamus; ftatuentes ut nulhu de no­ fubtraâarum, licet caufam ftatutu fuo non ftra civitate vel dicecefi oriundus, a nobis vel mferuerit , fecundum melius animal in bo­ prcdecefloribus noftris ordinatus, Ac abfqueno­ ftra vel eorum licentia, ordine poftmodum ab nis defunâi ecclefiae damnum paffic, debuit ap­ plicari . Quoniam vero hujus occatione ftatuti alieno epifeopo fufeepto, ncc a proprio epifeointer ecclefiarum rcâores Ac parochianos fuos po approbato, qui execution! fe immifeuitor­ dinis fic fufeepti, ab aliquo fabditorum no­ lites, quas extingui cupimus, frequentius oriun­ ftrorum religiofo vel ficculari clam vel palam, tur , illud fynodali duximus interpretatione dccla­ - -wwi 911 coNsmur. ægidii epbc. saresbir. cr clarandum. Quod ii decedent tria ad minus vcl piura cuju(cuoque generis in bonis fuis habucanno rit animalia, optimo, cui de jure fuerit dcbitum, referveto, ecclefia lux a qua (acramen**' ' ta percepit, dum viveret, fine dolo, fraude , dt contradiâione qualibet pro decimarum tam perianalium quam prodiaiium, nec non & oblationum (ubtraâioms compenfatione, ad liberat ionem anima fuae, melius poft optimum refervetur . Quod fi duo tantum in bonis de­ cedentis exiiterint animalia, de tnanluetudinc ecclefia euttio qualibet manuarii nomine re­ mittatur. Ds radra». Dr tiit*». Communes autem potationes declaramus , quoties virorum multitudo, qux numerum de­ narium excefterunt ejusdem parochix, in qua cerviiîa venalis extiterit, vel citam vicinarum in tabernis hujusmodi, vel infra fepta ejufdem domicilii potandi gratta commorantur. Viato­ res vero peregrinos; tx. in nundinis ac merca­ tis convenientes, quamvis in tabernis convene­ rint, hrb prohibitione ilia nolumus comprei hendi. Hoc autem adjiciendum duximus, quod fi materfamilias viro luo luperftite prarobierir, ad proflat ionem mortuarii minime coarftetur. Quod fi poft obitum mariti in domus dc fami­ lia regimine vidua per annum (upervixerit, jux­ ta fornum fuperius (criptam ad mortuarium obligetur , hac autem noftra conftitutione feu interpretation· confuctudini laudabili fuper morruariis in noftra dicecefi haftenus obfcrvata , nolumus projudicium generari. Quod fi decedeus hu/ufinodi numerum animalium non ha­ buerit , fuper proftatiooe mortuarii confuetudo ecclefiaftica obiervetur. Ad iblutiuoem vero debiti de jure mertuarii retinentes volamus per locorum ordinarios cenfura ecclcfiaftica coar-C ftart. Dt HUttriHetHeie rtntv^ktniii, dT natant/ fremitttndir. 9«& fione hujufmodi eis poenitentias nomine intun——dum fuerit, humiliter recepturi, & prout eis anno Deus dederit impleturi. De HtMcifiir Jadxtrim. Licet in concilio Lsteranenfi dc Oxonicnfi prohibitum fitexprefle, nejudxi mancipia ha­ beant chnfliana, pleriquc tamen Judxi noftra diceccfis, ut dicitur, hujufmodi prohibitione contempta , nutrices, obftetrices , & alia maocipia chriftiana damnabiliter prafumunt retine­ re; & hujufmodi tranfgreftione contenti, in graviorem prorumpunt audaciam , ut non (olum cum chriftianis folutis, fed in noftrz fi­ dei icandalum,- dc in fua legis contemptum, dc cum mulieribus fe commifceant conjugatis . Unde profentis fynodi approbatione (latuimus, ut mulieres tam folutc quamconjuogatr, fu per hujufmodi crimen conferta vel convria-, nominarim excommunicationisfententia percel­ lantur ; dt donec ad arbitrium noftrum vel of­ ficialium noftrorum fatisfecerint, arftius evi­ tentur. Judzts vero fuper hoc conviftis vcl con­ fettis , donec hoc competenter emendaverint , omnis chriftiana communio per cenfuram ec· clefiafticam denegetur. Quod vero circa diftinftionem habitus diftum eft, propter pericula, que ex habitus confufione contingunt, omni diligentia ftatuimus obfervandum. Cum matrimoniis contrahendis per demmeiationum omiflioncm, dc facerdotum parochialium abien tiara nonnullis pericula contigerint & contingant, firmiter flatuendo praecipimus , quod fine facerdote flt aliis legitimis telbbus , banmfque tribus diebus iolentubus in parochianorum pnefentia, ante contrahendum matri­ monium promulgatis., in noftra dioccfi de ce­ De Peniietti» exctaneuucA/H itfütero nullatenus matrimonia contrahantur gendx. Quod fi dennneiat ion ibus omittis reperiantur D aliqui abfquc facerdoris & teftium legitimorum Prafcntis fynodi approbatione ftatuimus, ut, prefentia matrimonialiter contraxtfle, tam con­ quacunque fubditorum noftrorum in excommu­ trahentes, quam qui talibus coarraftibus clandeftinis contra ecclefia interdiâum interfuerint, nicationis lentendam, contra jura ecclefiaftica fpoliatoies dc alios criminofos in Oxonia con­ excommunicationi prxeipimus fubjacere. Hanc autem conftitutionem noftram in Nativitatis, ciliis promulgatam, convifti fuerint incidiflc, prater notam infamie, quam incurrunt, ipfo Rxfurre&ionis, dt Afcenfionis dominica, dc toties in civitate harum, dc in partibus illis omnium diebus, in qualibet parochiali eccle­ fia noftra dicecefis, per eorum facerdotes fub ubi crimen commiferint, nifi clerici fuerint publue fufiigentur, quoties nobis vel fuccettoriobeuientix debito pracipimus follcnitcr publi­ bus noftris vifam fuerit expedire, nifi caufa cari . rationabilis nos introduxerit ad penitentiam committendam. Dt freMitit* fctttlltntne. Cum ut murus anni dies ilhteefcat, qui non Prohibitionem fcotallarum dc alias commu- " ali cujus vel aliquorum fandorum venerandis natalitiis decoretur ; In quorum laudibus dc meri­ nium potationum pro falute animarum dc cor­ torum preconiis, totum tempus a Chrifti fide­ porum introduâam, fynodali approbatione prolibus, quorum futfragiis indigent, expendi non fequentes, reftoribus, vicariis, dc aliis presby­ indigne meruerunt; Jhominis tamen conditio cui teris parochialrbus proripimus, tub obedient ia diftum eft, In fudore vultus tui vefecris pa­ debito firmiter injungendo, quod parochianos fuos crebra exhortât tone diligenter inducanr , ne tuo, “ nequaquam poteft omnis propter occupationes mundanas fanftorum venerationi­ ne prohibitionis hujus temerarii violatores exibus jugiter infiftere, quin necefle habeat cor­ flant. Aliquin quos in hac parte culpabiles in­ poris necettitatibus providere,- îdeoque , (alva venerint ab ecclefia ingreffu dc (aeramentorum communione tamdiu fulpenfos denuncient, do­ fanâorum reverentia, duximus ftatuendutn ; quod exceptis folenni tat ibus gloriofa virginis nec aliis pcenls certantibus, ad pcenitentiarium Maria , apoftolorum, dc evangeliftarum, feftinoftrum accefferint, quod ab eo pro tran(grefL I I a · viCttKil. Central. iota. ΧΧΙΠ. CONSTITUT. ÆGID1I EPISC. SARESBIR. 9 >3 9·4 viratibus fanâz Crut», fanâi Michaelis, fan-A re tonfionis over inveniantur. — —--di J oh annis baptiftz, fanfti Laurentii ANNO CHRISTI mart y- fit translationis fanât Thoms martyris, ’ ‘ fertis etiam fandi Martini, fandi Nicolai confeflbris, fandzMariz Magdalenx ; fcftilque de­ dicationum in fuis parochiis, necnon & fan­ ris, dorum, in quorum honore «-cclcfiz fingulz conftruuntur ; nullius a'terius fandi feftivitas ab agricultura fit laborious, fine quibus terrz co­ ii non poliunt, parochianis fuis per presbyte­ EXr lade, voluANNO >n CHRiSn mus, quod dec i ma foivatur, dum durst; vide­ licet dc caico, tempore fuo, & de lade, autumno dc hyemc; mli parochiani compete.)· tem pro tailbus decimis velint facere redem­ ptionem; & hoc ad commodum ecclefix. Dc pilcaiionibus autem & apibus, ficut de omni­ bus aliis bonis juile adquilitis, quz renovantur per annum, (latuimus, quod decimz exigan­ tur. Sed debito modo. De proventibus autem molendinorum, volumus quod decimz, exigan­ ros indicatur ferianda. Quoniam propter diverfas confuetadines in tur, & folvantur ad valorem proventuum, nifi petendo decimas, propter diverfas ecclclias, _ ad valorem proventuum domini faciant redem inter redores ecclefiarum fic parochianos fuos ° ptionem. Dc paliuris autem & pafcuis , tam rixx & contentiones, fcandala fic odia permaxima oriuntur, volumus, quod in cuoâ'S ecciefiis per archidiaconatus conftitutts.uniformis communibus quam non communibus, (latuimus, quod decimx fideliter folvantur ; & hoc, per fit petitio decimarum . Inprimis vclumus, quod ecclefiz. Statuimus etiam quod decimx de ar­ tificibus , de mercatoribus, & de lucro nego­ decimx de frugibus, non dedudis expenfis, in­ tegre fic fine aliqua diminutione folvantur ; fic numerum animalium, & dierum, fi expedit, tiationis, fimiliter dc carpentariis, fabris, tex­ etiam de frudibus arborum, & feminibus om­ tricibus, pandoxatricibus, & omnibur aliis ili- nibus , fic herbis hortorum, r.ifi parochiani competentem pro talibus decimis velint facere mu de Ûipendiis fuis, nifi ipfi flipendiatii ali­ redemptionem. Volumus etiam quod decim* de fcenis, ubicunque crefeant, five in msgnts in .parvis, lpratis,. five ' ' . five cheminis, 1 ‘ ’in pendiariis, operariis; videlicet quod dent dcci- quod certum velint daœ ad opus vcl lumen ccclefir, fi reftori placuerit. In petitione autem exr _ <3principilislegati, volumus quod confuctttdo pro- Kitur, fic prout expedit ecclefiz perfolvantur . vincix cum pofteflionc ecclefiz obfervetur ; ita nutrimentis autem animalium volumus, fc. ds agnis; quod fex agnis fic infra fexobili den­ tamen quod reâor ecclefix in petitione fua, five fuerit vicanus, five capcllanus annuus , tur pro decima. Septimus agnus fic fupra Deum habeat prz oculis. Sed quia multi de­ tur pro decima. Ita tamen qued redor ecde- veniuntur decimas dare nolentes, in­ ftatuimus, pa- 3uod parochiani admoneantur primo, & fecun- rochiano, a quo decimam illam receperit , tres obolos in rccompenlatione . Qui oâavum agnum deliter folvant ; quod fi fc non emendaverint, liz , qui feptimum agnum receperit ; det o, & tertio, ut decimas Deo & ecclefiz fi­ icceperit, det patochiano unum denarium. Qui primo ab ingretfu ecclcftx fufpendantur ; fic fic rorum agnum receperit, det obolum parcchia- demum ad iolutionem decimarum per cenfu­ ram ecclefiafiicam, (i oecefte fuerit, compel­ Do, vd expc&et redor ecclefi ulque ad alte­ lantur. Sed cum didz fufpenfionis rchxatiorum annum, donec poflit decimum agnum ha,________ _________ bete, fi ma’uerit . Et qui ita expeitebit, fcm-Dnem vel abfolutionem petierint, ad ordinarium per exigat fecundum agnum ad minus de meltorem, agnis vel fecundi tertium loci mittantur abfolvendi, & debito modo pu­ fic niendi . Restores autem ecckfiaium, feu vica­ anni ; hoc pro exprdationc primi anni. Et ira intel- rii, feu capellani annui, qui przdiftss decimas ligendum ell de decima lanx. Sed fi-oves ali­ pizcifto modo, tcu propter formidinem homi­ feu faverem, bi in hyeme fic alibi in zflate nutriuntur, de­ num , cima cfl dividenda. Similiter fi quis in medio cum cflêâu non tempore emerit vel vendiderit oves, fic certum fit de qua parochia oves illa venerint ; dividen­ innodentur, donec da eft cecima, ficut de re, quz fequitur do­ micilia; fi autem incertum fuerit, habeat ec­ clefia illa deumam. infra cujus limites tempo- Dei timore petierint, pofipefito, perna fufpenfionis dimidiam marcam argen­ ti, pro fua inobedientia, archidiacono periol- verint. Expliciunt ftatuta venerabilis parris Ægidii, Sarum epilcopi. Va - Play's aWt sWfr ib> —— —anno anno ‘Λ1*1,5/' SYNODUS NORWICENSIS Ex veteri MS. edidit colleâor Anglicaous. Conftitutio domini Walteri dc Suth-E frudus ex noftro impendere officio: fanerecofeld NorvvidinTis cpitcopi, dc libera limus, dum adhuc in minori officio eflemus conftituti, vulgariter efle didum fic obtentum: difpofiticnc primorum frudluum per quod quilibet reâor, five vicarius noftrz diorcuratos tenantes, cefis, qui vivus diem Pafchz expeâaret, de W Alterus Dei gratia epifeopus Norwicenfis, dileâ'S ia Chrifto filiis univerfis, omnibus frudibus, nomine ecclefix feuvicariz fuz, ufque ad fynodum fandi Michaelis pro­ abbatibus, prioribus, archidiaconis, officialibus, ximo (equentem percipiendis, libere, ut vellet, fuum conderet tcftamentum. Sed contra hanc decanis, ecclefiarum reâoribus, vicariis, &omniuus Chrifti fidelibus per dicecefim nqftram confuetudinem a fundatione ecclefiz Nonricenfis, prout novimus fii nobis confiat, obten­ conflimus, falutem, gratiam fie benedîâionem. Ad officium paftorale licet indigne afliimpci, âum fic ” & loco eminenti immerito conftituti, fummo fic pio defiderio affedantes, nunc bene operan­ do, nunc mala extirpando, dignos Dommo tam , a quibufdam voluntarie iervatum, extitit introdu- quod truâus fic bona eccU·- fiarum vacantium a die Patch* ufque ad fy­ nodum Pafchz, non tn ufus decedentium fic condentium legitime teftamenta cederent, ut ,ij .umra SYNODOS N0R.W1CENSIS. SKTA'3wi_ HENR. tit. r. angi. »'« pmmifimt», fed voluntati fit difpofitioni loci A anno Domini millefimo ducentefimo quinqua -diœtefaûirefinquercmur omnino: propter quod, gefuno quinto, & confecratioais noftrc unde, flatus decedentium graviter tedebatur, & re­ cimo. .a,,. ,,,;1 flantium frequenter non procedit voluntas. Ut igitur flatus ecclefias Ac fingulonun reparetur, DECLARATIO DICTÆ CONSTI­ a ad conluetudincm & libertatem debitam fin. TUTIONS FER DOMINUM W. BaTEMAN epiteopum Norvicenfcm fuper quadam congula revocentur: nes M'ait erus de Suthfeld epifcopus Norv-icenGs, in fynodo S. Michaelis fultationc fibi fada per vicarium de MilNorvicenfis prefidentes, de confenfu capituli denhalc. » diœccfani, & prefentis fynodi authoritate, om­ Ua devotio poftulavir a nobis, an ad te nibus exiftentibus in fanda fynodo inbocconfemientibus, definimus, (latuimus, praecipi­ qui in vicariam de Myldenhale, per nos eras noviter inftitutus, an ad exeeutores pnemus, & concedimus, ut, juxta antiquam confueludinem, quam renovamus, redintegramus, deceflbris tui, qui poft fynodum Pafche pro­ approbamus, & confirmamus, redores, & vi­ ximam prrteritam diem fuum claufit extre­ carii viventes die Paid*, & ex tunc quicun­ mum, fruftus fic obventiones di&x vicariae poft que moriences ufipe ad fynodnm fandi Michae­ indudionis tus tempus provenientes debeant lis, de frudibus fic obventionibus beneficiorum pertinere. Tibique taliter rdpondemus, quod fuorum, libere fecundum Deum fua condant oblationes, mortuaria, ac caetera omnia qu* teflamenta. Salvis nobis & fuccefloribus noftris ad altare perveniunt, de confuetudine, vel de frudibus ecclefiarum ante diem Pafche vacanjure, ad te qui ad faciendum continuam resi­ 1 tium, & in quibus reûor die Pafchz non re­ dent i am & lerviendum altari juramenti vin­ petitur inftitutus. Et caveatfibi epifcopus, qui culo eos aftriftus, debent integraliter pertine­ prreft, & qui pro tempore fuerit, ne caufa re : decime vero garbarum, fic talia extrinfelucri inhonefti, canonice pnefentatos, abfque ca jura, que expolitione ad vicariam pertine­ re nofcuntur, ad defundum & exeeutores ejuf­ caufa rationali, ufque poftdtem Pafchx, vo­ luntarie differat-admittere. Omnes autem illos, dem, fi de prediftis decimis, fic juribus, feu qui hanc noftram conftitutionem, conceflioobventionibus, fpecifice in teftamentodifpofueoetn, & libertatem infringere, immutare , vel rit, pertinebunt. Si autem teftamemutn fece­ perturbare prriumpferint, fententiam cxcom- „ rit, fic in teftamento fuo nil a diftts decimis municationis, noftra dc pnefentis facrofand* feu obventionibus fpecifice vel exprelTe difpofynodi authoritate, incurrant. In cujus rei tcfuerit : licet alia legata pecuniaria generalia ftimonium prefentrbus figillum noftrum, fltfivel fpecialia fecerit : tunc ad te, fic non ad Îillum capituli noftri funt appenfa. Ada die defundum, vel ad fuos exeeutores, pr*difta ynodi die Lunae proximo poft feftum S. Mi­ omnia fingula pertinebunt. chaelis , in ecclefia S. Trinitatis Norvicenfis, T ------------------ (se» ANNO--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------aN-so 0* CONVENTUS EPISCOPORUM PROVINCIÆ ROTOMAGENSIS, bt Amo 1X0. habitus. Ea Man. Anecd. t l· Ex Manti SupvL ficro yadxm catrovrrfii inter orcbiepifcopwti ÔT fitgrogotuos éeJbulM fint, Ex MS. [mHi Mxbatlu in periculo tiaris. feu officiales prxdiâas g fubditis fuffraganeo­ N i verfis prxfcntes litteras infpe&uris, frater Odo Rotomagenfis ecclefi* minifter rum predidorum, omiffis mediis. indignus, Guido Bajoceufis, Fulco Lcxovicn- Forma autem didz compofitionis talis eft. fis, fic Johannes Conftantienfis ejufdem gratia epifeopi , fafutem in Domino Jefu Chrifto. Noveritis, quod cum inter nos didum archiepifeopum ex una parte, fic nos didos epiSubditi foffraganeorum prrdiâorum in ipfo. fcopos pro nobis , ecclefiis , fic fubditis no­ rum diœcefi commorantes feu exiftentes , fci­ ftris ex altera , controverfia verteretur fuper licet decani rurales in fuis parochiis fic conti­ articulis infra feriptis , tandem inter nos in­ guis , priores non conventuales , fic alie perfotervenit amicabitis compofitio fub forma infe­ n* ecclefiaftic* bénéficiât* in fuis locis , no­ ftra fic officialium noftrorum, feu officialis Rorius adnotala. Primus articulus eft de executions manda­ ptomagenfis exequutioncs fic mandata facere, torum noftri archiepifcopi , fic officialis, feu kfic commiffiones a nobis fic eifdem officialibus U L officialium Rotomagenfium, fic receptione com­ militonum a nobis fic eifdem officialibus facien­ darum fubditis fuffraganeorum noftrorum. Secundus de compulfione fic receptione te­ dium in caufis per appellationem ad nos, vel officialem, feu officiales noftros Rotomagenfes devolutis , fini alias ad nos Ac iplos de jure pertinentibus. Tertius eft de recipiendis appellationibus ioIcrpcfitrt ad nos areniepifeopum, officialem, fadas tenebuntur recipere. Nullus abbas, nuiIus officialis fuffraganeorum praedidorum , nnflus ptior conventualis, nullus canonicus , feu perfona ecclefi* catbedralis , nullus vicarius deierviens minori altari ecclefi* cathedralis dc civitatibus leu ditrcefibus fuffraganeorum predidoruin , nullus clericus de propria familia corumdem fuffraganeorum , aliqua mandata no­ ftra , vel curi* noftrc Rotomagenfis recipere tenebitur, aut cxfequi, ncc commiflionem >«cipe chrism *’“■ 9i7 ROTOMAGENSIS CONVENTUS, jt3 cipcre in quocumque cafu lalvp nobis fic of-A officio conflituti , qui occafionc negligent!*,————------------- ficialibus noftris, Icuofficiali ' ' ~ ~ ‘ Rotomagcnficnrebellionis, (fu contumaci* predidorum fckn, ter non punient non putuendos ultra quam n quo nobis fit diftis officialibus no­ V I. Dies autem qua preflare debent hujuimodi ftris Rotomagenlibus jurildiftio competat con- ' lacramcntum, iignificabitur competenter fui. tra rpios l I. fraganeis prxdidis fic eorum iuccdToribus, fit Item, fubdiri Gnruli luffiaganeonim predicapitulis d iftarum ecclefiarum cathedratium, ftorum compelli poterunt ad perhibendum reirde vacante, ut veniant , vel mittant Rotolimonium veniati In caufis delatis ad nos ar­ magum, ad videndum pxxftari hujufmodi ju­ ch: epiicopum , & officiales noftros, teu officiaramentum. Si vero non venerint , nec mifeIrm Rotomagenfem per appellationem , feu „ tint ,· nihilominus diftum juramentum prjrflaahas ad nos & diâos officiales de jure pert ibitur eo die. ne rubus , m ditrccGbus luis, & non extra, V I I. rufi agatur de crimine hzrefeos.... fymonix, Iteffi , nos archicpifcopttf , A: fucccflbres no ii n , fic officiales Rotomagenfes , qui pro homicidii , feu de promotione vel amotione prius pcrfeâc icu per fit', end x per elefttonem tcin|-oie fuerint, non recipiemus appellationes in loco collegiato ■ in quibus cafibus poterunt ad nos, leu iuccciTores nothos, feu officialem, ad nos & Rotomagcnlem curiam evocari, per­ vel officiales prxdiftos , qui pro tempore fue­ hibituri ibidem teftimcnium veritatirint , inter pofitas a fubditis fuffraganeomm I 1 I. prrdidurum fic fucccflbrum ipforum mediis vel Perlon* fupra except* ditiarum civitatum medio pranermiffo. & diœccGs tenebuntur perhibere teftimonium Nos vero archiepifcopus prediftus didam ventati, fcilicet abbates & primes conventuacutnpofitioncm pro nebis fic fucceflbribus noles in luis locis , & non aliter : ecckGaftic*^ ftris & ccclefia Rotomagenfi quantum in nobis vero perfonx fupra except* eorumdem civita'* ratam 1habentes 1 eft in verbo veritatis juravi­ tis fie diœcetis in fuis civitatibus, & non ali­ mus , quod ipfam inviolabiliter obfervabimus, bi . Hoc ialvo quod in cafibus immediate ex­ fi; bona fide pto noftris procurabimus , fit ef­ ceptis, videlicet dc crinvne hxreieos, fic ubi ficaciter inducemus , fic in quantum in nobis telles poterunt compelli de jure communi, eft capitulum Rotomagenfe, quod fupra (cri­ omnes pertona fupra excepte evocari poterunt ptam compoGlionem ratam habeat , compro­ ad fed cm Rotomageniem, vel ibi prope , ita bet , fic confirmet. Nos vero epifeopi fupradiÎuoJ nos didi arch.epifcopus, feu didi officia­ fti eamdem pro nobis, fucceflbribus, ecclefiis, is noftri prxdiftis perfonis vocatis ad perhi­ fic fubditis noftris, quantum in nobis eft , fic bendum teftimonium veritati expenfas mini- ecclefiis noftris, ratam habentes , fic in verbo flrabanus, icu faciemus mintllrari veritatis promittimus, quod nos eam inviola.i v. .. biliter obfervabimus, fic bona fide pro pofle noSi autem aliquis fubditus fuffraganeorumDftro procurabimus , fic quantum in nobis eft, pnediftorum dicatur contumax, negligens, fic rebellia in his qu* facere, velexlequi tenetur, ficut fuperius eu expeeffum , per nos, officia­ les noflros, feu officialem Rotomagenicm ca­ nonice punietur , fi culpabilis inventus fuerit per nos , vel eofdem officiales, vel per ali­ quem idoneum deflinatum a nobis , vel ab ipfis, feu eorum altero, inquifita primitus iuper eo veritate V. Item officiales Rotomagenfes, qui pro-temporc fuetint, jurabunt nobis archiepifcopo, fic fut refloribusnoftris, feu capituloRotomagenG , fede vacante, fic qui duos menfes apud.... in vel erit, inducemus efficaciter capitula noAra · fit alios fubdltos noflros, quod ipfi fxpediftam compofitionein ratam habeant , confirment, fit approbent ; & fi in aliquem , feu in aliquos fubditotum noflrorum in hoc contumaces vel rebelles, ht* fuerint GrfpenGonis interdidi, vel excommunicationis fententi* per diâos ar­ chiepifcopum , officialem , leu officiales fuos, ipfas fententias obfervabimus, feu faciemusobiervari. In cu/tts rei teftimonium Ggilla noftra prefentibus litteris duximus apponenda . Aftum apud Pontem-Audomarum die luna; poft Nativitatem beati Iohannis, anno Domi­ ni MCCLV1. Ο Ο* CONCILIUM SENONENSE Λ caufa »p· Mart. ν·ι_ Mw>. r V]J. P- >,» inditi* cltricii dt ntee illati Cantori Carnot trfi Ttii, Anno Jjyb. habitum. ' Ex t bar taris Carnotcufi Ulrtftrifflmt domini Cbucotliit ■ T TEnricus , divina peimiffione , SenoncnGs Etenfis abbatibus falutem fic fmceram in Dorni£ Λ archiepifcopus , M. Carnotenfis, P. Pa-■ no caritatem. Cum nos dudi mifericordia ao pietatis intuitu ialutem animarum zelantes, farificnfis, G· Aureli arienfit , G. AutifliodorrnGs , A. MclJenGs , N. Trecenti» Dei gratia ccbum diftum Bclocc , fic Gillebertum diftum epifeopi, fic G. Niveraetifis cleftus confirma­ Ca^rtin, clericos Carnotenfes , quos occafione necis felicis recordationis R. quondam Canto­ tus , religions viris Gbi in Chrilio, B. Petri, B. johannls in Valkn , B- Karauni Carnaris Carnotenfis captos, aliquandiu auftoritate 919 SYNODUS STRIGONIENSIS NATIONALE. cr facri provincialis concilii Scnonenfu fecimus de———tineri, liberare deliberavimus t&li modo, quod chrkti poft liberationem ftuun abfque dilatione ,,i7,TI aliqua, fine redditu vel appropinquatione verfus Carnorum, in terram Jerofolymitanam di­ rigant grcflus fuos, ab eadem terra nullatenus regrclTuri, neque inde ullatenus revocandi, & dc illis integre ac finaliter adimplendis fufficientem przftent ufque ad mille libras Turonenfes cautionem. Mandamus vobis , auftoritate ejufdem concilii firmiter injungendo; qua­ tenus in pratfentia diferetorum virorum, Car* 9to notenfis decani fit lubdccani Carnotenfium of-·...... ■■ ficialium , bonos & fufficicntet plcgios nfque ad quingentas libras Turoocnfes pro quolibet, nomine difti eoncilii recipere ftudeatis , quod ipfi fideliter adimplebunt ptxdida fecundum quod iuperius funt cxprdTa , diftorum officia­ lium litteras fuper pttsmiflis, fecundum teno­ rem quem vobis tranfmittimus, confici facien­ tes , ά nobis quid fuper hoc feceritis, per ve­ rras patentes litteras refcrtbatis. Datum anno Domini MCCLVI. dic Lunae in vigilis B. Pe­ tri ad vincula. SYNODUS STR.IGONIENSIS NATIONALES Cikbrata fub Bcla 11'. Hwigtrit rtgt ϋ BtuedtSfo arcbiepi/cepo, Ex Pstcrfy Cooc. HuaVr » I· P· Ex Suppi Msnfi Anno J256. habita. Ex MS. Philippus Zagrabii nfc. COla fui memoria fynodus ifta ad nos tran- B fivit ; arrofum , fit magna parte vitiatum diploma, litis cujufdamtcftimonium, quz Veiprimienfem dicecefim vexaverat , anno ti$6 Blafius Chanadienfis. celebratam indicavit . Exarfit paucis ab hinc Oli verius Sirmicnfis. annis inter Zelandum epifeopum Vefpri. & Paulus Quinque-Ecclefienfis. Blatiam abbatem de Szala, ord. S. Benedicti, Nicolaus Nitricnfis. alias S. Adriani M. controverfia, de limitibus FJ^modeus Jaurinenfis. parochiarum * erant aliquz juris dubii . ille Paulus Vcfpritntenfis EpifeopiVefprimienfi ecdefiz, ifte monafterio aflertas volebat ■ Res ad fynodum delata ; produite q utrinque liters : & Abbas quidem diploma fun­ Prtpqfai dationis a D. Stéphane rege , Anno 1009 Philippus, Capituli Strigonfenfis. fignatum exhibuit ; ubi fines abbatiz , fic pa­ Andreas S. Thomae dc Strigonio. rochiarum numerus, eidem additarum , patres Smaragdus, Albentis. recogooviflent, proBlafio dixerunt. Recruduit Lucas, dc Saagh . rurfum pugna eadem, fub Thoma II. archie­ Gerardus, praepofitus Thurie. pifcopo, fit Ladislao abbate anno 1371 De­ mum tertio fub Joanne IV, archiepifcopo, fic ^Ibbettt. Petro abbate anno 1471. utrubique pro Mo­ nafterio triumphatum. Nationalem fuifle con­ Favus, de S. Monte Pannoniz. fiat ex prefentia Stephant Cardinalis , epifeopi Georgius, S. Benedid i ad Granum. Prscncftini , qui pofita poft acceptam purpu­ Blafius, de Szala ram, ecdefiz Metropolitans infula, archieniJoannes de Pilis. icopi Strigonieofis titulo tantifper ulus eft . Stephanus, de Lumbrekhàza ■ Colocenfis archiepifcopi fuftraganeos aiTediffc Nicolaus, de Aracha. vetus MS. affirmat . Horum proinde nomina Jacobus, S. Mauritii de Beel. fic qui de confuctudine archiepifcoporum fy no­ Jordanus , Magiftcr Hofpi talariorum per dis interluere, dignum cft , ut hanc paginam Hungarians. fubeant. Eufebius, prior Provincialis Ordin. S. Pauli Benediftus archiepifeopus Strigonicnfis. Stcpbanus Cardinalis , epifcopus Ptirnefti- E primi Eremite. Magifter Porte, archidiaconus Nitrienfis, Canonicus Strigonienfis , DUS. Comes Jako canonicus Strigonicnfis, Fratct Cotottitfj ftitf vecabat. Martini BaniLambertu$ Agrienfis. Mathias, Przpofitus Zagrabienfa. Heymo Vacicnfis . Gallus Tranfylvarienfis. Elar» defiderxntxr, Vincentius Varadienfis. SE ■ w—W" 1 1111 I ? SENON. DAN. CONG »·**· CHXisn '‘ SENONENSE f£x» Ctnttnfi cxfitxle nÿxagitxr, it in dftt/Uiitntnt atcii Centtri Cerneterf iUxtx Stamper ft trtuuftrat. Ex Gilt Christ- nov. edit. t. VIII. Ex Suppl. Manti. CONCILIUM Anno njd. Enricus D. P. Senoo. archicp. R. ParifiAregit „is....................... au&oritate ejufdem concilii G. Aurel. G. Autiifiod. A. Meldenfis, vobis vobi fuiffet indultum, ut apud Carnotenfcm N. Trecenfis & G. Nivern. eadem gratia epi­ ecdefiam redirect· ad infixos fcftum Omnium feopi fuftraganei ecclefi® Senonenfis , venera­ fandorum.............quia tamen nulla vobis ha* bilibus viris decano & capitulo ecclefi® CarAenus eft faAa fecuritas, ut fecure morari poffitis............. mandamus vobis , quatenus infra notenfis, falutem. A veftra memoria non cre­ dimus excidifie, quod pro nece & interfectio­ inftantes oftabas Omnium fxn&orum a Car» ne bonae memori® R. de Spina quondam Can­ noto recedatis, & apud Stamper infra eafdem o&avas vos transferatis, in ecclefia beatas Matoris Camotenfis, dum ad matutinas furgeret interfedi, audoritate provincialis concilii exrix de ftampis celebraturi. Datum Senonis in provinciali concilio anno Domni 1256. dic titit ordinatum, ut recederetis a Carnoto, ac Martis poft felium B. Luc* cvangeliftx. in villa Meduntae Camotenfis diœccfis veftrum capitulum refideret .... Cumque ad preces B H s® sm»s® sets® mws® bbibbsb w s» a® aœa® CONCILIUM A PU D PROVINCIALE Ψί Y L ! IN D A N I A A Jatdt hnirtfi arcbiepifcop* Anno 12J6- habitum. Ibidem. W^Eyle feu Week, qu* urbs eft in DaniaCliq. t. IX. pag. 80. A. C MCCLVL Jace. W in epifeopatu Ripeofi , Concilium pro- bv/ nrcbiepifcopxi celtiravit conciliimt prwinciavinciale convenit anno 1256. cujus nuda haec mentio extat io chronologo Ludewig in Rx- U aprf Vtyk. anno CNKISII ··“ ANNO CHRISTI CONSTITUTIONES 1 DI B K 1 DPOR T , BF1SCOPI A G I D I I SAKUM Anno Dorn. MCCLVI. Ex vftfri MS. tdidit nlMef Αχξϋαηχυ. .£ funt confuetudines ufitatx inepifcopa-D Et percipient decimam plenviam cafei , & tu Sarum. Imprimis de decimis omnium butyri lini & lane. ityrn1 decimam dectm Et fi forte.................. vaccas vel oves aliquis rerum , qu® renovantur per annum : feilicet de decima bladi & fœni, quam percipient perfohabuerit, quod non poffit facere Cafeum ; da­ n® vel vicarii, tempore medis, & fcenationis; bit pro vaccis alicubi 1. denarium.- alicubi de­ de omnimodis frudibus hortorum & virgulto­ narium & obolum prout ufitatum fuerit indiverfis parochiis. Et pro iv. ovibus 1. dena­ rum, & omnibus feminatis, in campis, Abor­ tis , & virgultis, quorum decimationem prerium . Et fi forte aliquis non habuerit nifi feptem didx perfonx vei vicani percipient temporibus fuis. agnos, dabit feptimum ad decimam. Et ii forte aliqua terra inculta, qux aliquan­ Similiter & decimum vellus ovium: &fepti­ E do fuerit culta, vertenda fuerit tn pafturam, mum, fi plura non habuerit. pfxdidx perionx vel vicarii percipient decimum Et fi forte aliquis habuerit in cuftodia fiia denarium venditionis. oves alienas, licet fuerint plurium hominum: Eodem modo de prato ad pafturam vendi­ nobis plenarie dc integre dabit decimam agno­ to, percipient decimum denarium venditionis. rum . Aut fi fuKTent fui proprii, fimiliter decimam Percipient etiam decimam dc pullis, equis ; de vitulis & agnis, porcellis, aucis quorum vellerum omnium. totius anni............... colligi hebdomada pro­ Et ubi pulli, equi, & qjtuli, aoc*, percel­ li, & agni fuerint exorti, ibi debent decimari. xima ante Pafcham.· percipient de decima pul­ Et fi forte cxtranc* vaccx, vel oves, pali 1. denarium, de decima vituli, obolum. fcan- H ·,^Μ|ριν!ΐτη*·«χ·τ·.·- - Iij' ÀL? lïït>“ r· ‘IV· CONST1TUT. EP. SARUM. " "fc. MtNK. II/. R. AftGL< * ’icantur in parochiis xlicujut, & cubant in alia A dotem in vifitatione infirmorum legitime pre­ P’rochi* dc node, ubi proprium domicilium : cedente; & perfon* vel vicarii debent inveni­ ANNO CHRISTI perfona, in cujus parochia picantur, & pr­ re duos cereos procetfionales. ior» io cujus parochia muldx fuerint, decimam Item parochiani debent providere quod ec­ habebunt butyri & lane, fi in parochia in qua clefia fit honefta, cooperta bene, & quod cam­ pafcebantur fuerint hiemate. panile fit bene coopertum, & fecurum contra Et fi forte alicujus oves, poft feftum fandi omne periculum : ,, pran», fice. Salva fandorum reverentia duximus ftatuen­ rise Magdalen», & S· Catharina:; feftumquo­ dum, quod exceptis folennitatibus nativitatis que de dedicatione in parochiis fuis ; necnon fic fandorum, in quorum honore fingul® ec Domini, cum quatuor diebus fequentibus, Circumcifionis,Epiphanias, Refurreftionis, Alcenclcftae conftruamur ; nullius alterius feftivitas fionis, fic Pentecoftes, cum tribus, fingulifquc ab agricoltura fic laboribus, Gnc quibus terrz folemni tat ibus, Dominicis exceptis, fic Virginis coii non poflint, parochianis fms indicetur per gloriofc, apoftolorum, fic evangeliftarum fcftipresbyteros ferianda, J ANNO ANNO ♦ CONVENTUS CHRisTt APUD EPISCOPORUM Ilbrdam t In quo Jacobus Rex AragonUtn confirmavit jura & privilegia omnibus fuarum ditionum Epifeopis, fic ceteris Prciatis. £x Card, dt Afuirte . ro°n * A Am Jiy7- pridie Ataar Aprili/, JUerdacxmB libertates per nos fie przdeceftbres noftros eis Jacobus Rex Aragonum Pontifices & nu- conceffas fic conccfla fit qusdam alia quae con­ ditionum fuarum congregnffet pro flatu earum in meline rtjormaxdo, & pan titrer fa in- tinentur inferius, deberemus cis concedere fic etiam confirmare. Nos igitur Rex pnediâus violabiuter obfervanda ; rogatujque fuiffet au epi- predeceflonun noftrorum vefligiis inharrtrntes, /copie, ti allie viris Ecckfiaflicis ti religiqfis, qui libertates fic privilegia Ecclefia; fit viris reuti corfirmaret eorum privilegia, ti immunitates t iigiofis tanquam viri catholici conceflerunt fic five libertati ! ; profejfus imprimie fe fuecefforefyue munificentia & donationes fecerunt fic labores fuos teneri ex debito regalis qfficii defendere Pru- ivo untarit lubierunt ut quietem Ecclefiis fic fub­ latos iX clericos ÎT religiofos homines, & bona co( ditis praepararent , concedimus fic folemniter rum fais propriis fumptibus ti experfis, eis conconfitemur cum hoc publico inftrumento per­ ceffit coifirmationepe quam poflulaverant privile­ petuo valituro, quou nos fic fucccffores noftri giorum fuorum. Interfuerunt huic conventui Be- „.tenemur ex debito regalis officii defendere prae­ siedidus Arcbitpifcopus Tarraconenfit, Bernardus^· latos fic clericos fic religicfos fic homines fic bo­ Epifeopus Hclneifis , Petrus Pampilonenfis, Ar­ na eorum noftris propriis fumptibus fic expeanaldus Cafarauguftanus, B. licenfis , Dominicus fis; fit ad hoc faciendum in preienti nos aftrtnOfcenfis, Albertus Barcinonenfis, Pttrur Gerun­ gimus, fucceftbres noftros relinquentes ad fimi­ denfis , G. de Monte-catano eledus Jlerdenfis , lia obligatos. Item nolumus quod aliquod prse& B. de Olivella ele&ut Dertuferfis. Adfuerunt judicium paretur Ecclefiis, vobis Archieptfco» etiam Abbates, Rivipullerfis , Populetenfis , Cupo, Epifeopis, fic magtftris, fic aliis viris rcliccamnfis, Mont is-Aragonum, S. Joannis de Pin­ giofis, fic Ecclefiarum praelatis fic clericis, vel na , tj Arnaldus Przpofitus Tarraconenfis. An­ hominibus veftris, nec fuccefloribus veftris , dreas Epifeopus Valentia y erat tunc Cancellarius propter collc&im pecuniae quam tunc facitis regis. Ada hujus confirmationis hic fubjicere vi­ hominibus veftris pro tuitione fic defenfionc no­ fum cfi cx Petro de Marea, qut ea ixfcripfit ex ftra fic noftrorum bonorum fic hominum faarchivo Monafierii Rsvipxlknfis. Dcienda. Irem concedimus vobis quod Vicariific Bajuli noftri jurent in pofte Epifeopi diocefaEx M,rc, I» Chrifti nomine. Sit notum cunftis quod ni publice in pratfentia populi quod fideliter Hiip cum nos Jacobus Dei grttia Rex Aragonum, exerceant juftitiam fic quod propter hoc pecu­ Mojoricarum, fic Valentiae, Comes Barchinon® niam non recipiant fic quod defendant vos, cle­ & Urgelii , fic Dominus Montifpeftulani, fic ve­ ricos, fic homines veftros fic veftrorum fic eo­ nerabilis Benediftus Dei gratia Tarraconenfis rum bona viriliter dc potenter. Item concedi­ Archiepifcopus, fic Bernardus Elncnfis , Petrus mus vobis quod Vicarii, Bajuli, fic Subvicarii, Pampilonenfis , Arnaldus Czfarauguftanenfis, fic alii officiales noftri jurent in pofte Epifeopi β. Vicenfis, DominicusOfceniis, Albertus Bardiœcefani obiervare treugas fic paces, fic quod chinonenfis, Petrus Gerundenfis Epifeopi, fic fideliter dent partem fuam Epifeopis fecundum G. de Montecatano Ilerdz fic B. de Olivella quod iu iftrumento pacis fic treugz plenius con­ Dertufienfts fcilicet eleeh’, fic frater Hugo de tinetur. Et hoc jurent Subvicarii, in AragoJohis militi® Templi fic frater Geraldus Ami-E nia; ita quod Subvicarii fuum falarium reci­ ci Hofpitalis Hierofolymirani magiftri in Araeo- piant coniuctum. Epifeopi autem nihil reci­ nia fic in Cathalonia, fic Abbas Rivipullcnfis, Popiant in Aragonia, cum hoc non fit de conpulietenfis, de Cuxano, Montis Aragonum, fuetudine obiervatum. Item promittimus bona S. Johannis de Pinna, fic Arnaldus Przpofi­ fide quod defendemus vos fic alios prelates fic tus Tarraconenfis, fic multi alii Ecclefiarum przclericos fic viros religiofos fic homines fic bona lan, viri rcligiofi fil cierici, Barones fic mili­ veftra, fic eorum contra depraedatores fic pacis tes, eflcmus in curia quam in Ilcrdc civi ra­ fic tneugae violatores fic quofeunque alios vos re celebravimus perfonaliter conftituri pro fla­ vel ipfos contra juftitiam aggravantes. Item tu terrz noftrz in melius reformando fic pace promittimus quod obfervabimus fic faciemus ob­ & treuga inviolabiliter obfervanda, diôi Ar- fervari paces fic treugas prout in forma ipfius chiepdcopus, Epifeopi, fic Przlati fic magiftri pacis latius continetur. Item promittimus quod Templi & Hofpitalis & alii viri religiofific cle­ emendabimus omnes injurias vobis fic veftris ho­ rici nos humiliter rogaverunt quod privilegia fic minibus per nos fic noftros faitas, fic refti ’ tue- & V 91V AtF^ANDFR. APUDILEÎ IDAM. FRIDERTC. It IMF. g ' U IVI . JAC. R· ARAl^ ■ — tuemus ablata, fic quod vos nobis illud idem A ni carus legitime, in judicio jd agendum non Christi faciatis. Item promittimus vobisquod admittatur in foro fcculan , fed potius repel- CHRnri perfequemur faltanos monetae noftrc, fic iplos laiur quoufque fuerit abfolutus. Item concediprout juftum fuerit puniemus. Item volumus mus vobis Archiepifcopo quod fit ialvum ju* veftrum vobis fic Ecckfie Tarraconcnfi genera­ & concedimus vobis quod non exigatur a vo­ bis nec ab aliis perlatis & clericis & viris >eliter fic fpecialiter in omnibus fupradiftis, fic ligiofis in tota terra noftra vel m mari Icuda fit nobis jus nothum Calvum fimiliter in eiivel pedagium pro rebus vellris fic adufum vedem. Et ut fupradida omnia fic fingula ma­ ftrum emptis tantum; nec impediemus per nus jori gaudeant firmitate, juramus per Deum vel per alium quo minus polfitis libcte res ve­ fic haec lanciaDci evangelia corporaliter a no­ rras transferre per mare aut per terram ad bis tada fic per crucem Domini quod omnia quzeunque loca volueritis, nifi hoc prohibere­ fapradifta fic fingula ubfervabimus fic attende­ tur propter fterilitatem vel cariftiam nimiam mus bona fide fic fine enganno, fic obfervari fic evidentem terre de blado per mare ad par­ etiam firmiter faciemus, & contra non venie­ tes altas non portando. Per iftud vero capitu­ mus per nos vel aliam interpofitam perfonam. lum non intelligitnus nec volumus quod juri BSic Deus nos adjuvet fic hax fanfta Dei evan­ feu libertati Domini Archiepifcopi vel Ecclcfic gelia . Et ad omnia prrdiûa fic fingula firmi­ Tarraconenfis m aliquo derogetur. Item con­ ter obfervanda fit complenda volumus hrredes cedimus fic confirmamus vobis, Ecclcfiis, fic fic fncceflbrcs noftros perpetuo obligatos. In teftimonium autem przmiflbrum prxkntem cer­ monafleriis, 1« ww offendit, facerdotem, vel fratrem Predicatorem, vel Mi­ norem, vel aliquem facerdotem cathedral, cc- foBtu eft amnium rt*t , At qui unum contemnit clefix. quibus nos audiendi confeflioocs, gene- dc — facramemis ------------------ ecclefic ------------ , , -omnia ......... rpnefutnilur -------- ..._. raliter, dedimus licentiam. Debet etiam efleC contemfiffe . Exponatur autem eis, quod fa- cramentum iftud valet ad duo, ad peccato­ facerdos circumfpeâos, cum aliquis ad pcenitcntum venerit, ut ipfum circa facramentum rum remiflionem, Ac ad infirmitatis allevtatiopaniicntne in principio inftruat diligenter, & nem, fi de illa infirmitate debeat coovalefcere fecundum quod Jacobus in epiftola fua di­ exponat ei quomodo debet habere cordis con­ cit . Detur etiam eis intelligi, quod pi opter tritionem, Ac oris confeffionem, Ac operis fahoc non obligantur ad alia, necaftringuntur, tisfa&ioncm, Ac habeat firmum propofitum , quod non redeat ad peccatum. In iftisquatuor nift ad ea qu* erant primitus oblipti. Et fic ad Iftud facramentum recipiendum iftis modis confiftit pcenitentix facramentum, Ac fi aliquid Ac aliis inducantur. illorum defuetit, nullo modo pernitentia de­ 9. Ultimo videndam a quibus n iniftrxntes bet dici, fi tempus Ac opportunitas fe offerat facramenta debeant cavere . Secundum enim prendentis . Verumlamcu peccator fineconfilio verbum Domini, qui dixit.* Grotis eccepiftit , relinquendus- Debe: enim facerdos difeutere, que fint illa peccata, a quibus peccator abft i - gretu dete. Ex quo gratis poteftatem accepc__ .....v_runt conferendi, gratis debent conferre facianere non vult & a quibus proponat de cetero, AcDmenta , Ac non vendere, ficut quidem faciunt abflinere, Ac injunftrs fibi oratione, jciuaio j in fui damnationem , fpiritualia vendentes , eleemofyna, fecundum quod viderit expedire, quos Dominus expulit de templo cum flagel­ confidat et tria, ut quanto tardius poterit Ac lis afperrime verberando. Et in hoc intclfigirarius comminat illa peccata a quibus recede­ mus non folum facramenta, fed fepulturas , re non vult, Ac cum dolore cordis cooGdcret in illa hora quod propter harc meretor iram & miflas , Ac alia fpiritualia, qux non funt temporali pretio comparanda , tamen faâo feomnipotentis Dei, Ac fupplicium infernale, Ac cramento, poflunt petere fecundum confiietufic facerdos diftinguat inter confilium Ac peni­ tent iam falutarem. nam pernitentia falvat, Ac di nem approbatam. 10. Circa tertium, id eft circa fubditos , confilium habilitât ad falutem. 6. Quintum Ac ultimum eft adminiftratio. debent efle clerici vigiles Ar attenti, pnecipue Getici-euim ftatuti funt ut adminiftrent feptem ut eos in publico finant efle. Inter qux tan­ tum ad pnefens volumus quatuor exprimere , facramenta, videlicet baptifmum, pcenitentiam, corpus Chrifti, matrimonium, extremam un­ videlicet ne permittant cos efle in publica foi­ itionem, confirmationem Ac ordinem. Ifta duo nicatione , 1led —. eos moneant diligenter, quod ultima foli epifeopi adminiftrant. Unde de quin -E ducant ipfas mulieres in uxorest, G non fit . que primis tria luni attendenda, qualiter fint conferenda, Ac quibus, Ac ea miniflrantes a. quibus debent praecavere. 7. Baptifmus fic eft conferendus: Egete kaptiu ή mmme Pétrit, tf Filii·, ÎJ Spiritxefen· {ii. /4nKn. Poenitentia, utlupradiâum eft, fic eft conferenda, ut illa quatuor permittantur. Corpus Chrifti fic debet daii : Carpet Dentini noftri JESU CHRISTI tttftodief ύ perducet te in vitem tlemem . Arnen. Matrimonium au­ tem fic. Εχο do tiki corpus meum tnvtrum, & recipio te in uxorem. Ex rpfa fimiliter dicat .* aliquod impedimentum , aut recedant penitus ab eildem, quod fi noluerint facere, prvmiffa trina monitione, excommunicationis fen­ tentia innodentur. Secundum eft , fi vir At uxor non cohabitent fimul , inquirat facerdos quis eorum fit in culpa , Ac compellat per eamdem cenfuram eofdem funul cohabitare , Ar reddere fibi ad invicem debiluin conjugale Tertium eft de publicis ulmariis , moneant eos, ut hujufjnodi officium derelinquant, cum fit inter alia peccata tale vitium reproban­ dum ; At nifi velint dc Git e re , fupradifta fenten- ECCLESl^ GERUNDE NSIS. *}i & teut ia feriantor . Quartum eft de venditioni-A denfis pnefumat recipere aliquem clericum ai■■ ■■ — ' * emptionibus ' " fa&s ' ' in fraudem ' 'ufurzterius dtœcefis in fua ecclefia vel capella , ad anko bus & , v. g qui vendunt bladum pretio quo canus mularum iolemoia publice «.elebranda, nec ad cure animarum officium , nec ad aliquod aliud vendatur ufque ad meiTcm, quod G quis dili­ facerdotak officium exercendum fine litteris genter confideret, maxima eft uiura : alnemunt noftris vel fucceiTonim noftrorum perhibenti­ ccontrario pro valde nimio pretio, quae omnia bus tefiimonium de eodem, ac fibi licentiam in fraudem ufurz fiunt. Et illi fnniltter funt concedentibus ad milTarum & alia prrdidi of­ monendi ut a talibus contractibus fe conti­ ficia exercenda, niti effet perfona bonae cooneant, alias eofdcm lubiiciant fentennz lupravcriationis, & famae, nota praelat.s & clericis dift*. Illa enim quatuor intcUigimus, i» pu­ blice committantur , & volumus & diftrtae iupradifiis , in quo cafu pnflit milTarum folemnia exercere . Ad privatas vero tnillas fic mandamus .quod ficut dominus papa przcipit, fecrete celebrandas , facerdos quilibet aliene fenrentiz omnes & caufa: in (criptis redigan­ tur, trina Temper monitione przmilTa, diem dicecefeos admittatur,dummodo primo luiepi­ fcopi offendat de lufceptis facris ordinibus fic & annum in feriptura fimiliter redigentes . Adum & publicatum in conciho Gerundcnfi Bde licentia (litteras) ut poftit in ipfis ordini­ anno Domitu MGCLV1I. XIV. calendas No­ bus minitlraie. Qui vero contrarium fecerit , ab ingreffu ecclefix per menfem unum , przvembris . fentis conftirutioni» au&oritate, noverit fe (uSynodus femper celebretur in JV. feria an­ fpenfum, nifi effet cleticus alterius diœcefir , te feftum B. Lucx . Et fi feftum B. Lucz fuerit in IV. feria, eadem die incipit lyno- qui iret cum a'chiepiicopo, vel epifeopo lega­ to, abbate, vel alio praelato, aut nuncio , Icu dus celebrari. ambaxia.ore regis vel alterius principalis aut magnatis . Talis enim clericus , icu clerici SYNODUS ANNI MCCLX1. ANNO CNRlSTi abfque exhibitione alicujus litterz, fic abfque oftentionc fui epifcopi licentiae , in ecclefia 11. Item , volumus, fic mandamus nihilo­ vel capella ad miflr officium , fit alia divina minus ftatuentes, quod omnes clerici , qui mi celebranda officia per totam Gcrundenfem diœaliquibus ecclefiis noftrz dicecefis funt ftabihti, interfint aflidue divinis officiis fir horas ca­ cefitn libere admittantur, nec in hoc cafu re­ cipiens talcs aliène diœccfis,... pœi>« iuipenfiononicas , ut moris eft, in ditiis ecclefiis celebeent, nifi caufa legitima fit rationabili tua Crus przdiclz laqueo intendimus comprehendi rint pnepediti; alioquin prxeipimus clericispa- aliquatenus nec ligari, rochialibus, vel illiqui major fuerit interet*, Dt ire*tcbii tj rtgnl*rihnt. eidem in virtute fanôz obedientiz injungen­ do, ut moneant fic inducant clerico* antedtûos, quod ea quz (uperius funt exprefla , ef15. Cum cura feu iollicitudo paftoralis of­ feftui mancipare Audeant, eofdcm ad hoc fi ficii fic debeat circa ftatum fit converfationem fubditorum efle pervigil fic attenta, quod iis , nccofle fuerit trina monitione przmrffa , vi­ ce noftra per cenfuram ecclcfiafticam compequ» falutem impediunt animarum , paterna provifionc penitus referatis , ut humilis devo­ fecndotio clericorum poflit dignis laudibus apta red­ ix. Item, ftatuimus, quod nulli clerici nodi , fic eidem femper feliciter famularetur. Nos ftiz dicecefis przfuinant recipere afiquem iaP. Dei gratia epifcopus Gerundenfis, quia,ut crum ordinem in noftra diœceii vel etiam alia , luielleximus, querelam plurium fic clamorem, fine noftra licentia fpeciali , nec prxiumant et­ qui frequenter circumferpit aures noftras.quod iam poft («fceptum ordinem celebrare, donec filterr fuz promotionis nobis duxerint often-Dnonnulli 1 monachi, canonici regulares ficetiam clerici fzculares in facerdotio conftituti, dendasquod fi fecerint, ipio Laâo, ab exe­ dore avaritie, five ambitione acquirende pecution* fui officii fine fufpenfi. cuniz calefaiti, tepidique officio caritatis, le13. Hem, volumus fic mandamus infuper âis propriis monaftenis fic ecclefiis, in quibus ftatuendo , quod aliquis praelatus vel clericus tenentur Dominum contemplari, non folum noftrz diœcefis non pnefumat recipere ahquem1 in caufis ecclefiafticis fic coram judice fzcuclericum alterius diœccfis fine noftris lute is teftimonium perhibentibus dc eodem , quod fi lari in cafibus a jure penniffis , verum etiam tn caufis forenfibus univerfis , fine delecta , fecerit, ab ingreflu eccleiwe per annum nove­ coram judicibus inculaubus advocare pratiurit fe fuipenium. munt, interponendo cavillationes, fruftratoiiat 14. Quoniam conftitutio per bons memo-■ rie dominum Petrum przdeceflorcm notl.um1 allegationes, iniquas exceptiones , frivolas fic inanes, partefque vexantur laboribus fic expenedita , qua cavetur quod aliquis clericus vel fis : propter quz ecclefiz, a quibus fliperdia prelatus diœccfis Gerundz non przfumat re­ cipere aliquem clericum alterius diœccfis, fine recipiunt, debitis obiequiis feu divinis officiis. pifcopt, tefiimonium perhi E& 1D1 contra quos in ipfis caufis exiftunt, julitteris Gerundenfis ej-.f_ fi fecer it, ab ingref- ri fuo minus debite defraudantur , in grave bentibus de eodem ; quoa qu< i piarum animarum periculum Ac jaftur.nn , Ac fu ecclefiz fe noverit fufpenfum, gravia peri­ in magnum fcandalum aliorum. Attcndcntcfcula flt feandala plurima uepius digooicitur atque quod gravia Ac abfurda non debemus tub tuliffe , ac afferre in pofterum poteft merito diffimulaûone filentii oculis conniventibus per· formidari. Idcirco nos Petrus Dei gratia Gctranfire; fed morbo hujufmodi medelam adhi­ rundenfis epifcopus futuris cupientes periculis bere celeriter , przfenti decreto,ftaiuimus , ut de opportuno remedio providere , de noftri fi aliquis clericus tam civitatis, qium diœccfis Gerundenfis capituli confilio & aftcnfu, przdi&am conftitutionem in plena fynodo, utfe- Gerundenfis in facerdotio conftitutus, in ali­ quitur , duximus interpretandam , declarandam quibus caufis coram judice ccclefiaftico vel •c etiam de cetero obfervandam . Statuentes etiam fzculari advocare aliquatenus non prasfuaut, prefer quam pro fe ipfo, vel ecclefia « nullus pralatns vei clericus dioeceta Gerunfua, 9M STATUTA S YNODALIA 9i4 er fua, aut ta canfis conjunâarum perfonaram , A nem aliquam habere noicuntor, caufefubdito-—— — rum fuorum committantur eifdem, de omnim— —— aut miierabilium pcrfonarum, qu* tamen pro *NW fe ipfis non potin: caufas proprias gubernare, bus tantum qui fuennt infra limites parochianec de fuo conducere advocatum, in quibus rum tuarum, in quibus fuprad&i clerici bene­ '' caufis eis liceat coram utroque judice popula­ ficium habeant vel alii refidentiam faciant perte.· ita tetnen quod in duobus cafibus prcdifonalem, nec extra limites parochiarum tua­ rum caufas determinent a pnediâis omnibus frorum, videlicet quando advocabunt pro confive clericis five laicis eis committas, ut fupe­ junâts Ac pro miferabilibos perfonis, gratisim* rius eft exprtftum, nec Iua loca vel ecclefiae pendant eis patrocinium , nec inde recipiant pro falario rei mercede, nec etiam fiant fe- eifdem coranuflie propriis obiequiis defrauden­ tur. De arbitris vero dicimus quod poffint fuculari vel ecclefiattici negotii fufceptotus. Cle­ fcipere fuo modo in judiciis iuperius intentis. rici etiam minores ordines adepti, beneficia Prctcrea fine omni obftaculo licet univerfis habentes, quibus fit cura animarum annexa , compofitkmes facere & tradare, ac pacem & de quibus valeant fuftentari, non advocent , concordiam inter omnes undecumque fuerint nifi pro feipfis vel ecclefiis eorumdem, aut pro conjunâis vel miferabilibus perfonis , fioeB ad invicem reformare. 18. Nos Petrus Dei gratia Gerundenfis epimercede , ut de facerdotibus eft prcdiâum , fcopus, volentes periculis fuccurrere animarum, coram judice fcculari. Statuimus etiam ne ali* ut mores & aâus clericorum io melius refor­ qui monachi vel regulares canonici poftulent mentur, de confilio At aflênfu capituli noftri, ia caufis ecclefiafticis vel fbrenfibus, nifi prohac pnefenri conftitutione duximus ftatuendutn , ptii monaftcrii pofcat utilitas, & tunc eu hoc quod nullus clericus civitatis vel diizcefis Geliceat, imperantibus abbatibus , vel prioribus ruodenfis ludat de cetero ad taxillos vel ad lu­ eorumdem, nec iccularis nec ecclefiaftici ne­ gotii fufceptores exiftant. Et nullus omnium dum aliquem taxillorum, Quod fi fecerit, ex prcdiâorum audiat aliquas caufas ab aliquibus nunc ipfum excommunicationis fententia inno­ damus . Adum eft hoc iii. idua Oftobcis anno eis committas , nifi a nobis vel officiali no­ Domini MCCLXI. _________ ftro, vel a fuperioribus noftns ipfi fuerint fpecialiter delegate. Nos fi quidem volentes pre* ANNO SYNODUS ANNI MOCLXVII. CHRtsn di&a univeria tf. lingula inviolabiliter obferva·»« t. ri, in omnes illos qui contrarium faciunt pr®tp. Anno Domini MOCLXVII. IV. idus miflbrum , sudori ta re nobis tradita , excom­ C municationis fententiam ex tunc , ut ex nunc, Oâobris. Cum ecckfie, qu* domus orationis hac feriptura indice promulgamus, ita quod vocantur, ad cultum divini nominis At laudes ipfo faâo fini excommunicationis vinculo alii- Chrifto Domino referendas, non ad profana fuerint inftitut», nos Petras Dei gratia Gegati. ruodenfis epiicopus in plena fynodo duximus >6- Item , ftatuimus, & ftatuendo inhibe­ ftatuendutn, quod tripudia At chore*, feu tur­ mus , ne aliquis clericus habens quodvis bene­ pes Ac inbooeft* cantilcn* in ecclefiis non fiant ficium ecdefiafticum , ratione cujus teneatur feu etiam dicantur. Si quis veroprwfeutis noin certo loco facere refidentiam perfonalem , first conftitutionis temerarius tranfgreflbr exti­ pro aliquo clerico faciat fervitium alterius be­ terit ipfo faâo, tandiu a participatione facraneficii live loci in eadem ecclefia vel etiam aliena) quod fi fecerit, pœnam quam fuftine- mentorum Ac ingreffu ecclcfi* fit privatus , re merentur fanâ* obedienti* tranfgrefTores , quoufque per nos vel officialem noftrum ad fe noverit iocurfurum . Contigit namque mul­ h«c fuerit reftitutus. Si vero aliquis in fua pertinacia fini malitia perfeveraverit per 1res tos ies pro alieno fervit io faciendo fervitium proprium deperire. D menfes, legitima monitione intra diâos très menfes, eidem tranigreflori pratmifla, a fuo 17. Quoniam quidam fub ambiguitate' cooproprio facerdote excommunicationis lententia ftituttones noftras f y noda le» a nobis editas do facerdotibus Ac curam animarum habentibus , innodetur, relaxante poenam interdidi, Ac conÎ|ui advocationibus intendebant locorumque fibi ftitutiooem qu* fuper hoc fuerat per nos promulgata Verum fi alienos parochianos in ali­ ervitio commiftbrum intelligerenc , cupientes qua ecclefiaium noftr» ditecefeos hanc confti­ nos perveifum eorum intelleâum , omnemque ambiguitatem removere, que obfcura videren­ tutionem contigerit violare, per clericos earum ecdefiarum hoc dcnuncietur delinquentium latur eis volumus declarare, ut animarum peri­ cerdoti, Ac ipfe juxta praodidam formam conculum evitemus, & ad eorum commodum in­ ira eos procedere teneatur. Er ne aliquis ab tendamus. Verbum vero eis ambiguum fcilicet pofinltri interpretamur, poilu)arc in judicio , obfervatione hujus Conftitutionis per ignoran­ aut caufam fovere cx peopofito non parfu­ tiam fe valeat excufare volumus Ac manda­ mant , prrterquam pro le ipfo & hominibus mus, ut praeiens conftftutio per tres dies Dominicos vd feftivos in ecclefiis iblemniter pufuis, & ecclefia fua , At hominibus ecclefi* E Micetur. fuse, conjtmfljnuti exponimus ufque ad quin­ tum gtadnm conianguinitatis Ac affinitatis inSYNODUS ANNI^fCCLXXIV. cnKisri cluiivc . Illud vero wc afiywd mde acc'pfear , declaramus ex pafto. Hoc vocabulum fafcipi»· xo. Anno Domini MCCLXXIV. XVII.cal. m, id eft quod fint tamquam reum adores, nifi in cafibus & perfonis fuperius de advoca­ Novembris, nos Petrus Dei gratia eptfcopus tione expreflis. Illi vero clauful* λ aeftr «e/ Gerundenfis, refidentes tn fynodo, inhibemus «i ofainli noftri vtl λ fitpfrioriintJ inflrij addi­ ne aliquis laicus tempore interdiâi pnefumat mus qu* fcquuntur : vtl nifi λ vint fttl^finfticii fepelire in cimiteriis alicujus ecclefi* aliquem tit tnnt cnnlti yt/tm anenice cvmrrfa»defunâum cum aliqua folemnitate: ftatuentes inr , dc quibus tantum podint cognofecre intra quod fi contra hoc fecerit, fit ipfo faâo ex­ limites parcchi* ecdefiarum, vcl nifi a feci», communicationis fententia innodatus, Ac quod laribus dominis parochiarum , qui jurifdiâio» prius non abfolvatur a diâa fententia, excep­ ta ECCLESIÆG EHUNDENSrS. ■' 95* 9if er to mortis articulo, quun corpus per rpfiun lai- Aratione natalis foli, fibi in ecclefia vindicant·· 1 cum fepultum manibus & erpcufis propriis fue- portionem. Ad quartum antem gradum nullus anno omnino clericus laxularis promoveatur, quila°^ ηττ nt exhu«n>tum. tinis verbis loqui nefeiat. ”H* »’· Prodita’ conftirutiones confirmat domi­ nus Beocdiâus nunc divin* miferatione cpifcopus Gerundenfis, 6t ipfas vult in fuo robore Centre ceuatbiurier. perdurare. A&um eft hoc xtv. cal. Novembris anno Domini MCGLXXIV. 16. Ad extirpandam dericorum incontinen­ tiam, ftatuimus ut quilibet epitropos in prima fynodo quam ipfum celebrare contigerit, fuf­ h tUfciiio Ikrietf, penfos denunciet omnes facerdotes, diaconos , *a. Animarum languoribus qui ex facrarum fubdiaronos, flt omnes bénéficiâtes, qui ex tunc in fuis domibus vel alienis detinere prxfumieconftiturionum transgreflione vei omifljooe tra­ rint publice concubinas, fle illas, qux de cete­ hunt originem, prsaentium patrum approba­ tione fubvenire curantes, ftatuta facri conci­ ro fuerint -talium concubinae, denuntiet excorolii generalis, que pro magna parte non fine Bmunicattoni fubjeâas, flt fepeliendas, fideccflegravi periculo funt ncgle&a, pleniori diligentia rint, afinorum fcpultura . Et has fententias epi­ feopi fle ipfi facerdotes in publicis praedicatio­ de cetero precipitous obfervari, &fttxlioiccor­ nibus denunriétfe. Si quis vero hac de caufa rigi ea owe contra ipfum concilium temere fufpcnfus p^lfumpfcrit celebrare divina, non funt prefumpta ; in primis praecipientes, ut & conflitutio de conciliis provincialibus fleepifeofolum ecclefiafticis beneficiis fpolietur, verum etiam pro hac duplici caufa perpetuo depo­ palrbus fynodis celebrandis pro corredione & reformatione morum falubriter edita fecundum natur . fuum tenorem firmiter obfiervetur. Dt vite & bonefl^it clerKontm. Dt ctrrrffient fnbiiterum. ιη. K crapula fic ebrietate omnes clerici di­ 13. Conflitutio de comedione fubditorum ligenter abftineant, officia vel commercia fxedita firmius obfervetuf, fle circa fubditorum cularia non exerceant, maxime inhonefta, jo­ corredionem prelati diligenter vigilent, flt vi­ cularibus , mimis dc hiftrionibus non intendant, deant ne fanguis fubditorum de ipforum ma­ C tabernas prorfus evitent, nifi ncceffitatis caufa nibus a domino requiratur, fle cum ad ipfos in itlberc conftituti. Ad aleas fic taxillos non clrmofa infinuatione pervenerit, fi ad. inquifiludant, ncc hujufmodi interfuit. Coronim fic tionem defeendere non valeant commode, pro tonfuram habeant competentem, claufi defuper eo quod proccffus ille plurimum habet laboris deferant indumenta, nimia brevitate vel lon­ fic difpeodii, multaque diffugia, faltem purga­ gitudine non notanda. Pannis rubeis vel centionem inducant canonicam lolemniter facien­ datis feu viridibus aut virgatis tunicis ve! fuper dam , in qua qui defecerit, canonice puniatur. tunicis fic apertis, quod oftendant latera, fic 24. Quam falubre*fit, quam utile praedica­ ftriâis quod femoralia demonftrent, necnon tores per fingulis ecclefias ordinare, apparet manicis'vel fotularibus confutitiis vel roftratis, ex difpendio quod fequitur. Quare fub animadantifrigits piftis, pileis ferico fuperornatis, fi­ verfione divinae ultionis diftriâepraecipimus, ut bulis aut corrigiis auri vel argenti ornatum ha­ per fe vel per alios viros ad praedicationis offi­ bentibus, centuriis fericis quoque deauratis ve! cium idoreos per fuas diœcefes prxdicent ver­ coloris varii, frenis, pe&oralibus, calcaribus deauratis, vel aliam fuperfluitatem gerentibus bum falutis eternal. Dnon utantur. Nullus in facerdotio vel peribnatu confli rutus, cappara manicatam gerat , nifi De bir nefeimt Ιογύ verbij lethus. jufta caufa timoris exegerit habitu transforma­ 2f. Statuimus quoque, quod omnes benefi­ ri ad divinum officium. Inter ecdefiam capciarii fic omnes promovendi in ecdefiis paropam manicatam nullus clericus gerat. Senten­ chialibus, qui latinis verbis loqui nefeiunt, ex­ tiam fanguinis nullus clericus didet aut profe­ ceptis illis de quorum profeâu propter aetatem rat, nec litteras didet feribat pro vindifta fan­ guinis deftinandis, nec vindiciam fanguinis exer­ non eft fperandum, in Audio ab epifcopo fle arehidiacooo loci, ubi tak jus confuevit habe­ ceat , vel ubi exerceatur interfit. In ecdefiis, re archidiaconus per fubtraâionem beneficio­ civitatibus, villis, vel ardeis * clerici cultellos * ire i» . rum , quoufque latinis verbis loqui Iciant, adacutos vd arma portare non prefumant, nifi difeere compellantur. Illis autem qui ftudere forte ob defenfionem proprii corporis jufli cau­ in grammatica flt proficere voluerint, miseri­ fa timoris. Si quis autem contra hanc confticorditer indulgemus, nt beneficia fua integre tutionem venire przfumpkrit, fi bénéficiâtes in febolis habeant a proximo feftoS. Johannis fuerit, fufpendatur ab omnibus beneficiis, fic ufque ad triennium, ac fi in fuis ecdefiis de- E cum ad emendationem venerit, tanto tempore fervirent, provifo tamen (quod aliquis) in ec­ poftmodutn eorumdem perceptione beneficiorum clefia remaneat debito fervitio defolata . Qui careat, quanto in ifta contumacia permanere vero infra terminum hunc non tantum profi­ pnefiunferit. Si vero beneficiatus non fuerit, cere curaverit, quod latinis Verbis loquiiciat, ab introitu ecdefia fufpendatur. qui fuam neglexerit vincere ignorantiam, donec talem ncgligentiam per fcquens ftudium corre­ Diteiiter aitarie ecclffie nuatde tencMtttr t xerit, beneficio fufpenda tur eodem. Et quo­ & Corptu Cbrifli. niam multi aficâant clericalem caraflerem fle 18. Pmxipimus, ut ecclefiae, fle omnia ora­ libertatem ecdefiaft icam, vel beneficium, Atta­ men add i fc ere negligunt, prxcipimus ut a tali­ toria , vafa divini minifterii, pali* altaris, bus tonfurandis caveatur attente , prxfcrtim corporalia, flt veftimenta miniftrorum munda in illis locis, in quibus obtenta prima toofura fle nitida confervemur. Chrifina, oleum fit eucha- 9J7 STATUTA SYNODALIA 9)8 chariftia caute ferventur, clavibus adhibitis, A dignitatem luam , ficut de jure non poreft,· ita nec de fado pro aliqua fumma pecuniae ——------ -necnon & altare confecratum diligenti fervetur prziumat aliquatenus obligare ; decerncn'e» CMFUST1 cautela » ne "d a'iquod przdiâorum manus temeraria fc extendat pro aliquibus nefariis exer­ i piam obligationem non tenere : hanc pcenam cendis . Sacra quoque cuchariftia ad infirmos tranfgrcftoribus infligentes, ut quicumque con­ tra hanc conftitutiooem venire prxlumfcrit, cum campana & lumine honorifice deportetur, ipfo fafto ab omni officio & beneficio, do­ £t in fingulis 0Û0 diebus renovetur. nec ab apoftolica fiede veniam impetraverit, fit fufpenlu*. Contra illos qui contrahunt matrimonia 35. Quia in pleriiquc partibus cenfura ec­ m gradu probiéito, txl clanclefiaftica enervatur, & cccleGafticz difciplitua dcftma. ieventas contemnitur a quibufdam , ftatuimus przfenti» approbatione concilii , quod fi quis xg. Diftricle przcipimus per omnes ecclefia* clerici» , proprio exigente deliûo , fuerit ab in prrcipuis folemnicatibusexcommuoicatospuepifeopo vel mctropolitano fuo excommunicablice denuntiari omnes illos, qui in gradu pro­ hibito contrahere matrimonia przfumferlnt ; B nonis fententia innodatusi , & per sanum in ipfius laqueo damnabiliter przfumpferit ex cer­ qui vero matrimonia feu contubernia contra­ ta fcientia permanere , ineligibilis perpetuo xerint , nifi infra annum difpenfattonem obti­ flat : ita quod numquatn aliquam ecclefiaftinuerint , ex tunc excommunicationis fententia fe noverint innodatos. Interim autem a carnali cam dignitatem valeat adipifei. Si- vero laicus fuerit, quamdiu perftiterit in excommunicatio­ cofdem copula przcipimus abftinere. Qui vero ne , numquatn «d adus legitimos admittatur ,· clandeftina contraxerunt matrimonia , tamquam fic fi curia ipfum vellet admittere, ipfum non excoinmunicati ab ommbusevitentur, & donec admittere per cenfuram ecclefiafticam ab epidc Icgum.tate pcrionalitcr ecclefir conlliterit, icopo arceatur : nihilominus ftatuentes , ut û ab invicem ieparentur. quis clericus litteras fui epifeopi aut metropo­ litan! maluiofe recipere contenaient, cx ipfius Dt degradations clericorum. culpa contemtus ab officio fufpenfum fic nove­ rit ipfo jure- In hoc autem juri noluimusepi30. Nec clerici in opprobrium & odium ec­ fcopoium in aliquo derogari, clefix ca crimina impune comminant , pro quibus laici pœnam incurrerent capitalem ; prz-C 36. Item, quoniam nonnulli in ecckfiis cathedrabbus & aliis conventicula illicita przfucip:mus ut clericus qui furto, vel crimine fal­ munt contrahere , contra jura facramentis & li , rapina, homicidio, raptu mulierum , incu­ paftionibus fe ad invicem colligentes, ut ra­ dendo fallam monetam, vel in aliis criminibus tione majoris numeri in ecclefia beneficium va­ quz capitalem pœnam merentur, publice lue­ rit drprehenfus, a tuis ordinibus perpetuo degra­ leant obtinere , & confpiratione* contrarias detur ; fi iubdtaconus it infra , ab uno epifeozquiiati tam contra focios, quam contra ma­ po, G diaconus a tribusepifeopis, fifacerdos in jorem fuum temere facientes , propter quod ecclcfiz Dei grave imminet detrimentum, fa­ C ncilio provinciali, vel autem habito numero canonico epilcoporum, ’quatenus qui eccleliacro approbante concilio , ftatuimus regimine flica libertate tam flsgnio fe abutitur, cleri­ utentes officii paftoralis, ut morbo hujufmodi cali privilegio fit privatus. utiliter fucurratur, quod quicunque talia fece­ 31. Diftriôe przcipimus, quatenus in omni­ rit , ufque ad xx. dies, ex quo notitia conftibus ecckGis parochialibus, in quibus infra ter­ tutionis ad eum pervenerit, vinculum colliga­ minum a jure przfixum, ab illis ad quos per_____________ ,___ Ί_____fi__in_______ tionis diflolvat; alioquin malitia____ fuar_. pertment, dirrceh.no non fuit clericus przfcnia-Dfcverare przfumferit , ipfo fafto, tufpenfionil tus ad curam animarum , ipfe dirrecfanus in fenientiam fc noverit incurrifle. Item cumaliecclefiam eamdemclericum inftnuar, ncc ipfam’ qui quzreates quz fua funt , non quz Jefu Chrifti, cum beneficia ecclefiaftica vacant, fo­ parochiam ulterius viduam remanere permittar. cios fibi attrahunt , fit pa&ionibus illicitis eoa Dc co qui vendit Cbriftianum SUtraevit. fibi alligant , ut propter majorem numerum pravitati*, obtinere valeant quz intendunt, in offeofam Dei & fcandalum populi Chriftiani, 31. Statuimus , ut quicumque de cetero Chriftianum vel Chnftianam vendiderit Sarre­ ut proprie ambitioni damnabiliter fatisfaciant cens , ipfo ί.’Λο iït excommunicatus , nec Ideo ftatuimus i facro concilio approbante, poilu abiolutionis ienteotiam obtinere fine suquod quicumque de cetero talia prrfumfcrir âoritatc apoftolica ledis. attentare, omnino beneficio careat fic obten­ to ita quod numquatn in eadem ecclefia be­ Menae bus vtl canonici rcgnlaret citram neficium valeat adipiici. 37. Item , dominis faeerdotibus ne aliquid Mimarum non exerceant vel muftella cafu aliquo dimerfa. peruffent, ante ferculum X. profeIto ceffaverat ; quanquam bic praciptuntur tamquam difciplina ca­ put neceffarium. Utrumquc vero boc accepit Bure bardus ex Beda peenitmtiali cop. XIV. Nibil ibi quidem de fuffbeato five morticino, fi vulgata Itflio attendatur fed vitium impfiffe credo in if Jud : qui fraudatum comedit; emendandum ratus ite : Qui fuflocatum comedit; ut ex interngatiombxs mftns illud Bedn exprimentibus difeimus . Ceterum difciplina capita multa bic apparent optima, ut de counubiis vetitis inter propmquos, cnm filia baptifmi, iteut cum filia quam quis teDuit ante epifeopum, nempe cum filia confirmationis. De vacatione ab ope-ibus fervihbus domini­ cis frftifque per mmum diebus bebentur egregia. Jejunia per conum rmmifi quadragfimute , quatuor temporum, litaniarum majorum b rogationum ; five quod forte epifcopus ad malum aliquod aver­ tendum indixerit , recenfentur. Catera ex ipfa lucubratmu repetas , quam bic «do, hett jam dudum m Burcbsrdo vulgatam, cum rditum Burtberdi opus rariffimum ft ; MSS. autem ejut codicci licet nm adeo infrsqmntes, paucis tamen fint obvii. Ego in defeitu escciffi codicis, quo certo , marjsfcnpto veteri, do quo in prafationo dixi , ufus ficm. l HT E R RO G AT l O EPISCOPI AUT EJUS MISSI I Bcipiens, timens ne manifeftaretur , infantem proprium aut in aquam projecerit, Sut mter­ ST in hac parcechia bomicidi, qui haaiiram occultaverit quod morbi (manu antiqua oem eut ipontanea voluntate, aut cupi­ morvi) dicuntur’ ditatis, aut rapacitatis canfs ; aut cafu aut no­ V I I. lens . aut coadus, aut pro vindifta parentum, Eft aliquis, qui uxorem fuam abfque lege, ·*) Bad* de aut tn bello , (a) aut juflii Domini, aut proaut certa probatione interfecerit.? *^ei P** ptium ferrum occiderit? VIII. V E ate*' II. c Eft aliquis patricida, aut fratricida qui pa­ trem, mr.trcxn,fratrem, forarem, avunculum, aut aliquod parentum interfecerit ? Eft aliqua fiemina , qux vftym fuum vd aliquem hominem per herbas venenatas , vel mortiferas potiones interfecerit ? vel aliam hoc lacera docuit? I I I. I X. Eft It aliquis, qui presbyterum, aut diaconum diaconum, aut i" _ aliquem clericorum occiderit, vel aliquo membio detruncaverit? Eft aliquis, vel aliqua, qui hoc fecerit, vel aliquem facere docuerit, ut vir non poflit ge­ nerare , aut fomina concipere ? I V. Eft aliquis, vel aliqua , qui infantem pro­ prium opprefterit, vel veftimentorum pondere fiiflbcaverit- Et ft hoc faftum eft ante baptlzatum , aut poft baprizatum , aut fi infans infirmatus per negligentiam parentis abfque haptifmo obierit ? V. D X. Eft aliquis, qui proprium fervum extra Ju­ dicem occiderit, ft aliqua fcemina, qux an­ cillam propriam necaverit furore adi inflam­ mata Λ X L Eft aliquis, qui Diabolo impellente femetipfum occiderit ' Eft aliquis, vel aliqua, qui alterius partum E X 1 IEft aliquis, qui in bello publico homines excufterit, vel ipfa fcemina propria vbluntate fuum partum , vel conceptum cxcuflerit , & vulneraverit, & nefeit fi de ilio vulnere ali­ abortum fecerit? quis perierit ; ft fi elicui imputatur quod ho minem occiderit t ft ipfe hoc denegaverit? V I. Eft aliqua femina, que in fornicatione conConal. General. Tom. XXIII. N η η XIII 941 STATUTA SYNODALIA Liamalifcidium quxrit; XIII. • Eft aliquis, qui in confilio fuerit ut homo ANNO interficeretur, Ac ooo foir in fafto, Ac tamen CHRISTI per ejus cn/dlinm f Ac hortationem interfclaorto kccifac. 94* & alium virum velit· .i« uh· ANNO CHRISTI Irano XXXI. Eft aliquis, qui cum matre fpiriraali m®chacus fuerit, vcl earn in matrimonium accoperit, fimiliter, qui cum filiola, qmm e it­ X I v. Eft aliquis, qui truncationes manuum . pe­ em Fonce fufeeperit , aut ante Epifeopum dum. lingux, Ac tcfticulorum fecerit, Ac ocu­ tenuit ? los alterius eruerit? XXXII. X V. Eft aliquis, qui propinquam fuam, & con* Eft aliquis conjugatus, qui cum alterius ufanguineam in matrimonium accepit, aut cum xote adulterium perpetraverit, sel uxor cum ea fornicatus eft. XXXIII. alterius viro? XVI. Eft aliquis, qui irrationabiliter, ideft contra Eft aliquis, uxorem habens , qui concubi— —, —------------------- , ----------naturam, cum mafculis, & mutis mifceatur nam fimui habuerit ancillam proptiam, aut Banimalibus, XXXIV. aliam feminam ? XVII. Eft aliqua mulier, nux lenocinium fecerit ? Eft aliquis, qui uxorem legitimam dimife­ XXXV. rit , Ac alteri fe conjunxerit, Ac aliam tu con Eft aliquis, qui in fuadomoconfentiat cum propriis ancillis, vcl genitialibus fuis adulteria jugium acceperit? XVIII. perpetrari. Eft aliqua mulier, qu® virum proprium diXXXVI. miferit, Ac alteri fe conjunxerit ? funt aliqui Interrogandum fi aliquis fur, aut factilegu.'. interveniente repudio, qui ab invicem fine ftfit in eadem plebe, qtu Ecclefias Dei fregerit vcl de Ecclefia aliqua furatus fit, aut poblice parati Ac fic maneant ? X I x. rapuerit, vel latenter fubripuerit, aut fi aliquis Eft aliquis, qui abfque confenfu uxoris, de- rapax, Ac raptor, Ac damnator Ecclefi® Det rclido legitimo conjugio in mouafterium in­ eft. c XXXVII. traverit > u Interrogandum fi aliquis perjurus fit, aut X X. Eft aliquis , qui fuam conjugem quamvis fciens, Ac pro cupiditate terrena per jura ver it, culpabilem, fine epifeopi judicio reliquerit? Ac fi neiciens, aut coaftus vifu lenioris, aut pro membris, aut vita redimenda, aut fi quis Eft aliqua mulier qux con ( forte non ) fuo fcienter non folum perjuraverit, fed etiam alios viro fornicata fuerit? in perjurium duxerit. XXII. XXXVIII. Eft aliquis uxore carens, qui cum alterius Interrogandum fi aliquis fcienfer contM conjuge fornicatus fuerit; aut fi qua mulier aliquem falfura teflimonium protulerit , Ac non habens virum cum alterius marito? quale damnum aliquis per hanc teftificatiotwm XXIII. habuerit? Eft aliquis non habens uxorem, qui cum XXXIX. femina, qu® virum non habet fornicatus Interrogandum fi aliquis hominem liberum, aut fervum alterius, aut peregrinum , aut adfuerit ? XXIV. ^ventitium furatus fuerit, aut eum blandiendo Eft aliqua laica, quae mœchata fuerit cum M feduxerit, aut fi aliquis Judxo, vel Pagano Chriftianum mancipium vendiderit, aut fi ipfi adolescente ? XXV. Judri Chriftiana mancipia in fuo (ervitio ha­ EI aliquis qui defponfatam puellam non beant, vcl vendant? duxerit, ά fidem fponfaliorum fregerit? X L. Interrogandum fi aliquis fit Magus, Ario* XXVI. Eft aliquis, qui quatneumque fœminam vir­ lus, aut incantator, divinus, aut fortilegus; vcl fi aliquis vota ad arbores, vel ad fontes, ginem , aut vidram fer raptum traxerit Ac iociaverit fibi in matrimonio ; Ac fi aliqui vel ad lapides faciat, aut ibi candelam, feu funt , qui hoc confentientes , Ac adjuvantes quodlibet munus deferar, vel ut ibi quoddam numen fit quod bonum, aut malum poflit fuerint. XXVII. inferre ? Eft aliquis, qui cum Jud»a, vel fi Judxus, X L I. Pericrutanduin fi aliquis Subulcus, vel Bu* vcl Paganus cum aliqua Chriftiana moechatus . bulcus, five venator vel eundi alii hujufmodi fuerit. E XXVIII. ' diabolica carmina dicant fuper panem , aut Eft aliquis, qui fanâimonialem vcl viduam fuper herbas, aut fuper quaedam nefaria liga­ Deo (aeratam rapuerit, Ac in conjugium fump- menta , Ac hxc aut in arborem abftondac, aut in bivio, aut in trivio projiciat, ut fiu ierit, vel ipfis confentientibus cum eis forni­ catus fuerit. animalia liberet a pcftc, Ac clade, Ac alterius XXIX. perdat. Eft aliquis, qui vivente Marito conjugem X L I I. Perquirendum fi aliqua fœmina fit, qu® > ipfius adulterafie accufatur, Ac ei in proximo defundo camdem fumpfifle dinofeitur. per quasdam maleficia, Ac incantationes mmtes hominum (e immutare pofle dicat, id eft, ut de odio io amorem, aut de amore in oXXX. Eft aliqua mulier, qu® dicat quoniam vir dium eonverrat, ut bona hominum aut dam­ ijtff-non poflit cum ea coire, Acoo hanc caunet, aut fobripiat. Et fi aliqua eft, qu® fe dicat ftus eft ? M) ECCLESIÆ G ER.UNDENSIS. . 944 dicat eum Damoaum turba in fimilitudineA Eft aliquis , qui patrem, aut matrem iu• mulierum transformata cenis ooâibus equitare honoraverat , aut percufterat ~ , aut malcdi- ANNO ANNO fuper quaidam beftias, & in eorum confortio xerat? CHMSTt L V I L ‘c**° admuncratam efle. incano Eft aliquis, qui vomitum poft Euchariftiam X L I I I. Interrogandum ii aliquis fanguinetn, mor­ acceptam per ebrietatem fecerat? ticinum, aut dilaceratum a beflia comederit. L V I 1 I. X L I V. Eft aliquis, qui fuam decimationem Deo, Eft aliquis, qui juravit quod Deo contra­ & fanftis eius detraxerat ? rium eft ut Fratri oumquam reconcilietur , LIX. quod eft peccatum ufque ad mortem. Eft aliquis qui tam perverfus, & Deo alie­ nus fit, ut faltemDominica die ad Ecclefiam X L V. Eft aliquis, qui bibit de limiore, ia quo non venerit? L X. Muflela, vel mus , five aliquod immundum animal injeâum eft. Si Porcarii , fit alii paftores Dominica «lie 8 ad Eccclefiam non veniant , & Mittam non X L V I. Eft aliquis, qui Jejunium Quadragefimale, vel quatuor temporum, five Litanie majores, vel rogationum , five indidum ab Epifcopo jejunium pro quacumque plaga non obfervaverit. X L V I I. Eft aliquis, qui bibit, aut manducavit, aut portavit fuper (e quo exiftimaverat fe Dei ju­ dicium pervertere pofle. X L V I I I. Eft aliquis, qui Kal. Januarii aliquem fece­ rat , quod a Paganis inventum eft, & dies obfervavit, dt Lunam, & Monies , & horum effeftiva potentia aliquem fperaverat in melius, aut in deterius pofle converti. X L 1 X. Eft aliquis quodeumque opus inchoans, qui aliquid dixerat, aut quacumque magica arte aliud fecit, nifi ut Apoftolus docet omnia in nomine Domini facienda. Nenue enim Demones in noftrum adjutorium debemus invoca­ re, fed Deum. In colieâione fimiliter herbarum medicina­ lium fymbolum, & orationem Dominicalcm dicem oportet, fic nihil aliud. L Quxrendum etiam fi mulieres in lanificiis fuis vd tn ordiendi* tel’s aliquid dicant, aut obfervent nifi ut fupra diâum cft omnia in nomme Domini. audiant fimiliter in aliis feftivitatibus. L X I. Eft aliquis, qui ad Confcflionem non veni­ ret , vel una vice in anno , ideft in capirc Quadragcfimac , & poenitentiam pro peccatis fuis non fufeiperet ? Eft aliquis, qui affiduam ebrietatem feâatur Apoftolo dicente ; mm rbriqfi re· gwm Dei pqfidebxnt. L X I I. Eft aliquis, qui contempto fuo presbytero , in aliam parochiam ire: ad ecclefiam dt ibi communicaretur , & fuam decimam daret ? L X I I Ï. Inquirendum dc mendicis, qui per patrias difcurrunr, & fi unufquiique pauperem dc fa­ milia fua pafcat. L X I V. Interrogandum fi in unaquaque plebe De­ cani funt per villas conftituti viri veraces, & Dominum timentes, qui cunftos admoneant ut ad Ecclefiam pergant ad matutinas miftas, & ad Vefperam , & nihil operis io diebus feftis faciant , dt fi horum quifquam tranfgreffus fue­ rit ftatim presbytero annuntient , fimiliter de luxuria, & omni opere pravo. L X V. Eft aliquis, qui baodum Epifeopi, aut pres­ byteri fui excommunicationem parvipendens pro nihilo duxerit. L X V I. L L Eft aliquis, qui oblationes, vd eleemofynas Perquirendum fi Parochiani presbytero fiio parentum defunâorum injufte retineat. debitum fuum impendant , aut fi eft aliquis qui cum verbo, vel pafto inhonoret , & ejus Eft aliquis , qui fupra mortuum nofturnis monira fpernet. horis carmina Diabolica cantaret , 6t biberer, LXVII. 6c manducaret ibi, quafi dc ejus morte gratu­ Eft aliquis qui peregrino, aut Viatori hofpilaretur . Er ii alibi mortui in vigiliis noftumts, tium contradixerit. nifi in Ecclefia cuftodiantur. L X V I I I. L I I I. Inquirendum eft quas feftivitates colant. Eft aliquis, qui non communicet vd tribus L X I X. temporibus in anno, ideft in Pafcha , PenteInterrogandum fi patrini filiis fuis fytnbocoften, & Natale Domini, nifi pro mortiferis lum , & Orationem Dominicam infinuant, aut criminibus & Epifeopi, vel Sacerdotum tudicio g mfinuari faciunt. L X X. 3 comunione non fuerit remotus. Perquirendum fi quatuor, aut quinque, vel L I V. Eft aliquis, qui in die Dominica, vel in plurts interfecerint homines. L X X. I. praecipuis feftivitatibus quidquam operis faciat, Eft aliquis, qui contradicat Epifcopo, aut & fi ad Matutinas, & ad Mittam, & ad Veejus miniftris? Ne coloni, aut fervi pro com­ fperas impretermifle omnes currant. , mittis criminibus virgis nudi caedantur7 L V. L X X I I. Eft aliquis excommunicatur, nui pro nihilo Inquirendum fi aliquis peregrinum , qui dc duxerit excommunicationem, fit (i aliquis cum fua patria propter Paganorum inieftationem, excommunicato communicaverit. vel perfecutionem fugit, hac de caufa quia in L V I. Eft aliquis, qui modum poenitentias fibi in- domo ejus manfit, fit diebus , aut annis loco mercenarii illi fervivit pro proprio fervo illum junftum non cuftodicrit. N η η X veli: Concii. General. Tom. XXIII. STATUTA SYNODALIA 94 6 94 5 L X X V I I L velit habere, & vendere, aut date alicui prx- A Eft aliquis, qui ecclefiam, autQericnm fa—-------fumat? s piocelhlfe, ac dubium non fit ipfum hoc pcena, ne aliquis presbyter , feu capellanus altlaciliter corugere pote, in toto regno Divina cujus nobilis, durantibus praediâorum interdi­ fint officia interdifta. ctorum (entendis, ipfis nobilibus prstfentibus, aut aliquo alio, in curiis diftormn nobilium, vel alias publice, vel private, Divina celebra­ te prziumat. quod qui fecerit, feiat le excom­ municationis fententiam incutite CON ♦47 948 LOND1NENSE CONCILIUM. amOTiw3XBW3WM «68· «68· 8· LONDINENSE CONCILIUM PROVINCIALE ** PRO icclisia Anclicanæ nbcociis TRACTANDIS, An. Ex *iit Anno nyy. habitum. * pro. Ex JHattk Parif. in frtnc «a. & Ann. Barton pag. j8i. Oc armo Bonifacius archiepifcopus Can tuar. C feldenfis diOKcfis, falutem, gratiam, & beneepifeopos & archidiaconoa .provinciae fuz dirtionem. Cum neceffitas immineat, & utili, ______ convocavit ad fubveniendum ecclefiz a papa& tas perfuadear, quod nos & venerabiles patres rege fere oppreftr. M. Parif. ita de hoc loqui1 fuffraganei noftri una cum aliis przlatis Cantur: “ Diebus fub eifdem archiepifcopus Can­ tuar. provincia; de communibus negotiis Antuar. Bonifacius convocavit epifeopos & archi1 glicanz ecclefiz trartaturi convenire debeamds , diaconos proviociz fuz , ut invoeata devote diferetioni vaftrz mandamus, in virtute oheSpiritus San&i gratia, ecclefiz jam vacillantis dientiz < firmiter injungentes, quatenus in ortaAnglicane, quz novis oppreffionibus modernis vis affumptionis beate Marie, omni occa Gone annis foiito gravioribus  intolerabilioribusop- & dilatione poftpofitis, Londoniis perionaliter primitur , flatui fubvenirent, communiter con- θ, interiitis , ad tr artandum nobifenm una cum traitantes. coepilcopis noftris de negotiis fupradirtis. Ni­ hilominus citetis decanum Lichefeldenfis & prio­ Mandatnm arcbiepifcopi Cant, pro fynodo. rem Coventrenfis cathedralium ecclcfiarum , Ex Annal. Burton p. 3S1. necnon abbates dc alios priores, qui non fubfunt .abbatibus ; archidiaconos Lichefeldenfis & “ Adam Eyton. officialis archidiaconi Staf- Coventrenfis dicrc. in virtute obedientix przfordiz, di ledo fibi in Chrifto dêcano de Thamcipiendo, ut prasdirti decanus, & prior dirtarum wooth & Tothesbiri falutem in Domino. Man­ cathedralium ecclcfiarum, abbates, & alii prio­ datum venerabilis patiis domini Coventrenfis res cum literis procuratoriis nomine congrega& Lichefeldenfis epifcopi fufeepi in hzc ver- . tionum „w„.„ fuarum ......... confertis, ev ac .didi archidiaconi ba: Viro venerabili archidiacono Staffordiz vel E cura cura literis literis fimiiibus fimiiibus fartis fartis ex ex parte eleniorum, ejus officiali, magifter J. deAttleberg, officia­ qui fubfunt eifdem, fuper ratificaiione eorum, lis venerabilis patris Coventrenfis fit Lichefcl- quz opitulante Domino ad honorem Dei, 6i denfis epifcopi , falutem Mandatum domini commodum przdidz ecclefiz inter nos com­ Cantuar. archiepilcopi fufeepimus in hzc verba : muniter trartabuntur, omnibus aliis prztermifBonifacius, mtferatione divina Cantuar. ar­ fis, didis dic & Joco per tonal i ter debeant mtcchiepifcopus, totius Anglic primas, dilefto fi­ refle. Dat. apud Otteford, &c. Exemptos ve­ bi in Chrifto officiali Conventrenfis & Lichcro ad dirtos dicxn & locum fimihter convocet. Hu- H Fx Suppi. Maati t. U. . 949 LONDINENSE CONCILIUM. fcÿ· Hujus igitur auâoritate mandati vobis manda-A pro defenfione terr« noftnr contra przdiftos------ —— Vallenfes; & archiepifcopus Camuar. quan- ANNO —------ mus, quatenus przdidum mandatum domini ANNO Cantuarienfis archiepilcopi in archidiaconatu dam convocationem epifeoporum fieri fccerit »M.Srl vc,lro diligenter fle efficaciter exequamini. Dat. London, in oâav. affumptionis beate Marie, * ut audivimus; que quidem convocatio , aut alii traditus, vel' concilia, nobis exiftentibus fle agentibus in exercitu noftro, fieri non debent, Ce*f» ctcpefit» per daeeûutiee Beeeifeciime, Cmeo quod finguli tam prelati quam alii in pro­ priis perfonis venire debeant ad drfenfionem coteerienftne ercbiepi/cepiu*, de cofroecetia* fce­ rone fic regni noftri, fle per abientiam eorun­ tte fuper flet» teeltfi» Anglice»» i» neelctu rc~ dem grave nobis, fic tene noftre periculum pof. fermend». fet imminere; inhibuimus diftriâc prefato ar“ Cum m ultima convocatione de communi confenfu fit voluntate pariatorum fle cleri Lon- chiepilcopo, ne,didam convocationem faciat, doniis pratentium, fle procuratorumabfenttum, fed convocationem illam , dum fuet imus in pblata effet domino regi quodam certa iumma exercitu noftro noftro , penitus revocet, & fufpendat; pecunie, fcilicet lii. M. lib. argenti, fub ccr- B 7 unde fub debito fidelitatis, qua nobis tenemi­ ni , fle forisfadura omnium terrarum, fle tenetis conditionibus, ut omnes exaâiooes , quas ** mentorum, qu» in regno noftro tenetis, vo­ Gratias “ vocant, a domino papa domino re­ gi conceffz, fit per magiftrum Ruftandum pu- bis diftrifte prohibemus, ne ad convocationem blicatc, omnino ceffent. flt talia infuturum... hujufmodi, dura fuerimus in exercitu* noftro, dt ecclefia Anglicans per dominum regem fuis accedere prsfumatis, fed ad nos verius Walliam pro defenfione noftra fle terrzooftizcon­ penitus relevetur, ut przlati abfentes oblatio­ tra pnediâos Wallenfes, fine-more difpendio nem prcdiftam duxerint acceptandam ; dc rex refpondiffet fuper his fe velle deliberare ufque veniatis, fervidum veftrum nobis debitum per­ tona! iter imperduri, ne pro dcfeftu veftri ex. in reditu nuntiorum fuorum, quos ad Franciam miferat, qui jam noviter redierunt; deli­ hereditationem perpetuam patiamur. Telle meipfo apud Wodef. ig. die Julii. berandum eft a clero, an expediat mittere ad dominum regem , ad audiendum refponfum Aft epifeopi dc praelati regiam defpicatui ha. fuum , an velit accipere didam oblationem bentes prohibitionem, archtepifeopique manda_ to affurgentes, in concilio variis de rcbns tra*ei non. Item, an expediat, ut confeftim mittatur C dabant. Ifti articuli funt cooceffi In concilio archiead curiam fedis apoftolic* fuper compofitionc pifeopi. praelocuta, per oblationem didst pecunia con­ “ Quod In ecclefiis non intrudantur clerici firmanda, vel alia ineuda ad utilitatem ecclefix Anglicans ; ve! talis miflio nuntiorum fit per laicos, fed per fuos ordinarios inflituantur, differenda ufque in adventum refponfionis dovel diftituantur. Item, quod non trahantur in toro feculan, mini regis fuper premiffis. ut refpondeant, quare excommunicaverint. Item, qualiter poflet provideri libertatibus ecclefiz, fle perfonis ecclefiafticis fuper opprefItem, quare dedicaverim ecclefiam, ve! ca. fionibus indebitis, quibus per fzculares judices pellam. Item, quod non refpondeatur brevi quod di­ multipliciter aggravatur, ficut in articulis ta­ citur, “ Quare non adraifit clericum. “ lium gravaminum plenius continetur. Item, quod illis, qui fugerint ad ecclefiam Item, cum dominus rex prohibuerit paria­ tis ecclefir fub forisfadura omnium terrarum pro immuuitate, non denegentur alimenta, nec tuarum, quas de eo tenent, ne venirent ad hupoftquam regnum abjuraverin , extrahantur a jufmodl convocationem, auâoritate domini ar- D via, nec interficiantur; cum hoc fit tam contra regiam dignitatem, quam contra ecclefia. chiepifcopi fariam, an liceat fle deceat fle ex­ pediat tractare in hujufmodi convocatione de fticam libertatem. negotiis ecclefir a praelatis vel potius, quodabItem , quod clerici degradat! pro crimine , non priventur poftea bonis mobilibus, ve) im­ fit, prohibitioni regiz parere, przfcrtim cum dominus archiepifcopus fc offerat ad profequenmobilibus temporalibus, ne bis puniantur in idem, cum non fint damnati in foro feculari, dam caufam ecclefir in permittis, fle in aliis nec damnari poftint, fle nullus debeat privari omnibus in propria perfona, fi necettc fuerit, mundanis, nifi prius damnatus tuerie in foro nullifeunque damnis vel expenfis volens parce­ re, dum tamen fuffraganei fle clerus provinciz fiecullari. Item fi clerici irretiti de crimine liberentur fur affiftere velit fibi concorditer in defenfione jurium prrdidorum, inconfiliis fic auxiliis im­ ecclefias, quod eorum bonis mobilibus feu im­ mobilibus non priventur. pendendis. “ Item , quod dominus rex non Impediat (Jt remedium aliquod falubre excogitaretur ad tubveniendum calamitatibus, quibus ecclefia teftamenta eptfcODOTUlim, nec extendat manum per cxaftiones papr fle regis vexabatur, archie-E ad bladum,. quod fen s feminaverint, vel ad alia bo­ na epifeoporum defunftorum. pifeopus Camuar, concilium hoc fola fua auItem quod mortuo aliquo laico fine teftaûoriiate convocavit ; rex Mutem cunftis prelamento, non capiantur bona ipfius in manus tis fub forisfadura omnium bonorum fuorum prohibuit mandaro vel fummonitioni archiepidominorum, fed inde fokantur debita ipfius, fcopl morem gerere. Prohibitionis.autera regi» fle refidua in ufus filionun fisorum, fle proxi­ hic fuit tenor: morum indigentium, fle pro falutc animas de* fundi in pios ufus per ordinarios convertantur, RcxH. Lincoln, epifcopo , falutem. Cum pro exercitu noftro, cum quo tendimus ad partes nifi quatenus fuerit domino fuo obligatus. Idem Ceftriz, contra Vf'allcnfes inimicos noftros, de fervis, ialvis fervitiis fle confuetudinibusdo­ vos & omnes alios przlatos fle magnates re­ minorum fuorum. Item, quod damnentur brevia fada fineeoogni noflri fecerimus firmtnoneri, ad eundum nobucum cum toto Icrvitio fuo, nobis debito. filio, fle quod dc cattero non fient. Item, die dominica jrroxima ante feftum beati Jaco­ bi apoftoli, anno fupradidd. “ »;t LONDINENSE CONCILIUM. 9(1 CS* Item, quod non capiantur hofpiria clerico- A piant focarcerari, captoribus it detentoribus —————rum leu prxlatorum violenter, quod fit nfoltopone fuperiores fint infiidx. Et loca, ubihudetinentur, iuterdiào ecclefiaΛΝΝΟ ties, fra&s olliis & verberatiscuftodibtfi, con- pifmodi r ‘ perfona; 1 ---------j:*------· r α.^Π tr* tibertatem. Ncc caieftx vel equitatytfxcc- flico fupponantur. ’ ' defiafticarum perfonarutn ad canandtun res Item, quia credimus, quod prêter certain fuas vd commercia capiantur. feiemiam ledis apoftolicx multa gravamina font Item, quod ccclefiatum prxlati habeant pa­ impetrata in praejudicium dc ruinam ccckfix cifice libertates antiquas,'quibus u£a eft eccle­ Anglicane, dominum papam apoilolïim .... fia ante memoriam hominum. Nec cogantur veruntamen poftpofita appellatione nos prxlati oflendere quo jure vd vsrranto utantur eif- cum clero, nos & bona ooftra protcâioni fe, dem, ncc impediantur uti eis. dis apoftoiica fubmittentes. Nequaquam vero Item, quod epifeopi, qui habent amercia­ ambigimus nes & vos de diuturno difti tem­ ments bOminum fuorum ex antiqua confuetudi- poris filentio graviter ddiquifle, eo quod cre­ ne, feu per chartam regum concefla, petunt ip- dimus efficacius pofle refiftere in prxmiihs. fa amerciaments eis ipfis ailocari uiKaccarto, «icm magifter magmer Ruftandus rvuuuxiu» in m receffu icwuu fuo iuu να. Item ita quod de extero non veniant in fummoni- B luit & decrevit, quod ab exeeutionibus grava­ tionem . iminum ' ~ ‘inchoandis * * ’’ omnino ------’ - - maxime - rfuperfedea■ -r . .. Item, cum dominus rex mittit per diverfos tur, i donec nuncii donum regis a curia rever­ commitatus inquifitores fuper certis articule, i tantur Romana. qut dc levi potiunt inquiri, fummoneantur om­ Quantum vero ad refiftcntiam aliarum opnes villatx & liberi de comitatu, & illi, qui | 'reflionum contra libertatem ecclcfiafticam , non venerint, amercientur, aefi edent juftitia- I emimus difcuflionem fieri articulorum & gra­ vaminum, & feparationem de eiidem, ulque sii ad omnia placita. Item gravatur tam clerus quam populus in in his, in quibus diffimulari non poteft fine hoc, quod cum aliquis fumtnonitus fit ad cu­ periculo animarum. Licet vero abfque rerum riam domini regis ad refpondendum de «liquo difertmine, ut in primo cafu contra hujufmo­ placito, per quod debeat attachiari, fi fecerit di < facrilcgos procedatur in forma pntmiiTa, defaltam, ponetur per validum falvos plegios, in fecundo cafu via procedendi provideatur fe­ & poftmodum per mdiores plegios. Ad pri­ cundum ordinationem patrum venerabilium epimam vel ad fecundam defaltam amerciatur, fcoporum. ' attachiatur, priufquam comparuerit in curia ,C Î \ CaKciliunt ercbiepifcvpi if tmiie» rpifcsperunt & hoc contra legem terrx, cum primam fumfuptr ertictilir prt/^m a/wd monitionem pollet defendere, & primamfic fe­ cundam defaltam dedifccie fic falvare in aliis Lundoniti . cafibus. Quantum ad primum articulum, communi­ Petit perfona ecclcfiaftica decimas coram ter fentimus in cafu primo procedendum. Cum judice ecclefiaftico. Judicanti & petenti porri­ dominus rex diftulerit refponfum fuum fuper gitur regia prohibitio, nomine patroni eccleoblatione fibi dudum fa&a ufque ad reditum fix, cujus reâor convenitur, ne fuperadvoca­ nunciorum fuorum de Francia, qui jam redie­ tione feu patronatu ecclefix judex ille cogoorunt, videtur boneftum, quod mittatur ad ip­ fcat. Si affor profequatur fic judex judicantis fum ad audiendum refponium fuum. officium aftumat, uterque attachiatur, deattaAd fecundum, de neceffirate oportet quod chiati veniunt. Confilium tale eft : quod fi mittantur confeftim ad curiam Romanam fim- juftitiarii caufam decimarum fub colore queplices nuncii piiccs nuncii,, aa ad rcuireaaum renitendum impctrationitxis impetrationibus rclx advocationis ecclefiarum ad fe trahere eontra ecdefiam Anglicanam i ‘ _____ · Et ” bpoft refpon__ θ velint, fit de non profequeudo ulterius caufum domini regii mittantur .... nuncii celebres fit deamatum in foro ecclefiaftico, a indi­ ' ' folennes. ce five a parte fecuritatem exigunt, in nul­ Ad tertium articulum, cum ecclefia Aglicalo cis caveatur. Et fi propter hoc arreftentur, per loci dicecefanum requirantur, five per na jam triennio elapfo gravibus ex aâ i on ibus fit concuflionibus fit opprefla, quod per bonorum epifeopum proprium. Et fi libere non tiadanfuorum direptionem ac indebitamfitbtraâionem tur ecclefix, competenti monitione prsmifla, ecclefisftic* perfonx nimium fint depreflx, ita excommunicentur judicantes, & detentores. quod nec paftoralis officii folicitudo debite va­ Et fi queratur a judice quota pars vd quanta leat adimpleri, fic feorimus, efle refiftendum. petatur, non refpoodeatur. Quod, fi contingit clericum vd laicum per Epifeopo ecclefia appropriate, vacante epi­ poteftatem fccularem de extero bona ecclefia- feopatu, fi rex ratione cuftodix baroni* per rum diripere, diminuere , vel aliter expilare, fuos ballives ad ecclefia* appropriates. feu ad fanguinem tellement! pollutum ducendo, prin­ quacunque alia fpiritualia manus extendat , „1W- _ per ipfum ad quem vacante fede devolvitur jucipes ecclefix, fucccObres videlicet apoftolorum, hujufmodi fscrilegos invaforespuolilice ex- "rildiftio, dc fptritualis cuftodia, bullivi moni­ communicent, fit faciant per diceceles fuas in tione prxmifla excommunicentur. fingulis ecclefiis poblice fic folcuuiter excom­ Hoc idem fiat per epifeopum in vacantibus abbatiis feu prioratibus, fi Laici patroni adecmunicari, fit excoaununkatos denuntiari. In­ fuper Joca fic terne hu/ulmodi invaforam inter- defias appropriates feu alia fpiritualia occupan­ di&o ecclefiaftico fuppooantur, in quos fta- da fe convertant. Et fententias, quas fucccftuantur alie pcenx facrilegii, antequam abfo- for invenerit , inviolabili icr obfervet. Ordinarii judices ad querelam laici de laibtrioois beneficium mereantur. Infuper fauto­ res fic cooperatores re fiefafto, aut confilio pcenis co feodo vel catallis non cognofcam, fi ta­ fimilibus fubjiciantur; hoc addito, quodb cle­ men hujufmodi, fide data velfacramentaadbi­ rici fuerint, ab officio ecclefiaftico & beneficio bito de fidei transgreffione, feu lacramenti vio­ ipfo faâo fint fufpenfi. Et fi contingat viros latione , per inqutfitionem five per fadi evi­ dentiam, feu alio modo legitime conftiterit, ccdefiaftxcos refiftcntes, ob iftam caufam camor- 9h LONDINENSE CONCILIUM. 9f4 mortaliter fie peccans legitime commonitu* ad A ANMO Dr................. ------ ■------- condignam pwniKotiam agendam compellatur. CHRISTI cIw'kt Ckncus luper aâione perfonali trahitur ad •117 , 1 forum icculare; non vemet, ni fi de confcienEt fuper iflis articuli* pramotatts fecit Bonifacius , Camuar. archiepifcopus, fuorum iufiia & lonfrniu epifcopi, & fuum alleget pri­ fraganeonun libi fubditorum uni veriorum, prx vilegium, led non rtfpondeat. St arreftetur, latorum» pariter fic cleri procuratorum ,Aconvo per fuum requiratui apikopum, St fi non tra­ rationem ifto anno apud Londonias feme! fic datur eidem, judicante* & detentores, Λ fint fecundo propter gravamina fic oppreflione* de de jurildiûiooe cpilcopi, qui cum rmuirir, die in diem per fummum pontificem fic domi­ monitione piatmiffa, excommunicentur ; & fi num Henricum regem ecclcfue Anglicans ir­ non fuit de jurifdiâionc fua , ad eju* denun rogatas · “ * ciaiionem per proprium epilcopum, poft cano­ In hac convocatione, qu* femei fic fecun­ nicam admonitionem, excommunicationi* fendo, dicentibus Annalibus Burtoneniibus coalemu innodentur. Vocantur laici ut comparcant coram fui» d unat a fuit, quinquaginta ciiciter articuli a ordinariis, ad inquireudiun fuper cxceflibus fub- “ clero provinci® Gant, excogitati funt. quos cum occafione eorum, ufi a Matth. Panfii ditorum. Si non comparcant ; eorum contu­ continuatote recitantur, pag. Sid. fic Hitmacia per excommunicationis fit interdifti hic exhibemus. fententia* pmfiatur .· Hoc idem fiat dc eorum “ Grca idem tempos prxlati Anglise mifedominis, fi pci cos impediantur. rabiliter enervati fic meticulofi confiantiam Atiaehiatur praHaius, ut comparcat in fo­ Ctftercicnfiuin minime confcquenles ( qui re­ to icgio, ofteniorus quare tenuit placitum con­ gi pecuniam iiiarftimabilcm exigenti in faciem tra prohibitionem regiam. Comparet fic negat, reflueront ) concefferunt regi quadraginta duo per telbmonium duorum ribaldorum indicitur tu purgatio. Confiliutn Det eft, fit omnium millia mancarum, in enormem ecclefix fit re­ gni IxGonem fic jafluram irreftaurabilem ; fit pradaiorum, ut uullo modo juret coram judi­ conceffa fuit Iisk: pecunia vel domino regi, vel ce leculan, cum ratione dignitatis fic officit ipfi, ad mancipandum regnum Apuleja Ed-. inajot into. Quidcrgo? Arreflabiiur ? patien­ ter fuftincat. Et ft princeps vel judex ille ali­ mundo filio regis. Sed illius regni acquifitio dietim cepit incrementum dcfpcrationi*. Rex quam terram liabem in fua dicecefi, illam in­ terdicat. Quod ii fic non fuerit liberatus, ar-1 ’ autem , qui parum hoc munus acceptavit, prochiepifcopus fic omnes epifcopi celeriter ac for­ snifk le citiflime ecclefix oppreflione* tempe­ rando ad flatum debitas libertatis revocare. Un­ titer Infurgcntes, gladium fpintualem affurnende formati iiint articuli circiter quinquaginta. tes, hujufniodi detentore* unanimiter feriant , quos przlati m feripta redegerunt, ut apio tem­ fic per mterdifti fic excommunicationis fentrnpore coram rege, fic magnatibus, fic ptsciatis lias iam in terris quam in perfonis coerceant ■ leâi, cffe&um debitum fortirentur . Qui arti­ Clericus in aâione perfonali ad mandatum culi vel capitula fimifia fuerunt illis pro qui­ regis foro lift i tur feeulari ; requiritur fic libe­ bus beatus Thomas , archiepifcopus Can tua ratur, fic poftea amerciarur, Scribitur ordina­ rio ut compellat cum ad faiisiacKodum de rienfis martyr dimicavit, viâor cflcâu* gloriolus. amerciamento. Non compellet cum ordina rius, quouiam clericus jam fie non effet eccleΛτΙκ*!> pro ptitw epifcopi ftaronl fiz libere traditi’.*. Quod ii diftringaiur epi­ pugnoturi. fcopus ad ipfuin compellendum ut fatisiaciat , per interdiâi fit excommunicationis fententia' D I te defendant, ut in cafiixr fupradiâù. Hoc idem faciat epifcopus, qjandocunque Inpnmis, quod vacantibns ecclefiis cathc clericus amerciatur in caufa, de qua non po­ teft lecularis judicare. Si autem pro illo amer­ dralibus feu conventualibu*, conventus talitan­ ciamento ad opus regis fervando kribatur ei­ tur, terne relinquuntur inculta;, vallantur ne­ dem , quod fi caufa cognita, vel tafti eviden­ mora, parci, fic vivaria, corruunt aedificia, di­ ripiuntur bona, depauperantur villant, fic ma­ tia , vel alio modo legitime de lua injuria co­ le tradantur, ita quod mendicare coguntur ram ordinariis legitime continent, per ipfum ordinarium, five domino regi, five alii querepraelati luccedentes per tempora diuturna ; quod eft contra domini regis chat tam, fic etiam eclann injuriam paffo, iatisfadionem condignam clefiafticam libertatem. Et in tantum jam eroimpendat. vit malitia, quod efchstore* non ad bona ab­ Hoc autem ab omnibus arehiepife. fic epibatum fic priorum ufui decedentium depurata , fcopis fumma foliciiudme obfervandum eft . Quod fi aliquis epikopus ob quarneunque caumarius extendunt, verum etiam ad bhda miam, five ietpfum folummodo contingentem, flaurata, fic alia, quibus conventus fuflenlart E debet; ita t^iiod occafiono talis cuftodise quan­ pro aliqua tranigrefftonc libertatis ecclcfue in fuo epifcopatu fa&a , vel pro perfonali injuria, doque religiofi debitis gravibus onerati , fit alias multipliciter depaupcraii, refurgere non pol vel reali, fuum epifeopatum ecclcfiaftico interfunt ; nec ad flatum debitum pervenire tem­ dido fupponat, exteri epifcopi univerii iniu poribus diuturnis. riam unius propriam reputantes, ac quod in­ juriatum exiftit in uno epifcopatu, in funepi­ 1 1 fcopatu latam injuriam exiflimabunt. Simile Item, cum ecclefix cathedrali feu monafte etiam mteidiâum in tui* epilcopaiibus finguli rio ccclefiaflicutn beneficium fit aotiecum , fi ex condiâo faciant. Idem de excommunicatis curam habeant animarum , illud occupant cu ftodes gardarum, decimas fic obventiones fit fie mterdiâi fenteutua obfervetur fub ifta forma. altos provenrus inde percipiente*, contra Drum &. omnia jura, cum talia beneficia non perti neant ad barooiam, fic ratione laicaltum bo no- 9ff LOND1NENSE CONCILIUM. 9j« & norum tantum ad dominum regem cuftodcm A aliqua fatisfadione, contra fus & confuetudinem regni ac ecclefi» libertatem, per breve ΑΝΝθ — —devolvuntur. domini regis liberatur. CHIUS it ANNO III. CHRIS II hcm cum in ecclefiis cathedraliXI. Item, vicecomitcs tales excommunicatos ad bus feu convcntualibus debeant elle liberae, tot mandatum domini regis non capiunt^ fic fi * & tales preces regales interveniunt, quibus dé­ taxés perterriti, ftepius divin» humanam prae­ capiant, liberant fine mandato regio, fic fatisia&iooe. ferunt voluntatem. Eodem modo fit dc ccdo « XII. fiis vcl prxbeodis, ad opus regalium clerico­ Item, dominusrex, iuftitiarii, & balliJ fui rum, cum eas vacare contingit. paflGm & indifferenter excommunicans commu­ Item, celebratis elc&iocubus & pnefentatis nicant tam in divinis, quam in judiciis. Et etiam dominus rex^xcommunicatos & claves domino Tegi dedis, inteidum differt adbibere confenfum eledo, vel elcdiom abique caufa ecclcfi» contemnentes, ad mandatum fuum cap- . tos, facit liberari, ad caufam, fi quam ha-. rationabili fe opponens, ut fic dedi per ti­ morem cedere, vei clcdores precibus regis dcBbent, in curia laicali perlonalitcr profequendam; nec admittitur exceptio excommunicatio­ voluntati acquiefeere compellantur, ex quibus nis contra eos etiam probata, per litcras or­ multa pericula tam fpiritualia quam tcmporadinariorum . ha' contingunt ecclefiis. XIII. V. Item, dominus rex mandat literis fuis, quod Item, cum aliquando in cafu a jure non non vitentur excommunicati, licet per ordina­ conceffo , ad pndatum fuper iorem devolvitur rios publice denuncientur excommunicati. poteftas ordinandi de ecclefia catbedrali vel XIV. collegiata vacante, dominus rex privilegium Item, cum clericus fuper aliquo crimine, Chrifti concefium de licentia eligendi ab clefurto vcl homicidio, vcl aliqua aliafelonia per âoribus ante cleâionem celebrandam ab eo pe­ tenda, ad hujufmodi ordinationem nititur ex­ laicorum diffamationem aut latronum appella­ tionem irretitus exiftat, pro quo detentus Iit tendere, in fu» falutis difpendium, fiefeandaIum plurimorum, dc etiam contra patris fui in carcere laicali ; cum ab ecclefia fic fuopr»· lato requiritur, ipfum liberum habere non po­ chartam, fuper elc&onibus conceftâm. teft . Nec reddunt captos clericos libere judiV I. Item in ecclefiis parochialibus & przbendaeandos, fed ut cos habeant coram jnftitiariis libus curam animarum habentibus, intrudit cle­ domini regis proximo in comitatu itineramiricos per laicam poteftatem, ordinariis penitus bus, per intervallum aliquando lex vel quinque irrequifitis, fic fepius inftitutos ab ordinariis annorum, licet ab eis /udicari non poilit. deftituit dc cilcit. Ùeftùutos etiam ab eifdem, X V. liem, clerici fic capti plerumque in habitu licet dégradâtes, reftituit, tam in monafteriis quam parochialibus ecclefiis, fic fic reftitutus clericali, invenit, antequam ab ordinariis ecdefiaflicis repetantur , feu repeti potfmt, fufarmata manu defendit. V I I. pendumur; fic quandoque capita eorum radun­ Item przlatos trahit ad forum fuum, ut ibi tur, ut clerici non appareant, fic ficut laici judicantur. Quandoque cum repetuntur, differ­ refpondcant, quare fubditos fuos excommunitur eorum liberatio ad tempus, fic interimfufcaverint, vel denunciaverint excommunicatos ; penduntur de node, vcl hora prandii, ne ad ficut quare non admiferit clericum idoneum notitiam ordinariorum valeat pervenire. prefentatum ad aliquam ecclefiam etiam paro* XVI. cbialem. VIII. Item, juftitiarii fic viceconwtes per patriam Item, fi quis laicus vel etiam clericus fibi itinérantes, & inquirentes dccriminofis patri», vel fuis juftitiariis de clerico conqueratur fuper fi laici clericos de crimine homicidii, rapin» , aliqua violentia, vel alia injuria, de debitis vel latrocinii, vcl aliquo alio defamant (licet non fugitivum, non crimine repertum) ftatitn etiam vel aliis pcrfonalibus adionibus, fi cle­ ricus laicum feodum habeat, per illud diftrin- clericos incarcérant fic detinent, fic fi non in­ gitur ad comparendum in foro luo fuper tali­ veniantur in comitatu, per quatuor comitatus bus rcfponfurus. Qrod fi tale feodum non ha­ vocati non veniant, forbaatant eosdem ficux beat, diftringitur epiicopus per baroniam luam, laicos, nec prodeft eis ordo clericalis. quod clericum ipfum ad hoc faciendum illuc XVII. venire faciat. Idem etiam facit de rcligiofi» Item , quod fi idem clericus irretitus interdum. fuper objedis fibi criminibus coram judice fuo I X. «ccletiafticocanonice fe purgaverit, nihilominus Item, cum pntlati ecclefiaftici inquirere vo­ — laica poteftas ad bona fua mobilia dc immobilunt de peccatis lubditorum, prohibentur lai­ lia manum extendit. ci, ne de veritate dicenda, aut de credulitate XVIII. Itvm, fi clericus cnmtnofus pro objedo fic aliquod juramentum exponant; aut prslatisluper hujufmodi obediant ; propter quod multo­ probato contra ipfum facinore degradatus exi fiat, laica poteftas bona fua mobiliafic immo­ rum excefius , fic pecccta mortalia, incorreda fic impunita relinquuntur, fic fic przftacux au­ bilia occupat & invadit ; dc fic contingit cleri­ dacia delinquendi, fic peccati facultas. cum pro eodem ddido bis in idipium puniri. X I x. Item, cum quis excommunicatos pro oftenItem, cum contingit clericum pro ddido foia vcl contumacia poft xl. dies ad mandatum reft· defaman; per inquifitionem viridariorum ecclefi· fecundum confuetiuiincm, per breve fic forcftariorum fupercaptione venationis, vo­ catur coram juftitûriis. dc licet ab ordinariis domini regis capitur ; fie poftea fine aftenfu fua praelati, ad cujus inftantiam capitur, fic abique repetatur, nili prius carccri laicalimanerpettu , Ο Ο O fuo Cwci/. <7«wra4 Tom. XX11L LONDINENSE CONCILIUM. 957 958 βΡ fuo ordinario nullatenus liberatur, & poft Ji- A marum, & fieret regi przjudicium, ad quem—- ------- berationem faâam epifeopo, per inquifitionem fpeâat juris patronatusr___________ cognitio; ficp......________ fic imp*- ANNO judex ecclefiafticus de Λ’ΪΝθ faâam per laicos pena pecuniaria condcm- ' dit -*·■ , ne cognofcat ' 1 -· r n * deci· cCH*'S,TI CHRun natQr, mis: licet rex dc juftitiarii fui de his cognofceX X. re non poflint ; per quod juftitia perit. Item, fimiliter condemnantur absentes fle XXVII. ignoiantes, ad Gmplicem vocem viridariorum Similiter fit idem, fi cognofcat judexeccle­ fiafticus dc aliis ad forum ecclefiafticum fpc& foreftariorum, cum ad inquifitionem per laicos faâam non debeant condemnari clerici, dantibus . Verbi gratia; fi inter laicos inconvel aliqualiter judicari ; & tam illi quam illi tradibus interveniat fidei datio, vel infringat compelluntur folvert amerciamenta per poflef- jusjurandum quis juramentum vel fidem, & jufiones laicales, laicales, fi quas habent. habent. Sin autem, autem, dex velit cognofcere de tali peccato moi tali diftnnguntur epifeopi per baronias luas, ut di- ( faltem ad poenitentiam injungendam ) porrigi'■ dos clericos compellant de fuis beneficiis foltur regia prohibitio; dc falus animarum impe­ vere condemnationem . ditur in damnationem plurimorum, ca occa XXI. Bfione, quod ratione cat aliorum przftitum fue­ Item, per eandem diftriâionem attachiantur rat jusjurandum. & coguntur clerici in aâionibus perianalibus, XXVIII. & in his, quz ex coocraâibus oriqntur in fo­ Item, fi ecclefia petat ceragium, velheriero feculari ; & etiam deliâis refpoudere quetum, vel alia, quz ad ecclefiam vcl ad ufus relantibus. ecclefiarum deputata; ut petatur pecunia ad ecclefiam cooperiendam , vel ccemcterium clau­ XXII. I.em, cum aliquis ad immunitatem ecclefix dendum, & parochiani ad hujusmodi prcftanfugitivus exiftat, per laicos cuftodes ccemetcda extilcrint rebelles; fi conveniantur curam rium vel icalarium ecclefi® circumdatur, & loci ordinariis, ftatim porrigitur regia prohi­ vallatur, quod vix poteft fugitivus in alimen­ bitio , & fic impeditur cultus ecclefi®, & ho­ tis ab ecclefia fuftentari. Aliquando fugitivus nor eidem diutius impenfus. Idem fit, fi con­ eripitur violenter; aliquando poftquam tecunviât dc adulterio, vel altocrimioe, puniantur dum regni confuetudinem terram abjuraverit, pecunialirer, vel aliis in caufis mere fpirituaut infra xl. dies exulet fe, a publica ftrata libus fuerint in expenfis condemnati: dc ficvipoints infidus extrahitur, iufpenditur, & dam­ Clipenditur ecclefiaftiea ccnfuradamnabiliter, dc nabiliter quandoque interficitur, quafi a nemine timeiur. X X I 1 I. XXIX. Item, cum a regia dignitate & libera vo­ Irem, fi quis commiferit facrjleginn, rei luntate concerta fit epifeopis libera teftamenti eeclefiafticas (nvadendo, vcl ecclefiss libertati­ laâio, licet hoc a jure habeant & coniuetubus fuis fpoliando, vel perturbando, vel etiam dine, & lacrilegium fit, quod femel eft cccleviolaverit libertates in chartis libertatum con­ fi® concertum, illud infringere vel turbare, tentas , dc propter hoc inciderit in fenten­ ultimaque voluntate nihil debeat effe liberius; tiam excommunicationis, vel fit excommunican­ dominus tamen rex non permittit exeeutores dus, dc judex ecclefiafticus fecundum formam ju­ teftamentorum eorumdem cpilcoporum de bo­ ris velit contra tales transgreffbres procedere, im­ nis ipforum adminiftrate, quoufque caufa co­ peditur propter prohibitionem regiam, nc proce­ gnita ipfius facinoris, gratiam mereantur fuper dat; ea aflignata ratione, quod deiifta laicorum, dc fpecialiter ball i vprum regis, ad ipfum per­ his obtinere. XXIV. tinent corrigenda. Idtm fit in omnibus caGItem, cum quis tenens laicum feodum dcDbus, in quibus ratione ejusdem déliât diverf® debentur emende; quarum una in foro ccclcdomino rege deceaat, ballivi regis omnia bo­ fix, & alia in foro regio debet injungi. na dclunâr iMifiunt ; nec permittunt ejus exccutores de cis difponere, donec inquifitum fue­ XXX. Item, in quibus omnibus caGbns & Gmilirit a fcaccario, utrum aliquid debeat regi .Et hoc jun ditionum eft, & chart® contrarium; bus, fi judex ecclefiafticus contra prohibitio. qua cavetur, quod licet ballivis fic facere , cum nem regiam procedat, attachiatur comparcas '' literas domini regis de lummonitione talis de­ coram juflitiariis, compellitur judex exhibere biti patentes oftendunt, & fic portum attacaâa fua, ut per ea decernant, utrum nego­ tium pertineat ad forum eCclefiafticum, vel fechiare catalla aliqua ad honorem ipfius debi­ ti, per vifum legalium hominum, donec illud culare. Et G videatur eis, quod pertineat ad focum regium, querelatur judex, qui, fi con­ debitum perfolvatur in aliis catallis, libera adfiteatur fe poft prohibitionem procefufle, amermtniftratione exccutoribus omnino dunitfa. XXV. ciatur; fi neget, indicitur ei purgatio per ju­ Item, mortuo laico inteftato, dominus rex dicem ____ fecularem _____ ad teftimonium . duorum vilif& czten domini feodorum, bona defundi fibi E fimorum ribaldorum. Et fi pmgare fe noluerit, incarceratur, donec juftttiariis facramenapplicantes, non permittunt de ipfisdebita foltum przftitcrit corporale, quod non procède­ vi, nec rebduum in ufus liberorum & proxi­ nt contra prohibitionem; & fi facet* nolue­ morum fuorum, flt alios pios ufus per loci or­ rit, in carcere retinetur fimiliter ador, G fedinarium, quorum intereft, aliqua converti. XXVI. quatur, Item, ccdefiaftico judici cognoicenti fuper XXXI. Item , fi contingat prclaros vel clericos atdecimis vcl capellis , porrigitur regia prohibitio tachiari, quia dicuntur in caufi* etiam fpirirudici, videlicet nc procedat: actori fimiliter, rualibus contra regiam prohibitionem proceflifne profequatur. Ea tamen ratione, quod fi evikerentur derim® vel capella, diminueretur fe, licet judicio laicorum conquérons de man­ dato convincantur, in nullo tamen iprovidetur jus patronatus illius, cui eftpatronusecclefix, qui eft in porteifione «pel»® petit®, vcl deci judicibus, vel partibus attachiatis , pro labori­ bus 9J9 LONOINENSE CONCILIUM. 960 GT bus ft expenfis, nec in aliquo punitur proter- A aliarum Deo dedicatarum, qus fanda fando- - — ———vitas vel malitia conquerentis : fed vice vet£a, rum dicuntur, contra Deum fic ccclcfus liberf‘ judica vel clerici ibidem fuerint considi, tatem. iHf. fecundum eorum opinionem fine aliquo reme­ XXXVI II. Item, fi aliquis laicus coufueverit facere fedio carce.i mancipantur; fle ad beneplacitum regis & juAitiartorum, quoad ufque amerciari dam in curia domini fui, ratione poflcflionis, fuerint, detinentur. Unde fit, quod tam ordi­ quam tenet ab eo, & panem poflcflionis de­ derit ecclefias vel religiofis in liberam, & pu­ narii quam delegati, ut vitent tales vexationes ft expenfas hujufmodi, deferunt prohibitio­ ram, & perpetuam elcemofynam, ft partem fibi nem ; ft fic perit juftitia, fic remanent .peccaretinuerit in domino , vel fervitio eam alii * ta impunita ; cum pntlati ecdefiaftici jurisdi- dando , capitales domini faciunt diftridiones " Aiooem fuam exercere non audeant, nec rex fuas in pofleflionibus datis in eleemofynam pro velit contrq ^oliivos fuos in talibus cafibus pro­ feda curis, vel aliis fervitiis fibi debitis, omiffa pofleflioaa, quam dator retinuerit, vel alii céder^*, nec de jure poflit tum ratione rerum dederit in feudum fibi fervitium debitum fanodrarum fpiritualium, ut funt dccimxft ca­ pellas, tum ratione perfooarum, ut funt cleri- B ciendo, vel domino capitali . Et . hxc videnrici fic rdigiofi, tum ratione detidorum, utt tur m fraudem fieri & contra ecdefi* liber­ funt iacrilegia, fic excommunicatione, fic intatem. terdida. XXXIX. Item, fi epifeopi & alii prslati ad forum XXXII. Item cum Judaeus ia ecclefiafticam perfboam extraordinarium evocantur, non poliunt attor natos per iiteras feu procuratores in caufis ci­ delinquat , vel fuper rebus ecclefiafticis , aut fuper facrilegio, aut etiam violenta manuum vilibus conftituere; fed necefle habent*? licet ioje&ione in clericum , vel fnper adulterio cum grava difpendio pqrfbnaliter compatere. cum Chriûiana conveniatur coram judice ecItem, fi de poflefltonftms datis ecclefiis vel clefiaftico ; per regiam prohibitionem caufa monafteriis in puram fic liberam elecmofynam, cognitio impeditur, quia allegavit, quod judi­ cem habent proprium , vicecomitem locorum , vel etiam in feudutn, monaflerium vel cede& juftitiarios proprios deputato·, qui fuper ta- fia fpolietur , committitur facrilegium ; & fi libus cognofcere non poflunt, nec debent. Et fuper hoc fpoliatus judici ecclefiaftico cooquetamen, fi a ciet ico fic laico fuper hujufmodi C ratur, vel judex officio fuo contra fpoliatorcs facrilegos velit procedere , vel fuper aliis conveniantur coram eis, perfona folam nega- fic < lioocm fic altatus Judsi fic unius Chriftiani injuriis i proximo annotatis, per prohibitionem funplicem aflotionem abfque ornais juramenti regiam i impeditur fpoliat» vel oppreflis juftitiam exhibere. preftatione fe purgant, probatione adoris pei uitus rccufata. X L I. Item , fi rex conceffeit alicui civitati vel XXXIII. Item, fi per ecclefiam denegetur eis com- burgo I , quod poflit accipere muragium, vel munio,pro eo, quod tabulam feu fignumnon aliquibus novum concedat telonium , non fodeferunt, vel quia nutrica chriftianas contra lum a laicis, fed etiam a viris ecclefiafticis, prscepta ecdeue retinent, vd propter aliquos fic eorum hominibus talia extorquent fic exi­ alios exceffus extiterint excommunicari ; balli- gunt contra jura. yi regis communicantes cum eis , cx parte X L I I. ' ipfius domini regis precipiunt, ne aliquibus Item, domicilia fic hofpitia clericorum per evitentur , fic faciunt eos ad communionem dominum regem fic laicam poteflatem capiun­ admitti fic recipi. θ tur, fic licet in fitnduario exiflant , coguntur XXXIV. clerici inhabitantes, vel ipfis abfentibus, fui Item, licet aliqua poflèflio vd libertas da­ fervienta laicos recipere; & frequenter expulta fit a regibus, fic principibus, vel aliis fide- fis f clericis dc propriis domibus, eas occupant, libus, qui eas libertates poterant donare eccle- res i fuas ibidem inventas diflipant , fic conlufais in liberam, fic puram, fic perpetuam eleemunr, nequiter contradicentes, verberando. mofynam , nullo retento fervitio , vel onere X L I I I. impofito ; tamen fi fuper eis quarftio movea­ Item capiuntur careds clericorum, fic rclitur inter ecciefiafticas perfonas , vd laicas fic gioforum , fic capiuntur in foro publicofic ecckfiafticas , compelluntur pofleflbra earum aliquando in fandnario nequiter, aliquando in in foro litigare feculari. Idem fic, fi libertas mercalis, fic violenter abducuntur ad tranfveecclefic data per laicos revocetur in dubium , bendum vidualia, fic emeras res fic commer­ cum fecuodum jura , hujufmodi cognitio ad cia domini re^is, juftitiariorum, ftballivorum forum ecclefiafticum pertineat. 1 fuorum; fimiliter res, quas clerici habent veXXXV. _!nalcs, compelluntur fibi vendere , βι ad preA λ λ ·. — Item ratione hujufmodi pofleffiooum, rex“tium domini regis inviti tradere; pretio aut & alii magnates nituntur compellere epifeoraro aut nunquam foluto. pos, prelates, & religiofos, & redores cedeX L I V. uarum facere ledam ad curiam laicalem. Item, in cancellaria domini regis nova bre­ XXXVI. via juri ecclcfiaftico, legi terne, fic confuetuItem, eifdem pofieffiouibus, vel earum pof- dini contraria paflun mint fin» concilio re­ icflbribasratione earum, tdoniumflt alia one­ gni , pcincipum fit praelatorum aflënfu ; quod ra graviora imponunt laid contra ecclefiafti- neri non debet. cam libertatem. X L V. XXXVII. Item, cum dominus rex pro aliqua expedi­ Item, ad fedam & alia onera facienda, & tione vtl cx quacumque cauta regnum exitrit, ad comparendum in foro vetito compelluntur vel intraverit, vel ad divertas partes in i pio per captionem animalium fuofum, dc rerum regno fe tranflulcrit, compellit religiofos per Cmd/. Crwra/. Tom. XXIII. Ooo a vi· - LONDINENSE CONCILIUM- 9dx vicecomites fuos, & per captionem avei iorum A tate, paratus eft rex fe opponere in recogni-' ■— —fuorum , ut obviam fibi veniant, & munera cione patrie, licet certum fit ecclefiam ca li- ANNO bertate ufam fuiffe. Er fic, quod certum eft, C^},7STI iAo ÎÎV e* deferant . Idem iu fingulis comitatibus farevocant in dubium, & jus fit poflêflionemer,,,, ciens. cletie ponere nititur in ore, feu judiciolaico­ X L V L Item amerciaments, qua; epifeopi dc rclirum, dc ecclefia perfccutorum . Si vero non fiat exprefla mentio in charta, de qua con­ gioG terrz per chartas regias debent habere , tenditur libertate , fed nota fit pofleffio vel juftitiarn & ballivi regii convertunt in finem, Ut fic eos fuis defraudent amerciament» ufus, & dicat prelatux, quod licet non nomiX L Y I I. natim fed per generalia verba data fit libertas illa ecclefia , vel, quod aliquando habuit ecItem, cum non confueverinr pndati, vel vi­ ri ecckfiaftici amerciari pro communibus fumckfia chartam , expreflam facientem de hu­ monitionibus in adventu juftitiariorum, moder­ jufmodi libertate mentionem, quod perditum nis temporibus amcrciantur paffim iMitfcren- eft, vel veiuftatc confumptlun, vel allegetdo„ ter, dc graviter, fi non compareant prima die ’ nationem fine feriptis faflam morte regum anram coram tuftitiariis itinerantibus, quam co- Btiquonim ; dc per hoc habuerit ecclefia juti um .. ...... ram juftitianis de ~ forefta, titulum, bonam fidem, & poiïèflîoncm Ion. giflimam , & fic firmo jure tueatur ; dicunt X L V 1 H, regales, quod non fuflicit, quia talis poflelfia Item accidit interdum, quod ecclefia gavifa eft aliquarum rerum poffeffione feu liberta­ eft ufurpatio, vel occupatio illicita , cum fit tum ab antiquis t em nor ibus ; & licet rex eccler regi contraria. Et quidem mirabile eft diâu, Siis & viris ecclefiafticis in principio Magne nund longiflima polfcffio talis non poflit proCharte fux de libertatibus datis Anelicis, dc* defle ecclefiis contra regem; cum e contrario derkjic confirmaverit ecclefiis & ccclefiatbcis in his, que a rege nullatenus poflideri pofperionis omnes libertates , quibus antea ufi funt, ratione confuetudinis five ufus, jus fibi vendicet contra ecclefias ficut In omnibus fuerant ; paffim tamen compellit prfclatos re. fpondere, quare vel quo warranto taltbus utan­ oppreflionibus fupradiâis , & aliis confimili. tur libertatibus . Et fi prelatus eoinpulius combus , in quibus loco tituli fiiccedit facrileparens chartam donatoris exhibeat, licet con­ gium, vel injuria manifefta ; loco bone fidei oppreifio ,; imu loco luiwuciuarnu confuetudinis acrus aâus uuus vc vel tineatur in ca , quod donator tales ac tales oppiciuv dederit libertates, & omnes alias, quas in re-Cdiutina corruptela , fifepius.fuerit attentatum bus datis habuerat, vel habere potuerat, vel alias in tnftrumento donationis quantumcum Item, cum dominus rex juraverit in coro­ natione fua confervare jura & liberrates ccque generali claufula contineatur ; & dicat , quod in illa generali claufula libertas, de qua defiis datas, dc eas confirmaverit in principio agitur , includitur , nil proderit ei, nifi in Magne Charte; inceflanter tamen a miniftris charta de eadem libertate exprefla fiat mentio, fuis impugnantur, turbantur, dc mutilantur ; Et fic fecundum opinionem regalium verbum non folum generales, fed etiam fpecules, da­ illud omnino pro nihilo fupponic, quod fe­ tas fcilicet a predcceiToribus fuis, dc ab ipfo cundum jnra dc omnem rationem nihil ex­ confirmatas, & etiam de novo datas, dc do ceptum reliquit , prrfertim in donationibus nationes, quas ipfe dedit, dc alias, quas ipfe piis locis faâis. defendent dc Warrantizare deberet, impugnat, X L I X. dt fuftinet impugnari, dc impngnatores dden dit; Item, licet in charta de libertate, de qua ___ ficut patet in fa4o Bothon, dc aliis caagitur, exprefla fiat mentio, dicunt regales , fibut , quos ad prefens tacemus ; fperantes , fibut quod charta fine pofleflkxie vd ufu non va- Uquod P ad fingulorum querelas, fingulares inju let, &, quod ecclefia non fit ufa tali liber* nas faciet emendari. G® G® G® G® G® G® G® G® G® CONSTITUTIONES PRO CAPITULO SENENSI jfh O&tviMo Aut. Ceri. A.S.L. Ikhtt*, tf «à .Akxwulro ftfo IP. tgn£rm»t ---------Λ-. -L r · ficut ab antecefTbribus veilris a prifeisgodto diebus ad expenfas familix capituli ad­ temporibus dicitur cbfervatum. In choro qui­ libet veftruin fecundum ordinem lux receptio­ mittantur; fi autem clerici, & volunt, fi; pot­ iunt in ecclefia commode defeivire ufque a;f nis habeat feifionem, exceptis illis, qui habent regreflum dominorum ipforum, dummodo ul­ in veftra ecclefia perfonatus, quibus in feffioni- tra duos menfes extra capitulum non bus hujufmodi , & aliis confueta , & debita honorificentia impendatur. Ad hxc volentes, Excipimus ne diverGtas habitus dtverfitatem patiat ani­ tur , expenfis mos , ejuidem familix tamen moten­ fint contenti . de prxdittis omnibus infir­ quafi graviter debiles potionatos, ‘fic * Medical, morum , prxeipientes ftatuimus, ut infra ecclefiam in divinis officiis, & fepeliendis cor­ fanpiine minutos, quibus tempus congrus va­ potion» ro cationis, prout honeftati convenit, fecundum U’o» V >d« poribus mortuorum , qui apud ecclefiam veAram habuerint, vel fibi elegerint Gepultttram, paffionem , & fanguinis minutionem difcretio­ Confimilem habitum deferatis : Cappam regrinos , aper- nem capituli concedatur. Excipimus etiam pe­ qm cx devotione, vel voto iverint ul- CONSTITUTIONES SENENSES. 96Î (ÿ* ultra mare ob reverentiam (epulcri Dominici, A reatum fuum congrua fatisfaâione correxerit ,——------- vel ad fanâum Angelum, ’ leu adS.Petrum, excommunicationis ' fententiam r ' promulgare ~ ' . anno Ad prxdiâa vpro firmitate vallanda perpetuo ANNO aut ad S. Marcum, vei ad S. jacobum, caduratura,& ut negotia veftra, communia fine P*luh pet'<* licentia: nec non & illos excipi* Nonpcad mus etiam qui domini papae fervitiis, vel offufpicione procedant , prxcipimus ftatuentes, ut de extero, tam ves quam ii, qui vobis Garianlfn-ficiis, feu fervitiis dominorum cardinalium imâuariara . Jrorantur. Ad hrc ne fimul t ates, aut iocietafucceflerint, promittatis per librum, & ft clam tes in capitulo veftro de cancro fiant, diftrijurantes verbo Domini , vos illa futuris tem­ poribus fervaturos.* formam autem promiffioâius inhibentes prxcipimus, ut ea, qux com­ nis, fic juramenti btijufrnodi prarfentibus feci­ muniter omnes tangunt, & ab omnibus appro­ bari convenit, vel etiam reprobari fingularimus annotari, qui talis eft ? ,, Ego N. promitto, & juro in verbo Do­ ter, & extra capitulum non ordinentur, nec aliquatenus approbentur, Adiicimuc infuper, mini t quod ab hac hora in ab'ea confueut tradatus capituli veftri , & confilia, qux tudines rationabiles , & antiquas, nec non bona jura, & libertates capituli Senentis privata efle debebunt, five ponadtur in creden­ tia , five non, nullus ad damnum capituli ,B fervabo, manutenebo, profequar , & defen­ dam bona fide, quantum in me luet it , fic vel alicujus de canticis revelare prxfumat. valetudo mea permiferit contra hominem , Ut autenr bona veftra nequeant neglc&u dimi­ nui , ve) perire, diftriâe prxcipimus ftatuen­ audoritate fedis apoftolicx, & ordine me» , tes, ut quilibet de canonicis officium, quod , in omnibus temper falvis ,- fic me Deus fibi capitulum , prout moris eft, providerit adjuvet, & haec fanâa evangelia. Ut autem committendum, humiliter recipiat, fic fideliter prxmiftis omnibus major fides poffit, & de­ exequatur. Prxtcrca ne quis canonicorum ela­ »» bear adhiberi, ordinationem noftram hujus tigilli veftri munimine fecimus roborari. tus fuperbia dare prxfumat in commotionibus pedes fuos, licitum fit vobis de noftra: auâo Datum Laterani 1 j. Kal. Aprilis , Pontifi­ ritatis permiflu in quemlibet de capitulo, vel catus D. Alexandri Papae IV. anno J. Nulli familiarem fuum, five capituli pro meifeftis ergo noftra: confirmationis ÔCC. Dat. Laterani oftcnfis , nifi fecundo, tertiove commonitus 5. Kal. Aprilis anno J. «âQk «âÊk, «Afik •tgQT’ieSi* TSGr tQqPqt* STATUTA Vilten SYNODALiA Sirnmii KorTict^fitan trpifcfpcrwu Anoî iij7· Av MS. Digh in Btdl. Ox*>. 1T7X Ebentts de vobis bonam rationem redde-C ac honorifice ante peâus cum reverentia & ti­ An. in». re , qux ratio fecundum Augufttnum eft more, (emper lumine precedente , cum fit can­ AftrlVdk. dor hic is xtcrnx, ut ex hoc fides apud omnes t. f. p ?*·- dicere , non fub filent 10 tranfirc poftumus, fic devotio augeatur , quemadmodum generali qutu vobis dicamus-, quod vos icire fic obfetvare credimus ■ Quia igitur fine decalogi obconcilio feribitur. Tintinnabulum quoque tem­ per cum lumine venerandam corporis Chrifti fervatione falus animarum non confiftit , ex­ hortamur io Domino firmiter injungentes, ut hoftiam praecedat, ut ejus fonitu excitetur fide­ unufquifque paflor animarum , fic quilibet fa­ lium devotio ad tanti (aeramenti debitam ve­ cerdos parochia lis fciat decalogum , id eft, nerationem . decem prxeepta legis Mofaicx, eademque po­ Sacerdotes autem promptiftimi fint & para­ pulo fibi fitbjcâo frequenter prxdicet , fit ex ti ffi mi non iolum diebus fed & ooûtbus, ut ponat. Sciat çciam feptem ctimtnalia qux fint, xgrotanres vifitenr cum requirantur, ne eorum eademque populo prxdicet fugienda. Sciat ernegligent ia, ,quod abiit, moriatur...... infirmus line ram fimiliter feptem (aeramenta ecdefiaftica , ^confeffione , aut dominici corporis communio- D & ii, qui funt facerdotes, maxime iciant, qux ne, aut undtone extrema. exiguntur ad ver» coniefficnis fic pcenitentix Superaltaria quoque fint hooefta , fic con­ (aeramentum , formamque baptizandi doceant gruat magnitudinis, firmiterquehxa in circum­ frequenter laicos in idtonutc communi . Ha­ dante ligno , non moveantur ab ipfo, neque beant quoque coium fimplicem intelleâum fi­ ulurpeutur ad altos ufus quam ad divinorum dei , ficuii continetur in (ymbolo , tam ma­ celebrationem, ut videlicet non violentur in es jori quam minori , fie in traâu , qni dici­ colores, vel aliqua fiant corrfimilia. Panni etiam chrifmales non convertantur in tur QHirxmjwe m// , qui quotidie ad primam ufus fecularcs. pùllitur . Euchariftia autem , qux eft (aeramentum in ecclefi* In cicicua quoque divinum aivinum officium umcium integre dominici corporis , in loco mundo fic fignatoE fiat, devote, ut videlicet leâiones, hymni, fic femper honorifice collocata, devote fub fera, ac ndrlitcr confervetur. Sacerdos vero quilibet frequenter doceat ple­ bem fuam, ut cum >n celebratione miflarum elevatur hoftia f.dutaris , fe reverenter incli­ net - Idemquc faciat , cum eam presbyter ad infumum quendam in decenti habitu, fuppohto mundo vdamtnc, ferat fic referat maniiclle . alia, qux .in — Dei laudem recitantur tn ccclefia , integram habeant verborum prolationem , mentis quoque ad fenfus devotam attentionem, ne, quod abfit, pro hoftia viva & integta of­ feratur hoftia mutilata fic mortua . Provideant attentius ecdefiarumre&ores, fit facerdotes parochial;* , ut pueri tuarum diligenter doceantur, parochiarum ut Iciant domi­ nicam 9*7 STATUT. SYNOD. NORW. 968 nicam orationem , At fymbolum, fic faiutatio- Abemus , ne bénéficiait vel in facris crdinibu* — —-nem beats Virginis , & crucis fignacuh fibi conftituti fint vicccomites, vel juftitiini fecu- AN MO anno reûc confignarc ■ Et quia , ut audivimus, quod lares, vel ballivas laicas .teneant , aut earum CHRIST I Christi quemadmodum adulti hoc ignorant, prxeipi­ firmas v unde potcftaubus obligantur ad ratio­ mus, ur cum,laici ad confcihonem accedant, nabilia reddenda de billivis. diligenter examinentur , utrum fciant prxdiInhibemus quoque diftridius, ne aliquis rc­ da, Ac, fecundam quod expedit, in eis .t fa­ âor ecclefix faciat hujufmodi paâum cumacerdotibus inftruantur Et quia juftus qx fide pdhno , videlicet quod ipfe facerdos prxter vivit, ut articuli fidei plenius exponantur, fta­ certa ftipendia poterit recipere annualia aut tuimus, przcipicntes, ut quilibet fwerdcs patricennalia, quia hujufmodi paftio nunrfcftum rochialis fingulis ad Primam fic ad Completo­ eft indicium, quod facerdoseo ipfo recipit du­ rium orationem dominicam, fic fymbolum di­ plex flipendium. Necefle ergo eft, ut aut non cat coram fuis parochianis, in audientia, dipercipiat fufccpia annualia vel tricennalia, aut in ecclefia non rite etficiat divina obfequia : ftinfte, i>uvtiti que ad aleas, aut taxillos ludant, aut luden­ epifeopi, fufpcndatur .* prælati vero, qui tales tibus sflidesnt; quia licer quibuldam videantur przfiimpfcrinr luftincre , maxime obtentu pe­ levia . tamen fecundum fandorum patrum doctini® , aut alicujus commodi temporalis, parii ftrtnas, qui talia faciunt, dzmonibus przftant fubjaccant ultioni. Cumque non lolum a ma­ facnficia, Et quia in clero nihil magis debet lo , fed & ab omni fpecie mali abftinendumi fplendcrc, nifi Jcfu Chrifti humilitas, & evan­ fit, inhibemus firmiter, ne clerici non nifira­ gelic» perfeftio, quz coninlit, “ quod ii quis tionabili Acmanifcfta cxcaufit frequentent fante percufferit in dexteram maxillam , przbeas dimonialium monafteria, & nc quis facerdos illi & alteram; „ monemus fub pœna excom­ retineat feminam in domo fua, five cogna­ municationis przcipicntes , ne clerici torneatam, five aliam, unde rationabiliter mala de menta aut haâiludia exerceant , nec arma por­ ipfa poflit oriri fufpicio. 1taient, nifi per loca hofttlitatis fufpcâa oporteat Firmiter inhibemus, ne quiqaam bénéficiât! aut in facris ordinibus conftituti fint ebriofi, cut gulofi , aut tabernas exercentes , ne mor­ te «terna fecundum legis commina rienem mo­ riantur , fed aâu abftinentiz, & fobriecatis fcipfos*habiles reddanr, ut fecundum doârinatn Dei habeant feientiam difeernendi inter fan­ dum Ac profanum, mundum 6c pollutum, doceant populum omnia kgitima, quz Domi­ nus locutus eft per manum Mofis. Quia etiam Leviris dictum eft, quod non habent partem inter filios Ifrael, per quod abfcindatur a miniftris ecclefi® omnis fomes cu­ piditatis, Ac turpis lucri; exhoitantes prxeipi­ mus, ne bénéficiât! , aut facris ordinibus or­ nati negotiationes exerceant , nec aliquid ac­ commodent adufuram; fed, ficutpraecipit do­ ctrina evangelic», mutuum dent nihil indefperantes, neque dent, neque recipiant ecclefias, aut ecclefiâftica beneficia ad firmam, «iifi in cafibus concilii cooceflis. Sententiam fanguinis non didet clericus aut proferat, ncc fanguinis ▼iodiâam, aut ubi exerceatur interfit, nec literas diâet aut feribat per vihdiâam fanguinis deftruendas, nec lu&uariis, vel baliftariis, aut hujus fanguinis viris przponatur. Ad amputan­ dam quoque cupiditatis ipeciem , firmiter inhi- eos rranfire; fed tonfiVam & coronam ac rs-. furam habeant ordini congruentem , & habi­ tum convenientem tam fibi fit fuis equitaturis, fecundum quod determinant fanât concilia, ncc plus folito ; alioquin ipfos per fubtraâionem beneficiorum ad hzc compellemus, dc autem habitus diverfitas clericos a laicis faciat diferepare, ftatuimus firmiter przcipicntes, ut .officiarii. decani, fie fubdecani in fuis capitii lis in congregationibus clericorum corim fuis praelatis claufis cappis utantur. Et ne facilitas veni® intentionem tribuat delinquendi, fi u«a ptum, ut crcdimu,, Oxonienfe concilium, & monem fuccefioretn fuum, qus firmiter prs•«.•u'pb'n priocipium ipfius de excommunicationibus in ^.cipitnus , oblervari. (et- eodem concilio faâis ad terrorem malitioforum, à *411 ρ;·Λ1Fœ CONCILIUM ΛΚΝΟ CHHJSTl MERTON ENSE. £x veta: MS, edidit collcâor Anglicanus ■ A Nno Dom. MCCLVIII. fuit concilium Ddie Jovis in fefto S- Barnabxapoftoli, adquafBonifatii archiepifcopi , & omnium fuffandam decimam totius ecclefi® Anglican», fragancorum tuorum apud Mertonam, fcilicet per Alexandrum papam concefiam. MERTONENSE W Pro Cieri CONCILIUM A n g l i c a n i immunitate Anno 1158. habitum. Ex Annal. Rurto*. pag. 3 8 S. ix 5jj.fI. M«nat 11- "pEcuni* illius iolutionem a miffs Ponti Mmtdatxm dt tanx/acatioeu apxd Merton. A fuiis in Anglia exattarn, quxdenarium S- Petri appellabatur, molcfle lemper incole p Rogerus, Dei gratia Conventrcnfis Ac Litulerunt; qua ratio eflecit fxpc ut in pon- 'chfddenfis epiicopus, dileâo fiiio archidiaco­ tificMS miniftros ea crearetur invidia, ac peno Stafbrdix, falutem, gratiam, Ac benedirinde haberentur exofi, velut publicam . Hxc âionein. Mandatum venerabilis Patris BonifaParilium perfuaferunt, ut minus reverenter cii, Dei gratia Çantuarieofis archiepifcopi, dc Romara ecclefia knueretui ; hasc parttotius Anglic primatis, venerabili in Chrifto ter auâorem annalium Mcrtooenfium nt illa facri, R. Dei gratia Covenftrenfi At Lschfelferiberet qux in exordio aâorum concilii dcnfi epifeopo, falutem At fraterne diteâionis hujus leguntur. Impune illa quidem rcfecain Domino femper augmentum. Cum propter rrntur ; fed cavi ne de fide mea finiftri altecclefix Anglican» eventus Ac caufas, quas fra­ quid erudi t i lufpicarentur fixe ergo iiie de ternitatem vcftram ignorare non convenit, fra­ concilio vix noto Spelmanno afiert. trum noftrorum congregationem videamus op­ Fxtic hcrtfcntibtu n die/ apprr^MwAa/ papalibttr , portunam , devotionem vcftram rogamus, mo­ 'Τι1ΐίη»«·ί· xrcbiepi/capu/ Cantnar aliud concilium fxffftga. nemus, Ai exhortamur in Domino, fub obe>( tuorem t! prtlttfritM indixit apud Mertonam, dientix debito firmiter injungentes, quatenus nS magiftri Arieti pop* fnaiiatau tf notarii no die Jovis proxima anie inftans feftum S. Barna­ tur rxifîionibxi obviant eunde, eximar cirri An· be spoftoli apud Mertonam curetis vcftram preghauu ab obedient te tu proflanda alienaret. fentiam exhibere . qualibet occafionc «(fante, ut in hac urgenti ncccflitacc ecclefia noftro rcgimi>· „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ ., „ ,, _____ ANNO Christi MtKTONENSE CONCILIUM. 97 f 976 er gimini commifta, per vos & alio· fratres no- Apoflimt ad foculare forum aliquatenus pettioe—— — tiros gratum habeat providi coafilii fukimcn re; feu etiam cognoverint de peccatis dcexcef- ANNO fibus fubditocvm , ficut de perjurio, fidet ran. CHR.ISH οΐη** uun * friam decano· cathedralMM®, At aliarum ecclefiarum, necnoo etiam abbates, Igrcffione, focrikgio, violatione, ac perturbapriores, majores, infuper Ac archidiacono· ve­ tione ecclefiafticc libertatis; pnefertitn cum li rz dttreeieas univerfos, ut cum litens fuoipfius violatores, necnoo flt libertatum per char­ mm iubdiiorum procuratoriis loco Ac di· antas domini regie ecclefie conccifarum, in fentediâis comparcant, ut quod communi delibe­ tenuam excommunicationis incidant ipfo fa­ ratione provihim fuerit, ex membrorum co- do: & fi inter clericos fuos cognofcant, vel hxrentia firmius roboretur. Dat. apudLamhc- inter laicos conquerentes, & clericos defendentes, dim i$. cal. Mail, anno Dom. MCCLV1II. in pcrfonalibus ad i on i bus fuper contradibus vel Hoc igitur mandatum vice noftra diligentius debitis ; fi perfonas eeclefiafticas ad mandatum exequamini, ac nihilominus vos ipfi compa­ domini regis in foro feculari amerciatos * non · muiaito· rcatis diâis die Ac loco, cum literisprocuratocompulerint ad amerciamenta hujufmodi exol- pecunia >ns cleri totius archidiaconatus veftri ut veftri venda, feu ipfa non folverint pro eifdem .· fi pr®fcntia firmius roboretur, quod ad utilita-B jurifdiâionem fuam in ecdefiis Ac capellis, epitem ceclefi® Anglican * de confilio Ac aflenfu fcoparibus r 1 “feu tnonafterns annexis, per mor­ veflro contigerit provideri. Dat. 6. cal.Man, tem przlatorum, aut ceffionem vacantibus exer­ pontificatus noflri anno primo. cuerint canonicam & confortaro, Atfiqt’zalia Con^rrga/»/ icitur prjtdtila dit apud Merit , * his fimtlia fecerint, eel non fecerint, pertinen­ ia prafentia domim BaatfaiiiCantaarier.fit arcbittia ad officia ordinariorum; providemus, quod pifeopi Jan fujfragantti, pralat i i tj regni clero, didi archiepifcopi, epifeopi, & exteri praelati fttper reformatiane flatui Angiicana ecclefia tf non veniant taliter evocati, led cum honore eiaendatioae provifi fani ilh artienti fabfeyaente». deferatur, & majores przlati domino regi feribant, quod hujufmodi mandatis regiis parere non pollint, abfque fobverfione ecclefiaflicz li­ Articuli provifi apml Mertea. bertatis , & ad hoc ideo non tenentur, eidem Tria funt genera articulorum, dcquibus agi­ nihilominus literal exhortatorias dirigendo, ut anime fuse faluti confulendo, ab hujufmodi tur in prrfenti. Sunt enim quidam articuli, in quibus prarlati nullo modo diffimulare pofmandatis ulterius defiftat. Et fi W dominus wu <**, rex. funt. Sunt alit, in quibus poffunt indi * iorlu. C hujufmodi fpretis exhortationibus, ad attachiaritatis, non perturbatione infirmitatis diffimutiones vel diftridiones proceflèrit eorundem , lare. Sunt & abi. in quibus diffimulare poftune vicecomites, dc alii quicunque ballivi ip­ funt fine difcnminc falutis ctenue & periculo fos attachiantes dc diftinguentes, per eofdem animarum. attachiatos Ac diftriftos in forma juris ex­ jArticuli, diffùtuüari non poffient abfac communicentur , & loca, in quibus commo­ rarrA./» falatu aterna, aruataramque periculo, & rantur, Ac terrz eorum , quas habent in regno Jnb^crfione ecclefiaflica Ubertat itac ecclefiaflica· Angli®, per locorum dicecefanos ad dcnunciarant perfonaram prajudicia taanifeflo tionem attachiati Ac diftrifti intcrdidoecclefia’ Cum ecclefia Angiicana non folum con­ ftico fupponantur. Et fi clerici fuerint bénéfi­ tra jura divina & ftatuta canonica, fed etiam ciât!, fuis beneficiis priventur, non bénéficia­ contra libertates, a regibus, principibus, & it, per quinquennium ad beneficium ecclefiafti­ aliis regni magnatibus fibi cooceftas, aufibus cum, fi forte przfentati fuerint, minime admit­ iacrilegis, novis irruptionibus, diris concuftio tantur . Clerici autem qui hujufmodi brevia attanibus, fit oppreffionibus nefariis multipliciter chiationum feu diftndionumdidavcrint, feripattrita fit; ά hoc abi^ue perpetuo animai um Dferint , fignaverint, confilium & auxilium ad­ attrita ut; & hoc abluue perpetuo antmaium periculo pnelatorum , domini regis, & aliorum hibuerint, folenniter excommunicentur, & ex­ regni magnatum , fub didunulationis filentio communicari denuncientur, nec aliqui deprenequaquam valeat ulterius pertranfin ; de una­ miffis certa raiione fufpeâi ad aliquod benefi­ nimi afleifu dt concilio ptxlatorum, religiofocium ecclefiaftrcum, donec fe fuper his cano­ luin, d< totius cieri cccleGx memorat® falunice purgaverint, admittantur. Et fi dominus briter eft provifum , ut machinis feculanum porex monitus hujufmodi difttidioncs non revo­ tcftaium folutis moenia laborantis ecclefi® dicaverit,- epilcopus, qui diftndus fuerit, terras, lapfa, inftexibili reparentur inftantia per ftatuvillas dominicas, Ac caftra, que rex habet in torum remedia, que foquuntur. fuo epifeopatn, ccclefiaftico fupponat tnierdiQuia igitut firpe contingit, archiepifcopos, do ■ Et fi rex in fua duritie perfeverat, cete­ epifeopo·, fc alio· prelatos inferiores per liri coepilcopi diftril<.fr> >n Jkr etnanaa, h.be> in biblioth o.'.'. Oc... Αηιπ Cw t. OFiDuiu. Concil. Genera. Toi" XXIII P P p tr frfltnm· s CT 977 MERTONENSE CONCILIUM. 97S verarent tn neghgentia, canonice puniatur per A demus quod excommunicat i, flt fic capti, & ——eundem, & nilMlominus iua dicectfis , omni taliter exeuntes, ad majorem fui deteftationem ▲NNO CHRISTI publice & fohmnirer poliatis Campanis, accen­ prr la torum & l ua anâoriiare & confenfu in preienti ordinatione adhibitis , ecclefiaftico tu candelis, excommunicentur, flt denuncientur excommunicari in loci·, ubi ordinariis Io. iubiaceat inteidiclo. corum eorum videbitur expedite· Vicecomites Adhaoc, quia frequenter accidit, quod non­ autem, fic alii bailivi, qui eoe liberaverint, nulli clerici per lateam potefiatem ecclefias oc­ cupant parochiales, & pnebendales, etiam curam non pnalati, prarftita fiuiafaftione rccfefiz vel animarum habentes, & in cis abfque a udor i- emenda, publice excommunicentur anathema­ tate ecdefiaftica intruduntur ; providemus, quod te , fic excommunicari folenntter denuncientur. clericus per fe fic intrufus, forma juris ferra­ Si tamen de mandato regio ad hoc proceffeta, anathemate feriatur, & talis per loci dios rint, mitius cum eis , arbitrio ordinarii, aga­ cefanum publice denuncietur, & illo beneficio tur. Clerici qui hujufmodi brevia diftaverinr, careat inpcrpetuum ipfo fafto. Et fi fic in fua fcripferint, fignaverint, confiliutn & auxilium ad­ hibuerint , puniantur, ficut fuperius in primo pertinacia per duos menfes perftiterit , per lo­ corum dicecefanos, ubi habet alia beneficia ec­ remedio plenius continetur. Moneatur dominus clefiaftica , ad denunciationem epifcopi illius, rex , quod hujufmodi exceftus corrigat, fle a talibus defiftat mandatis. Et fi dominus rex in cujus dicecefi fe intrufit, cujufque monitio­ nem per didum tempus contemfit, proventus monitionibus non paruerit, locus, in quo cap­ iliorum beneficiorum , quoufquc congrue fatistus detinebatur , interdifto ecclefiaftico fuppoDatur. Et ft denegetur 1 itera confueta de ex­ fecerit, eidem fiibtrahantur, & fi per annum idem intrufus in hujufmodi excommunicationis communicato capiendo, moneatur rex per prae­ fententia perfeveraverit, ex tunc ad aliquod be­ latum , qui fuper hoc defcripfit, quod eam neficium in regno Anglic minime admittatur. concedat dc faciat perrranfire . Quod fi non fe­ Si vero per procuratorem clericum fuerit in­ cerit , civitates, caftra, burgi, & villae, quas habet trufus, contra eundem procuratorem modo fi­ in dicecefi fic feri bent is per ipfum fcnbentem mili procedatur, & prrnisfubjaceatfupradiftis. intetdiâo ecclcfiaftico fupponentur . Contra Si vero procurator talis larcus fuerit, in for­ communicantes quoque cum excommunicatis ma juris excommunicetur, & wli publice duoprocedatur fecundum cenfuram ecclefiafticam . cietur. Dominus autem abiens citetur, qui fi Clerici quoque fine delectu personarum, quancomparent ratifies ver it faftsun cnjufcunquc pro­ C quam in furto deprehenli non fuerint, tancuratoris fui in hac parte, pernis fubjaccat |uam facioorofi, vel fuipefti de crimine, feu fupradiftis. Si vero per contumaciam abfentet orcfta capiuntur, fie incarcéré detinentur, nec fe, poft fpatium trium menfium expeftatus, fi redduntur ordinario, fecundum canones libere fit in regno, majoris excommunicationis fenten­ judicandi. E: fi clerici, quibus crimina impo­ tia innodetur, fit infuper pcenas incurrat prae­ nuntur , coram judicibus tecularibus vocati non comparuerint, forbannùintnr a regno. Quare laxatas , maxime cum facrilegio adjecerit con­ temptum. Si vero fuerit extra regnum, con­ providemus,quod fi clerici fic capti, noti fue­ tra ipfum vocatum poft dilationes tranfinarirint flt honefti, capientes ipfos, flt etiam de­ nas fimili forma procedatur. Ecclefia etiam tinentes , in forma juris folenniter excommu­ vel pnebeode in quibus fit intrufus, interdido nicentur per locorum ordinarios, & excommu­ ecclefiaftico (apponantur. Auâores autem fle nicari denuncientur. Loca etiam, in quibus fue­ coadiutores hujufmodi intrufioms, fi clerici fue­ rint detenti, fit terra capientium eos, flt de­ rint, prxfatas poenas clericis impofitas incur­ tinentium, ecclefiaftico. interdifto fupponantur, rant; fi laici, poenis perferant contra laicos donec cofdem diroiferint, flt libere abire per· fuperius annotatas. Loça vero flt term hujuf-D miferint, ac alias fuper hoc fatisfecerint com­ modi intrudentium, fi infra unum menfem non petenter. Illi etiam, qui cis talia falfa crimi­ fatisfecerinr, ecclefiaftico fubjaceant interdifto. na impofuerint, feu malitiofe, propter qu» Si vero hujufmodi inrrufioncs faft* fuerint ex capti fuerinr flt detenti, excommunicentur, flt regia poteftate, moneatur dominus rex per lo­ excommunicari publice denuncientur, ufquead ci dimcefannm, quod eas faciat infra compe­ fatisfaftiooem condignam. tens tempus revocari. Alioquin terrr fit loca , Clerici quoque vagi flt ignoti, capti flt de­ qnae idem rex Labuerit in illa dicecefi, in qua tenti, fi in poiTefliooem clericatus fuerint in. fuerit intrufio, ecclcfiaftico mtctdido fuppoventi, uer locorum ordinarios requirentur libere nantur. Si vero per alium magnatem vel po­ per ecclefiam judicandi ; flt fi denegentur, pu­ tentem fiat talis intrufio, per fufpenfionis flt nientur, ut fuperius detentores ; Ας fi tradentur, excommunicationis fententias , ut fupertus, ar­ non expeftatis jnftiriariis qaibufcunque judicen­ ceatur. Et fi infra duos menfes faftum hujuf­ tur. Et fi juftitiarii, eifdem clericis coram eis modi non correxerit, terre fit loca, qux ob­ non exhibitis, epifcopum contemnent in pœna tinent in illa diœcefi, per dicecclanum loci pecuniaria, pœnz fuper.fores, in rpfos juftitiarios, E prout clerici fuerint, five laici, proferamur. interdifto ecclefiaftico fupponantur. Preterea cum excommunicari, flçde mandato Clerici autem domini regis, vel quicunque alii, perlatorum fecundum conluctudiuem capti, flt qui excommunicationem hujufmodi profequuncarceri mancipati, aliquando per regem, flt tur , diftando. Icrib.'ndo, figillando, vicecoquandoque per vkecoœitcm, altofque ballivos, miti vel aliis ballivis hujufmodi mandata diri­ line confcniu perlatorum, flt fatislaftionecon­ gendo, poenis fubjaceant in clericos fuperius grua liberentur, plerumque etiam hujufmodi promulgatis. excommunicat! non capiantur, neque de ipfis Clericus tamen fuper tranfgreffione focefta. capiendis literr regiae concedantur ; nonntrncoram fuo ordinario canonice conviftus, do­ quam etiam difti rex flt bailivi fui cum hujuf­ mino regi, vel alii damnum fle injuriam pafmodi excommunicatis flt denunciatis publice fo, per eundem ordinarium faiisfacere com­ communicent. claves ecclefiz contemnendo , pellatur , flt alias arbitrio ordinarii ini , cano­ in fubverfionem ccelefiaftice libertatis ; provinica pcena puniatur. Î 979 MER.TONENSE CONCILIUM. 980 er Si vero clerici canonice te purgaverint, fu-A ardius compeicantnr ; dc fi per hoc «d ditlri- ■ 1 ■" ■ per fibi impofitis ac cbje&is, dc laica poteftas Aiooem ~ procefltim " fuerit pariatorum , contra , AWN9 otxrm bona detineat eorundem; occu- dtllringcmcs, ficut dichun cit fuperius, proce,,,, pâmes dc detinentes bona hujufmodi clerico­ datur. Et quia modo conGmili praelatorum offi­ rum, per fepedidam cenfuram ecclefiaftkam compefcantur . Quod fi fic capti, malitmit cium impeditur , cum contingat , quod Jutempore intermedio abrafi foerint feu fuTpeufi, dieus delinquens in rebus ccdcliafticis dt perfonts, fuper his conventus fuerit coram ipfis, abradentes, feu etiam fuipendentes, conGfium dl fuper aliis, quae ad forum ecclefiafticum dc auxilium impendentes, poenis fubjaccant fupradidis. Forbnnnicnres quoque pools hmihpertinent ; providemus , quod Judseus per intctdidum commercii, contraduum, dc commu­ bus percellantur. Sane , cum nulli clerici adinvteem dc ple­ nionis fidelium ad refpondeodutn in his cafirumque cum clericis contrahentes, ipfos con­ bus nihilominus compellatur, inhibentes quo­ tradas fidet datione vall**nt4 aut corporaliter que impeditores dc diffringentes , penas inter­ prxflito fiicramento, qui fuper fidei aut fa- didi dc excommunicationis incurrant. ct ament i pnefliti religione contempta coram B I Porro quoniam ad immunitatem ecclefias judice ecclefiafiico conventi, regiam prohibi­ confugientibus tam arda ibi imeonixur cufto­ tionem impetraverint, ut fuper perjurio dc fi­ dia laicortun, quod vix ei* in alimentis pote­ dei IsdiOne examen ecclefiaftici Judicis fic de­ rit fubveniri , aliquando iidem confugientes , clinent .* providemus, quod fi laicus fuerit im­ ab ecclefiis, ccemeterits, viis publicis pofl ter­ petrator , per excommunicationis fententiam, na abjurationem fecundum regni confuctudint fuperius, arceatur . Quod fi nec fie débi­ aem , violenter extrahuntur , dc Gc cx tradi tent , dc poffeflbr immobilium exiftat, terra fee letale in ptsjudicium immunitatis ecclefiafua fupponatur ecclefiaftico interdido; fi au­ ft ice occiduntur ; providemus , quod qui hutem immcbilia non habeat, mercenarii fui dc julinodi alimenta impediunt xniniflrari , per non neceflari® perfon* moneantur, quod infra difcrctionem ordinarii pgna excommunicatio­ vin. dies ab eo recedant, alioquin confimi- nis dtflridius arceantur . Extrahentes autem lis fcratOr cxcommunicatioms lententia in eos ab ecclefia vel cçmeterio, feu via publi­ ca , per infidias pofl abjurationem terrx , vel cofdem. Si aurem rn» clericus vel religio„ _____ ------- --- fuerit, --------,----------taliter extrados occidentes, cum fub ecclefic fus, exerceantur pane canonioe contra eos ,Cprotedione confiflaut, omnibus pœnis facrile- dc - fi " clericus · · reus 'in 'fua pertinacia perdura­ gü percellantur. In ecclefia autem vel cçmcverit , procedatur contra eum fecundum penas terio non fiat cuftodia confugientium ad ecclefiam ; de fi fiat, cuftodes in forma juris , ’ fuperius courra pertineres clerico· annotatas . Si autem ador laicus Gt, trahens laicum feo­ diftridioris excommunicationis fententia comdum, dc per corpus dc feodum fuum aifbinpe icantur. garur, contra diftringcntcs omnes procedatur, Rurius mu It otici invadunt aliqui bona ccprout clerici fuerint vd laid, per penas , qu* cieGaftica , dc perturbant ac infringunt ecclecodtra eos luperius flatountor. fiafticas libertates , unde providemus , quod Et G ador timore regie prohibitionis fe malefadorcs hujufmodi ac facrilegi, excommu­ fabtraxene , oe peccata maneant impunita , nicari per locorum ordinarios nuncientur. Et iisdex ex officio fuo procedat, prout viderit fi in fua pertinacia per unum meniem perfeveexpedire· Si autem judex halicas laicum feo­ raverier, tunc terre tux, dc loca , in quibus dum diftringatur, contra diftrineentes proce­ morantur, ecclefiaftico fupponanturinterdiâo, datur, dc dominum regem, ul fuperius annodc neutra relaxetur fente» ta > donec de damnis tatur. Et fi non habet laicum feodum epileo-θ aut injuriis fatisfecerint competenter . Ex fi pus, procedatur contra dominam regem, dc ‘ " is ecclefiam pofleffionibsis aut libertatibus diftringatur, ut fuperius exprcfTum eft. a fpoliaverit , pcenis fubjaceat fupradidis , Et hoc idem m conGmilibus prohibitionibus dc in ipfum ufque ad plenam reftitutionem dc obferverur. Idam fui dc fi tertius nuncios ve­ fatisfadionem condignam, in forma juris ex­ niat ex traniverfo, dc porrigat leu porrigi fa­ communicationis fententia folennher profera­ ciat prohibitionem talon,dum tamen iliceam tur . Et 6 iidem faciilcgi faciant judices aut verbo vel fado ratifieat pro quo apparuerit praelatos propter hoc attachiari aut diftringi , impetrata. tam ipfi quam diffringentespcenas in alia, hiaCum infuper prclati ecdefiaftici ex officii tores dc diftridorcs editas perferant fxpedidas. fui debito inquirant d· morum difeipiina, pec­ AdluK cum contingat, quod domicilia dc cat is, dc exceflibus fubditorum: quia rex,ma­ hofpitia clericorum fuis fervientibus occupen­ gnates, dc alii potentes fcculares ipforum of­ tur , bonaqne ipforum clericorum ibidem in­ ficia impediunt in premiffis, lakis fibi fubdiventa per fieri legos hqiufmodi confumantur , tis pr*. ... inhibendo, ne ad mandatura — .ipforum r.„. _... r ._ reclamantes dt renitentes convitiis afficiantur , latorum de veritate dicenda fubeant juramen-verberibus affligantur, dc alias viliter pertratum ·* dc quia iidem non permittunt diAos pre­ dentur; & quandoque etiam careûx fic equi* la tos, fubtedos fuos in caufis feu negotiis ec- taturc dominicae prslatorum, rdigioforum , clefiafticis corporaliter feu pecunialirer , feu aut clericorum in itinere publico, in merca* alias canonice punire, fecundum perfonarum lis, dc alibi etiam in fanduariis capiantur, de de delidoraun qualitatem; providemus, quod abducantur violenter, ad diûorum magnatum laici ad prafiandum hujufmodi juramenta, dc rccommercia dc vidualia rranfvdrcnda ; provi­ ad folvendutn quaslibet pcenas, per praelatos fuo· demus, quod hujulmodi violenti dt facrilegi in canonice inflidas, nihilominus prcctlc per ex­ forma juris excommunicentur , dr foJennirer communicationis fententiam compellantur . excommunicat! denuntientur, donec ablata dc Impedientes vero , oe hujufmodi juramenta abduda reftiiuetint, dc de illatis injuriis fatis· preftentur, qut pane evolvantur, per interdi­ fecerint competenter. Compelluntur etiam clerici dt rcJigiofi its di & cxcommunkationis fantenitas prsdiâas S tuas 9f! MEKTONÊNSE CONCILIUM. or fess , quas habent licite venale·, «I prortem Atam ——------- donaini regia fibi ft feta miniAria vendere, ft 9*1 ipfiun efle vacuam, ft invalidam, fi ec“ ciefia vd monaAeriutn ufe non fuerit hujufi OIK^Tl *e,i" uaderc P·*»* «**» foh>«>i unde provi- modi libertate; providemus, quod juAitiani ft alii judices fecularts,ccclefiaflicos vel loca re,Mi demus, quod taliirr competentes cogantur per feutemiam excouununicatiow jaftnm prttiup ligioia, perverfa interpretatione hujufmodi fuis fupptere, vel rem tcftituere fic export am, ν,,ΙΜω fuperius >ur..w annotatam auuu»lwu reprimatur (crilI per,formam . fiafiicua judex loci diâos fecrilegos per exeo»· B Licet etiam dominus rex magnates , alii­ L ’ ex,, magnates municanonis fententiam coercear , ufque ad que Chrifti fideles terras, poffeffiones, in li­ fatisfa&iooem condignam, & fi rex prohibue­ beram , puram, & peroetuam dcrmofynam , rit, non parcatur eidem; ft fi attacniationcs ecclefiis ft viris ecclefiafticb pie duxerint con­ & difiri&oncs intervenerint, ad remedia con­ ferendas, nihilominus cum vicecomitcs. ac fui tra attachiatores ft diAriogentcs fuperius preballivi compellunt hujufmodi perfonas ecclcfiamifla , habeatur recurfus. flicas pro didis terris ft pofleflionibus feriam Archiepifeopi utique ft epifeopi, ratione pa­ facere ad fuam curiam laicalem, contra dona­ trimonii ecclcfuftici, per communem femmotionis formam , ft officium pietatis, ft jura nitionem coram juftitiariis itinerar tibus evoca­ ecclefiarum, & pofleflione», quibus ufi funt a ti, per alternatos fini procuratores fuos liter alongis ft antiquis temporibus retroariis , per­ torie conftitutoa, contra libertatem & confucturbantes, nifi de conceffionibus originalibus , tudinem ecclefic , minime admittuntur : fup- ft chartis fuis, forte vctuftate vel alio modo plfeandum eft ergo domino regi, ut fufiineat, deperditis, vel coniumpus, fidem fecerint coquod per literal procuratorias admittantur pro· ~ram eis; providemus,quod fi diftridio fiat pro curatores feu ... artornati rotundem, ft juftitia-' ------ ------ r_. ---------- : -------J— Λ, a donatoribus & fundatoribus rii moneantur, quod tales rum literis compe­ five eoram haeredibus, vel aliis eorum fucceftentibus admittant attotnatos. Si vero fic non foribus fuccedentibus qualitercunque, per cenadmittantur , ft quia perionaliter non venerit furas pnemiflas ecclefiafticas penitus repriman­ prtelatus, condemnetur, & poftmodum diflnntur: ü vera a capitalibus dominis fiat diftrigitur ; providemus , quod procedatur contra ftio pro difta feria, quam ecclefia vd motuattachantes ft diilringentes , prout fuperius Aerium ante facere non folebat, compellentes eft expreflum. ft diftriagentcs modo firnili arceantur. Prêtait etiam ft clerici venire coram magiQuandoque etiam laicis intcftatis decedenti­ - flratibus fecularibus diftringuntur , oftenfuri bus , domini feodorum non permittunt ipforum quo jure aut quo Warranto utuntur libertati­ debita folvi de bonis mobilibus eorundem,nec bus, quibus a longo retro temporibus ipfi feu in ufus liberorum fuorum, ft parentum , vel puedeceflores fui ufi funt pacifice nomine cc· alias per difoofitioucm ordinariorum picdiftiicleharutn fu arum ; alioquin impediuntur uti bui __ pro r._ dcntndis; ______ , providemus , quod domini libertatibus prediriis ; ( unde ) providemus , «^fteorum ballivi.ut at talibus impedimentis defiquod fic vocati de jure aut warranto fuo non ~ flant, Λ—- moneamur, ----------------- ft monitionibus non paren­ rcfpondeant ; ft fi fuper hoc diftringantur, vel tes, faite» pro illa portione, que dcfundum alias condemnentur, procedatur contra con­ contingit , per excommunicationis fententiam demnantes ft diilringentes, ut fuperius anno- z compefcantur. Eodem modoptocedatqr contra tatur. & fi retineatur prêtants, archiepifeocos, qui adferiptorum, ft aliorum fervilis condi­ pus cum epifeopia requirat eum , & puniat de­ tionis t eft ament a impediunt, contra confuetuditentores. Et fi libere non dimittatur, ad io· nem Anglican* ecclefix hadenus approbatam. terdiria , ut fuperius, procedatur. Predida denique remedia tam ad prrfentia, quam ad futura gravamina fe extendunt ; preAliquando quidem ecclefiis ft preiatis prin­ cipes ft alii Chrifti fideles pofleffiones & li­ lertim a tempore excommunicationis de conbertates dant ft concedunt per fuas chartas , fenfu regis & magnatum regni, Londini per in quibus hujuitnodi claufula vel fimilis conti­ perlatos folenoiter promulgate in tranfgrcffonetur : ** Omnia , quas ad me vel heredes res charte communium libertatum meos de tali feodo, vel pofleflione pertinent, Archiepifeopi ft epifeopi de confenfu & apvel poterunt pertinere , tali eidem ecclefic , £ probatione inferiorum prelatormn , capitulovel monafterio, ac eorum preiatis, ft mini­ ^nun cathedralium ft conventualium, necnon Aris, fine aliquo rctinemento, do, concedo , univerfitatis totius cleri Anglie, pro reformaft prefemi charta confirmo. “ Si poAmodum ttone Aatus ecdefie Anglicane, ft reparatioiuper aliquo articulo de pertinendis , qui in ne ecclcfiafticst libertatis, bre pnadifta com­ charta ipfe non feerit fpccialite; exprefliis , muniter ft concorditer providerant. in judicio fecnlari contentio moveatur, dicunt De hoc concilio Mcrtonenfi paucula reci­ judices feculares, chartam illam efle vacuam tat MS. Digby in bibl. Bodkj. Oxon. n. ii. f. ft inanem , eo quod nominarim articuh» iUe 184. b. 18j. a. " A. D. MCCLV1I1. fuit non exprimitur in eadem : ft hoc verbum concilium Bonifacii archiepifcopt, ft omnium * omnia , “ fecundum eos , nihil continet , fuffragaueorum fuorum apod Mertune, fell, die nifi quod feerit fpccialiter expreflum . Et fi Jovis in fefto S. Barnabe apoftoli, ad quafi articulus libertatum contentiofes in 'charta fpe. fandam decimam totius ecclefie Anglicane per ciaiitcrexprimatur,dicunt udem judices, charAlexandrum papam coDcefliun. tt ' m CON- ft * , ' Fl “7*^°“ _____ ♦»« ROFFIACENSE. >»♦ S& €&€&£& °?r t aooua SSCCLVIII. dire veto XII. Kal· Septembr. lacer cooâûuôonM «cclefia; Saotooeavorem, die ad procedendum partibus β», h> funt edits, infcripcoqu», Atgktot. afignata, audeant abfentarc, feu etiam GtüfreL Tom. XXIII. Qq q CON- Di EcCLXSIASTICA DISCIPLINA vili. Idus Septanl*. MCCLVIII. per Jacotera archiepücopxm Naibooeaian eu» fuffi-aganeif celebraram. IditMt Λ D. fao Vtthtrit , tMN 11. Sfitih&i·. mate ooOatian cm* olttro txtoofbri, qnod maun fa Simoondtu nofitr dtfcrifforat. TITULI CAPITULORUM. A I. Cratra rmcw ÿ porfatnpn tot^fi^Hcarmn CAPITULA. 1. tnolotoni. *. Dt non tonfaofa cut ordinnda nl/trinidi*. Contra rerum ir perfonarum ccclefipftuennn cefao: tf ftd fa tonfitTMidi. violotoroi . 3. Ur φά tltricaii ter non vivunt, cUricortc* Pri­ vilégia ·μ gondtont. 4. Vf fù naoamucnicot, vol demtnciat txconoUt quicumquc temere bons ecclefis* nounicattan, fottfaic fa Urttru ofadat. flics in vafer it feu occupaverit, aut rea j. Ul Jodni ifart/ am »jrfg«W, fed tontac* for­ ecclefiarum feu monafieriorum rapue­ te* ■ rit, perion ifve ecclefiafticis injurias in6. Ut ffifcopi **· dent Uttevai fas tfnofafatc, B tulerit, aut ecclefias feu loca religio· fu «M oftndtrnu pontificia r. 7. Ut fa faota odferventitr, tf in diii fynofa, vel earumdem ecclefiarum liberta­ dit pnfaentnr. tes & jura impediverit ufurpando: fciat 8. Vt fiattctn* contra invafores ionomtn ecclefia- fe ipfo faftb, authoritate prxfentis con­ fitcornu ormubm Domtniat tf fiflir pnbiicilii , anathematis vinculo innodatum . cctnr. Et quia peccata nocentium icire expe­ dit & oportet, ftatuimus, ut ad requifitionem illius epifeopi, contra quem, auc contra cujus fubditos, feuecclefiafticas perfonas, ecclefias, five monaftePRÆPATIO. ria, aut Joca religiofa in fua diœcefi Egem flatuit Dominus humani generis crea· C conflituta , hateattentata fuerint, ceteri Λ turc, ut in minifterio vit* rationabili eepifeopi reum hujufmodi, five reos . doâa, labe ruditatis abjefta, fieret diferetionis tamdiu excommunicato»denuncient, Ac luciditatc prrclara. Tune erenim ex irge reper fuas civitates & diœcefes faciant (oiuliat juftitia, dum quifque fui debitum cujuflenniter nunciari, donec emendam fe­ cumque officii cuPodit. Quo fit ut fanâi pa­ tres preceptis edoâi juftitix, ut fic di/ucidencerint proinde competentem: ipfo ta­ tur obfcura, inordinata in melius conformen­ men epifeopo ad denunciationcm hutur, & tollantur injuriat, jufque fuumfervetur xjufmodi prius in fua civitate ac diœcc& largiatur cuilibet tndefeiTe, diveria flatura fi procedente. provide ediderunt. Inde efl, quod nos Jacobus Uadecire Datura poIUctbunr Synofdb . Scd r*vtra non plota funt quara bcc oâo. Ortus «error ex uumtrk, qui Bilk adinipa eraat la asdic· MS· T J— miferatione Divina fanâae Narbonenfis eccle­ fia: archiepifcopus, majorum noftrorum prrfen­ ti concilio vcftigiis inhaerentes, ipforum edodi D magifterio, qurdam pro moderamine, quaedam vero pro tranigreflorum audacia reformanda, de coufenfu venerabilium fratrum noftrorum , prsfenti concilio approbante, ad bonum fla­ tum noflrr provincia duximus ftatueoda, qux inferius declarantur. Sane quia pnedeceflbres noftri in provincialibus conciliis, ad amplian­ dum cultum orthodoxs fidei, tam fuper eccle­ fiarum libertatibus, quam vita & honeflat e de­ licorum, necnon & aliis diverfis capitulis, di*E verfa pro qualitate temporum edidere ftatuta: nos eadem per omnia approbantes, ad confer­ vendam ecçiefiafticx libertatis juftitiam , & perverforum reprimendam audaciam, ut quantum poflumtu viam malitiis claudamus, & in quie­ te vivere cupientes, quietem aliis pneparenius; prxfentis approbatione concilii provide duximus flatuendum. I I. Dr non tonfurondo nat ordinando alierint dinctfao ; ό* fai fait tcnjnrandi. Quia vero nonnulli inflantia impor­ tuna , vel per obreptionem , forfitan abfque fui ordinarii licentia, per alios epifeopas tonfurantur .· ut quod fpecialiter prohibetur, obfervetur: ftatuimus, ut nullus epifcopus de cetero, praetex­ tu ratihabitionis, cujuslibet alterius dicecefanum aliquem, abfque licentia fui epifeopi, tonfurare audeat, nec ipfum multo fortius ad minores vel majores ordines promovere. In tonfurando ve­ ro , illos maxime qui cuni poftulant topfurari, funt in xtate viginti annorum 9»« MONSPEL1ENSE. i™. rum & fupra conftituti, cautelam ha· A faciens de mandato: cum tali, etiam de-----anusTi beat ordinator ordinator,, uc ut talem talem adfcribat adicribat mimi- jure , nifi prius de mandato conftitcrit, chrj^^i cmusTi beat ·»»·. iitt* clericali, qui ex devotione, non minime fit credendum. per fraudem, adicribi cupiat ordini cle­ V. rical!, & qui non fit omnino expers fcicnti* clericalis. Vt Judai ufuret exigent, fed tantum I I I. Ve fui tlericaliter non vivunt, elcricotum privilegio non gaudeant. Ceterum Jud*orum avaritiam exitiabi­ lem, quantum cum juftitia poffumus , * refrenantes, ftatuimus, uc nullus de · ! e for­ Demum obloquentium ora com de­ ce tero Judrum aliquem contra £hri- ■*·· bita juftitia claudere cupientes, jurifdi-® ftianum fuper exa&ione debitorum au­ Itionem eeclefiaft icam lie volumus ob­ diet, nec ei audaciam aliquam prxbeat; ier vare illxfara, ut non fimus aliis one­ nifi prius facra lege Mofaica coram po­ ri perpetuo ftatuto duximus ordinan­ lita, Judxus ipfe, qui juftitiam poftulat dum, quod clerici mercimonia publice fibi exhiberi, per fuum declaraverit ad­ exercentes , operatorium fcilicet five vocatum, quid & quantum de ipfodemenfam, hypothecam, vel fimiiia, pro bito quod exigit, ufura vel fors fuerit: vendendis mercibus tenentes, feu cum uc cx tunc fuper forte folummodo au­ perfonnu» noftras iium videat »iucsi litteras micm ipfis ipus concefto ordini clericali, per pr*di&aDconceffas queftoribus, fupernegotio pro nos non intendimus in aliquo derogari, quo quzftores hujufmodi deftinantur, eifdem fuas litteras non concedat. 1 V. V 1 I. Vt fui excommunie>it, aut denundot extorn­ atumeatum, poteftatit fua lit terat Vt bac flatut» obferventur, & in aliis fpno· die publicentur. oftendat. Porro animarum pericula vitare, quan­ Prccipientes firmiter dc mandantes, tum poffumus, affrétantes: ftatuimus, ut omnes in noftra provincia conftitu­ ut ad mandatum exeeutoris, a domino ti, ftatuta ipfa cum devotione recipiant papa fuper negotiis aliquibus conftitu­ & obfervent, ac eadem faciant a fota ti , vel ab eodem domino papa judices EIubditis inviolabiliter obfervari : ipfa delegati, aut fabdelegatorum exeeuto- nihilominus in proxima fynodo dc aliis rum, & judicis hujufmodi, nullus paf· fynodis publicantes. Cm aliquem excommunicet, vel etiam VIII. interdicat , feu excommunicatum vel interdi&utn dvnutscict,- nifi prius pote­ Vt ftatutum contra invaforts bonorum ratis tk commi Sion is fu* executor aut ecclefiafiicorum omrnbut fcfttt judex delegatos apoftoticas litteras, dc publicentur. fi fubdelegatos fuerit eorumdem, iplas litteras apoftolicas, necnon dc fu* fubEt ne pretextu ignoranti*, quanquam dclegationis litteras offenderit, fidem Coocil. General. Tom. XXIII· q a dm CONCILIUM 999 ΓΚχ,ν? t nt 994 ""anno ”non eouftitutio fingulorum auribus A fonts ab eodem fencicallo nominatas Christi inculcanda, quifquam fe poflit aut va- & “* ab L ordinario *_J1— --------------exceptas* *,—poflit Λ~*-------------------& va· chricti leat ad excuiandas excuiationes in pec­ Jeac auâoritate ordinarii clericos capecatis forfitan excufare: prccipfmus & re pro raptu, homicidio, 6c jncendio, mandamus, uc conftitotiooem iupradi- fradionibus nodurnis domorum, depo­ dam, provida deliberatione prefentis pulatione agrorum, in ipfo tamen fla­ concilii, editam contra bonorum eccle- grante crimine deprehenfos ; ita tamen fiaflicorum temerariosinvaiores. omnes quod ad capiendum (celeratum * •«•m il· epifeopi diebus Dominicis dc feri i vis, lius, loci, in quo facinus ipfum perp·«b omnibus capellanis & ecclefiarum trabitur, capeiianum velre&orem, aut redoribus in fuis civitatibus & dicece- officialem ordinarii, aut clericum alifibus faciant publicari. Bquetn, fi alter eorum ibidem repertus fuerit, fecum advocet. Sin autem, faDitum apud Montan peffirb num in provin- cinorofum taliter deprehenfum, finelxcilli concilio ibidem celebrato VIII. Idus Sep­ fione ipfe capiat; captumque, fine mo­ tembris, anno Domini MCCLVIil. ra dc abfquc Icfione aliqua, adeunam ordinarii ducere non poftponac. Hu· Ad coKilii calcem, crroqm fa ansatpUri luAXtem A jnimodi autem licentiam per fuas pa­ hoc confiiium · tentes litteras ordinarius faciat, dc uf­ Confiiium de der icit facinoroCs per fe- que ad fuum beneplacitum voluntatis ; neicallum capiendis de ordinarii iicen« de ipGus vero conceffionis liceor ia ; uc tia. appareat quod fenefcallus ejufdem ordjCnarii audoritate procéder, idem ordiChifiliutn eft, quod ordinarius det narius patentes litteras ab eodem halicentiam fenelcallo Bellicadri, quod beat fencfcallo. ipfe per fe, dc alias quai vis certas per- _____ C ONCILIUM “’·■ fer. KttFX.’ ·./*· cltrir,a“"· SCOTICUM ANNO_________________________________________________________________________________________________ ANNO Prrfcntc rege Alexandro, Perth!, id eft, io oppido S. Joannis habitum chrifti £x HOtrù B*tbi bifarie Set. lib. Χ1Π. Abitum deinde eft coociliumprimatmneceDvincialia, approbante rege fic regni primoribusciefia:, prrfcnic rege, Perthi; id oppi- qux fit hoc tempore in ecclefia obienata nu­ dum nunc, utanrea fign&atum eft, S. Joan- nent, H nts dicitur. Eo concilio edita funtftatutapro· CONCILIUM A Philippo RAVENNENSE axchiepiscopo Et fufiraganeis celebratum anno Domini MCCL1X. a a___ . T 1 ItmiAu Rtiitu, bifarie Revmutis libret iot nomine negligent!® fufpeâos eftejnonigno_____ . Deum miferatum , Π P7. ad «m* MCCLIX. Cum peridtem- rarent Deum ooftram ooftram inopiam inopiamjni pus,mpur, Tartarorum late infooaret nomen, roloniaquc & Pannonia ac finitimis vaftatis re­ gionibus, undique excurrerent: Philippus Fon­ tana archiepifcopus Ravennas, Alexandro pon­ tifice jubente, provinciale concilium Kavenne habuit; quo cum iacrati viri inDommicanos, Francifcanofque fratres invehentes, dicerent, de decimis illos ad populum noa concinnari, audire a confeffionibtis eos qui audiri ab ipfis deberent, fibtque ad fepulturam commîtes re­ cipere , concionandtque tnunus exequi , quod tamen ipforum etet, iifquc omnibus impediri, ne pecuniam adverfus Tartaros, Chriftianonun fubfidio, cogerent ; Opi to San Vitalius, Parmenfis epifeopus aflurgens, rcligiofos illos vi­ ros accurate defendit, mirarique fe magno ope­ re dixit, dc co illos accufari, propter quod laudandi vehementer client, & in quod mul- excitate - - illos --■ ordines hominibus affluenti Simos, quibus ctas illa neque dofiius aliud, neque reiigiofms quidquam videret; quique noa colli­ gendis modo decimis Auderent ; fed omni vi­ te , illiufque commodorum cura pofthabita, in eas regiones irrumperent, utfuperarem agreftes illos homines; id autem eft, ut -dduccrent ad Chriftum, dc Chrlftianis adjungerem. Haoc atque alia in hanc fententiam peroranti Oppizoni, magnum aliquorum confla vare odium. NOTA G. COSS. Pertinere «d anum MCCLXT. hee fynodm videri po­ terit ei, qui paulo poft leget oMervarioaom noftram de con ciliis, eo anno celebrati*· Et vero facilis error, ut LIX. pro LXL feribererur . Eeo tame» affenlum faftineo . Nam anno ipfo MCCLIX. eadem erar caufa , cur metueret pon­ tifex a Tartar», juberetque ut ad eorum repnmeadtanfau­ torem omnes in commuât coniulcrent ■ A D 99J RAVENNATENSE CONCILIUM. 996 & -------- Oikisn "" ,·„. AD CONCILIUM RAVENNATENSE PROVINCIALE Pn bccrnnda f^bfidio pvcnaurie i* Tarterto . t Anno 1*59. ut fertur, melius ntfi. ADDITIO ET ADNOTATIO CHRONOLOG ICA. D Concilium Ravcnnatenfe anni 1x59. A ram ecclefiarum , monafieriorum , Venera bimonuit fapienter Coflart ms , annum liumque locorum totius archiepifcopatus Ra vennx, & fi flatutarii civitatum, & locorum I if9. perperam, fua quidem opinione, con­ cilio huic adfcribi ; transferendumque maeorumdem fla tuta feciflent, vel facerent in fu­ PU- ·*»>· luite fe m annum 1161. quo concilia per turum, per qua» jura» fit jurifdidiones, fitalia fupradida iplarum ecclefiarum impediri vel mi­ provincias haberi, pro decernendis in Tarta­ ros pecuniariis fuibfidiis, pontifex icriptis cir. nus potent ; in ipfos, & ipforum quemlibet , cumquaque literis mandavit. Hanc viri do- & io obiervatores ipforum, ac terras cotum didas, audoritate ipforum poflît ferre fentendi conjcduram approbant illae, nuas mox ttas, nili predidi occupatores, detentores, « iofubiicio, deputation!* liter* ex erchivo Ravennatenfi nunc primum exprompte & in latores, & turbatores , ac ceteri alii ab in;uconcilio pro auxilio in Tartaros decernendo riis , molefliis, & occupationibus hujufmodi coado evulgat*. Cum recondi illas in char­ defliterint, & flatutarii, & obfervatores flatutario ex ...w»....,».... Montfauconii — biblio- -toram de ipforum capitulariis flatuta , eadem .«.. w Ravennatenfi w* theca Bibliothecarum Miarum didiciflemabradi curaverint, niti infra duos menfes pofl R. P. Priorem D. Dominicum TomafiCaenuam monitionem fuam duxerit faciendam . At fi propter aliquorum malitiam, feu poten­ ,, kflinum , virum do&um & amicum meum „ fmgularem Catien* agentem conveni, rogans tiam ipfius domini archiepifcopi, monitio ad „ ut ex proxima Ravenn* urbe hoc mihi dofupradidos pervenire non poffet, idem archiepifeopus iplam fieri faciat in aliquo loco pu­ „ cumentum procuraret. Ille flatim, qua efl „ erga me humanitate, follicitavit amicos, & blico, de quo ad ipfos verifimiliter valeat per­ „ per illos Rev: Dominum Jdephum Aloy- venire, quam illam firmitatem habere volunt, ac fi eis, fit in ipforum prefentia effet fada : „ fium Amadeti Archivi illus prsfc&um, cu,, jus diligentia votorum meorum brevi com- firmantes ad invicem, quod quilibeteorumdem „ pos cfledus flim. Nam & literas mitit & epifeoporum fententias ferendas occatione in„ iubfcriptiooe fua ac tigillo munivit. Has vafionum , ac aliorum fupradi&orum per eun­ „ ergo ex me primum habent ledores ; quid dem dominum archiepifcopum , denuntiare, fit „ Qrant , cui anno concilium adferibeodum c publicare per fe , ac alios tibi fubjedos ad mandatum iptius domini archiepifcopi tenea­ „ fit, ex illis intelledurl, tur , vfl ecclefix Ravcnnatenfis . Qii vero In nomine Patris, & Filii, & SpiritusSaninobediens fuerit circa denuntiationem, fit pu­ ôi. Arnen. Prona preceps ad malum auda­ blicationem hujufmodi , ipfius inobedientix fa­ cia , freno divini timoris confrado , humilium innocentiam multipliciter inquietat , credens do, ab ingreffu ecclefic, fit divinis Officiis per ad luum provenire perfedum excidium alio­ unius mentis (patium fit fufpenfus, contra quem rum . Cui venerabiles Patres AL Mutinenfis , prxfatus dominus archiepifcopu» ad pcenam R. Linentis, T. Imolenfis. N.Ccfenas, Joan­ aliam, prout ipfius protervitas meruerit , pro­ nes Poropopulicnfis, Jacobus Faventinus,Joan­ cedere valeat, ad quod iidem epifcopi jam di­ nes Cementis , G Regienfis, Joannes Saxe­ do domino archicpiicopo voluntate propria fc nas , F. Adrienfis, O. Parmentis, & M. Goiubmittunt , ita quod propter hoc nihil jurifmadentis epifcopi, fit Magifler Sinigardus ar- didionis didorum cpifcoporum ullatenus adi­ chipresbyter Bononknfts procurator domini Ο. matur . Bononienfts eledi volendo falubriter obviare ;p Fada fuit h«c commiffio io provinciali con­ attendentes, quod temeritas impunita temeri­ cilio , per eumdem dominum archiepifcopum congregato in fanda majori ecclefia Ravenna­ tates cumulat puniendas , & quos timor Dei tenfi, demandato iummi pontificis Iu per fado a malo non revocat, coerceat faltem feveritas difciplinx, venerabili Patri Domino , Dei & Tartarorum , ubi prxfati epifcopi erant praflenApoflolica gratia (and* ecclefix Ravennatentes, fit ut fupra legitur in omnibus voluerunt. fts archiepifeopo committunt totaliter vices Sub anno Domini millefimo ducentefimo lexagefimo primo , tempore domini Alexandri fuas, ut ipfe audoritate omnium eorumdem , pap* quarti, die quarto exeunte Martio, In& ipforum Angulorum poflit excommunicatio­ nis, & fofpcnftonis in perfonas, & interdidi diflionc quarta , prxfentibus teflibus ad Ink vocatis domino comite Rogerio de Bagnacain civitates, cadra dt loca alia ferre lenten­ vallo, domino Aymerico cardinale, fit domi­ tia», fi communia , & fpeciales perfon* ipfo­ rum invaferint, violaverint, feu detinuerint , £ no Guezzo cantori ecclefic Ravcnnatenfis , Joanne Samantino de Forlivio, Alberto archifive vi, vel clam occupaverint bona, potefpresbytero Urian Brixienfis diceretis, Trudonc fiones, caftra, terras, homines, jura , ratio­ cantore S. ecclefi* Ravenn*, Jacobino cleri­ nes, & jurifdiûioncs ecclefi* Ravcnnatenfis , ac ecclefiarum ipforum epifeoporum , & alia- co didi domini archiepifcopi, fratre Jacobodc Re•.•«datum. Sappl. MWi >0. II. A 997 CONCILIUM PROVINCIALE 99g Regio hofpitali* S. Joanni* Jerofolymitani, flcAnonieofi* fit jurifdidionis mihi competenti* va—------ — Utonc notario Livicnfi, fle alii* mIere flt ~ pleotflimum ‘ robur obtinere io omni­ ANNO ANNO L. ψ S. bus, confenfum prrflirum per dominum ma- CHRISTI Eg° Bartholomeus filius quondam Cambti giftrum Sinigardum archipresbyterum Bonon. notarius, imperiali autoritate notarius, didi* meo nomine & Bonomcnfi* ecclefic flcepilcopatus Bononienfis, fit omnia que fecit in fitinterfui, & mandato pnedidorum dominorum epifeoporum fcripfi. pradidiiflt quolibet fupradidorum, approbo, o Εςο Oftaviu* Bononienfis eledu* volens rata & firma habeo, dt eis omnibus propria omnia fopraferipta, quantum ad me fpedat , manu fubfcribo» ratione Bononienfis ecclefi* fit epifeopatu* Bo- & 4» 4>4&- 4> 4> 4frfr es· CONCILIUM PROVINCIALE MOGUNT1NUM An Chr. MCCL1X- Alexandri IV- papx V. Interregni Germanic III. B fuerint fpoliati, ad fuas ecclefias five pnebendas redire voluerint non aliter admittantur, nifi diEx-wy ■ eifdem, cum vitam ducant reprobam & in­ fltltii. famem . Item, contra clericos militares, qui clericali Dt fletu, tJ bekitu Meuecberuut, & fchemate dcrelido comam nutriunt, fltgeftantes Matuelium. habitum laicalem coram Praelatis fin* flt in ec­ Statuimus etiam, ut juxta concilium proxi­ clefiis , in quibus habent bénéficia , neque reveren­ ter incedunt, ftatuimus & prxcipimus, ut apome celebratum, monachi & alii IxeligioG .qui­ ftante* hujufmodi, Ii antequam a"fuis Praelatis libet alterius coloris veftibus, quam nus qui five capitulis evocati, & prius habitis beneficiis ordini congruit, non utantur live quotidian* fixe Dt ileedtftine drfpoufetieuc. 999 MOGUNTINUM. «ooo GP ûve pluviales exiftant. Et ut moaafteria ordi-A paterne recepit, liberaliter ftudeant aperire; ita----------- ■b S. Beocdifti dt S.Auguftini, juxta obferva- quod hujufmodi perfonas redire ad fua clauftra anno ANNO tiooem fuz régulai efficacius reformentur; pro- volentes, quantumcumquc cxceflus " earum graves CHKBTJ hibernus diftriâe, ne quis abbas vel abbatifla, fuerint vel enormes, juxta cu/uslibet ordinis di*”* duas habeat abbatias , dc etiam nulli monacho fciplinam five regulam Ac confiictudinem obier* vd moniaii duo officia in monafterio aflignen- vatam, fine qualibet contradiftione recipiant & tur, nifi abbatis providentia, de aflenfu capi­ admittant; ita tamen, quod propter earum ex* tuli, propter evidentem neceffitatem mooaflcni ceifus, nec viâus fubtrahatur cifdem, fed alias id duxerit ordinandum. ficut praediximus, regulariter puniantur, alioItem, nullus monachus ia abbatem, vel ad quin przdiâam fufpenfionis fententiam per or* aliquod officium, nifi dudum exprete profef- dinarios locorum, feu officialeseorum, in om­ fus fuerit affirmatur, dc fi qui taliter jam afnes contradiAores, procedente tempore, juxta fumpei.............. denarii, vd aliqua hujufinodi quod eorum protervia meruerit , prxcipimus transmittantur eiidem, non hoc prius recipiant promulgari. quam magtftrz, vd abbaiiflk id Ggnifigent, uc de ejus arbitrio quid de hoc milium eft, fieri B Dt Rtptmlms. debeat, ftanutur, dc labores eorum veniant in commune. Quod dc de monachis irrcfragabiliStatuimus & prxcipimus fub poena excom­ ter volumus obfervari. municationis quam tranfgreflbres incurrunt , Item ftatuimus, ut in fingulis monafteriis feut non folum in terminis illius archidiaconatus, netes Pariatoris duplicata habeant feramenin quo Przlatum vd Keligiofum aliquem vel ta, dt ut moniales fuis Przpofitis dt Przlatis clericum habentem factos ordines dc pro cleri­ ia rebus licitis dc honeftis obediant, nec cui­ co fe gerentem, contigerit temere captivari, quam alii pester eorum licentiam fua confi­ fed & in terminis illius archidiaconatus in quo teantur peccata ; ipfi etiam przpofiti & Prae­ Quempiam alium detineri contigerit, ipfo falati dauftra monialium non introeant , nifi ao ccflctur a divinorum officiis. iumma magna & evidens neceffitas id exigar. Przterca dc fi contra moniales quz de fuis Dt Judds. clauftris propter aliquos enormes exccffiu, aut animi levitate temere fugientes, dcin feculofe- _ ____ civitatibus __________, oppi-rr. Statuimus, ut in univerfis culariter per aliqua temporum fpatia conver-Cdis, caflris, dc villis civitatis, dioeccfis ôc pro­ vinciz Moguntinz, gens Judzorum utriuique fanes} êc tandem poenitentia duâs ad clau........................... ftra, de quibus fugere prsfumpferunt, humili­ fexus infra duos mettes poft publicationem huter redire volant, certs ac varispœnz juxta iuûnodi ftatuti, talia figna & habitum, qui­ qualitatem dc quantitatem excedentium a fan- bus, feu per quem fi ne ambiguitate a chriftiaÀis Patribus fint ftatuts; quidam tamen abba­ no populo diftinguatur, fibi eligat & deferat tes dc Abbatifls ac ceteri.magiftratus, pcenisin manifefte: dignitates quoque fecula res & offi­ faris canonibus, citra fui ordinis regulam, con­ cia publica; feilicet in quibus de gente pro­ tra hujufinodi profugas perfonas expreflis, non fata alrâuis przeft, & mancipia chrilliana prorexiftentes contenti, graviores dc quafiimporta­ fus dimittat. Alioquin in omnibus locis, ubi biles poenas ipfis in fui reverfione imponere non Judzi difto ftanito obedi re nolentes habitare verentur, rcl etiam, quod deteritis eft, eaf­ vel domicilia obtinere nofcumur, in pamam dem perfonas, quantumcumqne humiliter poftuChriftianorum potemum, tamdiu ceffetur ab lantes aditum ad fua dauftra, ex quibus taliter officio divinorum, donec per przfatos Princiexiverunt, admittere unanimiter contradicunt. _^pei & nobiles Cbrtftianos, in quorum territoCum ergo juxta facrorum canonum diverfasDriis przdiâa gens perfida dc mifera converfaauâoritares, peens non ampliande, fed potius tur, ad obfervatiooem prz mi florum omnium fint reftringendz, & longe melius fit de miiecompellatur. IpG autem Judzi per locorum rkordia, quam de crudelitate Deo reddere ra­ dioecefanos indirefte per fubtraftionem commu­ tionem: cum etiam Dominus per os Prophets nionis fidelium excommunicat ion is fententia perpollicitus fit, fic dicens: Ptccttor i» qu»ciun curratur . tur , ίΓ ego operor: fic fit Spiritus fandus com­ PRÆF A T ΙΟ. pleto Filii tempore dicat : Hadenus pol· pa­ trem operatus eft Filius, & ego de cetero ope­ A Ntiquorum patrum & fandorum epifeoporabor operationem Filii fub illo annorum nuXX rum audoritas irrefragabilis, ftconfuctu- , mero claudendo, quo fatanas olim ligatus per üj. do celebris, illud in ecclefia Dei obtinuit, ut t θ Filium , denuo pronunciatur ’ foivendus. Hoc · per varias provincias, patribus in unum congre­ exemplum mille ducentis fexaginta annis: ac vendu» puft gatis, facri celebraiione concilii difcutiatur fla­ fi folemnius & magnificentius quodammodo fia gillatim & aprobante Spiritu fando * operatus ,os ‘ex^. tus ecclefia:.· ft quod temporis immutavit ma­ lina, congregatis in unum prxlatis, & melius fit deinceps, quam hadenus a principio nafcen- ta annos. reformetur, & ficut multorum examinatione tis ecclefi* fuerit operatus. redorum confultius dc cautius, quicquid agen­ Quis autem fententiare prefumat, Spiritum paraturus. dum ttnendumque fuerit, difcutirur, fic etiam fandum glorioGus paraclitum infundendum de­ H-rU. quod difeuiTum & ftatutum fuerit , firmius mul­ inceps in curlu pratentis fcculi , quam cum torum confenfu & diffinitione lapientium ro­ repente fitper apoflolos Chrifti vehementer inboretur. ut fic propulfetur pravorum & men­ fonuit, & linguis apparens igneis difpertiiis, te corruptorum aftutia, confervetur fandorum fuper fingulos requievit & ledit, genera linprudentia, & per mullorumprridentiamlapien­ j? guarum tribuens , corda cotum tam patenter tium , fanitas maneat in orbe terrarum ,* & fi­ potenter inflammans, ut totum dodrina facut fandorum apoftolorum, & quibus, & per lutis illuilraient & fervore caritatis accende­ quos , facrofanda & catholica fundata eft per rent mundum ■ totum orbem ecclefia, traditiones, quas a foIfti tamen Joachitki * , quorundam terna- * JbacMnn iius pii ft cœleftis paftoris noftri hauferunt pe­ riorum intercatenationefi&itia, nituntur aflrue- at*or·» ie­ re, Spiritus fandi tempora cum lege majori a*lore’ dore, immutabiliter commendat* refulgent; fic fequentium per tempora canones ft inftitufore deinceps revelanda. In fundamento erroris ta patrum, in eundis totius orbis ecdefiis vi­ fui primitus jacientes facratiflimum id&fupergere probantur , quorum folerti providentia, ft cœleftc rernanum ineffabilium peribnarum in­ vigilanti folertia, quoties variarum herefiim dividue Trinitatis, Patris videlicet, & Filii, fcnifmatumquc vifum eft pullulare feminarium, tt. Spiritus fandi : & fuper quod omnis ftabilitoties , ne fuccrefceret, prorfus evellendum, tur veritas, erroris fui vanitatem firmare conan- soej A R E L A T E N S E. FRWW. Π. IMF. 1OO. S. LUDOV. R. FR. ,OO4 ..... — oamur. Null* fiquidem «deo fslfa & peftife-d titantes apud quofdamreligiofos inangulir, &”T <****£, r* cft doârim, que non aliqua vers interantris, doftoribus indifcufli, a quibus fi rumi■ ·<·. mifceat. nati fuiflent, nullatenus inter facro· alios & Huic igitur fumm* veritati aliaqucdsmlubfandorum codices mixti remanfiiTcnt ; cum uc&unt & contraint ternaria, dierates tres ûaalia modica Joachittca opuicula, qux ad eo* tus vel ordines homin'· fibi invicem luccefliorum pervenere notitiam, tam folemniter fint ne quadam temporum clarificando·. Primus eft damnata. ordo conjugatorum, qui tempore Patris claruit io veteri teftamemo. Secundus cft ftatus cleri­ CANONES. corum , qui tempore gratic claruit per Filium, io hoc ftaru mundi medio. Tertius autem fta­ I. tus , eft ordo monachorum, clarificandus tempore majoris grade in Spiritu ianfto. Oadtavturnr Jotcbitita do&rtnt. Addunt etiam cum iis, aliud dodrinefaers ternarium videlicet veteris, fic novi Tetiamcnti, ac deinceps evangelii sterni five evangelii Spi-BlkTOs ergo, qui predida cum aliis ritus fanai, duabm rotis in vifione prophetiquibufdam majoribus noftris dilica tertiam pnantaftice fubnectentes, dc com· genter infpcximus, contulimus & no­ paratione fecuturi quod fpirituale nunciabsmus, tavimus, timentes non immerito, ne evangelium Spiritual· Filii, litterale ore blalpofteris maneant in laqueum & ruinam, phemo dc facrilego dicere non formidant. Di­ vidant etiam & diftinguum totum hocfpatium praclertim cum in partibus provincia­ labentis fieculi in tria tempora, quorum par­ rum , quibus licet immeriti in parte prsctem primam Patri attribuunt, fcilicet fpiritus fidemus, jam plurimos etiam litteratos & legis Mofaics: fecundam attribuant Filio, hujufmodi phantafiis intellexerimus eaquam spgellant fpiritus grati*: & duravit an­ tenus occupatos & illeâos, ut plurima nis MCcLX. Tertiam Spiritui fando, quam fuper iis commentaria fadU deferipfe­ dicunt tempus amplioris grati*, & veritatis • Ftrtt, ε- revelat*, ad quod referunt * evangelium id * cft rine , & de manu ad manum dando cirvM^diaM Filii. Coae vntrit ilk Sfirittu wrintu, isctcumferentes, ad externas transfuderint *** !"*” vtritaie*. Ο*** in Sacro dieCnationes. Ne ergo error peccans ulte7««. ,t. Pentecoftes impletum fuiflê in apoftolh, & dem- rius - paulatim oc­ ferpat ut cuneer, & ceps continue in apoflolicis viris implendum, cupet curiofos, nos quantum debemus omnes catholici ha&enus expofuere dodores. & poflumus inhsc per ... cientes noAdneftunt etiam ad predida quodJam viven­ ftri provincialis' facri auâoritatc conci­ di ternarium, trium prrdicforum temporum diftio&lone variatum. Per primum namque tem­ lii, pratdi&a, prout ad manus noftras pus pofuerunt, in quo vivebant homines fecun­ devenerunt, reprobantes: ne fubditi no dum carnem. Secundum, quod illi adjunxerunt ftri dc cetero talibus utantur, aut ea inter utcumque hoc eft inter carnem & fpiriultra recipiant, fub anathematis inter­ tum, ufque in prefens tempus. Et ex hocfeminatione prohibemus. quetur aliud, in quo vivent fecundum fpiritum, άζ ab eo videlicet ufque ad finem mundi. His Igitur & hujufmodi fibi invicem coap­ I J. tatis fic connexis ternariis.- quid ab hac perfi­ da & perniciofa contexitur concordia, nifi quod θ Ut Jocntar fefultir, qualiter fiat hfti- exfuffletur deinceps redemptio per Chriftum faxaadi farvali ia nxefitatt. fla, & finem habeant ecclefix Sacramenta? Qpod Joachitici ore polluto, ut expreftimus, Circa facramentonun difpenfationem, quodammodo dicere non formidant, dum, eva­ cuandas his temporibus & abjiciendas aflerunt quoniam per quorumdam difpenfatorum omnes figuras &figna: vivida tantummodo manegligentiatn multiplices fubcreverunt L/z/.wri- neat * unitas, dc abfque facramentorum velaabufus: ftatuimus, uc presbyteri paro». Rtrj. rntne penitus revelata. Qji* omnia debet dechiales in praecipuis feftivitatibus in ple­ teftari, abominari, dt abjicere, quilibet Chrina ecclefia, & publica populi allocutio­ ftianus, qui a fan&is accepit, & firma fide ne & fermone , doceant parochianos tenet, iovifibilis grati* vifibites efle imagines fuos, qualiter & quibus verbis debeant & figuras ecclefiaftica facramenta.- fub quo­ rum vifibilibus fpeciebus quibufdam, ipfe Dei uti, dum parvulos in cafu neceffitatis Filius, Dominus Salvator nofter , fe in ec­ £ taliter baptizant. clefia fua ufque ad finem mundi manere pro* mifit. I I I. Et licet nuper , prsfentibas nobis & procu­ rantibus, · fanda Dei Cede apoftolica damna­ £Jr taafiratatiaait fatreottntvot jtjaait trita fuerit nova quaedam, que ex his pullulave­ baAtar a jtjaait. rat, doôrina venenata, evangelii Spiritus fan­ di pervulgata nomine, ac fi Chrifti evange­ lium non aeternum, nec a Spiritu fanfto no­ Confirmationis autem facramentum, minari debuifiet: tanquam peftishujufmodi fun­ quod propter fui venerationem & fan­ damenta non difcufta fuerint, ncc damnata, dorum apoftoiorum tsaditionem, a Co­ libri videlicet Concordandarum, & alii lihri in pontificibus datur, nonqili jejunis Joachitici, qui a majoribus noftris ufque ad & a jejunis, nifi propter neceflitatem, n*c tempora remanferunt intafti, ut pote JaCncil. Gcatral Tom. XXI1L A t r iri- looy CONCILIUM ΓίυΕον: r. 'fT ,O0i '~~tr ibuatur ; nifi propter nimiam populi A carius curam animarum loci recipiat a chrjsti multitudinem & frequentiam, ut quan- przlato. Quod fi vacante tali ecclefia ciixun ··«·■ do przlati vifitant, non potuerint com­ per mortem aut * · tucceffionem vica-, mode jejuni officium Confirmationis im­ rii, non fuerit intra tempus ftatutum , plere.- exceptis parvulis, qui lugentes a jure alter vicarius fufficiens, przlato 2*T· ubera, tempus & horam Jadandi non loci per patronum prxfentatus : cx tunc fervant. per ipfum przlatum vicarius compe­ tens conftituatur ibidem, nec ultra mer­ cenariis , nifi forte bonis & expertis, I V. & hoc ad tempus, &ex caufa, Domi­ Ut Mttriawua non fiant * abfifuc on florito­ nicarum ovium regimina committantur: te ecclefia. quia mercenariis gregem committi Do­ minicum , cvangelica veritas (pmmi Ceterum quia jam in partibus Pro- Bpaftoris orc promulgata graviter detevincix, quaii paffim, abique audorita­ ftatur. te ecclefix, fuorum fuarumque przfumunt firmare conjugia: ftatuimus, ut V I. quicunque laici hujus przfumptionis & temeritatis adores, feuparticipes, fue­ Ut celebretur ofltva SS. Trinitatis , & ferint deprebenfi, una cum his qui fic flnm S. Ttropbimj. jundi fuerint, tamdiu per fuos parochiales in ecclefiis fuis publice & fo» Item ftatuimus etiam, ut in odava lemniter cxcommunicati denuncientur, Pentecoftcs celebretur folemniter offiquoufque fuper hoc poenitentiam agen- cium fandae Tnnitatis, & a vefperis tes, meruerint a fuis pontificibus abior Sabbati Dominica agatur folemnitas, & lutionis beneficium obtinere. „Per totam fequentem hebdomadam tres Cjediones & tria refponforia fingulis dieV. Vt in ecclefiis (emper refidetnt faltetn viet- rii perpetui. bus, nifi felium ix. ledionum extiterit, de fandz Trinitatis hiftoria per ordinem decantentur, ufque ad vefpcras fcquentis Sabbati, & tunc incipia­ tur hifioria. Feftum autem B. Throphimj per totam povinciam folemniter ce­ lebretur ficut de apoftolis. Item quia major pars ecclefiarum parochiahum hujus provinciz, ad mo­ nachorum vel conventuum regularium pertinet prioratus, de quorum collegiis V I 1. aliqui confueverant in ipfis ecclefiis con­ tinuc relidere, in fpiritualibus & tem­ Ne fint in tultfiis cerei lignei, fed lumi­ poralibus przfidertes, & de ipfis, prxnari» providtontnr . latis fuis rationem congruam opportu-θ nc reddentes; nunc autem refidentia fua Ceterum, quia non convenit aliquid ad hxc fala coardatur tempora, quibus eorum, quz ad decorem & ad hone‘f.Kwr fpiritualibus * fpclia colliguntur, alicuflatem cultus Dei fieri confucverunt nufpou· fcj Du||o prorfus facerdote relido, ali­ in ecclefiis Dei, fiditie & fimulatorie cubi vero folo mercenario: ita quod agi, maxime in ccclcfiis majoribus cuplurimz ecclefiz, ant redores & mi- thedralibus & conventualibus, & ubi ·/ rwt>y- nilhos non babenr, aut per * .... re- ad hzc in veritate agenda ecclefiarum «en» gantur mercenarios, ftatuimus, ut in fuppetunt facultates ; prohibemus diftritalibus ecclefiis deinceps, aut de ipfis de, cereos ligneos in colorem cerz collegiis, ad quorum patronatum per­ tindos in przdidis ecclefiis fieri aut tinent, aliquz bonx fufficientes & hone- haberi, feu in proceffionibus aliquate­ ftz perfonz refideant, quz curam anima- nus deportari; feu· juxta flatus & fa­ rum loci recipiant a przlatis ; aut fi talesE cultates ecclefiarum de fecundum fe- funt patroni, qui curam habere non de­ beant, aut non velint, tantum accipia­ tur di fequeftretur de bonis & dotibus ecclefiz, quantum v’cario perpetuo fufficienti ÔC honefto, & in facris promo­ to, ibidem refidenti & per patronum pxfentato, & per przlatum inftituto, ad vidum honeflum fufficiat & veftitum, & alia quz ad officium vicarii pertinere nofcuntur: & hujufmodi vi- ftorum & folemnitatum excellentiam, luminaria congrua per facriftam, vel per eum ad quem de confuetudine per­ tinet fubminiftrentur. VIII. fc Ctrr. ita »oo? ALTiut* A R E L A TENSE * fridzric . rr. S. LUDOV. R Λ AWO CHRISTI V I I I. Nc Juda» frrant bebitufn faccrdoialctn'. imma Jtgno aliquo djftinguantur fidelibus. IMP. FR ιοο8 ANNO CHRISTI X. U.' monaebi & t anonit i rcgul. pro dodrina far a falarium non accipiant. ll|ud etiam penitus interdicimus, ne Item quia ridiculofum eft & turpe , imonaebi, aut canonici regulares, pro quod habitus facerdocales, ut (unt ca- idodrina fua ab auditoribus fuis, feu a px rotundx claufz, quibus ambulando 'redoribus civitatum & burgorum , qui­ per vias & plateas miniftri cccltfiaftici bus docent, falarium accipiant. Quod a eundis popularibus difeernuntur , per­ fi fecerint, ipfo fado noverint fe fuffidis Judzis & infidelibus cum eifdem penfos. Chrifti facerdotibus fint communes.- di B Aridius inhibemus, ne de cetero ab X I. infidelibus habitus hujufmodi deporten­ tur; fed rotis, aut fignis aliis in exte­ De vita & bonifiait canonicorum rtgularturn. riori eorum habitu patentibus utantur, quibus infideles a fidelibus diftinguan* tur. Si quis autem laicus, aut fzcula- ' Item cum canonici regularet a ceteris poteftas, Judxum aliquem, aut in­ ris canonicis fzcularibus in vidu & vcfidelem alium, habitum hujufmodi fa- Aitu difeerni debeant, fecundum fta­ cerdotalem deferre compulerit, excom­ tuta S. patris Auguftini, prxeipimus, municetur , & a fandx matris ecclc- ut omnes & finguii canonici regulares, fix liminibus arceatur: maxime cum a fani dc incolumes, in adventu Domini fandis patribus przdecefioribus noftris, menfam & _____ „ ________________ cibum in refedorio teneant & fanda: fedis Apoftolica: legatis, fue-Cregularem .... refe&orium diebus prz- Dt-cfi ncc CHU · rit hoc idem alias folemnitcr proroul- didis & temporibus, nifi evidenti cau­ fa, manducare prxfumant. Item habi­ gatum. tu elauto & uniformi, regularibus con­ gruo, cum fella alba vel fuftma fine X. phaleris equitent. Qui autem contra Dt clciici btneficiati caufas non agant in hoc fecerit odo diebus a mcnfa fratrum noverit fe (ulpcnfum : & per illos odo curia latcali. dies in terra fedendo comedat quod fi­ Adhzc cum per ecclefiafticoseccltfia- bi miniftri duxerint apponendum. Aiea, & per fzculares fzcularia fradaX I I. ri conveniar, nc forte clericus ad aratrum mittens manum, At afpiciens re­ tro, Dei regno efficiatur ineptus.- nec^L’r bofpitalariarum v tcmplariorum famiiia' rr/, qui non funt de donteftica torum enim beatus apoftolus Matthxus qui & Levi telonearius di&us eft, poftquam familia per prolatos corrigantur. a Domino vocatus fuit, rurfus ad lu­ Item cum hofpltalarii & templarii, cra telonei refedit: inhibemus diftride, ne clericus in ecclefia beneficia- prxtcr figna religionis fuz folita & an­ tus > advocationis officium lufciperc in tiqua, quibus fratres religionem eorum curia laicaii przfumat, nifi forte pro profitentes , habitus fuos confignant , ecclefia, ve! pro pauperibus & viduis & quzdam fignacula adinvenerint, quibus orphanis patrocinari voluerit intuitu familiares fuos clericos in ecclefiaftico pietatis. Si quis autem contra hoc at­ &. fzculari habitu pcrfiftentes contigna­ tentare prxfumplcrit, ipfo fado abin- re coeperunt, ut fic cos etiam contra grefiu ecclcfiz noverit fe fufpenfum, & _przlatos defendant, immunitatibus fuis fi per prxlatum fuum requifitus & mo­ exemptionibus ipfos gaudere fatagennitus , ab hujufmodi officiis deiiftere tes, ac fi dc domeftica eorum efienc noluerit, beneficio ecclefiaftico privetur familia: volumus, ordinamus, &ftatui­ per eundem, & per ipfum, beneficium mus, ut tales per przlatos fuos, non alteri conferatur. Quod fi refipuerit, obftantibus lignis hujufmodi, ab omni­ ab ipfa fufpcnfionis lententia per epi- bus inlolentiis fuis & delidis jure or­ dinario compefcantur, corrigantur, & fcopum fuum abfolvatur. puniantur; prout in decretali dc privi­ legiis continetur. Condi. General. Tom. XXIII. R r r a XIII. j 009 rj'Kisn ALEXANDER p. iv C I L I U M FRIDER.»C. tMP. C ο N INU1L1UIVI s. ludov if. r. fr. »OIO A notarii fignum abfque Ggillo przlati — 1 1 ■ XIII. Pt rtgMat bofriitliuat» fuificiat in hoc cam, fed ad fidem in hujufmodi obligationibus faciendam, etiam inftrumcnta cum figillis epifeoporutn roborentur. Et ne per ftatuti hujus ignorantiam fe çuifpiam valeat O11 —*»—*occafione$ hcjuimodi frivolas non prx- Anofcuntur, flatim ad arma concurrant ,*----- —— tendant: inhibemus, ne confédérés hu> parentum &. amicorum fuorum fzcula- chkisti ·>«·. juimodi qui mirtuntur folummodo ad rium laicorum impetu & violentia cc- '*<·prediâa, per villas & parochk» dice, defias occupantes, armis quoque dc ar­ cefis difcurrentes, generalibus parochia- matis munientes cafdem, fedeinde mu­ nornm confeifionibus audiendis fe oc­ tuo prout prevalent, plerumque cum efcupent , nifi de mandato prxlati, &. fufionc fanguinis , nonnunquam vero licentia curati» generalibus confeflioni- cum homicidiis , expellentes , propter bus audiendis fe duxerint occupandos: quod in partibus illis innumerabilia fed eos ad proprios remittant facerdo­ (urrexerunt, & adhuc quotidie furgunc tes » & cafibus pro quibus mittuntur fcandala, plurima quoque corporum & penitences abiolvant. nc ipfi parochia- B animarum fcandala fequuntur & ruini mandatum de confitendo (altem fe­ nz . Nos igitur tot & tantis infolenme l in anno propriis facerdotibus fimu- tiis occurrere cupientes, (latuimus uc latorie & dolofe fe gaudeant evafifle : quicunque clericus fxcularis , aut rclinec prxlati fuper cafibus fibi referve­ giofus , talia dc cetero przfumpferit tis, ad parochianos fuos pœnitentiarios attentare, abfque dicccefani fui aut ju­ deftinent » nifi ad cos, qui commode dicis, feu cx communis * fui ecckfia- */. > ». flici au&oritate & licentia, armorum prxiatos fuos adire non poflunt. & armatorum impetu...........Caere difiinf , XVII. C Ne pro hneficia ettlefi*flicit ad arms c· coss. obsbrvatio. concurratur. Ad hre, cam jam perniciofe inoli­ tum fit in partibus Provinciz, non foInm apudfzculares dericosjcd & apud regulares monachos, ut cum fuper be­ neficiis ecclefiaflicis quzfliones inter aliquos oriuntur, reli&is & contemptis ecclefiaflicis judicibus , ad quos fotos cognitio & definitio talium pertinere D Arelattnfe hoc concilium voco, quod Arelatenfis provin­ cia fic. Qpo eoim celebratum fit loco, plane ignoramus , Deque ullum fupereft tn aân reftigium, ex quo id conjice­ re poffimut. Temporis autem, quanqaam adierintu» di-c an­ nuique non fit. nocitum fuppcdttat prcfatio . in qja de heretteis primo canone condemnatis h«c verba tune ■. St.-**· (temporia partem) armSiMrnr Jt'ù, V >ermi /uu MCCLX- Hinc ttiam tntclligimut, ferratum non cie ordi­ nem temporum m Chifiano codire. a quo her A-elatrn'i, provincic defcrtpca concilia funt. Nam in eo. proxime poil Bcrtrandi Malefeirati concilium anni M. CC· LXX. le>jusrur hoc Floremini. «ti admonui ad cakem concilu 1 ululant un. M. CC. LXXXVIII. SYNODUS CYPRIA Sob Germano Amathuntis Episcopo ii Summo Grxcorum in Infula Cvpro Antiftite , laudatur ab Allacio ia libro de VILI. Synodo Photiana pag. joi. Nec de ea plura. CONCILIUM a Conrado COLONIENSE Archiepiscopo Celebratum, anno Domini MCCLX. Capitula feu ftatntorum «cie. fCU rubrior TUbt---- ------------------------- EIV. De tonfara clericorum. fix Colonicnfis , a benz memorise V. Dc clerici/ fimoniacit, ·“· ,,,v D. Conrado archiepifcopo Colonico- VI. De clcricit trrt&ularibuf. VII. Dt dormitoria, de Icflura tabula capitula· fi, in ejus concilio provinciali edi­ ra, de lunationUcu, de memoria defundh· torum. >aww, de modo etmdi n» capitulum, & proce­ E* editione Coionienfi I. De mamfcfU dendi i» eodem. De ordine mrniftrauttum ad altare, £7 de canonicorum comcdtidt tJ dor­ miendi mede. cibabitetiam chricarx-rt & «w* Herum, II. De manifcfla clericorum mgotiatiaut. III. De tnfi&cientia fcientia, yta cft tll/ttera^ tura, tierreeeum. VIII. IX. Dc campanariii tf exfod/bu/ . De decanit, fcboiafttch , cantertbea & canewo/. X. De ,O1} C O N C X. De cjpelijr.it regnlnribtet, eptfcopjlibnt & pre- A N SO CHRIilI pofitorum , cjpeiiani . if qui nan debeant effit ejnfmodi XI. De piflrinu ecclefinretm. cjpitnlit, ergj fe itviciin bakere debeant . XII. De prjpofitn & eorum qualiter XIII. De eieflionibm capitiornm. XIV. De inimnnitatibui if enuru earntn . PRÆFATIO In nomine Domini Arnen. ^TOS Conradus Dei gratia fanftz Colonienper ecclefix archiepifcopus , iacri impeni haham archicancellarius , in agrum Dv· mini curse noftrx commiiiutn : de mandato apoilolico his diebus per oilium vif.utioms in- LI UM 1O»4 lieribus ita praecipimus, quod G intra' ANNO immunitatem , quod abiit , fuerint CHRISTI compertz manentes, vel prope immu­ nitatem ; decani ecclefiarum per ex­ communicationis fententiam ipfas ad recedendu compellant. Ipfique nihilo­ minus decani eas ad fuos plebanos deflinent, recepturas ab eis, vei aliis boni confilii, quoad remedia animarum, viris, poenitentiam falutarem. Quia vero fupradi&i cohabitatores mulierum clerici , patrimonium Jefu Chrifti in ufus malos , cum fuis pecBcando focariis , expenderunt : eos proindc tencri , ad fatisfaciendum ...... ecclcf)jc ’ bonis taliter jn fuis concupifcengrcffi , plura in ipfo, quam utique credebatus & peccati illecebris funt abufi , mus, offendiculorum invenimus zizania diverdecernimus, & fa t isfa&ion i $ iftius motonim. Si enim mala opera converfationis, & dum nobis refervamus fecundum cano­ tcandala perverfitatis in clero , refle zizania nicas fanAiones. hint cenfenda , incoepti tuper hoc propolitum Et quia iidem clerici, ficut de mul­ negotii piofequamur : inprimis quiuem extirtis eorum comperimus , ita hujus pec­ pando radicitus vitia, ut deinde viitutum ger­ cati pcrniciofa nimis affucfaclione ex» men laudabile, unde fruflus falutis proveniat, inferamus. Cum igitur ifta bonorum plantatio excati, in eo perfiftere, ufque ad vigerminum, & extirpationes vitiorum , in agrum tx etiam fuz noviftïma , non veren­ Domini ablque correâionis remedio fie-i non tur, in tantum quod in extremis agenvaleat: opportune fecundum qualitates ôc nio Cces, fi quid de bonis eccleiiafticis ha­ dos excefluum, correftionis canonicx modos buerint , ca pueris fuis legant & de­ providimus adhibendos . Sane cum ea qux putant, non contenti quod inde invi­ nobis genera diveriorum offendiculorum viGtantibus occurrunt, in aliquibus clericorum fint ta fua eos aluerant : & fic fraudant ecifta , & fere maxime in eorum compluribus clefias Jefu Chrifti patrimonio, fcqueufitata: manifefta cum mulieribus cohabitatio, metipios culpz magis illaqueant coram habitus clericali incongruus difciplinx. in non­ Deo : talem abufionem damnabilem denullis quoque eorum, negotiatio deteftanda ; teftando damnamus, & Geri de cetero & infufticientia Icientix, qux eft illitteratura ; diftriftiffime prohibemus. in multis, quos clericos folo nomine, non re, reda coniideratiene ceniemus. & ptxter hxc, Item ut ipfi clerici, qui malam uti­ aliqua alia in nonnullis eorum occurrunt , ha­ que vitam in hujus cohabitationis cri­ bentia notam labis ecclefiafticx. De man fella mine agunt, a mala faltem fibi fama mulierum cohabitatione notatis, ita lecundiun coram hominibus & toto clero, de imcanonicas prxeipimus lanftiones. θ proper iofa nimis derradione przcaveant, ipfis fub diftridlione firmiffima CAPITULA. prohibemus , ut nuptiis filiorum fuo­ rum & filiarum perfonaliter non interI. fmt. Et in his nuptiis, quantum omni­ no poteft, vitetur pompa & folennitas nuptialis. De mtnifefla cobabitattone clericorum ir ™Ju$ tHtelitruin. I I. Cum enim manifeftos mulierum co­ Dc manifefla clericorum negotiatione. habitatores feu concubinanos cenfea» mus, non folum eos, qui in fuis do­ Cum negotiatio in clerico, & ufura mibus tenent concubinas, verum omnes generaliter, eos etiam qui mulieres fo-^ in laico, quali effe unius generis cencarias extra domos fuas manentes, fuis feantur. ita prxeipimus, quod ceffent manifefte procurant fumptibus & fu- de cetero a talis peccati malitia, & in poenam committi cxceffus , intrent α|ί ftentant : de his ita prxeipimus, quod tales, inde in vifitatione noftra nota­ nonicalis carcerem difciplinx , fecun­ ti , ceffent de cetero a talis peccati dum quod fuperius eft expreffum. Quia commercio, & in poenam commifli ex- vero ifti turpis avaritix feftatores, non ceffus, intrent carcerem canonicalis di­ Deo, fed mammonr, lucrifacere ele­ fciplinx, illum fervaturi fecundum mo­ gerunt, & malis inhiando lucris, Chri­ rem & confuetudinem difciplinx ha- fti fimiliter patrimonio & bonis eccle­ Acnus obfervatz. De his autem mu iiafticis funt ufi illicite & indigne : eos proin- soif ALE£A.vDER COLONIENSE Proinde teoet* fatisfaciendum eccle- A CHiusTi fia:, >n cujus non fideliter, fed potius '■*·■ fraudrlenter, negotiati funt bonis, de­ cernimus , dc fatisfadionis iflius mo­ dum fecundum fandionem canonicam nobis refervamus. FKIDERia π. IMP. ΙΟΙ ό "anno I I I De infuffideu/ia fcnntia, qua eft illitterature y dcr normm. V I. ANNO CHRISTI Dr deruit irre&ttleribuf. De clericis autem irregularibus ita prxeipimus , quod a fui officii execu­ tions it contineant, donec circa eos fuerit ordinatum fecundum canonicas fan>«· dalis, prxdia & pofleffiones pie & mu­ parere. nifice iunt largiti : fuper hoc ita ftatui­ item canonicis, ne frequenter extra mus , ut non iolum illis feriis, qux immunitatem ecclefiarum fuarum co­ funt diftributionibus hujufmodi deputa- medant , aut dormiant extra ipfam , tx , verum & aliis diebus omnibus , firmiffime prohibemus : nec ulla eis prxterquam in feftivitatibus, fecundum fuffragetur occafio, fi forte propriis do­ confuetudinem majoris ecclefix , vigi­ mibus careant. Competentius namque li τ cum officio pro defundis in cho­ in luis dormire dormitoriis, & come­ ro folenniter decantentur. £t poft hu­ dere in clauftris aut refeôoriis fuis pol­ juimodi decantationem officii, decanus iunt hi, qui domibus propriis vel cer& fratres ingredientur domum capitu B cis hoipitibus carent , quam hxc fa­ it ante omnem tradatum difciplinx cere forinfecus apud loca fufpe&a, vel vel etiam prxbendx , aut cujufcumque alias clericalis converfationis non be­ alterius negotii, tabulx capitularis le- ne decentia honeftatem. duram (habentis diftinde & in fpecie , quid unicuique fit cantandum vel VIII. legendum in choro) audiant diligen­ ter, ac infuper lunationes menfium ac Dc compenariic é* . Kalendx & obitus legantur . Necnon Item ut campanarii ecclefiarum, quo­ aliqua ledio de regula & vita clerico­ rum legatur . Et tunc immediate de rum fervitus five onus circa altare ver­ difciplina fiat quod fuerit faciendum , tatur, numquam abfque vefte camifiaac talia confequenter poft ipfam difei- Ii compareant, firmiffime prohibemus; plinatn tradentur negotia, qux ad uti-C & u: hoc abfque omni omiffione fer­ litatem feu neceffitatem fuerint fpe- vetur, ecclefiarum ipfarum thefaurarii dantia publicam feu privatam. Ft fi feu cuftodes, & finguli in fingulis fuis aliquando decanus non fuerit pixfens, parochiis plebani, provideant diligenter. propter hoc non omittatur ullatenus , Prxfati etiam thefaurarii feu cuftodes, quin fratres domum capituli intrent , quorum intereft ecclefix luminaria miad audiendum ipfius tabulx capitularis niftrare, ea ita fideliter adminiftrent , leduram, ut fciant quid unicuique in & generaliter omnis ecctefiafticx fupelchoro fit legendum, ut fupra diximus, ledilis feu thefauri cuftodiam , eorum fidei atque curx committam, ita con­ & cantandum deputatum. Quia cum in majori ecclefia talis , & bona uti­ fervent fideliter & folerter, quod inde que confuetudo , in hujufmodi cbfer- non fint reprebenfibiles, & quod poe­ vetur · idipfum in aliis volumus eccle­ nam canonicx caftigationis evitent. fiis obfervari. Item prxcipimus , ut Divinum of­ I X. ficium in choro numquam, abfque or­ dine miniftrorum facerdoti miniftrarc Di Jcctnic , [cbohflicit, canforibuf, tr debentium, videlicet diaconi & tubdiaconi , decantetur : & ipfi miniftri in canemcii. ipfo faerx Mittas officio non przfu­ mant , abfque indumentis fuo ordini Confidente autem penes decanos ec­ depuratis, aliquatenus miniftrare, nec clefiarum poteftate, lege ac gubernatio­ ante finem Mittz recedere. Quod ta­ ne canonicz difciplinx exercenda: ipfis men in quamdam confuetudinem , im- propter hoc firmiter przcipiendo injun­ mo malam abufionem, apud qualdam gimus, tota eos ad id niti folertia , ecclefias fuifle competimus introdu- quod in ecclefiis difeiplinalis obfervanâum: fed deinceps hoc fieri, firmiffi­ tia vigeat honeftatis.' & ficubi enerva­ me prohibemus. Eifdem etiam mini- ta extiterit, ipfam ftudeant reformare, ftris injungimus, quod quotiefeumque committam fibi excettuum corredionis hebdomada eorum fuerit officio defer- poteftatem, & regimen fui officii tali­ viendi Divino, horas in choro matuti- ter exequendo, ut boni difpenfatores nales & alias (ervare ftudeant diligen­ in domo Domini fuper ejus familiam ter: ne ullum per eos omiffionis debi­ digna poffint commendatione cenferi . ti , quoad, factum minifterium, effe va­ Et hoc quidem fe facere arbitrentur , leat argumentum . Sacerdotes autem fi ipfi dilciplinati appareant in feipfis , ipfi quotiefeumque celebraturi funt Mif- & per bonum exemplum confortent & fam, vefte camifiali fub albis non ca- animent fuos confratres. Prz- 1019 Christi «><·. C O L O N I E N SE. Λ roxo Prxfati autem decani , quicumque A pellicio incedant in ecclefiis con ven- ~~----„ . ANNO promotionis fus tempore non fuerint tualibus & in choro. chrish io facris ordinibus conftituti, eos in­ Item przcipimus, ut fi quando cacunctanter recipiant, gradatim de or­ nonici per vicos civitatis aut plateas dine ad ordinem afeendendo. incedant, ita decenter in habitu veftiItem przcipimus, quod intra tem­ meotorum incedant ficut ab antiqua pus in jure expreifum, ordinem facer- .eft confuetudinc obfervatum. dotalem recipiam, fi ordinem forte in noftra dicecefi a nobis vel aliquo alio X. epifeopo contingat noftro nomine cele­ brari : nec aliquis decanus propria au­ De ctpdlentj rtgahbut , tptftopebbut, 6" thoritate, vel potius voluntate, przfufTMpofitoTH*, dr far non foffint mat ordinis facerdotalis receptionem bujufmoéi laptlhni. protrahere vel differre , nifi fpecialiter B Cum in aliquibus ecclefiis capellani hoc a noftra licentia valeat obtinere . Item przcipimus, quod ipfi decani regales, epifcopales, ac etiam capella­ poftquam ordinem faccrdotalcm rece­ ni przpofitorum exiftant: qualiter in perint, dc generaliter omnes facerdo­ fe habere debeant, cum nonnullos for­ tes, necnon ecclefiarum plebani, tam te ipforum hoc lateat, determinandum urbani pariter quam rurales, furcotia neceftario hoc duximus in przfenti no­ claula portent : quod ficut ab aliis funt ftrorum (erie ftatutorum. Capellani hu­ in ftatu honoris & reverentiz differen­ jufmodi refidentiam in fuis ecclefiis , tes , ita deceat quod ab illorum habi­ tanquam alii fratres facient , nifi illo tu vei veftitu differentes appareant, dc tantum tempore , quando agunt fuo­ nullum in cis exemplo dc ufu vcftium rum negotia dominorum, atque etiam fignum appareat levitatis. fi negotia ecclefiz hoc expofeant. Et ficut ecclefiarum decanis modoC Et nobis in ecclefia majori, vcl alia przdi&o injungimus facere quz ad ip- noftrz civitatis vel diœcefis ecclefia, fi (os pertinent facienda, in feipfis'pari­ funt ea vice przfentes, celebrantibus, ter & fuorum regimine fubditorum : ibi debent adefle in Divini celebratio­ ita fcholafticis ecclefiarum, necnon cho- ne officii , & adftarc. Et debent hu­ repifeopis feu cantoribus, quorum of­ jufmodi capellani in facris effe ordini­ ficia onus fuum tam circa difciplinam, bus conftituti. Super hujufmodi capelquam chori debitum atque refidentiam lanos epifcopales , erit nofter capella, in ipfis ecclefiis faciendam, habere no­ nus, quafi loco judicis & magtftn. fcuntur , injungimus, ut in his omni­ Ad hxc przcipimus, quod nulli de­ bus ftudeant ita fe habere, quod inde cani , nulli fcholaftici, nulli\chorepinon fint reprehenfibiles , led potius fcopi vcl cantores, nulli facerâotcs ec­ commendandi. clefiarum, capellani epifcopales ullate­ Item ficut decani in ecclefiis refide·^ nus aut regales exiftant. re debere nofcuntur, ita quoque fcho­ laftici & cantores: unde dt hoc cos ita X I. przcipimus obier vare. Ve fiflrinii tteltfiertem. Item nemo fit fcholafticus in dua­ bus ecclefiis, quarum prxpofiti dc de­ cani, priores Colonienfes exiftunt: cum Cum vero fine quzdam ccclcfix ca­ de necelfitate deinde caufctur incon­ rente* piftrino communi,quod multum veniens; ut illarum ecclefiarum ad mi­ utique reprobamus. fuper hoc ita prxnus altera,fui defeâum debiti in mem­ cipimus, quod in omnibus ecclefiis col* bro ita neceftario , cujus quidem non legiatis habeatur commune piftrinum, eft levis recuperatio, patiatur. & panis ibi przbendalis diftribuatur , Item dc illam abufionem in aliqua potius quam unufquifque cum modio ecclefiarum compertam , quod decanus L live maldro annonam panis przbenda­ fit liber a choro, quafi corruptelam dc lis recipiat ad vendendum . Ex hac quafi pefiimz adinventionis ac fraudis namque venditione perit hofpitalitas in modum vel fpeciem , deteftamur: dc ecclefiis < , cum in ipfis pauci vei nulli deteftando przcipimus, ne quis de cc- reperiantur panem fuum in domibus tero decanorum in fua przfumat ec- comedentes clauftralibus, vet egenis in­ cie fi a per abufionem hujufmodi a fui de cleemofynam tribuentes. jugo oneris vacillare. Item ne canonici ecclefiarum in foLemnitatibus dc ftationibus fine chorali pellicio vcl vefte canonical· fub fuperCemtl. Cnertl. Tom- XXIII. Sii XII. r ion ANNO CHRIST! AI“A«5BR CONCILIUM X I l Dt frefcfitii if carunt capitulis, qnjfrttr tr&e ft invitent babtrt étbtent. ’“SF "■ »o»i Apncpoüti diiïolutioais ac iaobedientle- ■ ■ ■ fiat aathoret. . olSm Item quod ipfi canonici qui fulpenu fuerint pro fua inobedientia, nunquam in facie fratrum intra immunitatem compareant manifefte, firmifiime prz­ cipimus & mdndamus. Confeqnenter de ecclefiarum przpo­ fitis videamus, qualiter ipfi erga capi­ tula fe habere debeant, & qualiter ca­ XIII. pitula erga ipfos vice verfa. Cum enim ipfis przpofitis ea pociflime incumbat Dt tlt&MtHits tefitntorum. folertia, quod circa ecclefiz exteriora vel ejus temporalia defendenda fine vi­ Item ne in prefentie noftrz vifitagiles & coopérantes capitulis, ubicum-Btionis propofito’ omittamus hoc , per que injuriam patiuntur, qualiter ab il­ quod maxime ecclefiarum collegiatarum lis injuriis releventur,noftro, prout eis quieti profpicitur , illarum przfertim opus fuerit, auxilio accedente, & non quz plurium clericorum receptionibus folum ad hujufmodi temporalia promo­ ad vacatura beneficia funt gravatz : venda exterius teneantur, immo ad cum conftitutio domini Alexandri paomnia alia, tam intus quam extra , pz fuper hoc ipfo decreverit provide­ quz funt ad ecclefiz utilitatem & pa­ re , nos illam conftitutionem przcipi­ cem fpedantia , necnon ad ipfius ec­ mus inviolabiliter obfervari, ut cum clefiz jura, ftatuta honefta, & bonas juxta eandem conftitutionem, quatuor confuetudines obfervandas teneantur ex ex < receptis ante ipfam, provifum fue­ proprio juramento: ipfis przcipimus rit de praebendis, quz poil conflitutiocirca hzc omnia taliter fe habere nem przdidam vacaverunt vel vacaquod inde irreprehenfibilcs cenfeantur ,C bunt ubi nondum quaternarius eft Capitula etiam vice verfa ita fe er- completus, < alii ultra ipfum numerum ga ipfos habere przpofitos ftudeant in cxiilenics < , habeantur pro cailatis , nec omnibus, honorando ipfos in quibus aliquo i modo ex receptione tali, a prxfunt merito honorandi: quod in nullo, pofitis ] , decanis & capitulis ecclefiarum, canonicis vel przbendariis admit­ ipforum przpofitorum dignitati dero- pro ] gent five juri. Et quia de aliquibus tantur. i Et monemus illos qui receptio­ przpofitis unum quidem in vifitatione ni i hujufmodi innituntur, & de canoni­ comperimus reprehenfibile, & non lau- cal < & przbenda fe ingeflerint, quod dandum , quod ipfi frudibus fufpenfa- deinceps < omnino defiftanr . Praepofitos rum in ecclefiis praebendarum, quorum autem ; , decanos & capitula nihilomi­ funt & efle de jure tenentur difpenfa- nus admonemus, ut tales pro canoni­ tores, (illi przfertim, qui didos fru- cis i vel przbendariis non admittant. dus nondum in capitula tranftulerunt ) D X I V, abutuntur. Cum enim de ipfis frudi­ bus , uno cis anno cedentibus, teda Dt immunitatibus , it muris ecclefiz , quando foret neceffitas, repa­ terunt. rare deberent, ipfi ca non reparant : immo frudus ipfos canonicis inobedientibus, ideoque fufpenfis reftituunt feu Ut vero omnes ecclefiz collegi a tr remittunt. Ëcce per hanc remiffionem, immunitates fuas muro circumdatas , injuriam fabricz ecclefiz faciunt, da­ & claufuras portarum bene munitas mnum feu emolumenti carentiam fibi habeant, firiniifime przcipimus & man ipfis, ac infuper occafionetn negligen- damus. Hzc itaque noflrz vifitationis prztiz & a be flendi ab ecclefia, canonicis luis prxftant. Hanc itaque abufionem, cepta caoonica & ftatuta, ita a nobis omni penitus ratione ac etiam colore E edita przcipimus inviolabiliter obfercarentem,ipfis de cetero przpofitis inhi­ vari *. & unumquodque collegium ea bemus : volentes, ut vel ipfi retineant in feripto ad fuz exemplar & regimen convertendos in utilitatem propriam il· vitz recipiat : & recepta, penes fe in ios frudus, fi ecclefia eorum opus non perpetua commendatione memoris te­ habuerit reparatione tedorum; vel ec­ neat diligenter . Hzc itaque ad przclefiz ipfi ad ornamenta frudus hu­ lens ftatuimus, falvo nobis, quod alia, jufmodi largiantur , potius quam eos fi qua adhuc occurrerint, opus haben­ indignis, hoc eft, inobedientibus refti- tia reformationis aut corredionis re­ Cuant, & in fua inobedientia feu dif- medio , five de canonicis, aut mona­ folutione taliter animent , ac fic ipfi chis, aut etiam plebania exiftant, ea fta- »<·. ion auxàndek COLONI 102.4 ENSE. ——·—“ftatuamus , ut inde, prout expediens A chrwti fuerit » loco & tempore ordinemus . ι·<·· Pronunciarum & datum Colonix quar­ to Idus Marcii, anno Domini mtllefimo ducente fimo fexagefimo. cHiusn tiib. CAPITULA. I. Di celebratione Divini officii. EJUSDEM D. CONRADI archiepifcopi, ftatuta de monachis, & eorum converfatione & vita, in eodem concilio anno MCCLX. edita. N primis igitur ftatuimus, quod om­ nium monafteriorum nigri habitus monachi Ordinis S. Bencdi&i, Divi­ num officium in cantando & legendo, fecundum quod regula ejufdem S. Be­ Tituli Capitulorum. nedict praecipit, exequantur: & maxiB. Dt celebratione Divini officii. Bmc munditiis circa altaria & ornatum 2. Quando monachis communicandum ecclefiafticum fint Audentes. I Jit. Propria tnonaebis habere non lirert. I I. De incontinenti» monachorum. ' De habitu monachorum. De monachis pmtoeflbribus. Quando 6* quomodo ntonaebit com­ De monachis fimoniaess. municandum fit. Dt cibis monachis interdi{lis. 9. Exitus qui monsubis vetitos. Statuimus item, ut miniftri altaris, 1Ό. Abbates Divinorum celebrationi intereffe de­ fingulis Dominicis diebus & aliis feftibere . vitatibus, prout confuetudo loci feu 11. De proprietariis excommunicandis. 12. De monachis fugitivis & opojiatu. monafterii habet, communicent corpo13. De receptione bofpitum. cre & fanguine Domini noftri JefuChri14. De dandis eleemofjnis. ufti, fadta prius confctfione abbati vel 15. Monachis ubi dX quomodo fumendus cibus. priori fecundum regulam.* ut fi aliqua 16. Monachis sente Primam pofl Completorium dc caufa duxerit aliquis abftinendum, txire non licere. caufam abbati vel priori non differat 17. Monachis cum venia exeuntibus quid curan­ intimare, ut cujusjudicioabftineat, vel dum. 18. Dc careers monofierii. ad communicationem accedat. 19. Mulierem intra fepta monaflerii mafculini dormire non licere. I I L 20. De monachorum capitulo quotannis celebrando Colonia. 'Proprio monet bit habere non licere. 31. De raftera monachorum. 32. De leitis monachorum. 33. Monacho abfenti non deberi prabendam. Item ftaituimus, quod monachi pro34. De jejuniis monachorum. Dprium non habeant, fecundum quod re* 25. Officiariis monachorum qualis incumbat facien­ gula eorum praecipit, nifi quod abbas da ratio. dederit aut permiferit: & quod pariter 36. Monachos nuptiis intereffe non debere, & qui­ viftutn & vcftitum percipiant de com­ bus exequiis poflint. muni per fui adminiftrationem abbatis, 37. Çwd non offerant ad altare. 28. In süiit mandatur regula obfervari. ut nullus monachorum caufetur de qua­ 3. 4. 5. 6. 7. 8. PRÆFATIO. In nomine Domini, Arnen. Conrodut Dei gratia finita Colonicnfit éc­ ritfia arebiepifeoput , Jacri Imperii per Ita­ liam arcbiconceilarius. Saluti & bono flatui omnium, cujufcumquc profeflionis feu ordinis, fed noftrorumdomefticorum maxime, debitores in Domino exiftentes: ficut in noftra vifitatione negotium refor­ mationis & corregionis de clericis per ftatuta canonica expedivimus competenter, ita de mo­ nachis fatagentes , idipfum fuo modo , quo competens fuerit, expediemus. Concil. General. Tom. XXIH. litate feu quantitaee viftus &veftitus, & veftibus, fed omnia ipfis admint. Arentur, fecundum quod monafteriorum fuorum fuppetunt facultates, & prout regula hoc expofeit. I V. Dc incontinentia monachorum. Statuimus eos graviori culpa, vel poe­ na puniendos fecundum regulam, qui fuerint de incontinentia notati , qua; maxime in monachis eft deteftanda. S i f 2 V. De IO,IOi> ANNO CHRISTI ALEXANDER P. IV. ILIUM C O N C V. FRIDERJCUS II. lQt6 A exire prxlumpferit, pœnam iode fufti-' neat regularem. Christi Dt btbitx mwwtebaruni. X. Item ftatuimus inhibendo, ne aliquis monachorum furcotiis, caligis colora· cis, calceis nodaris, cingulis irregulari· bus, aut maflubiis fericis utatur; fed quod ipfi monachi talibus indumentis, qux ipforum regula praecipit aut con­ cedit, induantur. Statuimus etiam, quod monachi offi­ ciary, pro fui monafterii vel officii ne­ gotiis, aut alii de licentia abbatis, vel prioris abbate ablentc, exeuntes, tali­ bus utantur veftibus & calceis pluvia­ libus, qux ipforum ordinis deceant honeftatem, & in quibus monafticx reli­ gionis feu con ver i at ion is abuGononpoffit deprehendi. iJbbatff Dnintruut ctkbrationi iuttrtfft dtbtrt. Statuimus & quod abbates in eonventu cum fratribus fedeant, & Divi­ nis frequentius interfint legionibus , maxime vigiliis, capitulo, collationi, & aliis Divinis officiis, cum eifdem: nift caufa ncceffaria, utili, vel honefla, fuerint prxpediti. X I. Dt propriettriis t*tommunictndis. Item ftatuimus, quod abbates ex­ communicationis fententiam in proprie­ V I. tarios ietnel in anno, fcilicet fabbato proximo ante Dominicam Lutare* foDt mtnucbis ftreuUoribus. lentfiter in capitulo publicent.- & ft poft .aliquis inventus fuerit habere proprium, De monachis autem irregularibus ita1 'fecundum regulam punietur. prxcipimus. Si monachus in monachum manum injecerit fui monafterii, &lxX I I. fio non iit enormis, abbas ipfum abDt monachis ftegisiyis 4r afoftttis. folvat fecundum morem regulx: alioqui ft Ixfio fuerit enormis, abbas illum ad fedem Apoftolicam deftiner, vel ad Statuimus etiam, quod monachi fu­ illum qui abfolvendi habuerit pote- gitivi & apoftatx, per fuos abbatçs ad flatem. fua monafteria revocentur, falva ordi­ nis difciplina, nift toties inobedienter V I I. & ex talibus caufts receflcrint, quod fecundum regulam non debeant in eo­ Dt monachis fimoniteis. rum monafterio tolerari. Prxcipimus item deftmoniacis, quod circa illos Iccundum confticutionem re­ gulx procedant abbates : iuper his ve­ ro, qux ipfis non funt conceffa abba­ tibus , eorum monachi ad fuperiorem mittantur. VIII. XIII, De receptione bofpitum. Statuimus item quod nullus mona­ chorum hofpites per fe recipiat, nift hofpitarius monafterii, vel alter, cui abbas eos commiferit recipiendos. Dc cibit tnontebis interdiRis. Statuimus etiam, quod monachi aliis £ cibis non utantur, nift eis quos ipfo­ rum regula prxeipit aut permittit. I X· X I V. Dc dandis elecmofynis. Item ftatuimus, quod debita eleemofyna & confueta, tam de refedlorio , quamhofpitali, fideliter pauperibus ero­ getur. Exitus qui monachis vetitus. Item prxcipimus diftriûius, ne mo- . nachis detur frequens licentia exeundi: fed ft fine licentia fuperiorum, diftriâum five portas clauftri aliquis eorum XV. Mt COLONIENSE. 1017 ·»<·. friderîcus ιο18 A titione fan&x Crucit capitula Colonix*””' ““ X V. teneant, vel apud fandum Pantaleo- ouusrj nem, vel apud fandum Martinum : ut ··«·JMbmcto wii é* yaessede f*&tndus ibidem obfervantia regulx cum difcreribtu. tione tradetur, & de ftatutis noftris, qualiter in quolibet monafterio obferStatuimus etiam, quod omnes mo­ ventur, & alix utilitatesmonafteriorum. nachi in communi refedorio comme- Et quicumque ipforum abaatum ad ca­ dant, niG infirmitas, vel alia aliqua cau­ pitulum venire neglexerit, nec excufafa legitimx neceffitatis, ipfos excufet : tionem in capitulo legitimam oftende& tunc qux fiiperfuerint, ineleemofy- rit, fecundum coercitionem regulx pu­ nam pauperibus tribuantur. niatur. Et volumus quod abbates fan­ di Pantaleonis & fandi Martini ColoB nienfis, ifta capitula fingulis annis fie­ XVI. ri procurent a nobis, ita quod nullus MmukHs ante Priwsw ά foff CompUtorinnt valeat excufari. exire imi litcre. XXI. Statuimus item, quod monachis nul­ latenus detur licentia ante Primam exeundi, & fimi liter poft Completorium, nifi ex caufa valde rationabili dneceffaria, utpote fi contingat ipfum extra monafterium fuum in aliquo loco Di­ vinum officium celebrare, vel in obitu parentum, fratrum vel fororum. Dt rafitr» nontcborw». C Item prxcipimus, quod monachi in rafura coronarum & tonfura capillo­ rum, ita decenter & regulariter fe ha­ beant, quod fuper his non valeant re­ prehendi. XVII. XXII. HMMcbit c*et venit iMtauiku fitid Dt Itflit atorutbonM. atrendtM. Statuimus item, quod monachi non dormiant in ledis plumeis, fed in cul­ citris, fecundum quod regula mandat. Item fi contingat monachum ante vefperas exire de licentia, ita maturet redire, quod in Divino officio illa ho­ ra efle poffit. X X 1 I I. XVIII. Monacbt olfenti iwa dtitri frtbtnja». Statuimus etiam, quod quodlibet monafterium fuum carcerem habeat, in quo delinquentes regulariter punientur. Item ftatuimus, ne aliquis monachus rediens, qui abiens fuerat de licentia, vel fine licentia, aliquam prxbendam tempore fax abientix requirat: quia il­ la cflet occafio proprium habendi. X I X. XXIV. Àfoiïtrrut intra ftfta atotufterii mafcnlini Dt fejnniit asMMcforxv. Dt ttrttrt mtntfltrii. ' dormire non luere. Statuimus item, quod monachi jcStatuimus item, quod nulla mulier junta fua obfervent fecundum quod re­ dormire debeat intra immunitatem.- dpgula prxeipit. fi fadum fuerit, ille qui eft in culpa, graviter puniatur. XXV. X X. èfficiariit noonatborwn futlis incwnbot fatitnda raw. Dt tafitulo fttotannù ttlt* beanda Colanto. Item ftatuimus, quod omnes abba­ tes nigri habitus Ordinis B. Be n edi di noftrx diocefis, fingulis annis in Exal- Statuimus & quod monachi officia* rii, ad minus femel in anno, in prx· fentia abbatis & feniorum, computa­ tionem vel legitimam rationem faciant. Et fi quid ultra luorum officiorum admi ιοί? AU™?E* CONCI LIUM FR1DFR1CUS II- IOJO —miniftrationem fuperfuenc, de hoc ni·J cHRisri hil Pcr ipfos monachos, fed per abba· ·»#□. tern & foperiores fui conventus, adfui mon a fieri i utilitatem ordinetur. immunitatis monafticx regula prxei’ pit, quxeumque dc filcntio in horis & christi locis debitis , & conventu fervando “**· regula ipfa prxeipit: necnon quæ de cantu Divini officii, profeflione quoque XXVI. facienda , aliifque obfervantiis prxcipiuntur in regula, ubicumque hxc haftcMonae bos nuptiis intertffe non debere , & nus funt com milia *, revocari in fla- ' f.onut* quibus txequiis fojfint. tum debitum per abbates, & fervari deinceps more & modo debito, ftatui­ Item flatuimus, quod monachi nup­ mus & mandamus. Alioqui negligentiis nullatenus interunt: nec exequiis, tiam hujufmodi cum pcenarequiremus. nifi parentum, fratrum vel fororum. Hzc ad prxfens ftatuimus, falvonoB bis , quod G aliqua occurrerint in po· XXVII. fterum opus habentia corrc&ioni$&re­ formationis remedio, ea loco & tem­ Quod non offerant ad altare. pore ftatuemus, & prout expediens fue­ rit, ordinabimus. Item prxeipimus & ftatuimus, quod Datum & pronuntiatum quarto Idus Mar­ nullatenus offerant ad altare, tii , anno Domini millefimo ducentcGmo fc- xagefimo. XXVIII. In altis mandatur regula obfirveri. Quxeumque autem de interiori pa­ riter & exteriori claufura monaflerii fitc CONCILIUM ANNO PARISIENSE ANNO CHRISTt CIRCITER De propitiando Deo adverfus Tartarorum & Saracenorum irruptiones CHRISTI anno MCCLX. celebratum. CIRCITER Ex GutUelmo de Nangiace m vita S. Ludovici. Nno Domini MCCLX. Dominica in Paf-D procefliouibus faciendis, fitblafphemiisinD^um A Gone congregavit rex Francis Ludo vicus PariGis concilium epifeoporum dt principum regni fui, eo quod dominus Papa fcripGffet, ei, Tartaros in tranfmarinis partibus irruifle, & Saracenos vieille, Armeniam, Antiochiam, Tripolim, & Damafcum, Alapiam dc terras puniendis, rum ac peccatis & luperfluitatibus veftium fuerunt ufque reprimendis. ad biennium cibar 10- Inhibita c.iam torneamenta, & injunftum eft, quod non luderetur aliis ludis, nifi quod homines fc exerceant in arcubus & baliftis. alias fubjugafte, fit tam Acconi civitati, quam toti Chriftianitati periculum imminere. ordinatum fuit de orationibus Unde multiplicandis, STATUTA G- C. Vid* ^nnoritiunrulam noftram ad coocUium Ri» veoMnie, aaai MCCLQC DOMINI GUIDONIS Dei gratia archiepifcopi Narbonenfis. Quia ex AnicicnG epifeopo faftus eft Narb. archiep. ann. rxjp. tum Sabin, epife. cardio, anno 1262. ut confiât ex epift. Urbani IV. ad S. Ludovicum apud Kaynaldum.ac demum Clemens IV. pontif. max. atm. 1265. I. 1 I. Xcommunicamus omnes illos qui fan&i montaient quamcunquc cor­ Item omnes clericos civitatis vel diceruperint, & folicitudinem per fe, vel ceCs Narbonenfis conftitutos in facris, per interpofitam perfonam dederint. vel curam animarum habentes , qui ba· E - - 'of J À1Vi?D“ STAT.GU1D., ARC.NAR. ' »>1 nui-en erpjnfe.qaoj fupf» irttfür. anno bajuliam perfonx fxcularis tenuerint A Dominicas iucccilive·., moneant profuos, uc in diebus DommicisciRCiiER CiKC«rERvel emerint, vel judicaturam ejus te- chianos ‘ ».ί·. nuerint, ab officio & beneficio fufpcn- & feftiviutibus beatx Virginis, & apo- *“’ dimus. Et fi qui nunc alteram earum Holorum, & fandi Joannis Baptiftx , •F»r/r.iafr» tenent , nifi eam reliquerint * in­ & aliis prxcipuis folemnitatibus * ope­ rrwian . fra ... . poftquam in ecclefiis hxc ra ferviiia non exerceant ; nec ligna , Ht'J. fententia fuerit publicata, eadem fu- bladum, velfœnum, vel paleas, aut alias res venales,exceptishis qux adefum fpenfione teneantur aftridi. illius diei pertinebunt, transferre, feu juxta vulgare quod dicitur carrejare , 1 l I. non prxfumant . Et poft didas tres Item prxeipimus quod univerii fa- monitiones, omnes qui ex tunc contra cerdotes , qui curam a nobis, vel lo­ fecerint , nominarim denuncientur incum noftrum in fpiritualibus obtinen- B terdidi. Nos enim eos interdicimus , tibus, noftrifve prxdeccfloribus , auc qui fpretis didis monitionibus feftivicorum vices in hac parte gerentibus , cates prxdidas didis modis violare prxfumpferint. Ec ft eorum creverit con­ minime receperunt, facramenta ccclehaftica parochianis hujus diœcefis non tumacia , cofdcm anathematizare pro­ miniftrent. Sed nec illi qui curam ha­ ponimus, & invocare contra ipfos , fi bent parochiz alicujus, in aliena pa­ opus fuerit, brachium fxcularc. rochia, etiam ft fuerint invitati, ea miniftrare prxfumant : nifi neccffitas V. tam urgens in hoc ultimo cafu emerferic, quod tolerabile videatur alteruMercata etiam teneri in diebus Dotrum alterius onera fupportare . Quo minicis inhibemus , nifi in nundinas cafu, authoritate noftra ille qui fuerit folemnes inciderint* Et qui trina moinvitatus , poffit neccffitati hujufmodi nnione prxmifia non ceftavcrint ab fubvenire in parochia aliena . Hujus eifdem, fimili per omnia coerceantur autem prxeepti noftri quemlibet tran. cenfura. fgreiTorcm, poftquam per ecclefias fue­ rit publicatum, ab officio & beneficio V I. fufpendimus. Ec ft in fufpenfione per Si vero Judzi illud prxfumpferint , menfetn perftiterit, extunc excommu­ poftquam hoc mandatum noftrum fue­ nicamus eundem. rit publicatum, denuncientur ballivo lo­ ci. Et nifi ter monitus eofdem Judxos I V. ce fia re compulerit , excommunicationis Item prxeipimus univerfis facerdoti- fententia, quam nunc ferimus in rebel­ bus parochialibus , quod per tres dies les, denuncietur publice innodatus. CONCILIUM Pro COPRINI ACENSE, disciplina ecclesiastica A Petro Burdegalenfi archiepifcopo , cum fiiffiaganeis celebratum anno Domini MCCLX. ANNO CHRISTI tituli Capitulorum. 1. Vt i. 3. 4. 5· d. ANNO CHRISTI Ep . Aie cbnfma detur privilégiait,. in ecclefiis vel cxmettriis vigili* non fant. Dc baileatione in fefio Jnnccentiiem. Dt fruStibus beneficiorum vacantium. De commensi; 1 ecclefitrum vacantium . Λ'ί mulieres alterius parce tiai accipiantur ai matrimonium. Vt presbyteri alieni non admittantur ad cele­ brandum . 10. De Vicariis . 11. Dt jur· patronatus. 12. Dc prioratibus menae Lorum, 1$. file refiores ecclefiarum anas ccc,efin ad fir­ mam recipiant . 14. Ne ontra ae novo ecclefiis tmRonantur . Jj. De fepu.turis extra ;u>ochalet/t ecc.tfiarr 16. item de jepu.tuns . 17. De habitatione reflotum ecclefias am . 18. 19 Dc decimis . 7· Dt bello Callorum. 8. Dt vita & bonefiate clericorum Con- 103 5 ALEXANDER C O N C ILIUM IMv7£ÎtM «034 ------“—Conftitutiones D. ·Ρ. Burdegalcnfis ar· A lationes, ad nos, & ad nullum alium— — — volumus & dicimus pertinere: inhiben- chruti Chris ri chiepifcopi, faôbe apud b Copriniates Qe de his fe alius intromittat. Ex- ·»«°· ’·*·cum, ann» MCCLX. a Peut. ’ r communicationis poenam in prxmiflis b Cognac , / 1» I 1 tribus art i tulips contra facientibus infli­ gentes . Hartf. Ut in tidefia ixifyamc ttriti vigil ta , * .r V. non front. Um cx vigiliis, qux fiunt in eccle­ Ne mulieret alterius parocbht accipiantur oj fi is, frequenter multa turpia infe« matrimonium. quantur, & irequentiflime vulnera in­ Mulieres de una parochia non adferantur, propter qux exdem ecclefix reconciliatione, qux per folos epifeo* Bmittantur ad matrimonium in altera pos habet fieri, indigere nofcuntur : parochia, nifi dc exprefia licentia ca­ (latuimus & prxeipimus firmiter, ne pellani vel prioris. Idem dicentes de de cetero in ecclefiis prxdidis, vel coe­ viris fi ad parochiam mulieris acce­ meteriis, vigiliz fiant· Ceterum lumi- dant. nam an fine excommunicati vel naria & alia qux cX pia devotione fi­ alia inhabilitate affe&i, melius norunt delium provenire confueveruut , fieri proprii capellani. prxeipimus fic mandamus. C V I. I I. Ut presbyteri alieni non admittantur ad celebrandum. De bollettiont in ftfio !nnocentium. Rurfus cum in balkatione qux in1 fello fandorum Innocentium in quibufdam ecclefiis fieri inolevit, multx rixx, contentiones & turbationes , tam in Divinis officiis quam aliis confueverint provenire , pvxdidas balleationes ulterius lub inrmatione anathematis fieri prohibemus : necnon & epifeopos in prxdido fefto creari : cum hoc in ccclefia Dei ridiculum cxiftat, & hoc di­ gnitatis epifcopalis ludibrio fiat. Divina tamen officia, prout melius & honeftius fieri poterit, ut in aliis feftivitatibus, celebrentur. Presbyteri qui non funt de hac civitate vcl diœcefi, ad celebrandum Divina, ut presbyteri non admittantur in "a*»»' civitate vel discefi, cum ignoretur, an presbyteri exiftant, aut aliqua irregu­ laritate innodati. Alioquin tam cele­ brantes, quam admittentes eofdem , ex­ communicationis fententix fe noverint fubjacere. I I I. De frudibut beneficiorum vacantium. Cum de jure frudius beneficiorum vacantium, exiftere debeant fucceflbrum, ipfos fru&us ad opus fucceflbram eorundem per mandatum noftrum volu­ mus & (latuimus cuftodiri, ita quod nullus alius quicquam percipiat de cifdem. Idem dicendum dc bonis redlorum decedentium, qux conftiterit efleE dc bonis ecclefix, cui prxfuerunt iidem redores: nifi tamen dum viverent ali­ ter difpofuerint de eifdem. I v. V I I. De bello gallorum. Quia cx duello gallorum quod in par­ tibus iftis, tam in fcholisgrammaticx, quam in aliis fieri inolevit, nonnulla mala aliquoties funt exorta ■ fub in­ terminatione anathematis prohibemus, ne amodo fiat duellum prxdi&um : cum hoc tam mali materia, quam temporis amiifio exiftere dignoicatur. V I I L De vita it honcilate clericorum. Presbyteri & ceteri dignitates, per­ fonatus adminiftrationem habentes, da!· maticis non utantur, fed cappis claufis, & fupcrtunicalia claufa portent .· nifi in parte ifta, probabilitas vel neceflitas ipfos reddiderit cxcufatos. Dc commenda ecdefiarum vacantium. Commendas quoque ecdefiarum va­ cantium, fecundum quod ipfarum col- IX. Ne lOJf ALEXANDER COP R IN I ACE N S E. A anno I 036 . ANNO f X. XIII. Ne chroma dttur privUtpatis. Ne rtflorcs etclefiurum aliae ecclefias cd fir­ mam recipiant. CHRISTI CHKISH Statuimus, & fub poena anathematis prohibemus, ne archidiaconi, ^rchipresCum unufquifque manere debear in byteri, vej. alii capellani, chrifrna dent ea vocatione in qua vocatus exiftit : vel miniftrcnt ecclefiis priviiegiatorum ; ftatuimus quod redores ecclefiarum pacum ipfi diœcefanis fuis reddere & fa­ rochialium alias ecclefias ad firmam non cere denegent jura fua. Nullus quoque prxfumant recipere, vel tenere: hocpresbyter parochianis, vel hominibus que fub pœna proprii beneficii amiflio* illorum utriufque fexus facramcnta ali­ nis prohibemus .· nifi hoc procederet de que adminiftrct. niti de noftra licentia B noftra licentia fpeciali fpeciali. X I V. X. Ne entra de novo ccclefiie imponantur. De vicariis. Cum · ficut fecundum jura, novx · Det. cum pen fio nes ecclefiis imponi non debent, vel alibi, de noftra licentia funtablen- fie non funt olim impofitæ augmentanres, bonos & fufticientes (ubftitutos di­ dx. Quare ipfas prohibemus augeri : fic mittant, nobis primitus prxfentatos. prxeipimus folvere, tam eas, quam il­ Quibus de bonis ipforum beneficiorum las, quas illi impofuifle dicuntur, ad fic congruam portionem affignenr, quod quos b _______ r ___ ecclefix exdem r pertinent pleno illi de tibi aflignato, przter illud quod Cjure: ut fi olim licite impofitx, pendabunt eifdem, poffinc fufferre, tam fatis ecclefiarum facultatibus extiterunt : in procurationibus quam in aliis, onera niti forte poftea adeo ecclefiarum hujuf­ confueta. Idem dicimus de illis, ad modi excreverint vel decreverint facul­ quos ecclefix pertinent pleno jure, & tates, quod debuerint vel debeant me· ftatuimus. rito minui vd augeri. Redores ecclefiarum qui in fcholis, X I. X V. De jure patronatus. Dc fepulturis entra parocbiclcm ecclefiam. Cum in ifta provincia tint quidem pauperes capellani, qui prxfunt eccle­ fiis in quibus pertinet jus patronatus ad aliqua monafteria : ftatuimus ut iidem patroni pro vidu fuo, infra menfem, fada fibi monitione a fuo dicecefano, de bonis fuis, cvrtam iifdem portionem alignent; qux ad minus trecentos fo­ il dos valeat anuuatim. X I I. De prioratibus monachorum. Cum cultus Divini nominis minui non.debeat, fed augeri: ftatuimus, quod in prioratibus, in quibus olim duo monachi morabantur, amodo ab aliis qui didos prioratus tenent, continue teneantur, & ad alendum eofdem, illi qui fru&us didorum prioratuum per­ cipiunt, ceniura debita compellantur. Concil. Gcaeral. Tom. XXIII. Prohibemus, ne aliquis capellanus alicui portandi funus ad locum fepul* turx licentiam concedat: quoufque, ut moris eft , ad parochialem ecclefiam fuerit deportatum: ut meliusfciaturibi quam alibi, an defundus interdidus vel cxcommunicatus exiftat. Qui ob culpam propriam interdidi vel excom­ mun icat i fuerint, & per annum inhu­ jufmodi fententia petmanferint, prohi­ bemus in terra, vel tumbis lapideis, etiam extra coemeterium, fepeliri. XVI. Item de fepulturis. Inhibemus infuper, ne quifquam fx·cularis, vel religiofus funus fibi dela­ tum fufeipiat: nifi per capellanum pro­ prium eidem fuerit prxfentatus. cum conditiones perfonarum hujufmodi me­ lius noverint ptoprii capellani. T t t XVII. De Γ 1057 ANNO CHRIS Π ALEXANDRIA IV. 1038 Achialium ecclefiarum omnes decimarios—— —— fuz parochi» nobis, vel mandato no- Ch\Σtj XVII. ftro manifeftent: ut nos in illos, ubi- »»*»· Dt habititiont rtflontei ttcltfiartent. cumque fint, conftitutiones przdidas, & fententias in ipfis contentas, facia· Nullus capellinuf parochialcm regent mus expreffe & inviolabiliter obfer­ ecclefiam, cum alio commoretur.· fed vari . domos habear locis congruis, nbi affidue commoretur, & valeat inveniri : ut exinde per eum neccffitatibus perniten­ Item dt dtc.mis. tium commodius occurratur. Przfertim cum dc bonis ecclefiarum per confti­ tutionem noftram eifdem fatis congrue Pro certo competimus conftitutionem Bolim fuper decimis novalium promul­ fit provifum. gatam, tum propter incuriam & ncgligentiam redorum ecclefiarum, tum XVIII. propter favotem, quem iplfi erga deci­ Dt Jttiuiif· marios habere nofcuntur, in multis lo­ cis provinciz efledum aliquem hadeCum conftitutiones olima przdeccf- nus minime habuifle. Unde tam fub foribus noftris contra decimarios, pro­ pœna anathematis, quam amiflione be­ mulgat» in civitatibus & dicecefibus neficiorum, przdidis redoribus injun­ hujus provinciz minime obferventur, gimus, quod ipfi ex nunc fic exigere immo in didis locis decimarii & alte- Pudeant & fatagantdecimasantedidas, rz perfonz in didis conftitutionibus quod eorum defedus, negotium pro» content», propter hoc, quia proprii fequendo, perfediflime experiantur. capellani ipfos decimariosefteignorant, indiftinde ad facramenta d facramenG. C. Provinciale bocccnciliumefle, conftarex cap. XII- \ · x i x. \ talia admittantur.- przcipimus fub poe­ na anathematis, quod capellani paro- * & cap. XX. ALEXANDRI P A P Æ CONSTITUTIO IV. CYPRIA. licis recordationis Innocentio papa przdeccflbre noftro, per ipfius litteras (nonobftantecon0ftitutione generalis Concilii, vel bone memoExCoBirtii JN perpetuum cultus juftitix late protendi-' rix Petri Albanenfis epifeopi olim in illis par­ APF-cml. £ tur, cum jurgiorum ftrepitus nonnunquam tibus apoftolic* fedis legati ) licentiam impefvra.XI. unitatem feparans, & vulnerans caritatem , patraiïent: ipfum Germanum in fuum archicpic's filent'o coat datui . Propterea incontroverfcopum elegerunt. Et venerabilis frater nofter fits, maxime quibus viri ecclefiaftici diffident, Tu feula nus epifeopus, tunc in eifdem partibus quos ideo invicem oportet fore quietos, quia diclx fedis legatus, cui przdcccftbr ipfe man­ inter alios debent effe pacifici: judicialis pru­ daverat , ut ei quem canonice przdi&i epifeo­ denti* ftudium ad conciliationem difeordium pi eligerent, fi perfona effet idonea, munus in vinculo caritatis decet przcipue vigilare. confirmationis impenderet, quodque illum fa­ Non enim in rigore fpiritus vehementis, qui ceret a fuis fufiraganeis confecrari: pnefentaflatum rerum frequenter evertit, & conterit tam fibi ejufdem Germani eleftionem confir­ firmitatem, neque in commotionibus fimultamans,, fibi fecit ab eifdem fufiraganeis benefitum quz fxpius ex litibus oriuntur, catholiczEcium confecrationis impendi: recepta poftraoecclefiz Romanx nomine, tam'abipfo, unitatts religio proficit.· fed in fibilo aure te- dum, ‘ • / muktn- nuis, hoc eft, in placabili mulcebris * fpiritus Spiam a fufiraganeis epifeopis, obedientiz fpon115 · lenitate, qua fervid* animofitatesaltercantium Kme: didique fufffaganei fibi tanquam me­ mitigantur. tropoli tano fuo, canonicam obedientiam proSane venerabili fratre noftro Germano Gr*· miferunt. eorum regni Cypri archicpifeopo, & procura­ Cum autem idem Germanus effet in archietoribus venerabilis fratris noftri Nicofienfis ar­ pifcopalis dignitatis poffeflione pacifica, in cle­ chiepilcopi, in noftra przfentiaconflitutis; idem ro & populo Grzcorum regni prxfati jura me­ Gnecorum archiepifcopus inter alia propofuit tropolitans exequendo.* memoratus Nicofienfis coram nobis, quod cum olim epifeopi Grrcoarchiepifcopus, fins finibus non contentus, qui rur.i regni prxdifti, fua vacante metropoli, neque in eum qui fuperiorem alium quam Ro­ prxf.ciendi fibi eundem Germanum , aut aliam manum pontificem non cognofcit, neque in perionam idoneam, m archiepifcopum, .1 fefubditos fibi memorati regni Grxcos, cuiusli­ bet jfiexander epijcOfM fervut fervorum Dei. jut uram rei memoriam. '"W·· . >040 1039 constitutio cypria ————bet jurifdiftionis obtinet poteftarem: ipfum adACcdeftinus ceteris prctulerit potcftate . . . ut in —;-------aNNO fuam prsientiam pcrfonalitcr evocavit, ut futota eadem infula per dignitatem-metropolita- anmo CHRISTI ^u·?1 P" qu’buWam articulis,'de quibus proponebat nam aliis ccclefia preemioeret; acpoftmodum Chhisti ““ contra eum, ficut afferebat, inquirere, refpon- diftus Albanenfis epifeopus fu· legationis auderet. Et quoniam idem Germanus archiepif- ftoritate (latuerit, fle ftarutum eius fuerit per copus, hujufmodi vocationis mandato nonpafedem apoftolieam confirmatum, ut in tota in­ rens, ficut nec etiam tenebatur, fe, ecclefiam fula prediAa quatuor epifeopi Greci tantum fuam, fle iubditos fibi Graecos, quos jam prr- eflent, flt certa fedium haberent loca intra diœCatus Nicofienfis archiepifcopus gravaminibus ccfes Latinorum, qui utique poftea Nicofienfi nonnullis affecerat, apoftolice fedis protectio­ archiepifcopo , tanquam metropolitano luo , fle ni fuppofuit : ipfe Nicofienfis archiepifcopus , epilcopis Latinisi in quorum erant conftituti poft appellationem ad fedem eandem taliter diœçefibut, fe obedientie vinculo conftrinxeinterpofitam, fit poftquam idem Germanus ar­ runt : evidenter apparet, quod metropoliunus chiepifcopus iter arripuit propter hoc ad noalius, praster Nicofienfcm archiepifcopum , in (Iram prvientiam veniendi, vicarios ipfius a eadem iniula , quat una eft provincia , non povicaria fua violenter ejiciens, Grzcos iubditos B tuit nec debuit ordinari, fuos ab obedientia ejus avertere moliens, va­ Quare inter alia petebant procuratores pr«riis oppreffionibus fltjafturis, ecclefiafticas (en­ difti, ut quod circa ordinationem prefati Ger­ tent ias , quas in aliquos cx eifdem fubditis idem mani in ecclefia Nicofienfi przjudicium faftum Germanus archiepifcopus rationabiliter tule­ init, flt^uidquid ex eo, aut ob id fuerat fubrat, de fafto relaxans, acperfonam ejus, fecutum, denunciaremus non habere vigorem , excommunicationis, ut dicitur, ferens fenlgnflt inhiberemus eidem Germano, ne quid in tias multiplices, eidem Germano archiejmcoCypro de juribus archiepifcopalibus attentaret . po fle ecclefic fuz moleftias irrogavit , exlquiDemum lite fuper his contcftata, &. mulus hinc inde faftis politionibus, ac refponfiombus bus fe incurriffe queritur damna gravia fle cxpenfas. fubfecutis ad eas, necnon fle plurimis ad pro­ Propter quod idem Germanus a nobis inter bandum utrinque articulis ordinatis, cum cx ipfis juris aufptciis in longum protrahi litis difcetera petiit, ut attentata in eum per diftum Nicofienfem archiepifcopum revocare gravami­ pe nd ia viderentur: diftus Germanus archiepif­ copus nobis humiliter fupplicavit, ut pauperna , eundemque Nicofienfcm ab his flt fimilibus poteft at is indebit· fupra Grecos, flt com-Ctati ecclefi· Grzcorum, ne tot diftraherctur petentium ipfis fuper decimis flt aliis jurium ‘ ambagibus, fle tot premeietur difficultatibus, ufurpationibus, compeicere curaremus. Licet confulentes, ftatui ejus flt paci deberemus per autem coram praefato epifcopoTufculanp, quem falubrem difpofitionis ordinationem apoftolice dederamus in controverfia hujuimodi audito­ providere, qua jurgantium murmura cont iccfcer rem , procuratores allegarent predifti, quod rent, fle fub obedient ia ecclefia Romanz , Grae­ idem Nicofienfis archiepifcopus pro ea caufa ci przdidi regni tranquillam vitam ducerent nunquam citatus fuerat ab homine aut a jure, cum Latinis. Nimirum ut Latinorum &Grx. nec ipfi ab eo pro caufa ipfa, fed pro aliis ne­ eorum cjuldcm regni ecclefi» , diverfarum con· gotiis erant mini; flt ideo fuper prcmiifiscum cuite altercationum turbinibus fluihuient, prae, ipfo Germano Graecorum archiepifcopo fubire cipuam, ficut perpendimus, ingerebat mate­ judicium non debebant: nihilominus tamen riam indeterminatio finium circa ordinem po* poftmodum de fpeciali mandaro noftro, neiptcftatum.* prêter id quod diverfitas corporum u Germano Grscorum archiepifcopo deeffe vi­ fle dilTonantia morumfolentgenerare diflenlus, deretur, per aliquod fubterfugium , juftitiz ple­ in converfatione conviventium fub variis obnitudo, compulit eos idem auditor petitioni D fervantiarum ritibus nationum. bus ejus pro dido Nicoficnfi archiepifcopo refNos igitur, qui cx injunfto nobis « poil da­ pondere. tus officio , flt debemus, & cupimus, tam re* Propofuerunt ergo in judicio, quod proceffus motis pacem dicere, quam propinquis.* intencirca promotionem ejufdem habitus , nullus dentes ftudiofe curare, ut ecclefi· pnediftz ra­ fuit, cum ad memoratos epifeopos jus eligen­ to invicem ordine dirigantur, & mutua in Chri­ di archiepifcopum nullo modo pertinere, ac ip­ fto pace letentur, fanftius fore previdimus ad fi eleftioois tempore, quam de ipfo feciiledi­ falutem, earum controverfias tranquille ordi­ cuntur, vinculo excommunicationis publiez te­ nationis arbitrario fopire confilio , quam judi­ nerentur , flt litters apoftolice, in quibus przcialis decifionis gladio deffinire. Igitur litigiodifta fuit eis eligendi permifla licentia, per ex­ fis contentionibus partium, & implicms hmc communicato· fuerint impetrate. Ex quibus inde fubtilitatum intricatlombus, difputatio caufis, pro parte ipfiusNicofienfis archiepifconumque tumultibus in infinitum ixpe progre­ pi, per vicario· ipfius, qui tunc temporis ab­ dientibus: insperantes, dc fratrum noilrorum iens erat, ne ad eleftionem feu confirmatio- confilio commo fle d percum miferint, impendere teneantur: fic apo- ftolus Paulus, noltrz inftitutionis exemplar, interdum fibi vidum manuum labore quxfic- ad submovendam altercationis matoiam, diri­ matur.· ordinamus atque ftatuimus, ut idem Gei manus Graecorum arduepilcopus, dutn vi­ xerit, ex hujufmodi ordinationis ftatuto, contradiction: Latinorum ponnhcum , canonice. dum tamen fine libere, Graecos Cypri eleCios rit, ne gravis effet iis quibus evangelium prx- vel deinceps eligendos in epifeopus, & a Lati­ nis poni ilicibus, in quorum funt diœceLibus , con­ dicabat, aut illi quos fumptus praedicandi mi- firmatos , niftrare pigebat, ob hoc falutis minifterio pri­ promoveat ordines, & promotos confccret , ac varentur . Plane jus percipiendi decimas in infula me­ alios ejufdem regni Guecos epifeopo* convocer ad coniccrationis hujufmodi minifterinm excqucn- auftoritate metropolitana ad facros dum : & circa univeifos Grzcos ipfius regni , fic eadem aufloritate , vifitationisimpendatofticium in earumdetn decimarum perceptione, confue-------------------------------------------------- r------------------------tudo a prxfatisfit clencisLatinisobtenta, fitha-^cym çum de Je jure jure fuerir fuerir impendendum impendendum :.* fic fic in in vifivifi- morata pertineat ad ecclcfiam Latinorum : denus cuftodita, fervetur. Per hoc tamen quod ntior.ibus hujufmodi, feu, in his qux in hac parte confuetudinem dicimus obfervan- tionis ratione eam , dam, nemo fe ad decimarum folutionem pu­ quz jure canonico tet exemptum, fit Divino competunt , tropolitanis canones vifita- quam facti concedunt , facultatem: fit in vira ejus, de his, me- habeat archiepi­ fcopus fit epifcopi Latini, ad quos hxc, ficut debentur. Porro licet eeclefia Grzcorum regni Cypri, fecundum hanc ordinationem, non fit nationis fux mctropolitanum in pofterutn habitura ; vo­ fit alia jura, fecundum przfentis ordinationis ftatutum , poft ejufdem Grzci archiepifcopi cefltonem vel obitum, pertinebunt, eo invito, lumus tamen, przfatum Germanum archiepi­ fcopum Grzcorum, dum vixerit, dignitatis ar- fe nullatenus intromittant.· falva interim Nico- chicpifcopalis nomine ac honore potiri. Prop­ teris caftbus, ter quod perfonam ipfius , donec ceflerit vel deceflerit, ab archiepifcopi Nicofienfis qualibet fienfi archiepifcopo & epifcopis Latinis, in ce­ a quibus Grxcus abftineat archie­ pifcopus, poteftate, quam ipfi Nicofienfi chiepifcopo , ratione metropolis, fic tam ar­ ei prorfus eximimus poteftate.* atque ftatuimus, qi quam aliis Latinis epifcopis, ratione diœccut ipfo Germano cedente, vel decedente, nul-Dfii Fium, circa univerfos Grxcots regni prxfati, Ius in prrfato regno de cetero Grzcorum ar­ chiepifcopus ordinetur. Sed ne idem Germanus Archiepifcopus in­ certa fede vagetur, przfatum N . . . epifeo­ pum fedis Grzcorum quz eft in Solia Nico­ fienfis diœcefis, a vinculo quo ecclefix fuzte­ netur, abfolvimus; ipfum ad fedem epifeopa- palem Grzcorum de Arfino Paphenfis diœce­ fis, nunc vacantem, de plenitudine apoftolicx poteftatis, ac przdi&orum fratrum confilio, transferendo, fic dando eidem licentiam ad eandem fedem libere tranfeundi. Przfato vero hujus noftrr ordinationis attribuit conftitutum. Sane, diâo archiepifcopo Grrcorum viven­ te , ficut fic poftmodum, jurifdiâionem quam­ libet in Grzcos Nicofienfis civitatis fic diœcefis, excepta perfona prxfati Germaniepi­ fcopi, in appellationibus &. aliis, Latinus chiepifcopus obtinebit, quz aliis ar­ Latinis epi­ fcopis regni przdidi per nane ordinationem in epifeopos, clericos, fic alios Grtecos civitatum, fit diœccfruin eft concéda . vis autem perfonam ejufdem Germani pifcopi, donec cdTeric vel deceflcric, fuarum Quam- 1 archie­ omnino exemptam efle velimus ab archiepifcopi pote­ ftate Latini; ut iarnen in ipfo przfentis ordiE nationis obfervatio inchoetur, idem Germanus^ poralibus, de eifdemconfiliofic poteftate, com­ Germano archiepifcopo didas fedem fit ecclefiam dc Solia, tam in fpirituaiibus, quam tem­ mittimus, fibi retentis Temper dignitatis archiepifcopalis honore ac nomine, epifcopaliter gu­ bernandas.* ita tamen quod ei fit liberum. vel in dida fede de Solia , vel ecclefiam apud Barnabe Nicofienfis, quam ad epifeopum fedis ejufdem ex hujufmodi noGriseorum beati ftrx ordinationis beneficio pertinere perpetuo volumus, pro libito commorari. Ipfo vero Ar­ chiepifcopo cedente, vd decedente in fede de Solia, quotiefeumque ipfa vacaverit, fimplex dumtaxat Grzcz nationis epifeopus fubrogelur, qui Nicofienfi archiepifcopo, eo modo, archiepifcopus, nomine fedis de Solia fibi commiflz,Latino epifeopo juratoriam profeflionem obedientiz faciat fecundum formam fuperius annotatam. Ex profeflionc amem & obedien­ tia hujuimodi, Larinum archiepifcopum ani­ madvertendi in perfonam ejufdem Germani ar­ chie pifeopi, vel injungendi quicquain eidem, in cafu quocumque, nullam habere volumus facultatem.· ut concefla dumtaxat perCurfuz per lunc ordinationem exemptioni» plenaria li­ bertate inconcufte Ixtetur . Si quando vvro a prefato Germano Grzcorumarducpiicopo tue- ’ BURDEGALENSE CONCILIUM. »045 1046 — rir appellandum ad Latinum archiepifcopumA tiam & fubminiftrationis ordinem, fiant ejufChRKTi ^va ptxrogativa fedis apoflolicr appelletur. dem capitis idem corpus. Amen. • •«•J1 Porro quando Nicoficofis archiepifcopus, poft Datum Anagnia: per manum magiftri Jor prxfati Germani archiepifeopi ceflionem vel dani, faoâx Romanx ecclefix vicccanccllarii obitum, Grxcos fus provipetx in fuflraganeo­ & notarii, V. Nonas Julii, Indi&ione II. In­ rum fuorum civitatibus vel dtcecefibus , jure carnationis Dominies anno MCCLX. pontifi­ fuas metropolis, quod fibi competere volumus, catus vero domini Alexandri papx IV. an­ vifitabit .· unicam tantum in qualibet civitate no VI. At dicecefi, ab univerfis Grxcls, earum com­ Ego Alexander catholics ecclefix epifcopus muniter procurationem recipiat annuerim, que fubfcripfi. fexaginta folidorum Turooenfium fummam , Ego Odo Tufculanus epifcopus fubfcripfi. x vel tot Byfantinorum qui illis xquivaleant, Ego Stephanus Prxneftinus epifcopus fub­ non excedat. fcripfi Utrorumque igitur poreftare, Latinorum vi­ Ego frater Joannes tituli fanât Laurentii in delicet & Graecorum pontificum regni Cypri, Lucina presbyter cardinalis fubfcripfi . diteretione hujufmodi noftne ordinationis ,B> Ego frater Hugo tituli fands Sabins pres­ (quam ad Syros ejufmodi regni cofdem cum byter cardinalis fubfcripfi. Grxcis mores , ritus, communifque juris cenEgo Richardus fandi Angeli diaconus car­ furam ab antiquo fervantes, extendimus ) li­ dinalis fubfcripfi. mitibus defignata.* pnefentis decreti auâoritate Ego Oâavianus fanftx Maris in Via Lata jubemus, ut neutri noftrx pofitionis terminos diaconus cardinalis fubfcripfi. trjnfilire, vel amplius fibi prxlationis aut li­ Ego Joannes fanâi Nicolai in carcere Tul­ bertatis vindicare prxfumant, fed in Chrifto, liano diaconus cardinalis fubfcripfi. qui eft vera pax omnium, utrique, tanquam Ego Ottobonus fanât Adriani diaconus car­ invicem membra, per unanimitatis coharrendinalis fubfcripfi. e® e© BURDEGALENSE An. nt·. Alien M»rt. Vet. Moa. « VII. p*5- c^ktî CONCILIUM /» (tuft virium ctttftrM&nrmi pre ntrcmJij Ttrttris m trrrtm S/mflain & Uta^erient HutndMtibm t Anno 1160. habitum. 'M.ExMS. Cod D. Chauve tin. *:« Μιηβ fuppl. pig Alexandri pape quarti liters ad archiepifcopum Btirdegalenfem , quibus hortatur cum ad congregandum fuffragancorum concilium, in quo deliberetur de modo refiftendi Tartaris. Cdanis, ad refiftendum eifdem Tartaris, ram in Hinc eft quod univerfitatem vcftram monemus, terra fanâa quam impetunt & invadunt, quam rogamus, & exhortamur attente, voUs per apoin regno Hungarix atque terra Polooix, aliis­ flolica (cripta in virtute obedicorâe diftriâe prae­ que locis, unde ad alia occupanda Chriftianocipiendo mandamus, quatenus, convocatis per . rum regna violentum nituntur habere ingrefte, frater archiepifcope, ac per eos quibus id fum ; conflentur in unum vires populi Chricommiferis, & fi opus fuerit, cccfcfiaftica cenftiani: nam tant* tamque improbe multitudi­ fura coaâis ad provinciale concilium provincis nis irruptionibus cohibendis unius regis vel re­ tux pr»latis tam regulatibus quam fxcularibus, gni non fuflficereot facultates. Profpiciendum eftquoque, quibus penis, quitam exemptis ( quibus ex convocatione tua nullum volumus ad libertates & immunitates pbusve diftriâionibus & cenfuris' fpiritualibus & eorum in pofterum prxjudicium generari, nui----------- '’l ---------’ Λ --Λ: — -cufuicumquc -c----------temporalibus coerceri ChriftihDOC lumque ipfis contra convocationem & coaftiopraecellentis feu conditionis oporteat a confoe­ nem hujufmodi, quantum ad huoc fpeftat ar­ derationibus cum eiidem Tartaris ineundis -, ne ticulum, ex privilegiis vel adminiculis liberta­ qui fidem, quam habent cum Deo Ac religio­ nis catholics proximis, irritam facientes, quictum exemptionnmve fuarum cxcufationis feu ex­ ceptionis provenire pnefidium ) quam etiam quam attentent in contumeliam & jaâuram no­ non exemptis, celeriter convenientes in unum, minis vel populi Chriftiani. communi providentia difponatis, quomodo per Qpx infuper regio, cui, quibusve modis & exhortationis verbum populi vobis fubditi ad re­ viribus contra cofdem Tartaros fuccurrerc teconciliandum fe Deo, Deumque fibi dignis pce- pneatur.· qui etiam duces live capitanci prxfici nitentix frudibus, ncc non ad reformandam E debeant fidelis exercitus in bello Domini con­ in feipfis communionem pacis mutux efficaciter inducantur, ut divinx ultionis iracundia conremtu fuccenfa, fpeâantium devota poenitentia, & in cœlum ad Deum clamantrum humilitare placetur. Qpia nulla eis hoftium nocebit adverfitas, qui nullam fibi vitiorum aut/diflenfionum dominari permiferint pravitate^. Deinde circumfpeâat deliberationis examine prxeogitare curetis, quibus modis, quibusve re­ mediis, ac quibus fubfidiis ccclcfufticis & mun- tra infidelium fatellitia procefluri: qux demum & qualia fubventienis auxilia pro hisexequendis particulariter indici debeant clericis & po­ pulis Cbriftianis. De reliquis nihilominus providentis oppor­ tuns fuftfagiis in tanto negotio aliquid con­ tingentibus conferendis , fecundum datam vobis a Deo providentiam, Dominum, & univerfak periculum habentes prw oculis, tf fuper omni­ bus deliberatione habita diligenti , ufque «d oûa- 1047 BUR.DEGALENSE CONCILIUM. 1048 ’Oftavas apoftolorum Petri & Pauli proximefu-Adi fubiremus; tamen non non potuit potuit tam tam repente repente-— nus; tamen inter nos fic barones de forma fervanda finali- anno ter convenire. Propter quod domino regi pia- C”,1^sri cuit, quod nos fic ipfi infra quindenam Pen** °' Aum, aliquos ex vobis, vel alios nuncios veftros, viros idoneos, providos & hoocftos, ac tecoftes ad ipfius patientiamredeamus, Acipcfulficienter inftruâos, & a vobis plenum man­ ratur quod tunq, Domino concedente, traftadatum» habentes fuper pnemiflis omnia facien­ tus laudabiliter α utiliter inchoatus, laudabi­ di , quas vos perfonaliter prefentes facere vale­ lius & utilius coofuinmetur. retis , ad fedem apoftolicam deftinctis , per I V. quos nobis fuper pnemifltf omnibus circumlpeNos vero interim juxta beatitudinis veftr* ftioois veftne voluntas & confilium ienotefeat: mandatum, communi providentia difpofuimus, & quorum communicato confilio pratdiâa fe- quod nos populos nobis iubjedos ad reconci­ des provida deliberatione ftatuat, difponat, & liandum fe Deo, Deamque fibi, per nus ex­ hortabimur diligenter,- ά faciemus per alios ordinet, que in tam arduo Chriflianitatis ne­ ANNO tura», quod utique temporis fpatium, lafpefta CHRISTI necdfitaus inftantia, nulli videri debet angu- Aid. exhortari. Procefliooei'pfîma die Veneris cugotio publicae falutis utilitas poftulabit. Confidimus enim conftanrer in Domino , B juslibet menfis, orttionct & jejunia, deemoiynas Ac alta bona in fingulis provinciis, prout quod fi congruo untverfa hcc ordine inftruantur, Tartarica feritas Chriftianos ad refiftenexpedire videbitur, indicturi; & etiam fpeciales colle&as in miliis cum pfalmo: Dcm/ wwttam paratos inveniens , & divinae gratic pnafidio* ac human· providenti* confilio pi «mu­ rxnt tnttf, pro flagello Domini removendo. Et nihilominus operam dabimus, quod inter nit os, experietur fibi apud cos terrorem mul­ titudinis, pavorem, monftra fiâitia, circum­ diffidentes pax mutua reformetur. ventionum dolos, & diflênfionum fchifmata, V. per qu· incoofultis, & alienis a Deo praeva­ Item , praecogitavimus , quod fi periculum luere nationibus, minime profuifle; quin po­ adhuc immineat, quod a multis ceflare dici­ tur, utpote, Tartaris tam in tranfmarinisquam titu, Deo fuis favente . probabunt quantum in in cifinarinis partibus pro magna parte, ut afleribello fidelium contra perfidos, ac digne invo­ cantibus valeat nomen Chrifti. tur, jam deviftis, de communi aflienfu omnium ecSi vero te , frater archiepifcope, abefle , clefiafticarum & fatcularium perfonarum comvsi, quod quuu sum, mune fiat , ut fupraferiptum eft, fubfidium, vel, abfit, unus deefle vuuiuigni contingat,, vos. mu filii,, jf· V B t y . ·. t _ Λ .· Burdegalenfe capitulum, auftoritate apoftolica C cum periculum Ac negotium fit commune. Sofreti, hanc omnia exequi procuretis. Datum ’ ~ la enim ecclefia pluribus hominibusfle gravamini­ Laterani XV. cal. Decembris, pontificatusno­ bus jam attrita, tantum onus portarejam non pof­ fet aliquatenus, nec intendit. Quod fi, urgente ftri anno fexto. neceflitate , oportuerit fieri fubfidium, ficut RESPONSIO CONCILII communi confenfu levabitur, ita communi confenfu, & de domini regis confilio fervetur, & in illam caufam,.non aliam, five in illud ne­ Buriqyikrft, «d /lltxaaelri IV. efiftolJtut. gotium & non aliud expendatur; cum pro cer­ to credamus , quod alias barones, milites & alii laici induci non poflent ad hujufmodi fub­ fidium cum ecclefiis faciendum . V I. Lla tuba terribilis, que Tub incertis rumo­ Profpeximus etiam, quod omnes Chriftiani, ribus, noftris dudum auribus infonuerat, nos . cujufcumqne conditionis vel dignitattsexiftant, plus folito terruit aliquantulum, receptis ve---------—... ... ____ ftre fanftitatis litteris, procellunt continenti-*■'qui fidem Chnftianam iiritam facientes facientes, con­ bus Tartarorum, prout di ver fis mundi partibus foederat· funt, vel confoederabuntur Tartaris antediflis, crenis illis fubdantur in pcrfonis & re­ delatum fuerat ad eamdem. I I. bus ac eorum heredibus, quas jura contrahx­ Sane quia de conflando ία unum vires po­ reticos ftatuerunt. puli Chriftiani fiebat mentio in eisdem, ad V I I. quod viam nefeimusnec poflumusaperire, cum Item, profpeximus, quod qaelibet regio vi­ regna fingula luis regantur con 11 His, quorum cinior illi regioni five regno foccurrat, cui ma­ jus periculum videbitur imminere. fententiam ignoramus ; ut tamen vires regni Francorum provida deliberatione colleâæ ad VIII. tuitionem, ipfius Ac aliorum defimfioncin pro De capiraneis certum dare refpoofiim non loco & tempore, cum inclito domino & Chripoflumus, quia qui principes vel magnatesfunt ftianiflimo rege noftro & majoribus regni ba­ aflumpruri negotium, ignoramus ; ubi tamen ronibus traâatum habuimus diligentem; Ac ut neceflitas id expofcet, confidimus, ut viri ex portet, fi res exigeret, efficaciter refifti Tar-_ fe potentes & ftrenui, & prudentes in armis, taris, traftavimus cum eisdem quod communis quibus fubeflë non dedignenrur diverfarum ho­ mines nationum, praeficiantur exercitui ChricoUe&a fieret, ficut commune periculum im­ minebat, in qua conferrent prclati cum baro­ ftiano. I X. nibus , milita cum principibus , & taro rehgioQuamvis aurem vide&tr.r expediens, immo fi, quam laici univerfi. Nec enim fola eccle­ fia ad tot & tanta onera fuppdrranda fuffice- potius nrceflarium, faltem quantum ad regnum Franci·, quod fnper prsemiflis ordinatio nulla ret, multis aiiia negotiis iim attrita. fiat, donec parlamentt pnediâi, quod dominus I I I. rex ad quindenam Pentecoftcs piopter hoc con­ Verum cum m tanta nobilium multitudine vocabit, fciatnr finalis eventus.* Nos tamen diverfitatem corporum fequerrtur diverfitas ani­ propter bonumobedienti·,............... tales nun­ marum, & alti circa alias traherentur fententias, licet dominus rex Francorum inftiteritfi- cios noftros, vires utique providos & Jifcretos, ad veftr· fiinâitatû prefentiam deftinadtliflime, ut ornna uno fpiritu onus hujufraomus, I , n.a __ Al FXANDER p. IV. CONSTITUA SYNODALES; -------- “JES* iojo EsE" mus · dantes eifdem poteflatein faciendi pmXII. ----- -— AK.^T”mi(Ta, prout fupenus iunt expteflâ, q*s» faceItem, quod omnes villas, live caftra , vd CHRisu remu» fi pixleuies eftemus, nec alia, infpcâis eiiam Grmitarcs, («) anna habeant dcneccfla, uo. >*<·. gravaminibus & oppretlionibus ecdefiarum no­ ria ad pugnandum. (· ) tharum propter ipfarum grave incommodum, XIII. facere valeremus. Item quod ftatutum alias fa&um, de non X. jurando turpiter membra Dei , melius folito Ceterum extitit ordinatum de confcnfu pr»cbfervetur. htoruui, ne lorneamenta funt ufque ad dnos X I V. annos; nec etiam aliquis pnefumat dextrarium Voluit dominus rex & petiit a pneiatis, ne emere uhra lummam centum librarum Turo- figura crucis poneretur in tumulis, neque in ncnCum , nec palafredum ultra fummam xxx. aliis locis, ubi poflet aliquatenus inhonorari vel librarum Turon. Quod G acciderit , venditor etiam deturpari. pretium , & emtor dextrarium amittat, vel X V. atiam palafredum. Petiit etiam a pneiatis, quod in cccleGis feu XL B locis aliis facerent nuntiari , quod in paflkme Item, extitit ordinatum, quod omnis ludus Domini, ubi ejufdem tranfitus nuntiatur, prespenitus poftponatur, niG ludus arcuum vel etiam byteri, plebes, & clerici genua ftedant, ob rebaliftrarum verentiam tanti beneficii nobis a Deo collati, fle gratiarum multimodas adiones. Sedit ab anno mcclxi. usqub ad mcclxiv. FONTANUM IN HIBERNIA CONCILIUM In Q.UO CONST! TUTIONIî ECCLES IA5TICÆ DANTUR ANNO CHRIS II ANNO Anno 1161. habitum. CHRIS II Ex MS. penei Rev. tpiftopum Clogbereafem, Sjaod. MCCLX1J. Poataaa, fal. 18». ut. An. P Eria 1. Lunar, 18. menGs Januarii, annoC Item, in eodem concilio contentio, qu»or­ Dom. MCCLXII. frater Patricius Ofcanta fuerat inter pnediâ. dominum noftrum, & lan, archiepiicopus Armachanus, & Hiberni»epifcopum, & clerum Midenfem, fuerat fedaprimas, concilium celebravit apud Pontem cum ta, poft multas appellationes, & magnas expenfuffragancis provinci» fuz, & quibufdam fuffas MidenGum ad curiam Romanam ; licet in fraganeis provinciz Tuam, fibi jure primatiço fine nihil obtinuilfent. In cujus caufc procu­ ratione ipforum procurator magifter Gilbertus fubjeâis, & quibufdam canonicis cathedralibus, & conGlio domini Dublin, cui interfuerunt ju- archidiaconus SlenanenGs, in curia Romanamftitiarius, & quidam magnates Hiberni», & greffus eft viam univerfx carnis, & ficdemum ibidem privilegia ecclefi» Armachan» de jure ad hoc devenerunt , quod liceret pnediâo Ar> primati» poft revocationem in curia Romana machano & fuis fuccefloribus perpetuo fine ali­ publicata fuerunt. quo offendiculo predift. epifcopum & clerum Item in eodem concilio fuerunt multa fta­ Midenfes, & fuas fucceflores tam in capite tuta , & conftitutiones edit» & publicat», ad quam m membris viGtare, Gcut patet in pneornamentum ecclefi» λ falutem noftram, fi­ dift. MidenGum infiniment is fuper hoc con- m D fedis. & cut patet in itidem. F CONSTITUTIONES SYNODALES Fratris Arnaldi de Peralta epifeopi Valentini, ab anno MCCLXI. ufque ANNO CHRISTI ANNO CHRISTI Primum edita e D. Cardmaie dt Aguirre, ex mf. Paltnliiut Ectlefet. Nno Domini mdlcGmo ducenteGmo fexa-E licentia fidem faciat per litteras patentes, a geGmo primo, tertia die poft feftumfannobis vel officiali noftro ei defuper concedas, di Lucz , nos frjter Arnaldus divina miferaQuod nuJJai Qxafar admittetur fint litttrii tione epifeopus Valentinus, prout moris eft, 8r a fandis pwbus conftitutum, fandam fytpifnpi. nodum in ecclefia Valentina celebrantes , fta­ Item ftatuimus, quod quzftor aliquis, feu tuimus primo, feu in primis, quod nullus per­ mittatur clericus alienus in ecdefiis parochiapeticionarius, non admittatur fme litteris no­ libus vel aliis celebrare, fine licentia habita & ftris , vel officialis noftri. Et tunc non admit· obtenta a nobis, vel officiali noftro, d· qua tatur ad alia, niG ad illa folum exponenda, A que Alexander. Iotl IO J1 VALENTINÆ DIOECESIS. p. iv. IMPfRrtTM VACAT. qua in fuis litteris indulgtntie contineri inve- A ANNO niantur. Nt tliftâi eltrictu mterponat CHRISTI Qtai miUn/ cirricui aitdrat rtciptrt coftUnaiam entuktn, /cn alt^nat Mifftt, jfae A* entia tpifcipi. Item, quia cum avaritia, qu* eft idolorum fervi tu», nonnullos cleri cos adeo ex cœ ce t, quod non folum non contenti terminis & ftipendus m fui pr*. Item ftatuimus, quod ii quis clericus in pro­ motione fuorum ordinum, per fc vel per alium interpofucrit laicum pro fua promotione obti­ nenda ordinum przdidorum, vel aliquis cleri­ cus alius pro prxdifta promotione facit roga­ re laicos, volentes per importunitatem ad fa- tuis aliena qualitercumque habere iatagunt ; fed ipfos etiam exponendo venales ; propter cros ordines promoveri ; tam ipfe , quam ipfi clerici feientes hanc prxfentem conftitutionem, quod fcandalum & indevotio creicit in & memoris habentes eatndem, ipfo jure excommunicati. Sed haec conftitutio non popu­ lo, & decrefeit feu minuitur clericorum honeftas ; ftatuimus, quod reliâa que ad capellaniam annualem, feu anniverfariam, feu ad certum numerum Miflarum, ab aliquibus re­ ret nifi per triennium, nec pcena ejus. Dt vimo JtvLeornm wi bibendo. f linquuntur in ultimis voluntatibus, nullus cle­ ricus fit aufus recipere, feu fuper eifdem pa- âum vel compofitionem in diminutiooem rcliâorum cum heredibus, feu manumidoribusfa­ fine noftro, cere, vel noftri officialis confilio & mandato. Volentes przmifla de confilio no­ ftro in civitate, feu omcialis noftri, utdiftum fieri. eft, In dioccfi volumus fic mandamus, fini du- Item flatuimus, quod fi quis clericus bibit vinum Judaeorum in domibus ipforum (, quod omnino fieri prohibemus) ipfo faftoftt excom- conftitutionem municatus, fi hanc przfentem fciverit , vd recoluerit. Item qui eorum vinum fcienter emerit, nifi tempore necefliuus, poftre fubjaceat ultioni . quod fiat de confilio & mandato reâorum feu vicariorum locorum ipforum , uhi pnemiffa om­ nia relinquuntur. Quicumque veto in fraudem diâz conftitutionis aliquid attentare przlumpferit, ab introitu ecclcfiz per menfem noverit fe fuipenium, Dt ttfianntii & manwHffttibnt. Nos frater Arnaldus divina miferatione Va. , lentinus epifcopus, circa conimiifum nobis gre­ gem debitum officii paftoralis invigilantes, & quantum noftrz fragilitatis poflibihtas iuftinct, Dt comut & cuna Clrrictnan, debitam folicitudinem adhibentes; animarum ipfarum confideratione Item quia nonnulli clerici comas nutriunt ad modum laicorum, clericalihoneflate relicta, & parum feu modicum de tonfura feu corona oftendunt, ftatuimus, quod presbyteri, & dia­ coni, & fubdiaconi, dc cetero fe commendet & confingant: iclus cum nos alfidua quia ex frequenti multorum clamore ad noftram pervenit noti­ pecca­ tiam, quod quzdam turpis impietas & tum horribile in civitate & dictcefi noftra adeo faciant ta­ inoleverit, quod quafi in coniuetudinem fit re- liter tonfurari, quod ufque ad medietatem au­ daâa·* manumiflbres enim & exeeutores tefta- ris, dc non ultra , pili ipfi protenuantur. mentorum, quorum ab ipfis teftatoribns Co­ fides ronam v«ro dc toniuram congruenter habeant, juxta formam a nobis vel ofiuiali noftro tra­ eligitur, & iuorum tcftamcntorum, leu cujus- dendam . fuarum animarum falutis immemores, libet ultime voluntatis continetur exeemio, abjefta ve­ etiam przlentis flatus honeflate, & omni Dt traÜatit feptem facrMtunlorxm. recundia ac rubore poflpofitis, propms com­ modis inhiantes, ( quz verius incommoda di­ Item ftatuimus, quod ufque ad feftum pro­ ximum Nativitatis Domini quilibet clericus parochialis habeat traâarum fact amen rorum , quem dominus P. booz memoriae Tarraconcnlis archicpticopus edidit. ci poflunt; ) illud modicum, quod ipfi defun­ di pro luis reftituendis injuriis, vel ob mo­ dum & remedium animarum fuarum , ad pias caullas reliquerunt, aliquando fub:icent & oc­ cultant , & in proprias burlas convertunt ; ali- A» afajuii ftptliatitr intra priacipaki parittti tccitfia■ quando etiam novos modos fic occafione» quzrunt, & quomodo poflunt , diutius ipias pecu­ nias ad ufus proprios retinent, lupponendo he Anno Domini millefimo Juccntefimo fexa· gefimo fecundo, tertia feria poli ieflum lancii J|ucnter aliquos querelantes ; & ipforum occa tone aflumptis & habitis advocatis, in quos etiam ipias confummaverunt pecunias, eildcm Lucz, lex to decimo Kalcndas Novembris, nos de alieno gratificari volentes, ut ctim profrater Arnaldus divina miferationc Valentinus prias cauflas habent. ôc gratis fine falario eis epifcopus, prout moris cft, a fanfbs Patribus *■* patrocinium przftcnt, & fic diu proper i pio­ Valentina ec­ primis, quod rum advocatorum facundiam feu malitiam cauffa protrahitur, & teflamentorum exccuno re­ fi quis reftor fepelierir infra principales parie­ tardatur; & penes ipfos manumiflbres pecunia tes ecclefias aliquam perfonam, nifi dc illis, de retinetur, & occafione hujus in ultimum cxpenfarum legata diminuunt & dcfakant : plu­ ftatutum, undam 1 y nodum in clefia celebrantes; flatuimus m quibus canonice eft licitum fepclire, fine manda­ to epifeopi; ipfo jure fit priva :us beneficio diâc ecclcfiz. Et fi alit clerici, qui io defpedum hujus conftitutionis, hanc conftitutionem feien­ tes , & memoriz habentes, diftz fepulturz pro­ hibits interfuerint, ipfo fafto ab introitu ccclcfiz fint fufpcnfi. res etiam traudes tc malitias, prout cenc di­ dicimus , adhibent & excogitant circa ifta. Confiderantes igitur, quod nihil magis de­ betur hominibus, quam ut fupremz voluntatis fiber fit ftilus, & licitum quod iterum non red­ ditur ad arbitrium ; cum ad noflrum fpeâet officium curam gerere circa complendas & ex- Cnil. Gtntral. Tom. XXIII. V u u fe anno CHKtSl. 11 ( I. IOB AL±;AnDtR CONSTITUT. SYNODALES. "SES? ■~~T“icquendas voluntates deficientium ; votenaescir- Abas tcftameada, certum falariumde menfano ftra coaftituendo eidem qui circa pnndiâa ipCHRisn ca falubcem adhibere medelam, & ,,4, .. pixdiâis malitiis obviare ; communicato rcligio- fa tcftamenta flt ultimas voluntates io jure defeodat. Et volentes circa prxmiflii omnem frau­ forum virorum, flt aliorum fapieotionim coofilio, adhibita deliberatione provida ; monemus dem , malitiam, & fiifpickmis materiam am­ putare; juramentum ab iplo recepimus, quod generaliter, & in (criptis uoiverios civitatis & diecefis Valentine manumiflores & exeeutores excudis manibus ab omni munere, & qualibet illicita paâione, fine omni malitia dtdrftugio, teftamentorum fit ultime voluntatis cujuslibet, nihil tamen de contingentibus quantum ad ju­ tam clericos quam Jaicos, cujufcumque di­ ris fciemiatu omittendo, ipfis manumiflbribus gnitatis & conditionis cxfiftant, qui predipatrocinium prxftct, quandocumque ab ipfis âa non folverint legata, quorum a mone teftafuerit requifitus. toris annus eft elapfus, quod infra feftum Pu­ rificationis beate Marie proximum ; alii Dt plnrntitntt cnptUgnjjrnnt. vero quorum annus nondum eft elapfus, infra ipfius anni fpatium, mandatumteftamentorum quantumcumque ad refticuendas injurias, dt pre- B Anno Domini mcclxij. nos frater Amaldus divina miferatione Valentinus epifcopus, ficut diâa legata, ad pias cauftas folvendas Audeant juris eft & coniuetudinis approbandum, fan­ adimplere: vel fi forte ex caufla neceftariaab dam Synodum celebrantes: Quia intelleximus ipfis fuerint retinenda; faltem ipfiu pecunias, quod aliqui clerici civitatis & diœcefis noftrx aut res mobiles, vel fe moventes, que eflent temporalia fpiritualibus praeponentes, in grave tempore periture, fine omni fraude vendi prae­ plurimorum & fuarum periculum animarum, cipimus . ac diminuuonem divini officii, plures capellaQuas quidem pecunias, & allas que ad ma­ nias recipiunt, dead earum fervitium fe adflrinnus devenerunt ipforum manumiflorum, in ede punt, cum tamen ad unius fervitium , vixfuffacra deponant, ut omnem occa fionemdecauffam retinendi, feu indebite confumendi ipfas ficientes cxfiftant ; zelantes, ac providere volen­ tes , quod divina officia honefte ac modo de­ pecunias, five res, dc fufpicionis materiam a bito celebrentur ; provida deliberatione ftatui­ fe prorfus abjiciant dc excludant ; ut cum ipfi, mus, quod aliquis clericus habens in civitate vd aliqui amici, confanguinei, vel familiares vel uww» diœcefi kapcuauiaui capellaniam perpetuam vel cum etiam ipforum, nullum fenlient commodum de ipfis vci pcipciuam,, vei pecuniis five rebus adimplendis, defunâorum*- temporalem, nullatenus fe obligare prxfumatt, fimul & femel ad alterius capeïlaniê fervitium voluntates promptiores cxfiftant. Alioquin cum r faciendum . Quod fi fecerit, & pratfentis con-— jam przmifta non poftimus fub diffimulatione ftitutionis tranfgreflor aliatn recipiat fimiliter\ dt conniventibus oculis pertranfire ; ne ipforum temporalem, ipfo faâo fit utraque privatus. peccata noftra facere videamur, nifi infraprx­ Reliqui vero clerici fit facerdotes, qui ad aliud diâum tempus alterum de prxdiâis implere cu­ raverint, ex nunc, ut ex tunc in pertonas ip­ Îjuodcumque, non tamen facerdotalc officium sciendum, ex debito funt adftriâi , ca pel la­ forum excommunicationis fententiam promul­ nias in eadem ecclefia in qua prxdiâum exer­ gamus ; ad alias pœnas canonicas, fi ipforum cent officium, vel in aliis ecclefiis capellanias, contumacia dc rebellio hoc exegerit, nihilomi­ temporales, fine noftra vel officialis noftri li­ nus proccffuri. centia aliquatenus recipere non attentent, fi ca­ Eadem fentcntia involvi volumus omnes il­ nonicam cupiunt fugere ultionem. los qui fraudem vel malitiam adhibuerint, quo­ minus ipfx pecuniæ five res ad ipfos perve­ Qitod cleriei mm fint ftciltt nd jttrnndnnt niant , & a manibus eripiantur hzredum : fub-. deteftatione divini judicii prreipientes eisdem, Nos frater Amaldus&c. ftatutoft folifo tem­ dc in fuorum peccatorum remiifionem injunpore fanftam fynodum celebrantes .* Quia pro ?;cntes, quod circa eas exigendas 3c habendas, certo invenimus, quod multi clerici civitatisdc olicitudinem Cl diligentiam, quam potuerint diœcefis Valentine, ordinis boneftate fit matu­ & debuerint, adhibere procurent. Nos enim ritate depofitis, ita fc faciles exhibent ad ju­ ipfis ciica prrmifla noftrum confilium five au­ randum , quod cum quofeumque contraâus obli­ xilium fine difficultate qualibet dare promittigationis cum quibufeumque perfonis ineunt, Fr*quan- 111U’ » ut debemus, " quomodocumque ab ipfis fub religione juramenti frequenter fe obligant toupie, fuerimus requifiti. flaturis temporibus; & poftmodum fuas falutis Futuri aurem manumiflores, nifi infra an­ immemores, aliquando ex indigentia , aliquan­ num, feu exeeutores a morte teftatoris, juxta voluntatem ipfius , injurias reftitueriu:, dc le­ do ex fonte avaritie, pnepofitis terminis ipfa gata ad pias cauifas perfolverint ; vel faltem , debitafolverenon procurant; dt fic labem per­ jurii incurrentes, juxta ftatuta canonica bene­ ut prxdiximus, in eadem facra atde pofuerint, flatim poft annum eadem fentcntia fint liga. _ ficiis redduntecclefiafticis fe indignos: propter n: ut fic remoto obdaculo, quod impedit, quod aliquando grave fcandalum eft exortum, Volentes hujufmodi vitium & pravum ufum vel fufpendit ipfarn folutionem heri legatorum, de noftra civitate de diœcefi exfttrpare, deeif voluntas defundi citius dc liberius impleatur. Quia frequenter, ut prxdiximus, praedidi ma* dem clericis tollere materiam delinquendi ; pro vida deliberatione ftatuimus, ne ufque ad an­ numiflbres, occafione advocatorum, prxdifta num continuum, & completum, a die prrfen­ iegata diminuunt dt confumunt, quos dicunt ti, ipforum clericorum aliqui in auocumquc efle exeeutores teftamentorum dc defenfores, contracta jurare prxfumant fine noftra licentia cum deberent dici potiusdeftruâores, eo qu d ipeciali. Quicumque autem hoc attentare prrvoluntatem defundi fcienter dc malitiofe ii lumpferit. fi in noftra civitate vel diœcefi ec­ diunt dc retardant. Quia voluntarios labores debemus appetere ut clefiafticum obtinet beneficium, ipfo faâo ab eodem beneficio noverit fe privatum. Si vero quietem aliis prxparemus, eligimus certum dc beneficium nullum habeat, & in facri.' fit ot fpecialem dare patronum dc advocatum omoidini- SMEBHSBBfc ioh AUÊ.*iï“R V ALENTI N Æ DIOECESIS. “““dinibus conftitutus, fententiam excommunicaCHMtSTI tion‘i’ Φ*41® »r*nfigrcflotrf prcfentis coofttlutjonis cx nunc ferimus ipfo facto fe novent incurfurum- »*££$»· ιο,ί A nodo ftatutmus, quod fi quis clericus dc ce- ■■ tcro cbrius inveniatur, perna decem folidorwn multetur; nullam fuper boc miferkordiamha- monitus non terit, ad poenam caoookam procedetur. biturus.- flt nihifominua, fi Nt cirrki tarant pfftguatt ftut fpnriii it hai/ tctltfiaraat. Dt vrfUhu Item quia invenimus quod plures clerici no­ Item cum multi clerici Indumentis fic veftith’* civitatis flt dkeccfis de bonis ecclefi* cui bus non fe gerant bonefte, prout io canonibus prefuni, emum pofteftiones & immobilia ad opus eft ftatutum ; ftatuimus , quod clerici pan­ fdionun fuorum, quos deberent prorfus a le abjice­ nis rubeis, viridibus, fle croceis in chlamy­ re , fi ordinis honcftatem attenderent ; cum ta­ dibus chori longis, flt colorum fimilium non men deberent potius emere flt acquirere ad opus utantur , nec tn veftibus ponant erminium, ecdefiarum, a quibus bona fufeipiunt ; cum ncc aiiqua fiiperflua, nec etiam inhonefta. Sa­ nullus tam proximus haeres exfittat, quam ec­ fi cerdotes vero parochialcs flt alii facerdotes, clefi* quanun dominio fociantur; volentes huic daufa defuper deferant indumenta : fle in ec­ morbo falubri remedio obviare, provida deliclefia, fle extra non utantur cappts tranfverfeberattone ftatuimus, ne aliquis clericorum ci­ riis, fed cappis rotundis, vel mantellis. Alii vitatis fle dicecefis deinceps hujufmodi fpuriis vero clerici in facris ordinibus conftituti, cap­ aiiqua immobilia de bonis ecclcfi*, vel qu* pis tranfverferiis a fe prorfus abjeâis, utantur fimilirer cappis rotundis vel mantellis. ipfius intuitu ad cos pervenerant, emere au­ deat ; cum aliquid talibus emi vel donari non Volentes tamen parcere fumptibus fle expenfis propter aliquorum indigentias; toleramus , deberet, qui eflent potius diftrahendi ; quibus nedum dc bonis ecclefiafticis, fed etiam de aliis ut jam fââis fumptibus utantur a prefenti dic Ufque ad annum. Verum fi interim aliqui ali­ bonis paternis omne beneficium denegatur, tam quas vcftcs novas fecerint, faciant prout fupe­ a Jure canonico quam civili. Quicurcque autem prscfentis conftitutionis aurius eft jam diâum vel ftatutum. Quod fi ali­ fu temerario feconftituerit tranfgreflbcem, ip­ quis hujus conftitutionis fecerit fe tranfgreflbfo faâo beneficio, quod ia civitate vel disce<«>■,, fi ·■ clericus munu fuerit man alterius »nçnu> dicecefis uiinci»,, fle eu in m rem fi obtinet, fit privatus, cujulcumque dtgniiansCnoftra draecefi commoretur, ipfo faâo peranvel conditionis exfiftat. St vero beneficium ecnum exulct extra dkxccfim, nullam fuper hoc defiafticum nullum habeat, fit in facrisfit or- mifericordiam habiturus. Alii vero clerici noftr* dicecefis vcftcs perdant.* fle nihilominus con­ - dinibus conftitutus; ipfo faâo fententiam ex­ communicationis incurrat. tra illos ad aliam pttnam procedetur, fi hoc meruerit protervitas contumacis. Item cum mukotics, tam in fynodi* quam aaiaiw if ftfliwt, au/epaaar JHiffa in vifitationibns ecdefiarum, clericos duxeri­ ftrjkiatar. mus commonendos, ut abjeâis a fe penitus concubinis, honefte viverent, ut deceret ; nec Anno Domini mccixviii. nooo Kalendas propter hoc multi ex ipfis fc curaverint emen­ Novembris, nos frater A rnaldus divina miferadare, ftatuimus, quod quicumque fuerint in. venti publici concubinari/ a tempore obfidionis tione Valentinus epifconus, prout moru eft , dc ‘A patribus *Λ ~ ^*cuoftIturum, _ *. ^* tianâam fyno— a— fanâis Murcie, vel de cetero poterint inveniri; ipfo dum in Valentina ecclefia celebrantes; ftatuifaâo triginta morabetinorum poenam incurmus imprimis, ut moneantur laici, quod qu*- D rant, flt nihilominus in deteftationcm peccati, libet die Dominica flt - diebus feftivis ■ non egre re.­ filios qui cetero de tam damnato coitu gediantur de ecclefia, donec fuerit Corpus Chri­• oerabuntur, diftraheodos efte cenfemus . fti receptum a facerdotc, fle Milla fuerit com­ pleta. Dt taatafait titrietrnat, & laftrihu Mt ttlaaiit. Dt Ittfrnitu ai altat H taaiOor. stem ftatuimus, qtvd quilibet clericus paro­ chia!» circa parochiam fuam folicite vigilet fit Item ftatuimus, quod fi clericus io facris or> intendat; flt cum (civerit aliquem clericum dinibus conftitutta, five bénéficiants exfiftat, concubinarium, feu Inforem, vcl concubinam five in civitate, five in dkecefi , ad aleas flt ad alicujus clerici alterius parochi* in fua paro­ taxillos luferit, vel ad quemeutnque alium lu­ chia, ftatim curet epifeopo mmciare.- quod fi dum cum taxillis; ipfo faâo poenam quinque non fecerit, ipfo faâo pcenam quinque mora­ morabetinorum incurrat: flt fi a tempore requificionis infra ipforum morabetinorum cos betinorum incurrar, nullam fuper hoc miferi­ non folvcrit, infra decem dies decernimus eum E cordiam habiturus. excommunicationis fententic fubjacere. Caveant Dt arati/ faaNUti/ clrrkii. autem clerici, ne ludo taxillorum interfint, fi canonicam voluerint cflugere ultionem. Anno Domini mcclxix. decimo Kalendas Novembris, nos frater Arnaldus divina mifeDt pma dmcfnt» ft tathriaafiaat. ratione epiicopus Valentinus, prout moris eft, fit a fanâis patrAus conftitutum, fanâam fyItem cum fit cautum in Jure, quod clerici a crapula fit ebrietate debeant abftinere, fle nodum in Valentina ecclefia celebrantes, Ia­ nonnulli clerici civitatis fle dimccfis, vacantes era approbante fynodo ftatuimus, quod conftttutiones fuper vefiibur rotundis, flt feper ludo comeftiombus fit potationibus, fe inebrient im­ taxillorum jam edite, ab univerfis clericis no­ pudenter , flt eorum ebrietas cedat in grave th* dkeccfis inviolabiliter obfcrventur. Item uandalum plurimorum, facra comprobrantc fyV u u 2 quia CtaciL Grattai. Tom. ΧΧΙΠ. 1 ■ *’"•’•0 >o;7 aLTk“r CONSTITUT. SYNODALES »OJ« —quia per frequentes clamores, tam clericoram’A nes diacorae ejuidem eivhatis flt dkrceûs, fle ANNO AS “ Ki ' “ 'ad alios «iam in facris ordinibus conftitutos CNRiyn quam laicorum , ad noilrai autrs pervenit , CHRISTI bepefleia ecclefiafttca obtinentes, extendi volu­ • >«i. quod ckrici iuz bonefl at is & ccciefiafticz 11«·. mus. Adjicientes eidem, quod quicumque dein­ funplicitatis obliti, arma ponant diverforum generum, & ftgnantcr coflalark», fle gladios ceps fuperiorem reflem por taverit non rotundam , ipia vcftis ipfo faâo fabricsecclefiz bea tz Mariz majores quam laici : propter quod tam in Virginis applicetur. Et fi quis infra decem dies clero quam in populo magnum fcandalum ge­ a tempore mandati fuper hoc recepti i piam neratur ; facra approbante fynodo ftatuimus , veftem fabrics non dederit ; ipfo fafto fenten­ quod dc cetero non portent de die neque de noAe coftalaiios, neque coltclloc, ultra midam tia m excommunicationis incurrat. Et ut melius nobis conflare poflit de illis jn foro conftitutam, nec etiam alia anna. qui fe reddiderint contemptores ; ftatuimus, Permittimus tamen, quod in itinere conftituti portent enfem pennatum vel Segoviantun pu­ quod clerici parochiales civitatis fle diœccfis cir­ ca hoc diligenter vigilent, flt fi qui fuerint in blice; quz tamen cum in quacumque fuerint fuis parochiis non fervantes conflitutionem przvilla, ftatim immediate cum fuerint in hofpitiodeponant. Quod fi fecurfoerit attentarum; B didam, ipfos nobis vel officiali noftro manife& arma perdant fle pcenam quindecim folido- ftare procurent. Statuentes nihilominus, quod rum de die, Ac viginti de noâe, ipfo fado in­ fi quis eorum circa hoc inventus fuerit negli­ gent vel remifliis, pernam quinque morabeti­ currant . fuper hex: nullam mifericordiam ha­ norum incurrat, przdidz fabticx fimiliter ap­ bituri. plicandam, nullam fuper hoc mifericordiam Dt ermii non pertendit Serreeenit. Et dt Ht9- habiturus. tu liant faciende fieatuemifforibtt/ mu cotnVolentes etiam ab ipfis clericis parochialibus pientiini tefluetnln. firmiterobfervari; praxipiendomandantes, quod clericos, quos conflitutionem de luforibus fa­ Item praecipimus univerfis clericis civitatis, dam, fle illam de portandis rotundis veftibus, & aliis prope mare conflitutis, ut diebus Do. fciverint non fervare, in fuis ecclefiis nullate­ minicis At fieflivis denuncient excommunicator nus celebrare permittant; alias pœnis eifdem omnes illos qui portant arma, ferrum, Ac li­ confli turionibus contentis fe noverint fubjagnamini , Ac alias res prohibitas Sarraccnis. Cccre. Ec etiam manumitteres teftamentorum , qui' non iolverunt injurias & relida ad pias caufQaud trot» Deemniee ώί vtte centetier. fas, juxta ordinationem per nos fadam, Ac io fynodo promulgatam. Item quia intelleximus quod multi font in noflra civitate flt dicecefi qui ignorant oratio­ Dt Inforibeit ad altet & tuxillet, êT drwxiaunem Dominicam , fcilicet, Pater noftrr ; feu ipfam perfide non fciunt ; flt funt pauciflitni qui fciant Crede m Dette» , in quibus multum con­ Anno Domini MCCLXxni. nono Kalendas fidit noflrz fidet fundamentum ; volentes in Novembris, nos frater Arnaldus divinamiferaprzdiâis eos inftitui Ac falubriter edoceri ; fta­ tione Valentinus epifcopus, prout inoris eft, tuimus, quod deinceps clerici in luis ecclefiis Ac a fandis patribus cnntlitutum, fatidam fyin completorio At in prima, przdiftas orationes nodum io Valentina ecckfta celebrantes, faproferant alta voce diflinfte, ac etiam fpatiocra approbante fynodo ftatuimus, quod confti­ fe.· monendo parochianos foos, quod dum ditutiones per nos fadz circa honeftatem cleriftz orationes dicuntur, fuos animos applicent, & diligenter intendant ·’ erpooentes eifdem eorum inviolabiliter obferventur. quanta fit utilitas quod hoc fciant, fle quan­ Recolentes autem olim falubriter ftaiuifle, tum fcire tenetur quilibet Chriflianus. ne aliquis clericus in civitate fle discei: Valen­ tina ad aleas ludere pnefumat, vel ad ludum De fMcetieite pttilieeriaee adnlferenem. aliquem taxillorum ; flt quod violatores ipfius conftirutionis poenam quinque morahetinorum Item olim excommunicationis fententiam per ipfo fado incurrant ; volentes adhibere reme­ dium, quod ipfa cooftridiiis flt firmius obier- bonz memori* Andream pnedeceflorem novenir ; przfatz conflitmioni adjicimus, quod ftrum contra publicos adulteros civitatis At diœ­ fi quis aliquem tranfgreflbrem conftirutionis cefis Valcntinz editam, Ac etiam publicatam przdidz nobis vel officiali noftro denunciaveper nos poflmodum, tam in fynodis, quam in rit, ita quod probari poffit ; tertiam pariem noftris praedicationibus publicatam, flthA&eous de pœna pntdicta habeat, conflitntione paedi­ obfervatam, ad memoriam reducentes; quia da nihilominus in fuo robore duratura . invenimus quod aliqui ad fua pallianda pecca­ ta, eam conabantur flt conantur fuis mendaciis De velle retende, ® in dubium revocare; eamdem iterum approban­ tes, flt etiam innovantes, nihilominus ad zterItem quia nobis cooftat, quod conftlfutlri nam rei memoriam in jam didos excommuni­ quam olim fecilÜe recolimus, qua cavetur quod cationis fententiam promulgamus : mandantes clerici parochiales, flt alii laccrdotes civitatis clericis parochialibus, quod fi quos in fuispa& dicecefi* Valentine rotundis utantur vefti­ rochih fciverint przd&o crimine adulterii pu­ bus, quas portant exterius, At hooeftis, non blice laborantes, nullo fuper hoc exfpe&ato fervatur ab omnibus, ut deceret; ex quo lzmandato* cofdem excommunicates denuncient ditur clericorum religio flt honeftas; prrferdiebus Dominicis Ac feftivis, nudoritate noVm cum videantur hoc facere in contemptum, ftra Ac conftirutionis przfentis, quam inviolaex quo reddunt fe notabiles de inobedientia bilita mandamus obfervari. mamfefla ; volentes i piam in fuo robore permautre At ftrkiius obtervari, eamdem ad omCON- «ojj *“£*}«** CONC1L LAMBETHENSE. 1060 Æ. 489*9» »69* »68» *69» »69» 489» »69» »69» 439» »69» »69» 9» CONCILIUM LAMBETHENSE SIVE Conftitutionra provinciales, in concilio Lambethenfi, per Bonifacium Cantuar. archicpifcopum edits III. Idus Mail anu. Dom. MCCLXL Ex MS. Mlietbet^ Certe». eiidit celleffer AxglinnuH. Niverfis fan&x matris ecdefix filiis per,A gebant fervite fic latere ; fubjicientes eos inde­ Cantuarienbjn provinciam conftitutis , bite fervituti, contra praeceptum Dei, fic ju­ B. miferatione divina Cautuarienfis archiepiris privilegium naturalis, quo quis tenetur al­ fcopus, totius Anglix primas, ejufdetnque fufteri non facere, quod fic nollet ab alio faftinere. Penfantefqup prudenter, quod Chriftus fraganei, ad certitudinem prxfentium fic me­ moriam faturorum . Ætenue fanâio volunta­ fponfam fuam in tantum dilexit ecclefiam, cu­ tis, qux rerum ordinem omnium, cunâarumjus hodie, peccatis exigentibus, patres anga­ riantur a filiis, fic oves defeviunt in paftores, que femina naturarum, in pondere, numero fic menfara decrevit, ad exemplar cœleftium quod vetuflx chirographum fervitutis tn protoprocedere cenfuit regimen terrenorum, huma­ plafli praevaricatione confcriptum, propriocruonum genus, quod ceteris prxflare voluit dire delevit, fic fanguine martyrum, armis fidei Î’nitatis excellentia creaturis, confringens a dimicantium, adverfus mundi principes, &la> enfualitatis prurigine naturalibus regulis, fic.culi proteftates, rubricavit privilegi jium libcrtaab arbitriis lubricitate legalibus cohibens infli- ° tis e ccelo prius conceffum , ecclefia Tue, fic in tertutis: ut potentiates laxaram fibi pafTmt noni ris poftmodum a principibus hujus mundi fi­ crederent ia fubje&os imperandi licentiam; fic delibus innovatum. inferiores, quos , ctfi natura pares, caufarum Huic inquam privilegio, tam pio tamque no­ facit feries indeflexa praelatis diffimiles, fupebili pretio comparato , deferrent humiliter ob riorurn non contemnerent difciplinam : fic ficut reverentiam Kcdemproris, permittendo clerum terrenx domicilium manfionts, pro cotleAium Anglic in falicitudine libertatis, laudis lacrifiluminum qualitate, lucis vices ac nodis conti­ cium Domino immolare: ne perfecntores fubmergi contingat in Andibus iraccteieftis, fi connuis fuccewooibus mutuatur, fic cakftium fubjicitur moderamini poteftarum; fic ordo refto-- templis Divinis imperiis, ipfum cogant aa parum ipfius, fpirituaiis videlicet, fic terrenus,, icas fervitutis. Licet autem in precibus inculfaccrdotalis fic regius, concerte fibi praelationisi candis diu laboraverimus fuftinenJo, fic faftihabenas dirigeret , quod unius impetus procef-Cnuerimus laborando: adhuc tainen , intbniia fus alterius non turbaret; fed accederet unus noftra fxpius iterata, ad exauditionis gratiam alteri fuffragator in nuttux caritatisfubfidium, ingiefliim meret i non potuit, nec effodum for­ quo fibi invicem ad humane nodis tenebras cin' diutius expcâatum. Qjna vero periculofe diftolvendas fafcepti participarent luminis or­ ncgligitur, quod contra cœli principem ufurpatur: centra gravamina przlibata, qux abfque namentum , t Sane attendentes olim patres fic pracdeceflbDei offcnfa ulterius conniverc non poftiimus, res noftri Cantuarienfes archiepifcopi, totius nec debemus, ad arma juftitix, quod eft ver­ Anglix primates, δς fuffraganei eontmdem, fic bum Dei, penetrabilius omni gladio ancipiti, potiftimum temporibus parum retro decurfis , cUtn fiducia recurrentes, certa remedia adver­ amicus Dei beatus Edmundus, prxdecedor no­ tis conatibus opponenda providimus, que, fa­ fter , cujus memoria in benediâione, fic inter cto concilio approbante, nuper provide deli­ eleâos Dei lors ejus eft computata. Nos, qui ,---------berationis judicio ftatuenda duximus fub hac licet immeriti, in locum regiminis fibi immc-Dforma, diate fucceflimus, cum fratribus fit coepilcopis In nomine fanAx & individue Trinitatis, noftris fufiraganeis Cantuarienfis ecclefia;, no­ Patris, & Filii, & Spiritus fandi, A men. In ftris temporibus falicite ponderantes, quod gra­ mertem Dominicam, in qua, non regesâcprin­ vamina fit epprefrones, quibus in Anglia liber­ cipes fecult, fed regnorum v idores fic regnum , tas ecckfiaftica premitur fic calcatu,-, illuftri per fidem , apoftolos fic fucccflbres eurum , domino R.egi noftro nequaquam accedunt ad Chriftus mittendos elegit, falcem terrene da­ mnationis, caritate frigcfccnte, cernentes ef­ commodum; fed potius, ad non modicum faintis fax fic noftrx ftmtrf periculum, fic hono· frenatius currere * quam ceeleftis regula patia- ·ο. tur, qua reddi jubentur Caelari qua: funt ejus; aanoiu» ti's tarn perfonx fax, quam totius regni fui. fic qux funt Dei, Deo : dolore cordis concu­ notorium detrimentum: ipfum frequenter mo­ nuimus fic fapplicavimus ei, ac fupplicari feci­ timur, fic amaritudine replemur horroris, timus cum inflantia fxpius reverenter ; nec non £ mentes, quod dum occurrere malis negligimus, apud principes, magnates fic confiliarios, quoiodignarioois -J:------ ——'periculum — :-------------------------incurramus. Cum — igi s“: ­ tur ecclefia Anglicans, non contemnenda por­ rnm moderamine difponuntdr regni negotia, tiuncula diâx meflis, non folum contra jura precibus fic exhortationibus pulfavimus impor­ tuna opportunitate, fic opportuna importunita­ Divina fic ftatuta canonica, fed etiam contra te frequenter, quatenus intra memoriam revol­ libertates a regibus, principibus, fic altis regni ventes, quot plagis Ægyptii fuerunt percudi, magnatibus concédas eidem, aufibusfacrilegis, novis irruptionibus, diris conceflionibus, fit oppro eo quod populum Domini filios Ifrael, preflioaibus nefariis, multipliciter fit attrita, typum gerentes mttuftrorum altaris, in luto cofic hoc U iodi λνμο CHRISTI Μ<ι. CONCILIUM USS’S* *°«- "flt hoc non ablque iuperni regis oflenfa, flcArio, fëd dc catallis; non de facrifegiovelpei-- " perpetuo animarum regis noftri temporalis, flt turbatione cCdefiafticB Ibertaris, fed de tranaliorum regni magnatum, ac noffrarum, flt fgreffioae (bbditoram vel ballivorum fisorum, fubdiiorum noftrorum periculo, fub diftimula~ ' tionis conniventia ulterius pertranfire non pofi fimus.* audoritate pmfieotis fieri concilii inhi­ prolati pradi&i, quod non de patronatu, cu­ bemus, flt inhfteodo ftatuimus, ut fi contin­ jus cognitionem rax de fafto exercet, neque de gat ab hac die in antea, quod Deus avertat a fimcatallis, leu alie ad forum ipfius pertinenti­ fibus fidelium fandu matris ecclefi· filiorum, bus, cognofcuQt feu coguofcereintendunt, fed quetnquam archiepifcopum, vel alium prolatum dc decimis, peccatis, fle aliis mere fpirituali­ inferiorem , per litteras domini ragis, vel ali­ bus, ad officium flt jurifiliftioocm coram per­ cujus alterius poteflatis, ad fieculare judicium tinentibus, flt ad animaram falutem; monendo evocari, ut ibi refpondeat fuper his, que me­ & rogando eumdem, quod ipfos non impediat re ad ipfius officium flt fixum eccleuaflicum in pmmiffis. Et nihilo minus, epifeopus, flt pertinete nofcuntur, prout temporibus retroa­ cujus res agitur, dominum regem iterato moctis ufurpaiive contra Deum dt juflitiam , r acBneat, ut animae tiro faluti confidat. flt abhu­ libertatem ecclcfiafticam, pluries eft profumpjufmodi mandatis omnino defiftat. Et fi non tum: ftatuimus, innuam, & ftatuendo inhibe­ deftiterit, tunc vicecomites flt alii quicumque mus, quod archiepifcopi, epifeopi, dc ceteri ballivi attachhmtcs, flt diffringentes, per loco­ ecclefiarum prolati, majores & minores, ad rum dicecefanos, in forma juris, per fufpenfieculare judicium, ibidem fubituri judicium , fionts flt excommunicationis fententia» ar­ non veniant, ficut nec venire tenentur prohu­ ceantur. jufmodi fpiritualibus evocati: utpote fi forte Idem fiat, fi vicecomites aut ballivi ad at­ vocetur prolatus refponfurus in frculari judicio, tachiationes fltdiftri&onesproceflcrint, penden­ pro eo quod clericos ad ecclefias vel capellas tibus fupradiftis monitionibus, domino regi ta­ vacantes non admiferit, redores inftituerit vel liter faciendis. non inftiiuerit in eifdem; fuosfubditos excom­ Et fi vicecomites aut ballivi in duritia fua munica vir, fufpendit vel interdixit; excommu­ perfeveraverint, loca, in quibuscommorantur, . nicato», fufpeofos, vel interdidosdcnunciavit ; & terras eorum, quas habent in provincia Canaut pro eo quod ecclefias dedicavit , vel ordi­ . tuarienfi, per locorum diceceianos, ad denunde caufis mere fpiritualibus C elationem dnecefani, in cujus epifeopatu tales nes celebravit ; aut f cognovit, puta dc s & inicrailatores iniqui, ut a tali fuggellione & delatio­ ne deftftanr. Quod ft prxlatos, judices ecclcûi fententias arceantur. ftafticos, fic delatos fle accufatos principi vel alteri poleftati, propter delationem flcincuffioPe hh qui ad ecdefiam confugiunt . nem hujufmodi, damnificari contigerit ku ve­ xari; tales fuggeftores flt delatores Deo odibi­ Item cum ad immunitatem ecckfix confu» les, flt quantum in ipfis eft, fratium necato­ gientibus aliquando vix in alimentis valeat lubres, excommunicari publice nuncientur, tanveniri , propter ardam cuftodiam , queftequenquam violatores, & impagnatores Chriftian® B ter apponitur circa ipfos, ac aliquando confu­ unitatis, fit ecclefiafticx pacis ac etiam liber­ gientes hujufmodi ab ecdefiis vel «.cemetctns, tatis: donec de expends, damnis flt injuriis, aut viis publicis, poft terre abjurationem vio­ tam judicibus, quam partibus quas Ixferint, falenter fepius extrahantur, ac fic extrludi in tisfaûioncm exhibuerint competentem. prxjudiciutri immunitatis ecdefix crudehtei oc­ cidantur.- (latuimus, quod qui talibus confugis, Dt juramento veritatis preflandj λ laids (0quOs quidem ecclefia tenetur tuori, alimenta ram ordinariis, cum de excejjibus /ab­ impedierint miniftrarij fecundumatbitrium or­ dinariorum , per cenfuram eccl-fiallicam caliiditorum inquiruntur. gentur, Illos vero, qui hujufmod i confugas ab ecclefia, vel ctrmeterio, vel ab alio quocum­ Evenit etiam interdum, quod, cum prelaque loco eccleftafticam immunitatem habente, tt eccleftaftici, ex officii fui debito, demorum difciplina, peccatis, & cxceffibus fubditorum poft abjurationem patriât, aut a via puolica extrahentes, vel extrha&os taliter aufu faciilcgo inquirunt, dominus rex , ceterique magnates, fub -------ecdefiaftica proteâionc fit ali® poteftates fxciilares, fle milites, officiaoccidentes, --------------- , cum —_ — - --------- r ---------impediunt eorumdem, perfonis laicis inhiben- C conftflanr, omnibus panis iacrilegii decrevimus puniendos, una leliquum minimaconfumente. do, ne ad mindatum patrum & prela torum In ecclcfia autem vel cometerio, nulla omni­ fuorum fpiritualium, quibus vulnera tenentur no deputetur cuftodia, contra fugientesad ecdetegere, ut medicine confilium valCant repor­ cleftam, per potentiam laicalem. Quod ft ir­ tare , de veritate dicenda fubcant juramentum t cus prxfumptum fueiir, tam cuftoJes, quam nec permittunt aliquotiensdi&os prxlatos, fubqui eos appofuerint, in forma juris per excom­ ditis fuis, in caufts feu negotiis ecdefufticis, municationis fententiam arceamur. Illos amem pro exceflibus five culpis cocum , corporalem panam vel pecuniariam imponere, fecundum tantummodo tueatur ecclcfia, quos canones ptxcipiunt efle tuendos, ' canonicas fenâiones, pro culparum & perna­ rum delinquentium qualitate. Quia vero tam jure poli, quam jure fori, hominibus idcirco Dt invadentibus res ecdtfiafticar, & carunt li­ metus pane, fk premium virtutis proponitur, bertates infringent shut. ut appetitus noxius refrenetur, & ad culpam facile rproruerent ------......... ............homines,, -, ft rpana —-, ..non — .. repri-, r.. Item, nt invadentibus bona ecdefiaftica , & meret tranfgrcftores, cum infelici felicitate pec-D infringentibus ecdcbafticas libertate*, ac vio- cantium , poenalis nonnunquam nutriatur im­ punitas, & mala voluntas, velut hortis inte­ rior roboretur.- ftatuimus, quod laici ad pr«<■ LAMBETHENSE. far·*·*·*" cmftgmtu tl fttaitnOiat. -«71 A implorare, cum privilegium dignitatis me catur — —amittere, qui cooccfla fibi abuti detegitur di- (Λζ.ΤΓΐΐ gnitatc. 1U1. Pteterea, rum (aeramentum ccnfeflioms 4 poenitentiae, fecunda poft naufragium tabula, Dt ururihi i» jutliitt ditreefi ktvel ultimus humane navigationis propofitus * ac finale refugium, fit unicuique peccatori perneceflarium ad falutem.- fub pcena excommu­ Item fpeciali pnreepto ftatuimus, quod qui* nicationis diftriftius prxeimmus, oe aliquis im­ libet epifcopus in fuo epifeopatu habeat unum pedire ptxfumat, quod hujufmodi facramen­ vel duos carceres, prout competentius fit fecuriu* poterit providete, pro deruis tiaguiofis tum pcenitentnc unicuique petenti libere impen­ datur , fic fpatium liberum confitendi ; quod depreh^nfis in crimine, velconvidis, juxta cenpropter incarcerate* potiffime fuadetur, quibus furam canonicam detinendis. hujufmodi facramentum fxpius inhumaniter de. quod , Item ftatuimus, fi clericus aliquis adeo negatur, oe dicamus infideliter; fic fi interdum malttiofus fit incorrigibilis fuerit, fit ad flagitia confitendi eis fpatium datur, hoc eis ha breve B committenda fuerit coniuetus, quod fi effet & inopportune conceditur, quod potius miferis laicus, fecundum leges (secuit, ultimum debe­ ret pati fupplicium, talis clericus carceri per­ cedat m defolationem ac deiperatloois pericu­ lum , quam in confolationcm gaudii fpiritualis. petuo addicatur. In his autem} uns non cx voluntate fit propofiro, fed cafu fortuno, vel iracundia , aut forte infanta , talia commifent, Dt apfaritetikiu fitM ktdeUii, anliqua decrevimus jura fervari. Hare autem ftatuta noftra prxdifta, tam ad Item, contra gravamina & exceflus, qux prrfentia negotia extendi volumus, quam etiam per bedellos, five apparitores archidiaeooorum ad fuiura, optantes omnibus (anâr ci cie fix fic decanorum, fubditis inferri didicimus, rclibertates fit jura fervant ibus , poft labentis . medium adhibere volentes.- ftatuimus, ut cum commoda fsccult , defideranda gaudia dura­ Pr°fite°dis * execution ibus, aut pro aliis neceffiUitK 'wf. tatibus, ad hofpitia reftorum, vicariorum , feu turi, Ada funt hxc in concilio apud Lambethe **· · capellauorum vel aliorum facerdotum vel cleri­ celebrato, fit recitata in ultima aâionc diâi corum , aut religioforum eos declinare conti­ gerit , nihil omnino ratione procurationis vel C concilii, die Veneris ΙΠ. Id. Maii. B. littealtaris fervitii exigant ab eifdem, fedeumgra~ . — - . MCCLXI. - — ... ra Dom. currente. Anno Domini anno pontificatus domini Alexandri pape quar­ liarum adiooe recipientes ca , qux eis abhofti feptimo. In cujus rei teftimonium, fice. vitibus apponentur, fic illis contenti exiflant. Neque per nuncios aut fubbedcllos, fed per fc G. C A D D I T ! O ipfos exeeutiooes faciant praeceptorum. Senten­ ad concilium Lambcthcnfe. tias autem excommunicationis, interdidi, feu fufpcnfionts, per fe non ferant, neque per alios At tbaa! Vefiitfonaflerienfii ad kmc annum : latas denuncient, fine fpecialibus litteris dominorum fuoruro- Ei Ii (ecus prxfumptum fue­ Poft Pafcha , inqmt, Bartholomxus arrit, fententix fic latx, ipfo fafto non teneant, chiepilcopus Cantuarienfis, authoritate fretus neque ferventur, cum in veritate non ligent. apoftolica, concilium celebravit provinciale apud Lambciham , juxta Londinum , confilio prefuEt bedclli, qui contra hoc ftatutum fecerint, lum provincix lux, fuper exeeutione prxfati fit oncrofi feu injuriofi fubditis dominorum in­ venti fuerint, graviter puniantur, mtur, fic gravatis .......... mandati apoftolici contra Tartaros, qui jam compellantur, D orbem terrx maxima ex parte graviter opprefduplum reftituere teneantur vel t ferant , prout fuperius plenius demonftratur . Ad quod quidem Divinx indignationis flagellum Dt ttnfara cltriconan & corona. Deo duce eruendum , (anxerunt ianfti Patres Item ftatuimus, quod epifeopi in fuis fynoconcilio huic afliftenles, ad procefliones fit je­ junia , fic alia hujulcemodi pietatis opera re­ dis fit aliis convocationibus, fic finguli archi­ diaconi fit decani in fuis capitulis, ficrestores , currendum .· per qux, fi in fpiritu humilitatis fit in animo contrito Domino offerrentur, Di­ vicarii, five capellani ecclefiarum parochialium , vina reflante iracundia , propter peccata popu­ in fuis ecclefiis, ter in anno publicedenuncient omnibus, qui privilegio clericali gaudere volue­ li «d vmdidam fiiccenfa, fideles populos fore rint, quod tonfuram decentem & coronam ra­ confiderent mifericorditcr liberandos . il capitis deferant competentem ; maxime coram G C. Valtcrt» de Reygatt legana Ia Avgliam a poatiordinariis fuis, fit in ecclefiis, fic m congre­ fiermiflu», w» «uxilto rvntra Tartara· aliiique rebut provi­ gationibus clericorum. Nec erubefeant ipfius det et . , inquit Vettmooaftertenlb, fteit JmuMneri portare ftigmata, qui pro eis fpineam non de­ eoum Jn/ln ^raiartt , M ia fa/cta tora» ifdignatus eft portare coronam,- faftus patriuf­ rfo Lorubni torovratano , tf »a>ûatti aatitu paaahtta , to ·-· rt/^1 /jlfifihii nw «afrimr. Videri ergo que ad mortem obedieos, ut eos fux refurreinterfudk buk concilio , quando cclebratuai rft illo âionis tribueret efle participes, & hzreditatis ipio, quod indixerat , tempore. Sed cum nulla nctjue m aâtt concilii. nequ- apud Veftnwoafterieoico’, fit legati pretio fui fanguinis adquifitx confortes. Com­ memto : non dubito quin indiftum ab ipfo coaulium dila­ minaturi cis, quod qui contradenunciationcm tum fu ad xv >t. Kal. Jimilm, quo dic Loodinenà cvaciUo iftatn (ecus préfumpferint attentare, quod fui prnfutt , ut inex ujttlltge· . M fignum falvatoris erubuerint frontibus fuis im­ primere, fruftra falvatoris debebunt auxilium CmtiL General. Tom. XXIII. X X X 2 CON- ALEXANDER F. a ttmibit babtri pwiftx fummonen fecit omnes praelatos tranfalpinos jajfrrjt, at dateur Siffriàm fre^ter, tt Mat­ ii. ut citra * feftum apoftoiorum Petbrtat Wettmaaajirriexfii. Atjttbxi vtria parum Γ viciniores, ' ' ' ' tri & Pauli Rotnae conveniant, provifuri, qua­ aiiata faat ai Lambttbrnft textilium, partim liter przdiâis inimicis refiftant, n"max w* eftrmtvr «a ad «♦>· alia «4i*«>rw. Britaaaita : Jiienm autem, ait Stero, direxit litteras re- ® Sitfridi vere tefiimemeem ai Magtmtnutm tfirm gibus fit ducibus , archiepiicopis & univcrGs eenai cmecibum. G. G la ait ^efboioaâfitrù^i aiuvya aWa >Mfc*a n?G Λγ WfV CONCILIA DUO LONDINENSB BT aM***- ηΛ »*n>w€. RkUpU* utf -aMSCia. ^?ζ " BRITANNICA B I V E R L A C ■ N S E. Adverfus Tartarorum tacurftones aon. MCCLXI. Jttt>cu< tc/imoxafftri.-nfii, «f on. MCCLXI. C dominum papam portent fuper «orum refponfts Mcnfe , inquit, Maii, iummonitis omni­ in concilio Kuna celebrando certi fica re. Hi, ut , communiter dicitur, juraverunt coumpr·bus Anglir praelatis, fcilicet arehiepifeopis rpilcopis, (i abbatibus, tam exemptis, quam diâis epifeopis, quod nihil contra ipfos procu­ rabunt, aut patientur pertraiiftrc : led contra non exemptis, prioribus, archidiaconis, & aliis rtligiofos, & maxime exemptos, ftudebunt con­ ecclefiarum ordinariis, ut fcilicet, auditis do­ tendere. Unde ipfi exempti, omnibus aliis cer­ mini pape mandatis, certis eidem latisfacerent ta rcfponfa donantibus, ita tunc una voce re1 oij.linrme. m rciponfis: die Lunz ante felium S. Dun>4. Mju . ftani convenarum omnes auftrales Loud ini co­ fpooderuni; Vo* pro vobis tantum ,&contra nos, ram archieuiicopo Cantuariz Bartholomro , & legatos minitis ad curiam, & ad hoc nos te­ gitis vobis contribuere. Si nuueios velitis gene­ przdiflo fratre Guillelmo ‘ nuncio domini • « (*, G41 o’.m’λ Ρ»Γ<· Die vero Lunz Îequente, aquilonares rales pro communi noftrum utilitate tranfmitapud Beverley coram archiepifcopo Eboracenfi tcre, vobifeum libenter contribuemus; fm au­ tem , non confentimus. Quo audito epifeopi negotium idem exequentes. Celcbratoque hinc fuam exinde fumpferunt excufationem, rckri>j. Mjji . inde concilio fuper pnediâis articulis, ftatuta tunc quzdam nova prodiverunt hic & ibi fu-Dbentes paper, fe propter diyifionem exemptoper ftatum etcUfoe Anglicans: quz, una cum rum certam dare non polie " ivfpoaiioneœ. Ip. alus quondam apud "*-Oxoniam provihs, ftaf> igitur exempti timentes, nuncios poft ipfor tuerunt cuftodiri certius deftinarunt fpeciaks , qui contra pratdiSuper his autem & aliis, maxime ad refi&os procurarent, aut eorum contradicendo an­ ftendum Tartans, communiter provifis, nun­ nulèrent impetrationes. Haihnut tofimomil·.· cios diicretos & generales providerunt Romam diriget e , qu: communi eoium burfa vifturi , M CONCILIUM De MOGUNT I N U M resistendo Tartaroru M Incurfionibus, anno Domini MCCLXI. Um celebrata fint, xti mode diximxf, xiiqxc E ab aliis archiepifcoptt, jubente papa Alexan­ dru, boc anne concilia: Montent tnt mminatim ex dro, contra Tartaros & β alia pericula: ut per tat mentio tn Siffirtii pretbrteri epitome. Anno, verbum crucis & orationes fideliam , inimi­ inqxit , MCCLXI. celebiata funt concilia, in cis ecdefiz refiftcretur. Hoc tanhtm Siffridm. C Mogunt a ab aidiicpifcopo Wcrnero, & alias V I- 107« IO7J VITA URBANIPAPÆ IV- K I A N v $ quartus, cui Jaccbi Panta-11 nis & triginta quatuor diebus adminiftraffet . leoois nomen fuerat, Tretis in Gallia oSedes cius morte quinque mentibus vacavit. riundus, patriarcha Hierofolymitanus, Viicrbii Fodem tempore floruit Albertus, cognomento Mapnus, iufigni laude ob eximiam eruditio­ in Tuicia, ubi tunc propter tyrannidtm Man ­ fredi regis Sicili*, & potentiam Gib:limorum nem mento digniflimus, quippe cujus magifto» ecclefiam perfequentiara Romana curia erat, rio divuna Thomam doftoretn angelicum ad diuque permanfit, abfens deftus eft pontifex inultorum inftruâionem accepimus. anno Redemptoris tadt. regnante Richardo EPISTOLA I. Cornubi* comite, & regis Anglic fratre. Ut fecurior · malevolorum mfidiis effet, Orvietum fe recepit: eumque nulla ratione a Manfredi potentia dc tyrannide iefe defendere poflet, in AD EVAM RECLUSAM extrema rerum calamitate definivit, ut auxilia­ _ res copi*, qu* ut in Afism trajicerentur de­ B left* erant, e Galliia advocarentur ; quae, ac­ S. Martini Lcodiensis. cepta a pontifice benediftionc, omnem Man­ fredi exercitum ex Saracenis conflatum deleve­ DE FESTO CORPORIS CHRISTI. runt'. Eo tempore Romani debitam obedieotiam pontifici nullam prcftabant ; verum ma- Urbarutr cpiftopttt dilcffa m Cbrife fiüe £ca» rcgiftratum fuo genio & voluptati defcrvrentcm c/m/m far.fii Martini Ltodti^fir faltitcM pro libiro fibi deligebant. Quem fui contemp­ dX »y/lolicam . tum Urbanus ex eo procedere videns, quod omnem fuam authoritatem a Manfredi iniqui­ C 1 Μ υ s, o filia, quod magno defiderlo defideravit anima tua, ut folenne feftum tate & injuriis depreffam & obicuratam vide­ rent : concilio Orvieti habito conclufum efi, facratiffuni corporis Domini noftri Jelu Chrifti ut Carolus Andegavi* comes, Franci* regis Cinfthueretur in ecclefia Dei, a Chriftifidelibus frater, in Italiam cum titulo regni Neapolita­ perpemis temporibus celebrandum.- & ideo tibi ni advocaretur. Et quamquam ad eam legatio­ lignificamus ad gaudium , quod nos ad corro­ nem perficiendam cardinalis miflus effet : r. hil borationem catholics fidei digne duximus fla* tamen ejus rei, nifi fubfequentis pontificis tem­ tuendum, ut de tam mirabili facramcnto, prê­ pore, exeeutionem fuam fortitum eft. Hoc ter quotidianam commemorationem, quam de unup poll homioutn memoriam celeberrimum ipfe facit ecclefia, fpecialior & folennior me­ ad pofteros tranfinifipf1 quod luo tempore ?u- moria celebretur: ad hoc diem defignantescer­ guftiiTum ac fimul facratiifimi corpons Do­ rum , ut in eo turba: fidelium propter hoc afmini noftri Jefu Chrifti celebritatem inftituctcftuofe ad ecclefias concurrant, fitque dies il­ rit, tdque ad herefim contrariam verbo fimul le univerfis Chrifticolis nova feftivitate jucun­ À faâo impugnandam, qux his temporibus ve­ dus, fic ampla jucunditate feftivus, prout in litteris apoftolicis , quas per univerfum orbem nerabili facramcnto debitum cultum indebite adnnebat. Fueritne pontifex ad hanc feftivita- Ddirigimus, plenius continetur. Et fcias quod tem inftiruendam rcligiofie cujufdam mulieris nos hujufmodi feftum cum omnibus archiepifcopis, epifeopis, ceterifque ecclefiarum prxlati* inftnsftu ac reveiariooc, ut atterit Molanus, vel portusmtraculofafanguiniseffluxione, quod tunc apud fedem apoftolicam commorantibus, feribit Tempefta, commotus, aliorum efio ju­ ad hoc ut videntibus & audientibus de tanti fefti celebritate falubre preberetur exemplum, dicium. Porro tante celebritatis fandiffimi cor­ duximus celebrandum. Magnificet igitur anima poris Chrifti officium , quamquam ciifdem tem­ poribus cura Juliana editum eflet, ac magno­ tua Dominum, & exultet fpiritus tuus in Deo rum theologorum calculo approbatum.· divns falutari tuo. Qjiia viderunt jam oculi tui falutare tuum, quod paravimus ante faciem om­ tamen Thomas ab Aquino ad id perfeftiusyrxnium popu'orum. Letare infuper, quia omni­ ftandum authoritate apoftolica deleftus fuit . In quo, ut in ceteris, fuo munere adeo affa­ potens Deus tribuit tibi defiderium cordis tui, bre fuoftus eft, ut Divina Centura opus ab eo P& voluntate labiorum tuorum non fraudavit de ea re compofitum approbari meruerit. Nam ^te ecclefiis grati* plenitudo. Et quia quatentum, in quo ipfius fefti ha­ cum ante Crucifixum provolutus intentius ora­ ret, vocem, neminecomparente, audivit.- Bo­ betur officium, tibi fub bulla noftra per lato­ rem prsfentium deftinamus, volumus, ft per ne fcripfifli de me Thoma. Et in eo profeapoftolica firripta tibi mandamus, quatenus quafto ampliorem laudis cumulum ture fibi vin­ terniun ipfum cum devotione recipias, ft ejus dicare perflet, quam ut hic angufte & jejune copiam perfonis illam petentibus exhibeas libememoretur. Ut vero ad Urbanum redeamus, raliter ft libenter.* ft infles devotis precibus poftquam urbem Orvietum praeclaris «dificiis tam privatis quam publicis exornaflet, Perufii apud illum, qui memoriale tam falutiterumdc ad vit» periodum perduftus obiit, fexto nonas (eipio reliquit in terris, ut nobis ex alto tri­ Oftobris, anno Domini millefimo ducenrefimo buat gratiam , committam noftro regimini ecclefiam fuam rcgtndi utiliter , ad lau­ lexagefimo quarto, cum pontificatum tribus andem U URBANI S PAPÆ IV. «077 URBANI P. IV. VITA 107* -dem fic gloriam fui nominis & felubriter gt»-A minii principatum. Ex * miniftrb ctimn fpiri-------- — inno ■bcrnaodi. toum (uperionuu nobilitat dc fublimat hominis CHRISTI ■em fexto Idus dignitatem. Adminiflratorii namque fat o®· “7^7’ Datum apud Urban veterem nes io mbriflerium, propter cos qui hsredita* Septcixbris, pontificates noftri anno quarto. ran fehttfe capiunt, deftinatt. Et cum tam eo* adbitit. «r. piofe fuerit erga nos ejus munificentia, volens II. AD OMNE5 PR.ÆLATOS. adhuc ipfe nobis fuara exuberantem caritatem praecipua liberalitatcmooflrare: femettpfum no­ De eodem. bis exhibuit, fit tranfcendens omnem plenitudi­ Vrbanat epifeepeu ferveu fervartav Dei warrafe- nem largitatis, omnem modum dite&ioais ex­ cedens, attribuit fe tn cibum. O fingularis flt libeet fratrihu, patriarche t, arcbiepifcepir, epifcoptt , tf aliti ectlcfiamea prolatu, falettpe admiranda Uberaliras? ubi donator venit m do­ & apofialicMU bentdiBiovent. num , & datum eft tdctn penitus cum datore l Quun larga flt prodiga largitas, cum tribuit -, .. Ranfiturus de hoc mundo ad patrem fal- quis fdpium. Dedit igitur nobis fe in pabuvator notter dominus Jefus Chriftus, cum B lum, ut quia per * mortem homo corruerat , tempus fuc paflkmis, inflaret, fumptaconain <* cibum" ipfe 'relevetur ad vitam. Cecidit ~ hua ... . ti, fit per per cibum ligni mortiferum, relevatus memoriam mortis fun, inftituit fummum fit homo 1 ell homo per cibum ligni vitalis. In ilio pe­ magnificum tui corporis fic (anguinis fecramen■ pendit efca mortis, in ifto pependit vint ali­ tum, corpus in cibum , fic feogninem in po| Illius efus meruit Isfioncm, iftius gu­ culum tribuendo. Nam quotiens hunc panem mentum· 1 intulit fenitatem. Guftus fauciavit, fic gu­ manducamus , fle calicem bibimus, mortem Do- ttus 1 ttus fanant. Vide quia unde vulnus eft ortum, mini annunc<«mus. In mftitotkme quidem hu­ jus facramenri dixit ipfe apoftolis.* Hac facite prodiit fie modela : fit unde mors fubiit, exin­ de vita evenit. De illo fiquidem guftu dicitur. n WN4MI csMMvrewra/NMnr : ut pnecipuum fic jnfigne memoriale fui amoris eximii, quo nos PaacMMfur dir rswudrrz/, awr/r swri/r/7. De itio vero loquitur.* Si q*is coteaederit ta bec padilexit, effet nobis hoc pmcelfum fic venerabi­ ar, orevt ia aterwe. Hic eft cibus qui plene le fecramentum : memoriale , inquam, mirabi­ reficit, vere nutrit, fummequeimpinguat, non le ac ftupendum, deleflabile, fuave, tutiffimum, ac fuper omnia pretiofum, in quo in- .corpus, fed cor; non carnem, fed efcam ; novata funt figna, fic mirabilia immutata; in'-’ non ventrem, fed mentem , Homini ergo, qui fpirituali alimonia indigebat, Salvator ipfe miJjuo habetur omne deleftamcntum, fic omnis feticon, de nobiliori fit potentiori hujus mundi aporis fuavitas, ipfeque dulcedo Domini de* mittatur ; tn quo utique vite fuflragium cooalimento, pro anitnsc refeftione pia difpofitiolequimur & (alutis. Hoc eft memoriale dulcif- nc providit, Decens quoque liberalitas extitit, funum, memoriale felvifleum , in quo gratam fic conveniens operatio pietatis, fic * verbum · c*r. n redemptionis noftra: recenfemus memoriam , in Dei eternum, quod rationabilis creature cibus eft fit refeftio, faflum caro, fe rationabili crea­ quo anulo retrahimur, ficin bono confortamur, ά ad virtutum fic gratiarum proficimus incremen­ ture carni fic corpori, bomo * videlicet, in edu- , . lium largiretur. Panem enim angelorum msn- -i- ' ta , in quo profefto proficimus ipfius corporali ducavit bomo : flt ideo Salvator ait : Car* mea prxfentia Salvatoris. Alia namque, quorum vere efi cibtu. Hic panis fumitur , fed vere'non Λ d. memoriam agimus , fpiritu menreque complecti­ conium i lu r ; manducatur, fed nou tranfinutamur; fed non propter hoc realem eorum pria­ ient i xm obtinemus. In hac vero facramentali . , quia , tur, in edentem minime transformatur > Chrifti commemoratione Jefus Chriftus prefed fi digne recipitur, fibi recipiens conformafens, lub alia quidem forma, in propria vero^tur. O excellent Hfimum fecramentum, 0 ado- T eft nobifeum, Afcenfurus enim io random , venerandum , colendum, glorifican­ corium dixit apoftolis dc eorum fequacibusr Ac* dum, precipuis magnificandum laudibus, di­ gnis praeconiis exaltandum, cunftis hoooran* ce ego vobifcnin ftem annui* t dieb*i *fj*eodctmf*mmatioeu.tn feocnli : benigna ipfos promillions dum (ludiis, devotis profequendum obfequiis, & ftnccris mentibus retinendum ! O memoria­ confortans, quod remaneret fic edet cum eis le nobiliffimuni intimis commendandum prae­ etiam prxfentia corporali. O digna fit nunquam cordiis, firmiter animo alligandum , diligenter intermittenda memoria, in qua mortem noftrsm recolimus mortuam, poftrumquc interi* refervendum in cordis utero dt meditatione , tiun interiiffe, ac lignum vivificum ligno cru­ ac celebritate fedula recenfendum ! Hujus me­ cis affixum frudum nobis attulifle felntis ! Hsec morialis continuam debemus celebrare memo­ ctl commemorstio gloriofit, quse fidelium ani­ riam, ut illius, cujus ipium fore memoriale mos replet gaudio felutari, fic cum infufione cognofcimus, femper memores exiftamus: quia cujus donum vel munus frequentius afpicitar, Irtitix, devotionis lacrimas fubminiflrat .* exul­ ta mus nimirum , noftram memorando liberatio-P . hujus memoria ftri&ius retinetur . Licet igitur nem ; fic recolendo paffiooan Dominicam, per choc memoriale fecramentum in quotidianis Miffarum foie nn i is frequentetur, conveniens ta­ Îuam liberati fumus, vix lacry mas continemus, n hac itaque facratiflima commemoratione men arbitramur & dignum, ur de ipfo femel adfunt nobis fuavitatis gaudium fimtil fic lacryfaltem in anno, ad confundendam (pectaliter hsreticorum perfidiam & infeniam, memoria mx; quia fic in ea congaudemus lacrymantes, fic lacrymamur devote gaudentes, Ixtas haben­ folennior & celebrior habeatur. In dicqamdo lacrymas, dc Istttiam lacrymantcm, n. modi , five fadas, five de extero faciendas, innuifetant. vires decernimus non habere. C Huic adjicimus fandioni, prioris ftatuta Con­ XVII. Dt Qunfluariii, tf Clericis via­ cilii ledantes; ne Pnelati, vel quilibet Judices bundis . Ecdefiaftici, de caulis, quas laici habent ad invicem, fe ullatenus intromittant, nifi tales Quia per Prxdicatores quxftuarios gravia ple­ Tint caule, quas ad forum Ecclefiafticum non rumque fcandala funt exorta, facra Concilii ap­ fit dubium pertinere: ne ex hoc fieculare, quod probatione prohibemus diftride: ne in Ecclefiis eft valde incongruum, enervetur. admittantur; Clerici vero, qui eos admittunt, ab officio, & beneficio, donec fatisfaciant, fufXIX. De bononon Eccltfiaflicorum adminifirapendantur; fi autem Epifcopalis provifio aliquos foribus. Prxdicatores hujufmodi, caufa neceffaria, in Illud etiam ftatutum Concilii Mogunttni in. fua Diocefi duxerit admittendos, non permit­ tantur aliquatenus, cum per vicos tranfennr, novamus .· quo Prxpofiti , Archidiaconi, Ebdopullare campanas, aut pnefentare Reliquias , madarii,ieuquicumque adminillrationcm fratrum vel in Ecclefiis praedicare, fed Sacerdotes, pro extrinfecam exercentes, quantitate debit^, & illis loquantur caufam adventusipforum, Epif-Dftatuto tempore, ftipendia fua fratribus adrnicopi Diœcefani litteras, fine quibus admitti non niftrent, alioquin competenti ammonitione prsedebent, populo breviter exponendo. miffa, dum majori & ianiori parti Capituli Et quia plerique falfarii fe litteris, Apoftovifum fuerit, auâoritate, Concilii, omni crtlicis, & aliorum Prxlatorum teftimoniis, affe­ fante favore, vel odio, fratres abftineant a Di­ runt elle munitos, hoc Sandum decrevit Con­ vinis, eo quod nemo cogitur fuis ftipendiismi cilium, ne tales, qualiacunque feripta deferant, litare, & fi Prxpofiti, vel alius adminiftratot a Clericis, vel quibuslibet aliis perfonis Ecde­ quilibet, poft fuipenfionem hujufmodi Divino­ fiafticis recipiantur in Ecclefiis, vel in Do­ rum ufque ad XIV. dies in pertinacia fua permo, nifi prius ipforum liter* per Epifeopum ftiterit, ex tunc ab adminiftrationis officio fit Dicecefanum , fi copia poflit haberi ejus , ipfo jure fufpenfus, paliurus nihilominus coralioquin per Capitulum Ecclefix cathedralis, rediones alias approbatas; que adminiftrario examinai* fuerint diligenter, & nifi Epifco­ apud fratres ufque ad fatisfadiouem condignam pi , vel Capituli literis teftimonialibus fint refidebit, & fi prxpofiti vel adminiftratores inuniti & hoc ideo, quia per Sacerdotes fim.IHcUIBiluuc uu;ui»>uui alii u difpenfatione hujufmodi vilipenfa,, «t de auadpiices non poteft dc facili literarum veritas, E miniftratione fe intromiferint» per Epifeopum vel falfitas indagari. Sane quxeumque perfona Ecdefiaftica cttra hanc formam tales receperit, ipfo jure ab officio & beneficio per triennium fit fufpenfa, alia pxna nihilominus juxta fuperioris arbitrium punienda. Illud quo­ que , prxfentis auâoritate Concilii, huic Capituloduximus annedendum, ut fi tales fine di­ dis literis teftimonialibus petitiones fuas prxfumpferint promovere, Plebani civitatum, & villarum, ac alii, ad quos venerint, eos cttm rebus eorum per fxculare fudicium, fi alias detineri non poflint, non dubitent occupare, fuum gravius puniantur. _ _ Prohibemus autem ~ ' Di­ -------------------------, ne, n unus Canonicus vinum Officium valeat impedire, vices luas de­ negans propter prebend* fu* defe&um, ficut in quibufdam Ecclefiis fieri confuevi t, cum fa­ tis ex priori ftatuto hujufmodi cafibus Iit provifum. Interdicimus etiam prioris Concilii ftatuta ledantes, ne adminiftratoreshujuimodi, dcre­ bus ad eorum adminiftrationem pertinentibus, fine confenfu majoris & fanioris partii Capi­ tuli, quidquam penitus alienare prxfumant; Ver- * V to«7 er ■ - 1 1 rinN° • Μ O G UN TINUM. 1088 Vei bo autem 'alienationis, donationis, venditio- trint, ut ejus arbitrio, nuid de hoc , quod mif- ■ ........... fum cft, fieri debeat, ftatuatur, ft labores eo- anno nis > obligations, permutationis, ft Enphyteu rum veniant in commune, quod ft de Mo- C^I,S11 foos, perpetuum contraâum nolamus comptenachis irrefragabili ter volumus oblervari. heodi, ft fi quid contra faâum fuerit, irritum Statuimus etiam, juxta concilium proxime decernimus ft inane. Forcfta quoque nemorum celebratum, ut Monachi, & alii Religiofi qui­ fecari non faciant fine fratrum confilio, ftaflibet alterius coloris vefttbtu quam eorum or­ fenfu, quod fi fecerint, in ufum fratrum pro­ tium convertatur. Abbas vero velOfficial»cudini congruat, non utantur, feu coit id ia 11«, jufcumque Monafterii, fi de rebus Ecclcfiz fux feu pluviales , ex i fiant : Monafteria Sanâoruns Auguftini, ft Benedicti, ad obfervationem tuz requicquam citra foimam Canonicam alienare prsefumpferit, ipfum fu perior, cum id ei cer­ gulz efficacius reformentur ; prohibemus diftri­ tis claruerit argumentis, a fuo in continenti âe , ne quis Abbas vel Abbatifla duas habear Abbatias, ft nulli Monacho vel Montait duo deponat officio, nec dc ccetero ad diligentiam aliquam, vel admintftrationem EccIcGafticam , officia in Monafterio aflignentur, nifi Abbatis providentia de confenfu Capituli propter eviadmittatur niti iecum fit per Epifcoputn lo­ ci mifericorditcr difpenfatum ; audoritate prae­ B dentem receffitatem vel utilitatem Monafterii aliter duxerit ordinandum. tentis Concilii decernentes; ut in mutuo con­ Nullus Monachus in Abbatem, vel ad aliquod trahendo, nec non in obligatione immobilium officium, nifi dudum profeflus fuerit, aflumaSacri Canones obferventur, qui eos creditores tur, & fi qui jam aliter funt afliimpti a fuis tantum approbant, qui probant mutuum in removeantur officiis, ft alii fubftituantur eifdem, utilitatem Ecckfix cclfifle. quod & de Monialibus decrevimus obfervandum, hoc priori Concilio in non profeftorum odium XX. Z>« confit Matrimnielibiti. adjungentes, ut cum juxta decretum Pelagii, Abbas fit a Monachis eligendus, nullus omni­ Caufas Matrimoniales nullus Sacerdos Arno non profefli», quantacutnque temporis diu­ chipresbyter vel Plebam» fine fpeciali manda­ turnitate in Religione duraverit, ad eleâionetn to Epifeopi audire przfumat, aliter ejus fen­ Abbatis nullatenus admittatur, nec ei valeat fuftentia , vel procefTus, nullam obtineat firmita­ iragari five de faâo , five dc confuetudine una tem , ft ipfe tranfgreflor duriflime puniatur. cum ceteris Monachis ad alios tradams EcclcCfij; antea fit admifliis. XXL Pradam ut ptit tm»t. Novit ii jam adulti, fi poft annum probatiônis, in manu Abbatis facere profeflionem reettNullus etiam przdam aliquam feienter eme­ faverint, de Monafterio expellantur, quod ft te , vel tenere przfumat, alionuin, nifi ipfam de Monialibus obfervetur. Nullus Monachus, reftituat, excommunicationis fententia percel­ vel Monialis, in duobus Monafteriis locum ha­ latur . beat , vel przbendas ; item quidquid Mona­ chus, vel Monialis habeat, undecumque pro­ XXII. Dt cLuffirii Mnùelitt*. venerit , fuis apparare ufibus non przfumat ; fed totum in communes ufus Monafterii redigat. Clauftra Monialium nullus Clericorum, «el Nullus Monachus, vel Monialis proprium quid etiam Monachorum, fine caufa honctla & bo­ habeat, ft fi proprium habuifle, in morte fue­ no teftimonio introeat, alioquin Przlatus fuus rint deprzhenfi , Ecclefiaftica carebunt fepultuipfum debita fubjicict ultioni, neque Moniales ra, & qui fepulü fuerint inde exhumentur. Si de fuis egrediantur Monafteriis, nifi Monaft·qui vero ipforum ad mandatum fui Przlati proriorum neceflitas id expofeat, ft velate ince dant: illis autem tantum ob hanc caufam li­ Upriis renuntiare noluerint, de Monafterio ex­ pellantur. Ludos alearum, chorearum, fcacoceat egredi, quibus adminiftratio eft commifrum, taxillorum, annulorum, globorum, Mo­ fa, vel quz a fuperiori hoc acceperunt in mannachis, & Monialibus prohibemus diftriâe. Itein datis ; hzc quidem de illis monialibus , quz claufz funt intelligi volumus, cum illis Monachi, & Abbates, mantella, vel forcotos non portent, nec pannos de nigro bruncto, omnjbo exire non liceat : ft non de illis, quz vel alios prztiofos, fed quanto poflit haberi fine claufura vitam confueverunt ducere la­ prztii vilius, juxta quod przcipit Regula eoxiorem . Statuimus infuper, ut in fingulis Monafteriis rumdem. Abbates, ft Abbatiflz incommuni dormiant feneftrz parlatoriz duplicata habeant ferramen­ Dormitorio cum Monachis , & Monialibus fuis, ta, & ut Moniales fuis Przpofitis ft Prziatis ft in refeftorio communi vefcantur cibo, nifi in rebus licitis ft honeftis obedi ant, nee cuiquando jufta neceflitss propter magnos ft ho5|uam alii, przter earum Przpofiti licentiam, neftos Hofpites id minime obfervari compellat. ua confiteantur peccata : ipfi autem Przpofiti Item tam Abbatibus, quam Monachis, vulpinullo modo introeant , nifi magna & evidens Ε na pellicula, & de Kuniculis prohibemus, fed necelfitas id expofeat. agninis tantummodo utantur. Item Monachi celceos , qui xftivales dicuntur , non habeant, XXIII. Dt Montebis & MonWibit/, ttruut^it fed alios lue regulz competentes. Item Abba­ Abbttibtu, fi* AUttiffii. tes cappas rotundas ad modum Epifeoporum in ufu cottidiano non portent, fed cum manicis, Compatemitarem a Monachis, vel Monia­ ut ipforum-ordo poflulat & requirit ; nec ipfi, libus contrahi diftriâe prohibemus, ftatuentes: nec Monachi qui equitant mantella deferant fu­ ut fi aliqua clauftra Monialium ad inopiam per cappas, quz claufas fore cenfemus. Hoc tantam devenerint, quod ibi de proventibus Mo­ etiam (latutum lucidius declarantes ftatuimus: nafterii fuftentari non poflint, ft ab amicis pa­ ut tam Monachi, quam Abbates , in capp» ni­ nis, vinum, denarii, vel alia hujufmodi tranfgris equitent ft rotundis, vd in habitu ufimittantur eifdem, non hzc prius recipiant, quam Abbatiflz, vel Magiftrz fuz fignificavotato. Y y y * Ια Ctttcii. Gtnerol. Tom. XXIII. F 1089 CONCILIUM PROVINCIALE 1090 gy Infuper prohibemus diftriâe: ne occafiooeA XXIV. Dt kneficiif Sceitfitfiicit. anno ————qualibet Saeculares perfonx domo», vel habita* CHRISTI cula fua faciant juxta monafteria Monachorum Cum Beneficia ecclefiaftica fine ditninutione “ *' quia frequenter ex hoc contra Monachos finiftra ** fufpicio eft exorta, nifi forte aliter pro caufa om­ conferri debeant, & quidam Ecclefiarum pXtroni, perfonis idoneis prxtermiftis , tales ad ea ni fuipicione carente, id dc confcnfo fic audo­ promoveant, qui portione quantalibet debeant ritate Diœcefani Epifeopi permittatur. Abbas ctTe contenti ; reliquum fuis ufibus totaliter ap. vero, qui contra haec neri confenferit, gravi fubjaceat uhioni c cogantur mandatum exequi Pnelatorum , jufmodi, partes apud fedem Metropolitanam cogerentur perfonaliter litigare: facri hujus ap­ qui cum profpvriiati* tempore multa bona re­ ceperint , laute vixerint de patrimonio Cruci­ probatione Concilii, ftatuimus .'antiquam confuctudincm declarantes, ut fedes Moguntina fixi, imminente Ecclefis neceflitatis articulo, caufas hujufmodi fubditis fuffraganeorum va­ pro honore illius adverfitates fuftincie dei reB dent ; ex quo propter contemptum clavium leat delegare, & animadvertere in rebelles. Ecdcfir, nervus EccleCaftic® discipline diffolvitur, flt animas miferabiliter periclitari con­ XXXVII. Dt Excutunauctti!. tingit ; Sacri hujus Concilii neceffaria delibera­ Qpia Qcrici quidam flt Laici, vinculo ex­ tioni ftatuimus, ut nulla rerum perditio aut metus corporis, legitime non probatus , fubdicommunicationis adftr&i, fiducia finalis peraiti inobedientiam , mandatum Prrlati exequi tentic, dc abfolutionis extreme claves Ecclenon curantis , valeat excufare : adeoque fi fi® contemnunt tempore fanitatis: hujus San? di audoritate Concilij, ftatuimus: ut tales in metus corporis non fimplici, vel proprio jura­ mento, fed legitimis coram eo, a quo manda­ extremis ad reconciliationis beneficium nullate­ tum lubditus recepit, oftenfus fuerit documen­ nus admittantur, dumtaxat fub proprio jura­ mento, nifi & aliam idoneam exhibeant cau­ tis; nihilominus loco cedat, ne notam tram fg re (Bonis incurrere videatur ; in his autem , tionem, ut five motiantur, five convalefcant, ad mandatum Ecclefi» per fe vel per alios, in qux in non faciendo confiftunt, ut pote , cuin quantum pofftbilc eft , latisfaciant dc commandatur, non communicari cum excommuC n icat is, non celebrari interdidit , ac aliis humiflis. feitur introduda , ut vitetur circuitus, cum per Diocrianos ad recipiendam delegationem talem compellere podit Metropolitanus fuffra­ ganeorum fubjedos ; prxterea ; ut propter diftantiam caveatur laboribus partium, ά expen­ XXXVIII. Dt OMimi» Snpirioriins prat/bxda. julmodi, nullus omnino nec rerum, nec cor­ poris metus excufet, cum pro nullo metu quis debeat peccatum mortale committere , quod ex inobedientia furgere, Sanâorum auctoritati­ bus comprobatur. Sacro etiam approbante Concilie ftatuimus: ut nulli Clerici nobilium Capellani, in Capel­ XXXIX. Λ Clerici, nnliterih/ & lis Caftrorum Dominorum fuorum celebrare cencithi/uriii. prziumant, feu alia Sacramenta Eccleftaftica, nifi ante Epifeopo, vel loci Archidiacooo obeContra illos autem Clericos militares, qui dicntiam faciant manualem, ad Synodum ve­ niant, & capiiula cenis temporibus & ftatutis Clericali fchemate relido, comamnuttiunt, fle geftantes habitum laicalem coram Praelatis fuis, recepturi, mandata Ecclcfialbca perferant fuis Dominis & eorum caftrenlibus. fecundum quod flt in ecclefiis, in quibus habitant, irreverenfuerit opportunum.· cum Plcbani, in quorum ter incedunt : demum poft tyrocinia, flt adus terminis confiftunt, boc facere frequenter non ’-'alios militares, quos interdum exercent, habi­ tum priftinum refumentes , ad beneficia fe audeant propter tyrannidem Dominorum. Qui priora admitti impune defiderant fic terram viis autem, ante preftitam obedientiam, capellas duabus ingredi non verentes; hoc facro Con­ tales officiate prxiumpferitu , a Prelatisfufpenli & cxcommunicati per vicinarum Ecclefiarum cilio approbante, ftatuimus : ut apoftatantes hujufmodi, Ii antequam » fuis Praelatis, five Ca­ Plebanos tanto tempore nuntientur, quoufque pitulis evocati, fic prioribus habitis beneficiis fatisfaejant, & obodiant: (lamentes; &fubpœ­ fuerint fpoliati, ad fuas Ecclefias, feu Pre­ na excommunicationis jam latas, mandantes: ut fi quam praedam , vel fpolium fpiritualium hendas redire noluerint, non aliter admittantui, perionarum , feu etiam cccleftafticam pernifi difciplina clauftralis carcerem tanto tem­ pore fuftinucrint, quanto a fuis Ecclefiis eos ionam captivam, ad aliquam civitatem , vil­ conftherit taliter aberraffc, fic minus fatisfalam , oppidum, five caftrum adduci contigerit Sacerdotes dc Capellani, poftquam hoc (cive­ dionis prolixitas, quam praevaricationis diutur­ rint, non expedato fuper hoc iuperioris man­ nitas, prorogatur. Cohabitationis vitium publice multis fuccefdato , abftincant a Divinis. Pleriquc Clerici, ac etiam alii, cum ex- ” five laboribus extirpatum, quorundam negligentia Pr*10ornm, immo quod dcteftabiliua communicaris publice communicaftecontra confciemiam arguuntur, eove pretext n fe mali tiofe eft, aliquorum malitia, qui queftum aeftimant pietatem, fentitur iterum pullulare. Quaprop­ excuianr , quod excommunicatio talium non luerit eis fpecialiter nuntiata: verum necefiario ter Praelatis univerfis , Archidiaconis videlicet, iacri approbatione Concilij ftatuimus decer­ flt Decanis, ac aliis, quorum intereft hujufmo­ nendo, ut poftquam excommunicationis, vel di exceffus corrigere , hujus facri au&oritatc interdidi fententi» publice proferuntur, fle in Concilii praecipimus, ut tam pcriculofo recidi­ Cathedrali Ecclefia, Synodo , vel Capitulo, vo pervigili Audio occuirere non praetermit­ vel alias in locis debitis folemniter promulgan­ tant : ne fubditorum languis de eorum mani­ tur, non fit neceflartum eas fingulorum auri­ bus requiratur, ac eorum negligentia per loco­ bus inculcari, imo poftpublicationemhujufmo­ rum Epifcopos eraviftime puniatur: fi qui au­ di finguli ad vitandum taliter cxcommunicatem ( quod abiit ) ob queftum turpem pecca­ tum ■« <-riw.vn- < 10*5 ws*1*1*» » ■‘W ■ MOGUNTINUM. ficio, & beneficio fpolietur: fi vero nec facto­ Cum fcriptum fit in lege Domini, quod qui­ rem fu* libidinis curaverit evitare, quia ciecumque ws obtempertffef Sacerdotibus, aut extra fcente contumacia crefceredebet & poena, ana­ thematis gladio feriatur. Qui vero, obfccenis Caflra pqfittu lapidabatur a populo , aaf gladio cer­ voluptatibus inhiantes, concubinas ufque ad hxc q vice fnbjeila expiabat contemptum: In primiti­ va Ecclefia inobcdientes ejeûi de Ecclefia ratempora tenuerunt publice, ne deliâum pr*te­ pido ore demonum trahebantur: multi nomi­ ntum tranfeat impunitum, eos fub tali poena ne Sacerdotes cenfuram Ecclefix contemnen­ duximus religandos , ut fi Canonici fuerint quadraginta diebus in clauftris fuis in quadrates etcommunicationis, & fufpenfionts a ptzlatis ipforum, exigentibus culpis fuis, fic immegefimali cibo jejunent. Si autem hoc agere mores, quod Epifeopis, fic Przlatis clavium iit contempferint. Prcpofitis , Decanis, dc Capi­ tulo Ecclefiarum fub anathemate prohibemus, collata poleftas, attredare fibi interdiâa mine prebendarum frudus eis miniftrent, vel ad nifleria non verentur, contra quoa volumus ri­ eoofortium Capituli eos admittant, nifi digna, gorem ecclefiafticum exercere . Statuimus, igitur, ut tales fine fpe reftitupoenitentia incepta, vel pera&a, & prxftitoju­ ramento, quod eas ulterius non refument. Qui tionis, ab officiis, fic beneficiis deponantur, fic vero fic amotas rtfumpfer int, decernimus eos infames, fie deteftabiles faût, de cztero ad be­ beneficiis efle privandos ftatuentes : ut illi, ad neficia Ecclefiaftiea nullatenus admittantur nifi quorum collationem beneficia pertinent , ea per poenitentiam approbatam , fic converfatioperfonis idoneis alignent infra tempus in La- p.nem laudabilem, ledis Apoftolicc gratiam meteranenfi Concilio comprathenfum , alioquin M ruerint obtinere . Prcterea funt nonnulli craflatn proximus fuperior ex tunc ea ftudeat aflignarr : ignorantiam pretend ent es, qu* non exculat a fi veto Decani, vel alii eorumconfratres, cx. culpa, nec eos a pœna poterit cxcufare.· hi ceflum fcientes, diffimulare prcfumpferint, eos divina celebrare pnefumunt iis, qui funt cxdenuntiamus excommunicationis vinculo lucommunicationis vinculo innodati ; quapropter ftatuimus, ut poftquam cxcommunicati in lo­ bjacere. De Clericis concubinariis rigor fuperius excis vicinis denuntiati fuerint ; Sacerdos , qui prefliis fervetur, quorum Archidiaconi fi eos in eis Divina celebrare prefumpfit, pena fimili puniatur . fuis iniquitatibus voluerint confovere, vcl eo­ rum diflimulare exccflits, fciant ab officio fe fuSi Epifeopus aliquem excommunicat certa fpenfos, & fi in pnefumptione permanferint ·· de caufa , dcnunciet vicinis Epiicopis per luas eos praecipimus per Epifcopos fuos a dignitati, patentes litteras , ut excommunicatum faciant bus removeri, qu* dignitates per eofdem Epi­ denuntiari fic vitari, fic fine difficultate aliqua fcopos , vel ad quos denominatio fpe&at, per­ vicini Epifeopi excommunicatum faciant publifonis idoneis affignentur. gce nuntiari, fie in dicecefibus fuis ardius eviAd abolendam de Domo Domini confuetutari .· Si vero Epifeopi in hoc fuerint négli­ dinetn vel potius corruptelam, feu temerita­ gentes, vel excommunicatis communicaverint tem, qua Clerici, qui fignum pudiciti* debent randiu Cathedrahum Ecclefiarum Canonici fi­ oftendere laicis, quibus pofiti funt in exem­ bi non........... quandiu huic falubrt ftaatto plum, in argumentum fu* finalis pernitenti*, przfumpfcrint obviare. fruâus praebendarum fuarum concubinis luis le­ gant in ultima voluntate, rigor Ecctefiaflfius XLI. De jure Patronatus . debet exerceri. Quare fub anathema i is vinculo Quoniam in quibufdam Alemanni* locis , prohibemus: ne de ccetero Clerici gratis annis Fundatores Ecclefiarum vel hzndcs eorum, abuientes, cum de rebus Ecclefiz nullum pofpoteftate, in qua eos Ecclefia hucufque lubftifmt condere tcftamentum, frudus beneficiorum nuit, abutuntur, panem decimarum, vel alia­ Ecclefiafticorum Ipuriis, vel concubinis dimit­ rum obventionum Ecck iiaflicarum, in quibus tant. Qui vero contra hanc inhibitionem vcjus r 1097 CONCILIUM PROVINCIALE 1098 ii» obtinent Patronatus, fibi retinentes ex pa- A ex eis ad prsebessdas eligant, Patroni nullum—— — ex ipfis pnrientem, Epifcopi flt Archidiaconi - - do, cum pnrfcntant Clericos ad eifdem ; hutc 'em contentioio, fle fimoniaco modo cenfurr tales non tuveftiant ullo modo: alioquin capiferrum apponimus decernentes: ut, ex quo con­ tula, fle Patroni jus fuum ipfo faâo amittant, finent patronum hujufinodt perpetraflc flagi- flt ea vice ad loci Epifcopumdevolvatur. Ex*, minatores vero, fle Archidiaconi, aliquem ex tium, anathemate feriatur, Atejus terra pona­ talibus feienter ad ordines fit beneficia admit­ tur fub Ecclcfiafttco tnterdiâo, donec Ecclefiam tentes, ipfo faâo fententiam excommunicatio­ liberam fub fuo jure dimittat, falvo jure Pa­ tronatus , quod etiam eis de jure refervamus, nis incurrant, flt alias per Ordinarium gra­ vius puniantur; quod Ac nos dc filiabus pratquin poffint pro juris ignorantia excufari. Qui miliorum, fub pcena fimili, duximus ftatuenvero cœca cupiditate feduâi, taliter a Patro­ nis prrfcnratum fufeipiunt, officio, beneficio­ dum, videlicet .* quod filis eorum in clauftris, flt coenobiis ordinis cujufcumque nullatenus ad­ que priventur, nec ad beneficium, vel aâus Ecmittantur , cletiafticos admittantur, nili per leJetn A po­ Statuit etiam alia circa hoc bone memoris ll >licam fecum fuerit difpenfatum . Epifcopi ve­ lo , vel Archidiaconi, qui talibus feienter cu­ B Gerhardus Archicpifcopus, Przdcccftbi- nofter, quz Sanâiffimus Pater nofter Alexander IV. ram commilerint animarum, ab inftitutione de verbo ad verbum nofeitur confirmai!?. beneficiorum & collatione perpetuo lint fufpen­ Nos igitur ftatuta ipfa non folum audoritafi. Statuimus etiam, quod nullus Clericus ad te hujus facri Concilii approbamus ; verum curam animarum ab Epifeopo, vel Archidiaetiam hoc duximus adneâendum, firmiter ftacono admittatur, nifi prius juraverit, quod tuentes, quod fi temerarii captivatores Cieri, nullam in adeptione beneficii, ad ejus curam eorum, aliquos in familia fua habuerint Cleri, prrfeniatus, commiferit limoniam. cos, utpotc Cape 11a nos flt feriptores, iidem abftrahant fe ftatim a communtone eorum non XLII. Dr vicariis. folum in Divinis, fed fle inmenfa, fic in aliis, quibus excommunicato communicatur illicite, Quia enormis quzdam confuetudo in quibuf­ item, nec confiliis eorum interficit, nifi forte dam Alemannis partibus contra canonicasSantradatum habeant cum os de procuranda li­ âtones invaluit ut ponantur in Ecclefiis con­ beratione eorum , quam fi infra duos mentes duit Sacerdotes, vel vicarii temporales; ncid Cprocurare non potuerint; fub pcena excommu­ de cœtero fiat auâoritate legationis, qua fun­ nicationis jam late fententizpercipimus, quod gimur , modis omnibus inhibemus, fed cum vi­ ex tunc non folum a confilio flt feribendo Io canus poni debet, & poteft, perpetuus inftiabftineant, fed ab eis omnino recedant. tuatur, de aftenfu, fle auâoritate dicecefani vel Statuimus etiam, ut nullus manufidelts ami­ Archidiaconi loci ejuldem, nec Epifcopus, vel cus , vel alius habens poteftatctn rerum Cleri­ Archidiaconus talem inftituat, nifi ei tantum ci captivati, promittat, vel det aliquid pro li­ dc bonis Ecclefiz coram eo fuerit affignatum, beratione ipfius, vel de dando interponat per unde jura Epifcopi, fle Archidiaconi poffit perfe vel alios aliquam cautionem, adjicientes.* folvere, fle congruam, atque fufficientem lubquod fi detentor Clerici per unum menfem cle­ ftentationem poffit habere. ricum detinuerit captivum, ac eo dimWo, in­ fra annum a tempore captivitatis Clerici comKLIII. Dt raptoribus, & Clerico t>nt putandum , fatisfaâioné negleâa, non obtinue. captivatoribus. rit fe abfolvi, ex tune ab omnibus feudis ca­ dat ipfo jure, que a quibufeumque Ecclefiia Ad manutenendam Ecclefiarum immunita­ tem, ad confervandum jus fic honorem Det, fle D nofeitur obtinere. Hzc omnia circa captivatores Epifeoporum Ecclefiaftic» libertatis , contra ufurarios manimulto fortius volumus obfervari, eo adjeâo , feftos, qurftuanos, maledicos, ac indulgentia­ quod Epifeopo captivato Clerici de familia cap­ rum nimietatem, a Prcdeceftcribus noftris ditivatoris fiatim recedere teneantur , quodque verfis diverfa emanarunt pro tempore ftatuta tales captivatores ipfo fafto non folum a juro de fuorum confilio Prclatorum: fle licet plura ex illis fint de verbo ad verbum per fedem cadant perpetuo fcudorum, qu» a quibulcumque Ecclefiis obtinebant: verum etiam in ipib Apoftolicam confirmata, ea tamen approbatio­ jure cum omni fua pofteritate fiant inhabiles ne Sacri hujus Concilii duximus innovanda, ut ad feuda qtuelibet a quibuslibet Ecclefiis poiper hoc in notitiam folemniorem deveniant, fidenda, feu obtinenda ; ac hi qui feuda ipfis ac eo libentius obferventur. Statuit ea primum recolende memoriz Patruus nofter, Dominus duxerint concedenda, ipfo faâo excommuni­ cationis fententiam incurrant ; quod fi proxi­ Sigriridus Archicpifcopus , que fit Dominus mi Domini fetidorum feuda ilia, a quibus in Innocentius IV. Papa confirmavit: cum indi­ caufis Epifeoporum, vel Clericorum captivatognum fit valde illos in fe, vel in fuis perEccicfiam promoveri , qui honoris& Ecdefiaftic» E res illi ceciderint, infra unum menfem, vel libertatis fubverfores exiftunt; Statuimus itaque concedere, vel ad fe neglexerint revocare , ex tunc fcudorum ipforum collatio ad fuperiorem ut nullus de filiis eorum, qui Clericos captiva­ proximi devolvatur, quas in occiforibusvditu. verunt , vel ad hoc opem, vel operam impen­ Illatoribus Clericorum, multo fortius volumus derunt, ac in fuis domiciliis detinueiunt capti­ vatos; ad ordines, beneficia, aut etiam Prela- obfervari. turas & dignitates aliquatenus admittantur , immo ex delifto parentum iplo faâo reddan­ tur inhabiles ad bujufinodi confequenda: fub pcena excommunicationis jam late fententi», mandantes examinatoribus Clericorum, Capitu­ lis, Patronis., fle Archidiaconi», ut nullum ex talibus ad ordines admittant. Capitula nullum XLIV. Dt *f*roriis. Statuit etiam hoc idem Dominus Gerhardus, in ufurarios omnes, cujufcumque ftatusflrconditionis exiftant, eundis diebus Diminicis fle diebus feftivis per locorum Plebanos, Areorum Vire- 1099 MOGUNTIN UM. 1100 CT Vicarios excommunicationis fententiam publice A ne przfulferit , fuper ufuris ceffante in hoc—r—— ‘ ' ufiiras, ac immunitate omni, fub judicibus valeat conveni—— —proferri', ita, quod qui publice exercent XWO qui coram Ecclefia deutaraconvi&i fuerint, vel ri, cum privilegium mereatur amittere, qui fui honoris dc fori tam viliter abutitur diconfelli, & qui per juratores villarum pro ufu” *' rarus funt publice proclamati, excommunicen­ Î’nitate.* nihilominus circa hoc captivatores dc poUatores Clericorum & Ecclefiarum, fi Mitur tolemnitcr nominarim .* qui vero de ufurz niftcrialcs fint, vd dias gaudeant privilegio vitio fola funt fufpickme notabiles, nifi fe de circa fidcpiftorts dato, ab uiurariis volumus ob­ hujufmodi vitio legitime coram Ecclefia expur­ gaverint, & debitores ufurarum, & fidejuflores fervari, videlicet quod per noftros judices vafuper cis abfolvcrior fimpliciter, & publice ab Icant dc talibus inlolentits coarftari. ufuris, exoommuoiccntur fimilitcr nwninatimXLV. Aie Ordiucr Rtligiafi Privilegiis Tales autem, fi curaverint jam refipiicere a peccato, fi ad reftitutionem omnium, ipforum aiuSauttrr. fuflccerint facultates, vel fi iu totum folvcni,, ad quam Quamvis Ecclefia doleat, quod de proprii do non fuerint, prius reftituta ea & de reiiduolBSacerdotis voluntate, fibuiti Plebsnorum , pro fuffecerint, portione, f' J: reddendo --,Jfortunat tempore pinguioris, eis, vel fi non exi. maturiori confilio capefcendo, Rcligiofis quibuidam confiteantur interdum , nolumus tamen, flant, eorum hared ibus, a quibus extorferunt facri Concilii authoritate, & fub pcena ex­ ufuras, fidejuflores conftituant, alioquin pau­ peribus, feu piis loris juxta ordinationem ju­ communicationis j.-.m iatx vetamus omnibus dicum fedis noftne ac Archidiaconorum dc faKeligiofis, ne fubdiros Plebanorum, maxime tisfarieodo Ecclefix, idonea pneftita cautione, autem Bekinas, fit Bicornos, & Molulas, ac ab eifdem judicibus abfolutionis beneficium conalias perfonas hujuimodi communicent corpore fequannir . No· enim folis cis abfolutionem Domini, sut alia porrigant Ecclefiaftica Sa­ talium duximus comit tendam , ne per quocramenta parvulis, vel adultis, hoc etiam fub rundam Sacerdotum fimplicitatem , & per eadem pcena Keligiofis omnibus inhibentes fir­ malitiam aliorum, qui circa reftitutionem hu­ miter: ut cum procrifiones, & Stationes fojufmodi proprium quzftum quzrunt non fa lu­ lemncs, quas obfervat Ecclefia generalis, in inftitutionc Ecclefix:, dc magnzauftoritatis, & tem animarum, vel commodum proximorum , a____ eft __ ______ ______ quibus merito reftitutio facienda , circa ufu- multe opitulationis cxiftant , utpotc in quibus incongruum ftatuatur. Quod fi C Dominus honoratur votis communibus dc pia. ivarios aliquod . „ ’ "Ù ufurarii przfcripti fpe finalis potnitentiz & abcatur; ne populum ab eifdem, przdicationes tunc temporii inftaurando retrahant .· immo in folutioois extreme, claves Ecclcfiz fani conpraedicationibus fuis fedulo eidem, quod tene­ tempfcrint, & temere fubthnuerint anathema, tur talibus interefle, & quod peccat, le ab his feque in extremis abfolvi petierint, juxta provihooem Fritislarienfis Concilii , non flarim fubtrahendo, eidem etiam populo frequenter exponant , quod etiam ad matricem Eccle­ fub proprio juramento eis erit abfolutio im­ fiam in prreipuis feftivitatibus teneatur ac­ pendenda, nifi prius eunda male extorta refticedere , ac illam fu: prrlentia honorare , a tuant, dummodo tantum, in bonis mobilibus, vel immobilibus habeant ; quod rcftirucic va­ qua Sacramentorum gratia , qux in eos quafi ex fontkjj gurgite influit dcdeiccndit , ipfi tunc ableant univerfa vel faltem tantum refundant, Quantum fc ipforum facultates extendunt, &. ftineant tr procer ac fapplicationct imminens figna, fub forma przfcnpta, prop-io juramen~Tartarorum evrrt.itnr irruptio. to, admittantur ad Pœnitenriz, & Euchariftiz Sacramenta: fed in pcenam tam diuturni In omnibus & fingulis fermonibtis, & bre­ contemptus clavium Ecclcfiz , & terrorem alio­ vibus quantumcumque, fiat mentio tartarorum, rum, negetur eis extrema Unriio, & Ecclefia­ fit que talis materia proponenti verbum Dei, ftica fepultura, nifi forte fuadente caufa legi­ per quam populus animetur ad rcfiftendum titima, hoc a nobis ex gratia contigerit indul­ rannkli eorum, ac incitetur ad fupplicandum Do­ ged, ad quz etiam duo ultima confcquenda mino pro averfiooe tam duri ac diri flagelli , non fuffiriat proprium juramentum depeniten& ut provocetur ad leconciliandumfeDeo.... tiz figna MZmifla, cum pater & mater male fibi dignis ptrnitentis fraftibus, nee non ad acquiuta fint parati refundere, fed forfitan fi­ reformandum in feipfis fixdus pacis mutus ef­ lii contradicunt, vel, vd pro parentibus nolunt ficaciter inducantur, ut divin» ultionis iracunprauniflas exponere cautiones, vel cum uxor dia contemptu fuccénfa, devota petentium, dc pro.marito, vel contra maritus pro uxore fi- _ in Cœlum ad Deum clamantium humilitate milia facere det reft arii ; adjicientes, quod fi ufuplacetur. Presbyteri qualefeumque Miflarumforarti manifetti per menfem unum temere iu lenwia publice celebrantes, poft Oflrrtoriwn , excommunicatione duraverint, ex tunc uxori, fle ante Canooem, dicant cum przfcntibus Cle­ •c filiis, β( propriis eorum mancipiis, Divina, ricis pfelmum .* D*u venerunt genfu Clc. cum & Sacramenta Ecclefiaftica fubtranantur, Baporatione Dominica, fle verficulo .· Fiet pex m tifinate parvulorum, & poenitentia monentium viriate tua & Coflefta Dtui a yw Sae&a exceptis.* fervientibus aliis & ancillis condufti^fidtria flec. flexis genibusfle proftrati. Simi­ liter Parochisles Presbyteri dicant populo in tiis, fit colonis eorum excommunicationis gla­ dio feriendis. Prrrerea, cum deliâum privile­ vulgariPmitatux agite. Er in terram fe profternant, dicentes orationem Dominicam fle gium immuuitatis non habear, dt delinquentem pcena merito comitetur ; ftatuimus, ut quilibet orent Demn, ut a peftilentia Tartaromm li­ five mites , five minifterialis nofter exiftat, beret populum Cariftianum, dc duinhec fiunr. feu ex quocumque privilegio fori przfcriptiopulfetur camyana, ut audientes campatuun ad Cbori/. General. Tom. XXIII. 2 ii de- iioi CONCILIUM PROVINCIALE 1101 C3^ devotionem, dc orationem excitentur, dc hcA "■■■ - orantes habeant indulgentiamX. dicram. Item XLVIII. Dt OMfatriwi txuffiv Ulltaiii ANNO CHMTl legulis menfibus femel fiat in Gvitaribus Qe> »*«». >ui. * r*> dc Populi, cum reverentia dc devotione, dc abftinentia, Proceflio generalis, cui, prêter Contra Quxftuyioa maledicos, quibus ob monftruofum tuépisqucftiM abafum , fic incan­ Moniales, exempti dc non exempti in civita­ tibus habitantes, intarfint, ordinis cujufcum- duit orbis odium cui, ut^ote homines pcftilen?ioe, die, dc loco per Ordinarium loci cum con­ te», fuaque nequitie mento odiofi, it* iered­ dio Cathcdralis Ecclefi* difpooendi. In Diœ- diderunt exofos, qnod adverfum cos conftrepit ccfi vero Abbates, cetcrique Praelati, cum eo­ omnfeliogtucconquieftioqucrulQÎa, (flcquisOei rum Capitulis, dc Conventibus, necnondcfia- & Fidei etiam modicum habens illos, quorum omnes vis perverte, & greflus infames cx par­ guli Sacerdotes per villa», in quibus habitant, cum Clero, dc Populo faciant proceflionem te diaboli, qui pater mendaciorum cxiftit, ad hujufmodi generalem, die, dc loco per ipfos, coocudcoda & concinnanda mendaciorum ge­ nera genitus, nifi non odiret?) Quiincunôà exefprout ipfis expedire videbitur, eligendis, ____ o_____ , __________ , _____ ex provifiooe Ordinarii aliud difponatur. Die B citati mendacii ’ ’ nequitiis, ut pote fabricatores ‘ ' Ί» , nihil , vero Proccffionis hujufmodi jejunetur, nifi dies & * figuli ' " ’falfitatis r -’*■■’· aliud *' 1 fuas linguas ’ Dominica, vel feftiva fuerit, dc fi tunc expe­ dire videbitur, fermo fiat, dc qui his inter­ fuerint , habeant indulgentiam XL. dierum. Item, fiat fermo fingulis menfibus foli Clero dc Capitulo Ecdefic Cathedralis, dc per il­ lum , quem Decanus Ecclefi* ejufdem dixe­ rit eligendum. quam ex propriis loqui mendacis docuerunt in tantum, ut verbo Domini ad convertendum animas fpecialiter confecrato, ob' quxftum pe­ cuniarum ad fuum propofitum mendaciter abu­ tantur, cum tamen Dominus non egeat eorum nec velit, ut loquantur pro eo in Ecclefiis fuis dolos. Hi profaniffimi, pro reliquiisfitpeexpo­ nunt offa profana hominum,'feubrutorum, & XLVII. Dt Mttuchtnan evtriti* nfruannin. miracula mentiuntur, caufafaue petitionum tua­ Religiofi plerique, modum avariti* non po­ rum mendofe confidas, efiuus lacrimarum pro­ nentes, nec contenti divitiarum flluvio, quem fluviis, ad quas habent oculos eruditos, & ex­ abforbuifle nofcuntur , accumulando fibi lartenuatis factebus cum clamoribus validis, dc giffuna prsedia, dc altos redditus copiofos, ut geftibus miferandis fic motive proponunt, trtnin os eorum totus Jordanie influat; tot (uisC,que indulgentiarum numerofitatem -------- -----------contra Λ fla­ Collegiis, cupiditatis Audio, obtinuerunt uniri turam generalis Concilii, dc relaxationem pecParrochias, dc maxime meliores, quod paucs caminum pollicentur', quod vix cft aliouis, in Alemannia inveniantur Ecclefi*, de quibus etiam ipforum agnofeens nequitias, qui fe a poflint Clerici commode fubftentari; unde con­ fubventione eorum valeat continere: exquovitingit, quod Clerici («culares, quorum ordo lefcunt claves Ecclefir, dc diffolvitur nervus aliis prior cft tempore, dc propter dignitatem, Ecdefiaftic* difeiplin*, cum pauci fint, quifujuxta Miche* pnuagium faâi funt quali qui bire velint aliquam pcenitentiam etiam impoficolligit in autumno poft botros racemos vintam a proprio Sacerdote, credentes, vel faltem demix, d( fpicas poft meflêm, feu ftipulas poft afferentes fe a peccatis per hujufmodi indul­ trituram; dc cum dc una Ecclefia fuftentari gentias abfolutos. Ad hcc iidetn Quxfluarii ma­ non valeant, plures cumulare coguntur contra le taliter aequi fits, peius Ecclefiis fubtrahunt, ftatuta Concilii : communi neceffitare ftatui- Îuaram intuitu conferuntur ; cx quo non tam mus : ut nulle Ecclefi* quibufeumque Religio___ # quam _ ______ e._ crimen incurrunt, dum arti, facrilegii fis de cetero conferantur: quod fi a quocunmale acquifita, pejus fiibtraâa, peffitne diffique eis hujufmodi Ecclefia, vel Ecdcfix, col-θ]pant4 dcconfumunc * - ■ ·. ia commeffationibus , ebrie­ late fuerint, collator ipfo aâu jus patronatus tate, ludis, dc luxuriis, pretium faoguinisex­ amittat, dc ad loci Epifeopum perpetuo devol­ pendentes, qui quoad primum Simoni Mago, vatur; collegium vero, quod talem Ecclefiam dc Jezi leprofo ; quo ad fecundum Achor furi, acceptaverit, nullum jus penitus acquirat, im­ dc Judc perfido; quo ad tertium pro eo, quod mo fi habuerit ante Ecclefias aliquas fibi uni­ eis neuter eft Deus, quodque poft carnis fuc tas in Dicecefi illa, Vacent per prcceptionem immunditias jugiter ambulant, filio prodigo po­ hujufmodi ipfi) faâo, fic per Diocefanum vel tuerint merito comparari. Quare Sacri auâo­ locorum Archidiaconum perfonis idoneis con­ ritate Concilii, praefatos peltiferos homines to­ ferantur. Ad h*c cum Religiofi quidam ali­ tam patriam corrumpentes, a noftra Provincia cubi per fratres fui ordinis officient Ecclefias duximus perpetuo proferibendos, firmiter inhi­ fie unitas, fic in fratribus ipfis fit diffolutioois bentes i ne a quoquam de cetero admittantur, occafio, quia iidemeofunt procliviores ad lu­ fed ubicumque vifi fuerint, vel inventi, cap­ bricum, quo Religionis titulo fculte autumant tivi Dicecefano, vd fuo officiali, protinus prieefle exemptos, ac Prxlati eorum per Archi-. lententur : qui vero, ut Antooiarii, annuum cendiaconos tales corrigi minime patiantur; fed E fum colligere confaeverum per fratre duntaquia pro ordinis fcandalo evitando, ipfos ad xat ordinis fui, dc uon per alios colligant : aliodomos revocant, vel ad alias Parrochias mit­ quin tales, ficut Qusftuarios volumus detineri, tunt ; auâoritate hujus Sacri Concilii , & hoc dc tunc non per fratres, fed per Sacerdotes lo­ duximus admittendum; ut Religioforum Eccorum, ipforum petitio abfque prsdicatiooe, cie fut non per fratres coram officientur, fed dc conquaUatione nolarum (impliciter propona­ per Clericos («culares, ut (altem de Reliquiis, tur. Quod fi aliquaEcclefiacivitatis, vel Dias qux de inunenfa Religioforum menfa cecide­ cefis, de confenfu Dfeecefani, pro fui repara­ runt , fuftentari valeant pauperes Sacerdotes, tione , Eleemofynas fidelium decreverit requiren­ qui in vituperium noftri, publica ageftate labo­ das, Sacerdotibus Dicecefis illius cartul* diri­ rant, ita ut heu jam fint veriflima illa verba gantur, neceflitatem Ecdefix dc quantitatem Jeronymi dicentis in canone; Mmdicat infelix indulgenti* continentes, ut juxta hoc ad fubCkricuj in pljttt. veutionis fubfidium fuos populos exhottentur : ea r iioj Μ O G U N T I NUM. ito4 ζφ ea vero, qux collecta fuerint fub cuftodia Sa- A ta feria ante fabbatum Ordinarii Examinato--- — ANNO chjusti l»fl. cerdotis, & duorum juratorum de villa, rema­ neant Ecclefix, ad cujua neccflttatem collars, fuo funt tempore reportanda; unaquaeque etiam Dicecefis fuorum populorum Eleemolynis fit con* tenta* nec fure alterius imploret auxilium; in hoc cafu Inhibemus etiam Religtofis, vel aliis quibuslibet, Ecclefias de novo fundare, vcl fun­ datas transferre &c. XLIX. Dt hist qui wu Epifctpi Dittctfini rum confpeâui fe reprxfcntent, quatenus eo anno die, Ac duabusfcquentibus, examinatorumcontinuetur officium; fic, quod in Sabbato quo ordines conferuntur, orationibus, At aliis qux ad devotionem conducunt, vacare valeant ordirundi; ftatuentes: quod nullus ad examen admittatur, nifi recenter confeflus fuerit om­ nia fua deli&a idoneo Sacerdoti ,* ut quia paur ci funt qui fua deliâa, vel fequelas intelligent deliAorum, per Sacerdotem diterctum valeant ioftrui ordinandi, an fibi expediat ordinari, vel ob irregularitatis a lieujus icquelam, cis fit potius abftinendutn. Cum Igitur, ex boc quod aliqui in civita­ tibus, oppidis, villis & interdum in rure vel ne-* more fe paffim recipientes, Ecclefias , Oraro- B LI. Dt fepultttrir. ria conftruunt, At Capellas, quas ab inde poftMoguntinnm Concilium univerfosSaeerdotes modum recedentes, defolatas dimittunt, loca Sacra contingat fepius profanari; auâoritate Parochialium Ecdefiarum, Ac Capellarum miniftros excommunicationi fubjacere decrevit, Sacri Concilii, ducimusftatuendutn: quod nul­ lus cx ipfis, qui interdius in confecrationibus Jutcumque alicui de plebe fua, five in vita, Ecdefiarum vices Drâecefaoi exercent, in lo­ ive in morte, direâe, vel iodireâe, perfuacis de novo fundatis, feufundandis Ecclefiam, dere prcfumpfcrit,ne in Ecclefiis Conventualibus, vel in aliis locis magis religiofis, fibi eligat Oratorium, feu Capellam dedicet, Ac lapidem primarium ponat, nifi auâoritate Diceceiani, Sepulturam, cum talis perfuafio facris Cano­ nibus contradicat, Ac de avaritie radice proce­ facre domui provideatur de dote, Ac lumine dat ; verum Sacerdotes, Ac miniftri predifti in competenti, ne talibus recedentibus, ea facilita­ communicando iubditos fuos integritudinecon te , qua venerunt, loca facra dcfolari, Ac pro­ flitutos, difficultatem, ut accepimus fanari contingat, Ac ob hoc etiam de novo . ., ingerunt.. adventantes; antequam locum adireperminan- ob hec dumtaxat, quod iidem fubditi in Ectur, Diceceiani providentia praecaveat, ne pa-Cclefiis Conventualibus, ficu locis aliis Religiofis rochiali Ecclefias infra cuius terminos fe redfibi -■■ ·· elegerint (epulturanj· '■ · Cum ~ igitur mora in talibus periculofa fit admodum, dc damnofa, piunt, fint fucceflu temporis nocumento. Adhujus Sacri approbatione Concilii adjicimus Con­ hec, illis Enifcopis, qui vices Draecefani in confecrationibus gerunt, prohibemus exprefle cilio memorato, ut poftquam diât fubditi pec­ catorum fuorum conieflionem fecerint , ut te­ ne generalis commilitonis praetextu, aliquas Connentur, fi Reâores eorum, ob hoc quod ele­ ventuales Ecclefias dedicent quoquo modo, vel in eis primarium lapidem ponant, nifi hoc eis gerint fepuhuram in Ecclefiia Conventual ibus, leu aliis locis, magis religiofis, Ac DiceceUno aDitncefaoo fpecialitcr committatur ; interpra»· tat i one congrua declarantes; quod iidem Epi­ fubjeâis, difficiles fe reddiderint in communi­ canda coldem, iidem ex tunc communionem feopi , ratione commilitonis hujufmodi, cum Domini noftri Jcfu Chrifti recipere valeant, a Dicecefanorum fubdius dii pen fandi ac ligandi, quo maluerint Sacerdote. Decrevimus etiam ut vel folvendi eofdem in manifeftis cafibus, vel parentes pro liberis infra annos discretion is. ac occultis, nullam obtinent facultatem, vel poteftatem, nifi Diœcclanus circa hoc eis quidpro his, quos tenent in paterna poteftate, cli­ quant fpecialitcr duxerit permittendumvclcon-L'gere valeant liberam Sepulturam, cedendum. Item, inhibemus eifdem, ne cum ordines celebrant, fub fuo titulo, aliquos or­ dinandos inferibi faciant vd admittant, uifi examinatoris judicio fuerint approbati. Pnttcrea; cum indulgentiarum nimietas, claves Ecclefi* contemptibiles raddat, penitentialem fatisfaâionem enervet, Ac Pontifica­ lem auâoritatem annihilet, generali Concilio inhzrendo ftatuimus; ut nullus in dedicatione cujuslibet Bafilicx det Indulgentiam ultra an­ num , feu ab uno Epifcopo, feu a pluribus de­ dicetur,' Ac in anaiverfario XL. dies; in dedi­ cationibus autem talibus, ac ordinum tempo­ ribus , relaxari catenas, & poenitentias introdu- p hoc fiat tantummoci, omnino vetamus, fed f do in fefto Ccenx Donaini ad hoc ordinato. L. Dt prtmtvndit ad Ordiner Sacror. Timotheo praecipit Apoftolus; ut ntetinieitt mmttt imponeret, Ar Carthaginenfe Concilium ftatuit .* nullum Clericum, nifi probatum exa­ mine, adordines promoveri. Quare cum una dumtaxat, qua fe demum examinandi prtefentant dieSabbatho videlicet, debita examinationis difcuflio non valeat exerceri : Navarenfi Con­ cilio inhrrendo ftatuimus.· ut examinandi quarCmci/. General. Tom. XXIII. LII. Dt MotucUr cuNtteffotorihu tf rerum fii$ fit bus docuit, quod Sacerdos vinculo peccati mor* Hnfpitale ab antiquo conftruâum, & officium® talis ligatus, alium confimili vinculo ligatum Huipitalarii, Hofoitalarius vero, qui tali prczft abfolvere pon poteft, declarans hoc de duobus officio, ipfius Hofpitalis redditus propriis ufibus ligatis , quorum unus alium folvere non poteft. damnabiliter applicet, quos potius deberet in ufus convertere infirmorum; hoc Sacro faven­ II. Per eundem fratrem prxfatum publice in te Concilio, ftatuimus.- ut in fingulis Monacivitate Argentina, inforoequorum, przdiftum fteriis diferet® digantur fit mature perfonz, fuit: quod Monialis profefla, fi carnis tentaqui redditus przdiâi officii recolligant univertione & humana fragilitate viâa, caftitatem ios : in ipfis vero Hofpitalibus recipiantur am- fervare nollet, major-s venue fic minoris culpas modo fit pafcantur de didis redditibus fenes in­ clTer, fi cum Rcligiofo, quam cumlaico com­ firmi , fic decrepiti Sacerdotes, qui pro debili­ mittat flantium. III. Item per eundem, & generaliter om­ tate corporis non valent nec debent Sacerdo­ tale officium ultcriuf exercere, ne ipfos, quos nes Qiizfluarios, przdicatum fuit in diverfis lo­ Mmifterii r.olbi cooperatores habuimus, fame cis.· quod excommunicationis Sententia non li­ oporteat mifcrabilitcr interire, vel neccifitatc gat -----------animam, , --------------led iulum---corpus t—», ~fitquodadtercogente, in vituperinm Minifterii noftri, fic inCtoiem dumtaxat eft adinventa. IV. Item quod au&oritas ipforum(it aitior, quam Piebanorum. V. Item, nuod nullus tenetur diebus Do­ minicis fic Feftivis accedere ad propriam PaLIV. De Amo gratia. rochiam. VI. Item; Quod nullus tenetur Plcbano fuo, Sunt nonnulli , qui anno grati®, qui pro relevatione debitorum in fiuifibusbeneficiorum etiam quocumque tempore anni, confiteri. VII. Item; quod Sacerdos bénéficiants, pro dcfuncfisClericis eft conceflus, damnabiliter abu­ tuntur ; fruâus ipfius anni conlanguineis fuis, aliis, quam pro tuis Fundatoribus oraic non poflit. vel aliis, quibus voluerint, relinquentes, ex quo VIII. Item, damnaverunt publice confuetuprovenit duplex iniuria Ecclefiz.· defraudatur enim Ecclefia per diftum anni (patium fervito­ dinem civitatis Argentins, per quam Parochiate , privatur etiam perfona fuccedens in perci­ nus eligens extra luam Parochiam fepeliri, dat piendis frudibus jure fuo; quod de czterofiefuo — -----------Piebano -ultimum ------ - --- vale,, ..... feu aliquas pecuri prohibentes, fic Sacro approbante Concilio .Dotas loco illius. Opprobrium ordiris Clericalis, in plateis, quod Jeronymus detcftatur, miferos mendicare. ftatuimus, quod nifi pro relevatione debitorum, qtue tamen aliunde iolvi non poftunt, anno gratis Clerici non utantur, vel nifi ipfius anni fruftus pro aliqua pia caufa ipfi relinquant Ecclefi®, unde beneficium habuifle nofcuntur. Statuimus etiam, ut Dkzcefanus provideat, De in aliquo Hofpitali recipiatur aliquis, qui IX. Item; generaliter plurima (candaloquia proferunt m ia ludibrium, ludibrium, « fit vitupenum vituperium Cleri proterunt Civitatis Argentin® Argentin®,, etiam nominando publico publice perfonas, przfertim Piebanorum, di&® civitatis, per quod populus « frequentatione Parochiarum retrsJiitur. ------CONCILIUM COPRINIACENSE ANNO-----------------------------------------------------------------------------------------ANNO CHRIS II „ . ... . . .CHRISTI Ex codice Santonenfium conftitutionum, dt cx MS. editum. Conftitutiones provinciales fatflx in fy-Ex. De illis qui impediunt jsri/diilionem ecclefianodo apud Cognac, prxfidente doftscam. mino Petro Dei gratia Burdegalenfi 3 excommunicaris compellendis. «chiepilcopo, .n. Dom. MCCLXll. «' in primo anno promotionis fux. TITULI CAPITULORUM. t. Vt Ixa in quibus res vel perfona ecclefiaflicc captet detinentur , fubjaceoat interdidfo. 5. Q^modo impediendi, qui pnUiee Cilebrmt Di­ vina durante interdsdlo. 6. De vicariis non confiituendss. 7. Quomodo debent pronxnciari conflitntianss provinciales in fymtdo. CAe lio/ ··»« CONCILIUM CAPITULA. I. * “ffiS, IV. Uc detentores non ab/olvantur ob eueomum· meatione 9 ntfi reflituont. Ut loco in quibM res vcl perfono ecclefio· flice capte detincnticr , /objectant Prxdiâi vero delinquentes, a didx excommunicationis fententia nullatenus abfolvantur , nifi rerum & perfonarum Tatuimus, & facri approbatione con­ faâa prius deliberatione & rcftitucionc cilii definimus, quod loca, villae , plenarie, & fatisfaciant de expenfis, caftra, civitates, five parochias, in qui­damnis, interefle, & deperditis, tam bus res ecclefix aut perfonarum ecde- ipfis paflis injuriam, quam etiam ec· fiafticarum, vel ipfe perfonx, captx, Bclefiis & eorum adminiftratoribus , in raptx, invafe, veloccupatx detinebun­ quibus ob eorum deliâum ceflatum tur, nifi monitione prxmifla, folvan- extiterit. tur vel rccredantur, ipfo fado fubjaccant interdiâo .· ipfis etiam capientibus, V. invadentibus, occupantibus, detinenti­ bus, & id fieri procurantibus, excom­ Quomodo impediendi, qui publice cclubront Divina durante interdiflo. municationis fententix fubjacentibus ip­ fo fado. Et fi forte alibi transferantur, Adjicimus: cum erit generale interut aliquando competimus efle fadum, loco illo in quo faâa eft translatio, diâum loci, & denunciatum per ordi­ fubjacente desuo interdiâo, primum narium, videtur pofle occurri contra interdidum nihilo minus in fuo robo­ illos, qui celebrant publice Divina non re perfeveret. Ec fi ad plura loca trans­ C claufis januis, durante interdiâo prxlationem contingat fieri , idem duxi­ diâo, hoc modo: ut inhibeatur in quo­ mus obfervandum. libet epilcopatu generaliter, & fpecialiter ubi opus erit, quod parochiani& fubditi non accedant ad ecclefias fuas I I. infra metas parochia: loci interdidi, Dc illis qui impediunt jurifdi&ionrtu ecck· caufa audiendi in eis Divina, durante fioflicum. prxdido interdiâo. Et fi fecus egerint, excommunicentur , & excommunicati Rurfus illos qui impediunt quoquo dcnuncicntur. modo, vel procuraverint impedire, ne caufe qux ad forum ecclefiafticum de V I. jure vel dc confuetudine pertinere no­ De vicoriis nou conffituendis. fcuntur, in foro ecdefiaftico ventilen-D tur, excommunicationis fententix de­ Cum olim in concilioprovincialifuecernimus lubjacerc. rit ordinatum , vicarios per arcbidiacoI I I. natus, decanatui, archipresbyteratus , ab archidiaconi: , decanis, vel arthiDe eueamsuunicatis compellendis. presbyteris non conftitui, nifi forte ip­ fis jufta caufa abfentibus, hoc fieret dc Cum quos timor Dei a malo non fuorum licentia prxlatorum; & non­ revocat, poena debeat cohibere tempo­ nulli de prxdidis prxdidam conflitrralis.* ftatuimus, quod barones & alii tiontm haâenus, prout intelleximus, jurifdiâionem temporalem habentes, ad neglexerint obfervare : ipfam ex nunc, compellendum excommunicatos per oc­ per interminationem excommunicatiocupationem bonorum, qux fub fua ju- Enis, cui non parendo, tam conftituenrifdiâione confiftunt, vel alias, redire tes, quam conftitutos fupponimus, in­ ad ecclefix unitatem, per cenfuramec- violabiliter prxeipimusobfervari. Adji­ clcfiafticam compellantur. cientes, ut & ipfi extra fines archidiaconatuum, decanatuum, & archipresbyteratuum, de caufis aliquibus cognofcere non prxfumant, contra facienti­ bus poenam infligentes camdcm. intcrdifio. S VII. CONST1IUT. D. PETRI. _____ ‘«o* V I Î. CHRisTf ·*** Nota Gabr. Cossartii chSsb «»<·. Jebent froattncmri to^lituHoBtt r provinciales in fyltodo · ,lio* ? Ms.d^r ®ροα voprtAiMom > in My oottro , facie âpuo Ο* ^mc. Cujim de apellir»o« kxi Tide oUerraiiooem Bertram do Mtcilio Ccfxiaiaccefi, PH· jtt. Statuimus, ut cqnftltutiones provin­ ciales annis fingulis in fynodis publi­ centur, & maxime ills, per quas pœ- nt tranfgrefloribus infliguntur. CONSTITUTIONES D. PETRI AS^HIIHtCOn BuXDCCALtNSIS ------------ ANNO CHRISTI ANNM α',οΪΠ ,u» Anno Domini MCCLXIII. G.C Cum fint tn codice Conflitutionum Ssntonenfium : eft cur provinciales videri poflint. Verba tamen rpfa fynodum fonant diœcefanam, ut c. i. jitcros wftrjf obfo· Interim * & c. 4- diiertiui, diarofi' nofiro. Tituli Capituloxum. extammunitoti , pre obfoiutis no» bebeentur, detuv ii/lerm nbfolntorioj epifeopi receperint . ». Quod fMt per annum encommuaieotioeum fm 1. 17 fiinuerit, bort tiens nuntietur . 3· Ar fepelietur oiientu pornebimuu. 4. Dt Confirmat tone. 5. De clande/linis matrimoniis. 6- De Jcribendis excommunicatit. ~] · De objoluttone infirmi encosrnnunicati. CAPITULA 1. Ut excommunieati, fro obfolutit non bm beantur, donet litteras abfolutorias tpifeofi nctffrint. B III. Nt ftptliatur aliatut perot bianut. Statuimus, quod aliquis non recipiat alienum parochianum ad fepulturam , nifi de licentia fui capellani, vel alio­ rum ad quos fepultura ejus pertinet : tamen de jure fuo primitus fatisfalto. Alias prxter pœnam excommunicatio­ nis, cui contra facientes fupponimus, Ctam recipientes quam bzredes recepti; ac prxdi&is capellanis, & aliis quibus fepultura ejus pertinet, ad interefle eo­ rum juramento declarandum noverint fe teneri. I V. De Confirmation*. Tatuimus & prxeipimus fub pana excommunicationis, cui ipfo fa&oD Conftltutioni prcdeceflbrum noftro­ non parentes fupponimus: quod illi quirum, qux eft de adultis confirmandis, authoritate noftra excommunicari fue­ • adduximus, ut cum jura noftrxdiœ- · rint, fuper quorum abfolutione litteras ceGs nos contingit vifitare, facerdos ad noftras non receperint capellani, non quem declinabimus, noftro recepto nun-XUM’ denuncientur abfoluti, nec pro abfolucio, fubditoa fuos moneat, & inducar, t»s habeantur, quoufque noftras litte­ quod pro Confirmationis facramento ras abfolutorias receperint corumdem. recipiendo, cum neceflitas exiftar, noftro confpe&ui fe prxfentenr. S Quod fui per annum extommunieotionemfu. fiinutritt bmetitut nuntietur. Statuimus,quod fi aliquis, cujufcumque fexus vel conditionis exifiat, per annum excommunicationem fuftinucrit, ex tunc denuncietur hzrcticus , & ctism habeatur. V. Dt clonde/finit matrimoniit. Conftltutioni de dandeftiois matri­ moniis duximus hoc addendum , quod clandeftina matrimonia contrahentes, necnon illi qui talibus matrimoniis in­ tererunt, iplo fado fententiam excom­ municationis incurrant- in fu per presby­ teri · PARISIENS E. Ill· ANNO CHRXSTI »*o- «£τ· mi teri & clerici, qui talibus matrimonii* A in qua fcribantur nomina cxcommuni:________ 2-Γ_____ _______ ·*_ __ ■ t· _____ . intererunt, ipfo fallo, Lyprzter pœnam ______ catorum ; ita quod fi quoquo modo mu- chruti excommunicationi* pracdi&am, ab offi­ tari contingeret capitulum, appareant, ,u< cio & beneficio fint fufpenfi. Sc amitti non poflint a dcnunciarione Clandcftina autem matrimonia intel- pro excommunicatis , prout a judice ligimus in hoc cafu, dum aliqui ma­ fuerit injun&um : nlioquin adverfario trimonium contrahunt in façie ecclefic ad interdie, & ad jus judicis tenean-. nifi in ecclefia parochiali viri, & tunc tur. 1 cam licentia capellqni uxoria ; vel in ce­ de fu uxoris, cum licentiacapellani vi­ V I I. ri; vel nifi in ecclefia alia parochiali De obfolutiont infirmi excommunieoti. cum capellanorum licentia utriufque. Clandeftinum matrimonium dicitur tribus modis ■· feilicet, cum non haben· B Statuimus, immo verius in jure de­ tur telles, ut extr. de dandeftina de*> claratum eft dc ftatutum, quod excom­ fponf. c. atbit. Item cum non fit municatus, interdidus, vei fufpenfus cum folemnitate: ut xxx. q. v. can. a quocumque judice, fi de fa&o abiolAliter. Item quando fit non przmifTa vaturab alto,quam a judice qui lenten­ denunciationsut extr. de dandeftina tia* tulerit, vel a proprio capellano in dcfponf. c. Cum inbib. ton. neceftitatis articulo, pro abfoluto mini­ me habeatur. Sed fi ligna pœnitentix praxeflerint in eodem, ejus abiolutio V I. requiratur poft mortem a judice, a quo Dt fcribtndii excommtinicetie. lata fuerat fententia dum vivebat. Statuimus, quod quilibet capeilanus papirum habeat in parochiali ccclcfia,G mu, . mv. aMbrtr Pl/***' >»***» CONCILIUM PARISIENSE In quo ccntefuna bonorum ecckfiafticorum fubfidio terra: fanctz in quinquennium addiâa anno Domini MCCLXI I I. Ediiit Cl. Menardus inter objen-ationa id Jonv;llanxm. DBCLARATIO CENTESIMA Dius fummar, fecundum quod pius ve! minus habebunt aliqui io redditibus eçclefisfticis, foi­ rant : & quod nullus compellatur per fzcularem poteftatem ad przftandum hujufmodi fubventionem, five portionem ipfum contingen­ mini millefimo ducentefimo fexagefimo tertio. tem. fed quilibet przlatus in fua dicrcefi com­ Primo quod archiepiicopus Tyrenfis apofto­ pellat fubditos fuos folvere per ccrturam cclicz fedis legatus litteras, quas habet fit legi clefiaflicam. Et fi aliquis rebellis effet, exemp­ fecit fuper centefima reddituum ecdefiafticorum pro fubfidio terrz fanfibe, tradat domino retus, vd non exemptus, qui nollet folvere ad mandatum & coadionem przlati fui. tum do­ ?,i, nec eis de cetero utatur diâus archiepiminus Tyrenfis archiepiicopus, per fe, vcl per copus, per fe vel per alium, contra illos, qui alium, pofTet uti contra eum litteris fuis. bi ordinationi przlatorum, quz fequitur, fuerint quis vero fuerit presbyter parochialis, capcllaobedientes, fic ordinationi przdiâz adhzrennus, vel alius, cujus redditus eft ita pauperfic tes. Si vero aliqui nollent przlatis adhzrere, vel ftare ordinationi eorundem; contra illos , tenuis, quod1 non excedit fummam duodecim librarum Pari 'arifienfium ; nihil folvat, nifi vo­ fi vellet, dominus archiepiicopus utetur litteris E __________ luerit; Et erit in «ftimatione dicecefani loci, fupradiftis. Talis eft autem, fuper fubventto­ qui redditus, five beneficium, fit duodecim li­ ne przdiftz terrz fanftz, fpontanca, noncoabrarum, vel minus, fic tunc ex iis non folvaâa ordinatio piziatorumtur: dc fi excedat, folvatur. Ita tamen quod Cooceflum eft a przlatis & fuis fubditis, fi «liqua perfona habeat plura beneficia, quo­ εο fe dc fibi adhzrentibus, ex ipforum pra­ torum mera gratia, non ex vi litterz, fuper rum quodlibet non valeat duodecim libras, fed omnia fua beneficia infimul computata vale­ fubventione terrz fanâz a domino Papa im­ rent duodecim libras, integre de omnibus fol­ petrata, non aliqua coa&ione , fed fponte: quod ipfi przlati, dc eorum fubditi dc fibiadvere teneatur. Et debet tftafubventio durare per quinquennium ; & quolibet anno folvi medietas hzrcntes, ob falutem animarum tuarum, prop­ in fefto nativitatis beati Joannis Baptiftc, fic ter ncceffitatem terrz fanûz , concedant ter­ alia mediefas infra nativitatem Domini, pro­ ne fandz fubfidium , de centum libris dc vixime fubfequentem. Nomine autem reddituum ginti folidis reddituum fuorum ecdefiafticorum viginti folidos, dc fecundum proportionem huintclliguntur να lorei terrarum, pratorum, vinea- T TÆk eft tradat io & ordinatio Panfiis in oftaΓ1 va beati Martini hiemalis habita, anno Do­ __ ■■■}. Tfi”5 ” CHRISTI ·>*,. ·»·♦ ΚΚ5£ί*ΕΙτ· CONCILIUM nearum , Rudorum: fecundum quod valores eo-A nihil folvant. dum tamen de communi burfa ' run' f*r innum rftimantur in loco ubi Iunt capitulorum, unde diftnbutiones Heri confite- ς,^ΚΏΤΙ De fitat. in qux diil»ibutionibus cccletiis heri d SYNOD In 1Uj. canonici ASSI M S q. u a Em Μ>ί>Π. Mux. t. tF JU· verunt > fubventio prrdi&a fuerit exfoluta. quotidianis, autem conlueverunt, ‘S LIEN IS Excommunicantur In fokendo decimas.contumaces. Uoniam in fignum univerfalis dominii u B malitia obftinati, quod impudenter, dicunt non Q efle folvcndas decimas ex debito clericis vel Ecas dcci clefus, nec ad hoc debet per excommunicatio­ niverioium dominus Deus, de univcrfis quÿ dedit ufui hominutn, decimas fibi reti­ nuit, caique diilnbuii clericis & Ecclefiis, per nis fententiam quis compelli , & quod illi qui quos & in quinus ejus cultus heret, & fibi ut dominatori omrtiuin , ferviretur ; ideo decimx volent lolvere, poliunt eas dare pro eleemolyna quibus voluerint, Epilcopi licentia non ob^ per redires Ecclefiarum ex debito requiruntur, tenta, m tantum quod qui eas folverc integre nolue­ canonica hxc omnia funt................ fecimus fie­ nos attendentes fecundum quod jura divini ri folemniter iterum monitiones per Ecclefias, & ecclcfiaftici excommunicari tanquam pro peccato mortali, ficut docent jura canonica & quod nullus verbo vel facto fe cxcufaret vel de­ divina. Cum igitur nos B. Dei gratia mas Ecclcfns & clericis integre fecundum quod rit, debet ut invalor & detentor juris Mafli- lienfis Epifeopus inteJJexiilemus per plurimos, & etiam nos noftraconfcientia remorderet,quod ’ de negligentia eramus plurimum arguendi tan­ fenderet , quin quilibet teneretur reddere deci­ in facris canonibus fic ftatutis cum intelligamus quam immemores lalutis noftix noftrorumque iubditorum, quia decimas in civitate Malli- nitiones, Itcnfi non faciebamus lolvere ut canonica fic impugnatores juftittx, do­ cent jura. Et licet huc ufque polTemus aliqua­ apoftolicis cott- tinetur. Et quia per plures dies folcmnes au­ ctoritate noftra fadx fuerunt hujufmodi mo­ ifti detractores Ecclefix, obviantes, quod non cedant defenfores nos errorum, eorum malitix cum dicant jura quod fi quis pec­ hxreti- cantem defenderit, maledidus erit apud Deum corum invalueiant in civitate, qui contemptibi­ piimitus & homines, & acrius quam ille qui peccavit de­ bet coerceri, & qui alterius errori confentit , vel oblationes clericis vel Ecclefiis materialibus fimili modo eft culpabilis judicandus, ( urXl. tenus excufari, quia quondam etroics liter irridebant eos qui vel decimas perfolvebant, & impunitatem non przftantibus co*jentit. ) & q. III. qui aliorum erro­ cuiatio, quia per Dei gratiam illi hxretici eorum errores per falubre prxdicationis & in- rem defendit, multo eft damnabilior illis qui enant,, quia non foluin ille errat, fed etiam aliis ' ‘ offendicula Λ erroris prxparat & confirmat , quifitionis officium a civitate Maftjlienfi extir­ unde quia pait iunt & quotidie extirpantur ; hxrcticus, fedhxrefiarcha eft dicendus . (XXIV. ptxdicabant, nunc non haberet locum illa ex- & ideo er­ ror de non lolvendis decimis eft merito in ci­ vitate MatTilienfi extirpandus. nos B. Dei gratia Hinc eft, quod Maftilienfis Epifeopus de magifter q. I I I. erroris aliorum. ) eft, tantum non Nos B. Dei gratia Maflilienfrs Epifeopus in plena fynodo reliden­ & ho­ tes, pontis coram nobis evmgeliis, & janito­ rum reliquiis, audoritate Dei omnipotentis pa­ norem Dei & Ecclefix, ac falutcm fubditorum tris & filii & fpiritus fandi, inferiptis excom­ promovere volentes, fecundum dodrinam Do­ mini noftri Jefu Chrifti pluries moneri fecimus municamus omnes illos qui in civitate Maffilienfi contumaces fuerint in non folvendo de­ cives Maflilienfes per capellanos parochialesfo- cimas integre, & qui talibus in hoc verbo vel taciturnitate & negligentia pernitentes, lemniter in Ecclefiis ad Miflas, & nos perfoopere dederint ......... ................... confilium, ............. auxilium, , __________ vel, favo..._____ nalitcr viva voce pluries monuimus illos, quiErem, fententias etiam latas audoritate noftra propier hoc ad nos veniebant dc mandato vice conlilii generalis MaflTilix , tegre folverent decimas & ut omnes in­ fecundum ftatuta ca­ fuper hoc per officialem confirmantes , & prxfentibus, noftrum mandantes ut fuper iis nihilominus Notariis faciant noftris publica in- nonica & divina, & poft plures monitionesfen­ ftrumenta. Lata fuit hxc fententia anno Do* tentiam excommunicationis ferri fecimusfic pu­ mini MCCLXIII. IX. Kal. Novembris in ma­ blicari per didas Ecclefias contra illos qui de­ jori Ecclefia cimas integre lolvere denegarent. beate Maris fedis Maflilix. Et quia in­ telleximus quod quidam funt in tantum in fua CON. -------anno CHRISTI III r n CONCILIUM BONARCADENSE IN SARDINIA. I --------- <— —>.v—— <— a?—^-UL3< ^7γύιγ ~·~υ<~~ύϊ'*'~^ CHRIS 11 -<«==^< ----- *=>. . ^_Kr5€=^z·. ·'“ ,»O· BONARCADENSE IN SARDINIA CONCILIUM A Prospero Archie piscopo Turrita no Pro Ecclefix fur regimine anno 1’63. celebratum ,, done illius Urbis Antil'i.te an. 1309. , & a „ In s f'fr.iganeit Joanne 1 piUopo Sandx Ju,,’iix, ic .Roberto F.ritcopo TcrialbvnG. in nae apud cl. Matthaei in tua Sard.ma Sa.ra p. 156. qui tamen de illo num habitum unquam „ quo inluper undecim abas Confltiut. euidefuerit dubitat, ex rationibus quas mlr.-. ipfis ,, runt Vicus Par. 4. c. 31. Cum nemo cx tot, ejus verbis referam. Hxc igitur ejus veiba dc ,, qui Collectioni Conciliorum locupletandx eodem Concilio: ,, operam navarunt, Synodorum , de qu.bus Franctteus Vicus Stephanum in Archie?ihactenus verba feci, Acta ediderit , Ii qu;s ea­ ,, (copis Turritanis non agnoteit; fed poll Opt· dem publica donaret luce, tam gratum tace­ zonem refert Ptoiperum, quem elcùlum alret, quam quod _ty.1t tbrr.um. Ego, quod ad ,, terit anno 1252. quod falium effe cx a me primum Concrl. attinet, per litteras Iapplicare „ paulo ante narratis aperte conflat. Plura de nmi omilt virum Saffaritanum doflum imliiquc „ eo tradit ac inter cetera declaratum R. P.-----------------------,—.......... ,, ............. -........... - ................... fodalitate conjundum ut ι/nus afla ttafmntcOncilii hujus G afta nulla ejus meminit Vicus in prodierunt; annalibus ,, legatum totius Sardinix anno circiter ted A Sardi­ 1263. „ guli alii Regni Archiepifcopi, neteio quo re ve’let, lcd nondum, dit refpoiiium, animum meum ,, Concilium celebraffc cui ille prttfuit dc (ui- Epifeopi, & cafu, de- quo laltcm in magnam fpem ciigeret, fc aliquando milio­ „ Abbates interfuerunt. Hoc ordine recenlen. rum. Si voti compos faâus ero, ea ad calcem „ tur ab eodem Vico Torn. 2. par. 4. cap. 31. hujulce operis in lucem emittam. „ fol. 72. ex ejus rfkis qux MSS. in tabui, „ Eccl. Turritanx, Arborcnfls, & Uicllenlis madverto, „ affervantur libere apocryphum pronunciant Ambrogius Ma- non dccflc, cadcnle dubium ccnfcnt , cliinus 1 b. 2. ftmilia facere uti conflat ex Catalogo Archiep. Clodiui accufat Machos, Catili­ na Cethegum, Dubium vero cenfet cl.Cantclms /li/h Metropol. Urbium Par. 3. Differta. 6. cap. 4. num. 6. Huic ego quoque adflipulor ob tequentes conjeûuras; variant de anno, quo­ 1263. , alii ( apud Machinum ibidem ) anno 1172., deinde incertum eft, utrum Profper unquam hanc adminiftrarit Ecclefiam; etenim Vicus, quod ad uti liquet iubje&orum apud Diœcefltn ex numero Vitalem Sardinia coi. 35. ed.tx (uftragio ( Ttewr loco at. ) 488h«e9> 4881· 438KI· <*· <«· <κ§· Æ PR.ÆCEPTUM HeVirICI Regis, Anclorum > * Contra non III. refidentiam prxlatorum. Ex bibliothecas Cotton, edidit coi'eflor xlnglicanus» _ X ) .A ex omnibus icaris ejus. Sane dum hxc , vidi- ‘ mus dc confideramus diligenter, pietatis acu­ Aftores gregibus prxponuntur, ut diet no· leus vifcera noftra commovit, dc compaflionis Aifque vigilias exercendo fuper cos qui pe­ gladius intima cordis noftri acrius vulneravit : coris vultum agnofeunt, oves famelicas infer-& tantam ecclefiz matris noflrz injuriam ul­ tilitatispafcua introducant: errantes vero, per terius diffimtffare non polfumus, nec pertranfire incorre&am. Quapropter vobis mandamus verbum falutis, & virgam corregionis, in unius ovilis confervare Audeant indfflolubilem unita­ firmiter injungentes, quatenus ad ecclefiam vetem . Sed funt nonnulli, qui fandam doftriftram praediflam , occafionibus quibulcunque nam damnabiliter contemnentes, ac fua ab aliis poftpofitis , cum ea qua poteritis celeritate , pecora diftingui nefeientes, lac & lanam tol­ vos transferre curetis: commilTum vobis in ea­ lunt; qualiter Dominicus grex alatur, non cu­ dem cura paftprali officium perfonaliter exerantes , temporalia rapiunt, & quis in paro­ cutonun, &c. Alioquin fclre vos volumus pro chia fame pereat, aut perclitetur in moribus , conflanti, quod fi iftud facere non curaveritis, non attendunt: qui non pallores fed mercena­ bona temporalia, & omnia quz ad baroniam rii dici promerentur. Hoc liquidera dum his B ipfius ecclefiz pertinent, quz pro fpiritualibus diebus ad difpqnendum de regni noftri przfidiis, in in eadem exercendis, pia progenitorum no­ partes March's nos transferemus, in ecclefia ftrorum devotidne, conflat eidem fuifle collavcftra Herefordienfi dolenter referimus nos inta, & quz hactenus colligi dc falva cuflodire venifte.· quam adeo nos invenimus palloris foprzcepimus in commodum dc utilitatem iplius latio deftitutam, ut ne dum epifcopum, fed ecclefiz committenda, ceflante jam caufa,. in nec officialem habeat, vicarium aut decanum, manu noftra totaliter capiemus : nec ulterius qui quicquam fpirirualiter exercere poffit in ea­ fuftineJimus, quod temporalia met st, qui ipidem . Sed ecclefia ipfa, qua: olim deheiis af­ ritualia, ad quz ex officii fui debito tenetur, fluere confuevit, & canonicis, qui ibidem noirreverenter fubtrahere non formidat; aut quod durnis & diurnis officiis vacare, & opera ca­ emomulenta percipiat qui incumbentia ejufdem ritatis exercere deberent, eam deferentibus & onera fubire recufat. Tefte rege apud Herelonge degentibus in remotis, ftola jucunditatis fordiam primo die Junii , anno regni fui exuta, recidit in terram, viduitatis fux detri­ XLVII. menta deplorans: nec eft, qui confoletur eam Rex epifeopo Herefordia falutem. P NANNETENSE CONCILIUM Anno Domini MCCLXIV. die Martis poft feftum apoftolorum Petri f: Pauli concilium provinciale faâum Nannetis a reverendo Patre Vincentio tunc archicpifcopo Turonenfi. TITULI CAPITULORUM. j. M pralati vtl patroni ft obligent ad beneficium non vacant. ï. Ne numerus monaebomm imminetur. 3. Nc clerici fint venatores. 4. Nc vicaria conftitnantnr. . 7. Dt ptdagus a der,at non tendis. 9. Dt rttrtdentia facunda de bon,t clericorum per laicot capti,. CAPITULA. j. . f Pr‘‘“· wl patroni /e obligent ad beneficium non vacant· 5. De procurationibus . 6. Dt refidenttis faaendit, & beneficiorum plura- .. D ✓"'XRdinamuS in primi», quod nullus V-7 przlatua ecclefiafticus, vel patroEnus, fe per littera» obliget adcollationcm prefentattonem beneficii non vacantia : & fi contra fecerit, decerni­ mus ipfum ex obligatione hujufmodi non teneri: & promittens, perfuperio­ rem pcena canonica puniatur. II I 119 anno «““f0· I I. OfKrsTi ,,xo N A N N E'T E N S E. Nf tutoMTiu monocborum imminuatnr. A tus fuerit, quz reAdcntiam debeat perfonalem, aur aliud beneficium curam animarum habens annexam.- ipfo jure vacet primum, quod fimiliter perfonalem refidentiam exigebat. Item, cum cultus Divinus minui non debeat, fed augeri : ftatuimus ut in prio­ ratibus non minüatur antiquus nume­ rus monachorum, & fi alicubi diminu­ tus fuerit, reftauretur: niCprius coram epifeopo loci caufa fufficiensdiminutiouis hujufmodi propofira, ab iplo epif- copo fuerit approbata. Nt clerici fint vcnttorcs. Item, quia nullum venatorem invenimus fan&um- prxeipimus ut pietati folic 'i fint & intenti in puniendo cle­ ricos venatores, & prxeipue presbyte­ ros & religiofos, de quibus majus fcandalutn generatur. I V. Nt vicnrin confiitnojunr Item ordinamus infuper, quod nulle de cetero vicariae conftituantur, nifi in cafibus a jure permiflis. Etfi contra fa* ftum fuerit , id decernimus non te­ nere. chri/ii V I 1. JDr pedons e (Ieritis non exigendis. Przterea cum juris fit provienne fta­ tutum, ne pro rebus ecclefiafticarum pertonatum, pedagia exigantur, prohiBbemus ne pro rebus clericorum, aut quarumcunque ecclefiafticarum perfonarum, quas non mercimonii cauia duci faciunt per terram, aut per aquam, quifquam pedagia exigat, vel couftumas, aut exadiones aliqwas, quocun­ que nomine cenfeantur. Si vero aliquis a locorum (urinariis, in generali, ca­ nonica mom\innc fa&a, ut apçzdi&is c cxaélionibus defiftatur, circa hoc ali­ quid attentare przfumpferit: ex tunc volumus ipfum excommunicationisIcntentiam incurrere ipfo ta&o. VIII. Dt /oro competenti. Prohibemus omnibus abbatibus, de­ canis, archidiaconis, & alus ecclcfiafticis perfonis, ne authoritate extraordi­ naria, ad loca minus infignia, ubi non poteft juris peritorum copia haberi, co­ V. ram fe faciant, contra conftitutionem fe. recor. Innoc. papz IV. aliquem ad Dt pfocnnttionibtts. judicium evocari, aut litigare compelPrzterea ne longi temporis vicium^tant nifi hoc de partium procefteric brevis hora confumat: ftatuimus ut prx- voluntate. Nec per generalem clauiulatis, cum ipfos ad fuos fubditos caufa lam, fuidom a/n, plus quam quatuor vifitationis declinare contigerit, duo tan­ evocentur. Alioquin qui contra hoc fe­ tum fercula przparcntur, niti fiat de cerit ad fuperioris arbitrium canonice licentia przlatorum. Alioquin quod ul­ puniatur. tra przparatum fuerit, pauperibus ero­ getur: & fubditus, qui bocfecerit, vel I X. etiam in duobus ferculis fraudem adhi­ buerit , ad faperioris arbitrium pu­ Dt reeredentia foetendo dr bonis tltricorntn per kicos copits. niatur . V I. Dc refidentUs fecundis, & beneficiorum pluralitate. Item volamus & ordinamus, quod habente· beneficia curam animarum ha­ bentia, in ipfis beneficiis refideant, fi­ cut jura przcipiunt, & ipforum bene­ ficiorum curx requirunt.- talva tamen in omnibus diœcefani epifeopi poteftatc. Si vero quiiquamcapellaniamadcpCouii. General. Tom. XXIII. Sane quia laici clericis oppido funt Ejnfefti .· ftatuimus, ut fi bona cujufquam ecclefiafticz perfonz per fzcularem poteftstem, aut quemcunque laicum, oc­ cupata fuerint, aut detenta, ad redden­ dum vel recredendum, per locorum or­ dinarios, abfque obligatione libelli, occupatores & detentores hujufmodi cenfura ecclefiaftica compellantur: prius ta­ men ab ipfis conquerentibus judici ccclefiaftico, vel ejus mandato, data ido­ nea cautione de parendo juri coram A a a a s eo. CONCILIUM 1IXI ÎTudo* ?A?iT' "'"^“"""eo, vei ubi debebit, & dc reddendis À vero ill i occaGonc, quod in prxdi&is '~”N Christi Praefatis occupacoribus hujuimodi rerccrcdcntiis libellus fuerit denegatus , chkisci ,i|5· .bus, ii coram judice ccclcftaftico pro- appellari contigerit: non audiatur ap- ·**« be'verinc quod jus habeant capiendi. Si pellans. «8^ 4g><&► *@g» CONCILIUM Adversus Præfcntc b l > tSPHEMAHTES. S- Ludovico Francorum regi legato, P A R ISIENSE anno :, & Simone Qrd. fedis apoftolicx MCCLXIV. tabulis fiprenu ratiorum curiu Parificn- β fis , certum babemut hoc concilium . Hac inim eurum verba. Hoc anno MCCLXIV. celebra­ E .V NOTÆ C. COSS. I Admonent qui Gaufredun» ediderunt, ediZlum illud quod apud ipfum dtcft , tn JonvilUni hiftoria repcnri Fallo. tum cil Pariliis générale concilium .t Simone Nam liai uti, quorum meminit Gaufre Jus non .’nt<_ annum tituli S. Cxcilia; cardinale, apollolicr fedis le­ MCCLXIV. funt edita, ut mox dorebimus . At qux Icjimu* apud Jonvillanum, cum eadem Gallice tint atque Lutina.ti­ gato, ia cratftno S. Barthulomxi. Ifuid autem qu» paulo ente eo’s>h<> IMsnrrenf. adjimximiit ( niti quod in eo geflum - J.iud opihor, quod narrat Gaufre· ll paulo contrariera ) anno MCCI.IV. P»rilii.« ed-ta funt . fir du r dc Belioioco ordtnis Predicatorum , d't V. CL. afii^nemus , rationem reddemur in notis. Pluri­ Carolut Du Freine. Canjii domi uri, rniditifimis fuit ad Jonvdknuin obbrvntiontbus intexta · fed non ea qux in hoc mum, inquit, anxiabatur ft compatiebatur cor Nam feveriora multo ejus fuper pellem illam generalem , qu» ab an- ς Junonis legati conci 'io lan.tta funt : r-am hstc mittra : ferrumque candens intentabant, quo fla­ tiquO noxia, occupaverat fpecialitcr regnum'" tim poti elidunt inufla effe labia ciris P.trtfunlis. qui iubofuurn.- videlicet vitium jurationum turpium & r.i lc vatde b.a/pbixjierat «n Deum, GaufreJus ibidnn mirar. At ediflum quod iftert Cauji js, .irociores blafphemiarum in Dominum, & in lanitos ip­ illat μι lus fu/hilerat, oblequcntt haud dubie rege optimo fius. Zelo igitur Divino permotus, & folerter Clementis IV. pont. max. corUiliit, qui anno MCCl.XV III. cogitans, qualiter hxc cxecrabiljs noxa poilet cum ho t.rct-r ut peflem illam dc t-ruv lui rolkrtt , tum auiftot eut, ut pc-nat alias repetiret citra m.mtn mutila* ad honorem Dei de regno fuo radicitus extntiniiim .tui trirtem- Qiod didicifle no* profitemur cx eo, pari - habito prius diligenti confilio cum do­ quem modo laudavimus, Canpo. mino Simone S. Cxc.liat presbytero caidinah, Cum igitur Pont. Max. anno MCCLX'ÎTï. do illa pet­ itarum kci bit «c quereretur : ante annum illum sekbmta fuit, tunc apoftolicz fedis legato in Francia, auâorelata a Gaufrtdo lynodui, in qua decret* lunt. At non riute ipfius legati & iua convocati funt Piriante MCCLXIV- Quo inno Jimonem cardinalem , qui con­ fiis majores de regno, tam principes, quam cilio prtfyit, Icxttnm in Gallus «renifle ducimus cx Urba­ pratlati; ut fuper hoc damnabili vitio refracnanni IV. ad S. Ludovicum cpifloli, qua cum a fc mini ήςηιdo , vel potius definiendo, apponeretur cpiifi-1 heat , data «r. Non. Miii, HI. pontiheatus anno, qui innu» eft Chrifti MCCLXIV. Quam tpiftolam cum line du lium & lemcdium falutare. Igitur a domino annoque Duchefnius edidiflet tomo V. cam üldem idlcriptu legato fafto fuper hac materia fermone folemprofert : Raynaldus ad hune annum num. ■ j. Ex quo convicuntur etto.is, de cbronicoo Mturimacenfe , quod Icni plurimum efficace, rex catholicus zelo fin­ uu htuu» in Galliam adventum tribuir anno MCCLXU. & ite fuccenfus , ore proprio fecit fuper hoc exhor­ Spondanus aliique, qui anno N1CCLXIII. tationem devotam, ft rationibus validis & aper­ Concilinm auteni anno MCCLXIV. in tabulis cuti* ntionum Pariflenli» indicitnm , illud ipfum efle , in quo editis lubnixam. Igitur de communi centiiio ft ftuni iltud fancitum eft, malts perfuadent. Primum enim, aflcniu edidit pius rex generale dilutum , quod haberi priut m.n potuit, ur jam dixi. Deinde in eo not.,', per totum regnum fervart & promulgari, vo­ quu Gaufredus .letùriac, intenta , nempe frequentiam pre lulnm , Sc Simonis Icg.ii prtlcnnam . Denique nullum iliud luit, in hxc verba. Mutilus fi bac parte Gaurvprimu» ante annum MCClXVlll. ant» qacm, u·: ofttujredi codex : dT iiatutum in eo difideratur. di. celebrirum fuifle oportet. CONCILIUM, I N BONONIENSE L L ! A. In quo Angli regi fuo rebelles excommunicamur, Anno Dom. MCCLXIV. Enricui Jdl. Afy>liu rex m leget q iaflam a E antiquatis Oxonieifibut legibus , judicavit. Sii regni fui proceribus Oxonia anno MCCLJb'. cum non acquieviffiut Antii proceres, malum re’ ~ , ab...Urbano .................. r. cruduit .- Ad extremum Urbanus papa ( inquit condit.it jurare adaüus It ". Pont. Max. ann. MCiLXl. juramenti religione fslutus, iit Partfi contionator ) turbationi regni Angliac com­ ftare ncufavtt. Hinc turbee in otngjiu mixtmn . patieris , legatum mifit dominum Gwdomm SaDeseflui arbiter S. Ludovicos IX. firme, rex t bincnfrm epifeopum j cardinalem, qui Angiiam anno MCCLX111. Ambiani in magno epifeoporum intrare non valens, navigio Quinque portuum Ù optimatum conventu fecundum regem Angine, mare occupante , quofdam epifeopos rxAngjia H iit) EI' ANNO cavit. Quibus lenient iacn excommunicationis & CHRtsn jnterdifti, auâoritate papali, m civitatem Lon“*'*■ donienfem fic Quinque portus, omuelque pacem regis Anglix turbantes, fulminatam, publicandam exequendamque commiiit. H*c continuator Pa- 11 » 4 LÆ. ISTO ad fe, primo Ambianos, deinde Bononiam evo- A rifii, qui certius inimenfit.vm onerir experimur: & idcirco quod aliis dium, nobis metum fubm.nifti at fttictum. Sa­ ne ut fuas quahter his auditis debeas te ha- beie, feire te volumus quod humilior loluo de­ bes efle . Neque en.m quod nos vehementer hu­ cellum deduci; quemadmodum etiam jufte eve­ miliat , debet nothos extollere ■ nit . Eduvigem Poloni» reginam, poft mortem honor hujus Ixciifi momentaneus lit, maxime cum & ficut miracula facientem, ία numerum fandorum re­ res iranieat matutinus.· nee ad noste, necfiatulit. San&um Bonavçnturam unicedilexir. In n trem tuu.n, vel ex ahi; noifiis aliquem veni­ pauperes liberalis, erga Deum religion» , i»pud*_' re volumes, finenoftroipcciali mandato. Quia omnes modeflus extitit : fic ut paucis multa com- i ip-.· fua tiuftratos, fi fecns venire prclitmerenr, plectar, nullis non virtutibus ornatus erat. Bo- i cpoi terct redire confuios. Sed nec in tuU5, & erga pcrlonam tuam benevolentia no­ il rz 1117 ET E PISTOL Æ. 1118 ftrx finceritatis digne dc bono in melius au- Λ laudabile teftimonium, quam etiam per expeANNO geatur. rientiam taâi, nobis evidenter conftitit, poilu- anno CHRISTI Datum Perufii quarto Idus Novembris pon­ lationem prxdtflam velut de perfona fufficienti & idonea canonice celebratam deliberaflemus “ ’’ tificatus noftri anno primo. admittere: interim tamen venerabili fratre no­ ftro Ulrico quondam Saltzburgenfi epifeopo, III. AD PETRUM ELECTUM PApro eo quod ipfe in committo fibi plebis guber­ TAV1ENSEM EPISCOPUM. naculo variis de caufis fe utiliter gerere, ficut Ipfum confirmat in epifeopum . erat expediens, non valebat, ceflionein iu.un archiepifcopalis regiminis nobis per fpecialcs lit­ teras & nuncium offerente, illamque a nob:^ Ckmtni -epifeopm firvuj fervorum Dei iileih fi­ lio Petro elelto Patavie^fi falutem & admitti cum inflantia pollulante.· nos tam ip­ fius archiepifcopi qüieti Ac commoditatibus pro­ apoftolicam beitrdiflionfm. videre, quam Saltzburgenfis ecclefix occurrere periculis, opportuna diligentia intendentes, cefN fupremx fpeculationis vertice, cui nos licet indignos apoftolica dignitatis gradus prz- β fionem ipfius duximus admittendam. Recepta " tulit, conftituti, de variis immenfifque nego­ hujufmodi ceflione, nos attendentes, quod no­ bilis ecclefia ipfa, qux dierum tacientemalitia tiis jugiter emergentibus folicitudims apoftoli­ multis periculis eft expofita virtuofi ac poten­ cx ftudio dirigendis continua reddimur atten­ tis indigebat cura remoris ; ipfum cleftum ei­ tione foliciti : ne diligentis noftrx minifterium videatur deettë, ubi paftorale tenemur injun- dem Salzburgenfi ecclefix in archiepifcopum praefecimus & pallorem. Demum vero nc przâum nobis officium exercere. Inter qua;de fla­ fata Patavienfis ecclefia, qux prepofiti palloris tu profpero ac falubri ecdefiarum omnium ubi­ carebat folatio prolixioris vacationis detrimen­ libet pofitarum, curx noftrx fpecialitcr fuperta fentiret : fludiofe vacavimus ad exquirendum na difponente clementia, committarum , aflidue cogitamus: & profundis vigiliis excitamur , virum talem, qui ad ipfiusecckfixregimen ido­ neus haberetur. Unde nos ad perfonam tuam , ut aliquid penitus non defit inibi, quod ad ipquam noftrz bencvolentix plenitudinem attecufarum utilitatem per nos valeat procurari. Spe­ tam odor fame nobis reddit acceptam, cum cialiter autem ad illas, quas viduitatis incom. moda deplorare confpicimus, noftrum animum fufficiens tibi litterarum fcientia funragetur, & convertentes, in hoc prxeipuenoftra fedulitasChabearis vir vitx laudabilis & converfatioms officiofa verfatur, ut exdem de perfonisfecunhoneftx morum honeftate decorus, diferetionis maturitate confpicuus, clarus meritis, & alias dum cor noftrum idoneis celeriter ordinentur, ia fpiritnalibus & temporalibus circumfpeftus ad quod eo inftantius vigilamus, quod ad id ex fufceptx adminiflrationis cura fpecialius obli­ noftrx confiderationis dirigentes intuitum , ac gamur. Et quo ecclefias ipfas per vacationem fperantes quod virtutibusdefurfum tibi traditis illarum diutinam majoribus fpiritualiter Ac tem­ infignitus, i piam Patavienfem ecclefiam felici­ poraliter exponi diferiminibus intuemur. Sane ter, dante Domino, gubernabis, ipfaque utilis Patavienfis ecclefia paftoris folatio deftigubernationis munita przlidio falubriter prrfertuta, dilefti filii capellani ejufdem ecclefix pro vabitur a noxiis, & optatis profperitatis affluet futuri eleftione pontificis, ut eft moris, die incrementis: in nomine Dornini, te tunc ec­ ad eligendum prxfixa convenientes in unum, clefix Uratitlavenfis canonicum, ipfi PatavienSpiritus fanâi invocata gratia , dileâum filium fi ecclefix de fratrum noflroruin confilio & Welodislaum, nunc Saltzburgeniem eleâum , apoftolicx plenitudine poteflatis pizfecimus in tunc capcllanum noftrum, & ecclefix Wifeepifeopum Atpaftorem. Ideoquedifcretioni tux gradenfis prrpofitum, in eorum epifeopum una-1Dper apoftolica feripta in virtute obedientix fir­ nimiter & concorditer poftularunt, & poftulamiter praecipiendo mandamus, quatenus impotionem hujufmodi prxfentantes, illam admitti fitum tibi onus a Domino iufeipiens, reveren­ cum inflantia poftularunt. Nos quidem poftuter ad committam tibi ecclefiam cum gratia noftrx benedictionis accedas: illius amplifican­ latx perfonx, de cujus probitate multa laude digna relata nobis fuerant, nec non & de il­ dis honoribus & profeftibus procurandis te fic reddendo folicitum, ut laudabilis famz tuz ti­ lius meritis certam volentes notitiam obtinere : tulus apud remotos Ac proximos clareat per efeumdem eleftum ad noftram duximus prxfentiam evocandum, qui velut obedientix filius fe feftum ; & in deleftationem nobis veniat, te noftro confpeâui prxfentavit. Licet autem poft· femper & condigna gratia profequi, Ac tuis dcmodum infpeâa cleâi ejufdem laudabilium co­ fideriis favorem benevolum impertiri. pia meritorum, de quibus tam per communis Datum Perulii oâavo Kalcndas Decembris t famx prxeontum Ac multorum nde dignorum pontificatus noftri anno primo. I -------CONCILIUM LONDINENSE ~JT In quo fedis Apoftolicz legatus regis Angi, adverfarios excommunicavit «t»,. “*’■ annoMCCLXV. Odem anno (MCCLXV. ) intuit Mattfaxs E clefia Weftmonafterienfi congregato concilio, li’iftmonjficrtfrfis, Clemens IV. papa defecit mandata apoftolica publicari. Qpifuxleftinavit in Angliam^pcr confilium cardinalium gationis fungens officio, fententiam in regis adOttobonum S. Adriani cardinalem : qui cum verfarios fulminavit. rubeis in Augliam veniens indumentis, in cc- E CON- ΐ r CONCILIUM TARRACONENSE. m» 1150 o© @©@© q© e© e©T^ «■CONCILIUM TARRACONENSE Anno 1166. habitum. Aliis provincialibus edit* funt, ab untvcrfis dc fingulis noAnc provinci* inviolabiliter obiervenNno Domini MCCLXVI. XII. calendas tur, eafdem conflitutkmes cx certa (cientia Novembris, cum nos Beoediâus mi feraconfirmantes. Verum cum in cooftitutiooe bo­ tione divina Terraconenfis archiepifcopus effiene ­ memori* domini Petri prxdccefloris no mus io civitate Terracona perfonaliter confiiffiri, qux incipit .* Ofiav excommxuioaffo , tfc. niti, prxfentibus venerabilibus fratribus Arnsl- caveatur quod loca, ad que pneda clericorum, do Cefar-auguflano, Arnaldo Valentino , Ar. ecclefiarum, vel perfooarum religiofarum, feu Barchinoneufi, Petro Gerundenfi, D. Dertuhominum eorundem violenter accepta pervene­ ienfi, G. Herdenfi, F. Tirafonenfi, dt R.. vlrit, quatndiu ibi fuerit, cedent penitus a di­ cenfi epifcopis, aliorutn etiam fuflraganeorum vinis; volentes inv^forum dc raptorum excogi­ noftrorum dc capitulorum ecclefiarum cathetatis malitiis & machinationibus , quantum drafium dc aliorum praelatorum Terraconenfis cum juftitia pollemus, obviare, declaramus dc provincia procuratoribus, ac venerabilibus & conflituimus, quod loca in quibus hujufmodi dticretis viris fratre Guidone de Lagui-fpa „ , caftelprxda vendita, vel alio modo alienata vel con­ A tents Em pofl », dt fratre Petro de Queraldo te-B fumata fuerit, nente locum magiflri domus militiae Templi in AragootadtCatalonia prxfentibus, ad honorem fanôe dt individus Trinitatis, Patris, dt Fi­ lii, dc Spiritus S. tamdiu cedent penitus a divi- nis, quoufque condigna fatisfa&io damna paffis fada fuerit per eofdem. concilium celebrantes fuper I I. tuitione dc confervatione ecclefiafticz libertatis, dc corrigendis clericorum excrifibus, dt mori­ bus in melius reformandis, ac fuper falubri dc Contra ctpintij clerical. tranquillo flatu totius provincizTerraconrnfis, Item, cm clerici & perfone ecclcfiafticx ma/ori quam res eocumdem debeant privilegio & immunitate Cive libertate gaudere facro ap­ probante concilio, (latuimus quod loca ad quat occifores dr mutih tores clericorum , fic perfonarum ecdefi a dicarum, ac capientes coidem pervenerint, ceflent penitus a divinis. cum prxdi&is tra&avimus diligenter, dc de af- fcnfu pnedi&orum, venerabiles fratres noftros dominos Ccfar-auguflanum & Viccnfem epifeopos, dc fratrem Petrum de Qpiraldo pro trj- flanda pace inter nobiles viros comitem Urgeilenfem dc Remundum vicecomiletn de Cardo- na dc eorum valitores, di&o pendente conci-C lio, duximus deftinandos. qui epifeopi nobis vices fuas totaliter commi/erunt io bis qux agenda dc tractanda client in concilio memo­ rato . Attendentes igitur quod conAltutloncs edttx ac edendx paru.n eflent, fi non eilèt eo- futndem diligens executor, Cc.-o approbante concilio mandamus firmiter de diftnùe, quod conftitutiones qux per * Jouuk·· bonx memorise domt- 1 I L Contra iuvjfortj tf occiforts ckricorttm. Tient, quia facientes fit confentientes pari debenr pœna damnari, eodem coocilioappro, bante, receptores eorum qui occidunt & mu­ tilant , vd capiunt clerico·, vel perfonas eeclefiafticas, excommunicationis fententia inno* num I. * Sabinenfcm epifeoptim o'im in Hifpaniz partibus apoflohes fedis legatum, di [jdamus, prxdeceflores noftrcs, ac nos etiam m corci- CONSTANTINOPOLITANUM SCHISMATI­ CSCORUM CONCILIUM Quo in Arsenium Patriarcham anathema dictum Anno 1266. Aa. >»««<. rjt Qjiare tynodam ans» circiter 1*65. ailignavcrim, & in catalogo Niccphori mendum quoad annos fedis irrepfifle tenuerim. à COLONIENSE Provincial· Anno Domini MCCLXVI. celebratum. XJ. Si captivante/ clericum, ptr duo/ menfi/excommunicati fuerint. CAPITULA SEU R.UBRICÆ. Statutorum ecclefic Colonienfis edito­ rum ab Engilberto archiepifcopo Co« lonienfi, qux fafta funt provincialia, per D. Hcnricum archiepifcopum Colonienfem, ut infra in ftatutis * ejus invenies· t. Contra eos qui manu/ in chtriooa vel perfona/ tcclcjiaftscas mj/ciunt temere violenta/. X Centre tnctndmriet Cf effredfom eccfifiarum tf monafienorum, & bonorum ccclafiaftuorum , 3· Centre vioUtorr/ immunitatum & dotum cecfifiarum. 4. Centre raptores & iweftrei bonorum eedefia· rum Cf ecclufiatiicarum perfonarum. 5. Centre detentore/ fex fubtraNores decimarum. 6. Centre nobile r, in expeditionibus domne per­ fonis ecdefiafticis in Cftrtibx/ carum inferen­ te/ . 7. Contre illot, qui ft bonis clericorum, five in vite fève ή» morte, intromittunt. 8. Ut bona clericorum tranfeant fine tdmûa libe­ ra & ebfeluta. ç. Ne clerici vol religiofi trahantur ad judicium fuedare■ ÏO. Contra clerico/, qui perfona/ eccitfiafticas ratione bonorum fuorum vocent ad forum fo­ edare . II. Contre eos qui cUricot quocumque ratione ad forum feedart traxerint. 11. Ut fimiliter contra occupantes & arrtfiante/ bona ecclefiarum procedatur. J J. Ut judico/ ecclefiefiici (j prolati ecclefiarum, laici/ contra clericos caufam habentibu/ fa­ ciant juftitiam expeditam. 14. Contra impediente/ & turbante/ celebrationes fanSfarum fjmodorum. 15. Ut prulati jurifdiilioat fua libere utantur m termini/ eorum jurifdiCiioni fuhjeSis . 16. Ut judice/ ecckfiafiid fraudem in judicii/ fui/ M· committant. 17. Ne judice/ eccle/iafiici fe de cm^l/ ad forum faedare fpeUentibiu intromittant. 18. Caa/ra impediente/ eccl^fiafiicorum judicum jmnfdifiiionem Ct exeeutiomm fententierum . ip. Contra eo/ qui clerico/ rm fine violenta avaRSM0R inje&oue capiunt tJ detinent. 20. Preceffu/ forma contra eofdem. 21. Si propter captivitatem ckriet, locus aliqui/ per menfem manferit interdiflu/. 22. Si decanatn/ per quindauam maneat iuterdiΛηι. Comit. General. Tom. XXIII. 24. Ne filii vel filix clerice/ captitantium, & ptr annum excommunicatorum, ad ordine/ vel ad beneficia admittantur. 15. Ut fende ecclefiaftica ai bi/, f» per annum contumaciter excommunicationem fuftinxerint, ad ecclefia/ revertentur . 16. Mitigatione/ pro fratribu/ & fororibus ec elite perfonis fail», Ji ft noluerint inire ennam canoniet expergere. 27. Si cierieum in olio dioec/fi capi, vel in ifta captum , ed aliam dsoec^fim deduci con­ tingat . 28. Contra oedfore/ Cf mutilatores clericorum. 29. Contra occifores clericorum, per annum 1» 3°· JI. 32. 33. 34. 35. 3·η *^· CONCILIUM HiFATIO. chÏoti itM. * «"JJ"’ „,’4 CAPITULA. · <£f2 VHKftli In nomine Domini, Amen /. CWra c*r, fni »» tltrint net ftrfiuM tttltfitftttU ûtjkutnf Ngilbenus Dri gratia fanftz Cnlonienfis ttnttrt ws/ra/Af. ccciebs archicpifcopus, facri Imperii per Italutn archicanccUarius. Qiamvis ad manuTatuimus, ut iacrilegi qui fuadente tenandam ac defendendam immunitatem, dc ad confervandum jus flt libertatem ecclefiarum i diabolo , Dei timore poftpofito, ipfarum & ccckfiaflicarum perfonarum , & manus injiciunt in clericum vel alias eorum qui in fortem Domini funt vocati, perfonas ecclefiafticas & rcligtofiss, temo* plurima tam canonica quam legalia edita fint re violentas & ex hoc incidunt in excom­ ftatuta, & diverf* etiam a diverfis nothisprzdeceflbribus ac majoribus fuper boc pravifiones, municationis fententiam canonis jam pro­ emanarint: tamen quia cxcrefcente malitia quo-Jfilait, per frequentem denunciationem & E S I rundam zelum Dei non habentium, nova gra­ communionis deoegationem , reconci­ vamina , cxaftiones & adinventiones pravas liationis gratiam querere, & de often* dc detcftabiles, contra ecclefiam Dei dc eccle­ fa fatisfacere compellantur : cum de infiafticas perfonas machinanttum, ipfa ecclefia je&ione hujufmodi conftiterit per fa&i per ftatuta dc provifiones bujuûnodi, afuisopprdfiooibus, quas patitur adiverfis, nullatenus evidentiam, vel publicam famam , vel aliam fidem, coram loci ordinario fa­ fublevatur : nos cohfidcrantes, quod contra di­ ciendam per juramentum injuriam paivertas dc innumerabiles tribulationes & injurias, quas a nonnullis ( qui nomen Domini in va­ fi, fi fuerit perfona bonefta & fide di­ num recipere non formidant, dc iolo nomine gna, vel per telles. In loco, in quo lc glbriantur Chriftianos ) ecclefiis dt ecdefia' Iacrilegi domicilium habuerint, & in fticis perfonis frequenter dc maxime modernis temporibus inferuntur, pauciffimi, immo nulli quo facrilegium comiteitur, fi commit„tcns loci fuerit, cefleturaDietiam ecdefiz devotorum fe opponunt, licet r ------- dominus -------- --------------------*-----------------------ex debito omnes ad boc fint obligati, de ma-v vinis: & ipfi iacrilegi per omnes cc xime locorum moderatores dc judices Pecula­ clcfias conventuaks St parochiaks ac tes, qui ex imperiali etiam conftitutione, ad capellas civitatis Colonicnlis, ( fi inju­ ulcifccndum ecclefiarum dc ccclefiz mtniftroria in civitate committatur ) lingulis rum injurias in facrilegos iunt adftriâi, nan diebus Dominicis & feftivis cxcommuexpeâato quod ab eis ultro injuriarum exponicati publice & nominarim, & eorum fcatur, propter quod contingit malos in malo nomina fciri poterunt, alioqui in gene­ plus animari, dc ecclefiam, cum non fit qui confuletur eam, fentire in rebus dc perfonis re, nuncientur. Si injuria extra civi­ multiplex detrimentum. Volentes itaque incurtatem committatur , fimiliter denunfibus malorum, fe erigentium ex adverfo con­ cientur per omnes ecclefias conventua­ tra ecclefiam Dei, dc ecclefiafticam liberta­ ks, parochiales ac capellas decanatus illius tem , coercitione,quapofliimus, obviare, falvis vel etiam. archidiaconatus, in quo hoc condc in fuo robore duraturit conftitutionibus dc ordinationibus przdeceflbrum noftrorum, per.-.110?^· Ita tamen, quod nihilo minus m··** ecclefiis & Jbp ecckfiafticis Ai**· —perfonis : - i* Γ,.ΐ· 1· Λΐί quas infuis liad denunciationem eorundem, pro ipbenatibus eft profpeftum, quas nos innovamus fo forefafto ubicumque commiftb» » & & approbamus, & prxeipimus per noftram ci­ intra civitatem & extra, ultra proce­ vitatem & dicrcefim inviolabiliter obfervari : datur per loci ordinarium, prout hoc falvis etiam juribus przlatorum & ecclefiarum viium fuerit expedire. Si vero di&i conflict iidinibus licitis & hooeftis eleftionibus, iacrilegi, per meufem hujufmodi de­ tam in prxlaturis quam aliis beneficiis, correnunciationem fuftinerint, minime faftionibus & ordinationibus, ac olfis libertati­ bus hucufque in ecclefiis habitis & fervaris, tisfacientes , ex tunc fingulis diebus quz omet a & fingula ipfis ecclefiis dcccclefiaDominicis & feftivis, campank pulfafticis perfonis confirmamus, &. firma ac illiba­ tis & candelis extinâis, per ecclefias ta volumus permanere: de communi confilio conventuaks , parochiaks , & capel­ & aflenfu capituli noftri, & omnium przlato­ ut proxime didum eft, denuncicurum , flt ecclefiarum, & cleri civitatis dt diœ­ cefis Colonienfis, & ad illorum folicitam io-p tur excommunicat!, & ab omnibus ar­ ftantiam , ut przfumptorum coerceatur auda- élius evitandi, donec Izfo , nobis, & cia, & poftint viri ccclefiaiiici tuti inter imccckfiz fatisfecerint competenter & e viprobos Divinis ohfequiis ferventius infudare. denter, & audoritate apoftolica abfo- las, lutionls beneficium confequanrùr. Quod fi per dimidium annumiu ex­ communicatione perftiterint, hujufmo­ di demandationibus vilipenfis, fi laici nobiles fuerint hujufmodi facrilegium committentes , terra eorum & diftridus, fi eos habuerint, ipfo fallo ccckfiaftico fuppofiti fine inccrdidlo : quod nui- tf ' -m*-Ï- urora A Ii« ■----- ~~null*tenus relaxetur, niû de commiiTo A cedatur ficut (u perias de inicftoribus QO^Vj legitime fuerit 'fatiafaftum. Si autem manuum continetur. ··«- fuerint alii quam nobiles, domini ter· ne in quorum diftriftibus manent, cx* 111. Ctmrt tMnitra ieemtitu»» ir daww tttltfitrim. tunc moneantur per loci ordinarium, ut diftos facrilegos compellant per bo­ Statuimus item de his qui violant norum, quae in fuis habent diftri&ibus, fubtraftionem, vel quemcumque alium ecclefiarum immunitates feu dote·, ut modum, ut ipfi facrilegi (atisfaclant , violatores hujufmodi, videlicet qui ho­ & abfolutioni* beneficium requirant. minem de immunitate feu dote extra­ Et fi ipfi domini in hoc négligentes xerint, vel aliam rem abftulerint, vel fuerint, extunc per loci ordinarium ex­ modo alio eam prefumpicrint violare, quo* unquam facrilego* in his (criptis communicentur : quod fi fuftinuerint animo indurato nique ad annum, ex B excommunicamus, fimili modo quo di* tunc terra eorum ecclefiaftico fit fup- ximus de incendiariis bonorum ccclepofita interdifto. Salrit panis contra fiarum, publice excommunicat! denundelinquentes hujufmodi, & participan­ cicntur. Et fi plures fuerint, vel judex te* condituris, ad qua* procedatur ni­ fcculans fit qui hujuimodi violentiam hilo minus, prout hoc vifum fuerit ex­ fecerit: locus in quo tales domicilium habuerint, fit ipfo fafto interdiftui. pedire . Et in loco ubi immunitas Ixia eft, ccffetur a Divinis. JJ. Contre inctnJijrior fi· tffr» florei seek· βατ** fi ntonefttrioruet, fi W raw ftrZc^r/faarMV. CHH3H IV. Contre roptortt & in/forer iettoru» eteltfinruuf & cccltfi'ejiicerunt perjonerttf». ’ habtnm Contra incendiarios autem & effta- C Atque ad reprimendum importunam Stores ecclefiarum fir monafteriorum, cum i pio fafto fint excommunicat!, eo­ prxfumptionem raptorum, prxdonum, dem modo procedi ftatuimus & man­ & invaforum bonorum ac rerum ec­ damus, adjiciente*, ut fi habuerint ter­ clefiarum , monafteriorum , & ecclefiaram vel diftriftum, illa poft tres men­ fticarumperfonarum : ftatuimus, ut qui­ fes a tempore perpetrati criminis ec­ libet locus feu parochia noftrac civita­ clefiaftico fuppofita fint interdifto . ti» vel dioccfis, ad quem vel ad quam Cum autem incendiarii aliarum re­ ipfi raptores, prxdoncs, & invaiores rum & bonorum ecclefiarum & mona­ pervenerint, feu prrda, fpolium vel ra­ fteriorum , fint tanquam facrilegi ex­ pina dedufta fuerint , vel ubi praedae communicandi : ftatuimus, ut tales mo­ ipfius emptor fuerit, ipfo fafto fit ecneantur nominatim ( fi eorum nomina clefiafticofuppofitus interdifto. ftquamfciri potuerint, alioqui io genere ) per ^diu ibi fuerit, cefletur penitus a Di­ ordinarium loci, in quo committi con­ vinis. Et fi per triduum ibi fteterint , tingit hujufmodi forefaftum, ut intra licet extunc receftcnnt, vel ad alia lo­ feptem die* a die monitioni* fatisfa- ca fe tranftulerine, vel praeda (eu fpo. ciant, alioqui idem ordinarius extunc lium * alias deduftum fueritnihilo­ fine dilatione ipfos excommunicet, dc minus parochia feu locus in quo tri­ excommunicato* dcnuociet , & faciat duo manferint, vel ubi prrda cor»fumdenunciari in locis ubi hoc viium fue­ pca fuerit, maneat per duc» menfes inrit expedire: ita quod nifi intra quii»· terdiftus, nifi medio tempore fuerit fadenam a tempore excommunicationi· tisfaftum. Prsdoncs autem, raptores , & denunciation's fatisfecerint, extunc dt invaiores hujufmodi, & eorum re­ fingulis diebus Dominicis & feftivis, ceptatores ac adjutores, nec non & campant* pulfatis, dt candelis extin- .praedarum emptores , per ordinarium fti», per omnes ecclefias conventuales, moneantur nominatim, fi coram no­ parochiales, & capellas civitatis, fi in mina fciri poterunt, alioqui in gene­ civitate contingit, fen decanatus, ve! re, ut intra triduum poft monitionem, archidiaconatus illius loci, excommu­ ipfiMD praedam, fpolium, vel rapinam, nicari publice nancientur, ficut de in­ reftituaot, & condigne Qtiafaciant .· alio­ cendiariis ecclefiarum eft pratmiffum . qui tanquam facrilegi fententiam exEt fi per fex menfes in excommuni­ communicationis, quam nunc ferimus catione contumaciter perftiterint, fi ha­ in his feripti*, extunc incurrant ipfo bent diftriftu·, illi fint extunc inter- fafto, & excommunicat» per locorum difti; * aliorum autem diftriftus non’ ordinario* & eorum plebanos nuntien­ habentium, domini moneantur, &pro- tur. In qua excommunicatione, fi faB b bb 2 tisConcii. Generel. Tota. XXII1. » alio CLEM BNJ P. IV. IMPERIUM CONCILIUM 11 3 8 VACAT. "anno t'*i’<^ionC n«tl<û· duraverint per quin- excommunicatione quam iplos ferimus in P^'KNO"' QMusTi denam, extunc per omne» ecclefias con- his (criptis : & excommunicari publice uf· oikisii ’»*«· ventuales, & parochiales decanatus il- que ad fatisfadlionem condignam, ubi lios, in quo rapina committitur , & & quando expedire videbitur, nuueienubi ipfi facrilegi domicilium habent, tur. Ec ulterius crefccnte contumacia, vel etiam ( fi opus fuerit ) civitatis & contra eos procedatur, ficut contra bo­ aliorum locorum, campanis pulfatis & norum ecclefiarum invafores fuperius eft candelis accenfis, ufque ad fatisfa&io* exprefliim. nem condignam nuncientur excommu­ nicat! fingulis diebus Dominicis & fe­ VH. Contra iilot, fw' ft dt bonit clttico· rum, fivt m vitty five in morte, ftivis. Quod fi per dimidium annum intromittunt. io excommunicatione contumaciter perftiterint, ex tunc fubjaceant pœnis ex­ press fuperius contra eos , qui manus B Statuimus item , ur nullus laicus, in clericos injiciunt violentas .* & fecun­ cujufcumque dignitatis vel conditionis dum hoc, ut ibi diximus, procedatur. exiftat, de bonis clericorum, five in vita, five in morte , feintromittat; fed V. Contre dettntoret feu jubtraftortt deci· quilibet clericus de bonis fuis, ficut in marum. \ * vita, ita & in morte , teftamentum fuum faciendi, & de rebus fuis difpoItem cum facrilegi cenfeantur, qVi nendi per fe, vel per alios quibus hoc injuriofe fubtrabunt vel auferunt tri­ commiferit , liberam habeat faculta­ buta egentium animarum, videlicet de­ tem- Et illos qui contra hoc ftatutum cimas ad hoc a Domino inftitutas, ut de bonis & rebus clericorum decendenfint cibus in domo Dei, & eas eccle­ tium, aufu facrilego fe injecerint, nifi fiis, quibus debentur, non perfolvunt, fint ipforum clericorum manufidclcs , furieptores multorum bonorum , quacC feu ultimarum exeeutores voluntatum , ex jufta folutione decimarum folent, exnunc fententia excommunicationis in­ Domino largiente , omnibus evenire, nodamus : & per locorum ordinarios & incitatores fterilitatis , pcftilentiz, praecipimus excommunicat os publice tempeftatis, & aliorum malorum, qaz nunclari, donec ablata reftituerint, & frequenter eveniunt ex fubtra&ionc ea- alias fatisfecerint competenter. In qua rumdem ; ftatuimus, uc hujufmodi fa­ excommunicatione fi per menfem percrilegi, ac detentores & raptores deci- ftiterint: extunc contra eos, tanquam cimarum tam novalium quam alia­ invafores bonorum ecclefiarum, proce­ rum ( quos nos in his feripeis excom­ datur. municamus , ) per omnes ecclefias pa­ rochiales noftrae civitatis & diœccfis, VI11. Vt bettn cltruarum trenfant fint te· /msm libere ir ebfoiuta. per totum circulum cujuslibet anni, quolibet menfe, uno die Dominico velD Statuimus etiam, ut bona ecclefia­ feflivo campanis pulfatis & * diftri&e diftinâe [*r provilo per restores ecclefiarum nuncientur . rum & ecclefiafticarum perfonarum ci­ '« eccleiuEt nihilo minus ad ulteriora proceda­ vitatis & diecefis Colonienfis, fint & rwrr>. tur pet loci ordinarium, fi vifum fue­ maneant in omni loco, tam in civi­ tate quam extra, & tranfeant tam in rit expedire. terris, quam in aquis, abfque telonio VI. Contre nobiltt, in tnfcdiitonibur damne & qualibet exaâione , & fine omni ptrfonit sctlefiailicit in cttrtibnt te· impedimento libera & penitus abfoluntm inferentet. ta. Si qui vero contra hoc venire puefumpferinc, contra ipfos tanquam con­ Statuimus item, quod quicumq; no­ tra invafores & raptores bonorum cebiles vel ahi, ad praelia, vel ad alias -clefiarum , de quibus fupra didtum eft, expeditiones, proceifuri, jacuerint in procedatur. grangiis, curtibut feu poflefiionibus vel bonis ecclefiarum, vel ecclefiafticarum /X Ne clerici vel religiofi trahentur ed ju· dictum faculart. perfonarum , vel monachorum cujafeumque ordinis, aut fecerint ibidem Item cum clerici vel religiofi coram damna vel rapinas: nifi intra menfem poft monitionem, a capitulo & priori­ judicio fxculari non debeant in caufam bus Colonienfibus, qui prxfentes fue­ trahi, fuo, vel ecclefix, velalicujus al­ rint, faciendam , dcdamnis, rapinis & terius nomine, nec a laicis contra eos injui iis irrogatis fatisfaciant Ixfis & dam­ fententia diâarihoc fieri fub intermi­ num palfis, ipfo faâo fintexcommunicari natione excommunicationis, quam feri­ 1137 mus CI EMENS IMPFRUJM 1 . ._ COLON1ENSE. VACAT. 1 ' 40 ' * ’" P. IV. mus in his feripeis , firmiter prohibe­ A ANNO XI. Contra eot fMi clericot oecafisne qua- chmmi CHRIST J mus: ftatuentes, ut fi laicus clericum vel religiofum ad forum traxerit fzcu­ cumque ad forum faculatc ■;»«· lare, idem laicus omnino cadat a cau­ traxcrtnt. fa; & nihilo minus per ordinarium ip­ fius excommunicatus denuncietur pu­ Item damnamus & fub interminatio· blice ufque ad fatisfadionem condi­ ne anathematis prohibemus deteftabile gnam. ftatutum, immo errorem, aquibufdam Przterea judex fxcularis & fcabi- laicis contra libertatem ecclefiafticam ni loci, in quo contingit hoc, per or­ introductum : videlicet ut fi laicuscaufam dinarium ipfius loci moneantur, ut de habet contra clericum, ve! ecdefiam tali lecaufa nullatenus intromittant : pe­ conventualem feu monafterium , ieu nitus defiftendo & revocando intra tri quamcumque aliamdomum religiofam, du uno, fi in aliquo , occafionc hujufmodi, Bidemque clericus , vel ecclefia, poffeilioin prarjudicium ipfius clerici vel rcligiofi nes vel alia bona habet in diftridu judieft proceffum. Alioqui ipfi judices & cis fzcularis, laicus ipfe vel judex com­ fcabini per eumdem ordinarium fine pellit clericum vel ecdefiam coram txdilatione qualibet excommunicentur, & culari judicio litigare, ratione pofleliioexcommunicari publice ufque ad fatis- num vel bonorum eorumdem. Et ipfe faitionem condignam nuncientur. In judex fzcularis diem aflignat clerico vel qua excommunicatione fi per quinde- ecclefiz ad litigandum coram eo: ad nam perduraverint, locus ille fit extunc quem ii non venerit, ficut nec tene­ eccleftaftico fuppofitus interdiAo: quod tur, vel veniens, coram eo noluerit li­ non relaxetur, nifi prius fufficienter fit tigare, bonis fuis privateumdem, plu­ fatisfaftum paflb injuriam, ac nobis, rimas alias abufiones in his & confi& ecclefiz . Et judicatum , fi quod milibus committendo : ftatuimus , in contra ipfum clericum & religiofum Choc cafu idem tam contra adorem, eft failum, & fi quid aliud fubfecu- quam judicem & fcabinos, obfervari, tum eft, fit penitus revocatum. quod diximus de clerico clericum tra­ hente ad judicium fzcularc. Et judiX Contra clericos , qui perfonas eecltftafli. cibus ipfis & fcabinis, hujufmodi fa­ rsi ratione bonorum fuorum vocant ai dum non revocantibus, & alias non fatisfacientibus competenter intra bi­ judicium jaculare. duum poft monitionem ab ordinario fa­ Si vero clericus clericum in foro fz­ ciendam , locus ubi hoc contingit , ecculari, fuo vel ecclefiz vel alterius cu- clefiaftico fitfuppofitus interdi&o. Quo jufcumque nomine, in caufam traxerit, durante per quindennam, fuperior live caufam amittat. £t fi monitus ab or­ dominus illius judicis & fcabinorum, per ordinarium, dinario, in continenti non deftiterit, moneatur ________ r „ __________ , ut tale foac intra feptem dies non fatisfecerit in^refa&um procuret revocarii , & faciat caufam trado, nobis', & ecclefizcom- intra rfeptem —-— J: — — Λ :ipfam -rdies poft monitio­ petenter, ab officio vel beneficio fit fu- nem emendari. Alioqui contra ipfum fpenius iplo fado , donec fatisfecerit fnperiorem five dominum procedatur, competenter. Et fi fufpenfione huju­ prout in ftatuto contra inje&ores ma· fmodi durante, ie ingefierit beneficio nuum in clericos, de nobilibus & do­ vel officio: ab eodem ordinario excom­ minis eft expreiTum . municetur, & excommunicatus publi­ ce nuncietur. Et fi in hujufmodi con­ Xll. Vt fimilittr tantra occupantes it arre~ liantes bona titlefiarum procedatur. tumacia & excommunicatione per tres feptimanas permanferie : extunc bene­ Et eodem modo ftatuimus contra oe­ ficio, fi quod habet, cum cura, velfine cura, ipfo fado fit privatus, & ad cupantes feu fzculari judicio arreftantes vei ecclefiafticarum idem beneficium nihilo minus inhabi- bona ecdefiarum lis ad rchabendum cxiftat: fi vero be* perfonarum five religiofarum, procedi, neficium aliquod non habuerit, fit in­ & idem obfervari. habilis ad habendum. Contra judicem vero & (cabinos, qui le de hujufmodi XI11. Vt judicet ceclefiaflici it pralati tccltfiarum , latcir (entra clericot caufem ba· judicio vel caufa intromiferint, proce­ bentibus juffitiam faciant txptdttam . datur ficut fuperius in proximo capitu­ lo eft exprefium. Ne vero laici occafionem habeant de defectu juftitiz contra clericos querulandi, ftatuimus fub pœnacxcommunica- H41 CONCILIUM «M» ~~”~nicationi« firmiter prrciplenres, utprz- Λ rifdiAioni fnbjeâis, fua jurifdi&ioneliom^i lac* feu ordinarii clericorum dc eccle- here utantur, tam io corregione, quam q^kisti ··*<- fiarum, laicis contra ipfos clericos vel in judicio dt animadverfione ac aliis, >>««■ ccclcfias caufam habentibus faciant , que ad hoc videbuntur expedire: nec cum requifiti fuerint, fecundum con- in his alter ab akero impediatur, fed fuetudinem capitulorum, fi fuerint in juvetur. Et fi aliqux fententix a prae­ ecclefia collegiata: dc alias de clericis lato in fuum fubditum propter ipfius non exiftentibus de collegio, fecundum exceflus prolate fuerim, ille fententie jus fcriptum vel confaetudinarium, ju­ ab aliis prelatis inviolabiliter ufque ad fatisfââionem condignam obferventur, ftitiam expeditam. & etiam exeeutioni, fi opus fuerit , ■XIV. Contre imfcdientct it tnrbentet celt demandentur. b) et tonet fenflerttm fynodorum. B Xyj. Vt judicet ecclcfitflici frettdem in ju- dictu foti non commutent. Statuimus etiam, ut prxlati & ordi­ narii judices noftrss civitatis & diœceUt judices ecclefiaftici in judiciis fi­ lis, in terminis eorum jurifdi&ioni fubje&is, fynodum fuam, qui ad hoc te­ ve caufis officium fuum, folum Deum nentur, oblervent per fe vel per alios & juftitiam pr* oculis habentes, fide­ congruis temporibus ab ipfis przlatis, liter exequantur . Et fi (cienrer per prout expedire viderint, prxfigendis, gratiam vel per fordea aliquam par­ de quz corrigenda vel reformanda oc- tium in caufis contra juftitiam Ixferint currunt, corrigant dtreforment: deom- prztcr poenas a jure ftatutas, quibus * nes in ecclefia illa dt parochia, in qua fubjaceant, ipfo fa&o incurrant fentenfynodus celebranda fuerit, quandocum- tiam excommunicationis, a nobis la­ que cis fuerit denundata, ad ecclefiam _ tam in his feriptis : & nihilo minus per & fynodum veniant obedienter, & ju- iuperiorem contra eos, fi opus luerit, ra fynodalia obfcrvenc reverenter, non •d graviora procedatur. obftante aliqua occafione vel confuetudine contraria, quam corruptelam re. JT7Z. Ne judicet ccclefieflici ft de ceufit gd forum Jecit1ere jpedeniibnt putamus, & penitus reprobamus. Soli intremittent. tamen nobiles excipiantur, qui ad no­ il ram fynodum nofcuntur fpecialiter Statuimus dc hoc, ut de caufis ad pertinere. Si qui vero laicorum contra hoc venire przfumpferint, dc in hoc, forum frculare fpeftantibus, judicesecmandato ipfius prxlati five ordinarii clefiaftici fe nullatenus intromittant : non obediverint · fententiam excommu­ fed quam cito inter litigantes de hoc nicationis. quam in his feriptis in ip­ exceptum fuerit coram ipfis judicibus fos ferimus, ipfo fado vel omitfione in ,^ecclefiafticis, dc oftenfam, ficut de ju­ currant, dc cxcommunicati fingulisdie­ re fueric faciendum , caufam ad ju­ bus Dominicis dc feftivis per plebanos dicem fzcularcm remittere non poft. eorum dc alios, prout hoc przlato ipfi ponant· expedire videbitur , ufque ad fatisfadionem condignam publice nuncientur. XVIII. Centre imptdientet tccltfiefticerum jn· dicton jnrifdtdienem it cxecntteSi vero multitudo parochiz fuerit in nent fcntentientm. caufa feu in culpa, locus ille in quo fynodum vel jura fynodalia impediri Ne vero jurifdi&iooem judicum eecontingit, fit ipfo fa&o, ecclefi a ft ico iuppofitus Inrerdido, quod non relaxe, elefiafticorum, five ordinarii fuerint fi­ tur, nifi de hociatisfa&um fuerit, com. ve delegati, a (scularibus judicibus vel perfonis impediri, & ex hoc, ficut a petenter. Nobilibus vero, nehujufmodi fynodos vel jura fynodalia impediant , £ pluribus intentatur, difiolvi contingat fub poena excommunicationis latz fen­ nervum ecclefiafticz difciplinx : ftatui­ mus, ut nullus fiecularium, five nobi­ tent ix firmiter prohibemus. lis fuerit, five aliter qualifeumque, eeXV. Vt prelati jurifdifliont foa libere ΜΛ* clefiafticorum judicum jurifdiâionem ter in ttrmnit cortem jurifdi· in citationibus, monitionibus, denunciafiioni fubjcflit. tionibus exeeutionibus, ac aliis modir quibus jurifdi&io ecclefiaftiea exerce­ tur, per fe vel per alium impediat ali­ Sed nc dcli&a feu commifla fubditorum maneant impunita, & cx hoc quatenus vel retardet: & qui contra hoc tribuatur audacia delinquendi : ftatui- aufu temerario venire prxlumpfcrit, dc mui. ut prxlati in terminis eorum ju- monitus ab ordinario vel delegato, in. tra fubM<»ot. >>45 ANNO CHRnn »»W. C\™ENS COLON IENSE. n44 era feptem dice a tempore monitionis Λ feu munitione, re! villa, vel alio, quoANNO fadx non deftitcrit omnino, nec revo- cumque nomine vocetur, ubi> clcncui CHKISTt caverit, fi quid inprxjudicium prernif* captivus fuerit addudus, receptus, vel lorum attentaverit, fententiam excom­ detentus, eodem die cum illuc dedudus, municationis quam in his feriptis feri* receptus vel detentus fuerit, fic quammus in hujufmodi prziumpeores, incur* diu ibidem extiterit, ceflctur penitus a rat ipfo fado. Quam excommunicatio* Divinis; fic fit ipfe locus ipfo ia do, nem fi per quindecim fequentes dies ecclefiaftico fuppofitus interdido. Et fi contumaciter fuftinuerit; extunc, fi no* per triduum ibidem manferitcaptivus, bilis aut dominus eft, terra ipfius fic nec fuerit liberatus.· locus ipfe, quam­ diftriitus, fi quem habet, fit ipfofado vis poftmodum captivus de eodem fue­ ecclefiaftico fuppofitus interdido. Et ni­ rit dedudus, nihilo minus maneat inhilominus in loco, ubi faciens impedi­ terdidus, donec captivus liberetur, fic mentum prxdidum vel procurans, do-B modo prxmiflo fuerit fatisfadum : ut micilium habuerit, ceftetur a Divinis, fic tam nobiles quam magnates, ac etiam quoufque impedimentum fit revocatum, populares cum plebe, contrajmalefa& alias legitime fatisfadum. dores fic facrilegos hujufmodi ex Divi­ norum carentia provocati, coniurgant J/J. Contre cos qni clericos non fine vio­ ad liberationem illius, qui aufu lacrilente aennnm injtfiionc cepiunt lego captivus detinetur, auxilium prxit detinent. ftituri. Quia vero in cantam vefaniam ple­ XXI. Si propter ceptivitetcm tIerit i, locus elifuts per menftm men]erit in­ rumque prorumpit quorumdam perverfitas perverforum, ut aufu (acrilegocle­ térêt (he . ricos fic ecclefiafticas perfonas non fine violenta manuum injedione damnabi- C Item fi propter captivitatem vel de­ liter capere, fic captivos execrabiliter tentionem clerici captivi, locus ubi de­ detinere non formident: ftatuimus, ut tinetur, vel ubi captivans habet domi­ clericorum captivatores, quicunque fue­ cilium, per menfem unum manferit inrint aut cujufcumquedignitatis aut con­ terdidus, ita quod clericus liberatus ditionis, cum omnibus confiiium, au- non fuerit, nec alias fatisfadum: ex­ silium, opem vel operam adhibentibus, tunc interdidum ipfum, ad totum deper omnes ecclefias conventuales, pa- canatum , in quo locus ille confidit, ex­ rochiales, fic capellas civitatis fic dice* tendatur, fic fit ipfe decanatus totus mcefis Colonicnfis, cum ipfo fallo excom- terdidus. municatioue canonisfint ligati, excom­ F. Si dccenetus per quindenem mentent municari nominarim, fi eorum nomina fciri poterunt, alioqui in genere, pu-, in terditius. blice denuncientur, donec captivus fit liberatus, fit de forefado fuerit latio, Et fi hujufmodi interdido durante nobis, & ecclefix fatisfadum. Et fi in­ per quindenam, clericus captivus non tra odo dies poft hujufmodi denuncia- fuerit liberatus, extunc, fi nobilis fue­ tionem captivus non fuerit liberatus, rit vel potens, vel alius quicumque ha­ extunc iidem captivatores cum adhiben­ bens terram, jurifdidionem vel diftritibus confiiium, auxilium, opem vel dum qui clericum captivavit vel deti­ operam, ut prxdidumcft, nominatim, net : terra fic diftridus ejus, ubicum­ quorum nomina fciripotuerint, alioqui que fuerit, ecclefiaftico fubjaceat interin genere, fingulis diebus Dominicis fic ^dido. Elidem interdidum, eademque feftivis, campanis pullatis fic candelis pœna obier vet ur, fi dominus aut nobi­ extindis, per eafdem ecclefias fic capel­ lis , aut alius quicumque in cujus dilas excommunicari folenniter fic publi­ gftridu vel jnrifdidionc captivans vel de­ ce nuncientur. Idemque obiervetur, fi stinons clericum, quamvis ab alio cap­ captivo liberato, non fuerit Ixfo, no­ tivatum, habuerit domicilium vel recep­ bis, fic ecclefiz intra menfem fatisfa­ taculum, monitus ab ordinario loci, dum. Et nihilo minus evitentur, do­ intra quindenam a die monitionis fanec per audoritatem apoftolicam abfol- dx ipfum Clericum non procuraverit vantur. liberari. XX. Proteus forme contre cofdcm. Statuimus etiam, quod in omni lo­ co, videlicet civitate, oppido, caftro XXIII. '*41 ANNO CHRISTI «£«« CONCILIUM ’vïcS? »’4< XXIll. Si capsmantes clericum, per WwsAin excommunicatione, negle&a fatisfa-— ■ ■ ■ mtfits excommunicati fuerittt. dione, perftiterint contumaciter, con· chrctj tra cales (latuimus obier va nd um . Sed & poftquam captivans clericum, vel detinens captivatum, per duos men* iesin excommunicatione perftiterit, cle­ rico non liberato ; omnis locus, adquem captivans vel detinens pervenerit, vel qua tranfierit, ibidem comedendo vel bibendo, Gt per continuum fequens tri­ duum interdictus. Sic & per ieptem (equentes dies lit interdidus, ubi 4plutn contigerit pernodare. XXV. Vt fend» ecdcfisfiicu ah bis, qui per annum contumaciter excommunicationem juftmuerint, ad cedefiat revertantur. Feuda etiam, û qua prxdidi facrilegi ab ecclefiis vel ecclefiafticis perfoms tenuerint, poft lapfum anni, per quem excommunicationem iuftinuerunt, ad ecclefias ÔC perfonas ecclefiafticasliB bere revertantur: ita ut, fi ipfi facriXXiV. Ke fihi vel film clericos captivan­ legi ultra fe de hujufmodi feudis ingeftium , cr per annum excommunicator um, ferint, contra eos tanquam invafores ad ordinet vel ad beneficia cedefiafiica bonorum ecclefix procedatur. admittantur. XXVI. Mitigationes pro fratribus if forati­ Porro fi captivans clericum vel rtlibus ac alus perfonis fafla, fi Je value· giofum, vel detinens, ac iaculegus, rint intra annum canonice expurgare. hujufmodi pœnis fupradidis vilipends, congrua fatisfadionc negleda, per an­ ► Volentes nihilo minus, ut fratres & num unum in excommunicatione hu­ forores, filii & filix fratrum & foro­ jufmodi perdurare animo przfumpferit rum , & alii in linea collaterali gradus indurato live obftinato: ftatuimus, ut fupradidi, qui facrilegis & excommu­ nulli dc filiis & filiabus, fratribus & nicatis hujulmodi in fuis maleficiis non fotoribus, feu filiis vel filiabus fratrum aftiftunt, nec adftiterunt, & ad ipfa vel fororum ufque ad tertium gradum maleficia opem vel operam aut favorem inclufive in linea dcicendcnti & colla­ non impenderunt, nec impendunt, fi­ terali , & illi etiam qui ad hujufmodi ne culpa eorum aut fine caufa non gra­ captivitatem opem vel operam impen­ ventur ex maleficiis aliorum.- ftatuimus, derint , vel captivum clericum in fuis ut iidem fratres & forores, filii & fi­ domiciliis detinuerint, ad ordines feu lix fratrum & fororum, & alixperfobeneficia, aut etiam prxlaturas admit­ nx linex collateralis, poenis fupraditantur: cum cx detido parentum, ipfo dis, quoad exclufioncm ab ordinibus fado reddantur inhabiies ad hujufmodi & beneficiis & prxlaturis hujufmodi, confequenda : fub pœna excommunica­ non fubjaceant, nec adftringantur eif­ tionis latz fententix ftatuentes&man- dem, fi intra eumdem annum coram dantes examinatoribus clericorum, ca- I ’nobis aut capitulo & prioribus Colopitulis , patronis & archidiaconis ac prx- nienfibus fe canonice expurgaverint, latis ut nullum ex talibus ad ordines quilibet quarta manu, quod prxdidis admittant, capitula nullum ex eis ad facrilegis in hujufmodi maleficiis con­ praebendam eligant, patroni nullum ex cilio vel auxilio, ope vel opera non adcis przfcntent, archidiaconi ac prxlati ftiterint, & juramento corporali firmatales non inveftiant ullo modo. Alio- verint, quod eis ulterius non adftabunt. qui capitula, patroni, & archidiaconi ac prxlati, ipfo fado, jus fuumamit­ XXVII. Si clericum in alia diacefi eapi, tant ca vice, & ad proximum lupevel in fia captum, ad aliam dieteeriorem devolvatur. Examinatotcs ve­ fim deduci contingat. ro & archidiaconi aliquem cx talibus Statuimus item, ut fi clericum Cofeienter ad ordines vel beneficia admit­ , tentes, ipfo fado fententiam excommu- 'lonicnfis civitatis aut dicecefis, in alia nicationis incurrant. Item de filiabus, dicecefi capi contingat, vel in noftra ci­ foronbus, & filiabus fororum & filiarum vitate aut dicecefi captum, ad aliam prxdidarum, ufque 'ad gradum prxdi- dioecefim deduci vel transferri : quod dum, ftatuimus obfervandum, ut in per capitulum & priores Colonienfcs, clauftrj^ vel cœncbiis cujufcumquc or­ & alia capitula, ad liberationem cap­ dinis nullatenus admittantur. tivi , & ad procedendum contra facriIdem etiam, quoad exclufionem hu­ legum illius diœcefis, qui in hoc cul­ jufmodi, in filiis, filiabus, nepotibus, pabilis fuerit, apud loci diœcefanum af& neptibus torum, qui ecclefias vel feduofe laboretur, prout vifum fuerit inonjfteria incenderint, fi per annum expedire. xxym. »<«. 1147 CLEMENS P. IV. COLONIENSE. imperium VACAT. ,,Λ ,l48 Λ r4wr lo- S»n cV‘TvtNS COLONIE N SE. ‘jjj;’» nSc loruin chnftianicatum, aut redor A ftatuta per omnes ecclefias conventuales & parochiales & capellas civitatis chrjsti ecdefiz vel capcllz, per craflam igno··*<■ rantiam abobfervationibus fentemiarum dt dicecefis Colomenfis, fingulis annis, <*“· przdidarum fe valeat cxcufare, cum ne aliquem latere poffint, firpius pu­ difficile fit, fingulari denunciacioneCin­ blicentur, dc in capellis ruralibus per­ gulorum auribus inculcari captivationem legantur . derici vel fpolium ecdefiz vel ecclefiafiiez perfone, aut aliud quodeumque XLi'. Ut nomine ftcriltgornne pofite in rtgtflrot Supin t recitentur. forefadum, propter quod loca aliqua contingit efle interdidi, ficut fuperius in pluribus locis eft expreflutn: ftatui­ Et nomina eorum, qui contraeccle­ mus, ut przlati, archidiaconi, przpo­ fias feu perfonas ecclctiafticas aliquo fiti, decani de redores, (eu vicarii, modorum fupradidorum exceflerinc vel quam cito captivitasderici vel fpolium, Bdeliquerint, ftatim ~ ' i, cum hoc faôum aut aliquod forefadum, de quibus eft fuerit, ponantur io regiftro, & ixpius fupradidum, ad eorum notitiam, vd recitentur in publico, ut feiri poflit ex fama deferente , vel alio quocumque qualitate fadi & ejus circumflamus, modo pervenerit, ftatim ceflent a Di­ nec non ex dilatione fatiffadionis , vinis, ubi hoc juxta przmilfa fuerit fa­ qualiter fir contra excedentes & delin­ ciendum, dc ad obfervanriam deexeeu- quentes hujufmodi procedendum, dcc tionem didarum fententiarum per fe , deleantur eorum nomina, nifi congrua vel per alios teneantur. Aiioqui non latisfadione prxccdente. Si quid vero obftante excufatione craflz ignoran- dubii aut difficultatis fuper przmiflis tiz, panis dc featentiis fubjaceat fu- emerferit: hoc nobis, capitulo & prio­ ribus Colonicnfibus refervamus decla. pradidis. randum. XLIU. Ut bnt fletute ed ptr[on»! ttcUfln- C Nos vero capitulum , przlati, dc ■ /licti (uiufcumque ordinis exun­ alia capitula majoris & aliarum eccle­ fiarum civitatis & dicecefis Coloniendentur. lis, plenam in Domino fiduciam obti­ Statuimus item, ut admonafteria dc nentes, quod per ftatuta hujufmodi , bona eorum, dc ad monachos dc alias ecclefiis! & monafteriis , & perfonis religiofas perfonas cujufcumque ordinis tam ecdefi afticis quam rdigiofis, in civitatis dc Dicecefis Colonienfis, hujuf­ fpiritualibus & temporalibus provifum modi ftatuta extendantur. £t monacho­ fit, & debeat provideri, ad obferva» rum przlati dc monachi, ac aliz per- tionem eorumdem ftatutornm, bona fi­ fonz religiofz, cujufcumque ordinis de, omni fraude Cc dolo exclufis, fitmiter obligamusf, figilla ecclefiarum * Fortt, exiftant, * fe voluerint occatione alienf. U. H. jus privilegii, ab exeeutione feu obferi* noftrarum eifdem r:":·— ftatutis in teftimovatiooe flaturorum ipforum tueri, vel^ni — apponentes. ----------------nium Datum anno Domini millefimo ducxcufare: przdidorum ftatutorum au­ centefimo fexagefimo fexto, vi. Idus xilio non juventur. Maii. XLly. Ut bec ftntnts* nt eliqntm Itttrt poflint ttm in tepitnht, qnenn in üliit btit, fepins publictntnr . Statuimus item & mandamus in vir­ tute iaudz obedientiz, ut hzc eadcm ο© «© ο© 7 r.iv. defeendit ab Hierofblyma in Jeri- A ieriptis It anathematizamus omnes illos, tam* ‘mine, qui ς ANNO cho dt incidit in latrones, pio feemate " decla­- clericos, quam laicos, tam Prdatoa, quam /ÎÎÎSI. CHRISTI 1 ratur . Hinc eft , quod cum Dominus oofkr fubditos, tam minores, quam majores dc melummus Pontifex .Vicarius Jctu Chrifti, Nos, dios, qui hujus cohabitatote», five clam, five palam , in fuis iniquitatibus prefumferiat dead Bremenlem ecclefiam, cum pleo* legatio­ lenfare, nec non dc iUoa qui pncftabuot connis officio duxerit dcAinandus, ea libenti dc diligenti animo cogitamus, ordinamus atque filium vel auxilium , opem vel operam quo minus obfervetur iflud nimirum fahicare fiafiatuimus , quae libertati EcdefiaAicx conve­ tuium, quod legi prKipiinus annis fingulis in niunt, animarum faluti proficiant, finem im­ Synodis Epilcopalibus dc provincialibus, ncaliponant vitiis, remiifionem peccati, vitae ordi­ Îuis pretextu ignoranti» fe valeat cxcufare , nem, morbus difciplinam. Verum quoniam Ili vero, five la ici, five clerici luerint , oui expedit, ut (aeramenta ecclefic, in quibus , de cetero filias, fotores, aut cognatas penotanquam io vatis medicinalibus populus de­ nis in facris ordinibus eonfiitutis five ratione vo fui & humilis antidotum gratiae recipere conluevit , in honore dc reverentia ab omni­ matrimonii quod multi errore cecati , fieri bus habeantur, cum ea pleiumque contingat B potTe credunt, ut dtciun , feu ratione conci». Ùnatus duxerint contendendas, lire mediatores efftei vilia, propter vilem & abominabilem mtniftrorum Ecclefix convertat ionem : Univerfis extiterint, aut fautores introitum Ecclefi· fibi noverint inicidiâum, fi vero aliqui clerici tan­ perfoms Ecclefiafiicis Provinctr memoraix dtti furoris arrepti fuerint,ut in prdatos fuoe, itricle prxeipimus, ut in vtdu , veftitu , geaut alios, quos ad exequendum tam falubre fiu dc aliis operibus dc circumfiantiis (latus iui fiatutum contigerit deputare, pvafiimant infic honefte fe habeam dc decenter, i»e propter furgere, aut fe in fua turpitudine viribus tem­ ipfos nomen Ecclefiafiicum inter Luteos blafpltemetur. Eifdem inprimis diilndius inhiben­ poralibus defenfare, ficut nonnulli jam feciffc tes, ne dc Patrimonio crucifixi inimicos fe fa­ dicuntur, ipfo faâo officio dc beneficio ecclefiafiico fint privati , nec reftitui valeant, nifi ciant crucis Chrifii. Sicut i illi , quorum Deus cum eis per fedem Apollolicam fuerit difpcnventer eit, dc qui terrena fapiunc , non divi­ farum. Et cum in plerifque locis quorundam na. In conviviis fu s modeftiain dc mediocri­ iniquitas tantum invaluerit, quod in rebus Ec. tatem obfervent, fuperfluitatem indebitam reclefix furtum reputetur fagacitas, rapina pro­ Îecantcs. Ebrietatem omnium vitiorum comi­ bitas dc violentia fortitudo.* Synodali judicio tem dc nutricem devitent. Prxlati vero a gra­ definimus , ut qux bona Ecclefiarum feienter vaminibus abfiineant (ubditorum, dc maxime cum Ecclefias vifitant moderentur expenhs , delinent occupata nifi infra inflantemQuadragefimam eadem refiituerint dc de damnis aut coerceant evidiorcm, uumerum, prout in ge injuriis farisfecerint, competentur, ex tunc in­ neraii confilio extitit definitum , fibi dt gregi troitum Ecclefix fibi noverint interdiftum , tuo taliter intendentes, ut Zelatores juflitic dc nec ab Epifcopis, aut aliis Ecclefiarum prelamodefiix amatores, dc generaliter omnium fedatorc' bonorum operum offendantur . Prastis ad communionem Dominici corporis ad­ mittantur, Qui vero obftinata mente , dum femir igitur confilii approbatione precipitous , ut continenter dc caftc vivere fiudeant , uc vixerint,fatisfacere non curaverint, nullus cle­ ricus fccularis , vel regularis (epulturx ipforum. puro corde dt mundo corpore Domino poffint in offertorio EcdcfiaAico miniArare. Si qui de intereffe prxfumat. Adjicientes, ut fingulis ancetero deprehenii fuerint detinere publice con­ nis in Synodo ilii, qui Clericos rapuerint, ver­ cubinas , nifi fe ab eis, dc earum confortio berant vel occidunt, vel alias in ipfos manus feparaverint , ita quod in domibus ipfarum ,. injiciunt violentas, excommunicat i denuncienaut ipfis, aut aliis quibufeunque non cohabi­ “Uur, dc nominatim illi, de quibus conffitcrit manifefte. Quicunque vero perfonam Ecckfiatent, nec ad illas accedant, ex tunc omni be­ fticatn enormiter vulneraverit, mutilaverit, vel neficio 'ecclefiaAico, dc per eos. ad quos di occiderit, vel captivaverit , non nifi per fe­ âorum beneficiorum fpedat collatio perfonis dem ApoAolicam abfolvatur. Et in ipfo fa­ idoneis conferantui , illis exceptis, qui nodrx âo , fi quid tenebat, illud perdat & res fu» collationi hac vice duximus refervanda. Illi in utilitatem Ecclefic convertantur. Adjicien­ vero, qui Subdiaconi , aut alus luperionbus ordinibus infigniti , fornicariam aliquam fub tes, quod in illa dicecefi, in qua aliquod ca­ uxoris fpecie enimo fibi prxfumfcrint, d*· fanonicum cathedralis Ecclefia: ve! in dignitate âo matrimonialiter copulandi , omni officio ccclefuflica conflitutum capi contigerit , vel ecclefiaftico perpetuo fint privati. Et ficut ob captum detinere, ufque ad libertatem ipfius dc exhibitionem debit· fattsfaâionis ceffetur ge­ culpam omnsejus poAeritas legitur condemna­ neraliter a divinis. Similiter dc in illa Paro­ ta ; Si panam talibus indigendam in proge­ chia , in qua res Clericis violenter ablatas ca« nie , qux de coitu fic damnato nalcitur duxi­ mus piotendendam , ffatuentes , ut filii, nec pi, vel detineri contigerit, ufque ad reftitunon qui tam inçcAuoium dc iaiiilegum con­ ^tionem dt fatisfaâionem congruam a divinis cubitum duxerint eligendum , ab omnibus bo­ nis r orum mobilibus habeantur penitus alieni, dc quidquid eis fuit ab ipfis reliâum in mor­ te, vel in vita donatum, inter Epifcopum dc civitatem loci ejutdem «qualiter dividantur . Prxfatos vero filios nota femper infami» co­ mitetur . Et quia ficut intellexerimus , aliqui prxlati tales , in Scandalum totius ecclefiz ip­ fius, iniquitatibus & Immunditiis, obtentu pecunix , confovent dc defendunt, qui eos debe­ rent a inis iniquitatibus dc immunditiis ex infun­ do libi officio revocare, Excommunicamus in celletur. Item cum matrimonii (aeramentum non tit in continentis prxeipitium , feu po­ tius remedium contra illud, non abfque dolo­ re cordis audivimus qoofdam in hac Prouncia fic a iux carnis voluptate , vel terrena cupidi­ tate deceptos, quod in gradu prohibito de fado temere contrahentes, quod non tam ma­ trimonium , quam contubernium cenleri dici­ tur, te inceffuoix luxurie vilitati immergere, dc (aeramentum matrimonii, quantum in iptis ert , polluere non verentur . Nos itaque tan­ tum exceffum conniventibus oculis ptrtranfirc non nj» “ PROVINCIALIA n«o . ~"IIOe valentes , fub pœna excommunicationisAdimiiêrint libere Ac abfolute, ipfos excommu-· diftriAius nrohibemns, ne abfque difpenfatione nicamus in his feriptis diftriâe przcipientes , ANNO 1 fedis Apoftolicz tale de cetero matrimonium ut iili, ad quos przdi&anun Ecclefiarum or- CHRISTI pertinet,------------------ex tune perfonas *'“ feu contubernium contrahatur . Alioquin ia- dinatio-----------*·— -- -Jidoneas -------- incerdotcs, qui tales conjunxerint, a facerdota­ flituAot in eifdem . Item cum Ecclefia, ad li officio fe noverint efle fufpenfos. Illi vero, 3uam fideles td audienda Divina conveniant, S|ui fcientes fic permiferint fe conjungi, ipfo omus Gt orationi·, non negotiationis , nec aâo ab ingreflii Ecclefix fufpendantur , fub fpclunca latronum , nec locus armorum, feu eadem pœna , qua illis, qui jam abfque dimaterialium gladiorum. Statuimus , ut quicun­ fpenfationc fedis Apoftolica tale matrimonium que ad Ecclefias ad audienda divina convene, contraxerunt, diftriâe prxeipimus, ut a coha- riot, inter ipfas, vel Carmcteria corum anna bitatione invicem abftinentes diœcefano fuo , non inferant, fed extra dimittant , cum tales feu alio przlato , ad quem de jure vel con­ Judzis fimiles videantur, qui ad capiendum fuetudine pertinere dignofeitur talium caufa- Chrillum cum gladiis & Gmibus convenerunt, rum cognitio, rei’ veritatem infinuare non tartranfgreflbres hujus ftatuti per excommunica i ’ ‘ dent, convocatis, qui fuerint evocandi, & cau­ Btionis fententiam compefcantur. Item cum , fa diligenter examinata, quod canonicum fue­ Gcut perpendimus Bremenfem vifitando Pro­ vinciam, homines ejufdem Provinciz ad com­ rit, ftatuat, faciens quod decrevit per cenfuram ecclefiafticam inviolabiliter obfervari. Epi­ mittendum homicidium proni Gnt ac procli­ feopi vero , feu alii Przlati de caufis matri­ vi, volentes tantam refrenare nequitiam, ut inter ipfos improbos tuta Gt innocentia & ma­ monialibus cognoicentes omnino caveant, ne lignorum coerceatur audacia, przfcnti decre­ cupiditate déviât, non folum dirimenda non dirimant, verum etiam feparanda redintegra­ to ftatuimus , ut quicunque laicus in publico hominem interfecerit, pœnitentiam agat pri­ tione, prrtextu pecuniz & alterius commodi non przfumant. Si quis autem contra hoc ve­ vatam & publicam , & catenas fimiliter, & nire przfumferit interdiâum , *^o ipfo fe no­ hoc fecundum arbitrium diœcefani fui. Alio­ quin ecdefiaftica careat fepuItura, nifi forte verit officio beneficioque privatum . Laici ve­ ro, qui de pœnis inferendis perfonis conjunâis jam incepta pernitentia , morte Gt prr ventus. io caufa matrimoniali , feu accufatoribus fe Nihilominus praecipientes fub perna excommu­ fecularibus , fub quorum intromiferint, cum ad ipfos non pertineant , nicationis ________ ,judicibus _____ _ _ ,_______ Έ_________________ fed ad judicem Ecclefiafticum, coram quo ne»C jurifdiâiooe homicidium a laicis contigerit pergotium ventilatur, per cenfuram ecclefiafticam petrari , ut homicidas requirant , & eos pu­ niant fecundum legitimas iandiones, & fi quis compefcantur, cum ex hoc multi ab accufatione matrimonii retrahantur. Item cum de­ in hoc negligens apparuerit, per dicecefanum Epifeopum auâore hujus confilit par cenfutentores plurium perfonatuum vel dignitatum, feu beneficiorum eccleGafticorum cum cura , ram ecclefiafticam compellatur. Item Gcut in­ telleximus fama crebrefcente beneficia ecclefiaGnt factorum canonum traofgreflbres , & fn>âus talium beneficiorum percipiendo furtum ftica a nonnullis praelatis hujus provinciz per committere dignofeantur. Statuimus , ut om­ vitium Simoniz conferuntur. Nos ergo huic nis, qui hujus dignitatum , perfonatuum, vel morbo peflifero congruum remedium adhibe­ dignitatum, feu beneficiorum cum cura plura­ re volentes, diftriâe prxeipimus, ne id de ce­ litatem retinent , nifi fuper hoc difpenfatum tero fiat , & quicunque fentit morfum confcientir hominis fuper beneficio per Simoniam fuifle coram nobis infra proximam QuadrageGmam doceant manifefte, aut fi cum eis non dato, vel recepto, illud infra inftans pafcha refignet, qui Gmoniace recepit, & qui ______ obtulit fuit difpenfatnm, eligant ergo unum de prrl___________ didis beneficiis retinendum , & alia infra ter Dpoenitentiam agat, & G quid accepit, pro eoi minum memoratum libere in manibus eorum reftituat. Alioquin dantem fcilicet tc recipien­ refignenf, ad quos illoruni collatio dignofeatem ex tunc excommunicationis vinculo in­ tur pertinere , alioquin ex tunc ab Omnibus nodamus. Item ftatuimus ut unufquifque li­ ecdefiafticis beneficiis , dignitatibus, feu per- beram teftamenti fidonem habeat , & libefonatibus fe noverint efle privatos . Przciptram teftandi voluntatem , non obftantibus quimus autem illis, ad quos illorum beneficiorum, bufeumque ftatutis per quofeuoque editis, vi­ dignitatum , feu perfonatuum collatio perti­ delicet , quod non valeat teftamentum , nifi net , ut aliis perfonis idoneis eadem confe­ fiat parentibus confulibus, vel laicis aliquibus rant dc aflignent. Quod fi infra terminum de­ dc ipfo municipio, vel loco reflantis, cujufmoterminatum a jure hoc adimplere non cura­ dt ftatuta decrevimus nullius fore momenti, verint, ad proximum fuperiorem collatio de­ aboterique prxeipimus & abradi . Confervatori volvatur. Item cum judiciorum vigor, jurifvero horum flaturorum At apparitoribus eorun­ que''publici tutela fit in medio conftituta , ne dem , nifi refipiipH k introitum Ecclefue dene­ Sub sidera interminatione quis fibi fumere audeat ultionem, przfentide- gamus ___ - . — ____— ......................... injungencreto ftatuimus, ut G quis aliquid contra quem- E tes eifdem, ut etiam ftatuta contra ecclefiacumque Clericum, vel Laicum de jure com­ petere crediderit , nequaquam in ipfum fponte infurgere, aut res ejus propria auâorirate occupare przfumat , fed ipfum vocari faciat coram judice competente. Adjicientes , quod ille, tanquam contumax puniatur, qui ne ad ipfum citatio perveniat, inferendo minas vel injurias przfumpferint impedire. Item ad au­ res noftras , quorundam Laicorum gravis ex- ceflus pervenit, quod Ecclefias parocntales de faâo detinent , contra canonicas fandiones , qui nifi infra proximam nativitatem Domini fticam libertatem edita ab ipfis , przmoniti a diœcefatüs epifeopis, Audeant revocare. Item cum raptus dc corruptionis Dinx filix Jacob exemplo periculofum efle noverimus vel diIcuifum , vel egreflum mulieribus religiofis , prrfenti decreto ftatuimus, ut moniales, quz evidenti neceflitate exire debuerint , maturz fint & honeftz, & cum tali locietate fe te­ neant , ut non folum propriz fatuus pericu­ lum , fed & finiftra fufpicio inde non valeat exoriri. Adiicientes, ut illis monialibus , quz przpoGtos habere confueverunt , rcligiofi , feu regu- ii6i CONCILIUM ιι6ι ------------ régulât» praeficiantur , fi perfonz idonee de A maturitate praefulgeant, & probata diutius ca-«——— „L rn4RiCT^r talibus potuerunt inveniri, fi vero, propter ftitate.Aâa fuerunt haec in Confilio Bremenfi, ANNO i?««. * defeâum regularium, perfonas eis oportuit praemenfc Novemb. Anno Domini M. CCLXVI. fici fzculares , tales inftituantur , qui morum ** ’ er CONCILIUM MAGDEBURGENSE Λα. Chr. MCCLXVI. celebratum. Harrtittlm OCriptum in canone quod dictum eft: Senio· interdiâisexclufis, ac etiam populo noftro adG«m. TJii. nl c**fMt*i & tt! «*»▼·· miflb, fic una campana femel tantum pulfata, (Mg. \fe, £o : Sacrofanâz Romanz ecclefiz fummo pon-g ut fic conveniant , per quos debebit divinum t i fice B. Petri Apoftoli fucceflbre, ad metro- officium celebrari : fic infuper tempore hujufmoilitane fedis antiflitem congrue emanavit . di reflationis nulla conferantur Ecclef. Sacra­ am & ipfe ficut olim a fandis Patribus nomenta * fcitur inftitutum, cum fuis fuflragancis annus III. Iis dumtaxat exceptis , quod tempore fingulis provinciale concilium celebrare jube­ interdiâi jura permittere voluerunt„ videlicet tur, propter quod di&um eft refte ad ipfum.* baptifmata parvulorum fic tam-fanorOm quam Seniorej previnri* titM cvngrega . In quo quidem infirmorum poenitentia viaticum , fic confir­ concilio congregato de corrigendis excelfibus , mationem in fronte . Licet autem per gene­ & moribus reformandis prsfertim in clero , rale interdidum denegetur omnibus tam undiligentem habebit cum Dei timore traAatum, â'o , quam ecclefiaftiea fepultura , de gratia canonicas regulas & maxime quz ftatuta funt tamen duximus concedendum quod tam cleri­ in contiliis, relegens diligenter, ut eas obfer­ ci quam farci decedentes qui caufam non przvari faciat , pcenam debitam tranfgreilbribus buerunt hujufmodi interdiâo , in coemeterio infligendo. Et ut hsec omnia confultius fic fa- ecclefiz fine campanarum pulfatione fic quod lubrius peragantur, expedit id fieri , fuffraga-(Claici' abfque presbytero, clerici vero cum prxneorum fibi approbatione & confilio in omni­ fentia presbyteri, fub filentio tumulentur ; ita bus afliftente, unde & fubjungitur: & ect in­ tamen quod funere ad fuam ecclefiam depor­ terrogo . Speftat nihilominus ad ipfius metro­ tato, fic oblationibus, fi qui eas exhibere vo­ politan! circumfpe&ionetn & prudentiam, ut luerint , more folito ibi faftis, populus ab ec­ juxta credite fibi dlfpenfationis officium fub· clefia exeat, fic presbyter in ecclefia, przfen» di torum commodis profeftibus & quieti , follite funere, voce fubmifla, miffam celebret pro citudinis debet fludium adhibere, praecipue lai­ defunâis. Quibus fie peraâis, funus eo modo, corum quorumdam, qui clericis oppido funt inut diftum eft , tradatur ccclcfiafticz , fepulfefti, nunc antiquorum ftatutorum declaratio­ tur». ne & fuppletione , nunc vero novorum edi­ IV. Si vero Archiepifcopi vel Epifeopi no­ tione, prout poflibile fuerit , intuitus & aufus ftrz provinciz captio vel detentio extra pro­ nefarios reprimendo. Ipfi namque fuis finibus vinciam omittatur , ex tunc omnes Epifeopi non comenti, nituntur in vetitum, ad illicita alii, fic etiam Archiepifcopus ipfe ficuti captus frœna relaxant, ecclefiarum Przlatis, ecclefiis, non fuerit cum fuis capitulis infra XV. dies ecclefiafticifque perfonis ,& rebus etiam earum-D aut prius etiam, fi commode fieri poterit, dem onera imponunt gravia, iplalquevexatio­ poftquam ad eorum notitiam de captivitate nibus plurimis , talliis, colleâifque multiplici­ Archiepifcopi, vel Epifeopi pervenerit, atehiebus frequenter aggravant, & moleftant. Pro­ pifeopum vel Epifeopum extraneum in cujus pter quod contra huiufmodi przfumptores fum- diœccü detinetur captivus efficaciter interpella­ ma fuadet neceflitas, gratia fufiragante divi­ re debebunt ; ut ipfe ad liberationem captivi na , pro pace & quiete , ac utilitate publica exhibens confilium dc auxilium oportunum, itt providendum .Sacro igitur approbante Concilio tota fua dicecefi ceflari faciat a folemniis di­ iaoximus dc ftatuimus: vinorum: omnibus aliis fupradiâis in noftra I. Quod fi quis deinceps in hoc facrilegii ge­ obfervandis provincia tempore captivitatis hu­ nus nefandum irrepferit, quod Archiepifcopum jufmodi in fuo robore duraturis. Magdeburgcnfis provinciz inter provinciam ipV. Si autem Canonicum ecclefiz cathedrafam ceperit, feu captum detinuerit in eadem, lis vel abbatem aut archidiacouum, vel Prae­ vel foetus fuerit facientis, aut heri mandave­ latum collegiate, aut regularis ecclefiarum , rit , vel faâum ratum habuerit, aut confilium £ in provincia ipfii capi, vel detineri contingat ; dederit vel favorem , aut poftea fponte rece­ ex tunc poftquam de hoc conftiterit per to­ ptaverit , vel defenfaverit fcienter eumdem ; tam diecefim, in qua captus fuerit, & captus cum ex eo excommunicationis fententiam in­ etiam detinetur, cedent folemnia divinorum : cidat ipfo faüo , excommunicatus & ab omni­ & nihilominus in pernam ipfius captivatoris , bus ardius evitandus, acccnfis candelis & pulac etiam aliorum, de quibus fuperius eft exfatis campants per totam denuntietur provin­ preftum, ea , qu» funt de excommunicationis ciam finculis diebus Dominicis & feftivis, fic denunciation fic obfervatione interdidi ftatu­ cefletur nihilominus in ampliorem pœnam ipfius ta, in ipfa dicecefi tantum inviolabiliter obferin tota provincia a folemniis divinorum. vetur. II. Ita tamen quod fingulis diebus in eccle­ VI. Eodem modo, fi Canonicus ecclefiz fiis & monafteriis mille celebrentur, & alia collegiatz , vel Reâor alterius ecclefiz cudivina dicantur officia, ficut prius fubmiila ta­ jufcumque, feu etiam clericus in facris , vel men voce , januis claufis, excommunicatis & etiam minoribus ordinibus conftitutus infra termi- E MS* M A G D E B U R G E N S E. i< cr minos provinciae captus fuerit , vel detentus Λ qui res ecclefiarum, fic perfona rum ecclei carum fpoliant , diripiunt fic invadunt; prx- ANNO per totum archidiaconatum tantum in quo de iirnti conflitutione fanximns, quod ipoliaiores 1 ANNO tinetur a divinorum fbleraniis volumus abftific invalores return ecclefiafticarum i. légitima “**' «»««. neri ’ a'*** poenis fuperius pofiris in iplb Ar. monitione pr «mifla, de damnis , fit injuriis ir ­ chidiaconatu diligentius obfervatts. rogatis, itura terminum competentem ad hoc VII. Si tamen cathedralis, vel aliarum ec­ aflignatum, iifdes poftquam per duos vel tres cleGarum Canonici aut abbates, Praelati, feu teftes idoneos fuper damnis fic injuriis hujuf­ Clerici Ibpradidi extra provinciam capti fue­ modi fufficiens fuerit faâafides, fatisfa&oncm rint , vel detenti, Archiepifcopus five epileocompetentem exhibere contempferint , excom­ pus ipfius capti ordinarius, pro ipfius Jibeiamunicationis vinculo conllringantur. Et quod tione Archiepifcopum vel Epifeopum loci, in quo detinetur captivus, preces iuac dirigere te­ contra tales hujuimodi excommunicationis len­ tentia promulgata per eos , qui fuper hoc rcneatur, ac etiam tam exada diligentia exhor­ tari , ut ipfi tempore detentionis hujufmodi quifiti luerint, per totam noftram provinciam fingulis diebus Dominicis accenfis candelis fic ccflari faciant in tua Dicecefi foiemnia divi­ norum , contra captivatorem, feu captivato­ Bpullatis campanis debeat publicari . At quod in omnibus locis in quibus malefaftores pieta­ res , faciendo fingulis diebus Dominicis fic feti domicilium vel receptaculum habuerint , & llivis excommunicationis fententiam publicari. Has autem omnes ptenas ftatuimus inviolabi­ ad qux i pio* vel aliquem ipforum pervenire liter oblervandas, donec captum liberum fic focontigerit, & quamdiu ipfi ibidem moram tra­ lutum dimitti contingat cum fatisfaâione de­ xerint , fic poft recefliim eorum per triduum bita fii condigna . immediate fequutum in illis , ad qux ipfum VIII. Contra cos fimiliter , qui clericos foolium deducetur, civitatibus ecclefiarum ca­ thedralium dumtaxat exceptis reflandum fta­ membro aliquo mutilare,enormiter vulnerare, tuimus ab officio divinorum donec rebus exaut etiam occidere non verentur, extendi voInmus poenas eafdem, qux contra clericorum poliatis feu earum xftimatione , prout juftum captivatores feu detentores, funt fuperius pro­ fuerit, reftitutis de damnis, in/uriis fic intereffe fatisfaftum fuerit competenter. mulgate . IX. Ceterum quia dignum eft , ut propter XIV. Infuper extirpandum ad quorumdam enormitatem culparum, pœnarum modus exu­ laicorum patronorum deteftabilem corrupteberet , nec poenis folitis conternentur , fta­ Clam, qui redoribus ecclefiarum defundis, do­ tuimus quod filii ficfilix, fit omnes eorum potes ipfas fpoliare prxfumunt, fic de rebus mo­ ftcri, qui vel qua: ufque ad quartam genera­ bilibus fit immobilibus fic fe moventibus , in ipfi; ecclefiis inventi* fe temere intromittunt, tionem per lineam reâam tam mafculinam quam femininam a prxdiâis malefaftoribus , ftatuimus , ut fi quis patronus laicus cujufcum. defeendere dioolcuntur , in nulla ecclefiarum que praœmincntix dignitatis vel condit ionrscxinoflrc provincix ad beneficium aliquod eccleft&t, talia dc cetero facere prxfiimpfcrit, jure fiafticum ante prxftitam fatisfaftionemdebitam prxfentandt clericum ad ecdefiam taliter fpofic congruam aliqualiter aflumantur. liatam, fit ipfa vice privatus , fic prxfentatio X. Ec quidem fi fecus per eos ad quos eleclerici ad loci Epifeopum , alioquin ipfo Epiôio, collatio, prxfentatio feu provifio talium Icopo infra tempus a juredebitum négligente ad beneficiorum fpeâaredienoicitur, attemptatum fuperiorem proximum devolvatur. Idemque pa­ fuerit, ipfa eledio, collatio prxfentatio, vel tronus tamquam rerum ecclefiafticarum invaprovifio ea vice ad loci epifeopum, qui fi in­ for, ad ablatorum reftitutionem per cenfuram fra tempus a jure ftatutum id facere neglexe­ ecdefiafticam ab exeeutoribus hujufmodi conrit , ad fuperiorem proximum devolvatur, non Dcilii compellatur. obftante aliqua confuetudine contraria, fi qux XV. &tnt nonnulli ecclefiarum advocati, poffint per quemcumque in oppofitum allega, fpe tuitionis fic defenfionis ecclefiarum aflumri. Et ne in oblivionem veritas veniens va­ pti, qui ecclefiarum jura, pofleffiones, fic ho­ getur incerta; ftatuimus ut nomina praedicto­ mines adeo turbant , lacerant , minuunt fic rum Epifeopo loci tradantur, per ipfum ferimoleftant ; quod ex defenforibus in offenpturx memoric perhennanda , qui etiam ta­ fores turpiter fe tranfmutent ex eo quod tam lium copiam nominum ad alios tranfmittat immoderatis exaftionibus fic oneribus eccleEpifcopos, prout viderit expedire. fias ipfas opprimere non verentur; quod do­ XI. Bidem etiam pcenis teneri volumus minis fuis propriis jura fic decorum nequeunt omnes, qui prwdiâorum ipontanei receptato­ perfolverc , ncc quod gravius eft , vitx fux res vel defienfores extiterint, aut ipfis praebue­ congruam fiiftentationem habere. Cum igitur rint opem, confilium fit favoremhujufmodi ingratitudinem jura merito perfeXII. (Jt tamen pcenas prxmiflas contra ca­ quantur, ftatuimus fic fanximus , quod iidem ptivatores fic detentores perfonarum ecclefiafti­ advocati fuis juribus, ipfis ab initio deputatis, carum noftra provincix in hoc concilio gene­ E comenti nihil fibi amplius audeant occafione raliter promulgatas mitigare, remittere, inter­ advocationis hujufmodi ufurpare, alioquin ipfi pretari, declarare vel etiam ampliare, prout advocati talia pnefumentes, ipfo faâo fenten­ qualitas fa&i exegerit, valeamus, tam nobis , tiam excommunicationis incurrant , cum dc quam cuilibet fratrum fic coepifcoporum no­ prxfumptione hujufmodi confliterit , excom­ nreturn in fua dicecefi libera fit facultas, pat­ municat! publice nuntiandi. ois prioribus fuper archiepifeopi feu epifeopi XVI. Item cum iniquum exiftat , aliquem captivitate vel detentione, ftatutis nullatenus ulterius odio prxgravari , hujus facri concilii immutatis, nifi fuper hoc omnium noftrorum audoritate prohibemus ne prxtextu inimicitia­ accedente communi confilio fic confenfu. rum , quas quandoque contra ecclefiarum ad­ XIII. Item quia non folum a jure cenfenvocatos haberi continget , bona ecclefiarum tur, qui in perfonas ecclefiaflicas minus inji­ ÔC clericorum quilqu.im exadionibus feu vexa­ ciunt temere violentas , verum etiam fic illi, tionibus de cetero aggravare, Ixdcre feu mo Cestii. Gnurtl. Tom. XXIII. Dddd lefta- CONCILIUM MAGDFBUR.GENSE. sidy leflare praefumat, alioquin ipfo faâo fenten- A ne quis clericus , vel monachus tabernas ire-—— ——— tiae excommunicationis fc noverit fubjacere, quentare prrfumat ^IKIWUMI ,9 vel v« habitum aManituii clericalem CHRÎSTf leu abjiciat, vel tonfuram anno & contra talem ad interdidi fententiam pro‘ -mooachalem --------- L ’ — -»■»-·-«------ -· clericis -- CHRIS ■‘"iiM.Π 0 cedatur; fi id ftatutorum exccutori vifumfuc congruentem & debitam portare contemnat * quia huic ornatui » qui in clericis nitere de­ rit expedire. XVII. Amplius cumecclefiae, ecclefiafticcquc bet , videtur non modicum adverfari ; tranfperlon* , acres i piarum non folo jure humano ereflbres rreflbres vero prcdiâorum predidorum ab ingrriTu ingreflu ecclequinimo & divino a fccularium perfonarum fise fufpendantur : & ii qui contra tonfuram cxaftionibus fini immunes, propter multorum decentem & debitam deliquerint, redditusfuo· infolentiatn in aftionibus talibus , & ahufum i rum beneficiorum non percipiant , nec ullum facri canones ftatuerunt, quod fi perfonx lin­ cic jus competat, redditus tales petendi, quo>refomentes ufque fe modo debito faciant tonfurari. gulares fuerint, talia prae (umentes, excommuexcommu vel univerfitas XXI1. Item cum facrorum imaginixM pro. nicationis, fi autem c<:ollegium " u’ civitatis caftri feu loci alterius cqjufcumquc, pter illorum reverentiam, quos figurant , tobcc pntfumpferjt , ipia ipla civhm civitas , taurum caftrum vci vel ' eus dignior merito debeatur; ob lux ne incioei pncuimpicrjc ilocus interdidi fententias incurrere ipfo fado ,Bvitalibus, oppidis, caftris, villis, io quibusec· 5(0a$ quidem excommunicationis · & interdidi def,® parochialcs habentur , alibi ufquam , ententias ftatuimus in fingulis ecclefiis quan- quam in altari confecrato, quifquam eas coi· documque & quotiefeumque opus fuerit, pu­ locare prefumat , & ne portanto tabulas in blicari & fuper iis per exeeutorem ftatutorum manibus, fidelium elemofynas petituri, facro­ prxfentis facri concilii querulantibus fine dif­ rum imagines, vel reliquias tunc pariter cum tabulis, vel etiam praeter tabulas fecum defe­ ficultate qualibet fubveniri . XVIII. Infuper clerici feu notarii, qui per rant , aut forfitan fide fimulcot fe deferre, dominos fuos premifla fieri dolofe perfoafecum id cx avaritiae radice procedat ; fieri de rint, feu cpnfilium & auxilium prsftiteriot ad ceterofub anathemate prohibemus, diebus de· talia faciendum, dum de dominorum fuorum dicationis, ac patroni ipfius ecclefia dumtaxat deli&o conftiterit , a familiaritate dc fervitio exceptis, cum his diebus propter multitudinem populi adunati non pateat acceffus facilis ad ipforum infra menfem omnino recedere tenean­ altare, vcl nifi fuper hoc faciendo per epifeo­ tur, alioquin propter dolum ipforum , cumdepum loci, jnfta caufa penfata fpirirualis licen­ teftus fuerit , omnino reddantur inhabiles ad aliquod beneficium ecclefiafticum inpofterum C tia concedatur. eonfequendum, & beneficio, fi quod aâu jam XXIII. Infuper ftatuimus v quod laici parochialium ecclefiarum provifores feu vitrici, qui habent, fint ipfo faâo privati. XIX. Item quia jura caponum ecclefias intltirnunai vulgari vocabulo nuncupantur, dc caftellari a laicis vetuerunt j nos volentes pro­ rebus ecclefiarum quas receperint , & expen­ hibitionem eandem pœnarum adjeâione juva­ dunt ad requifitionemReâoris ecclefi*, quem re, ftatuimus, quod fi qui laicorum ecclefias adhibeant, in virtute per obedienti* duximus adftringendum, bis in anno inprrfcntia ipfius incaftcllare, & de eis propugnacula facere non Rèâoris & quorumdam aliorum de parochia formidant, ipfo faâo fententiam excommuni­ cationis incurrant, & terra ipforum, fi quam honeftorum, rationem reddere teneantur ; ut habenr, vel locus in quo de jure feu de faâo & de prsdioorum confilio & confenfu res ec­ jurifdiâionem exercent , ccclcfiaftico fit fupclefiarum ad ufus earumdem congruos & do­ centes utiliter convertantur : ac pariter &nos pofitus interdiâo. & aliorum locorum Epifeopi, quibus ecclefia­ XX. Infuper ftatuimus quod omnes ii, qui ftatuta facere feu edere mandare fervari pra^rum cura & folicitudo imminet fuper rebus ec­ iumpferint, in derogationem fubverfionem & clefiarum per Redores ipfos fuper boc requifitos polfimus apertius informari .^Poftremo conculcationem ecclcfiafticae libertatis & precipue munerum facro altari o&rri volentium Dprsciptmus dc mandamus, ut nulla ftatutaalia fuis ftatutis illicitis reftringcntes, qui ex faâo a predecefloribus ‘ ~ “ noftris in fuis conciliis pro­ mulgata, fi ftatutis noftris pnemilfis reperianhujufmodi excommunicationis fententiam jux­ tur contraria vel adverfa quifquam recipiat, ta fanâiones canonicas inciderunt; per reâovel fecundum ca judicet, aut pronas feu fenrvs ecdefiarum cum expediens viderint excom­ tentias earum auâoritate aliquas proferat vel municati folemniter publicentur, nifi inter menlem fuper hoc moniti , talia ftatuta omnino etiam exequatur . Decernentes ftatuta talia, i evocent dc faciant amoveri , nullo unquam fententiam ponas fle proceflits habitos cx iifdem, nullius obtinere roboris firmitatem, per tempore valituri. XXI. Prcterea cum debeant clerici non fohoc ultimum ftatuta aha Magdaburgenfium con­ lum interiori fed etiam exteriori ornatu fulge­ ciliorum, fi qua fuerint, minime revocantes.^ re, praefentis approbatione concilii prohibemus, ANNO CHRISTI • o. Λ Λ -- — _ _ _ __ CONCILIUM _ _ M Anno MCCLXV1L celebratum ** Tom.PXL CAcri approbatione concilii Rotomagenfis pro-E celebrati vobis univerfis & fingulis diftriâe vinciar, nuper spud Pontem Audemarum, praecipimus & mandamus, quatenus ini fingulis . _ ___ ’lationis B. „ ' :hiis & in craftir.o dcco Joannis Baptift* parochiis C locis publicis, vobis fubditos moauno Domini MCCLXV1I. favente Domino neatis, diebus Dominicis, aut fcftivis folemnitati- b ANNO CHRISTI ««o 1168 CONC VIENNENSE. ckficoa non A qui clerici in apoftafia tonfurc & habitus cle-~“~" —““““tatibus, tribus a fe diftantitae ,- cioicoe ricalia permanierint, ac fievis enormitatibus fe chr^i uxoratoj t & etiam uroratoc, ut a negotiatio ni bus fecularibus exercendis aUUneant fle ma­ immifcuennt, ft contingat quod pro fuis ex>>«>. xime inhonefiis : quodque toofuram deferant ceifibus a Ixculartbus judicibus, capiantur in flt habitum clerico congruentem , authoritate ciimioibus cotnprcnenfi : non praecipiemus eos per cenfuram ecclefiafticam liberari. noftra folenniter ac publice nunciantes. Quod fi tertio a vobis moniti, ab hujufmo* Irem pnecipimus', ur per lingulas ecclefias di non nefiçuerint clericos non conjugatos, moneantur clerici & crucefignati, ne litteris dum his fe tmmifcuerint, quo minus de fuis fa­ apoftolicis, vel legatorum fedis ejufdem , aut cultatibus , ftatutis fle confuetudinibus patrie aliorum judicum, aliquatenus abutantur : fcifubjaceant, ecclefia non defendet. Circa con­ turi , quod nos & alii praelati , foliciiudine jugatos liquident aquanimiter tolerabit, quod qua convenit vigilabimus contra hujufmodi domini fiaculares ab ipfis juftitias debitas, ve­ abufores , ut exceflus eorum non remaneant B impuniti · lut ab aliis, exigant, δς fervitta confueta . Aftum & datum, ut fiipra. Denique fi poft prxmiflas monitiones , ali- «tSHnss- ’ÊS’-es-ês· o· CONCILIUM NORTHAMPTONIENSE, la quo excommunicari qui contra regem Anglix fteterunt, & decima bonorum ecclefiafticorum regi in feptem annos concciTa anao MCCLXVII. jftt&ti Perifii con/MMafer . Ottobnnus, Cpoft obiit_ viliter Nonis Februarii, cui Nico- ·/. viddx-r inanit, legatus , vocato concilio apud laus de Ely, cancellarius regis, fucceftit. Re­ Notthampionam, fententiam excommunicatio. liqui vero tres praefati epifeopi, Romam proDis tulit in omnes epifeopos fic clericos , qui fefti, domini Papas gratiam expeftabant. Ea­ comiti Simoni contra regem prxftiterant au­ dem igitur fententia ceteros quoique; regi ad­ xilium , vel favorem. Et nominatim Joannem vertant es publice innodavit. Ibi etiam cooceffionem de decima ecclefia; Anglicans, folvenWintonlenfem , Walterum Wigornienlem , Henricum Londioenfem , Stephanum Gceftrenda regi per feptem annos proximos fequentes, fem, epifeopos. De quibus, Wigornienfis cito publicavit. M CONCILIUM URATISLAVIENSE Pro terre fande fubfidio a Simone card fedis apoftolic» legaro, anno MCCLXVII. fefto Purificationis B. Virginis cclcbrarum. Nno Domini MCCLXVII. Mit- D Cus archiepifcopns Pofnanienfis , Paulus Cratbies Micbbvit^fit, A ill. c. LVll. Guido covienfis, Thomas Uratislavienfis , Volimirus frater Ciftercienfis ordinis, S. R. E. presbyter Uladislavienfis , Nicolaus Pofnanienfis, ” Tho­ cardinalis S. Laurentii tn Lucina, legatus de mas Plocenfis , Willelmus Lubucenfis, Henricus Culmenfis, epifeopi , tenuit . Pro fublatere a Clemente papa IV. in Poloniammifveniendo terre fanftx, anni jubilet gratiam, fus : primum in Cracoviam iv. Kal. Jul. per­ fle crucem contra Saracenos przdicavit. Convenit , a Boleslao Pudico , fit Paulo epifcopo flitutzquc io majoribus ecclefiis capfie fue­ Cracovienfi proceflionatim veneratus fle excerunt , pro pecunia a merentibus jubilaram Kus. Dehinc Uratislaviam divertens, in fefto irificationis Marie generalem fynodum, in colligenda. qua erant epifeopi ecclefix Polonix , Jaouf- A CONCIL1UM VIENNENSE, Authoritate Guidonis legari fedisapoftolic», caufa reformanda:ecclefiz » celebratum anno Domini MCCLXVII. tempore Clementis papx IV. TITULI CAPITULORUM. E 4. Dt vMeittiia qnet inferientitr rtbtu ecciefiefltcn i- Dt l*O Chrifto pater & dominus nofter Clemens Pa* '„«7. pa IV. ad Saliburaenfiem provinciam, fie ci­ vitatem , & dtœceüm Pragôdem , cpm plenae legationis officio nos duxerit tranimittendes, omeii noftri debitum libenter exfequtmur, evel­ lendo videlicet evellenda , plantando plantan* da, reft* regendo, ft dirigendo faiubntcr indireft*. Constitutions^ CONCIL! I Anno VIENNENSIS MCCLXVII. 1. D* viti & tierittnt» B Erutn, * quantum expedit ad pro· feâum & robur fidei Chriftiana., aU“ ut facramenta ecclefix, in quibus tan· oe fedis legatus, concilium celebravit in Vien­ quam in vafis medicinalibus populus na vi. Idus Maii , cui interfueram Joannes Pragenfrs , Petrus PatavienGs, Cooradus Fri- devotus & humilis antidotum gratis recipere confuevit, in honore Cc reve­ fingenfis, Leo Katifponenfu, Bruno Brixinenrentia ab omnibus habeantur .· cum ca fis, Amalricus Lavendinus, epifeopi, ftquam* plures abbates, pmpofiti, arcwdiaconi, & de­ plerumque contingat effici vilia propter cani , ubi fubfcripts conftitutiones funt edite, vilem & abominabilem miniftroram ec­ & ab eodem concilio approbate. clefix converfationem, uni ver fis ecclefiaftkis perfonis provincia SaltxburgenFriter Cnide »iferiti»t Divini tituli S. Lutnntii fis & civitatis & diceccfis Pragenfis pra­ 1» LtKunt prtjiyter cerdimite , ipoflelta fedie ecipimus , uc in vigu, geftu, & aliis legitns , id perpetm» rei »e»trii». operibus ac circumftantiis flatus fui, (b) TjOftquam Dcu« formavit hominem ad fic honefte fe habeant, & decenter, JL imaginem & fimiiitudinem fuam , & ne propter ipfos nomen ccclefiafticum in aetate virili , cum ipfo etiam jus naturale inter laicos blafphemetur ; eifdem * di- ’*i· produxit. Juris enim * naturalis origo a creaftri&ius inhibentes , ne de patrimonio Λ ture rationalis fimul cepit exordio ; quod qui­ dem ad difponcndum omnem mundi nafcentis Crucifixi inimicos fe faciant crucis Chri­ fti; ficut illi, quorum Dens venter eft, & temporis motum fufikcrer, fi non fibi mor­ tem , quam Deus non fecit, rationalis creatu­ qui terrena fapiunt, non Divina : in ra propriis manibus & pedibus qiixfiviflet. Haec conviviis fuis tnodefliam & mediocri­ juris inftituca primxvi protinus jufiitia pofitiva tatem obfervent, fuperfluitatem inde­ ab eodem regulariter auftore procedens, qui fub bitam reiecantes , ebrietatem omnium mortis interminatione morfum pomi noxialts pro­ vitiorum fomitem & nutricem devitent * hibuit ; qua prohibitione contempta, certa maleU) T^R-ster Gurdo tituli faofti Laurentii io JT Lucina presbyter cardinalis, apoftoli- M pri- CAPITULA. V didionis fententia prodiit ab auftore, ut non' D folum ultio ferretur in aurfores federate, ve­ MMda rum etiam in progeniem damnatorum . Ex hinc ufu hominum exigente, & rerum domi­ Prxlati vero a gravaminibus fuorum nio introducto, quod juris regulancicicbat, cx abftinent fubditorum; & maxime cum humsnis neceflitatibus quadam fibi homines jura condiderunt. Tradita funt a Domino per ecclefias vifitant, moderentur expenfas, coerceant eve&ionum nummum*, pro-. Ctrr Moyfem juftitix leges, cujus fingulis pxnefylut in generali concilio fuit definitum. «re · Jabis Chriftus includitur. Deinde prophets fubfequuntur & reges, qui Chrifti pneconia evidentiori fermooc defer ibunt : donec temporis III. Dt tailitat iltritenan. plenitudine veniente , impleta veritate , figurifque certantibus, Rex nofter in sternum ju­ E Prrfentis igitur concilii approbatio­ ra manfura difpofuit. Dais funt enim Petro ne pracipimus, ut clerici continenter claves perperus , a quo totius juris ecclefiaftici pulchritudo manavit; qux ad fingulas pro­ & cafte vivere ftudeant .· quatenus pu­ vincias ob vindiftam in nationibus , & incre­ ro corde & mundo corpore Deo pofpationes in populis faciendas, nunc per fumfint in officio ecclefiaftico miniftrare. morum Pontificum , nunc per fedii ApoftoliSi qui vero de cetero deprehenfi fue­ cs Legatos ftatuta, tanquam per quo id am ri­ rint detinere publice concubinas, nifi vulos derivatur ; ut , hominum quotidie creinfra menfem fe ab eis & ab earum Icemc malitia & cftrsnata cupiditate, quxno­ confortio feparaverint : ita quod in do­ va litigia generare non certant, fub diftriftio ne jurium coaiftati , difeant honefte vivere, mibus ipforum , aut propriis aut aliis 11. Dt vijiludi. qut(*> Vide Hernicum Steronem ia Annal. Tom. I. Henric. Gmifii, unde hae prefatio fere ddrtipt* eû. Ward· W J» Mtf. Biblkxhoc» Cslarcn edidit hac multo emendatiora , quam prius erant , Pt-trui Lambedul tom. 1. BibL VindoboB. p. ti. cujus cdiuoouu hic exiutanus, Mglefta pnorc, qua iouumeru ftendts ScatcbM. Uerdainu · >«7« VIENNENSE. ”7x quibufeu mque non cohabitent, nec ad A beneficiorum percipiendo, furtum comchrbti »lla$ accedant .* extunc enim beneficio mittere dignofeantur przlenti decreto * ' *’ ' ftatuimus •»o- ecdefiaftico fint privati’ , uc per cos, , ut omnes qui hujufmodi ’·♦’· ad qoos beneficiorum prxdidorum ipe- dignitatum, perfonatuum, feu benefi­ dat collatio, perfonis idoneis confe­ ciorum cum cura , pluralitatem deti­ nent , illi qui funt de provincia Saltzrantur. burgenfi, fuper hoc fecum difpenfatum IV. Dt woltntiit inftrttatw rthtf fuifle coram venerabili patre Dei gra­ tttltjiaflitit. tia cle&o Saltzburge.nfi infra inftans feftum beati Joannis Baptiftx doceant Item cum io quibufdam locis, quo- tnanifcfte. Alioquin extunc ultimo be­ rundam laicorum iniquitas invaluerit, neficio recepto lint contenti : & alia, quod in rebus ecclefiz furtum repute- qi[ux prius habuerunt, per illos ad quos tur fagacitas, rapina probitas, & vio-Bdii&orum beneficiorum collatio pertinet, lentia fortitudo : fynodali judicio defi­ perfonis idoneis conferantur . Si vero nimus, uc qui bona ecclefiarum fcien­ utrumque retinere contenderint *. nos, ter detinent occupata , nec infra in­ ipfos & 'primis & ultimis cx tunc de­ flans feftum beati Joannis Baptiftx ea­ cernimus manere privatos. dem reftituerint, & de damnis ac in► juriis fatisfecerint competenter, extunc V1I- Dt Jttimii ttntrt leuot. introitum ecclefiz fibi noverint interItem , cum leviris feu ecclefiafticis di&um , nec ab epifcopis , aut aliis ecclefiarum przlatis ad communionem perlonis jure Divino decimx debean­ Dominici corporis admittantur . Qui tur ; dolentes referimus, quod quorum­ vero obftinata mente , dum vixerint, dam laicorum cupiditas jushujulcemofatisfacere non curaverint, nullus cleri- di, quod fibiDeus in fignum generalis eus fxcularis vel regularis fcpulrurz^ dominii retinuit, nititur 1 ' , abolere ; & eorum intereffe prxfumat : adjicientes, pro iua voluntate de his qux ad ipios ut fingulis annis in fynoda, illi qui non pertinent, aliter ordinare, immo clericos capiunt, verberant, vel occi­ potius dcordinare prxiumit, quali a fc dunt, aut alias in ipfos manus injiciunt Divini lervitii jugum velint excutere, violentas, excommunicari denuncien- quod in baptifmate iunt piotclii . Hu­ tnr , & nominati de illis, de quibus jus igitur approbatione concilii diftri- CM».»#· conftituit · mamfefte. de prxeipimus , ut juxta laudabilem Atrarit confuetudinem patrix, decimx , tam V. Dt lefittùbttt tcdtfitflictr*m antiquz , quam etiam de novalibus, ptrfntrun. majores & minutx plenarie perlolvantur ; nec liceat alicui laico nobili vel Quicumqu· vero perfonam eccl e Ga­ ignobili , cujufcumque dignitatis vel llicam enormiter violaverit, mutilave­ Dprincipatus exiftat, libi decimas, ma­ «— - ■ rit , vel occiderit, aut captivaverit, xime de minutis & novalibus, u fur pa­ non nifi per fedem apoftoHcam absol­ re: alioquin, fi contra fecerit, ab invatur ; & ipfo facto , fi quid tenebat grefTu ecclefiz ufque ad fatis factionem ab eeclefia, illud perdat, & in utilita­ condignam fc noverit effe fufpenlum. tem ecclefiz convertatur. Adjicientes, quod in illa diœcefi , in qua aliquem VlIL· Dt HTerus. canonicum cathedralis ecclefiz, vel in dignitate ecdefiaftica conditurum, ca­ Item dolentes referimus, quod qui­ pi contigerit, vel captum detineri, uf­ dam falutis lux i m me mores, & prodi­ que ad liberationem ipfius & exhibi­ gi famx fuz, tam clerici, quam laici, tionem débite fatisfadioms cedetur ge­ per Saltr.burgenfcm provinciam conftineraliter a Divinis. Similiter & in illa E tuti, ufuras&contradus ulurarios exer­ parochia, in qua res clericorum vio­ cere prxfumunt .-ad quorum cupidita­ lenter ablatas detineri, vel clericos ipfos tem relrxnandam ftatuimus, ut ipfi fu­ capi contigerit, ufque ad reftauratio- per hoc in facro concilio prxmoniti a nem congruam a Divinis cedetur. talibus abftineanr, alioquin nos, ipfos excommunicamus in (criptis ; & ter in F7. Dt bit fui btbent plwt bitttfitit. anno , videlicet in ccena Domini , in alTumptione beatz Virginis, & in na­ Item, eum detentores plurium per­ tivitate Domini, prxeipimus per pjcfonatuum, feu beneficiorum cum cura , banos & majores fuos in locis luis ex­ fine difpenfatione, fint facrorum cano­ communicato} publice denunciari. Clenum tranfgreflorcs , & frudus talium riai vero bénéficiât! , qui per tempus trium chkisti CONCILIUM ”74 ” p · 1V.. VACAT. ----"“^7”trium menfium fententiam excommu-A tus, & res alienata ad jus dc proprie- " CHRisri Dicationis fuftincre prxfumpferint ani- tatein ecclefic revertstur. chrbti mu indurato, per fuos dicecefanos fuis X//· De ftrftntli rtfiieatia curetarum. beneficiis (polientur , dc perfonis ido­ neis per illos, ad quosdiftorum bene­ Item ordinamus & ftatuimus . utprxficiorum fpcftat collatio, conferantur; falvis aliis pcenis contra ufurarios edi» lati & curam animarum habentes, in fuis ecclefiis corporaliter refideant, & tis, fecundum canonicas fanéliones. ad hoc a fuis epifeopis per iubcradiotWnUMU nem fruftuum compellantur, nifi caufa /X. De eorrcEii*" legitima fe potuerint cxcuüre. cltriurwt/ , tl7, • c*? IMPtWtJ^C CLTMXNS i t XIII. Dt wfitatione nigrorum Item ordinamus atque ftatuimus ut clerici dt ecclefiafticx perionx, tamfx-B etoBocberuot. culares quam regulares , prxlatorum Item clamofa infinuatio noftrum per­ fuorum corregiones legitimas cum de­ bita humilitate fufeipiant : dc fi qui ex cuderit auditum & animum, quod ab­ cis hac ocx a fi one contra fuos correfto- bates dc monachi ordinis fandi Beneres auxilium brachii fxcularis invoca­ didi in quampluribus locis ab obferverint , vel potentum preces armatas vantia fux regulx temere recedentes, impetraverint, vel impetratis uti prx- vitam nimis diflolutam ducere non ve­ fumpferint, a fuis beneficiis deponan­ rentur , in fuarum animatum pericu­ tur . Ipfis quoque prxlatis diftriftius lum, & fcandalum plurimorum . Vo­ r<-r- inhibemus, ne prius * minoris xtatis, lentes igitur, ut contra hujufmodi corvidclicet oftodecim annorum, dignita- ruptelam falubre remedium apponatur, tes, perfonatus , feu beneficia curam univerfis epifeopis Saltzburgcnfis proanimarum habentia, conferre prxfu- C vincix , ac epifcopo Pragenfi diftrifto mant , vel ad ipfa recipere prxfentatos, nifi cum eis fuper hoc a fede apoftolica , vel legatis ejuidem, excitent difpen fatum. X Dr rapine jefanftorum e/erictrrn. Item ad aures noflras per clamofam infinuationem multorum pervenit, quod patroni ecclefiarum tam clerici quam laici, advocati dijudices, & prxeones, bona decedentium clericorum occupant, • z.volentes fibi ab inteftato · fuccedere, dc.cdrr: pro fu3; vvluntati» arbitrio, non judi­ cio rationis . Quare provide duximus ftatuendum, ut patroni ecclefiarum, dc alii fupradi&i, a talibus de cetero abftineant : dc nifi abftinere voluerint, quoufqne fic ablata reftituant, excom­ municationis vinculo innodentur. prxcipimus, ut quilibet ipforum intra dimidium annum, aftumptis fecum duo­ bus abbatibus Ciftereienfis ordinis, omnia clauftra nigrorntn monachorum fusa dicecefis vi fi tet , corrigat & reformet, taro in capite quam in membris; illis • tamen exceptis, qui Romaox cccle- ··»*··■» fix nullo medio fubefle nofcuntur, quos per nos ve! alios a nobis fpecialiccr de­ putandos intendimus vifitare. XIV. Ne obbate/ taafeerrnt calice/. Prohibemus etiam abbatibus, neca· lices vel patenas, ieu Meras veftcs be­ nedicere vel confecrare , aut alia epii copal ia officia exercere przfumant, mG fuper hoc a fede apoftolica privilegium habuerint fpeciale. xf'. Dt babitu Jujaeruno. Xl- De bent fu torurn jufctptiaae. Item , cum in tantum infolentix Irem diftri&ius inhibemus , ne ali­ Judxorum excreverint , ut per cos in quis clericus ecclefiam parochialem a ^quampluribus Chriftiani», jam dicatur laico patrono recipere beneficium au­ 11 infici puritas catholic* (anilitatis, non deat , nifi ab epifcopo vel archidiacono tam nova cudentes, quam fumeorum fuerit inftiturus : alloquio ab officio & pontificum ftatuta vetera renovantes, beneficio fe noverit efle fufpenfum. Et diftriâe prxcipimus , ut Judxi , qui laicus, qui audoritate propiia inftitue- difeerni debent in habitu a Chriftiarc prxfumpfcrit, ipfo fa&o a jure ca­ nis, cornutum pileum, quem*quidam » f dat patronatus . Adjicientes ut nullus in iftis partibus confueverunt deferre, patronus clericus vel laicus dotem ec­ dc fua · tenuitate deponere prxfom- · /. tPmen clefia: , in qua jus obtinet patronatus,, pferunt, · refumantur, ut a Chriftiaalienare przfumat. Quod fi contra fe­ nis evidenter difeerni valeant , ficut cerit , ipfo fafto cadat a jure patrona- olim in generali concilio extirit defini- I ' ’»7; VIENNENSE. n*tum · Qp'cum chr^-j a domino terrz pmna pecuniaria punia* rum commerciis abftinere. Principibus *“’· tnr . Adjicientes , ut Judzi facerdoti autem injungimus, ut propter hoc non parochial i, infra cujus parochiae termi* fine Chriftianis infefti , fed potius a nos manferint, pro eo quod Joca io tanto gravamine Judaeos Audeant cohi* eJ MS. qrfbus Chriftiani * habitare deberent, here. Si vero facramentum altaris an* occupant , juxta quantitatem damni , te domos eorum deferri contigerit: ip« quod ei ex hoc inferunt, ad arbitrium fi Judzi, audito fonitu przvio, intra do* diœcefani loci omnes proventus quos mos hias fe recipiant, & leneftras ac ex Chriftianis, fi ibidem manerent, fa* oftia fua claudant. Hoc etiam in quo* cerdos perciperet, refundere compellan­ libet die parafceves per przlatos ectur . Decimas etiam praedi ales cum omni clefix facere compellantur. Nec przfuB maot de fide catholica cum fimplicibus integritate perfolvant. difpucare, nec filios & uxores JudzoJP7. Dt « tatifits JadeentfH rum ad fidem Chriftianam venientes, invitos audeant detinere. Nec Chri•«.'νυν Prohibemus infuper ne * ftubas dc ft i anos ad Judaifmum allicient , aut ijiu»- ba|nea feu tabernas Chriftianorum fre- aliquo aufu temerftio circumcidant . 5|uentare, feu intrare praefumant, nec Nec Chriftianos infirmos vifitent, vel ervos, vel ancillas, aut nutrices, feu circa iplos exerceant opera medicinz. quzeumque Chriftiana mancipia die Synagogas novas non erigant : & fi nodluve io domibus fuis retinere prz· quas erexerint, eas removeant aut de­ fumant, nec ad recipiendum telonium ponant. Vetuftam, fi opus fuerit, re­ feu ad alia publica officia aliquatenus ficiant , non ampliorem, pretiofiorem • «.Msal· · aftumantur. faciant, feu etiam altiorem. Carnes in •inutur . CQuadragelima, quando Chriftiani a carJfFJ/. De toi ta Jadti coat Cbriftitnt. nibus abftinent & jejunant, aperte vel publice non deportent. Przcipimusau­ Si quis vero Judzus cum aliqua Chri­ tem epifcopis, ut ad hzc omnia obftiana fornicationis vitium deprcbeolus lervanda in fingulis articulis Judzos fuerit commififte,quoadufque decem mar* per abftra&ioncm communionis Chri­ cas argenti ad minus pro emendatione ftianorum compellant . Ipfos quoque folverit, diftri&o carceri mancipetur: principes ac judices eorumdem dlftri& mulier Chriftiana, quz tam dam- &ius admonemus , ne Judzis ftatuta nofum coitum elegerit, per civitatem noftra fervare nolentibus alicujus profuftigara, de ipfa civitate fine fpe rc teûionis feudefenfionia fervorem * im- . c„,_ udeundi penitus expellatur. pendant: fed fi aliqua cis a przlatis ecclefiafticis injungantur , ca fideliter XVJli. Dt conviviis ttmafdtn. exeqnantur, alioqnin introitum ecclc­ fiz & communionem Divinorum offi­ Item omnibus Chriftianis iftius provin­ ciorum fibi noverint interdira. Volu­ ciae & civitatis dt dicecefis Pragenlis mus etiam, St fub pœna excommuni­ fub pœna excommunicationis diftriélius cationis przcipimus, ut dominus de­ inhibemus, ne Judzos vel Judzasfecum ltas Salczburgenfis ejufque fuftraganei, ad convivandum recipiant, vel cumeis nec non dt epifcopus Pragenlis , has bibere vel manducare audeant , aut conftitutiones noftras figillo noftro fietiam cum ipfis in fuis nuptiis, vel gillatas habeant, calque fingulis annis neomeniis, vel ludis faita re vel tripu- in fynodis epifcopalibus St in provin­ / diare przfamant : nec Chriftiani carnes ciali concilio faciant recitari, & dili­ venales, feu alia cibaria a Judzis emant, gentius oblervari; dc ea quz tangunt ne forte Judzi per hoc Chriftianos , glaicos, faciant per parochialcs ecclefias quos holies reputant, frandulenta ma­ fuarum diœcefum publicare. chinatione venenent. "anno XIX. Dt fratriis Judaortm. Adjicientes, ut fi de cetero quocum­ que prztextu Judzi a Chriftianis gra­ ves feu immoderatas uluras extorferint, * f. p*rtki- Chriftianorum eis * participationem fubtut» «n- trahatur, donec dc immoderato grava, mine fatisfeccrint competenter . Unde Afi» funt hzc Vieomein Auftria annoDom. MCCLXVII. iv. Idus Mati, pont, domini Clementis PP. IV. anno III. Nota Severini Binii ■ Hanc fynorhim, telle Hearico Cinirto, admodum r-re­ rendu» & cUriiîinun domine» Georgιι» Laetheiiu· ad divx Virilior Monachii pmpohta» tTr. ( pio ex qua , piaditu» eft recondita eruditione, omnifque annquaadtfrientia; eruit e tenebit» manuknpti coi ico, una cum tiibu» «bis S-lictuu . . CLLMENS IMPERIUM CONCILIUM 1178 1,77 P IV. VACAT. ——— buijrtAbu* quas c^o cx primo Mtiquitaram prediAi Λ dii legattu. ▼·- J ________ AK NO Cuulii detuibpu*. fu» loci* hic iafavada* Hfeputavi. Huic eibravit, cw imcrfuermu ^Aaaar/ Pragenfi, Petrus Patewnfii, Aram An'*>aflqf>, CAawrW*/ Frifaftfjk, Zz, KaCHRLSTI drtn Vinmead coacti» Hcaricu* Siero ia fub aaaalttu* apud tifretuafu, UmaZnrat Lnniuiifi, rp«/i*p< ,

    ·»» «.>».„><»omnibus tam przfentibus, qnam futuris, quod^bitrii fupradi&i, recolens faâutn proprium dc Fx Sup. Minutu, Π. JL P· ”«>· plano flt prrcife recognovit diâum epifeopum cum olim quzftio, feu difeordia orta inter Ven. patres Ch. quondam Frifingenfem , fle dominum C. Frtfingen. patronum ecdefiarum fitarum in fundo Frifingcn. ecclefiz lux dictBrunoncm Brixinenfem epifeopos fuper jure patronatus ecdefiarum fitarum in diftriâu Incefis, revocans flt corrigens provide, quz de ipfis ecdefiis contra primum arbitrium impro­ ticinenfi in fundo flt patrimonio Frinfingenfis vide attemptavit, flt ad przfentationem ejuf­ ecclefiz Brixinenfis diœcefis effet per arbitrium dem domini G Frifingcn. epifeopi Marquarfic fopita, quod dominus B. Cc capitulum Bri­ dum Inticinenfcm canonicum facerdotem in xinen. recognoverunt Frifingenfem epifeopum ipfa parochiali ecclefia apud Inticenam, flcWiefle verum patronum ecdefiarum jam diâa­ helmum Inticinenfcm canonicum in ecclefia rum , fle ad praEfentationem pro tempore FriSylian fle......... filium de S. Michaele clericum fingenfis epifeopi perfonas fore per Brixinenfem epifeopum inftituendas in ecdefiis eifdem, prout pin capella Valgrat. ad prxientationem FrideriCenato figillis eorumdem patris ci Inticinenfis Prsepofiti canonice inftituit, pro­ in inftrumento tigna mittens firmiter, quod, contra przdiâum ar­ fic domini B. epifeopi flt capituli Brixinen. li­ bitrium editum fuper jure patronatus diâarum quide eft expreffum ; flt procedente tempore, ecdefiarum dc cetero non veniret. Et ut om­ mortuo pnemiffo domino C. Friimgcnfi epifeonia praemitia debitum robur obtineant firmita­ po, flt Venerabili patre fle domino G qui nunc tis, placuit memoratis partibus, Dominis vide­ lupereft in eadem ecclefia fubftituto, vacanti­ licet & patribus Frifigenfi & Brixinen. cpiicobus in Jticena , Sylian ecdefiis, fic Capella pis prsefens feriptum ipfius venerabilis patris & Valgrat, fitis in fundo ecclefiz Frifingenfis, domini Brixinenfis epifeopi, & venerabilis pa­ ipfe venerabilis pater flt dominus B. Brixinen­ tris fle domini Petri Patavien. epifeopi amica­ fis , forte inuncmor arbitrii przmilii , credcnfbitis compofitoris in caufa przmifla, nec non que ordinationem jam diâarum ecdefiarum fle le pleno jure fpcâarc pertonas praMenigotiflcHartmanni prepofitorum , ac Wemcapellae ad ie praC venerabili epifcopo Fri- E bardi & Chunradi decanorum eorumdem Pafematjs a domino < " tavien. & Brixinen. ecdefiarum, & przpofit i Inigenti ad ipfas ecclefias flt capellam admit­ Novz Cellx archidiaconi przmiffarum ecde­ tere recufavit ordinando ipfas de perfonis pro fiarum figillorum munimine roborari. Datum fuz libito voluntatis. Cumque inter memora­ & aâum Wientuc, quinio Idus Maii an. Dom. tos venerabiles patres & dominos C. FrifinMCCXLV1I. gcnlcm fle B. Brixinenfem epifeopos fuper jure C O N· ANNO V CONCILIUM IN DANI A . «17» ιιίο c^£?, mm • •«7. >MA «.CONCILIUM Λ D A N I Λ IN Guidons A. S. L. Anno 1267. habitum. n Elrgronis £uies iu Dania erat miferabilis A no 1166. telle chronologo Danico apud Lu.IX. quo tempore Ericus regni illius clavum devvig. Rxhq. tom. IX. pag. So. caque occaGone fequenti moderandum iofeepit, n*m & ante non plures annos magna inter regem & eccleGafticos pnefules agitata fuerunt diflidia, & Jacobus Lundenfu archiepifcopus carcerem fuftinucrat ; qua de caufa ecclefiaftico interdiâo anno coaâum concilium tradit idem chronologic : A. C MCCLXYll. regnum denuo fuppqfitum eJi inierdifh, & renoveturn, èl celebratum eft coeecilium a quatuor epifcopis, fcilscet Jacobo arcbiepifcopo Lmdeqfi, Petro, Rofcbildeqfi, Eigero Riperf, Bondone Skfwice^fi, in ywo concilio esccommxnicati funt Tuebo epifco­ pus Arbtsjienfis, Joannes Burglaneufii Ü pitreI alii pralatt. Nec plura de hoc concilio. regnum univerfum fubjeftum eft: Quamquam vei o baud diu poft intcrdi&um illud ecclefiz indulgentia relaxavit ; pax tamen nequaquam coaluit ; cui conciliandae venifle in Daniam Guidonem car* dinalem A. S. L. credo; venit enim ille an-B «g> <2© CONCILIUM £<££* Tum. XI. SEDENENSE A przfulibus Arelatcnfis provinciz celebratum anno Dom. MCCLXVII. Btnu Gaffendiu m notitia ectl^ia Dtnienfis , ta a legatis, & faciat feribi de bona littera_ cap. 24. ubi it Boatfacio Dinicqfi epifeoopo dc poftea ftatuta conciliorum provincialium loquitur. Obfervari, inanit, poteft, hujus tem Ebreduncnfmm archiepiicoporum t ita quod quilibet ipfum librum habeat, & deportet fe­ E>re, hoc eft anno MCCLXVII. vn. Kal. P cum in primo concilio, quod occurret, ovemb. celebratum fuiffe Sedens provinciale fequentihus, 61 fervet ea & fervari fuMitis quo poterit bono modo. Et concilium, cujus decreta varia in ftatutorum noftrorum codicem translata habentur , fub Ebtrdunenft arcbiepifeopo Henrico cujus & in faciat a pooatur titulus, & unde, & locus a quo, & ubi Lita no­ funt. men titulo OftknGs cardinalis celebre eft. AHa hujus Concilii edidit Marient tom. 4. Anecdot. p. 185. hi bum modum. III. CONCILIUM SEDENEN SE. Ut quilibet fervet & fervari faciatfententias Ea Marten· excommunicationis per ordinarium, & in coociliis latas ex quo fibi fuerit nunciatum, fe­ Aoec· 5ub Henrico archiepifcopo EbredunenG anno MCCLXVII. celebratum. cundum ftatuta concilii Valentini. Idem faciat de aliis lententiis quz nomine ecclcfiafticz cen·. jjfurz continentur. Ex MS. codice ecclefia Dignicnfis. Æc font que nos Henricus patientia Dei H Ebredunenfis archiepilcopus. in I V. De concilio, cultello cum cufpide, tf aliis armis non portandis . noftro provinciali apud Sedenam celebrato an­ no Domini MCCLXVII. Calendis Novembris, Ut nullus clericut cultellum cum cufpidefeu arma impugnationis ferat, fine przlati fui li­ de confilio perlatorum duximus llatuenda & per totam EbreJunenfem civitatem diœcefim &. provinciam firmiter fic efficaciter centia ; obler- dc quicumque hoc dc cetero fecerit, pro incorrigibili habeatur. vanda. V. I. De diligentia habenda contra hureticos puniendos. E Ut epifcopi folliciti fint dt attenti circa io- quifittonem & punitionem hzreticorum, deex- communicatorum , & notoriorum peccatorum, fecundum canones dc legitimas fan^iones & ftatuta legatorum in partibus iftis edita. I L De diligentia habenda per pralatos babendonem ftatutorum. Ut quilibet epifcopus inquirat, & inquiri fa­ ciat di&t ftatuta, fcilicet omnia & lingula edi* Coucil. General. Tom. XXIII. Ut nullus in minoribus conftitutut vocem fibi vindicet in capitulo. Ur nullus canonicus in minoribus ordinibus conftitutus vocem habeat in capitulo, dc fi fe ingeflerit, vel ex quo'fibi dioctur, vel ab ali­ quo de canonicis quod exeat capitulum, fta* tim fine mora non exierit, a canonica pra>. benda fua privatus fit ipfo jure dc ipfo fafto, G epifcopus circa hzc negligens inventus fue­ rit, ad metropolitan! arbitrium five tempora­ liter five fpiritualiter puniatur ; & per eumdem i$ qui in hoc deliquerit , corrigatur. Et idem intelligimus de his qui ad monitio*, nem five przceptuxn przlati fui neceflicate vel Eeec uti* a ! tXi CONCILIUM em·»» utilitate eceletix exigente in diaconos 1ΝΝΌ CHRISTI vel cerdotes fe non fecerint promoveri. TEHn* ,,n ia-A vel perturbet. Et quicumque hoc fecerit, fi monitus infra xv. dies fe non correxerit, & de chrjsti hoc competente? fatisfccerit, V I. Ut ubi bona divifa funt perprxbendas, przbendati perfionalem ii debitam five canonicam refidentiam faciant, alioquin in primis frudi­ bus pixbendarum, fequcftrentur qui percipiendi omnes frtiâus, de fciat fe cxcom- municationis vinculo innodatum. De refidentia perfcnali prabcndatorum. X. Dc panef fpoliantium, occupantium, vel uftrpantium cccefifias vel eorum jura. occurrent, Ut nullus laicus major, medius vel infimus quibus dux cujufcumque dignitatis vel conditionis fit, ju­ ris ordine prxtermiffo, epifeopos, vel eccle­ fias , velperfonasecclefiafticas,rebus vel juribus partes ad minus defervientibus ecclefix depu­ tentur, five inter eos dividantur. Et fi quis in hoc negligens, vd contra ftatutum vcnrcns, feu venire attentans repertus fuerit ; per priva­ tionem beneficii vel fuis feu hominibus feu iis quz poffidet vel qua­ fi , per xl. annos poftederunt vel quafi, fpoliet, occupet, vel ufurpet , vel aliquo modo fufpenfionem officii, vel alias temporaliter vel fpiritualiter ad fuperiori* B perturbet, vel inquietet. Et fi quis hoc fece­ rit, vel fieri mandaverit, vel non correxerit; arbitrium puniatur, & per eumdem is qui in Et cum iftudcorrigerepoffit, tam mandans, quam idem intclligimus de prxpofitis, & alus in di­ obediens, feu in przdiâis delinquens, fciat fe gnitatibus conftiiutis, quoad frudus, ad perfo- excommunicationis vinculo innodatum. deliquerit . hoc puniatur vel corrigatur. natum, fise dignitatem pertinentes, five bona X I. divifa fint, five communia. Dc poena eorum qui fine licentia prolato­ rum in beneficus adminifirant. VII. Vt laie us (1er icum coram fc non citet. Ut nullus laicus major, medius, vel infi. mus, cuiufcumque dignitatis vel condition's, fit, fuper criminalibus vel pcrfonalibus clericum Item, ftatuimus ne quis fine confenfu vel licentia feu auftoritate noftra , feu dicecefanorum epifcoporum fuffraganeorum, feu officia­ lium noftrorum, ad quos hoc de jure fpeôat, aliquas ecclefias feu alia beneficia ccclcfiaftica vel perionam ecclefiafticam ceram fe citet vel infra ci'itatem, diœcefim, provinciam Ebrccitari faciat, fe invitum detineat , vel quoquo modo diftringat. Quod fi fecerit, fciat fc cx-Cduncnfcm adminiftrando in cis, feu proventus iipforum percipiendo de cetero recipiat ieu po­ tius occupet vel aliter recepta ultra vm.dies communicationis vinculo innodatum . ex quo hoc ftatutum ad aures ejus pervenerit V I I I. Vt nullut decimas vel alia fiera occupet. Ut nullus laicus major, medius , vel infi­ mus , cuiufcumque dignitatis vel conditionis fit, fine voluntate diœcefani ecclefias, vel de­ cimas, feu alia ad ecclefias alioquin ipfum, & in parie obedientem, excommunicationis vinculo hac innodamus. torum qui fuper fpirituaiibic querelando ad fitcularet reccurrunt. X I I. Dt pana feu pertinentia, qux ecclefia- feu perfonx ccclefiafticx detineat occupata: percipe­ re ratione ecclefiarum confueverunt, occupent, vel ufurpent, vel detineant occupata: alias oc­ Ut nullus de clerico feti de fiaftica conquercns, perfona ccclc­ fuper fpiritualibus feu ec- clcfiafticis criminalibus vel civilibus cujufcuin& mandatis eorum in que recurrat ad curiam fxcularcm feulaicum, ac parte obedientes, excommunicationis vincuJo innodamus. Et hoc intelligimus de bonisDquemcumque fuper juftitia facienda, ncc cum cupantes & detinentes, immobilibus, mobilibus fe moventibus, vel juri­ ipfis fuper iifdem fine conficientia ordinarii fui bus pafla ineat , nec fada obfervet : alioquin que­ relam exponens, vel denunciationem faciens, ahis quibufeumque. I X. De poena impedientium jurifdiUsonem epifcopalem. Ut nullus laicus major, medius, vel infimus, cujufcumque dignitatis , vel vel pada faciens, vel obfervans, a jure luo cadat, ipfo fa&o & ipfo jvre, nulla alia fen­ tcntia expcftata, & quoufque de hoc fatisfeccconditionis fit , rit, ad arbitrium ordinarii fciat fe excommu­ nicationis vinculo innodatum. fpiritualem jurifdiâioncm epifcoporum impediat ♦a*»*» STATUTA DUDUM EDITA Ex M.incn»· Thef. Anet Per bonx memoriae D. Jacobum Ebredunenfis ecclefix quondam archiepifeopum & ceteros arcbiepifcopos comitatus Provincix, qux inter alia volu­ mus & prxeipimus infra noftram civitatem Dignienfcm & diœcefim ab omnibus obfervari. Ex MS. ecclefia Dtgfiicnfii. I. Quod quilibet faltem m quadragefima fua cen-Egefima generaliter confiteantur proprio facerdo* filentur peccata . ti, quod fi jufta caufa ccftante, facere non cu­ raverint , Tem, ftatuimus ut omnes utriufque fexus fal­ I tem femel in anno & fpecialiter in quadra- c areant ccclcfiaftica in fcpultura , fine dierum fuorum fi eo anno contigerit eos mori, donec fatisfiâum fuerit ecclefix ( quo* niam tocn. i- r*ij DECRETA HUNGAROR. ««84 niam contemferunt ) ad arbitrium diceccfani A maxime fi juraveiit fatisfacere, fi fanus faANNO per heredes vd propinquos ipfius. ftus , infra menfem fatisfacere contradicat : ANNO CHRJST1 CHKtSTl nulla nova monitione ulterius expeftata; ia «»<»· Jl. (>Md hmUu prefmcat pro râjcd/oBc mmmmmb camdcm, ut prius, excommunicationis fentem t» citrum* akjolwn fuetu^tam, Jtw tiam retrudatur . Si vero moriatur , hxredcs prelati ticAtia fpeciati. ad hoc per cenfuram ecclefiafticam compelho» tur, vel exeeutores aut bonorum poileDorcs , Irem, quod nuMus quemquam praefumat ab 6 alios hscredes non habeat. injeftione manuum , quantumcunque modica IV. Dc pene leictncn ieepediniittm iere five ievi , abfolvere, non habita ordinarii li­ centia ncc obtenta. Quod fi fecus praefurnium decimat, vtl otia jura ccclifiit tempo­ fuerit, pro non abloluto habeatur & vitetur , re interiiih. ut prius abfofvens hujus prjcdicationis officium B Item, quod laici, cujufcumque conditionis fibi noverit interdiftum, donec ab apoftoiica fede cum narratione fui exceffus gratiam me- cxiftant, ftatuentes vel ita de faâo tenentes , ruerit obtinere , vd prclato fatisfecerit quem quod durante aiicujus interdidi vel excommu­ contcmfit. nicationis fententia, non preftent decimas ccclefiis, nec offerant, nec in ukimis volunta­ III. Quitter alfohttus uk ttccoanncalcatioac tanti· tibus quicquam relinquant eis vel reft or ibus nnic meegitatii articulo ,Ji envetiterit, wl earumdem . aut direâc vel indirefte prrdiiU nat fatitfeccrit, compelletur. impediant vel perturbent ; ipfo fafto excom­ municationis fententiam incurrant , a qua an­ Item , fi quis in infirmitate ve! articulo mor. tequam competens emenda praeffita fuerit , tis fuerit abiolu'us; quia pro certis debitis ve! nullatenus abfolvantur. offènfa manifcfta fuerat excommunicatus, & «Ba»s»aKiaBs«s«is0a»><90»iB MaeswnBuntenBwnsiM £Æ.“· O farte rdtdit HÆC SUNT DECRETA HUNGARORUM, Qux de Guidone Ordinale fuiccperunc. I. X]Ullum nifi presbyterum aut diaconum, C miter promiferit, & uxorem a cohabitations IN & qui uxorem non habeat, in epifeoremoverit, fic eidem neceffaria , fecundum facult stem fuam providerit. pum eligatis. II. Nullum, qui duas uxores habuerit, aut XII. Presbyterorum filios ad faerps ordines qui unam concubinam, aut repudiatam, aut accedere nullatenus permittatis,nifi aut in coe­ meretricem feu proftitutam , vel qui aliam nobiis, aut in monafteriis. XIII, Alienos clericos, quos fine commen­ quam virginem eft fortitus uxorem, in epi­ feopum eligatis. daticiis litteris fufcepiftis, in epifeopatibus veIII. Nullum, quem facri canones ad ordi­ ftris nullatenus toleretis; fic de cetero ncceos, ncc »!ios, fine formatis litteris admittatis ; & nes prohibent promoveri , in epifeopum eli­ quos de bis apoftaras efle conftiterit , excom­ gatis . IV. Nullum, qui ad facros ordines nifi per munica tos habeatis, & Prspofitis fuis cos re­ quirentibus reddatis. canonica intervalla promotus eft , in epifeoXIV. Nullum fubdiaconum, vel diaconum, pum eligatis . V. Nullum per occultam infinuationem Re Dvel presbyterum, nifi ad certum titulum ordir.a-- , aut ...---. ---------- , aut ------------gi faftam perr. feditkmem per pecu­ nCtlS. XV. Nullum fervum in clericum ordinetis , niam , vel per fpecialem gratiam, fed cx com­ muni confilio & conlcnfu pari, epifeopum fa­ nifi dominus ejus eum manumittat, ut dc ce­ ciatis. tero ex toto nihil in eo juris habeat. VI. Nullum epifeopum de fede ad fedem , XVI. Bigamos viduarum, vel repudiatarum , qualibet ex caufa, fine Romani Pontificis (po feu meretricum vel proftitutarum maritos , ab omni ecclefiaftica dignitate deponimus, & be­ ciali licentia, transferatis. VII. Nullum epileorum, fine Romani Pon­ neficiis ccclefiafticis in eremum privamus. tifies licentia, deponatis; nec capi, nificom­ XVII. Concubinarios publicos ab officio fuo probato inadditatis crimine, ronfentiatis. deponimus , & beneficia ejus ecclefiaftica in­ VIII. Nullum in arcbidiaconum , feu deca­ terdicimus: hac tamen vobis potcftateindulta, num , vel archipresbyterunt, vel Praepofitum, ut fi condignam egerint poenitentiam, & vo* feu Abbatem , nifi presbyterum , vel diaco­ g bis videbitur, mioiftrarc cos iterum faciatis. XV111. Presbyteros, vel diaconos uxoratos, num, promoveatis. IX. Nullum in abbatem, nifi monachum > qui ante acceptos ordines vel poftea uxores ac­ affumatis. ceperunt , ab altaris minifteri & ecclefiaftico X. Nullum archidiaconum, vel decanum , beneficio feparamus: * nec tamen difpcnfatiovel archipresbyterum, vel Prcpofitum , vel Ab­ nem de his vobis concedimus, ut hi qui uxo­ batem , de una dignitate ad aliam , vel da res ante jam di&>s ordires acceperint, quo­ ipfa ad eamdem in locum alium, nifi canoni­ niam legitime funt, fi uxoribus ultro,& fine ce , transferatis *, fic nullum fupradiâorum , coactione continentiam voventibus , ipfi quo­ nifi canonice deponatis. que vovebunt , & eafdcm uxores a cohabiiaXI. Nullum uxoratum in presbyterum, vel tione removebunt, ad altaris minifterium re­ diaconum , vel fubdiaconum promoveatis, nifi deant, & beneficia ecclefiaftica habeant. XIX. Illi vero, qui poft fac ros ordines aliqui ex confenfit uxoris . fe vifturum cafte fitÇmcil. General. Tank XXIII. Ecee z qua» * h/fniiii· attan.en ,au Lemkectm rtffc vtCit. «JJÿ™ SYNODUS !ΐβ; -------------- quas fub matrimonii nomine duxprunt , quo- Λ fequeftramus ; nifi aut ad canonicas regulares aut ad ordinata monafteria tranlêant. z-iiïïïî-?, CHRISTI n'am hujufmodi conjunâio contra leges eft fa«>«i. fta , ac per hoc matrimonium non eft, five XX. Dc fubdiaconis autem ft presbyteris ,,,ϊ. uxoratis id ipfum fieri decernimus; fed indu­ eas volentes, five invitas dituiferint, & conti­ nentiam in ecclefiz teftimonio voverint ,eccle- cias vobis fuper hoc ufque ad relcriptum domini Papz damus. fiaftica officia fic miniftrent, ut ultra ad reli­ Hase omnia obferwtis , promotofquc cpidas immunditias non declinent * Nam fi legi­ fcopos omnes obfcrraturos fe eadem, jurare timarum, five aliarum commixtione fcipfos vel ultra fœdaverint, ab altaris minifterio eofdcm faciatis . STATUTA INCIPIUNT CLAR.OMONTENS1S SYNODALIA ECCLF.S1Æ Sub Guidone de Turre epifeopo Claromontenfi Prodeunt nunc primvm tx vetufla codice MS. Bibliotheca Collegii Parificnfis Societatis IBSU: codex , ( ut credunt periti ) ejufdem, atque ipfa bete Synodus, atatis efi. emhs!^ ah ecclefiarum Przlatis pro fubdiio-B Capitula f*ri> rum lalute falubriter ftatuuntur, debent cMnonn o ablque tranfgreflionis . . . nota, ( cum hujuf/X/ x,- moi’' tranfgrefliu tranfgrcftbribus detrimentum ch,‘rj< tf,- falutis induceret;) diligenter ac reverenter ab' ftonSarum. omnibus obfervari : cum & leges fzcularespcenam imponentes earum tranfgrefToribus jubean­ tur ab omnibus fubditis cuftodiri . Hinc eft quod cum fynodus zftivalis Ecclefiz Ciaromontenfis temper habeat, ac confueverit celebrari Mercurii dic & Jovis , qui proxime fieftum Pcntecoften iubiequuntur ; atque fimiliter iynodus hiemalis diebus Mercurii & Jovis fefto beati Lucx Evangeliftc proximioribus : Nos pnecipimus facerdoti- epifeopus , Arvernorum btts, ut omnes veniant ad fynodum & curam animarum habentes, ad zftivam ; utramque. detenti fuerint, vel cx jufta caufa, capellanum fuum aut cle­ Et fi inevitabili neceflitate ricum loco lui mittant ; & nobis caufam fuz ablentiz ftudeant intimare. In eundo autem brium populo & contemptum. Diftri&e prx cipientes facerdotibus, ut jejuni intrent iyno dum.· in jejunio enim & oratione debet fieri . Itijtingimus iterum diftri&e facerdotibus curam animarum iis ti trent habentibus, ut induti albis & fto- fynodum zftivalcm ; in fuperpelli- ceis tantum & ftolis fynodum hiemalem. Ab­ partij. I I. Dt & redeundo honefte ambulent, & honefta quzrant hoipitia , & in eis circumfpeAt le ha­ beant; ne ftatus clericorum vertatur in oppro­ prima Ste libellus dividitur in duas partes . Prima pars continet duodecim capitula. Secunda pars* continet decem . Capitulum primum pri­ mae partis eft de decem mandatis. Capitulum fe­ cundum, dc articulis fidei.Capitulum tertium, fpecialiter de Trinitate & Incarnatione. Capi­ itulum quartum, de facramentis ; & primo dc 1facramento Baptifmi cum filis periculis . Ca­ ]pitulum quintum , de facramento Confirma­ u uu>. tionis. Capitulum fextum, dc facramento Altaris;. Capitulum feptimum , de Poenitentia cum fuis periculis . Capitulum o&avum, dc Matrimonio. Capitulum nonum, de lacramento Extrcmz Un&ionis ; Capitulum decimum , de facramento Oidinum. Capitulum undeci­ mum , nc venalia proftituantur facramenta . Capitulum duodecimum , dc Ptscfationibus· decem mandati/. Sicut dicit Salomon in Ecclefiafte: Qui cu- £Ccli. s. ftodit proreptum, m* experietur quidquam mali. [)Et alius Sapiens in Ecclefiaftico. * Qti volunt Eccll.is.’S. mandata fonjervart, confervabunt te. Non vita ’. ** tur autem malum, nifi cognitum; neque coni- Haeduiau!· mode cuftodiri poteft , quod ignoratur. Pleri- Î|ue autem facerdotes, proh pudor ! quod in induti . Item ubditorum fuorum, & fuanim periculum ver­ titur animarum, ignorant mandata legis. Ideo przcipimus facerdotibus fub perna fulpentionis, de eis aliquid lub compendio utiliter dtftciamus. bates autem cappis lericis lint quod a tempore pullationis iynodi , omni oc­ ca Itone poftpoftta , cum libro fynodali majo­ rem ecclefiam omnes intrare feftinent . Inhi­ bentes facerdotibus , nc ad fynodum Sciant ergo facerdotes omnes & finguli, de­ cem efle mandata do , viccfimo legis. Sic habetur in Exo­ capitulo . Primum przceptum caulas eft : Nox habebis deos alienos . Secundum eft : adducant* , quz coram Officiali noftro alio Λα» affames nomen Domini Dei tui in vanum. tempore poflior facilius expediri. Item injun- E Tertium eft : Memento ut diem fabbati faniiif- ~ " : Honora ·· ■ *~ ma~ ets. Quartum eft patrem tuum & trim tuam , utJit longavus fuper terram. Quin­ tum eft : Non occides. Sextum eft : Non masclefiis fuis, fi aliqui funt infirmi in parochiis chaberis. Septimum ; Non fartam facies. Oâafuis : feria vero fequcntt, five antequam iter vttm eft." Non loqueris contra proximam tuum arripiant , eos vifitent, etiam non requifiti , falfum irflimoninm. Nonum eft : Ab* concupi& faciant quidquid neccfie fuerit ad falutem fees donum proximi tui. Decimum eft : Non do~ animarum : praecipientes in Chrifto eorum vi- Jidtrabii uxorem ejucnon fervam, non ancillam , fitationein fieri per presbyicios vicinos in ea­ non bovem, non qfinxm , non omnia qua illius dem , vel aliis ecclclns remanentes. funt. Quz omnia his verfibus continentur .· gimus facerdotibus patochialibus , qui vicarios non habent, quod die Dominica prxcedcnti fynodum, diligenter inquirant publice in cc- Sper- . , 1 »7 CLEMENS p. iv. CLAR.O MONTENSIS 1MPERTUM VACAT , , o· 1150 A ANNO CHRISTI Sperno deos, fugito perjuria, fobbata ferva . Sit tibi patris bonos, fit tibi matris amor, Non fis oesifar, merebas, fur, Icjhs iniquus , Picinique torum, refqm caveto fuas . II. Dt articulis fidei, ANNO CHRISTI Poft mandata fequitur de articulis fidei. Sine enim fide impofaile eft placere Deo, ficutdi- Hebr- ’*·*■ cic Apoftolus ad Hebraeos; & Salvator in Ioan-j. ■(. Primo praecepto prohibentur ifta.* Omnis ido­ ne ; Qfii non credit, jam judicatus eft. Et in Marco idem Salvator .* Qui crediderit, fybapti­ lolatria, omne lonilegium, omne augurium , & divinatio , hzrefis , & generaliter omnis zatur fuerit , jalvus erit. Qui vero non credsdr-Mirc. x.·». amor creature, plufquam Creatoris. Przcipi- rit, condemnabitur. Hoc ergo modo diftinguuntur in hoc mandato unus Deus colendus ietur articuli leptem de divinitate, & feptemde cundum ill^d Deuteronomii.* Audi ifrael ; Do­ humanitate . Quz pertinent ad divinitatem , minus Deus tuus , Dens unus eft. fic diftinguuntur. Primus eft de unitate eflenSecundo mandato prohibetur omne illicitum tiz divina:: fcilicet, Credo in Deum. Singula­ juramentum, falfum, fuperftuum , dolofiim ; riter dicit Deum , non deos.* ut notet unitablafphcmia. Hoc eft erga Deum.*Abi affames ,β tem etfentiz. Alii tres funt de tribus perfo&c- Idem non jurabis per meum nomen, nec " de ' Patre, " -ibi· : Patrent nis.· quorum primus eft falium, nec injuftum,nec mendacium, ncc in omnipotenttw, fupple Deum, Secundus eft de contumeliam Dei. Filio, ibi Et in TESUM Cbriftum Filium ejus Contra tertium faciunt diebus Dominicis & unicum Dominum nolirum. Et cft feofus.- Cre­ • pnicipi- feftivis *...............ad etclefiam non veniendo in Chriftum Filium ejus unicum Dominum ?"’■ ut peccatis infiftcntes, & dies feftos nonobnoftrum , fupple Deum. Tertius cft de Spiri­ 1er vantes. tu fanfto , ibi ; Credo in Spiritum fanlium : iup­ Quarto przcepto praecipitur principaliter ho­ ple , Deum. nor parentum carnalium, qui coofiftit in fo­ Ecce quatuor articuli pertinentes ad diviniist io verborum, in obfeqoio operum, in exhi­ tatem in fe. Tres alii ponuntur & pertinent bitione ntceffariorum, in timore offenfz.prz ad cftefta. Primus indicat creationis effedum : ceptis eurum obtemperando . In ifto etiam ibi, Creatorem coeli & terru. Secundum, efprzcepto prrcipimr honor przlati in omnibus fe&um recreationis; cum dicitur, fanllam Fclupradi&s; pradiâis; przcipitur prwcipitur & honor jroximi proximi. defiam catholicam, fanflorum communionem, reQuinto przcepto prohibentur attus injufte oc- C. msfamem pccatorum, in fanâa eeclefia , qua: cidendi, voluntas, confilium, & auxilium; fit eft in communione Ianflorum, & non alibi . Tertius etiam dicit efteâum glorificationis : ibi, omnis illicita & iracunda percutito. Sexto prohibetur omnis coitus, excepto foe­ carnis refurrefiionem, vitam atemam, Arnen . dere matrimoniali; puta, fornicatio, adulte­ .Carnis refurreftio pertinet ad glorificationem rium, inceftus, fluprum, peccatum contra na­ corporis, vitarterna ad glorificationemanimx. turam; dare bis etiam confilium,& auxilium, Poftea ponuntur feptem articuli pertinentes locare domos luxuriantibus. ad humanitatem. Primus eft.* Qui conceptui Septimo prohibentur furtum, ufura, rapi­ eft de Spiritu fanfio. Secundus eft: Natus cx na, decimarum retentiones, debita denegantes. Maria pir&me . Tertius eft: Paffut fub Pontio Pilato , crucifixus , ti mortuus , ti fepultus. Oâavo prohibentur adulatio, dttrudio, in judicio falU tcftificatio : quod fit amore, ti­ Quarius : Defcendit ad inferet. Quintus cft : more, rancore, munere. Tertia die refurrexit a mortuis. Sextus ; yffen­ Nono prohibetur omnis illicita concupifcendit ad coelos , fidet ad dexteram Dei Patris tia rei aliens immobilis. Contra illud przomnipotentis. Septimus .- Jnde venturus judicare ccptum faciunt proximum injuftc impetentes , Dvitw ti mortuos. Alii autem alio modo diad vendendum compellentes, mortem ejus deftinguunt articulos fidet fecundum numerum fiderantes. Apoftolorum : quorum quilibet dicitur appoDecimo prohibentur concupifcentia cujusli- fuifle in lymbolo fuum articulum : & fic funt bet mulieris non hue, & rei aliens mobilis . duodecim fecundum duodecim Apoftolos. Sed Contra illud praeceptum faciunt qui cogitant primus modus melior & communior judicatur. de ea, qui libenter recipiunt eam, qui petu­ lanter loquuntur cum ea, qui muneribus toliIII. Dt Trinitate tt Incarnatione . crtant eam. Ifte eft unus modus ordinandi przcepta fe­ In fide Trinitatis & Incarnationis, feptem cundum luperhciem litterae. Exodi .* quamvis facramentorum, & in leptem operibus miferialii alio modo & alia coniideratione dixerint cordiz, quz feptem vitiis capitalibus opponun­ ordinanda. Sunt autem hzc praecepta fumme tur , clerum & populum tam majorem quam cuftodienda , fervatida , & fubditis diligenter minorem facerdotes ftudeant inftruerc diligenexponenda . Primo ut homo lumen re- _ter. De Trinitate eos docere tenentur ad mi...... —..................... ............ — ...........fpiricale rPfal. .r .................................. ·** : Praccptum Domi-^nus, * ’· cipiat ; juxta illud Pfalmiftz quod Pater & Filius & Spiritus fan&us ni lucidum, illuminans oculos·, kilicet ad video- funt tres perfonz, & illz tres perfonz funt dum quid lit faciendum, & a quo abftinen- Sinus - ~ Deus, & uua per ' ion a non eft alia. —· Di­ dum. Secundo, ut mortem caveant; juxta ilFtan. i. 5». lud in Joanne: Arnen, omen dico vobis: fi quis fermoaem meum farvavertt, mortem uM guftabit in aternum . Tertio, ut vitam etiam haMattb ■«. ^at ’ ’uxt* *t,uci Matthei .* Si vis ad vitam «>· ingredi, ferva mandata. catur autem fzpe laicis , ut circa illum vel alios fidei articulos , vel circa facramenta , non quzrant rationem, quomodo ve! quare ita fic: quia tanta eft fubtilitas fidei, quod ca quz lubfunt hdçi , non pofiunt intelleftu comprehendi ut expedit: quia fides non habet meritum , cui humana ratio praebet expertv, mentum. Credant ergo omnia firmiter fine hzfiratione, quzeumque catholica fides aflcrit , quam- "3 .. IMPERIUM i Y N O D U S , ’ 1 ™ . K IV. _ ____ _ . VACAT. ·190 ------- .η—’Vis non intelligent ; majorem fidem adhibentes A faliva. Exorcifmi famen fuper puerum nonciCHR1STI te fumatur, vel ab alio mundam habente con­ quis mundus fuerit, fic non fecerit in die Pafcientiam . Unde non eft tutum eligere boftiam fchse hoc , id eft, non communicaverit, ani­ ma ejus peribit de populo. Et fi hoc de mun­ fuper pallam, quia poflet ibi aliqua fradio re­ do dicitur qui non communicat ; multo fortius manere; quam aliquis fatuus intelligent confecratam ; Quod ad illos attinet, qui fciunt dc immundo, qui propter immunditiam fuam confecrationem non fieri, nifi adfit intentio, abftinere debet, quamdiu talis cft, fic nullate­ nus communicare. Qui enim indigne communon eft de talibus dubitandum. nicat, judicium fibi manducat fic bibit. Et presbyteri, quando incipiunt in Canone Item volumus, quod presbyteri in ecclefiis Miflk. pridie quum peteretur, boftiam non fuis fepe dicant populo, ut quam cito viderint elevent; led teneant ante peâus decenter, do­ aliquos infirmari, presbyterum incontinenti ad nec dixerint, Huc eft niutcorpeamtum: fictunc audiendum infirmi confeflionem, fic ad com­ b Frtr, a elevent, eam, fic ekvatam tamdiu teneant, pH*. w/ quod poflitapte videri : fic tunc pulletur eam- L municationem , adduci procurent ; nec exfpe3 popufo. pana. Hoc autem diâutn eft, ne purus panis ftent nodem ad vocationem presbyteri, fi de die contigerit infirmari. adoretur : quod eflet, fi ante prolationem ver­ borum iftorum hoftia elevaretur. Singuli facerdotes fingulos habeant calices, PorSi quid de fanguine cecid't fuper corporale, fugenda eft pars intinâa; fic ipfum corporale mam ; ab ipfo facerdote convenienter confumi debet ; vel s comunitum in calice cum modi­ f /a/r4 panno aliquo mundo involutum pro reliquis eft * obfervandum. Si vero fuper pallam, vel fu­ co vino, alicui habenti bonamconfcientiamda­ per altare, 4 facrum indumentum, aliquid de ri. Si autem infirmus adeo fuerit coarâatus , ytjww dum. (anguine ceciderit; pars intinâa fiigarur, <8t quod fub magna forma Corpus Domini reci­ comminu­ d Ftrte.rd poftea fcindatur, fic confuta panno tnundo fer- *"* pere non poflit, forma minima detur ei in ca­ tum . tenua ■ lice comunita, & cum modico vino inftilletur vetur pro reliquiis.* ita tamen quodfuper pan­ num fchedula confuatur, continens hxc : Su­ in ore infirmi: maxime fi propter adftantesde fcandalo timeatur.* ne eis fine viatico decede­ per hoc linteum ftilla cecidit facramenti. Si fuper commune veftimentum ceciderit, pars in­ re videatur infirmus. Pium eft & tutum, ut facerdos omnem in­ tinâa prius fcindatur, fic poftea fugatur, fic firmum io extremis laborantem abfolvat de comburatur, fic cinis in facrario reponatur. Si autem fuper lapidem, lignum, terramve ceci­ omnibus peccatis, fi ab co humiliter fuerit rcderit .* lingendus, tingendus, fic radendus eft lo­ quifitus. cus ille : fic pulvis in facrario reponendus . Si Item, volumus, ut cum presbyteros ad com­ autem de corpore defuper pallam vel aliud or­ municandum infirmos contigerit evocari, om­ namentum ceciderit, prius fuper quod cecide­ ni dilatione & occafione poftpofita ad eos ac­ rit abluatur, fic ablutio a facerdote fumatur , cedant ; & Corpus Chrifti cum magna reveren­ vel ab alio bone confcientix. Si mufea, vel tia & maturitate deferant, in pvxide fcilicet aranea, vd aliquid tale in ipfum calicem ceidonea, bene daufa, propter caium. Nec dia­ ciderit, quod vtx fine vomitu, aliquando ve- E cones ad hoc mittantur, nifi in ueceifitate, ro noa fine periculo corporis fumi poteft lan­ & tunc quando facerdos eft abiens . In eundo guis; fumatur: fic effufo vino ipfum quod ce­ autem feptem pfalmos pcenitcotiales vel litanias cidit abluatur,- fic ablutio a facerdote lumatur, dicant. aut ab alio bonxconicientic: fic poftea id quod Item presbyteri moneant parochianos fuos, * F«rrr.Gj»·- dumenta (acerdotum, fic miniftrorum, fiepius nare. ta/rrtat, ai« abluantur. Item ut ampulle vini fic aqur ad Item facerdotes diligenter moneant medicos, Sae rarrdra* quos ad infirmos contigerit evocati, & ipfos nerbti if minifterium altaris deputatx , munde fic inte­ gre habeantur : fit quod nou fini confinulcs : ut tcrtituuur . qui medicis adfiftunt, ut obfcrvcui illud quod fta- SYNODUS i<95 flatuium eft in Concilio generali, βι «....... videri: nec in locis abditis ; vel extra ecclefiam Christi >Diun&um medicis corporum ; ut cum ad infir. .«* - moc eos evocari contigerit, ipfos infirmos mo­ recipiant confeflionem. neant &f inducant, quod prius advocent medi­ cos animarum; & ut poftquam infirmo fuerit fefliones admittant etiam parvulorum. In confeflione habeat facerdos vultum de fpirftuali falute provifum, ad corporale re­ medium medicinae falubrius procedatur. Si quis * autem medicorum conftitutionis hujufmodi tranigreflbr exftiterit, tamdiu ab ingreflu ecclefix milem , & oculos in terra : nec directe, ncc frequentius refpietat faciem confitentis, & ma­ Nec Diacones conici- ■><,·. hu­ xime mulieris: & patienter audiat quxdixerit ipfe confitens, in fpiritu lenitatis: ôc ei pro arceatur, donec fatisfectrit competenter. Ce­ poiTe fuo pluribus modis perfuadeat, ut confi­ terum cum anima fit corpore multo pretiofior fub anathemate prohibetur, ne quis medicorum teatur integre: * & fic dc aperte dicat eicon- ’ feflionem aliter non valere. ® Atem eligant facerdotes, ut communiter poffmt VII. ne inquirant nomina perfboarum cum quibus peccaverunt confitentes; fed circumftantias tanB tum, quae poflunt aggravare peccatum . Item Di panitriji» ittut fuit pericula. caveant facerdotes omnes, ne verbo aut figno, De pœnitentia ifta volumus firmiter obfirr- vari. De Pœnitentia, que confiftit in tribus , aut alio quovis modo, prodant aliquatenus aut detegat confeflionem..................... vel.................... latisfaftione , generali vel fpeciali; dicendo, Ego fcioquales ktiicet contritione, confeflione, eft vos eflis. Sed fi prudentiori confilio indigeant, foedus illud abfque ulla expreflione pcrlonx caute re­ baptifmi violavit, non eft ialus fine pœni­ tentia . Item doceant, & maxime ante Quafi­ quirant : quoniam qui peccantem in pœnitenliali fibi judicio deteftum prxfumplerit revela­ re , non folum eft a facerdotali officio depo­ delis, poftquam ad annos diferetionis perve­ nerit omnia peccata fua confiteri fideliter te­ nendus; verum ad agendam poenitentiam in arclo monafterio detrudendus. doceant facerdotes, quod ficut puero non ialus fine baptifmo, drageftmam, neatur faltem quod ita omnis femel in qui adulto, utriufque fexus anno, proprio facer- doti, & itqunftara eis poenitentiam debet pro Quoniam vero didicimus, pro peccatis etiam majoribus fere nullam vel minimam pœniten- viribus fuis adimplere. Proprium autem facer- tiam injungi populo a facerdotibus, quoad hoc dotem dicimus duobus modis: Ex officio, ur· C negligent ibus canonica inftituta : volumus ut , pote Papam , Epifeopum , Curator, vel ex com. miflionc , ficut Fratres Praedicatores & Mino· facerdotes Audeant inquirere diligenter peccata ics , & quibus epiicopus commifit vices cati, maxime gulae, luas. populi lingula, & circumftantias ufitatas pec­ Si quis autem alieno facerdoti, jufta de cau­ luxuriae, & cupiditatis; quibus genus humanum frequentius corrumpi­ fa, fua voluerit confiteri peccata, licentiam prius poftulet & obtineat a proprio facerdote : fiunt exceflus circa vilium, cum aliter ille eum non poffet folvere vel li- injungatur, tur & fœdatur.· ne fecundum quod majores minor pœnitentia gare nifi hoc faciat de licentia fuperioris. Item volumus, ut presbyteri parochianos fuos CttU. folemniter pernitentes faciant venire in Capite jejunii ad cathedralem ut per epi­ ecclefiam , feopum folemniter ab ecclefia ejiciantur ; & fi- ecclefix militer die Cœnæ per epifeopum concilientur . Item presbyteri parochianos fuos dc frequentet re­ matres tius attenditur, quamvis fiat pluries circa efum, Inquirat ergo facerdos apœnitente, utrum ali­ quando excefliim fecerit, querendo cibos nimoneant, Dmium delicatos; ficut dives qui epulabatur quo­ in ecclefiisfuisdcnuncient, quod omnes patres familias & Generalis ergo exceflus circa potum frequen­ familias ad tidie fplendide, & Judci qui carnes in deferto concupierunt - Et utrum peccaverit nimia cibo­ confeflionem veniant ante Ramos Palmarum . rum etiam vilium fumptione, ficut Sodomitae ; Et qui in hoc nctjigentes fuerint, in poenam quorum peccatum ut poft odavam Paichx ad confeflionem Et ulrum peccaverit fumendo cum nimia Avi­ non admittamur, fi................. ad illud tempus re .................. bunt, ficut inQuadugefima.- ut pœna eorum lit aliis ad terrorem. Poterunt ta­ men cum talibus tempora presbyteri difpenfa- re , quando eorum dilcrctioni videbitur dire. Sacerdos autem fit cautus & expe­ circumftantias, & ditate, ficut Efau . panis . abundantia Item cum nimio appara­ tu, ficut filii Hcli. Item utrum ante horam, ficut Jonathas. Quod fi fecerit, moneatur fe a talibus abftinere; & fludeat diligenter concontraria contrariis curare. Tales fiquidem funt fatellites Nabuzardam, qui interpretatur diferetus, ut more periti medici fuper infundat vinum & oleum vulneribus fauCiati, diligenter inquirens peccatarum fuit ex peccati, animam funditus dcftruxit. Luxuriu. vino E corredioms : & oleum diferete nunc conjungens fic temperet poenitentiam, neimmenfitatepon­ deris obruatur; nec relaxatione igni purgatoria crudeliflimc relinquatur: & na facilitas veniz Prin­ ceps coquorum ; qui Jerufalem , id eft, fidelem Circa peccatum luxurie qurratur utrum pœ- nitens acccflerit ad proflituras mulieres, feu vi­ incentivum tribuat delinquendi. duas , vcl alias : & quxratur numerus illarum, cum quibus peccavit: fi nefeiatnumerum, fal- Alienos autem parochianos presbyteri ad confetfionem non recipiant ; nifi forte cum quis eft quxratur de vicibus, & quanto tempore in pec­ vagabundus, ut funt pauperes mendicantes , vcl cato manfit, & quo loco : facro videlicet, aut pauperes incerti : vel nib quis vadat in pere­ grinatione , vel fit in infirmitate , vel in fimijibus calibus. non iacro; puta io ecclefia vel coemeterio. De Ad audiendam confeflionem locum cmincn- tem exiftimatiouem dicat,'quam credit. Item perfonis, utrum facerdos, iobdiaconus , vel vel monachus . diaconus, vel De tempore,, ftne utrum in folemnitatibus* perpetuis. Quodfifc- neapJit. ce- nj>r OÎAROMONTENSIS. **s>« •cent, honeftum videtur, ut in vigiliis feflorumA quomodo, ut fic veritas, extorqueatur de ppcANNO qu® violavit, jejunet pluribus diebus m pane i ■ ecto commiflo*; & peccandi peccato inufitato anno CHRISTI & aqua, ut taliter faltem redimat peccatum , occafto minime praebeatur. Et fi folutus laicus cum ioluta concubuerit, tres Item quzratur, utrum aliquando pro alio annos poenitentia: debent fetu nd um tarfonum foliciiavcm ; vel peccato alterius aflenfcrjjt , rigorem, fecunda fena, quarta, & kxta, a confilium vel auxilium impenderit : utrum con­ cibis· communibus jejunando abflinere. St cum jugatam, vd aliam; utrum pro conjugato vel vidua, quatuor annos. Sed quia fragilitas noalio , & quomodo , & quando , ut fupra . Sol­ ftri temporis tanti rigoris non paytur manere licitatores etenim mulierum pro alio, five con­ ccnfivum, hujufnjodi pcenam commutent vel tent tentes, fecundum quôd magis3c minus pec­ temperent facerdotes in orationibus vel eleemocaverint , puniantur : quandoquidem non minus fpnis, vel aliis fatisfa&onibus, prout eis viium peccant, quam illi qui peccatum operantur. fuerit expedire. Et quanto izpius & negligenContra peccatum carnis muniri debent pec­ tius ea peccata committunt, & quanto plus catores ftc : ut dicatur eis : Jejuna , & labora , przdiâz-circumflanti® peccatum aggravarunt, evita malum facientem , & opportunitatem pectanto majus tempus, & major pcena imponatur B candi ; quod eft evitare loca & perfonas , cumi vel focis. Hoc enim moderamen intelligatur inom- quibus vel per quz peccare poflumus ' lemus. (faar aiffc fait lairon , & fntt fait nibus poenitentiis pro quocumque crimine im­ ponendum. Illi autem qui fublimiorem gradum garfan . obtinent, ft peccaverint, magis puniendi funt. Scriptum cft enim; CupiditM. Oent tlemm vitiitm tmto cenffafiitu i» fa Cnmn kabrt , qttmtt tfnifttcat nufar bahttnr, Qyzratur utrum aliquam rem alienam ha­ Pro adulteris autem major cft pœnitcoüa in­ buerit injufte, videlicet per furtum, ufuram , jungenda . rapinam, & conftmilia . In his enim volumus, Item quzratur de virgin ibus defloratis. Quot ut facerdotes caveant, nemiflas, eleemofynas , autem defloravit, tot debet maritare ; vel fal­ vigilias, vel peregrinationes, velhujufmodi ali­ tem eas corruptas, ft indigent, fuftentare ■, vel qua pro reftitutione injungant, priufquam red­ ingreflum religionis eis, ft voluerint, procura­ diderint, ft poflunt: Quia non dimittitur pec­ re; injunfta nihilominus poeniteoti poenitentia, catum , nifi reftituatur ablatum. Efl autem reque pro fornicatiore debet injungi. Si wo hoc C gula, quod vero domino facienda eft r efl i ni­ non fecerit, qu'ta viam aperuit ad peccandum, tio, ft poflit commode inveniri, ad hoc ut timeat quod omnibus peccatis, qqz illa per poflit fur vel raptor abfolvi. Mortuo vero do­ camis lubricum perpetrabit, communicabit. mino, vel non invento eodem, reftituendum Item queratur, ii cum monialibus peccave­ cft haeredibus ; vel his non exftantibus, proxi­ rit. Quod ft fecerit, ad Epifcopum, vel ejus mioribus cognatis, vel faltem uxori. Si vero Pœnitentiarium mittatur. Mulier vero, quza verus dominus eft incertus , vel non poflit in­ proprio facerdote, vel alio qui ejus confeflioveniri cui debeat reftitu:, tunc demum ad con­ nem audivit, vel eam baptizavit, permiftt fe cilium ecdefiz erogetur, pro illis qui his in cognofci, propter criminis enormitatem, ma­ rebus male habitis habitaverint. Quod fic de xime fi fcand alum inde evenit, ad Epifcopum inventis faciendum cft. Non autem debet fufvel ejus Pœnitentiarium eft mittenda. ficere male requifita redimendo folum ifla fie­ Item quzratur, fi ad confanguineas fuas per­ ri : fed condigna injungi debet pernitent i poeni­ nitentes acceflcrint, vel uxores confanguineotentia pro peccato. Quando certus efl verus rum, fuarum, vel ad cognitas ab cis; fic in dominus fic inventus, injungenda eft pernitenti Ί , proximo videlicet aut remoto . Dpcenitentia, ut ei fi poteft fatisfaciat in mequo gradu ales ad Epifcopum, vel ejusPeeniteo- dictate, fi audeat revelare; fi autem non au­ Omnes tal tianum debent mitti. deat, mediante facerdote, vel alio bono viro Ilem quzratur, ft mulierem indebito modo neminem nominante : vel recompenfet pernitens cognovit: fic ft quzrat pernitens, quomodo ? per fervitia quz poterit, cum animo reflituennon rcfpondeat facerdos. Si dicat, fic : qtuerac di. Si vero grave damnum fit, fit pœnitena quomodo, fic quotiefeumque, fite. Item quz­ non poflit folvere, petat veniam perfonaliter ratur, ft in puerperio, fi tempore menftruo_________ t fi audeat; alioquin hoc faciat a damnificato, rum, quod lege prohibetur, mulierem cognoaliquo bono viro mediante, reminem nomlverit. Eft enim periculum corporale patris .fic ' ’ . ..................... nante; fatisfaciat jejuniis, oratiohibus, fit cor­ matris; icilicetpericulumelephantiz, menftruoporalibus difciplinis , habens in propofito, quod rum tempore commirti; fic eft periculum pejus , omnia reflituet, fi ad fortunam venerit pin­ ?(uia corrupto femine in coitu, fi poft nafeitur guiorem . etus, fere femper, utaflerunt Phyfici, eftifte Item quzratur, utrum alieno damno congibbofus vel contradus, vel maculam rubeam fenferit; quod fi fecerit, -utrum ex propofito habens in facie vel membro alto. E hoc fecerit, vel fimplicirate, vel negligeniia. Item quzratur, ft ad mulierem przgnantem Item quzratur, utrum non impedient laeden­ acceflerit, fic utrum mulier abortivum fecerit : tem , cum portet ; vel hcdendtttn non prrmufic tunc fi abortum fecerit, ob illam caufam nierit. Quod fi fecerit, diftmguendum eft . ■ evenerit, ad Epifcopum vel ejus PœnitcntiaNam fi coofenfit tantum, non videtur teneri cvnvcnit. rium tranfmittatur. ad reftitutionem, fed ad fatisfaâionem pœni­ trulmim Item quzratur, utrum aliquando dormiendo tentiz, prout magis vel minos peccaverit ; quia ei contigerit pollutio. Qiod fi ex ebrietate, magis peccavit, fi ex propofito confenfir, quam vel praecedenti cognatione illicita evenerit, fi regligenter vel ex (implicitate . Inducat ta­ magis eft timendum, fic gravius puniendum . men Izforem, prout poterit, ad fati sta ciendum Item quzratur, utrum acciderit ei pollutio vi­ Irfo. gilando . Quod fi dixerit, non ; de hoc ulterius Item quzratur, utrum ftupri caufa aliquid non rcqirrat. Si vero dixerit, fic; quzratur habuit a conjugata; Λ fi hoc fcccrit, marito CwiZ. Grnra/. Tom. XXIII. Fftf red- ,fe_ 11 “7 clemens p. iv. S Y N O D U S 1198 -reddàt. Si a perfona religiofa, ecclefix fuzVtd- AMaMiSàt bamo, yei optuDei Mgiigenter facit.----- ' ANNO dct. Si ab ancilla, de rebus damini fui ; ipfi Et fecundum ea quz invenerit facerdos, impo- chrjsti CHRISTI nat poenitentiam competentem. .,«». domino eft reddendum. Λ· Item volumus ut diligenter attendat facer­ Item quzratur utrum facrilegia fecerit de* faCramentis ecclefix , vel dzmonibus immolan‘ *" c^ dos, cujus officii fit pœnitens. Nam fi mer­ cator eft, emens ve! vendens ad ufuram, pro­ do, vel dzmonia invocans. Quod fi fecerit, ad epifeopum, ve! ejus pœnitentiarium mit­ hibendus eft ne habeat pondus & pondus, menfuram & menfuram. Er fi habuerit, vel falfip tatur . \ Audita vero confeflione facerdos interroget menfuraverit, tenetur reft i t uere, fi fciat quibufdam de omni male acquifito reftixutio fa­ confitentem, an velit a mortali peccato abttinere : aliter autem cum non abfolvat, nec poe­ cienda eft, ut diftum eft. Si autem nefeiat ?uibus reftitutio fit facienda, fatisfaciat ecclenitentiam ei injungat.* nec tamen diffidat, fed ' iz, vel ecclefiis illorum, quorum credit efle eum diligenter inftruat, ut quidquid poteft bo­ ni iterum agat,- ut Deus cor ejus illuftret ad parochiam» ; vel pauperibus eroget, ad conci­ Item facerdos de debet folliciliumpoenitentiam. tamen'ecclefix . Similiter aliis efle officiis ,_________ eft faciendum fuo modo. Si quis vero propter B tus, ut pœnitenti onus importabile non imponat, nec recipere pœnitens fit paratus: fedYic ncceflitatem famis furatus fuerit panes vel ci- -- ----------- :-------------- '— r----------------- r-arbaria, vel veftes propter nuditatem, & redde­ temperet poenitentiam, ut a ftudio non coga­ tur fcbolaris ceflare; faber a fabrica, ab agro re non poflit; levis eft ei pœnitentiainjungen­ da , dum tamen conteratur. Et dicendum eft , agricola, ve! alius laboriofus ab opere licito & competenti ; nec a cura dominus familiz, ut filiis fœneratorum & omnium raptorum, ut de ipfis male acquifitis parciflime vivant, quopof- ei providere non poflit ; nec ctirfor a curfu, fint reddere damnificatis. ut dominum fuum fequi non poflit. Item pro Item ftatutum eft in generali Concilio, ut peccato occulto facerdos publicam poenitentiam publicis ufurariis in morte fepultura ecclefiafti­ non injungat; nec peccatores occultos faciat ca denegetur.· ut fic fi aliquis fufpeftus fuper poenitere. Sciendum autem eft, quod ab omnibus qui hoc habetur, compellatur ufuras publice abju­ rare: & fi poft abjurationem fuper hoc fuit ex jufta caufa videntur non pofle fine magno diffamatus, purgatio indicatur eidem; Et fi in gravamine frequenter in oâava difila jejunare, purgatione defecerit, vel fuper hoc conviftus poflunt redemptiones vel compcnfationes adhifuerit, fidelium communione privttur, Monccberi, per orationes, per eleemofynas, per abfic extorta reftitucrit, fic ecclefix fatisfecerit ftinentiam a carnibus ve! pifeibus, vel difciplicompetenter : fit fi ita deceflerit, carcat eccle­ nas, vel hujufmodi, fecundum flatum perfofiaftica «cpultura Sacerdotes autem nobis vel narum . Poterit tamen fieri relaxatio talis, cum Officiali noftro mittant nomina illorum qui poenitentia injungitur: ut fi ad mtnfam alie­ funt publice ulurarn, vel fuper hoc diffamati. nam acceflcrint, cui fe debeant conformare , Hoc amem ftatutum * eft frequenter in ecclevel in magnis folemnitatibus, hujufmodi abftictum fus publicetur. nentiz injunûis commutentur eleemofynis. Item confulatur militibus, qui largas cleItem confulimus & monemus, ncMiflas fre­ cmofynas fic ipontancas faciunt, veftiendo pau­ quenter injungat facerdos confitentibus.· ut fuperes, redditus fic cenfus ferendo, quod fan* fpicioncm cupiditatis fugiat in hac parte.* frufilius videtur, fi reddentur male exafta fic ma­ filum tamen, qui ex tali injunftionc folct facerdotibus evenire, confulat pauperibus eroga­ le extorta. ri. Si Miflas tamen injunxerit, eas non cele­ Ira. bret; dcc tricennale, nec annale, quzipfcmet ^junxit, recipiat. Quzratur utrum pœnitens in trifthia men­ tis inciderit, quz mortem operatur & iram ; vel aliquem odio habuerit. Quod fi fecerit, moneatut diligenter, ut deponat rancorem & odium. Debita vero, vel querelam, non te­ netur remittere, nifi velit, fi petere pottft pa­ cato animo cotam judice competenter hvidia . Quarratur utrum per invidiam doleat, ve! doluerit, de utilitate proximi; vel de ejus in­ fortunio Jxfus fuerit - utrum per invidiam ali­ cui detraxerit. Superbi*. Qu&ratur utrum per fuperbiam fuper alios mente vel corpore fe elevaverit. Evaugclifta enim u. ait; Ç*, major eft ve,ftrum, fiat fient minor Et, Γ*"·ι·>» Quanto magnus et, humilia tt m otmibnr. ■rfcidia. _ Quzratur utrum pœnitens acediofus fuerit in his qux pertinent ad Glutem; id eft; negligens & indevotus·' & talis timeat fuam fententiam : Item omnibus, qui ztatem decem & o&o annorum cxcefferunt, przcipiant facerdotes je­ junare jejunia ab ecclefia inftituta, ut jejunium Quadragefimale, Quatuor temporum, Vigilia­ rum.* quia omnes tales ut communiter ad hu­ jufmodi jejunia tenentur. Item ab infirmis in mortis articulo confli* tutis pia eft inquirenda peccatorum confeffio : non pœnitentia cft etiam injungenda. Eft ta­ men cis intimandum, ut conterantur, ut doleant de peccatis fuis univerfis& fingulis ; non tam timore pœnx quam peccando meruerunt .* fed quod Deum & Patrem, creatorem & regdemptorem fuum offendere * non prcefumpfe- . rint. Inducantur tamen infirmi, ut acerbitates no·. zgritudinis, quas fuftinent, quafi flagella pii patris, quzmadmodum ei placuit, cum gaudio tolerare laborent. Si autem convaluerint, flatim ad facerdotes accedant, ut tunc eispœni­ tentia competens injungatur. Item facerdotes fuadeant omnibus feptem principalia vitia fugere, & plus quam mortem temporalem timere. Quia mora cum folum corpus interimat; diâa vitia corpus & animam fimul vincunt. Et funt ifta : Gulofitas, luxu, ria, avaritia, acedia, ira, invidia, fuperbia. Item ftudeant operibusmifericordic incumbere. Quz ____ _______ ____ ____ ___ CLAROMONTENSIS. CÏTS ANNO tem, nudum veftire, hofpitem fufeipere, vifiCHRJSri taie infirmum, confolari ‘incarceratum , kpelire . mortuum fic Quia Veritas tefiatur in inufitata enim /· - - tes ad judicium terribile, vocem audient illam : Mittb. »1. (cilicet, itt maleelifli in ignem aternam. Sacerdotes autem in confcffionc majora ma­ joribus referrantes, mittant ad epifeopum vel ejus pcenitentiarium pœnitentes de homicidio, perjurio ieu fide mentita. Si tamen certum fit a nônnifi 1X00 per longe ' ------- tamen Circumftantiam.· fic materia confitendi. Evaqgelio : Quia ifta negligunt facere, venien­ ’’ *yS'r.M potare fitien- Λ ut diligenter peccata inquirat ufitata figillatim '■ Paicerc efurientem, Qux funt: Item caveant facerdotes, altquam ut expertis detur ne diaconis com­ mittant officium audiendi confeffiones in aliquo cafu: cum tales ligandi atque lolvendi in . foro Pcenitentisr careant potciUtc. Item inhi­ bemus cunâis, ne vicanos in ecclefiis fuis po­ nant fine noflra licentia fpeciali, vel ilhusqut a nobis habebit fuper hoc poteftatem. illicitum effe iuramentum, inftruant parochia­ rum , quod propria auâoritate poteft contra­ venire: ut fi juraffet hominem interficere, vel aliquid quxl certum fit mortale peccatum ef- fc- VIII. Dt Matrimonio ■ Cum tam in Lateranenfi Concilio, quam ia quod fic juravit, B Provinciali, inhibitum fit, ne matrimonia per Tenetur tamen de hoc folemni- confiteri epifeopo vel ejus pœnitentiario. Si vero dubium fit, an fit juramentum licitum, verba de prxfenti contrahamur , an illicitum, tunc eft fuperior confidendus. Et mittant ad epifeopum vel ejus* pœnitentia- rem .* fic quamque per ignorantiam laicorum , $ quamque per fimpJicitatcm, quamque per rium pernitentes de injeâtone manûum in per­ zfrialiiiarr. f*cerdotum, nitentes, feu in clericos, vel quofeumque reli- ^attentatur : giofos, vel pcenitentiarios. Item de incendio, Item de litterarum falfirate. Item de inceftu vel tates adhibeantur, bannis non editis juxta mo­ quandoque contrarium unde accidjt quod propter per monium contradam verba de matri­ prxfenti , tam naturali quam fpiritalï ; videlicet qui con- circa impedimentum matrimonii, pkna proba­ tione deficiente, multi in nefaria copula re­ fanguineatn fuam vel filiolam, vel cujus Hinc eft, quod nos prxei­ vel confanguinei manent copulati. filiam fpiritualem , pimus diftriâe, ut presbyteri inhibeant publice cognovit, fie qui cognovit uxorem ; confeflionem audivit. in ecclefiis luis, adftantibus, parochianls ne Item de lapfu carnis cum monfalibus. Item de ipfi abfque presbyterorum fuorum prxfetuia maviolatione coemeteriorum vel ecclefiarum. Item _ trimonia _____ - vel , _____________ rfponfalia contrahant. ________ Item ne ipfi de hxrefi . Item de omni fortilegio , maxime C presbyteri interfint matrimoniis contrahendis pro fortilegiis faftis de facramentisecclefix, fic per verba de prxfenti, omnes illos qui ad hoc confilium vel auxilium fia fuerint edita juxta morem , fcilicet per tres dies Dominicos, vel feftivos inter fedînantes. prxftiterunt. Item de fchifmate. Item illos qui donec banna in eccle- abortivum coeundo vel alio modo facere prx- Et ne ipfi presbyteri clandeftina matrimonia fumpferunt. Item clericos quofeumque, modo celebrare prxfumant ; vel alienos parochianos irr-gulares fafti fint. Item illos, qui fine pri­ benedicere fine proprii ma tonfura aliquem ordinem fufeeperunt. Item qua confiet per vivam vocem ipfius qui fufeipiendis ordinibus faltutn fecerunt . in Item quocumque cafu per vel fe per alium homicidium perpetrarunt. Item clericos qui ju­ dicio fanguinis interfuerint ,* fic qui austerita­ licentia presbyteri, dc presbyte­ ri , vei per figillum ipfius, vel alterius figillum authenticum non ignotum. contra fecerit, Si vero presbyter per triennium fit iufpenius ab officio. Laici quoque, & clerici fcculares , fic tem, confilium, vel confenfum in aliquo prx- religiofi, buerunt, unde mors hominis vel mutilatio fe- & fcienter talibus matrimoniis interfuerint, ex­ _______________ fubjaceant .ipfo r.~ faite, donec communicationi queretur. Item illos qui litteras diâant, bunt, aut legunt, aut aliquod feri- etfi non fint presbyteri, muoufculumper fuperiorem fuerint rxftant, ut aliquis mutiletur, vel· occidatur, :■ tcm clericos vel presbyteros, qui in fuipcnfto- Ï abioluti. qui fpente fi Et aliqui ta|ej contraxerint, tantum differatur beoedidio nuptialis, quod non celebretur abfque noftra ne vel excommunicatione promoti iunt , vel divina celebrarunt . Item lacerdotes vel mini- vel Officialis noftri licentia fpeciali. Item iti­ llri, quorum ncgligentia aliquid circa facramentum altaris inhoncftum quocumque. modo timam matrimonio evenerit; vel ejus ad videlicet prxdidos, penitentiatium, Item volumus, epifeopum , funt amittendi. dem pœnx iubjaceant, qui ante xtatem legi­ copulare , vel hujufmodi matrimonio fcienter fit fponte interefle przfumunt ; pœna graviori nihilominus imponenda , fi fupenori videbitur expedire. ut facerdotes peccata noto­ Et excommunicamus orr.nes illos, qui fidem ria , de quibus fcandaium in populo generatur, fignificent archipresbytero ; &archipresbyter ar- dabunt vel accipient, de celandis matrimoniis : &. icntentiam hujufmodi praecipimus recitari a chidtacono; & archidiaconus nobis epiicopo, fi lingulis facerdotibus parochialibus in fuis paroper . eos non poiüt corrigi vei Ifopiri ; timentes chiis. Et cum probabilis apparuerit conjedura ne pœnam incurrant, fi per eos, vel per alios vel dubitatio circa copulam contrahendam , ad nos deferatur. E volumus ut contraftus interdicatur expreffe; rela- ’ . donec per nos, vel. per noftrum locum tenen­ xarc non debent : poffunt tamen aliquandode- tem , quod fuper hoc fieri debeat, fuerit de­ finitum. Ceteri autem nec cognofcere poflunt Item facerdotes in confeffionibus vota clarare votum non tenere, ut fi impubes vo­ vit fine patris vel tutoris audoritate ; vel fer­ vus fine domini voluntate : vel fi uxor vove­ rit continentiam fine licentia viri, vel aliquid unde maritus fcandalizetur ; ut pote jacere cum camifia ; vel ne ad Matutinas frequentet. De talibus enim poffunt dicere, quod ad hoc non tenentur. Item facerdotes mam curam circa adhibeant confeffionem fic cautelam ; Conctl. Central. Tom. XXIII. maxi­ fcilicet nec judicare. Item precipimus, ut facerdotes prohibeant fub pœna excommunicationis, in nupius fieri fortilegia. Et prohibeant facerdotes, ne laici publice teneant concubinas. Et qui poft monitionem trinam prxfumpferit retinere, tam ipfe quam ipfa per ejufdem loci presbyterum ab ingreftit ecckfix arceantur, gravius puniendi, fi perfeFfff z ve { SYNODUS uo' ANNO CMbTl ■vetaverint , «r majores. Nos vero concubina-'A ut quidam presbyteri ecclefiz (aeramenta ven* dere videantur, , Euchariftiaftt, rios publicos excommunicamus. ‘ “ <·Confeffionem —γ-λ Item fciendum eft , benedictionem nuptialem non debere fieri a Septuagefima ufque ad octa­ vam Patch*. Item ab Adventu Domini in Epiphaniam- Item a prima dic llogationum Bcucdidionem nuptialem, nes fint apti ad benedidionem nuptialem, cramcutorum quia tetas quandoque noti fufficit ; cum puber­ tas non ex annorum numero, fed ex habitu ANNO CHRISTI tatem eorum fibi fuerit fatisfadum; fiib perna magna: emendae di Aridius inhibemus, ne cum facramenta cerdotes non debent talum inquirere de stare; lubdi- tu denegando tacite vel exprefle, quoufque ta­ per conluetudinibus vel debitis aliis ad volun­ utque ad odavam Pentecoftes. hem quando dubitatur, an pueri vel juve­ fi·- fcpulturam; eminent adhibenda! ante , (a- plena­ exhibitionem t piorum riam aliquid erigant a fubjedis, vel plegios petant; led cum ea gratis exhibueiint, tunc jura parochial ia, ôc alia contacta debita licite corporis adlimetur : fli tunc eil fuperior confu- petant , lendus. Et injungimus facerdotibus, ne aliquid prout juftum fuerit, dc dc petitiones, accipiant, plegios Si viderint expedire. dc exigant a parochianis luis, eo quod teftimovero ante eorum facramencorum exhibitionem . nium pro cis dant, quando matrimonium con- B aliqua iiberaliter eis fuerint exhibita, ea rect- nifi ratione laboris & trahere debent, lump- pere non formident. Simonia enim mirabiliter con­ eft abhorrenda. Qpia cum fimoniaco non po­ tuum ; vel ratione antique & approbata: fite l udi ni*, dum tamen certa fit. IX. teft difpcnlari, nifi refignet. Item feriptum eft : Omnis peccator Mrtfam cantare poteft, prztcr fimoniacum. De /aeramento Extrema Unitionis, De facramento Extreme Undionis ita vo­ lumus obfervari. Sacerdotes vero doceant, quod fic dicit beatus Jacobus: Per Extremam Un­ itionem Venialia dimittuntur; dcquandoque al­ leviator infirmus. Etiam mentis alacritas in­ sternum gau­ dium elevetur. Item doceant facerdotcs, om­ funditur, ut fic mens ipfa ad Item volumus, ut omnes per ecclefieschrifma, fomes, oleum (aerum, & Euchariilia, fub fideli cuftodia clavibus adhibitis conferven­ tur, ur non portu ad illa temeraria manusextendi. Si vero ad quem fpedat cuftodia, ea incaute reliquerit , tribus fufpcndatur. Item in Generali Concilio efi ftatutum , nes debere recipere hoc facramentum, um di­ quod vites, quam pauperes, fenes fle juvenes, fle ma-1 nullatenus offendantur, xime poftquam rint ; fle porte duodecimum annum iterari, quaties licite mortis metum contigerit provenire. reliqui* amodo extra capiam nec exponantur vena­ expleve­ les; invcntafquc dc novo nemo publice venera­ infirmos ri ptefumat, nifi prius ^audoritaic fummt Pon­ tificis fuerint approbat*'. Item fa­ cerdos fandum deum honefte deferat, fle cum reverentia iftud impicat antiqua ab officio mentibus Item caveant facerdoies, ut fi quis ad ec- clcfiam caufa immunitatis confugerit, non ita facramentum. (onftringatur, autem cerdos X. De [aerement» Ordinum. ut ei vidualia denegentur. Sa­ ei faltem panem fle aquam , quamdiu poterit, charitative miniftrc'. Si quis De facramento quidem Ordinum doceant £a- autem contra premirta fecerit, vel facerdotem ccrdotes, quod Sacramentum Eucharifti* non impedierit, & monitus ab ipfo non deftitit ; facerdos eum excommunicet ; fle nihilominus conficit quis, nili iit laccrdos; nec confert quis Cacrum ordinem, nifi fit epifcopus. tur quater in anno ordines Cum igi­ habeant celebrari nobis vel Officiali noftro nunciarc hoc pix· fumat . regulariter; o______ ,________ fcilicet in jejuniis ____ ___________ folemnitcr ____ inftiItem prohibemus facerdotibus, ne feculares tutis, diftride procjpimus, ut omnes parochia-D judices permittant caulas luas in luis ecclefiis frequenter de corporali poe­ lem in ecclefiam, quamdiu non funt presbyte­ .igttare, ri, ad ordines, na agitur coram eis. Item fi donum fieculares petant * fubfidium · a facerdotibus, nihil ei conferre prarfumant, (ubuduu^< veniant predidis fucceffive , faltem feque temporibus, prxfenccnt idoneas perfonas & habiles, cum efte&u fervantes jura­ mentum legitime quod fecerunt, Item praeci­ pimus fingulis archipresbyteris, ordinibus nomina illorum, qui non offerant, nobis exponant; ut in fingulis ie ordinandos fle tempus li­ quoniam (liti nos, neceffitare infpeda vel uuiitate, hoc duxerimus concedendum , lervitus inducatur. Item fi fanguis tie violenter latenter aliqua effufus, vel mu· centi* eorum, fi a nobis alicui concerta fue­ rit, exprimatur. Item ftatutum eff in Conci­ lier carnaliter cognita lio Provinciali, ut clerici in minenibus ordini­ bus exfiftcntes , ad ecclefiarum paracliiatium re­ debent reconciliari : fed talis reconciaiiationon poteft fieri , nifi per epifcopum. Similiter fi excommunicatus fit iu ca-intterio icpultus , gimen nuper inftituti, frudibus non gaudeant in ecclefia confccrata, vel coemeterio fuerint; ecclefiavelcœmcterium coemeterium eft reconciliandum. Si vero cceorum, donec ad heros ordines fint promoti : led m illius uulitatcm ecclefiz convertantur, E clefia non confecrata fit alicujus (anguinis vel (eminis cffiifione polluta fufficit quod aqua efecundum quod eprlcopo videbitur expedire.· pcena nihilominus perjurii remanente, per epi- xercizata lavetur. Icopum infligenda, niti quis legitime fedoceat cxcuiatum, vel epifcopali injunctum licentia XII. De PrafationHnu. (peci ali. Deccm feqtientcs Pixfationcs XI. M venalia profit tuantur /aeramenta . fcha, qux fic incipit : Ne venalia proftituantur (aeramenta, firmi­ ter inhibemus. Cum iguur in tantum pullula­ re noverimus avaritiam, ac vitium fimooia: , invenimus in facro catalogo tantummodo, prarter commu­ nem Piataiionem recipiendas. Unam in Pa­ Te quidem omni tempore. Aliam in Alcenhone, qua: lie incipit: Qu» petfl HeJurrrfiionerM. Tertiam in Pcntecoftcs, que fic incipit; Q» afcendou Jttfmr omnacalos. Quar­ tam fioj CL;/"NS CLARO MONT ENSIS. ‘ÿjgï™ »104 tam de Trinitate, qua: fic incipit: Qei ram A mea ex devotione fecrcto voluerit celebrare,------— ANNO 1'nigenito ■ Quinta in feftis beate Marie, quae lath fatis poterit fuftineri.. potent fuftineri ( anno CHRIST! lie incipit. Et tt in veneratione. Sextam in tcr„... vo­ CHRIS Π Itera quoniam vicium r.tr.,.,;. falfttatis perfequt tlis fandr Crucis, qux fic incipit: (>ni Jaiutem lumus & debemus; percipimus, ut fi quis lit­ httniani generii. Septimam de Apoftolis, qux, teras falfiu, vel de faiiitatc fulpedas exhibue­ fic incipit.* Tt Domina fnpfliciter. Odavamde rit.* fi perfona fufpeâa, vel vilis fuerit, tam Nativitate Domini, qux fic incipit ; Paru per jn-rfona quam litterae retineantur. Si vero per­ Incarnati Perbi mj/ieriniu. Nonam in Epipha­ tona alias honefta, êc non fufpeda fuerit , tunc nia Domini, qux fic incipit: Quo rnm Vm^elittera fufpeda retineatur ; & pertona exhibens nitui. Decimam in Quadragefima ; qux fic tn. & peremptorie & perfonaliter coram nobs vel Officiali noftro citetur, adhibitis teftibus, per cipit .* Q 1 ,,4l. "ÎSÏF? SYNODUS C1EMENS p. IV. ·*<* praedam Λ fmguli facerdotes omnes redditus ecclefiz fuz ANNO tcribant in Miftalibus luis. Item de rebus ecCX hujuimodi commercio confequanrur. oiristi ddiafttcis ni ni I presbyteri alienent, nift dc li­ Irem ftatutum ell in Concilio Provinciali, centia noftra. Item ftatuimus, quodornanqenquod tjcerdotes caveant, ut in ecclefiis faciant ta ecclefiz non obligentur pignori, nifi prop­ rcGdeniiain pcrionalem, nift a lupcriore licen­ -------- ad trahant, ecclefiafticum forum tiam obtinuerint. & Et tunc fi ultra tempus le­ gitimae licenti® ablentes fuerint» ecclefiis po­ terunt privari, nili ex jufta caufa poft. tempus licenti®·'impedirentur. qui hcer vere non tamen Sunt refideant, quidam, refidere tamen intelliguntur ; ficut ille qui extra ecdefiam fuam illius utilitatem procurat: & illequt 1er- ter necellitatem ecclefiz, & cum confilio fti- perioris. Item volumus ut -immobilia de bonis ecclefiz acquiGta luis tantummodo relin­ quantur ecclefiis; de jure enim aliud facere non poliunt. Volumus etiam ut utenfiliaficiupclleifilia per ecdefiam acquiGta, vel ibidem inventa, presbyteiis fuccefloribiu relinquantur. Item nullus clericus vel laicus, leu religiola jit epifeopo extra ecdefiam , & qui fervit Pa­ pertona recipiat decimam de manu laici, nifi pae. Irem qui ftudet in Theologia; & hoc ul(imum non ion uurat durat nm nifi per per, quinque annos. annos per nos & in cafu concedo. Item volumus, eft in , B ut litters® quas habent redores eccleGarum paItem Jprohibitum ‘ ’ i toncilioProvinciali ’ ■ — Iuper acquifitiooe rerum ne facerdotes recipiant oblationes eorum, qui funt raptores, vd ufurarii mantfefti ; 5c illo­ rxhialium rum qui immunitatem ecclelix violarunt. Item in ftatuto Concilii Provincialis prohi­ retineant tranferipta , fic litteras originales de co.H.niu noltro deponant vel officialis, velar- bitum eft, chidiaconi, vel archipresbyteri, in aliquo tuto loco ; fic hoc faciant infra annum. ci , nc religiofi Vei alii fzculares cleri­ vel presbyteri , decimas ad alias ecddias pertinentes recipiant, vel acquirant de mani­ bus laicorum, ime diœceiani audoritate. llicarum, inferibantur , Item inhibemus propria vel ne aliena, in fic capellani ecdcfia- penes fe fupclledilia facerdotis, ecclefiis admittantur ; Et inhibeant facerdotes parochianis fuis, ne nifi propter hoftiles ineurtus, aut incendia re­ vel pentina, feu alias necetfitates urgentes , ad ejus cum Judzis in cildem domibus habitent, cum eis commaneant; nec eos ad convivia fua oporteat refugium abire : ita tamen quod ne- ceffitate ceilante ad loca priftina reportentur . * medicinam ; nec cildem judiciis Item nullus de novo in coemeteriis zdifica«ec ab n» przpofituras aut ballias committere przfure permittatur : fi domus aliqua in coemeterio 7'^“'™-mant. GiUiUin . Er fi quis in pirochm fuerit furiofus, mo-Cdiruta fuerit per decem annos, fine licentia • Ftrtf . recipiant ; neat facerdos propinquos ipfius, ut eum itacu- noftra nullatenus reparetur. ftediant, ne in kiplo vd in aliis ixvire valeat, feu attentet; alloqui ipfi qui ctillodire tenen­ dualibus, quod omnes illos qui fcientercelant tur , per fuperiore.n graviter punientur . Item prohibeant facerdotes parochianis fuis , qui Iciunt fuper hoc aliquid, nifi illud revela­ pe fmt iortilegi vel divini, liem quod ad eos verint nobis Claromontcnfi epifeopo, vel man­ non concurrant. Nam fi peccatum eorum dato noftro, notoiium, eis eft euebariftia deneganda. eft Prz- terea non iolum illi fortilegi, fed qui ad cos concurrunt, funt infames. Nos vero emnes funt tenetur corpus, corporis vendenda ■ cum Item kiant , omnibus quz obvenerunt. Item mini, in Pafcha, in Pcntecofte, fic in fefto Ecclefiz. Concilio Provinciali , teris fui Abbatis. Et fi hoc contra fadum quod Afuerit, Prior prioratum amittat.· fic ecclefia facerdotes, quod fi aliqua ecclefia recepit corpus parochiani in cafu non conceflb , ne audoritate noftra excommunice­ tis quater in anno; videlicet m Nativitate Do­ nc Priores non Canventuales ultra fummam kxaginta (olidorum mutuo accipiant, fine lit­ II. Dt fepu!t*rii. coemeteria non feuda Claromontenfis Ecclefiz, fic omnes illos Item ftatutum eft in lortilegos fic fonilcgas excommunicamus. De fepulturis vero fciant Item injungimus omnibus facerdo tibus paro- alterius reddere ad debitum nullatenus teneatur. Et hoc ftatu tum volumus in ecclefiis publicari, i valeant contrahentes. ne decipi occafio- fetant , IV. Dt tefi tmntii, quod quilibet poteft eligere fepulturam luam ubicum­ que voluerit, faltem in loco magis refgiofo.· dum tamen parochiali ecclefiz legitima por­ tio, tertia vel quarta, vel alias iecundum con- iuctudtncm locorum. Et Icire debent facerdotes , quod funt , quibus neganda eft ecciefiaftica Injungimus facerdot ibus , fuum , quod de mobilibus quidam caftrenfi, licet eis facere, num faciant certifie . Item fic illi qui in torneamentis dece­ teftamentum tis, rationabile tamen, & de cztens bonis pa­ trimonialibus , & peculio caftrenfi, vel quafi lepultu- ra ; ficut herein i, pagani, uiurini manifefti, & ilh quos ceitum eft in mortali peccato de- ut per vitam acquifi- numquam per ma­ laicalem . Nam immobilia, qux per ecdefiam funt acquilita. fle immobilia * * Ftrtt , quz, nifi de ipfis rationabiliter fecerint tefta­ Φ«Ψ*· mentum , ecclefiis dimittere tenentur. Item fe- utenfilia , quz prius invqnerint presbyteri in ecclefia vel capella , relinquuntur unquam ec­ clefiz propria fucceflori. Et fi nulla vel pau­ puhus, exhumari debet , ne orta ipfius adeo fmt permixta o (Tibus non excommunicatorum, ca uivenerint , de his quz per eos undecumquZvenerint vel fuerint acquiGta, confulimus quod uticerni non polluit. quqdrdinquantur ad fufhcientiam ipfi ecclelix dunt & pro rorneamento venerunt. Item excommumcati & interdidi. Immo fi excommu- ncatus v<.l interdidus fuerit in cœmeterio tarnde minimis quam de magnis. III. Dt banu rccle/iarum no» titenandir Ü conjervindii. De bonis eccleGarum noo alienandis & con­ fer vandis illa volumus obfervan. Volumus ut Item ne decedentium voluntates valeant oc­ cultari , ftatutum eft in Concilio Provinciali , ut infra menfem a tempore obitus teftatoris , ad dioecefanum, vel ejus officialem, tcftamentum deferatur, fi feriptum fuerit: ve! fi fcriptum «“·«« ,*o7 ' ptum non fuerit, i»o8 CLAROMONTENStS. probetur difpofitio teftato-Λ ad eos nec pro man- — -—- dirigendis, direiiis aut OtRCTI ris r’* ,’ & in In formam f°rmatn publicam publicam redigatur. i------ ain ---------------------- u:: n._L: Item ftatuto Λ Concilii Provincialis prohi­ datis ejutdem Curiz exfequendis, aliquid exigln( ve| exjgj faciant, dummodo nUnCIUS de- bitum eft cxfecuroribus teftamentorum , fub in­ ferens litteras ceram habeat, unde valeat figil- divini judicii, ne quis de bonis io proprios ufus convertere vcl lari : nifi ratione diftantiz loci ubi deberet ex- terminatione decedentium detinere przfumat. Et fi exfecutores aliqui id fequi mandatum, oporteret eos adducere nun­ cium pro mandato hujufmodi exfcquendo .· aut quod fibi deberi aflerunc, audoritate propria duxerint liTurpandum, illud reftituere compel­ pellani ’ Ferre , lantur; ü quvi. debito ac tandem * fi qua fibi fuper eodem competat, fua temeritate privati, nifi evidenti & mani fella occupatione ca­ nifi pro cium clerici fui oporteret adducere nun­ & ad mandatum hujufmodi exlequendum. reftituerint, ex quo fuper hoc moniti fuerint competenter. Item exlecutores titulo emptio­ nis vel alio modo nibil de bonis recipiant teftatoris; nifi ab ipfo teftatore legatum expreffuerit vel concelfum ; & etiam fe VI. C.· & ». fpeciali , cabimus participantes eis. cum excommunitienda. Archipresbyteri igitur & presbyteri, qui­ Item citabi­ bus hrc mandatur , caveant quod in primis fyno- emendam recipiant fecundum formam manda­ dum, tanquam fulpeâos de fide, refponluros. ti, plegios de emenda petentes, & eorum no­ mus didos excommunicato* ad primam Et fi venerint, procedemus contra eos prout mina petentes penes fe feripta retineant: pro­ nobis videbitur. Si autem non venerint, ex­ communicabuntur tanquam fufpefti de fide . videntes , fe abioIvi: & nunc contra cos juxta canonum procedemus. ftatuta quam peccabit de caufa illa propter quam fue­ rat nus anno (uftinent excommunicationem, juxta Item quoniam plures excommunicati com­ hominum irreverenter fc ingerunt ; & nonnulli etiam clerici excommunicatis par» ticipare non formidant , tn fu arum periculum animarum ; nc aliquis per ignorantiam ie va­ leat excufare fuper hoc , ftatutum eft tn Con­ cilio Provinciali, ut fmguli ecclefiarum redo­ res , vel cotum locum tenentes , habeant ro­ tulos vel quaternos, in quibus feribantexcom­ municato; hir parochi», & quorum auâori­ tate, tu ad quorum inftantiam, & quo tempo­ re fu/u excommunicati ; & cos cxcctrmunica. excommunicatus , folemniter abiolvatur , verbctatns cum pfalmo ptmhentiali , Miferert mei Deui, dec. In fine dicatur , Kyrie eltiftn , qualitatem perfonarum, & temporis quo fufti- munioni ab ecclefia , tunc prrfttto juramento, quod nun­ Dc his autem qui mi­ nucrint , emenda fervabitur juxta conluctudinem & ufum noftra dicecefis. ne defedu plcgiorum, vel impoten­ tia, de luo tupplere cogantur. Item cum aliquis eft excommunicatus Nihilominus citabuntur ad fynodum fequentem pro meritis recepturi, nifi interim faciant E &C. feter nofter ■. Pt ne nor inducat. Salvum fee jmiKM tuum. Domine exaudi. Domnus w bifeum. Et cum fpiriiu tuo . Oremus. Prafta , Domine , buic famulo tuo dignum pa­ nstent tu fruftum; ut eccle,fiet tuet finita, a cu­ jus integritate deviavit peccando , adseeifforum reddatur innoxius veniam confequendo. Per Do­ minum noftrum &C Et ego auiloriiate Dei Pa­ tris omnipotentis, b beata Maria, bbeatorum Apoftolorum Petri b Pauli, b osmium fandio­ rum , b domini Epifeopi, vel Officialis , te abfolvo ab ifta excommunicatione de qua fatisfecifti. Jn nomine Patris, b Filii b Spiritus fan­ ili. Arnen. Item fill ”· 1V · CL AROMONTENS IS. ”^5** V *· ηα Item fc iessdnm eft, quod excommuntcatus · A ANNO domino Papa , a quolibet alto facerdote de IX. Dt itoftiimAtu fitrifiiiSitnm CHRISTI ■κι fore abfolvi poteft in articulo mortis, ûtisfatctltfitfiktat. Atone prxmifla, fi proo&nfa erat cxcomms»· Quia nannulli fiecularcs , quam per viles nkatus .· fi tamen de boc habeat facultatem; pertonas , quam per extraneas , capi faciunt recepto ab eo juramento, quod quam cito op­ portunitatem habebit , excommunkatoris fui pertonas cccietiatliot junidiâtoni fubfeâas, vel * Ftnt. |*rionam * adhibebit, mandato pariturus ipfius. eorum bona, vel hominum tuorum , maxime •dMc· * Item fi infirmus otfenfam emendare non po­ cum audent in foro ecclefiatlico litigare,- dc tuerit, vel folvere judicatum, nihilominus eft fic caute faciendo, ne videantur fecifle. Unablolvendus; & inducendus eft lueres ut fatis- de contingit , quod propter capientium pau­ faciat, & per judicem compellendus. pertatem , vel conveniendi difficultatem , non Item ftatutum eft in Concilio Provinciali, poflunt violentiam patii confequi juftitiam de ut circa principium Qradragefimx , & poft, pnemiflis. Idcirco nos volentes remedium quod poflumus adhibere, juxta ftatutum Provinciamoneant frequenter facerdotes parochianos fuos excommunicatos , ut r* ante —- Ramos “------- nPalmarum ’------------ Bits Concilii volumus, ut & ipfis poteftatibus, faciant fe abfolvi; fcienter fetentes quod nullus ex mafi de boc lutpc&i diffamati fuerint... vel... gna caufa citabitur ad jure audiendam abfo- contra ipfos prefinnptio habeatur, eifdem purlutionem adverfarii ad aliquem diem feptima- Î;atio indicatur. Quam fifubire noluerint, vel è purgare non poflunt , pro confcits habean­ nx illius, qux eft poft Ramos Palmarum .· ma­ tur : & juramento paflbrum damna cum judi­ xime quia tunc in cauGs procedere non pol­ iunt, nifi in cafibus exceptis. cis taxatione credatur. Item quia perfonx ecclefiaftice fiepius ad VIII. Dt Ofc» trtkiprtslytenrim. ficcularia judicia trahunt & trahuntur in cafibus non conceflts; idcirco juxta ftatutum Pro­ Sutulam, ut archipresbyteri quamlibet fibi vincialis Concilii volumus, ut Conftitutio illa, lubjeftam ecclefiam vibtent annuatim perfona­ Qhm» fit grtvt, publicetur, & etiam obfervetur. In qua conftitutiooc inter cetera conti­ liter . Et fi procurationem omittere voluerint, netur, quod fi clerici contra clericos in judi­ nulla tenus tamen vibrationem omittant. Item inquirant fummarie de omnibus notoriis ; & fi cio fieculari litigaverint, d enune i and i funt, & quid eft quod fcandalum generet ibidem inCab Ordinario excommunicari , nifi fint exem­ populo, five dero, ft quod per fe non pote­ pti ; nec poflunt fine mandato fummi Ponti­ ficis ablolvi. Quod tamen inteUigitur, non runt corrigere ; nobis vel OffidaM noftro re­ rea) i aâione, utpote fi de fieculari feudo age­ ferant infra menfem : ut fecuoddm relatio­ nem eorum ad plenam inquifitionem defccnretur. In aliis enim clericus etiam voluntarius damus , & corrigamus , ficut nobis videbitur foro fuo non poteft renuociare. Item quia fxpe perfonis ecclcfiafticas & frexpedire^. Item quaerant, utrum ecclefiis vel priorati­ culares monere contingit auâoritate judicum bus impolite fuerint nove tmpenfiones ab ab­ ecclefiafticorum, ut vel pertonas ecclefiafticas, bate,' vel ab alio aliquo, abfque confenfu no­ quas cepifle vçl detinere dicuntur, reddant & ftro. Et fi invenerint, nobis rcnunctent fide­ liberent, aut recredant ; quia fepiflime negant liter abfque mora. malitiofe fe res illas cepifie vel detinere : eo­ Item pnedptmus, quod arehipresbyteri, quan­ rum quotidianis fraudibus occurrere cupientes; do procurationes recipiunt, duorum equorum deliberatione provida ftatuit Provinciale Connumerum non excedant, prout in Lateranenfi cilium, ut monitus quicumque teneatur jurare ft in Provinciali Concilio eft ftatutum. Et fi Die rem illam vel perfonam perfe vel per alium noncepiflc, nec ... . retinere, nec etiam vel cxceflerint, procuratio denegetur. Item prohibemus omnibus ft fingulis archimalitia deftifle habere , nec deliberandi, nec reftituendi poteftatem habere . Qui juramentum presbyterts, ft eorum locum tenentibus, fub hujufmodi prxftare noluerit, monitus excom­ pena excommunicationis , quam in eos , & quemlibet eorum ferimus in his feriptis , fi municationis vinculo innodetur . Item de pacontra fecerint ; ne de caufis cognofcanr, nec fluris, que requiruntur occafione captionis re­ caufas audiant, nifi de mandato fpeciali, vel rum vel Pcrfonarum ecclefiaftica rum , fic fta­ tutum eft in Provinciali Concilio Officialis noftri. quod exItem prohibemus omnibus ft fingulis archicommunicetur capiens dc detinens, quoufque integre & libere reddat vel recredat perfonam presbyteris & capcllanis parochiaiibus , & eo­ rum vicariis > fub pœna fufpenfionis , ne au­ & rem captam illicite vd detentam : quod ar­ âoritate propria fententias interdidi , excom­ bitrio judicis eft reliâum. municationis, aut fufpenfionis proferant in aliJiuos fubditos feu parochianos fuos , nifi de X. Dt txatptu. pecialt mandato noftro, aut Officialis noftri.-E aut niû auâoritate Provinciali ftatuii, vel Synodalis. Item prohibemus omnibus & fingulis capellani* parochiaiibus , ft eorum vicariis , fub pœna fufpenfionis , quam in eos in his feri­ ptis ferimus, fi contra fecerint ; ne ad man­ datum archipresbyterorum , vel eorum locum tenentium , citent aliquos in caufis coram eifdem archipresbyteris , vel eorum locum te­ nentibus; ne mandata corumdem, vel alicujus eorum, fuper his, qux ad cautas pertinent, cxfequantur. CmcU. Gtnertl. Tom. XXIII, Qponiam Sedes Apoftolica Templariis & Hofpiialariis, & aliis quibuidam perfonis, in­ ter cetera privilegia conceflit, quod non poffent coram Ordinariis conveniri ; & quod ab eis interdici, fufpcndi, ft excommunicari non poflent -. propter quod a pluribus fumebatur audacia delinquendi , cum in ipfos judicialis poteftas non poflit libere exerceri. Idcirco do­ minus Papa, volens fuper hoc congruum reme­ dium adhibere, diâa privilegia declaravit; ut tales quantacumque gauderent libertate , ta­ men ratione ddidi , five contradas, aut rei G S g C & ,... CLEMENS CONCILIUM IMPERfDM VACAT. «... ,l,J p. IV. v-veniv.ii.avtv> henr.jilr.angl. ,xi* ■ ■■ ■ de qua contra ipfos agitur, pofGnt etiam co-A pier communem utilitatem onuiium nobis fubdiiorum , de confilio difcretorum virorum , ^^JJ^Tl OJRKT1 rafn *oco,Uin Ordinarii· conveniri , ft item »«s. * Ordinarii in ipfos fuam junfdiflioocm exerce­ cum magno Audio ac diligentia hunc librum , ut. ’ re, ficut in nova cooftitutionc , que incipit, fynodalem fecimus compilari , & eum in teKeientes ; ft io alia, que iocipit, Aia· in illii , fUmonium veritatis ûgillo noftro fecimus robo­ continetur expreffe. Hoc autem Ggnificarevo- rari . Sed quia , prout intelleximus , facerdotes • Frrrr. luimus', ut cum * ipfis privilegiatis opprefli aliqui pi«cepra fynodalia non confervam, im*b ipu». fueritis fuper premiHis , ad Ordinario· recur­ mo (quod pejus cft) eadem habere contemnunt; diftnôe precipimus , ut quilibet facerdos paratis, tali privilegio non obftante. Item contingit aliquoties aliquo· exempto· tochialis habeat, prout hic fuot ordi.iata . fub coram Ordinarii· conveniri in cafibus a jure g figillo noftre Curie Claromontis figillata , ft Curie ad hoc deputaconceftis , utpote ratione contraôus, rei , vel ~ per manum Juratorum * . deliâi, de quibus agitur contra ipfos; ft fi torum correâa ; ne eos aliquid addere vel dk minuere liceat abfque uoftra licentia fpectali ; propter prrmifla excommunicat! fuerint , ipfi contemnunt fententias, ft ingerunt fe divinis, ut cuicumque eadem legere precipimus , ea irregularitatem incurretites a qua irregulari­ fciat legere incuo&anter : ne circa eorum obtate non faciunt fe abfolvi. Unde nos eorum fervantiam négligeas videatur. Injungimus omni­ bus & ftngulis archipresbytetis ooftru in vir­ faluti providere volente·, precipimus, ut qui­ cumque fupradiâos exemptos talem irregulari­ tute obedientie, ut in convocationibus feu fytatem noverit incurrifle , nobis vel Officiali nodis fuis capellanos parochiales fibi fubditos noftro providenter hoc denuociet ; & infuper diligenter examinent , an hujufmodi praxcpta qualiter irregularitas probari poterit contra eos,'^fynodalia legere fciant , ac intelligant prout ut eifdem excommunicatis & irregularibus pœna debita infligatur. Nos igitur Frater Guido, de Ordine Fra­ trum Praedicatorum , miferatione divina Ar­ vernorum epifeopus , notum facimus univerfist in noftra dioecefi confli tutis , quod nos pro- CONCILIUM Ab Othobono decet. Si quis autem aliqua inferat , radat, addat, vel diminuat, fciat fe graviter punien­ dum , & tanquam falfarium condemnandum. Datum & correâuœ per manum magiftri Adx fcriptoris noftri , anno Domini MCCLXViii. menfe Odobns. LONDINENSE, card, sedis apostol. legato celebratum Anno Domini MCCLXVIII. IX. Kalend. Maji. Ex MS- edidit coUeQor Aq&lkanm; fed maie ad annum MCCXLVIIL nt oAendetur in noti» . vei ahis inferioribus pralatis, nifi cum vifit ant. 10. Ne pecunia recipiatur a fubditii pro dtlsUo 1. De bap! ifmo. notorio . I. Nt pro ficramentis ccchfiafticis aliquid exiga­ 11. De firmis. tur : Ù quod forma in confeflione fervetur. 11- De refidentia archicpifcoporum tf epifeopo­ J. De confecratiene ecclfiarum . rum . 4. De clericis arma portantibus. 13. De appropriationibus ecclfiarum non faciendis. j. De habitu clericorum. 14. De bonis tntefia torum. 6. Ne clerici fint advocati in caufis fucularibut : 15. Dt delegatione caufarum. neque judices, neque afleflores , in cauja fan­ 16. De forma citationis . guinis. 17. De juramento advocatorum. η. Ne clerici junfdiitionem facularium exerceant. 18. Ne judex pacem vel concordiam litigantiuso 8. De concubinarifs. impediat. q. De vicariorum refidentia, iT inflitutionc. 19. De publicanda abfolutione. jo. De intrifii. Jo. De infiitutionibxs & collationibus, 11. Quibw notis de vacatione confiet. 3 1*4 19 18 17 16 13 11 8 6 · De commandis ecclefiarum. Si. Ne una eeclefia dividatur m plures. E 31· De confirmatione epifeoporum. ) 13. De abllrabentibus confugientes ad ccclefiam 33 De iis qui tempore eieihouis dimittunt be­ vei i xroit er ia , feu res ibidem depofitas . Et neficia , dT poftea ea recipiunt , fi cos elsgi de aujei entibus aliquid prater voluntatem non contingat. dominorum ecclfiafiicorum de domibus, ma­ 31- De iis qui pafiionts faciunt cum iis, quos ner ii < , feu grangits . prajentant. 14 Ne qui' imieaiat matrimonia folenmtzari tn 35· Quod negotiationes non fiant in ecclefiis. facie ecclefix. 36. Quod fiat proceffio pro pace regni terru jy. De exeeut/one teftamentorum. fanila. 16. Ne pralati fruflus ecclefiarum vacantium 37- De legendis conftitutionibus fingulis ornus . percipiant , vei fuos faciant. 38. De monachis , & canonicis regularibus, d* 17. De oblationibus capellarum matrici eeclefia moniahbu'. reftituendis. 39. De proceflione facienda. 18. De domibus ecclcfiarum reficiendis. 40. Quod conftitutiones fummorurn pontificum le­ 19. De procurationibus, qua ratione vifitat tonis gantur . debentur , non recipiendis ab archidiaconis, 41· De pioprictariis monachis feu ahii religiofis 41. Quod D Tituli Capitulorum. ltlJ ANNO CHRISTI ■ XI. 4». 4J. 44· cixmjns r· ·'♦ LONDINENSE. 45· Λ */· car»/···. 46. 4748. 49· 50. 5 ’· 5 r. 5J. 54. ntNK. 111. FC ANU- ‘lli Qted mb drtnr peceenin pro v*ihin> & tt A fed etiam defpeâus & tgaaraun* Jatebris te­ ANMO rm/ iKttfiriii. nebrofis abfcooduot. cnftnit PmJ [oli aes fient sb ecclefia & menerin. Nos igitur ad regnum Anglic inclytum , K*M< ·*» dentur "oncrio od firmo" mo, quod diebus proximis a glori* iu* culmine, nocUe. in extenfione utriuique poteftatis exciderat ; nçcoon ad regnum Scot 1« , Hiberni*, & UZ/1- li* partes, dc gremio fanft* matris ccclefi*, Nt oliqui relt^i^fi utuntur M reft Dorio out .ommiilo nobis in ipfis pleno kga:iunisoftic.o tn uermitona f-rettofigribta λ.’.;ι . ζ>*οΛ femper in rejeDono deo forfei rin.ideflinati, plantandi, fic evellendi , atque *ui»ant. ficandi folicitudine , de manu fsnâiilimi pa­ tris domini Clementis, ipfius fatxibe untvcrisDe infirmii. lis ecclefue fununi pontificis , non ex affeâu ^nod nulli rtUgigfi vendent vel ejfignent oliqmt lUeretionet. proprue voluntatis, led pro debit* obedient i* Quod fervetur ontiyuu mentthomte mum· docks fufeepta : ut noflrum, juxta dodrinam Apufloti, miniflerium impleamus, cum facrorni. Brum canonum ftatuta , quorum imitationem De retient edminifirntionit reddende. principum quoque ircularium leges afl'umunt, S>ft9d religiefi non ement vel vendunt. conftitutiones quoque, bon* memori*, Otho­ ifMod montelei nd certe loce non exeunt. Deod monecoi frequenter fo^fifrontier , tf nis Poriuenfis epifeopi , tituli S. Nicolai in carcere Tulliano diaconi cardinalis , in regnis frequente*· celebrent. Anglic apoftolic* fedis legati ; ncc non pro­ vincialium conciliorum provifiones, mores, fit. PRÆF ATIO, aflus fidelium fubditoium lalubriter infornunThobonus m i fer a done Divina S. Hadria- O ni diaconus cardinalis, tes : borum aliqua fiquidem a paucis, aliqua apoflolicc fedis vero a nullis invenimus obfervari : dignum Man ­ duximus, pnefenti facro approbante concilio, data Dei, fic lex altilTimi data funt a diebus ad omnem fandam , fic Deo placitam obferantiquis , ut cteatura , qu* fregerat jugum, vationem certas conftitutiones facere, atque recedens a pace Dei fui, venturum pacificum jam promulgatis, certa quxdam capitula ncc- legatus, ad perpetuam rei memoriam. regem reconciliatorem medium , & inftauran- non poenas adjicere, qu*, authore Deo, tem omnia pontificem, manens fub obiervan· tia legis & mandati, tanquam luccrn* & tu- Icant profedum inducere falutarem. cis datk fpe , quafi umbraculum , m patrum promiflionibus expedaret · H*c autem eft- di. va· CAPITULA. gnitas adoptivorum fponfr , Ac gloria filiorum S. matris ccclefi*, ut audiant cx ea 1. manda­ Dt leftiftao . ta vire, cuflodientes cor fuum in illis in pa- Ngredientibus hoc mare magnum, mundum videlicet naufragiis plenum, dicio fubjugantes. prima tabula nos ad portum (alutis ad­ Ad cujus rei commodam exeeutionem, fanducens , baptiimus efle dinofeitur ftorum patrum decreta , per ora ipforum diquem omnium facramentorum efle ja­ vinitas promulgata, juftiti* regulas, Ac equi­ nuam Salvator nofter inftituit, &eum taris dogmata compledcnria , quali lata flu­ mina prodierunt , fic tam fummorum pontifi­ fequentium patrum fandiorum teftatur cum , quam ipfius fedis apoftolic* legatorum , Dauthoritas. Cum igitur circa ingreflum aliorumque perlatorum ccclefi* fande , roto janux error maxime periculofus exiftatorbe dinufie conftitutiones facrc, tanquam ri­ prxdi&us legatus, quofdamde idolola­ vuli de fluminum latitudine, pro diveriorum tria exeerabili revocans, qui tempori­ temporum neceftitate, funt produd* ; ut no­ bus deputatis ad bapcifmum folemniter vis morbis fragilitate humana generatis, nova remedia provenirent. Sed eftenia illa cupidi­ celebrandum, fabbato fcilicet ante Retas, qu* in primis generis humani parentibus furre&ionem Domini, & fabbato anre radices mifit, ita virus fuum in peifleros fePentecoften , iufpicabancur periculum, minavit, ita per illicitos motus difeurrit , ut fi diebus hujufmodi pueri baptizaren­ comminuta virga virtutis, & diredionis , ad tur : (latuit, ut a tanto errore populus aliena irreverenti fronte profiltat , fic quafi averteretur prxdicationc frequenti, Λ ebria fe dimittat - Quo fir, ut corrupt* men­ inducerentur ad folemnizandum in prxtis aviditas , nec abftinere fe noverit a veti­ tis , nec gatsdere permiflu , neque ad bona fatis diebus baptifmum , & ad fuos confenfiim adhibeat pietatis . Sane fi antiqua & pueros baptizandum. At remota peftis hujufmodi exterminia delen­ Cum autem nemo prorfus debeat da fufeipimus : amarius flendum, modernum abfque hujuimodi facramenti perceptio­ vulnus incumbens , quod non modo auribus, ne dimitti ,-poteft a quocumque, nefed etiam oculis fic manibus fe palam exhibet, ceflicatis cafu occurrente , conferri : dc «ftimamus; eo quod temporis hujufmodi diea mali, quantum a primis longrvitate difcedunt, collatum in forma ecclefix proficit ad dum juris femita derelida, divertitur in obli­ falutem. Quia vero multorum fimpliquum; cedit potenti* veritas, juftitiam favor citas in bapcifmi collatione deficeret, expellit .* fic dum omnes, qu* fibi fua viden­ cum neceifitatis articulus immineret, tur, expofcunr ; qu* Chrifti funt , qu* ani­ nifi a miniftris Cbriftianx fidei doce­ marum profitdibus confulunt, qu* ecclefiarum rentur : a prxdido legato invenimus decus erigunt, non folum negligent i* nebulis, Gggg » proCtneiL Generet. Torn. XXill. cis pulcritudioe, pudicitia claritate , ac regi­ mine modeflic, appetitum noxium rationis ju­ BW>·^ ■ I »ar7 CV“?y* C O N C ! L I u M ·»·» HtNIv IU. R. ANG. "“provide conftiturum , ut parachutes J fun/rr eo oifrho. Et quoniam coafitcnChristi presbyteri formam baptifmi firmiter tes, io ipfo confeffionis adtai fignacon·«·». addifeenref, eon* paroebianis fuis fre­ tritionis fit numlliatlonis debent often· quenter exponant diebus Dominicis in dere : prxcipimus, ut omnes, quiconvulgari: ut fi articulus nccciCtacis emer­ fefliones audiunt, conticentes inducant, gat t in quo oporteat per ipfos aliquem uc cum reverentia facetdoci & humili­ baptizari , eam fciant & valeant ob> tate confiteantur peccata. Adbxc, quia ferva re. Nos igitur, quod in hejufmor major eft anime cedes, quam corporis, dt ftatuto de presbyteris parochial i « eum illa perpetua fit, hzc autem bre­ bus eft expreffum, ad perpetuos eccle- vis temporis anguftatione depereat : fiarum vicarios extendimus, & ab ipfis nemo confeffionis remedium deneget praecipimus obfervari. Et quia prxtcr poftulanti. Quod a cuftodibus carcerum certum ialucic periculum non poteft boc aliquando circa captives fieri miferabinegligi vel omitti , adjiciendo ftatui- E liter audientes : ftatuimus , ut fi quit mus, & in virtute fanftz obedient)a: de cetero in hoc cafu vel alio gratiam diftrifte prxcipimus .· ut quilibet ar- confeffionis inhibuerit carcerato , vel chidiaconua, per fuum archidiaconatum, alii, in pecnam immanis foeteris, cum circa presbyteros & vicarios ipfos in- ipfe ad mortem pervenerit , niti ad quifitionem faciatdiligentem , eos, quos mandatum fui epilcopi vel przlati in hoc falubre ftatutum invenerit non 1er- vita fatisfcccrit, carcat ecclefiaftica fc% vare, graviter, prout rei qualitas exe- pultura. gerit, puniendo. _ anno christi J1J. Da tonftcrttioBt ttde/iarum, //. Nt pro i'utrawent ir tttkfiofiitir aliquid Domus Dei, materiali iubjefto non différées a privatis, per minifterium dedicationis invifibile, fit templum Do· mini, ad expiationem deli&orum, dc Quoniam esca cupiditas ira ruit in Divinam mifericordiam implorandam : prxlates, ut operum terrenorum quz· & ut in ea fit mente, in qua panis vi­ i1 u minime contenta, pro (acris etiam vus, qui de odo descendit, pro vivo­ & Divinis, quz zftimationem non ca­ rum & mortuorum teffragiis manduca­ piunt , pretium profana venalitate fu- tur. Ne igitur tam ialubre minifterium Icipianc : pr*fatus legatus circa hoc contemni vel negligi videretur, a dido Patuit & prxeepit , oleum fan&lfica* legato invenimus provide conftitutum: tum & chrifma a miniftris ecclcfiz pu­ ut omnes cathédrales dc conventual» re atque devote , qualibet exdufa cu­ ecclefix, a tempore perfeftionii ipfa· piditatis labe, conferri , nulla difficul­ rum , infra biennium, per ditecefanos tate in eis exhibendis adhibita, prz-j >ad quos perlinent, vel eorum anthoritextu alicujus confuetudinis, qua diet-1, cate per alios, munus coufecratfonis ac­ tur, ab eifdem qui ea recipiunt, aliqua ciperent. Quod fi loca hujufmodi a perquibuslibet perlolvenda . Nos igitur feftionis tempore infra biennium mi­ conftittitioni hujufmodi difti legati ad· nime fuerint dedicataidcmtegacuseajiciendo, ftatuimus, ut fuper iis, tam dem ufque ad confecraeionem, a Mifepifeopi, quam archidiaconi, per loca (arum folcmniis msr.ere ftatuit interdifuz jurifdiftionis , contra recipientes, dia .* diftrifte inhibens, ne abbates aut inquifitionem faciant diligentem : fic quos ecclefiarum reftores, antiquas ecclefias tales invenerint, tanquam fimouiaços conftruâas, fub prztextu amplioris vel puniant, fecundum canonicas fanftiones. pulcrioris fabric* fsciendz , diruere prz­ Qui fi hoc implere neglexerint : epifumant, abfque discefani epifeopi licen­ fcopus a pontificalibus , archidiaconus tia fit contenta: qui diligenter confideabolficio, quoufque rem congrue emen­ ?ret, utrum expediat dari licentiam in daverint , fine lufpenfi . Que omnia hujufmodi, vel negari. circa illos, qui antequam m poeniten­ Nos ergo hujufmoditfalubre ftatutum tiam confitentes admittant, quicqoam negligi aut contemni aplurimiscognoab cis exigunt vel extorquent, & qui fccntes, adjiciendo ftatnhnus: uriis qui alia qualibet facramenta interventu pe» eeclefiz nondum confecratz icftor Icu cuniz conferunt , diftrifte pnecipimus gubernator exiftit, five ipfius vicarius, obfervari. Omnes autem, qui confeifio· infra annum poft ecclefic conflruftiones audiunt aliquorum, a peccatis ex- nem , epifeopum fuum, fi commode prefie cenfitentea abfolvant, verba fub- poflit, fuper ipfius ecclefi* oonfecratioferipta fpecialiter exprimentes · Ego te ne requirat; alioquin, atchidisconum ttyolvo λ poetatis ruis, drc. autborttstt qua fuum, ut per ipfam infra diftumtem­ pus exigatur, d qxod forma in conftjftoat fsrvttar. £ **n' r ΎΤΤ LONO1NÎNSE. pus fuper hoc epifcopus requiratur . Afiaftico beneficio fic privatus, & nihi ·———. OiKisn Quod 6 redor feu gubernator*, five vi- io minus ordinis lui periculo fc nove" carius, aac arcbidiaconus, abhujufmo­ rit fubjace re. Qui fi torte nullum be- ··<< di requifidoMdeftiterinc .· ipfos ex tunc, neficium prius habebat, ne fine tanti donec ea feocrint, ab oficio decerni­ Iccleris pœna remaneat, per quinquen­ mus maner» fufpenfos. Epifcopus ve­ nium fit inhabilis ad beneficia quaelibet ro, qui ab eis taliter requifitus, cede- vbtinenda, A prxdida veroexcommufiam det reda ver it perie, vel peraliutn nicationis fententia a luodiceccfano nul­ COnfccrare, nifi confiera nd arum ccclc- latenus abfui vacor: nifi prius ad ipfius furum in fua dixcefi mukitudo , tem­ diceccfani arbitrium fatisfecerit de prae­ pus in aliquibus differat confecrandi , mittis. aut aliud legitimum impedimentum ex* cufet: extunc a dalmaucx, tunica: & V. Pt bebitu tfarüanUB, fandalium ufu, donec eam duxerit B confecrandam, noverit fe fufpenfum : Cum fandi evangelil veritas horni, quz in ipfo confecrationis adu ilJico nem vellem nuptialem non habentem rcaflumet. Gratis autem & fine om­ jubeat foras mitti, quamquam de vir­ ni penitus cxadiooe , excepta debita tutum ornatu didum efle illud facra procuratione, ftudeat epifcopus mini- expofitio doceat, quia cum per exte­ fterium confccratioms przbcrc, ne ul­ riorem habitum fxpc interior defignetur. tione Divina cum Simone & Giezi per­ oportet tanhen exterius talem oftendecellatur. re, ut ei, qui debet intus ede verifimiliter coaptetur, ne ex habitu forfan IV. Dt tltritii arma parteatibus. indecenti, is qui geftat, in fe ipfovi­ lis appareat, & corda videntium pro Quoniam in annis virtutum, confi­ facilitate indicii fcatidalizet. Proinde ait fecuritas innocentis Cbriftianx do C tam ab antiquis, quam modernis paecc Apoftolus, ut induamur ai maturam tnbus, tradita eft moderatio, quam cle­ Dei, & gladio fpirltus accingamur, eo rici, qui juxta nominis impofitionem quod nos fit nobis collndatiô adverfus io fortem Domini funt vocati, in ha­ carnem & fanguinem , fed adverfus prin­ bitu exteriori fequantur, quiinfe Ium. cipes tenebrarum, qui non armis fer­ bos prscingere, & lucernas ardentes in reis, fed orationibus & lacrymis , & manibus gerere edocenter. Ex horum virtutum operibus expugnantur. Cum confideratione, bons memoris, prxfa• igitur clericis, qui * prxclaram Cbri- tus legatus ftatuendo prxeepit, ut ad fti bxrcditatem aflumpti funt, ufus ar­ formam tam de vcftibus clericorum , morum, Divini & humani juris audo­ quam etiam de ornamentis equorum ritate fit omnino prohibitus, ita ut in generali concilio editam, per fubeis etiam pro juftitta ad defenfionem tractionem beneficiorum ab epifcopis aut viodidam nullatenus fit permitius .-D compellantur : ira quod in menfurade. zclo ·- fuccenfi., z Λ centj ¥e0e> habeant, & cappis claufis nos ccclefiaflici honoris eorum abominamur enormes exceftui, utantur in facril ordinibus conftituti , qui Divini nominis & fux boneftatis maxime in ecclefiis, & coram prxlatis obliti, arma deferre prxfuœunt, & fc- inis, & conventibus clericorum, & ubi­ (c furibus, prxdonibys, ac aliis makque in parochiis fuis, qui cum anima­ f altori bur affectantes, ne furra, prx- rum cura regendas ecclefias fufeeperunc. das, & rapinas percipiant, non folum Et ut melius poflint epifeopi alios in privatorum hominum bonis, fed ec- ad honcftatcm veftium, & tonfuram, clefiarum, & aliis quacunque occaGo- decentes coronas, & equorum ornamen­ ne repoütis in eifdem, vel dauftris, ta idonea, coardare.* provideant, ut a vd «œmeteriis earumdem, talia η « fa- fuis clericis commenfalibus hxc prius ria. committentes. ---------------------faciantoblervari, qnodin vcftibus, câl­ in bis ergo tam horrendis feeler ibus caribus, frxnis, & fcllis, clericalem geclericos — debacchantes -L'_—------- j, pia (alutis pro- rant habitum boneftatis. Nos autem vifionc perlequimur : ftatuentes, ut qui- gravem & perverfum nimis abufum con­ cumque in clericali ordineconftltutus, tra prxmiffa quafi generaliter diftnfum arma detulerit, vd aliter deliquerit in in clericos harum noftrx legationis parprxmiffis, ipfo fallo vinculum excom­ tium, dece ft an tes, in quo Deus irride­ municationis incurrat; &, nifi poft mo­ ri videtur, obfufearidecus ecckfix, cle­ dern monitus, infra certum terminum ricalis ordinis celfitudodeprimitur, Chria praelato fuo przfigendum, ad ipfius ftus a fuis militibus infignia ferentibus przlati arbitrium fatisfecerit, ex tunc aliena deferitur, decor boneftatis eccleipfo fado, omni ejufdem regni cede* fiafticx maculatur, dum clericum a laico isii CONCILIUM ÏÏSM ilÏ^ r. IV. ntnR* ii*· λ. ANv» co refpicicns oculus non difccrnlt ,A& emendationem exerceant fui officii "T'V CHRjsTi funtque omnibus vere fidelibus io fcan- debitum, fint fufpenfi. dalum & dei pedum: ftatuimus, &diAdhxc, cum epifcopalis dignitaire- ·»«’· ftridc prxeipimus, Ut derici uoiverfi ligionis afk &um augere debeat, & cul­ veftes gerant non brevitate nimia ridi­ tum ejus apertius dcmonflrare : prxei­ culas vel notandas, fed faltem ultra tibia­ pimus univerfis epifcopaH prxditis digni­ rum medium attingentes. Aures quoque tate, ut habitum gerant dignitati & patentes quilibet, non opertat, & coro­ honori luo congruentem, prout cano­ nas habeant probanda latitudine condo­ nica edocent inftituta. Specialiter au­ cente» .· in quibus praecipue depofitio tem indicimus iis, qui de monafteriis, I terrenorum, & regalis facerdotii dignitas vel aliis regularibus locis in epifeopos defignantur. Nec, nifi in itinere con- funt afiumpii, vel de cetero effumen­ fliloti, nunquam aut in ecclefiis, vel mr, naoitum regutur, ut mum fuum ueterant deferant habitum coram przlatis fuis, auc in communi ® larem : ne religionem procedentem diconlpedu hominum publice infulas , gniras excludere videatur, quam fibi quas vulgo coifas vocant, portare ali­ debeant vincnlo individui foederis adop­ quatenus audeant vel prxfumant. Qui tare. Quibus etiam diftridius inhibe­ autem in facerdotio funt, qui etiam mus, ne utantur pannis, aut pellibus, funt decani & archidiaconi, nec non aut aliis ornatibus ab ordine five re­ omnes in dignitatibus curam animarum gula fua priori diicrepantibus in colo­ habentibus conftituti , cappas claufas re : fed in talibus ftatutum concilii ge­ deferant: nifi forte caufa itineris, vel neralis fatagant obfervare. alia caufa jufta, boneftam aliam veftem gerunt. VJ. Nt cMti fint aèwcati in ceufit facit· Si qui vero in facerdotio vel digni­ iertbnt ; t*i*c jnJittj, ntftu nffcff»·· tatibus conftituti, aut curam habentes ' rtt in cattfn fangninit . animarum, feu cathedralium ecclefiarum canonici, contra prxmiffa in in­ Juxta facrorum ordinum cen furam , fulis, corona, vel toniura deliquerint: prxfenti conftitutione diftri&ius inhi­ fi moniti non emendaverint, ipfofade bemus: ne quis in clericali militia conab officio fufpcnfionem incurrant : in ftitutus advocationis officium ia foro fa qua fi per tres menfesperfiiterint, ex­ culari, pro caufa fanguinis, vel alia tunc a beneficio fintfulpenfi; nec prius quacunque, nifi in cafibus a jure perper fuos discefanos ab hujufmodi fen- miffis, exercere prxfumar. Si quis au­ tentiis abfolvantur, quam fextam red­ tem contra fecerit, fi quid incaufa fandituum fuorum anni illius partem fol* guinis, pro adoris parte certaverit *, hu. f«neavant, per ipfos diceccfanos fideliter pau­ ipfo fallo ab officio fint tufpenfi. In Muiddeeft. peribus erogandam :~falvis aliis penis alios vero per diœcefanos exceiïumhucondignis, quas prxlati fubditis, in his q jus compefci prxeipimus & puniri: delinquentibus , voluerint irrogare. De pœnx condign* qualitatem, ipforum ipfis quoque facerdotibus, decanis, ar- arbitrio refervantes. In eifdem quoquo cbidiaconis, & aliis in dignitatibus con- fanguinis caulis, in quibus mortis auc ftitutis, qui in veftium habitu contra mntilationis membrorum judicium agi­ przmifla deliquerint, eadem ftatuimus tur, fimiliter inhibemus: ne quis m obfervari . Reliquos vero clericos in cleroconftitutus, judex , (eu affelfor ef­ przmiffis delinquentes, fuorum przla­ fe prxfumat* Quifquif vero contra fe­ torum arbitrio relinquimus puniendos. cerit, prxter iufpeniionis ab officio pœ Prxeipimus autem, in virtute fandx nam, quam Ipfo fodo incurret, alias obedientix , univerfis archiepifcopis , juxta lui fuperioris arbitrium punia­ epilcopis archidiaconis fc ceteris prz- tur. A quibus fufpenfionum fenrentiis latis, ut io locis fuz jurifdidioni fub per fuos diœcefanos nullatenus abfoljedis fuper przmiffis diligenter inqui- gvantur, nifi prius farisfeccrint comperant rant,, fc & contra delinquentes ftatutum tenter. prxfens efficaciter obfcrvent, & faciant obier vari. Qui fi, poftquam eis, per fadi evidentiam, vel alio jufto modo, conftiterit quemquam delinquere in prrmiffis, corrigere fecundum ea quz funt Cum honeftatis ccclefiafticz fpeciale ftatuta neglexcrir: archiepifcopi quidem decus exi ft at, a carnalibus longe fieri fc epifeopi dalmaticz, tunic* fc faoadibus, nec fxcularibus negotiis imdalium ufu, archidiaconi vero & alii mifceri manus ex left ibus minifteriis de­ inferiores prxlati, ipfo fallo ab ingref- putatas grave ac fordidum reporamuc, fu ecclefix, donec circa corredionem quod clerici quidam terrena lucra fc tem» VII. Nt clerici fttrifdtftioncnt ftculjrinni CKtrcani. ■») L q N D I N E N S E. temporales jurifdiâiooes fidei * fpecu Acinent concubinas, editum, cura, qua— ANNO puflumus, perfequentes, adjiciendo fta- chrisu Christi lantia Ac avida voracitate frétantes, jurifdi&iooem a laicis recipiunt (zcula- tuimus , ut archidiaconi locorum, qui ,‘<1· ■foiui. rem, & juftitiarii nuncupantur, ut mi- puft epifeopo» curam gerunt ,v contra con* niftri fiant juftitiz, nuam non poffunt cubinarios hujufmodi annis fingulis in­ fine canonicz difpentationis & clerica­ quifitionem faciant diligentem, & cir­ lis ordinis injuria miniftrare. Nos igi­ ca eos prxdidb legati ftatutum exqui. tur horrendum hoc vitium extirpate vo­ fite faciant obfervari. Et quz invenelentes; univerfis ecclefiarum redoribus 'rint, epifeopis teneantur nihilo minus & perpetuis vicariis, immoquibulcum- nunciate, ut ipfi fuper iis paftoralis ofquein facerdotio conftituti*, diftriôius ficii debitum cxcquantur. Quod fi in inhibemus, ne jurifdiélionem a perit». exequendis iis, qux przniiflalunr, quifna fzculari fufeipiant, vel ipfam exer· quam archidiacOmus , vel epifeopus, cere prxfumant. Qui autem jam fufee·® poftquam fibi denunciatum fuerit ab perunt, infra duos menfes omnino di- archidiacono, négligeas fuerit: archimittant, eam dc cetero nullatenus fu- diaconus quidem ab ingreilu ecclefia ip. fcepturi. Quia vero apud malevolos ani­ fo jure noverit fe fufpenlum, quoufque mos inhibitio non cohibet delinquen­ denunciaverit epifeopo; epifeopus vero tes, nifi ptenalis ultio fubfequatur: de­ a Dalmatica, tunica, & fandalium crevimus: ut quifquis contra ptzdifta uiu, fit fufpenfus, donec a fc negli­ venire przfumpfcrit, ipfo fa&o aboffi gentiam excuriens, qux ftatuta funt, cio & beneficio fit fufpenfus. Ad qux, duxerit exequenda. fi temere fic fufpenfus fe ingeiferit, Ad bxc cum ad peccatum accedens ultionem canonicam non evadet. Hu­ confer»fus & auxilium alterius, utrum­ jufmodi vero ultio, per dicecefanum que in peccato parificet, & pari pœejus, qui contra ifta fecerit, donec emen- na _______ _______ ________ , ut ii, qui condemnet: ftatuimus, daverit ipfius diœcefani arbitrio, & ju-^clericos in domibus fuis ad peccandum ramentum przftitcrit, quod de cetero alias non committat, nullatenus rela­ xetur. Salvis domini regis privilegiis recipiunt, ve! feienter peccare permit, tunt, five concubinis eorum domos lo­ cant feienter, vcl accomcdant: fi cle­ rici fint, pœna fi mil i, (ivero laici, ad in hac parte. arbitrium epifeopi puniantur. Prxdidlz Vlll. Dt toncubinariir » vero concubina, de quibus conftitcrit per iai evidentiam, vel aliquo alio juQuoniam indecorum fit & puritati fto modo, ab ingreffu ecclefia, dum Chriftianz contrarium, pollutis labiis celebrantur Divina, penitus arceantur; & manibus facra contingere, vel lau­ nec eis pafchali tempore fribuatur via­ dem offerre munditia,, aut feipfum fee­ ticum, cum judicium fibi manducent ds tum luxuriz maculis in templo Do- & bibant, qui illud indigne affuraunt. mini przfentare: non folum Divina: Ceterum, quia plerumque evenire diaut canonicz leges, verum etiam iz· dicimus, quod convi&us fuper crimi­ cularium pnnciputn monita, fandlz con- ne adulteri, aut alio peccato notorio , fiderationis judicio profpexerunt omni­ ad partes fugiat alienas, ut Ac poenam bus Chrifti & fan&z ecclefix miniftris effugiat, & liberius in crimine pe cfe ve­ pudicitiam , tam confultz, quam indi­ ret : ftatuimus, ut fiquis taliter de pro­ centes. Quas przdiâus legatus fequens, vincia in provinciam aliam noftrz le­ laudabili Audio przcepit Ac ftatuit, ut gationis effugerit, epifeopus, in cujus ubi clerici & maxime in facris ordini­ dicecefim venerit, feu ejus officialis sd bus conftituti, qui in domibus fuis vel mandatum prxlatiin cujus diœcefi vel alienis detinent publice concubinas; ni­ jurifdidiope fugiens ille deliquerit, fen­ fi eas a fe prorfus amoveant infra men­ tentiam excommunicationis in ipfum fem, eas vel alias dccetero nullatenusg latam efficaciter exequatur, ~ r, donec ad retenturi ab officio & beneficiofint fu- poenitentiam redeat (alutarem. penfi, Ac ufque fuper hocfatisfecerinc, de beneficiis ecclefiafticis fe nullatenus IX. Dc victrienuH rtfidcntit t if inflitnintromittant: alioquin, decrevit ipfos liant. eisdem beneficiis fore ipfo jure priva­ Sacrorum ordinum difpenfatio, qua­ tos. Nos autem pudicitiam, veluti gem­ mam virtutum, optantes in clero fui* fi clavis ad aperiendum varias portas gere, quibus poteft non folum perfua- falutis, dc gratiz fpiritualis, homini­ deri: fed etiam affumptz profclfionrs bus eft concedar quam habere neceffe vinculo Ac imperari : ftatutum przdiâi eft, ut clavis aperiat, qui curam obik legati contra clericos, qui publice de­ Mt animarum. Qui etiam elavem g«. flat, ,11 r CO NC I I .IUM ÜS"1!” mt NLNK* III. K. AMG. ~r~*ftat, extra manGonem vagari non de- Acariam retinere contenderit, per men"'^.^' fem unum in fua rebellione peri.flens·» cnsivn ctuusri bet, ut paratu· fit in ftatione continua "“· vocantibus: & non vocantes fuis exhor­ przter pcenas fuperius impolitas, alii’ ··<«tationibus, quafi paftor fol ici tus ad fe beneficiis, fi qua habet, fit ipfo facto trahat. Hcc licet antiqua fandorum privatus.* nec non & ad vicariam, cui patrum decernat auâori tas .* quia tamen fic moleflus incumbit perpetuo, & ad ab iis, qui temporalem frudum plus cetera beneficia, quibus vitiofo & adul­ diligunt quam cternum, invlnitur te­ terino contagio fe reddit indiguum , mere non (ervatum, przdidus legatus per triennium fit inhabilis obtinenda. circa utrumque provide ftatuit inter Quz omnia non folum ad futura por­ alia, nullum de cetero ad vicariam ad­ rigimus, verum etiam ad przterita re­ mittendum, nifi in presbyterum jam ferri volumus. & in eifdem efficaciter ordinatum , vel faltem in diaconum ftatuimus, & prxeipimusobfervari. Arproximis temporibus ordinandum.· qui Bchidiaconus vero, fi qux fujterius fune renuncians aliis beneficiis, fi qua habet injunâa, neglexerit, prztcr indignatio­ curam animarum habentia, juret ibi nem omnipotentis, quam incutrac, ab refidentiam facere corporalem : alioquin ipfa parte fibi applicanda privetur, & inftitutionem ipfius nullam fore dccre. ab ingrefiu ecclefiz, prxfentis ftatuti audoritate, quoufque prxmifta fecerit, vit, & vicariam alii conferendam. De iis autem, qui tunc jam fuerant fit fuipenfus. inftituti, ηοη tamen in presbyteros or­ X. Dt iKtnfit, dinati, ftatuit & przcepit, uc extunc infra annum ad minus, fe facerent in Amoris proprii damnabilis & immo­ presbyteros ordinari : alioquin, priva­ tos ipfos extunc vicariis fore decrevit derata przfumptio, fubvertens in judi­ quod de refidentia circa inftituendos cio rationem, dum fibi temere alienum prcceptum erae, ftatuens etiam circa Cconcupifcit, caritatem tradit exilio, ipfos. Nos aurem contra boc agentium mortemque afle&atproximi, quem no­ compefcere malitiam noftra quoque ad verit przfidere. Quin etiam morte vel hoc opportuna diftri&ione volentes, adj­ immutatione alia nil agente, calliditas iciendo ftatuimus, ut fi quis de cete­ & Gmulatlo Divinam provocantes iram ro contra hoc ftatutum vicariam tenue­ impudenter fafurgunt: cum qui vivit, rit, fruâus fuos non faciat fic percep­ mortuum, & qui adhuc poffidet, refitos, fed ipfos reftituere teneatur: &ip­ gnafle verbo vel aâu mendaciter con­ forum medietas ecclefic, cujus eft vi­ fingentes. Quia vero in ecclefiis, przcaria, tradatur, inipfius utilitatem mo­ cipue circa mare Anglicanum conftitudis omnibus convertenda: medietatis tis, mortalis hic morbus irrepfit : prz· vero alterius pars una in pauperes il­ fatus legatus fuper hocftatuit, ne prz· lius parochiae expendatur, & altera lo­ textu opinionis vel famz , quz de morte ^vel ceffionc habetur abfentis, ejus beci archidiacono applicetur. Ipfe vero archidiaconus fuper his , neficium aliquatenus conferatur ; fed annis fingulis, inquifitionem faciat di­ przlatus, donec plenius de veritate ioligentem: fuaque opera & folicitudine ftruatur, exfpc&et: alioquin.* ad refar. ftatutum hoc faciat firmiter obfervari. ciendum omne damnum ex hoc infliQui etiam, fi aliquem contra przmii- âum, abfenti ipfum obligatum; illum fa vicariam comperit retinere, przla* vero, qui fe procuravit intrudi, prz­ tcr damnorum reftitutionem, ab officio to, ad quem ipfius collatio veUnftitu* & beneficio, ipfo faâo, (ufpenfum fo­ tio pertinet, vicariam ipfam fine mo­ ra denuoeiet fore vacantem: ut idem re decrevit. Quod etiam ad illum ex­ circa id exequatur, quod officii fui vi­ tendi voluit, qui beneficium ecclefiaderit interefle. Qui etiam nec aliter fticum, altero poffidente, occupare, vi inftituat ; nec poft faâam fibi dennn- vel clam, suâoritate propria, vel po« ciationem hujufmodi, vel poftquam ad Etius temeritate, przfumit .· vel po­ ejus pervenerit notitiam , inftitutionem vicariz differre przfumat. Quod fi con­ tra fecerit, a collatione, inftitutione, & przfentatione beneficiorum quorum­ libet, quifquis fuerit, donec quz fta­ tuta funt exequatur, noverit fe fufpenfum. Ad hxc , cum omnis malitiz cona­ tus diligenti reprimamus induftria, fta­ tuimus, uc fi quis contra premifia vi- ftquam declaratum fuerit ad alium per­ linere', armis fe defendere nititur ia eodem. Nos aurem latius dc plenius mederi per noftrum antidotum cupien­ tes, adjiciendo ftatuimus, ne quis de cetero patronus ecclefiafticus vel fzcularis, ad ecclefiam, in qua jus obtinet patronatus, quemquam audeat przfentare, nifi probabilem habeat de ipfius ecclefiz vacatione notitiam. In quoca­ fu _____ F 1117 Christi ·»»> LONDINENSE. licet prxfentare poflit, ne fibi perAdocumq; vel quocumq; modo I1IVUV vocaverit VUL«VC[U j: lapfum tempoiis prxjudicium generetur : perpetuo fit inhabilis obtinendum: ad cîiRisn ·»<·prxlatus, ad quem inftitutio fpe&at, quod, cupiditatis & rapinxvitio, red· nequaquam prxfeotatum prxfumat ad­ didit (e indignum, Ec fi quidem nul­ mittere, vel inftituer·, nifi de morte lum iortalfis beneficium habeat, non xe&oris, vel alias de vacatione legiti­ folum ad hoc, quod fic fe habere prxfumpfit, fed etiam ad quodlibet aliud ma , prius conftet. io illa dicecefi, quam fceleris fui pefte XI. Qttibui noti/ tit vtctthnt to»fttt. turbavit, ipfo fa&o, au&oritate hu­ jufmodi ftatuti le inhabilem perpetuo De iis autem non aliter conftare fuf- efle fciar, & penitus efle incapacem. ficiat, quam per ipfius mortem , vd re- Ceterum 1 ad omnes, qui prxlentatioue aut aliis modis, beneficia vel fignantis, feu aliter dimittentisprxfen-_ patroni, | ® ecclefias » fine canonica inftitutione prxturn corporalem; aut fi abfens fit, per | per fe, vel per alios, occupare epifeopi feu diœcefani, in cujus civit·- lati, I te vd dicecefi mortuus efle, vd alias prxfumpferint, quos adhuc gravius de­ dimififle dicetur, aut faltem alterius linquere confiât; necnon ad eos quo­ perfonx authenticas litteras, figillo au­ que, qui ante hanc cofiftitutionem no­ thentico uno vd pluribus communitas, ftram occuparunt viventis beneficium , vel per inftrumentum publicum, vel vel ecdefiam, & adhuc detinent occu­ per teftes juratos & idoneos omni ex­ patam; ad eos quoque qui fine canoni­ ceptione majores, a quibus fuper hoc ca inftitutione prxlati ic ipfos intrude­ non tantum de credulitate, fed de (cien­ re prxfumpferunt (nifi infra tres mentia, fecundum juris exigentiam, fuflfi- fes a publicatione hujufmodi confiituciens & apertum teftimonium deponatur. tionis, tam occupatores, quam intruQuod fi contra ea quz di&a funt, . (ores hujufmodi, omnino dim 1 ferine quod quifquam in ecclefia de fa&o fuerit c'taliter acceperant, & ut fupradidum inflitutus, vel quod verius eft, iotru- eft, fatisfeceriot) fupra nominatas pcefus: inftitutio talis, invalida, & nul­ nas extendi volumus & mandamus : lius penitus fit momenti; nec per ip- iis, qux contra tales in conftitutionifam cuiquam jus aliquod adquiratur, bus prxdi&i legati & provincialium con­ etiamfi poftmodum forfitan appareret ciliorum totius noftrx legationis ftatuipfam ecdefiam tempore infticutionis ta funt, in nullo penitus diminutis. hujuimodi vacafle. Cumque poftmodum Contra hos etenim delinquentes, px· de primi re&oris vita conftiterit, eo nas illas ex * quo fufiicere non puta­ quod perfonaliter veniens , fe ipfum mus, fan&ius efle ac tolerabilius xftioftendat, aut alias per authenticas lit­ mantes, ecdefiam vel beneficium va­ teras, vel inftrumeotumpublicum, vel L «,c ulul iu. ger incognitam -veritatem, c. , care diutius per teftes idoneos vivere comprobetur : ^quam momento quocumque adulterari acam prxlatus in Ait tiens, quant is, qui' ' pud violentum vel nefarium poileflorem . fuerat calices inftitutus, ipfi re&ori ad Ad hxc, cum ad archiepifcopum v el rcfticutionem integram fruduum, dam­ epifeopum, ad quem ecclefix vd be­ norum & expenurum , qux propter neficii collatio fpedat, vacationis no­ hoc ipfe redor incurrerit, teneatur; titia probabiliter altas quam prxdi&is altero alterius iolutione minjme libera­ modis (orte pervenerit: fi forfiran be­ to. Et quia non fufficit pecuniarii pce neficium illud vel ecdefiam conferar, na, ubi fpiritualedelidum : prxlatum, timens ne per lapfum temporis prxjuqui contra hoc infticuerir, nihilominus dicium fibi fiat, pofleflionem tamen ip ab eo tempore, quo in prxdida com* fius ecclefix vel beneficii corporalem, milerit, a collatione, inftitutione, dt priufquam de vacatione fupraferipeis mo­ przfencatione beneficiorum quorumli- dis _ _ conftiterit, _________* non tradat vel tradi fabec, ftatuimus manere fufpenfum, do E c ciat, (eu confentiat ------------- J, vel permittat, ncc ipfi re&ori pofleflio reddatur ec- neque is, cui collatio faâa eft, ingreclefix. di pofleflionem propria vel alterius cuAdjicientes, ut fi poftquam de ip- jufcumque au&oritate prxfumat. Quod fios rc&oris vita, fupradi&o modo con- fi r archiepifcopus ‘ — vel... epifcopus contra ftiterit, ecclefia non reftituatur eidem : fecerit, prxdi&ispoenis fenoverit (obja­ intrufus, fi per tres menfes intampef- ce re . Is vero, cui collatio hujufmodi fima rebellione perftiterit, prxtcr pce faâa eft, fi contra prxmifla pofleflio­ nas fupra impolitas, extunc omnibus nem acceperit : ipfa ecclefia feu bene* beneficiis, qux in eodem regno obti­ ficio perpetuo fe noverit efle privatum, net, ipfo faâo perpetuo fit privatus; & nihilo minus alias poenis fubjaceat & ad illud, quod taliter detinuit, quan- fupra didis. Cncil. Gntrtl. Tom. XXIII. H h h h XJl. 1119 ‘•H** C O N C 1 L 1 y II M 1 IMPERIUM VACAT. HENR. ni. R. ANC,. , ,, o j Si qua veru de extero Sac divifio»~^^" Α*·'ΝΟ feu alicujus portionis retentio vel affi- Christi CHRIS J » Unitatem in omnibus, maxime vero gnatio: hanc nullam ipfo jure fore de· ··*·Divir.'S & ipirit ualibus ufficiis & mi- cernimus. Et ne conferentis, feu prxnifterns, ica perfeûio fequitut, ut di- fentantis, vel admittentis plures ad ti­ viiontm fuper omnia deteftetur , qux nam ecdefiam exemplum mali relin­ deioiationem & ruinam inducit. Nec quat · impunitas: pjrfentans quidem, c-r.im nulium ipfum materiale fubiedum unus aut plures, jus illa vice prxfenflabit, nul'a facrx rei défi gnat io, in· tardi amittat, ad fuperioremproximum H'leéhim contormiter ad fe trahit, cum devolvendum. Si vero prxlatus fic con­ in illo vei an ifto diviho aget, diver- tulerit, vel prxfentatos admiferit, vel lum faciens quod eft unum. Exhis ca- ii ceitam retmuerit vel alii affignaverit tho'ica unitas fanxit & audoritas, ut portionem, (impliciter, vel ad tempus : in una ecdefia unus fit redor, quafi “non Iulum inihtutio ejus, & retentio, umus corporis unum caput. Sedftupc- vel aiTignatio, viribus careat, verum fadtivxxizanix feminator, interdum per etiam ipfe, quouique id revocaverit , plurium in una ecclefia patronorum di- ipfo fado a collatione , inftitutione/ icordiam; interdum per cupidorum fig­ ieu przfentatione beneficiorum quo­ menta, qui de ipfa ecclefia nihil aliud , rumlibet, iit fufpenlus. quam commodum temporale venantur, hanc peftiferam fadionem diverfis mo­ Xlll. Dc abjlrebtfftibu! towgicnttf a 4 cc dis induçit, aut in plures collars una iltjiim vd eameteri», jeu res tl-idtm ecclefia dividatur; rei pravitatem qua­ depc/it«». LONDINENSE. 1x56 ckfix fit fufpenfas. Epifeopi vero & A poflint cx noc pecuniam extorquere.""""— alii inferiores pr&lati, cum vifitant, Unde, cum hxc fapiant Siœoniacam chroti in fuperflua comitiva, feu eve&ionum pravitatem, decrevit, ut qui talia age· x ■ ■“· numero, vel alias in txpenfi·, gravare re prxfumpferint, fic extorta in du* inbditos non prxfumanc ultra quantita­ pium erogare in pios ufus, epifeopi fui tem & numerum determinatum in con· arbitrio , compellantur . Salva nihilo ftitutione felicft recordationis Innocen- minus alia pœna canonica contra ipQ. tii papx quarti ; ne videantur in vifiPrxeepit etiam, ut difti archiducotationibus magis Ineris pecuniariis in* ni capitulis per '".u^Jos decanatus fre­ r quibus diligenter hiare, quam ecclefiarum velle confer- quenter interfor .acerdotes , ut be­ varc flatum, vel (aluttm quaerere ani­ inftruant inte ό1 intelligant verba marum . Quod fi contra facere attenta­ ne fciant & ; verint: fubditi eis non pareant in hac canonis Miflx, c baptifmatis, ea fci­ parte. Latas etiam, occafione hnjuimo- licet maxime, q»-' funt de fubftantia di , excommunicationum , fufpenfio· facramenti. Nos .: :ur flaturum prx· num, & interdidi fcntentias, ipfo ju­ didi legati contra ales editum adju­ re decernimus eflenullas. Sccnme-^m vantes : adjiciendo Oatuimus, ut arvifitationis tempore fuperfluam 5. e- chidiaconi pro nullo mortali & notorio crimine . vd dc quo fcandalum gene­ roiam multitudinem hominum nen id ducant: per quam ecclefiarur.i nqi. es rat . -^c.;niam a delinquente pro ipperturbari fxpius coniuevit- i <1 " cipunt , fed comm Tum crimen puniant animadverfiene coi --digna. Epi derationem (equantur confhtutionis u nonicae in Loteranenfi concilio promul­ fcopis vero diftrifte praeciptmt s, uthiijofmodi falubre ftatutum firmite faciant gate. oblervari. XX. ffcunia rtcipintttr t (ubditis pra dtliffo nai eno, C XXL Dt firmit. Deus omnipotens, enjusomnia funt, Indignum eft , cum · fpiritualibes · pretium quodlibet pro deliâo non ac­ pecuniarum inire commercium , dicen­ cipit, & holocauftum non poftulat pro te apoftolo Petro ad Simonem .· λ.ί fit peccato. Quidam vero ad aliorum re­ tibi part ntqnt fert in fermant tih. Ava­ gimen deputati, hoc ignorantes, aut re enim & facile fpiricualia vendit , cx temeraria quadam induflria con­ qui eorum exercitium pecumx inter­ temnentes: cum peccatur a fubditis, ventione conducit. Provide igirurcondebitam pro pecunia pqgpam remittunt, ftitutionem legati prxdifti comperimus Ex quo fit, ut, Deo non indulgente, inhibentem, ne dignitates vel officia, tam vindex criminis , quam commif- puta decanatus, vel proventus ex ecfor, fua in eodem facculo delifta con- clefiafticx vel fpiritualis ju ri fd i Λ ion i s fignent, pariter judicandi. Et quia jux­ ^exercitio, feu ex poenitentia, vtl alta­ ta beatum Ifidorum, nullam reus per- ri, vel (aeramentis atiis quibuslibet, timefeit culpam, quam redimere num­ venientes, nullo modo concedantur ad mis xflimat; non ex hoc mala volun- firmam . Nos autem contra hoc tam tas minuitur vel mutatur, fed potius fanum & falubre ftatutum fieri a plu­ datur authoritas & licentia delinquen­ ribus audientes adjiciendo ftatuimus , di : Circa corredionem quidem crimi­ ut fi de cetero quifquam contra fece­ num prxfatus legatus ftatuit, ut archi­ rit, datio ad firmam fic fafta non te­ diaconi ecclefias utiliter & fideliter vi­ neat,- dt contrahentium neuter alterutri fitent de facris vafis & vcftibus , dc ex tali conttaftu, tanquam invalido, qualiter diurnis dc no&urnis officiis ec- quacunque juris aurhorirare, aut bene­ clefir ferviantur, & generaliter de tem­ ficii, hujus noftra conftitutionisexprefporalibus & fpiritualibus inquirendo : (a renunciatiene, vel alia paftronc vai­ Ac qux corrigenda invenerint, corrigant llante, aliquatenus obligetur ; nihilo mi­ diligenter . Ecclefias autem fuperfluis non gravent expenfis, fed procuratio­ nes , duntaxat cum vifitant, exigant moderatas. Non fecum ducant extra­ neos, fed modefte fc habeant in fami­ lia & in equis: nec pecuniam ad hoc, ut non vifitent, vel non corrigant, vel Ut crimina non puniant, ab aliquo re­ cipere prxfumant : nec aliquos (ententiis fuis involvant injufte, ut ab eis nus tertia parte proventuum ejus rei , quam de fado ad firmam dari contra hoc ftatutum conftiterit, fabric* ma­ joris ecclefix cathedtalis modis omni­ bus applicanda. Qux omnia habere lo­ cum volumus, & ftatuimus obfervari, cum laicis datur ecclefia ad firmam: & cum ultra quinquennium etiam ciericis ecclefix firma conceditur, centra conftitutiones a difto legato fuper his '' 1157 ‘■■WJT'WSTSSyiWini·· CONCILIUM llj8 ^“falubriter promulgatas. Ecclefiis quoque A nifefte paupertatis prematur noere , “ " CHKisii a gravi prz judicio przcavere volentes, vel alia legitima caufa fub fit, quod ta- chrkti ‘ ipfas ad firmam dari patronis earum lis appropriatio, non tam juri contra- ***** 'ub przmiffis panis diftridius prohi- ria, quam pietati confions merito cenbemus. . featur. Si vero contra przmifla fada fuerit hujufmodi appropriatio: ipfo ju­ XXII. Dt rtfiitntio artbitfijtofornni if re invalida, & nullius penitus fit mo­ tfifioforum. menti, fed ab ipfo, qui hoc fecerit, ficut de fado procellit, modis omnibus Pa ft or bonusagnofeens gregem fuum, revocetur. debet ipfum mentis & corporis oculis Nonnulli quoque in ecclefia, quzper jugiter intueri& ne i]ipfum ' infidiofus proprios conluevit gubernari redores , lupus invadat, ficut hoftis perfequendo in ufus eorum concefla , ut totum, invigilat, fic przlatus refiftet continue Bquod ex appropriais fibi ecclefia prodefendendo. Oportet igitur, ut corpo- venit, inhianter abforbeant: ipfam diralis przfentis ipfum folicite tueatur: mittunt vicario deftitutam: aut fi vi­ quia vadens paftor & veniens fzpe non carium in ea fortaffis inftituunt , ita invenit quod reliquit, eo quod illud modicam eidem reliquunt fruduum adverfarius non recedens neque dor­ portionem, quod non poteft fibifufficemiens afportavit. Sane licet epifeopiad re, & archidiaconorum, & alia incum­ Êerfonalem refidentiam circa gregem bentia fibi onera fupportare. Quo fit, )omini fibi commiflum, tam Divinis, ut quod in eleemofyna eft provifum, quam ecclefiafticis prxeeptis nofcantur in fitim avaritiz confluat, & tranfeat aftridi. quia in partibus noftrz lega­ in rapinam. Super his igitur falubria tionis nonnulli funt, qui hoc attendere remedia cogitantes, ftatuimus, & dinon videntur; nos przdidi legati no· prxcipimus, ....w r.—ut -r------, -. religio-----------flride univerfi nitionem & exhortationem, fuper hoc c fi, exempti & non exempti, Ciftercien- archiepifcopis & epifeopis prudenter fes, & alii quicumque, qui ecclefiasin emiflam, aemulationis condign* Audio proprios ufus habent, fi vicarii non fint fequentes, ipfos efficaciter Jwrtamur in pofiti in eifdem , infra fex menfium Domino, & in virtute fan dix obedien- fpatium , vicarios przfentare diœccfa­ tix, atque fub Divini obteflatione ju­ nis , qui eos inftituere debeant, non dicii commonemus, ut adcommiffi gre­ omittant: quibus fufficientem affignare gis curam, & defponfatarum fibi ec­ pro facultate ecclefiarum Audeat por­ clefiarum folatium, prxeipue diebus fo- tionem. Alioquin, extunc iidem dialemnibus, Quadragefimalibus, & Ad­ cefani id facere ftudeant diligenter. ventus, przfentiam fuam exhibeant de­ Statuimus quoque ut epifeopi, qui bitam, quibus fe fide media copula­ ecclefias in proprios ufus habent, dorunt: fandam chrifma, oleumfacrum, pmos in ipfarum ecclefiarum parochiis & oleum infirmorum, in diecœnzDo- conftruant, vel olim conftrudas rezdimini quolibet anno conficiant, nifi eos ficent & confervent, in quibus bonefte didis diebus ab ipforum ecclefiis, a poffint recipi vifitantes· oupradida ve­ fais fuperioribus evocatos, vel ex alia ro omnia tam ab epifeopis, quam ab juftacaufa, oporteatabfentare: ut quod aliis qui ecclefias in proprios ufus ha­ ipforum nomen prztendit, & commif- bent neri prxcipimus & fer vari. fum fibi minifterium exigit, quod non XXIV. Dt toni/ intuitforum. minus gerit oneris quam honoris, folicitis ftudeant excubiis obfervare. Cum mortis praeoccupatio incerta , XXIII. Dt affrofriotionihnf etcItforum non fxpe fic anticipet ultimi arbitrii volun­ focitndii. tatem, ut conficiendi teftamenti, feu gextremz difpofitionis, adimat vit* deQuoniam alienationes ecclefiarum , cifio facultatem : agit humana pietas fandorum patrum, & Romanorum pon­ mifericorditer in defundum, cum res tificum decreta prohibere fummopere temporales, quz illius fuerant, per difluduerunt. nos ipfos ex officii noftri ftributionem in pios ufus ipfum adju­ debito, fiifficientia, qua poflumus,imi­ vando fequuntur, & coram cœlefti ju­ tantes, uni ver fis epifeopis diftridius in­ dice pro ipfo propitiabiliter interce­ hibemus, ne quis eorum, ecclefiam fi­ dunt. Proinde, fuper bonis ab inteftabi fubjedam, alteri epifcopo, vel mo- to decedentium, provifionem, quz onafterio feu prioratui, appropriationis lim a przlatis regni Angliz, cum ap­ jure conferat vel affignet : nifi is , probatione regis & baronum dicitur cui appropriate voluerit , adeo ma- emanafle, firmiter approbantes; diftri- dius ■ «ma •Μ» αί’?ί“ LOND1NENSE. "anno”^*11* Ebibemus, ne prxlati, Chrivti »»«’· J™*™' vel alii A tie citationis edidum, citationem fa--------- — quicumque, bona inteftatorum hujuf- ciendam decano loci vel alicui aliicer- chkjsti modi quocumque modo recipiant, vel tx pcrlonx demandet. Is vero, cui de­ occupent , contra prxmidam provi- mandata fuerit, cum eam fideliter fue­ rit afTecutus, fecundum ftatuti formam, lioncm. fe citaffe reicribat. Aboquin citationi, XXV. De dclt&ttiOKc ttufarum. qux aliter faâa appareat, fides nulla­ tenus habeatur: nec fecundum ipiam, Judicii robur & decus exornat au- contra eum qui citatus dicitur, ad poe­ thoriras judicantis; fic coram illo tutis nam aliquam procedatur. greffibus incedere veritas prxfumicur, XXVJJ. Dt juramento advotatorum. dc quo datus eminentior, fic meliora ftipendia, fttennos a&us fic dignos fruftus juftitix repromittunt. Proinde ia-B Laudabile vitxquc hominum neceferis canonibus inhxrentes, quibus da­ fariiun advocatorum officium, qui qua* turum eft, uc non nifi perfonis in ma­ ii athlete judicia: , in campo judicii jori datu confticutis caufx a fede apo- militant, multum quidem exauthoratur ftolica delegentur: ejufdem juris ratio­ ab illis, qui in ipfo infideliter feexer­ ne commoniti, datuimus, utabarchie- cent, per quos judicia deperit, & Ii* pifeopis, vel aliis ordinariis, non nifi tium proce fius innumeris fubterfugiis perfonis in dignitate vel officio condi­ impeditur. Hxc Cane prxdi&us legatus turis, aut cathedraltum vel aliarum col­ diligenter confiderans, & prudenter at­ legia tarum ecclefiarum canonicis, cau­ tendens, inter alia faâa in conftitutio* fx aliquatenus committantur. ne, decrevit: ut quifquis advocati offi­ cium voluerit generaliter promereri , XXVi. Dt fama citatioair. apud diœcefanum , cujus jurifdictionis ^exiftit, originis vel domicili ratione, Ita mortalium fxva cupiditas fuum |prxbeat juramentum, quod in caufis, in feipfum refleftit ardorem, ut quic- 4l. tatem beneficiorum , ccclefiafticorum , animarum curam habentium, non folum de manu prelatorum male fufeipere, verum etiam authoritate propria, violentiaque majorum, damnabiliter oc­ cupare prefumunt, & temere per ex­ cogitatas malitias & fubterfugia dtXXIX. De abjiitttieae. t i nere. Ex his autem dicere non fufficirous Sicut ccclefiafticx cenfurx vinculum quanta mala proveniunt. Ecclefix nam» ad medelam inventum, ut fanum effi­ 'que maculatur honeftas , adnullacur auciat languidum, quem coercet publice thoricaj, fides Chrifti profternitur, ca­ notum, fieri confuevit: ita beneficium ritas exulatur, fpes pauperum deperit, abfolutionis, qu» ligato impenditur, eo quod vident apertum diviti vel po« expedit notum efle,- ne non vitandus, tenti, quod intret, omne beneficium in fui contumeliam vel fcandalum ab vacaturum, quod fuum non eft. Mialiis eviretur . Proinde ftatuimus, ut fer peccator &. cccus, re&orem fe jacum aliquam excommunicationis, fu- dans, non tam recipit, quam furatur, fpenfionis vel interdidi fententiam , inter ipfos quoque divites contentiones contigerit relaxare: mander alicui, ut & fcandala oriuntur, lites & odia con­ relaxationem hujufmodi publice nunciec foventur. Digne etiam fuper hujufmodi regnorum homines Divine indignatio­ locis & temporibus opportunis. nis exarfiffe in ignem, & aliquorum delida in omnes mififte vindidam, ex XXX. Dt i^flitationibuf é* collitiombui. hoc precipue formidamus.- & dum ni. Chriftianx religionis veritas ita ple- hil aliud ita periculis plenum confpicirofque in fuorum cordium elatione re­ mus, talia vel graviora & pertimefeiliquit, ut cum anime fux cure vix mus in futurum, nifi Dei mifericordia unufquifque fufficiat, ipfi fe plurcs ef- nes defpiciens , corredionis apponat fe mendaci ftatera penfantes, non fo­ remedium falutare . Volentes igitur , lum unius beneficii Iuper multos intre­ circa peftiferum hunc & vix incurabi­ pide curam fufeipiunt, in quo quando­ lem * morbum, officii noftri diligen- · o. que nec relident, nec ad facros ordi­ tiam adhibere, & tota, quantum in «mM·» nes fe faciunt promoveri, quos ipfius nobis eft, virtute curare: predidiquobeneficii cura requirit; led multas fu­ que legati conftitutionem fuper hia édi­ per innumeras curas fibi congregant _ tant, ipfius inherendo veftigiis, adju­ impudenter, & per vanitates & infa- vantes, adjiciendo precipimus : ut de nias falfas ambulantes, miferasanimas, przteritis ante hanc noftram conftitu quas curandas acceperunt , necefiario tionem circa beneficiorum cum cura negligunt, cum onus tale implere ip­ pluralitatem, nec non contra illos, qui fa fadi impoflibilitate non poflunt. Sa­ prout debent, in beneficiis fuis non ne hos carni contra fpiritum, & ad ver­ re fident, nec ordinem facrum recipiunt, ius Deum & proximum , affiftentes , quem ipfius beneficii lui cura requirit, & quafi de mduftria recedentes a Deo, commiffis, przlati finguli fine ulla di(dum feipfos in manibus diaboli preci­ fimulatione diligenter inquirant, & in pitant man i fc ft e , animas Chrifto au­ illis faciant ftatutum gefiçralis concilii ferunt, Sc pauperum alimonias in ufus efficaciter obfervari. Archiepilcopi etiam fuper ptemiflis fuperfiuos, ne dicamus in malos, nefanda perverficate convertunt, a cantisgdiligenter inquirant m provincialibus lorrcntr-irruere * periculis, fandorum patrum, conciliis fuis, & négligentes corrigant, Romanorum pontificum, & ceterorum ut tenentur, cum de his in diftrido fuper his authorhatem gerentium, con­ Dei judicio rationem reddere teneantur. ii irutiones, tam antiquis retro tempo­ In pofterum autem, cum ad benefi­ ribus, quam modernis, multiplici foli­ cium curam habens animarum , quencitudine laborarunt. Quorum labor etfi quam prefentari ; aut ipfiuscollationem meritorius fuerit iis, qui vineam Do­ alias fieri debere contigerit: ftatuimus, mini fideli exercitio coluerunt, quibus ut pfelatus, qui circa hoc fuum gerit virtus fuit, etiam male ufis materiam officium , prius de vita & con ver iat to­ miniftrare virtutis .· multis tamen in ne prefentati & inftituendi, aede aliis, hoc profane cupiditatis ardore ceflan- que jura prxeipiunt, inquifitione premil- AfiNO ni litigantium objiciendo, quicquamremodis reftituere teneatur: oecnontantun­ dem exfolvat. pauperibus erogandum. Alioquin, ex >'«·'· agitur, aliquatenus non admittat. Hoc conjunda, nihil putetur iniquum, quod idem obfervans, fi exhibita dilpenfatio in cxplcbilia vafa cupiditatis videatur non ad futura, fed tamen * ad prz- influere, nihil inhoneflum, quo avari­ rani urn. tcrita fe extendat: nifi prius in hoc tie paretur cibus, efuriem non minuens cafu inftituendus ipfe przftet corpora- fed augmentans . Hi fi animos fimpliliter juramentum, quod habita poflef- cium obfident, dolendum eft in uno ge­ nere hominum, qui laici idcircodicunfione beneficii, in quo inftituitur, ftatim alia beneficia, quz prius babuit,Ctur tur, quod popularibus funt minifteriis fine difficultate dimittens, de illis, per derelidi. Sed in illis, quibus Dominus fe, vel alium, extunc nullatenus fe in­ pars eft hxreditatis eorum, qui hzrctromittat. Quod fi facerfc przfumpfe­ ditatis fuz reftitutionem fibi debent a rit , przter notam perjurii quam in­ Domino przftolari, qui ducatu fuo re­ currit , habitis & habendis ipfo jure gere alios & gubernare tenentur: hoc tanto amaritis & acerbius flenda connoverit fe privatum. Poflquam autem, fecundum ea, quz fpicimus, quanto iniquius committun­ diximus , quifquam fuerit inftirutus , tur in illis, & periculofius tolerantur. illico przlatis in regno eodem conii i - Sane inter adinventiones eorum, qui tutis, in quorum diœceficonfiftantprio­ fraudes contra fuas animas moliuntur, hanc maxime competimus, Divini & ra beneficia, quz habebat, necnon pa­ tronis ipforum quod geftum eft , fi miniam juris przfidia humani prznuia confundentem vuoiuuucniviii :. commode poterit, denuncict inftitutor:^quod, cum una eeclefia unius debeat ut fic de beneficiis ipfis, quz ad eos effe redoris, ficut & ratio didat , & fpedare videntur, difponant. Et nihilo multiplicis juris ftatuta declarant, qui­ minus nomina beneficiorum ipforum dam tamen rationis expertes, vel juris confcribens, in proximo tunc provin­ regulas contemnentes, dum ad plurium ciali futuro concilio, ea denuntiet : in ecclefiarum occupationem, velamen aliud quo videatur, qualiter fit de ipfis benefi­ non habentes quomodo ditari feftinant, etis ordinatum, & ut appareat, utrum vacantes eccleftas fibi commendari pro­ inftitutus verum dixerit, qui prius di­ curant, ampledentes juris verba, non xerat fe alia beneficia non habere . fenfum, quod aliquando permittit unam Quod fi przlatus inftituens fccus ege­ haberi ccclefiam intitulatam, & aliam rit, inftitutionem fa&am revocet infra commendatam. Et cum juxta fanum menfem: alioquin a collatione & infti- ______ ___ , , rpropter ._r._. ... intelledum necelfitatem vel turione ad ipfum in quibufeumque be-E utilitatem vacantis ecclefiz, jus com· /■ eum neficiis fpedantibus, quoufque revoca­ verit , fit fufpenius. Cum * qui a (z reprobatum crimen incurrit, merito cul­ pa redarguit .· & in quo alium judicat, fcipium condemnat, dum in eodemip­ fe reprobus invenitur. Hanc, Apofto- mendationis, non cam przceptoriz, quam pcrmiiTivr, fuerit introdudum : ipfi ad cupiditatis fur lucrum omnia conver­ tentes, in ipfarum ecclefiarum diflipationem, non folum unam y fed plurcs recipiunt commendatas ■ Jn- (a) recuSb acumine raiienn . & contra mala ftatuta ■ Wilkini . Cowi/. GtncreL Tom. XXIII. I i i i CONCILIUM v w i, i 4 HENR HI R ang 1146 p. rv. Inter multa vero pericula, quz ex A XXXlJ. De confirmatione epifeoporum. Christi Christi peftifcra fa&ione proveniunt, adverti.»«». mu$ ecdcfiarum (a) difpendia, rerum at er Ipintualium ncgligentiam dt contempPaftoralis fed is eminentia .... indi­ '’*■*· tum (b) iterum mifceti, iuftipicntis ca­ gnes gratis Divins muneribus , ut ium in malum fuum, quz aliena efle paftor mundus in fe ambulet coram Deo in debuerant congregantis ; aut in pro­ meritum & in confpeAu populi ad prios luxus dt pompas fuperbiz pro­ doArinam. inter alia, quz de pontifi­ fundentes, quz funt ad pauperum ali­ cum eleAione facri canones provide­ monia cooftituta. Hzc autem pro mo­ runt, illud fibs prxeipuum vendicat , le peccati, furta, rapinas," dc filii in ut talis ad eam perfona confcendat, confpcAu patris vi Aimationem excedere quz nullis, quantum humanitus pofliDivini juris teftimonio comprobantur: bile eft, fit maculis denigrata. Quoncc przterit Divinum intuitum excitas B rundam igitur ignorantiam ve! negliconcedentis, qui, dum ecclefiz com­ gentiam, aut diflimulationem, quz cir­ modum profpicere debet, perfonam ho­ ca elcAorum confirmationes frequenter minis accipit, cui non tam curandam habetur, vel etiam procurant, *ex of- ' f- p«cu ovem committit , quam mifcrabihtcr ficii noftri debito, diligentia qua pof-rirur' devorandam. Quia igitur ncctimorem fumus corrigentes , ftatuimus , dc ia Divini judicii, nec facrorum canonum virtute fanAz obedientiz diftriAeprzintentionem , ad coercitionem talium cipimus, ut cum eleAionis epifcopalis fufficere, illi etiam proficere nunc uf­ confirmatio poftulatur, inter cetera, fuque videmus: nos, & animarum falu- per quibus inquifitio & examinatio pro­ ti, & ecclefiarum ftatui dc indemnita­ cedere debet, fecundum canonum fta­ ti, diligentia, qua poffumus, ex officii tuta, illud exaAiifime inquiratur, utrum noftridebito, profpicerecupientes, uni- beneficia plura cum animarum cura, verfas ecclefiarum commendationes ha- C qui eleAus eft, antequam eligeretur, Aenus quibuicumque faAas , nifi ex habuerit: & fi habuifle inveniatur, an evidenti utilitate, unius tantum ec­ cum eo fuper hoc fuerit difpcnfatum; clefix commendatio faAa fit, penitus & an difpenfatio, fi quam exhibuerit, revocamus: & ipfas extunc vacantes de­ vera fit, & ad omnia beneficia , qux cernimus : eis, ad quosipfarum collatio obtinuerit , extendatur . Quod fi in vel ad eas przlentatio fpedat, diftri- aliquo przmiiTorüm, is ad quem con­ Ae mandanres , ut infra duos menfes firmatio fpeAat, eleAum deficere, fua poft prxlcntis conftirutionis noftrx pu­ difcnflionecompererit : eidem nullatenus blicationem, conferant feu przfcntent: munus confirmationis impendat. alioquin , ipfarum collatio ad fedem XXXIII. D» iis, fui tempore tie (itonis dimit­ apoftolicam devolvatur. tunt beneficia , & poftea ea recipiunt, In pofterumautem inhibemus, ccclefiam quamlibet commendari, nifi jufta fi eos eligi non continget. caufa & legitima id expofeat. Ec ut Ambitionis vitium in ardore fitis omnibus verfutiis, adinventionibus, & dum nec Maria optimam par­ fallaciis occurramus : ftatuimus , nc xftuans, : ample Aitur, nec ad Mart hae mi­ cuiquam ultra unum cum cura ani· tem i in frequentiam profeA ut afpimarum beneficium obtinenti , ecclefia nifterium : , fed pro dominandi libidine ad om­ commendetur , neque plures ecclefiz rat i alicui perfonz valeant commedari . nem eum ducentem tramitem detor­ Quod fi contra ea, qux falubriter hac quetur : abjcAo rationis intuitu fas & noftra provifione ftatuta funt, ecclefix nefas improba temeritate permifeet. Sa­ commendationem a quoquam, dt cui- ne illud interdum evenire didicimus, quam in locum noftrx legationis fieri ut cum, vacante fede, quam quis afeencontingcrit .· ipfam, & quicquid ex ea dere concupifcit, ipfe metuens fe obtenfecutum fuerit, ipfo jure decernimus **torum beneficiorum pluralitate in fuo non valere. Epifcopus vero, qui com­ defiderio poffe deficere, ipfa beneficia mendationem contra prxmifla fecerit, refignat, immo penes cum, ad cujus donec revocaverit, ipio faAo a colla­ collationem fpeAant, dcteftabili qua* tione feu prxtentatione beneficiorum dam fiAione deponit, ut fi eum eligi non contingat, eadem beneficia, quafi quorumlibet fit fufpenfus. depolita, pofttnodum reaffumat. Con­ tra CLEMENS imperium vacat.·. aWno ( a ) rerum diipendia . ( b ) dum rruferi cupieater calum in malum Aium , que aliena dfc debuerant coogrejanua &c. à 1 i»47 LONDINENSE. '*<8 'anno" tra k®* erft° tam •b°minabile collu-Atur pro meritis, fed per clementiam“^i^~ Christi dium, & fan dium, dc Deo placens obcreatoris unanimiter mifericordiam con cmki/ii '·«·· I I Hoc ipfe~Dei filius, quam ftaculum opponentes, diftrifliusinhibe- fequantur. ' mus, ne cuiquam de cetero taliter fua acceptum fit fibi, verbis dt operibus in· beneficia refignant i, eadem reftituantur, dicavit, ecclefiam, cum fit domus ora-, nec quafi de novo aliquatenus concedan­ nonum, fpintualiter aflerens domum tur, fed tanquam ad vacantia de per· fuam efle: non negotiationis, fed ora­ fonts aliis canonice ordinetur. Quod tionis dpmum voluit nominari; tantum fi hujufmodi refignant i beneficia, ipfa abhorrens in templo negotiationum com­ ▼e! aliquid ex eis, fuerint reddita , mercia exerceri, ut, de funiculis fafto vel concefla: redditionem & conccflio- flagello, vendentes & ementes de tem­ nem in eum fsilam invalidam decer­ plo ejiceret, licet in eo ilia, qux ad nimus & inanem. Qui vero taliter in ulum factificiorum erant neceffaria ® venderentur. Aperte fignificans, quam fuis manibus refignata , poftmodum i feienter ea contra prxmifta contulerint, deteftandum fit illorum deliétum, qui aut ipfum refignantem inftituerint in mercata in ecclefiis faciunt & negotia­ eadem: fi quidem epifeopus fuerit, a tiones exercent, de domo Dei, fpelun* pontificalium indumentorum ufu; alius cam latronum & domum diaboli facien­ vero prxlatus inferior, ab officio fint tes, cum in hujulmodi contractibus fe fufpenfi , donec illud duxerint revo­ ad invicem decipiant vel intendant de­ cipere contrahentes. Ea propter diftricandum . dtius inhibemus, & inhibendo ftatui­ XXXI?. Dt iit, ftti faflionts faciunt tum mus, ut in ecclefiis quibufeunque noiit jum praftntanr. ftrx legationis, nullus de aliquibus re­ bus venalibus mercatum teneat, nec Quia plerumque evenire didicimus, ullam prorfus negotiationem prxfumat quod cum ad vacantem ecclefiam fue-^exercere. Archiepifcopis, epifeopis, & rit prxfentatio facienda, is, qui prx- aliis ecclefiarum pre latis, in virtute feutandus eft, prius cum patrono, de fan&c obedientix firmiter injungentes , cena famma ex bonis ecclefix fibi an- ut hoc falubre ftatutum per cenfuram nuatim folvenda, pacifcitur,- & fiepa- ecclefiafticam ab omnibus inviolabiliter dtus, ad ecclefiam prefentatur ; nos huic faciant obfervari. a itui tam fimonix vitium, quam eccle­ fix difpendium ingerenti , occurrere in­ XXXVI. Qnod fiat fT9Ctjp9 pre pact rc^ni tr ttrre fanfla. tendentes, univerfas promi Iliones depaétiones hujufmodi penitus revocamus , & eas inpofterum fieri diftriétius in­ Juftus & mi fer i cors Dominus, qui hibemus; dc fi fadtx fuerint, vires ali­ non vult mortem peccatoris, fed ut quas decernimus non —~habere ------------. Pcnfiones, convertatur & vivat, hominum peccaparochialibusDta quandoque punit temporaliter, ut aurem omnes , ecclefiis < haétenus impofitas revocamus .· nifi qui zternalicer non condemnet,- juxee vi Ci­ eas obtinent, feu percipiunt, prxicriptio- tat & mifericorditcr affligendo caftigat, ne legitima, velfpeciali privilegio, aut ut convertantur ad Deum, & non pe­ certo jure alio fint muniti. reant peccatores. Unde quando pecca­ ta noftra dividunt inter nos & Deum XTJF. Quod nqoftationei non fait iu ttnoftrum, ipfelanguores, peftilentiasim­ tltfitt. mittit & fames , & bella exoriri per­ mittit, diffenfiones & guerras, & alia Omnipotens Dominus , qui cum multa mala, quibusinceflanter, pecca­ propter peccata noftra nobis irafeitur, tis eorum exigentibus, homines affli­ non oblivifeitur milereri, fciens fepof- guntur. £x hoc fiquidem regnum Anfe ac debere placari per contritorum dc gliz inclytum, quod pacis pulchritudine humiliatorum orationes & gemitus . tem­ gaudere folebat, guerris, difleofionibus , pla & oratoria conftrui voluit, in qui­ & bellis affli&um eft multipliciter tem­ bus convenientes fideles abftraâi a cun- poribus iftis dc miferabilirerdefolatum : âis exterioribus adlibus, & feipfos, dc, quod pudori dc dolori eft toti po­ daufis corporis fenGbus, in fuis con- pulo Chriftiano, terram fanâam, in icientiis colligentes, per oblationes dc qua ipfe Dei filius falutem humani ge­ hoftias, dc prxeipue per facrificia con­ neris operatus eft, tradidit in manibus triti cordis, & orationes, quibus Deo hoftium nominis Chriftiani, ut, prop­ conjungimur, iram jufti judicis mitiga­ ter dehdla noftra, nos terrz tam fanrent : ut, in mifericordiam converfa ile habitatione indignos oftendens, po­ juftitia, peccatores jufte non confuman- pulum Chi i ft i anum ad bellandum bellum Gntral. Tom. XXHI. I i i i 2 fuum i CLEMENS P. IV. C O N C ϊ I I !1 M IMPERIUM HENR. Ut. VACAT, R. ANG. ,,rO ,X>° "anno" fuum «c«rceat ad falutem. Ipfe vcroAlcm curam & operam ac intentam di-“^^" Christi Dominus, qui, quosdihgit, arguit & hgcntiam apponentes, per qux eccle- christi çafligat, qui vulnerat & medetur, con­ fix & ccclehafticx perfonx plurimum *,‘1· venus ad orationes fidelium ad fc re­ ad reftaurationem & converfationem vertentium milencordiam in iram non poterunt adjuvare · Contra eos vero , concinens; led cum juftus iratus fuerit, qui in his eorum jurifdi&ionem & opus cmlcricordtx recordatur, ut peflilentiis impedire tentaverint , fandiorum pa­ & malisceflanribus, aifliAiSconfolatio- trum Romanorum pontificum, & nonem tribuat, & languidis famtatem re- ftrasconftitutiones circa talia promulga­ ftituat, & difcordibus unitatem. Ea itas obfervent & faciant obfervari, fub propter antiqui patres deliberatione pro­ petnis, qux in eifdem conftitutionibus vida ordinarunt, ut certis temporibus ·- * dem. Alioquin, abbas vel prior, qui feilicet adventus Domini, & incapitc'"’ aliquem fine profeffione iuftinucrlt ul­ Quadragefimz, omnibus fratribus con­ tra annum, per praefidentes capitulo gra­ vocatis, in capitulo legantur. viter puniatur: & novitius, quifieftetcrit, profiteri cogatur, & haberi de­ XLI. De proprietartit tOonacbti feu altu re­ ligiofis . beat pro profeflb. Nos autem, ut exprciTa & inftaos poena coerceat quos Quia vero in monachis eft veluti dilata & tacita fnb confidentia impu­ nitatis non cohibet adeliâo: adjicien-1 idololatria quarumcumque rerum deten­ do ftatuimus, nt abbas, vel prior, feu ta proprietas, in cujus habendx crea­ tionem facile inducuntur, & corruunt, abbatiffa, cujuicunque ordinis vel reli­ gionis exiftant, qui novitium profiteri diabolo fuggerente . prxdi&us legatus non fecerint, anno probationis elapfo, fimplici canonis prarceptionecontentus, nifi canonico fueriat impedimento de­ ftatuit, ut quilibet monachus de cete­ tenti, vel novitius ipfe monafterium ro proprium non habeat, & fi habet, exierit infra menfem, tamdiu inomni- illud fine dilatione refignet ■ Quod nos bus (extis feriis in pane & aqua jeju­ efficacius profequentes, ftatuimus&dinent, donec novitium ipfum fecerint ftriélc inhibemus, quodcujufcunque or­ profiteri. Nulli quoque novitio, ante­ dinis abbates, & priores qui proprios quam profeifionem fecerit, aliquod offi- abbates non habent, fuperproprietariis cium feu minifterium committatur ,· bis in anno inquifitionem faciant dilicum eo tempore ita regulari difciplinzC gentem : quoique tales invenerint, pudeditus elle debeat & intentus, ut ad niant fecundum canonicas fao&iones'& alia divertere, fibi valde nocivum, aper­ regularia inflituta. Quod fi ipfi abba­ tes & priores hoc implere neglexerint : ti flime dignofeatur. ipfo faîte, fuis adminiftrationibus fint XL. Quod confiitutiones ftuamorum pontifi­ cum legatur. hsi cru*· luu ■ fufpenfi, donec przmifta diligenter fue­ rint exeeuti. Porro, cum ignorantia, mater erro­ XLll. Quod non detur pecunia pro vejhbus tr cettrit ucccffïr.u. ris, ira in incertum ducat, ut czcus ambulans in tenebris, illius non prius damnumientiat, quam incurrit: anteEt quidem ne proprietatis vitio fud i itus legatus falubri conftitutione de- per dorfum peccatoris fabricandi otcacrevit, ut abbates & priores continuefio fatanc offeratur, & ipfi hominidcpoft regulam feribi faciant con ft i tutio­ tur habilitas delinquendi, ftatuimus, res dc fan&iones fummorum pontificum ut cum quifpiam monachorum feu alio­ ad eos, & eorum ordinem przcipue rum religioforum veftibus, calceamen­ pertinentes, quz in compilatione domi- tis, vel aliis vitz neceftariis indiguerit ni Gregorii papz ix. fub infra titulis is, qui fuper iis miniftrandis gerit oth ■ continentur : videlicet (a) de regularibus. cium, pecuniam five denarios non tra­ cap. £u parte'. Statuimur : Nc religiofi . dat pro re hujufmodi taliter indigenti ; De fratu monachorum, cap. Monacbi : fed res ipfas, prout necelfitas exegerit ; Cum ad monaflefiorum : In fingulis proniu- fubminiftrct. Si autem is, qui hujufmo­ eiij . Ea qua. De fimonia, cap. Labet*. di przeft officio, contra facere przDe fententia excommunicationis, cap. fumpfent, officio, in quo fic deliquit JHonacbi : Umvcrfittur : Cum illorum abfo- & prxftitit materiam delinquendi, fit lutm: Do mentalibus. De fidejufToribus, E privatus & nihilo minus aliter fupecap. Quod quibufdam. Dc folutionibus , cap. Si quorumdam. Nos autem adjicien­ do ftatuimus & diftriâe prxcipimus, ut magiftri novitiorutn eos in regula beati Be n edi ili, vel S. Auguftini, feu quacunque alia, doceant & inftruanc rioris arbitrio puniendus- XUfi. (a) Ac leçst . cap, Âs rtpuJprtbmt, cap. tx ρ*?ιρ monachorum. cap , cap Cm . cap cap. Srnten. excomm. cap. manjcAr , cap cap. d< cap fmtbufUatm, cap. 4« tolubow. cap fi & cap , <Λρ. tw " < cap. flatu cap pa qm , <. dr fvnonia . cap . cap cum Afaui'V, c«p d* mon^' .... 11J 5 CLEMENS R IV CONCILIUM V U 1 L 1 “TNO Christi U IM IMPERIUM VACAT. HENR. lit. R. ANCI. ,lJ4 Aquirant: & eo», quos inhoc invenerint" XL1II. Quod foli mm fttnt in tttltfiit it nuncnii. Monachos,feu canonicos regulares per maneria vel ecclefias folos morari, tam indecens, quam animabus eorum periculofum elle confpicientes, firmiter & diftride przcipimus, ut abbates & prio­ res, monachos fic manere non faciant, vel permittant: fed, fi qui fint, eos, fine morx difpendio, revocent ad con­ ventum, vel fibi unum monachum(ludeant fociare. Alioquin, ipfi abbates & priores, ab officio, donec adimple­ verint, fint fufpenfi. Quod fi forte pau. peres habeant ecclefias, quz duobus non fufficiant exhibendis faciant illis per fxculares clericos defer viri, ut fic nec de· bitis ecclefix fraudentur obfequiis, nec regulans frangatur integritas diiciplinx . ,Y£/F. Quod non dentur montrio od firmom monocbtt. Ad firmam vero, quz mercationis inflar habet, alicui monacho dati mane* rium : ecclefiam, pofiefCones, vel alia quzlibet bona, five a proprioprzlato, five ab alio quocunque, diftridius inhi­ bemus. Quod fi fadum fuerit, przter pcenas antedidi legati, vel inaliisconftitutionibus impolitas, quicunque de­ derit firmam hujufmodi , fingulis fextis feriis in pane tantum & aqua per unius anni fpatium jejunet. 1LV. Dt ι/n ttrnium. delinquentes, graviter puniant, delidi CHKisrr & delinquentium circumftantias attem dentes. £pifcopi vero cum fubjeda fi. bi monafteria vifitant , de hujufmodi efu carnium fideliter difcutiant & in· quirant ; & puniant, quos pcena nerint indigere, inve­ XLVI. Kt elicui rtlt&iofi ntjnmr in reftflorio out in dormitorio ρπιιοβο· ribnt o/iit. Illud quoque ridiculofz fcurrilitatis opprobrium auferentes, quo monachi & alii religiofi quidam, fe majores aliis xftimantes & oftentare volentes, vafis pretiofioribus uti contendunt : diftridius inhibemus, ne quis monachorum, vel monialium , feu canonicorum regula­ rium , fcypho argenteo vel pretiofiore in refectorio, vel in aliis locis utatur, illum quafi proprium potfidendo; aut in dormitorio, majore apparatu ledi, vel teguminis. Cum enim omnes pa­ res fint, & fub fandz fraternitatis no­ mine cozquales: ridiculum cft, ut al­ ter majorem altero fe oftendat, qui de hoc gloriari debet, ut oftendat ceteris fe minorem. XLVh. Quod femptr in reftflorio duo per­ tes remtneont. Statuimus infuper & diftride prxei· pimus, ut cum abbas vel prior vult aliquos in camera fua reficere, ita re­ ficiendorum numerus moderetur, quod faltem duz partes fratrum in comeftio*nc remaneant in conventu. In hoc vero apponant providentiam diligentem, ut fine perfonarum acceptione, nunc hos, nunc illos, ad refedionem vocent, quos magis noverint indigere. Ad hzc, quoniam regularis obfervantia, quz per ardam viam ducit ad vitam, per carnis fuperbiam, laxatis habenis, multipliciter impugnatur : me­ rito fandi patres carnem voluerunt ab efu carnium cohibere, ut ejus fuperbiam XLVlli. Dt infirmis. cohiberet parcitas, & per mundi abftinentiam carne dévida, fpiritus gratiam Domino decantaret. Super his prxno* De infirmis, quibus humanitatis przminatus legatus ftatuit, ut cum efus bere przfidium caritas jubet, & pietas carnium fit monachis nigri ordinis , per interpellat, diftride przcipimus : ut regulam beati Benedidi, nifi in certis prior vel fuperior clauftralis, fzpe vificafibus & locis, nec non abbatum prz- ptationis exercitium adhibens, circa ipfidentium eorum generali capitulo, in­ lo« vigilanter perquifgt, qualiter ab interdictus . monachis, qui per abufum firmarro procurentur. Si quos vero ia confueverunt vefei carnibus, abbates & hoc defedus invenerit, ipfos abbati vel priores loco hujufmodi vetiti cibi, jux­ priori denunciare feftinet. Abbas autem ta facultatem domus, alium competen­ feu prior,.omnem defedum fine tar­ tem mmiftrare curarent. Nos autem ditate & negligentia circa id faciant adjiciendo firmiter & diftride inhibe­ emendari. mus, ut abbates, & priores abbates proprios non habentes, acabbatiflz feu prioriflx ordinis beati Benedidi, circa clum carnium folicite & diligenter in. xux. C1P£>?VNS CHRisri lonidinense. XLjX. Quod nulli rcligiofi vendant vcl afjignent alifmm liherattanef. kaa^: A fente toto conventu, aut aliquibus de*----------lenioribus & prudentionbus, ad hoc a chfuCti capitulo deputatis, reddant de flatu i!S' monaflerii & adminiftratione fua plenarie rationem. Si quis vero abbas vel prior ftatutum hujufmodi neglexerit oblervare.- ipfo fafto, donec id fatisfecerint, a fuis admimftrationibus fine lu. fpenù. Volentes etiam ecclefiarum indemni­ tatibus providere illud vitium extirpamus, quod quidam abbates, priores, & alii ecclefiarum redores, & cuftodcs hofpitalium, cupiditatis ardore, qui eo­ rum corda vehementer inflammavit , interveniente pretio, plus perfonis, quam Zy/. Quod rcligiofi non emant > vel vendant. ecclefiis confulentes, ad certum tempus, feu ad vitam illorum, quibus fit conVenalium commercia rerum, quibus ccflio, certum quid, quod communiter Bcupiditas dandi minus, vel plus rcciliberationes appellant, vendunt & ali­ piendi, expetit captiones, vixautnungnant, pro vitx neceflariis, diebus lin­ quam,/ine interventu peccati, etiam in­ gulis, vel certis temporibus exfolven- ter laicosfieridignofcuntur .· quanto ma­ dis. Ex quo fit, ut inecclefiis, hofpi- gis eorum manus, qui fandx religionis talibus, & monafleriis, io didarum li­ habitu & obfervantia funt a terrenis berationum folutione gravatis, eorum, adibus elevati, fordidum & foedum exiqui deberent ecclefiis & monafleriis de- ftit a talibus inquinari J Hoc igitur con­ fervire, ac infirmorum & pauperum , tra illos, quafi abominabilem lepram, ad quorum fuftentationem hujufmodi officio debitz folicitudinis infequences, bona fpecialitcr funt aflignata, nume­ ardius inhibemus, ne monachi vel mo­ niales, aut rcligiofi quilibet, cujufcunrus minuatur. Per quod ecclefix lervientes debitis, & pauperes ac infirmi que religionis exiflant , mercationes, alimoniis defraudantur; in illorum, qui qux in emendo, vcl vendendo confidunt, eas concedunt, animarum periculum dc in nundinis, mercatis, vel alias, audeant fcandalum manifeftum. Propter quod in quibufcunq; rebus aliquatenus exer­ diflridius inhibemur, ne unquam per­ cere. Alioquin, non folum ii, qui fece­ fonis aliquibus hujufmodi liberationes rint, verum etiam ii, de quorum man­ vendantur : & fi aSquz ante hanc no- dato proceflerit, ipfo fado ab officio flram cooftitutionem conceflc fuerint fint fufpenfi: qux fufpenfio nullatenus in perpetuum, velad tempus, refigoan- relaxetur, quoufque fatisfecerint de prxtibus vel decedentibus illis, qui easob- miffis. Quxcunque vero contra mona­ tinuerunt hadenus, abbates & priores, chorum flatum, & converfationem furedores & cuflodes przfati, eas de no­ perius funtftatuta: in monialibus, qux vo eorum hxredibus vel aliis non con­ in eadem quoque profeffionc cenfencedant . tur, xque volumus & prxeipimus obVervari. L. Qjtod fervetur antiquus monachorum nu· merui. Ceterum cum, juxtafapientixdodrinam, in multitudine populi fit dignitas regis; & in paucitate plebis, ignomi­ nia principis: nulla debet avaritia, nul­ la defider ia, vel contemptus arripere, ne Regis regum cultum attenuet colentium paucitas, d contra multiformis nequitix boflem minuatur exercitus bellato­ rum. Ideoque ftatuimus &diftride prx­ _ eipimus, ut in fingulis monafleriis, & in iis przcipue , qux funt ecclcfiz ca­ thédrales, fervetur antiquus numerus monachorum. ZZ De ratione admini/lrationis reddenda. De przlatis autem & miniftraroribus atque officialibus illud ftatuimus . ut ab­ bates, & priores, abbates proprios non habentes, (altem femel in anno, prz- LllI. Quod moniales ad certa loca non exeant, Moniales Deo dedicate, qux abne­ gantes fe ipfas, & renunciantes farctilo, foil Chrifti fervitiofe perpetuo man­ ciparunt, omni cuftodia fervare fe debent, & portas fenfuum obferare, ne unquam introitus pateat maligno fpiritui, cx quo eis vcl aliis in pravorum defideriorum ardore, vel faltem levi co­ gitatione, detur occafio delinquendi. Ea propter in coenobiis certa loca funt deputata, quz eas exire non convenit: ut poflint Domino, cordis & corporis innocentiam coniervare. Intrare enim debet oratorium monialis, in quo pru­ denter orando fibi provideat, ne aliquan­ do in tentationem incidens, in deli&um aliquod prolabatur: accedat ad capitu­ lum, in quo jufte puniat quz commi· ftt ; intret dormitorium & refedorium ho- 1157 ANNO CHRIsn >ts. fibi temperantia, ne ex rcfc&ionis fuEt tunc nunquam feiz ire, efle, vd perfluitate caro recalcitret & earn non morari extra monafterium permittan­ deferat fortitudo, utrefiftat fortiter ten­ tur. nifi tali moniali fuerit alias fociatât ion i b us, dum quiefeit. Sed ceteris ta, quz fic probata in monafteiio fue horis moretur in clauftro, in quo fic rit, quod de ipfa nihil finiftrum valeat fe claudat, & corporis fui fenlus, ut fufpicari. Io terris quoque noftrz le­ inter fe & munduum, chaos firmatum gationis confuetudinem abolemus, qua efle intelligent, & folum Deum oculis moniales monafteria confueverunt exi­ mentis afpiciens, aliquod przguftet de re, occafione proceflionum, quz quan­ ztcrnz vitae dulcedine contemplando . doque fiunt publiez & folemnes ; firmiPrzmifla vero loca perionis fzcularibus ter ftatuentes, ut occafione przdi&a vacua efle przcipimus: ut ad ea nonBmonafteria fua non exeant moniales ; nifi ex neceflaria & juxta caufa, per- fed infra fepta monafteriorum, procef(onz fzcularcs accedant : & hoc non fionum folemnia peragant temporibus, frequenter, fed raro, ne ex frequenti quibus confueverunt fideles in proceflioconverfatione fzcularium , quies ca­ nibus convenire. Nihilominus archierum vel contemplatio perturbetur , vel pifeopis, epifeopis, & aliarum ecclefia­ faltem ad fzcularia, cogitatione vel de- rum przlatis, quibus vifitandi officium de jure, feuconfuetudine competit, in fiderio, earum animus pertrahatur. Eapropter illud ftatuimus, ut nun­ virtute fandz obedientiz , & fub obquam cum hominibus, vel aliquibus tcftatione Divini judicii diftri&e prz­ perionis rcligiofis vel fzcularibus, nifi cipimus , ut monafteria monialium , cum expedit, vifitantes, quz ftatuta in publico & non fufpedis locis, coi loquium habeat monialis. Et ubi ferio- funt. faciant firmiter obfervari. fum colloquium eft habendum, monia­ lis fola non conveniat ad loquendum, LlV. Q*od monaebi frt^utnttr confiteantur, if frtqtttnter cdtbrtnt. fed fibi ad minus monialis alia Deum timens, & in religionis obfervationc rigida, focietur. quz illos videat, & Ad hzc, quiaferiptumeft, quod feppoflit omnium, quz per aliam fada ties cadit juftus in die, &quod nemo fuerint, efle teftis: nifi quando volue­ exiftens in mortali corpore fine crimi­ rit confiteri. Nunquam autem extra ne vivit: neceflaria multum & utilis, domum, nifi de fuz fuperioris permif- eft, przcipue rcligiofis, confcflio, in fu, cum aliquo homine comedat : nec qua omnibus, quz Deum poiffent often-' tunc, nifi cum tali, qui tanta fit ei dere, & illis conicientiam premunt cum conianguinitate vel affinitate, feu alia cordis contritione difcuflis ,*& cum ama­ honefta familiaritate conjundus , & ritudine recenficis, accedant cum fecu ritate confcientiz ad orandum, & ad alias non fufpe&us, quod non liceat in­ ter eos aliquod iufpicari finiftrum. Alia offerendum hoftiam immaculatam in vero loca, quam quinque przmifla , mo­ altari. Propter quod ftatuimus, quod nialis fibi reputet penitus interdira; abbates, feu priores, feu fubprioreseis ut ad ea nunquam accedat, nifi ad lo­ abfentibus, frequenter requirant faltem cum infirmarix, vel ad alium ad hoc femel in mcnfe, confcflores monachis monialibus deputatum; in quo de li- deputatos, de nominibus confitentium monachorum: ut fic illos qui non fre­ centia abbatiffz, feu prioriflz caufa re­ creationis eflepoterit, fi debilitate,feu quenter confitentur, graviter arguant, infirmitate detenta, vel ut ibi recrea­ & ad confitendum inducant. Quod man­ tionem & infirmitatis remedia percipiat damus circa monachos conftitutos in faopportuna. cèrdotio, qui non frequenter celebrant, Ad officinas etiam, moniales, nifiil- E obfervari. Iz, quibus hoc ex officiis competit, non accedant : & illz nunquam folz, fed cum Nota: Gabr,. Cos sartu S. J. honefta focietate, ut fuperius de aliis Summe ut Biitannia fuit auôoritatis hoc concilium . Qpa eft expreflum. Abbatiffz vero, &prio- propter concilm» vocat Matth. wefttnonafterienAs ; celebratum fciliret , ut ait idem, ρτΛ/mtibui uititrrfi pritriflz , & ceterz , quz monafteriis przItui , VaZ/itf , S<«i«, tf HikfTHit. Itaque ex il­ funt, quocunque nomine cenfeantur , lius decretis totius ecclefic Britannice cutdeofu conditis, monafteria non exeant, nifi ex eviden­ ecJefuftica conftiiuta difciplina eft . Si ad ufque Anglorum a Romana ecclefia deieflionem inftiruta illa fervata lunt . ti monafterii utilitate, feu neceffitatc Hinc frequenttlTima in ecclefiafticis Britannorum libris rr.enurgente, & cumhonefta focietate . Ce­ tio.conftitutionum Othonis, & Othoboni. Anno MCCLX1X. concilium hoc perperam attr-Kuit Pa­ teris vero inferioribusmonialibus, nuf- riti continuator, cujus chroookjiam anno uno tardiorem quam , nifi jufta vel neceflaria cau- efife lolere , jim obierrari ad cone ilium Bononienle anni MCCLXI Y. Ccitc aue anru MCCLXYHh hneni e Britan­ nia udo AD LONDINENSE CONCILIUM. ni, i —i (Xboboam djfcïitrit. Revocatus eoim cft j Clemente Greeior eft inAn0K£iu coUeâion· kpfu», in qua >»**■ ΑΜΝΟ IV. 4t ab «o miffet ad Cafte! 1< rejem, ut coaftat tx poo- fyaeduj amxj MCCLXV1U. coitocjmr cum pra fi rat iuuruBISH iilicia ipfius epiftola, diu x. Kal. Jul. qux spud Raynallus & Ckiuentffn pouuhctm, qui anno MCCLXV. icdcœ dam exut. Atque anno MCCLXV U l- ρτκΐ. Kal.Dccunbt. capit, & Otb>-bo'iu»> krctum, qui atino MCCLXV II. a Oceiu» pont ubut. Ckmeatc ri Angiwm miKis. »> AD LOND1NENSE Othobono Ab —_ (iirkti CONCILIUM A. S. L. Anno nôS. habitum. ADDITIO. Ex Mari Svppl- to- IL PH- m». Atas in L hoc concilio conftitutiones ab B fie* poteftatis gloria celebravit, in qua confti- tutionibux ultimi przdeceilons tui Othonis ianAi Nicolai in carcere T ulliano diaconi cardi­ nalis dudum apoftolica: ledis legati in Anglia iummaric confirmatis, novas, quas iplemet Othobone tit. S. Hadriani Diac. Gard, ,, & A. S. in Anglia legato Labbeus quidem „ ex Spclmanno dedit. Przter eas vero de „ adis in hoc concilio nihil addit. Mearum ,, ergo partium fore duxi, fubjeftam ejutdem „ fynodi hiftoriam cx vetufto chronico in conlpeâu multitudi­ nis legi fecit in pulpito, & publice divulgatas inviolabiliter oblervari conftituit, & earum co­ piam pontificibus exhiberi decrevit, easapiz- edidit, conftitutiones, iradc- „ re; quam novimus Anglicanorum Concibo„ „ ,, „ „ rum editor tomo II. pag. j. iüppcditat. Addam cx eodem variantia feu additamenta qusdam ad capita nonnulla conftitutionum Othoboni, quibus ilh fiipplentur, que Labbeus ex minus forte integro codice exhi- „ buit. Ex cbnx. wikti m itate latis, qui tunc nrzlentcs extiterant, & eorum porteris memoriter obfervandas : cumque quidam de pontificibus & aliis junioribus praelatis proipicientes, Sc fi poffent, praecavere volentes qual'■’dam ex jam editis conftitutionibus, quxeorum juriididioni plerumque diminuere vel laedere vi­ derentur, propter quod mjunda fibi eorundem m». oblervantiam eorum animos potiftime titillabat, Anno, quo fummi Patris unigenitus feme* fummi pontificis audientiam appellabant. At accipiens legatus diem craftinum praefixit appellantibus , MCCLXVIII. optata tranquillitatis firmitudi­ ut interim deliberarent, an tota communitas ap­ ne in cunâis Anglue finibus folidata, pellationem interpofitam profequi vellet, vela propofito defilire; fcSHmrerim praelatos fingu· latiter feifeitatos prudenter alloquebatur, & fic tipfum exinanivit formam fervi venera* bilis pater Othobonus tunc legatus tn Anglia , convocatis univerfis, & fingulis regni prxlatis eorum motus voluntarios obtundebat, ut om­ quocun­ nes in craftinovel fponte, vel metu interjedts que prxlationis titulo prxfidere videbantur, an­ nuente Chriftianiflimo Anglorum rege Henri­ 0 appellationibus refilirent. Legatus autem om­ nibus pro voluntate difpofitis convocate mul­ co, in quindenna pafcha:, qua: ipfo anno con­ tam majoribus, quam minoribus , qui tingit VI. id. Aprilis m ecclefia cathedral! S. Pauli London, folemne concilium cum magm- titudini licentiam tribuit ad propria repe* tandi. ADDITAMENTA OUÆDAM AD CAPITA NONNULLA CON­ STITUTIONUM OTHOBONI. Ad cap. L. Ad Cap. XLH. J*/ae additor: quod fi fint, qui contra hoc falubre ftatutum aliquid aneutare przfumplcrint; anathematis vinculo feriantur & nifi eas revo­ caverint ab officio fint fufpenfi . E Uls in LMro cft nulla defideria; Anglican* k3:e tachas exundat nulla defidia . CONCILIUM APUD PERTUM IN SCOTIA An- «»<«· Ex VikCcnc. Bril. ... II. P ·>Ex iwc.chroo- °*’ Ab Othobono S. L. Anno 1168. habitum. /'"'^Thobonus pap* legatus ad concilium in VX Anglia celebrandum citaverat clerumSco- it»d. A. tire, qui per nonnullos procuratores compa­ rer», ftatuta legati obfervare recufavit. Procu­ ratores domum reverti cum reliquis epifcopis & clericis Scotia, concilium generale, more foJitO , apud Per tam celebraverunt . Hzc fe- CtsnctL General. Tom. XXIII- quentinus profequitur verbis chronicon Paila- renfe. Anno fequenti ( fcil. 1268. ) citati funt per Othobonum legatum omnes epilcopi, ut ad quindenam poft Pafcha coram eo ubicunque foret, comparèrent ad fuum concilium cele­ brandum. Similiter mandavit clero Scotia K H k vd ut , S. LUDOV. PRAGM. SANCT. 1161 fwgjgMvaasT. Cdÿ* vel abbates duos vd duo priores pro toto de- A giofit perfonis Scotorum praecipue cooflituit, ■ ro Scotis mitterentur. Attamen epilcopi comqux penitus clerus Scotix obfervare' rccuûrunt çhristi I ivkin ANNO muni confilio pro fe deftinaverunt Richardum CHRISTI & Robertum Dunkeldenfcm, & Dumblanen- — - ■ Abbas de Metros & magna parscoovenatusfui in concilio apud Perth celebrato fokmni- fem epifeopos, ne quid ipfis abientibus in eo­ rum prajudicium ftarueretur. Clerus vero reli­ dal infregerit, flt domos epifcopi S. Andréa quus pro ie mrfit abbatem de violenter invadentes quendam clericum interfe­ ter excommunicatus, eo quod pacem de VPc- Dumfermclin , & priorem de Landore. Legatus quoque nova quaedam ftatuta tam de frcularibus, quamrcli- s. LUDOV1CI cerunt & altos plans vulneratos reliquerunt. a FR ANCORUM CA TITULI CAPITULORUM. ,Uu. REGIS SANCTIO. B I. Ut ecclefiarum prjtlatis, patronir , tf len.fi. Ciorum cciiatortbuj ordmariii , jura fua ierVentur. l. Vt libera fint ele (lianes ecclcfiarum. J. Vt fimonia a regno eliminetur . 4. Vt promotiones tf coliitiones beneficiorum fiant fi eundum difpqfinanem juris com­ munis . 5. Vt libertates tJ privilegia etcUfin & locis rorum r· ■ horum ecclefix Dei, atque inftitutorum noft“ perpetuam rei memorum. Pro falubri fic tranquillo flatu ecclefix regni noftri, necnon CanljqUorum fandorum r " i , fieri patrum L pro Divini cultus augmento, &Cbrifti fidelium animarum falute ; utque gratiam, & auxilium volumus & ordinamus. omnipotentis Dei (cujos folius ditioni ac pro­ testor: regnum noftrum femper fubjeSumex- titit, & nunc clTc volumus ) confequi valea­ V. Vt libertattt if privilegia ecclcfitt & lo­ tis rehgiofii conccffa, conferventur. mus.· qux fcquuntur, hoc edido conlultifiimo , m perpetuum valituro , ftatuimus & ordt- namus. Irem libertates, franchi fias, proroga­ tivas, jura ac privilegia, per inclytz re­ cordationis Francorum reges przdeceffores noftros, & fucceflive per nos, ec­ clefiis, monafteriis, atque locis piis , Vt ecclefiarum pralatis, patronis, ir be­ religiofis, ntc nonperfonisccclefiafticis, neficiorum collatoribus ordinariis, jura regni noftri conceflas, & concéda, in/ita Jerventur. D novamus, laudamus, approbamus. CAPITULA. L Rimo, ut ecclefiarum regni noftri Mandatum de txcquendo. prxlati, patroni, & beneficiorum Earum tenore univerfis juftitiariis, officiacollatores ordinarii, jus fuum plenarium Plt“ tie * habeant, & unicuique iuajurifdi- riis, & fubditis noftris, ac loca tenentibus, prxientibus & futuris, & eorum cuilibet, prout ftio fervetur. ad eum pertinuerit, diftriûepraecipiendo man­ P 11. Vt libera fint eleilioncs ecchfiarwn. damus.· quatenus omnia & fingula pratdiâa di­ ligenter & attente fervent, teneant, & cufto- diant , atque fervari, teneri, flt cuftodiri Item ecclefiz, çathedrales, & alix * in