SA G R OR U M CONCILIORUM NOVA ET AMPLISSIMA COLLECTIO CUJUS JOANNES DOMINICUS MANSI ET Ρθ^Τ IPSIUS MORTEM FLORENTINUS ET V EN ETI AN U S E DITORES AB ANNO 1758 AD ANNUM 1798. PRIORES TRIGINTA UNÙM TOMOS EDIDERUNT NUNC AUTEM CONTINUATA ET. DEO FAVENTE. ABSOLUTA. TOMUS TRIGESIMUS SECUNDUS. 46 anno MCDXXXVIII. ad annum MDIL PARISIIS MDCCCCII EXPENSIS HUBERTI WELTER, BIBL1OPOLÆ. t i ' · . EORUM QUÆ ΤΟΜΟ XXXII CONCILIORUM CONTINENTUR. 0<«· .ificriho ' notafei Juul. non , > tn prioribus .iiu> < diliomtus quibus oer<> ha> nota t tmprcjja ejl. corum (Hecrtus ./t annus: quitus vrro additum signum o hun editioni ci aiif(1er. ·, Anno ChR1Hi '43« Anno Christi EUGENI US IV. «le quo fupra. 1454 * Ihoma' ( 'antuai an kiepifi opi littera pro piocej.fionitus gcrn ratitus per unum annum faciendis. 155 14SS CALUSTI PAP/E HL VITA. * Nurembetgenfesduo conventus, dequibus - . in pag '459 hiftoria &c. Bafileenfis concilii Augullini Patricii in tomo præcedenti 1571 1372. * Moguntinus conventus in citata hiltoria Pag 1375· * Cantuarienie concilium. '440 1 21 >441 *Moguntinus conventus in hiitoria Patricii '445 •Rotomagenfe concilium. '446 * Littera· .\|«>il<»lica ad Henncurti VI. icgcin |»i<> jcjumô quadrageiimali. * C'rrt Iron.ltcntis reformatâmes '75 • Avenionenfe. '«3 ibid 0 Ejuldetn capitula XXVill PII PAP/E II. VU A. Angl. S3 G * Chattel Eeh-t'eirdi IV tatthus fh rh arum '91 193 '94 '95 • Ejujdrm huila retrailationum. r C* /«9 * In/lrumcntum ’late'rum IVlphiniVienncnjis. fjujdem eirgumenti. * t.auianiu >tfts ,οηιΐΐιι décréta duo (mj. (>2 * . Irnfdri du. is Sabaudia. /he Pelicis I bulla fx) * l-quldcm aller littcru-. quitus abrogat conjuras tempor, pkiimatis facias ibid. '459 Ad Mantuanum concilium Mansi t. XXXV. col. 105 -134· N1COI.A1 PAP/E V. VITA. '44» Turonenhs iumma. concilii, al. * Idem concilium integrum. 1 · l’ra-fatio 2 •Capitula xvti Lugdunenie. 0 hjuldein XViu articuli. 408 Cantuarienie concilium. - Mansi L XXXV. ' 4**3 * Cantuarienie concilium. 271 1464 PAUIJ PAP/E II. VITA. 273 14aff7·) Pifanum conciliabulum, dein Lugdunum translatum. - Mansi t. XXXV. coi. i 55-1 72 LaIEKAN'ENSF V. OK VMEMCVM CONCH ICM. 640 Ad concilium Lateranenfe V. «rcumenicum additio nova. — Mansi t. XXXV. c»»l. 1563 Ad concilium lateranenfe additio — Mansi t. XXXV. coi. 1539. BuHa Leoni$ X de authentica hac adorum editione. · (>49 Antonii de Monte card, ad Leonem X. eptftola. , (>51 ‘ -676 Nomma pta-,< ntmm. ΛΛ. 6- J<<; Bhjla mdvü 'iU'-· "'nci'ii.per Julium papam.08 1 Bulla prorogationis eon» ilii per eumdem. 691 Decretum eiuidem . de celebratione'concilii'. « de cju- "ttiei.ilibus. 80 603 1 hotnæ Xig·' ·'piBola ad M. Maiulum. 098 Oratio Bernardi Z.mi archie] i< ' Spal.it. JW 11. Srftio. ' . 707· Nomina praientiuin ibld. •bcidinaiidi \iagonia- tegis mandatum. 711 Bulla. 'qua Pilanum conciliabulum damnatur, 714 ~ 1(> bpillola pu» uiatioms oidinis Pr.edicatoium. ad 1 hornam cardui. Stngon. 718 Oratio 1 hoin.i- dv \ u> (’.i|»’t.mi. 719 111 Sefiio. 727 Nomina pr.i-icntmm ,'Λ/.Ζ, Maxmiiliani Imp mandatum 731 Schedula qua nomine Imperatoris, irrita declarantur acta omnia 1’iiana. 733 Bull.i. qua reprobantur omnia per cardinales ichiimaticos actitata. & indicitur IV. lellio. ζΛζ,Ζ Alexii epilcopi Mellitam epdlol.i ad Julium 11. 7 53 b.juidem oratio 736 IV. Sefiio. 743 Nomina pta-icntium dad. Mandatum l.auredam ducis Venetiarum. 747 I itter.v Ludoviei XI regis Franc, ad Pium 11. 749 Bulla contra pragmaticam. 8i ejus aiïertorcs. * Suggh, at! htila Dafur. ut offa Heuriit i'/.' fiausti > /utut aditrwbtHf* Weffmonajlcrtrnjc. PU PAP.E 11. VITA. JULII PAP.E 11. VITA. 66 ς trf>7 (>(>9 N indicitur III Seifio Bulla prorogationis lettionis 11) 5’5 494 Acta concilii Apparatus ad concilium. EpiAoia Sadoleti ad Bembum Oratio .F.gidii Viterbientis . ’ Londinenfe concilium. M’ansi L XXXV· coi. 14 7 Concilium provinciale Eboracenfe. Mansi t. XXXV. coi. 151. 0 Magdcburgenfe concilium. 433 0 Salisburgenfe. 495 Coniiitutiones edit.v per D. Nicolaum Francum. epifeopum Tarvilinum et le­ gatum apoltolicum. Mansi t. XXXV. coi. 1543 ALEXANDRI PAPÆ VI. VITA. 523 Summariuip; com iln Lateranenlis Bulla qua revocatur pragmatica. & lellio V. indicitui 753 Oratio Chrillophori Marcelli. 73; >s>.v 762 V. Sefiio. Nomina pr.rientium. Mandatum 1 .ucentium. 7(8. Bulla i (infirmationis eontlitutionis contra fimo niacam pravitatem in electione pontificis. 768 Altera qua indicitui lellio VI. 772 Oratio Joannis Mari.v de Monte. 77 5 IlONlS P\P,E Id» tn l.ateranenfe VITA toot Vcontinuatum. 782 * fa. X Bulla proiogatioius lesta- leltionis. VI S/fiio. . Nomina pr.vientium Mandatum Florentinorum Bulla /Are/. 784 · ibid 789 qua datur lalvus condimus venientibus ad 'On. ilium, & indicitur hptirna lelfio. 792 ( ongregatio pr.i-latorum m laiteranenfi palatio, pro rebus . oneihi. 794 Bulla proiogattonis leptim.r leifionis. 795 Deputationes pr.rlatorum ad diverla negotia (trail'· Nmionis Bengnii epne. Modrufienlis. 798 VII Sefiio Pfei-ferrtium nomina. Mandatum regis polonia- 805 ihre/ * ’ 810 ÎWVJ!W|j|ffliÎILgÎWryWjWWÎIyyiy.W|^1.l Jli| : ,( τπ-wr-^Tr f . X .*/*”·. · ■ . . '’ ..... . . ’ · e'.'.··'''. TOM I T RI G ES I Ml S EC U N DI. ' Anno Christi Mandatum ducis Me.liolàni, · 8itMandatuid mafcluonis Mantuæ 812 Mandatum durum Ma^oviæ 814 Bernardini de Cirvai.d. ·& Fpdericifde S. Se·. verino. olirçi cardinalium, ..icheilula abjura Bonis Ichifmatis. eoirumdemque reflitutio.ZW. Bulla' qua indicitur VIII. tclli«v81 j’ Prorogatio ejulitem tclfiônis 818 Baltallaris del Rio bratiij 819 1 s<6. VIII. Sefiio 1517 ‘ ’ 8?7 Nomina, pra-fvntium: /W. Mandaturn t .udovtci i‘ tane. regiS 832 Mandatum -marchi·mis Brandeburgenfis. 836 Mandatum mafchionis Montisferrati. 837 Supplicatio procuratoris roncihi contra regios officiales Provincia·. 838 A fiq. Bulla contra atlerentes animam rationalem mortalem elle, &■ in omnibus unicam. .843 Bulla de fomponenda pace inter principes ( hriflianos. de reducendis Bohemis. & de IX. (cilione 843 Bulla luper reformatione 848 Prorogatio lellionis IX 849 Congregationis in palatioapoilolieo. :f>td. Oratio Joannis Baptitla- tiaighæ 850 IX. Sefiio. 1 «5« Prælentium nomina »Zruerdati>ru»i ibid. Concilium Florentinum’ provinciate Mansi t. XXXV.-coi. 215. 1518 Conllitutiones Elx>racenlis. provincial. Mansi t. XXXV coi 300 1518. 1519 'Concilium Dublinmh·. 1047 • l.renis papa" htter.r ad lt!lt/ntium cardinalem . Campegium, ad Germaniam /iratum, ibid. • (trdrHatiaftfS 1'vtIMfftt arihirftjcaft Cantnar. iit numt ra ftr.Hnratara»! < uria" ( 'aittuarirnrfs. ‘<»93 · 1528. 900 Nomina pr.rlentium. 901 Bulla ric reformatione Montium pietatis. 9455 Bulla contra exemptos, & de ecclefiaflica libertate, ac jurildictione epitcopali. <>>7 Bulla fuper impreffionc librorum. 912 Bulla de profitentibus pragmaticam : & in dictione (cilionis XI. 913 Schedula oratoris regis hranciæ. 915 Oratio Stephani archiepilcopi Patraeeniis. 916 Mandatum Oroli ducis Sabaudiæ. 929 Congregatio generalis pro dileulTione tractan­ dorum in XI (cilione. 935 Litteræ Maximdiani imperatoris ad Leonem papam: . 983 Bulla, qua bonorum eecltfiailicorum decima exigitur ad Iaeram expeditionem & concilio finis imponitur. ‘ 988 Maximi Corvini epitropi Ifeimenlis oratio. 993.’ • Fitter335 1. Mandatum convocationis. * ibid. 2. Oratio PélargL. * . . >338· 3. Edicta x. cum præfatione. >347 4. \landatum contra concubinanos. > .353 .Colonienfe concilium. '35 7 1. Littera· Caroli V. Imp. ibid 2. Litt^æ Adolplii .irchiepilcopi '359 Î549· ‘1 · I 3. Statutorum pars I. cf8«aqpfc»fca»y^x»x»K»Kxmcwcxix wtxncxMfcjçK ut» ’·· CONSTITUTIO VEN.PATRIS DOMINI HENK1C1 CHICHLEY. Canmar. archiep. pro augmerràtione exilium viciniarum, ft&a in convocatione praelatorum 9i cleri provincial Canttur. incoepta i.die mentis Novembris ârmo domini MpCCCXXlX. UM propter nimiam prorogationem A bac parte gratis A liberaliser eis impendentes ; litium nccnon ah advocatis, procuratoribus, ceterifquc litium ,, ous eus ex es fabuli fabuli ordinis ordinis jnju­ I diciarii officialibus A aAorum feribis curiamm A eondiciarii obirrvantia obirrvsntia nonnunquam nonnunquam idloriocam Iu orum patrocinia . faftaqte , gra­ Chnww.* Wi  proveniens iokt effe lirigsntHsus tis impendi faciant A liberalher itnnaciii -l a(««ncngM· maxime pauperibus oaerola ; jure leique portiones hujufmodi vicariis‘allignaic cy**)feLii».'c®me*“nl lUtutum lit , quod in quibufdam cuK Abo· iimpjiciter A de piano, ac hue ftrcpltn A rent , quales pro fiuAibus A proventibu< ecclciiar rationabiliter fuppetete , A ad onera que figera judicii procedi valeat : Ac in nollra Carad vicarios pertinere debent viderint conveni­ twarira/ provincia multa: lint ecclefiarum .infru- ' re : Lt quod non minor portio afiignetur ais­ âtbua latis abundantium exiles vicarie, quarum es, i vicario, quam fumma duodecimmarcarmn, fruAns propter tepefeentem modo plufquam folito populi devotionem earumdem vicariis, etiam fi ad tantam Aimmam totius ecdeGr cujus eft nt tenuem vitam ducant noo fufficiunt i contra vicana angmentanda frudus integri fe exten­ qnos infnper fi augmentationem fuc portionis, dant . coram locorum ordinariis agant , per reâorcs < Et ne locorum ordinarii prétexta difficulta­ proprietariofve ecclefiarum nujufmodi , tot dit- B tis citandi proprietarios &* rcûorci hujuimodi , ftcul tares per exceptionum , dilatioowmquc diiÎ|ui nonnunquam moram trahunt extra dioecepcodia opponuntur , quod a pronqfitis cotum es, in quions confiftunt vicarie , de quarum juftis querelis propter inopiam A ootinendnm in angmentanda.portione queftio vertatur, fintab caufa dcfpcrationcm ab initio penitus dcfiftcre cxccutiooe Tuorum officiorum quomodo! ibet im. pediti i ejufdetn concilii automate ftatuimus ·, compelluntor ; prnientis concilii provida deli­ beratione ftatuimus, quod de cetero cauia augquod in caulis augmentationum prodictarum mentationis vicariarum exilium que quibufdam per citationes in ecdetiis » quarum restores aut cafibus prodiâis non multum abfimihs cli , fiproprietarii extra dicecefim ordinarii demandan­ militer A eodem modo, fi hoc petat pats aftrix , tis citationem hujufmodi dearorantur , aliquo videlicet fammarie A de plano , ac fine lirepidic dominico vel feftivo , cum major in eildem affuerit populi multitudo publice A tolenniter tn , A figura judicii procedatur : Adjicientes, faftas i in quibus citationibus ad comnarendum quod ordinarii locorum vicarios affirmantes ie ipfis citatis, ad minus dentur triginta dies, pro­ cudcm proprio juramento , paupertatis onere nimium pregravatos , caufam augmentation!' didi redores A proprietarii perinde artentur ad hujufinodi vicariarum fuarum profequentes , in C comparehdum, ac fi cfleat citatione hojufmodi forma panperum admittant , luum officium in pcrionaliter apprehenfi. - tn *«gl*s« Æ’ âss5- 'ÎHMST1 ·«·· * CONCILIUM PRISINGENSB In cauiâ Eccleiîafttcarum conAitutionum tempore Nicodemi de Scala cpilcopi celebratum anno domini MCCCCXL. iub Eugenio papa IV. TITULI CAPITULORUM. I. Dt tletkii ffttfrieif (T ifnttii . II. Oe jtJifiti . III. De ftn cmfttttti . W. Dv «ira A tltrùemm. V. Or rafiait'rar^Mr . IX. De rd·j rrr.'r/a mm aZiraaadsr . X. Dr (i^iktru . XI. Dt defini/. XII. Dr Ntalanfas CT mrum /aro. XIII. Dr /·* MrrMara, cr ads«raris «rr/r/arum. XIV. Dr ««a/ZfMdus. XV. Dr ptlu 0" ufftrfirii iitiui ds- XVI. />f trleir4ti»»t . XVII. Dr . J) XV]II. Dr cm/fadla rndarijt/a , rfirr/marfi CTafiiroiM prramrisravHm. XIX De dande/ina . XX» ®r /«Mia ,j> CT m* a/if sod pr· ffititu!ihi ttiit* vtt fmitÛMtrr. XXL Dr 7«dari. XXII. Dr u/krii nt. Dr /iswwb rxcMMiMMirantau , nttriïfti Ot fiafrada . JUtttrtrvm t tr rt- ■siairss . CkkH. Ga*r*l. Tom. XXXII. A PRÆ- Thïo CHRISTI ,w* ·«■*·“ 3 ANNO ÇMum P R 4L· F CONCILIUM hnixtuii. A T I Ο 4 A terefle, prsrmiffa nollra ta satione vel judicum cOrumdem , a quibus pnedida emanarunt ( 8c hoc quantum in litem fuerit juratam. A NMO', ch* rm D laudem Se glorum Dei omnipotentis , *■ III. falutem quoque gregis nobis crediti· Nos Nicodemus ejutdem gratia eoifedMa Frifingcnfis, una cum venerabilibus fratribus noftrisunQuia privilegium fori ecclefi» eft immediate a jure divmp quandoquidem nec Confenfui, cqrc dilectis , Nicolao pnrpohtq , Henrico dcnec tolerantia vxcufare poteft , animarum peri­ ', cano , - totoque capitato ecclefi· noftr» Frifinculis providere volentes , (latuimus , A univer­ genfis , nec non vederMbilibus patribus, honefis Çhrifti fidelibus noftr» dioecefis diftriâe rabilibufque npbis Chrifto dileâis abbatibus , pnecipiendo inhibemus , ne quemqnam cleri­ prmpolrtis , a/chidiaconis , decanis > ac univerro drro noftr» iLiœcefi , nobis in hacfaera cum , aut perfonam ecddiafticam , capitulum , Xÿnodo aflxlicnubus, ad coercitionem cxccf- . aut collegium quodeumque a pr» pofitum bénéficiâtes refarciendum ex pe nias &.· damna pauter & inI ain A Concilium F K l si N c t « s ■ . iw,wl" 5 ANNO *.·' facrw cenftitutoa honeftc , ciericaliter Ac CHIMTI de»O vel alio meMtallo cxceilivc ad modum laicorüm iplcnd.entia abjicere omrifino & vitare, vefter non rubei nec viridis color» deferre dcfuptr claufai, lie quod fuperior alii» fuperem ineat, ut inferior nequeat maxime in fummitate apparenter videribirre,tum capiti fuperpolitum οΰιη caputio humeris impolito portare iplis in publico deambulanti­ bus . Contra facientes vew , ultra- pcxnatn ju' ris commtfnu , pér fufpeniionem a perceptione fruduutn beneficiorum fabrica; applicandorum , fecundum quod piQtervia meruit 8c exceifus , ardiu/ debete per nos aut vicarium noftrum puniri . Item inhibemus omnibus clericis (upradidis, nc in publico vel alibi prxientibus laicis taber­ nas intrent, nili in itinere onftftiiti, vel aha, ea exufa rationabili, nec ludos inhoneftos, ma­ xime taxillorum exerceant nec talibus interluit, Conlrafacicnt.es vero perna juris comtnpnis &: ad arbitrium noftrum aut vicani noftri puniri volu­ mus Λτ mandamus. Item ftatuimi», £, ;n vnuttc fa .ctt obcdientic diftridc praecipiendo inaiidamu- , ut nullus clericorum , maxime beneficiatoruni cauponem vel tabernarium hoipitetn l.bi ,orllituat conti­ nuum in domo habitationis iu* , aut potum venalem negotiationis caufa erponat publice , aut vendat : permittimus *amen domos prelatis monafteriis pro liofpitalitate rationabili­ ter introducta , & fecundum permiflum regu­ la A juris communis . Contrafacientcs arbi­ trio uofilro , aut vicarii noftn , udius puniri volentes . Ne redemptoris domini noltri )ufu Chi ifti pa­ trimonium inutiliter roniumann , «ut in nfus rempnralc* exquifitis diabolici* luggcifiombus expendatur, de quo potius pauperum. ncccfiitatibus dt fubveniendum .· .(latuimus ne dcnci , maxime bénéficiai , quacumque dignitate nrrfulgcan’ , mimis , joculitoiibu , hiihionibus, buftonibus , gaillard s , leu hominibus artis ludicrr , praetextu nuptiatum, militia, sci alte/ rius (inulis caufie, quidquam aigrantu: ^oluinua concubinatum evitari (ubpcenis de­ em i facri generalis conclu Brlilrenfia , quas jxrnas una cum pernis juri» oinmunis contra inobedientes exequi pnrcipimus & mandamus Tenor autem predidi -ferret r lequitui per om­ nia in her verba Jacre/a*#* jeerra/n ritu {inflo rlefa* metiUiH · Cencii.Bifd. $«ff XX. lyntdtt: . tJ lUfilttH’ti in Sf' ' univerj'.t!trr ttperfittittHt ««·.· mt- Uu umque cleiicus cujufcumque ftatus , conditionis , religionis, dignitatis, etiamfi pontificali/ ve) altcnu» preeminent!»? exiftat , qui poft publicationem cjufdem in ecclefiis catnedralibus ,’ quam ipli dicccclani omni­ no tacere teneantur ,· poftquam eadem conftitutio ad eorum notitiam pervenerit, fuerit pu­ blicus concubinarius , a perceptione fructuum omnium fuorum beneficiorum trium mentium (patio lit ipio fafto fufpenfus , quos luus fuperior in fabricam vel aliam evidentem ecclc- Cmal. Gtncrel. Tom. XX X II. **«»!«»· ■?<" A fiarum utilitatem , ex quibus hi’ fiudus percipiuntur , convertet . Nec non Ac hujuimo- çhkisti , di publicum concubinarium , ut primum ta14M, letn effe-innotuerit , mox (uus ' iqpctior admo- , nere teneatur , ' ut infra bievilîimum termi­ nata concubinam dimittat . Quod ikiliis enim provincialibus &: (ynodalibns adverfu- tale» punire négligentes , vel de hoc cnmine diffamatos . etiatn per Iqlpcnlionem a çollatione beneficiorum vel aiia condi­ gni poena (evetiter procedant Et h hi, quo rutn deftitutio (pedat ad (urninmn pontificem, per concilia provincialia aut (nos luperiores C propter, publicum concubinatum compel iintur iiuvationc digni , ftatnn cum proccftu inquiiuonu iph fumrno , ponntici deferantur L.i dem dilidentia Sr mqulfuio hi quibufcutnqur capitulis gcnernl bio A’ piuvincialibu, quo ad pctnis-ahis contra prrdidos & fuo* (etvenir , »’ιο$ non publicos concubmarios ftatutis in luo robore pennanluiis Publici autem intelligcndi finit non tolum hi , quorum concubinatus per fententiam aut confeflioncin in huc fatlam, (eu per re: evidentiam, qux nulla pe Γίο ictgiverfatione ctSii , notorfus exiftit , fed Sr qui mulierem de incontinentia fu (pedam vel infamatam tenet , & per iuurn luperiorem admonitui ipfam* rum rftedu non dimittit D Quia veto in quibuidam regionibus nonnulli jurifdiclionem habentes., pecuniarios quzftus a concubinatus percipere non erubefeunt , pa­ tiendo eos In tali ferditate (ordefccre , iub perna maledidionis sterns prreirit , ne dein­ ceps (ub pado omnino coinpofitlonis aut fpe - jhcujus quxftus taha quovis modo toleient aut diilimulcnt ; alioquin ultro prrnnflam ne gligentie poenam duplum e>us quod propterea acceperint, reftituere ad pios ulus omnino te­ neantur &.· compellantur . Lpfas ,autem concu­ binas ieu mulieres iu(pedas pirlati modis om­ nibus curent a fuis lubditis etiatn per brichii isrcular» auxilium , fi opus fuerit , penitus arcere . Qui etiam ex tab concubina u jho£ creatos filios arud patres fuos cohabitare non permittant Jubet intiiper h«c lanfta fynodus, ut etiam in predict» lynodis & capituli·» h*c conftitutio publicetur , 8e quilibet luos ftibditos ad igfarum concubinarum dimidionem mo­ neat diligenter.. Injungit preterea omnibus (xcularibus viris , etiamfi regali prufulgeaht di­ gnitate . <>e ullum qualecumque inferant im* pedimentum quocumque qur/ito colore praela­ tis , qui ratione officii fui adverfi» fm» mb" ditos pro hujuhnodi concubinatu procedunt . Et cum omne fornicationis crimen lege divina prohibitum u: , & (ub peccati u.^.ulu porna i A a nccef- F' » •TS?* COHCniAM ·'· INGAMAB· Clltari «mat· MMX fotetea , ut fiaailimraauneublλΛ IX docat. Pt· pronepei. hi MB· divini «bfcrvanoac caaaats comta mb a ucclafia- •UcMriMtB Avii· JabuMM · pcspofiris * allie ptaatia ac etafcfe «MBtrtis , rttaeocMuram vefaaonafterionNatasom alta Bpriodb aataaiuM » qu· etnftis opertas pesafansMuc , defiderantes occurrere, ' ftatuimvs, rofamus , Ac fob pma privationis beneficii •madams . at omnas habentes cccicfias,'fini­ * B nee etiam res temporales mfignes aut notabile* porter juris facmam At licentiam fecundum eun­ ta animarom «m cft annexa » perionahrer ia citam sefideaat » am infra bine * frftum dem obtentam * quocumqhe alienare -F·^. fu­ iaafti Michaelis proxime futurum nos aut vi­ mant } ftatuimus, * irsefragabditer diffntmus, . quod io qualibet parochia plebanus , afiamptia cariam noftntm legitime doceant « quare ia fibi duobus hoaeftiortas (abditis fuie, quo­ citam pcrtaaliter relidere non debeant nec teneantur . Quia beneficium datur propter of­ rum quilibet habeat elavem uuam , Ar ipfe ter­ tiam , omnia quas devotione fidelium ad fabri­ ficium , ftatmmn· quod quicumque canonicus eccfefi* noftrsi cathcdralis , vel akerius colle­ cam eccleli·, laminaria , vel ad alias utilitates giatus noftrat dimcefis » per fe vel alium olSfuerint deputata , diligenter colligat Ar-confer­ mum tam , quod exhibere debet ia ordine vet , Ar his ufita impendat, ad quos font de­ putata . Volumus etiam, quod nec tales fibi adquqcutaque fecundum confuctudinem ecclcfuftiC*m haocnus obfervatatn , per unam feptimajunât, nec alii procuratore» ecclefiarum qualef_________________ e cumque die reta ecclefia prater fcitum plebani aam continuam neglexerit quacumque de'eaufa vçl «secafione , decem libras denariorum C x quidquam difponant , ut res ipfa fufpicionecaufvalis fabricam ejufdem r ” monetas ad · »» ?------------<·.______ecdcfis ._____________ fc non detur occafio fubtrahendi resecdefiarum . Volumus , Ac fub excommunicationis Iblvere teneatur. Si vero anions quam per unam pana pracipimus , quod plebani Ac ifiumpti feptimanam neglexerit , earndem pernam prolibi ad hoc oficium fcu minifterium esequenportioqabiliter fecundum ratam temporis perTolvere teneatur , Si quis /ero per fecundam duth , loci decano feme! in anno quolibet pleo fcptimanam » ut prodicitur , neglexerit , a nam teneantur reddere rationem « Quem ratio­ perceptione fruâaum » reddituum prnbendenes hujufmodi fub eadem pana , tan^lolicite quam attente , fub bénis teftimoniis exigere vo­ 5|uam obtinet in ecclefia » petitus fit fufpenlumus Ac recipere, asqfie auftoritate noftra fub ua , donec pernam io! ver it intqgtaliter fupeniu exprefiam Qui autem per tertiam negle­ memorata pana inh’bere plebani» Arecclcfiarum xerit (cpdmanam » ad nullum aftimP capitula­ procuratoribus, ne res ecclefurum nomine Vac­ ient , nec ad aliquod ftipendium prcbenlalc carum vulgariter lusmer Kar , vel alias quovis admittatur , donec de perna fatisfreetit mcquzfito colore fub fpccie ufurx mutuent , aut metata , nec non ad arbitrium noftium , licut quomodo! ibet locent. Statuimus, ut riullus ecdefiafticus vel faculaalias fibi duxerimus adjungendum» puniatur. D ris , cujukumquc (fatus ic conditionis fuerit , ecclefiarum vacantium aut clericorum deceden­ VII. tium bona rapiat, diffipet aut invadat quocum­ Qpia in tantum quorumdam procedit ambi­ que quefito colore. Contrafaciens decedens ectio , ut non duo vel tria , fed plura perhi­ clciiaftica careat fepultura : viver.< autem cum beantur haheje beneficia : de concilio venera­ tota familia lua ab ingreflti ccclelin arceatur , bilium fratrum Ar pati urn noftrorum hoc emen­ donec ablata reftituerit univerfa · dari cupientes , ftatuimus , Ar fob pana pri­ Item funili pmna carenti· fepultune deceden­ tium Ar infireflus ecclefi· vivorum prohibemus vationis beneficiorum mandamus > ut omnes Ar laicis, ne de fepulturis dandis fc intromittant, , finguli clerici noftro darecelis incompatibilia de jure beneficia retinentes, nobis aut vicariononec campanas vel ad divinum cultum deputata ftro infra hinc Ar frftum fanâi Michaelis difcontra voluntatem plebanorum quocumque mo­ do » prclertim ad profana Ar icfigtoni eccleGàpcnfatioocs fnper hoc obtentas indicent Ar oftenftice adverfa contreftent, aut per manfionarios dant . Inhibemus quoque fub eadem pana . ne qnifquam clericorum plures quam unum te­ £ ecclefiarum pcrtraâari mandent auâorabiliter contra facros canones , nec in ecclefiis & reta neat vicarium, inG evidentis nccelEtatis caufa aliud fibi a nobis vel vicario noftro fuci it carumdem quidqeam ftatuant , vel quomodo­ cumque ordinare ptefumant indultum . VIII. X. Ne per receptionem canon icortyp pnrbendis non vacantibus aliena morti» votum turpiter ingeratur , ftatuimus, ut de cetero nullus re­ cipiatur ia canonicum ecclefix noftra cathedialis * nec alicujus alterius collegiato noftrx diacefis, nifi vacaverit prebenda, que illi qui Infuper prefemi conftitutione duximus inhi­ bendum univerfis clericis noftrr diacetis , ne fufpenfos patibulo , decollatos « vel alios qua­ litercumque per fententiam motu traditos , in tomeamentit , ludis , publicis fpeâaculis, aut alias occiios, vel fubito dcfunâos, qui non eo­ dem a 9 *ÏÏvT COMCllItfl· FftKitNGt ΝβΚ. μ«μμ«κ«. |β 'diWWF 4** aBeo ««Λ®, vel alias ia mortal ibas pec- Λ dabimus . Infuper conftttotionem Bonifacii pe- annq ----------- _ catis .i-----------------------— CNUICTI motte proventi1 e fuerint » .... vel — aoa -------rncâpeι«· rint cuchuifti* (aeramenti m , aifi de ronfafio faccrdotis duxerint abftiaendnm , tradere prsiamant ecdefidftic* Cepuftur* abique licencia aoAra wt vicarii noftri fuper hoe petita dili» gentius Sr obtenta, nihilque pro coaccflkme Mjufmadi exigatur , ncuuc recipiatur , nifi vo- Jaatarie ©ferant j fed dumtaxat GH falarium ' competens fblvatur . prf ©dtavi fuper claufura monithum editam * CNl|*n qua incipit , Periculofo , cum ededu esecutios«m ni demandari volumus Se mandamus · Quia aoaaunquam fob fpecie ntlimoah for­ gent fe$«, nec «sou couventiones pcftifer* ju­ ribus inimica « praretpjmus 8r mandamus cuadisecdefiarumredoribus noftr* dierectis, quod onuses viros Se mulieres infra terminas fisarum parochiarum degentes , fob fpecie religionum non approbatarum Se commansum, in vita ac­ cepta , ia commuai vita popularium dilcrepaoXL tes requirant , quod infra menfem a fua requiMulti («cularium interdum in deteftationem fitionc ipfas informent » cujus religionis fiat * cleri temeritate propria decimas quas omnium * fu* vite ac ftatus approbationem . Quod fi dominus folvi prascepit, fervitio tuo mancipa­ B aon fecerint , ipfos teneant ia omni obedientia parochiali, fient, alios parochianos ; St nobis tis fubtrahere non verentur in animarum tua­ rum grande periculum - Ideoquc eundis pnraut vicario' noftro rofdem aibilo minus denun­ dicatortbas St confefloribus , religiofis 8c f«tiare non omittant . tularibus precipimus, & ia virtute fandae obe­ dient is .mandamus , quatenus in prcdicationibus St confeflionibui fubditos foos ftudiofint moneant Se inducant * quod memores ia lut is animarum decimas ipfas omnium terre na icen­ tium line diminutione integre ; perfonales ve­ ro fecundum laudabilem confuetudinem perfolvant , fi panas damnationis aeterne volue­ XIII. Quamvis patroni St advocati fint in fubfidium ecclcftarum admiffi , f*pe tamen hoc ten­ dit ad noxam Se oppreflionem , ut inde fentiant detrimentum , quod a defenfionc nafeitur inftitertam : dc infra conftitutione prsfcnti fan­ amus Se volumus, quod tam patroni quam ad­ rint evitare ■ vocati txclcfiarum , cujufcumque praeeminenti* aut ftatus fuerint, gratia permiifa , Se antiquis X I I. C juribus ipfis 8r eorum progenitoribus in inftitutione prima , feu cum ipfi ad advocatus a Quia rcliglofos , qui per religionem fponte principio per eos ad quos pertinuit , fufeipieaffiimptam Deo dicati funt, purioris decet honcftatis 8e vita nitore clarere , ut Deo poflint bantur , qepuratis, penitus Se omnino lient contenti, St pro pofte fuo ftatum , honoremfalubiius famulari . Quapropter, prsfenti con­ & res ecclefiarum requifiti fideliter tueantur & flit ut ione irrcfragabilitcr duximus ftatuendum » defendant . Item fi patronatus plures filios aut 'ut univerli abbates , prrpoliti , priores. deca­ heredes dereliquerit > ompes illi faccedant in ni· ceterique monafterioium profetti noftr* diaftirpem Se in locum defundi, ac nihil plns exi­ celis · monaftica St regulari vigeant dileiplina , gant , extorqueant vel recipiant, quam ei de­ rcgulamquc cis a fandis pati ibus inftitutam , bebatur, in cujus locum & jus fucccflcrnnt. Et fecundum quod factorum ftatuta canonum edo­ nihilo minus licut defundas ecdcliam defende­ cent ( prxtertim tria ordinis fubftantialia, vire , teneantur . Si quis vero in extorfione aut de licet abdicationem proprietatis, obedientiam receptione juris advocati* modum cxccflcrit me­ & continentiam, ceremonialiaque religionis fe­ moratum , aut patronatus occalione , jure fuo cundum fandam regulam Se diffinitiones (anprivetur , &: nihilo minus 6cut raptor & fpoliadotum patrum diligentius ftudeant in omni­ D tor ecclefi* puniatur. * bus obfervarc . Si quis autem prvdidorum fu* falutis immemor promiflbrum extiterit viola­ tor feu negledor , fecundum eamdem regulam XIV. Se diffinitiones patrum pana condigna pu­ niatur . Quamvis ret ccclefiaftic* non ad ahum quam Quoniam nedum in viris, fed etiam in muEium ufum in quem ordinate funt, expendi de* liciib:is Deo devotis vigere debet religio fan­ eant , falva (edit apoftoticr audori'ate, qui­ da &■ vita monaftica fecundum regulam fu* dam tamen praiati & alii clerici plus timentes terrenam quam divinam oftende re majeftatem , profcilionis fit patrum fandorum diffinitiones , non verentur laicis ecclefias quantum in cis eft imo unto cautius tenentur prrlati &■ alii eis facere tributarias . Et infra : Sub excommaprarfcvti vigilare , quanto fragiliores nofcuntur : natutmus , volumork mandamus , quod om­ nicationis pana inhibemus univerhs praelatis Se clericis noftr* diœccfis , ne novam * ft eu ram » nes prxlati quotumcumque ordinum mendican­ tium St non ncndicantium, Se alii quicumque* aut quamvis aliam exactionem , le’cis folverc monachi mn monachi noftrz diacelis, qui­ £ f rxiumant, non habita fupoc hoc iupcrioris fui bus etiam a Deo devotarem mulierum cura eft icentia ipcciali St expr.-fla . co*vnifla , cafdctn paterne , pie & folerter fe­ Item inhib.-mus omnibus clericis noftr* dicecefis fab pana jam dida, ne aliquis eorum de­ cundum fuam regulam & patrum diffinitiones ad obiervantiam regule St monaftic* vite in­ cano aut archtdiacono line noftro aut vicarii noftri mandato colkâam vel exactionem folve­ ducant , informent Λ: compellant juxta officii re prisfumat . debitum : diligenter etiam vigilent , ne in re­ ceptione alicujus ipfarem quidquam per fimoniam erigitur : négligentes vero St non refor­ X V. mantes , cujufcumque religionis fuerint, maxi­ me de ordine ianfti hranctki, qui triplicem reCupientes aftedum devotionis augmentais * Ïulam five modum fancte vivendi declaravit , mandamus in virtute fand* obedientie , 'Se iftriria atrimadveilionc judici» nunire non tarvolumus omnes facerdotes , qui parochiis pre0 Cron/. Genersl. Tom. XXXII. A 3 iunt, i ΤηΓ* . Çomciiivm FaitiaeiH»» Λ αΒΜΙΙ u fovi. fa ffisdfa bonorum ft»**', fafaatita* mk «Ite tegfci·* i*p diwan faimat ι fob fifagia tentii* mifeitcorditcc mlaumu* , fa eaidem in­ dulgentias per reAore* fepradifto* vuIuumm «a. hinc publicart. ÎMâiflfaui jugl «ratfe esuhatios* coat**. *"”9··· ■» plaute* , ad hoc inter fingnlo· hujnfaacdi mer­ cato* fitagufae* (piritualta difpanfare «fanera voci» expoCcHMM , ut *11« condigni· adurgentes laudibua, (ua frequentia, ad ipfius veneratio­ ne* (aeramenti cotda dirigant, fa eo quo co*. •orali* habetor pcarfeotia lalvatorie viatico feu. «tentai > caleftia con. {rendant , iptim qui nobis fe in eduliu* tri. Am vit· co*»ic€tentes XVL boit, MTMtno coofpeduri. Satie dudum pfa Volumus , fa in virtute (and· obedient ia mandamus , ut nulle* divina miffarum folem-, nia fine luminibus celebrare pr«fumat, nec hoftiam ante confecratfanem tu altum quoquo modo elevare , ne adorando hoftiam non con(ceratam populum idololatriam committere cootfagat Kcm ftatutum concilii provinciali* Saluburgenii* pnrfentibu* noftris ftatutis inferendum duximus , cuju**tcnor (equitur fa hec verba : Item ftauimu* , ut fi quis clericus vel laicus utiiufque fexm , cujuicumque dignitatis , religioni», vel lutus exii’at, au fus ut pnsfampeionv damnabili pubi.ee praedicare, aut occulte do­ cere, -edere vel tenett, quo».' (acerdos fa morroli peccato exdkns non poffit confrere corpus Ch* .li , icu fie liga* us non poffit abfolver* vel ligare faot fabditos a pccat», pro hcretico fa incredule habeatur . Quem errore* huius (acri concilii approbationi damn imus > anathematisamut , fa penitus leprobamu* , cum (aer· fcripture dicat auAortta* , qnd five boon* five malus fuerit minifter , per utramque Deu* effeâum gratin confert - non enim qu» (anAa funt coinquinari pofiünt , nec ipl· (aeramenta per hominum malitiam profanari . Unde (acerdos , quantnmcumqoe pollutus exiliat , -divina non D potell polluere (aersmenta , qn» purgatoria cunftorum contagiorum csiftunt. Licite ergo a quocumque facerdotc ab ecdefia tolerato divina * ininifteria audiantur , fa alia recipiantur ** ecclefiallta (aeramenta . Damnatione fi mil i reirobamus quorumdam opinionem erroneam, a(èrentem , epifeopum , presbyterum, feu facerdotem ruratum non pofle folvete presbyteros fornicarios a fornicationis reatu propter votum exilitatis i iuliibcntes ne quifquam de ceteroprrdiâam opinionem (ub parais prscdiâis do­ cere , tenete, aut dogmatisait quoquo modo pnsfamat publice vel occulte . Adjicimus quo3ue , ut nullus in diecefi boftra ad prodicaoum five annuntiandum verbum Dei admitta­ ~ £ tur , nifi miffus fit , fa de miffiooe faa coofti. terit (efficienter . Cupientes ac volentes indulgentia* de corpo­ re Chrifti per dominum noftram (anâiffimu* , dominum XBgenium papam quartern concefla* publicati , tenorem earamdem prefentibua fa­ teri mandamus , qui (equitur, fa cft talis. Î mensoria urbanus papa IV. pcardeceflbr no tier, ad orthodoe» corroboratione* fa exaltatione* fidci digne fa laudabiliter ftaraeas , ut de un­ to (aeramento pretec ilia* qa* dietim in ecdefia fieret , annuatim memoria folemnior fa (pecialfar haberetur , fa ad edebrandum ejus tarn excelfum tamque gloriofum feftum quin­ tam ooft oftavas paotccofte* feria* defignanc , ac Chrifti fideles quoflibet ad colendum illud donis (piritnalibus animare ’volens , omnibus vere pernitentibus fa confettis , qui matutfaali oflicio fefti ejufdem in ecctefia , in qna etiam illud celebraretur , intereflent , centum ; qui veto mitt· , totidem ; ' & qui in primis ipfius fefti matutinalibus vefperii, fimiliter centum » qfa autem in fecundis, totidem i illis vero qui prim·, terti·, (ext«, non» fa completorii ho­ rarum officii* , pro qualibet ipfarum quadra­ ginta t iis autem qui per oâavas ipfius fefti aurutinalibus vefperu-, mill· ac prwdidatum horarum officiis intereflent , fingults oâavarum ipfarum diebus fimiliter centum . Et fabfequenter felicis recordationis Martinus papa V. etiam puedeceflbr nofter , fideles eoidem ad impertiendum pro veneratione (aeramenti. bujulmodi potiora reverenti» fa devotionis cxcrciti* firmare cupiens , lingulis ex eis vere p«nitentibus fa confettis , qui fa quoties in ipfius (aeramenti profefto jejunium , vel loco' ipfius aliud pium juxta confilia fuoram coofeflbram opus fecerint , etiam centum : fa qui promitti* in ecclefiir , in quibus illa celebrari contingeret , officiis intcreffent, nec non epifeopis fa alii* prelatis (upcriocibu* , qui diftia officiis li­ benter intereflent,, fed quo minas ei* fa ipfia ecclefiis fatctefle pofleat, pro confervandi* Tua­ rum dignitatum juribus, « aliis tunc legitime impedimenti*, pro matmfaali ducentos, fa pro miffie officiis totidem, ac pro qualibet vefperaram etiam ducentos ; reliquarum vero , videli­ cet prime, terti·, feste, notus fa completorii fefti oâuaginta : rarius amem fa quibuflibet odavarum diebus pro fingulis matutinalium mif(arum fa vefpqrarum* fimiliter centum; nec non reliquarum horam* officiorum hujufmodi, qua­ draginta . Illi* protere* , qui proccffiooe* in quibus ipfu* vivifico* (aeramenta* diAo fefto juxta profatarum ritu* ecclefiarum deferretur , continuo fecuti ferent , ac quibuflibet in fefto ac ofaavam* diebus hujufnrodi pro pace fa tran­ quillitate «defiat mittas devote celebrantibus , pro finguii* ipfarum , nec non aliis in eodem fefto euchaxiftfa (aeramentum devote (umenti­ bus , etiam centum finguii* annis profefto vice qu> | ■ ij “TTP" Concilium 1Frisinginsb. ANNO e“ » V* due corpus dominicum com- jb Cnun moatcaadis deferetur infirmii, iilnd rem ia»♦··■ oaafo hsmiairi pemredeado art feqoendo vesreniearar » fiautitet : * qui tunc illud alio d·' rati fccuci forest, etiam quiaqoagiata die· de injanftte cis pomtaotiis mifcrtcocditer relaxa­ mus . Ac etiam fofe Martinas prodeceflor so­ fter , quod is fefto ft distan oàavatuei hujefmodi in tenia ft locis ecclefiafticisK quavis auAorttatc fuppofitis intcrdi&o » pulfatis camp·, 14 debitam formam iabaptilm* invenerint, quod AWWO fadtum et, approbent , fopptenws cirre bapti- CRBtrrt satum » quo ad unAfenem oiet in pcftore ft ia «♦*·> (capulis , ft chrtfmatis ia vostiee, quod a lai­ ds c* emilism. fi autem in baptiaato débitais formam non iavenevint obfervatam, aoa difleraat paetos bapusare. XVIII. Item proripiendo saaadamus , ut fecundum CoafttMUoncm Lateraaenfia conditi euchariftia, chrifina ft oleum fandom fob fideli cuflodia ft reconciliari ftnderent, admiffis, ft iliis qui eaurevcresrtia debita clavibus adbibitis conferven­ fam vel occationem hnjufmodi interdido detur, ae poflit ad illa temeraria manus extendi, diflcat, altati tunc nullatenus appropinquan­ tibus , mid'* ft oficia promiflà licite celebrari * ad atiqoa horribilia ft ncfaada coercenda . Si vero is ad quem fpcftat cuftodia , ea incaute poflènt , auAoritatc apoftolka desit conceden­ reliquerit , ultra juris communis pernas in libra dum . Nos veto * quos interim ad fummi apocero eidem ccdcfi* foltenda ft applicanda pu­ ftolatas apicem divina dementia provexit * et­ niatur . Et fi per ejus pigritiam aliquod nefan­ iam pro frequent iori hujnfmodi veneratione fa­ cramenti fummii geftientes affedtb'at noftri par­ dum inde contigerit, ejuimodi fubjacret ultio­ ni iuxta noftram aut vicarii noftri ordinationem tes miniftcrii falubriter impertiri , ncc non relatationes ft conceffiones pre didas apoftolkt ft aeliâi quantitatem ■ Sacramentum etiam eucharifti* fingults menfibus ad minus femel reno­ robore muniminis ipforum notioni fidelium com­ mittentes , promittis per eumdem Martinum vari procipimus, aut plnriev fecundum locorum prodeceiforem , at praefertur , relaxatis diebus exigentiam ft opportunitatem · alios totidem dies pariformiter ab ipfis fideli­ In pleriique etiam ecclefiis mapp* , pali* , corporalia, ft alia veflimenta divino cultui de­ bus con fcquendos addj icimus pct proientcs , ft in fa per univerfos patriarchas * archicpifcopos , putata tam inculta * immunda relinquunt , quod interdum quibufdam font horrori, contra epifeopos ft aliarum ccclcfiarum prolatos mone-’ mus ft hortamur in domino > & cis pct apoftq- C ftatutum concilii generalis , nniverfis cuftodlliea fcripta in virtute fanâ» obedient is diftribus, facrifti», ft ecclcfiarum reâorÜMM diftriâe Ac procipicndo mandamus * ft in rcmiffiooem procipimus, quatenus omnia veftiascnta, orna­ menta ac vala (upra dida per ipfos munda ft peccaminum injungimur , ut per ie vcl alios nitida conferventur ; corpqraliaqne otaries infra eorum fobditos per lingulas faarum civitatum ft diaccfi* eccleltas in · dominicam fepam ft annum juxta csfos exigentiam per clericos mun­ dentur . Si quia vero m tranforeffiooe bufofmofeflao» * pdém proxime procedente falutaribus di ftatuti culpabitis foerit, ufque ad Condignam ad venerationem potilfimc facramenti hujus mofatisfadionem ab oflicio fufpcndatur. nitis & exhortatione profentium, quotam etiam ate > januis apenis t ft aka voce excommuni- catis prqrfua exdafis , fed iaterdiârs » at ocias ■’ . hdMkk· 1« fret■Hut' tenor inter matutinales fefti , nec non dierum oâavarum hujufmodi Icâiones recitentur, liteXIX. rarum continentiam ft eifeâum publicare ft cognove­ receperint nobit · remiffibikter folvere terit Juduam . Et G Judaus fatufacere pena pe­ •v.n neantur, nihilo minus juxta arbitrium noftrum cuniaria nequierit, carcerali cuftodia mancipe^ aut vicarii noftri ardius punientur. Item volumus ftatutum concilii generaliaCoo- B tar afficiendus , donec fcandalum fopiatur . Chriftianus quoque ad Jodeum accedens * ulti­ ftantienGs 8c conftitutionem de Gmonia editam mam didam muldam, excommunicationis pcepublicati , ut in fine : quoniam contra tranfnam, abfolutionis beneficium a nobis vel vica­ greffotes cjufdctn diftridius , Deo daate , pro­ rio noftro meruerit obtinere. cedemus. Cujus ftatuti tenor (equitur per omnia in hac verba: XXII. Jtfarriea/, cv'r. Ufurarum voraginem dete (I antes , inhibemus omnibus Chrifti fidelibus noftne dimcefis , tara Ultn contra fi mon beam pravitatem ab clericis quam laicis , ne pecunias ad nfuras mu­ olim fade funt conftitutioncs , quibus tuent , aut in impignorationibus ultra fortem anorbus ille non potuit extirpari. Nos volentes aliquid ex pafto recipiant , nec emptiones dcde cetero , ut poflumus , attentius providere , tcftabiles faciant, aut alios quoslibet adus ufufacro approbante concilio , decernimus quod rarios exerceant . Quod ii quis contra fecerit , ordinati limoniace ab exeeutione Tuorum ordi­ num tint co ipfo fufpenfi : elediones autem , C nitra poenas juris communis & concilii provin­ cialis Saltzburgcnfis , fubjaceat folutioni decem poftulationus, confirmationes, Λ· quevis proviiiones itmoniaes ccclefiartnn , monafteriorum , librarum denariorum ufaalium irremiflibiliter folvendarum ad fabricam ecclefis, aut in ufus pau­ dignitatum , pevfonatuuin , officiorum & bene­ perum , juxta noftrum aut judicantis noftri no­ ficiorum ecclcfufticonim quorumcumque dein­ mine arbitrium , convertendos . Inhibemus inceps fait*, nul’* tint ipfo jure, nullumqueper fuper fub excommunicationis poena univerfis pre­ illos jus cuiquam acquiratur, nccpromoti, con­ la t is, decanis, plebanis, & ceteris quibufeumfirmati aut provifi faciant frtidus fuos ; fed ad que rcligiofis 8c fccularibus , ne aliquem didis illorum reftitutionem , tamquam inique abla­ criminibus manifefte reum , fatisfaâione non torum percipientes , teneantur . Statuimus inÎirrmifla , ad quam tamen eofdetn induci vofuper quod dantes & recipientes ipfo fado umus , modis polfibilibus ecclctiaftic* tradant iententum excommunicationis incurrant , etiamfi pontificali aut cardinalatus prsrfulgcant iepultuta dignitate .· XXIII. D XXL Volumus & mandamus ftatutum dive memo­ Quamvis Jud*i , qui (anguinis Chrifti vinri* Guidonis legati de latete per noftram diaccfim promulgari & publicari : quo cavetur , didatn in ic receperunt , ubi fervite Chriftiaquod quicumque perfonam ecclefiafticam vulne­ nis , aut (e laboribus nutriic parati funt , be­ nignitate ecclefi* mifcricorditcr tolerentur; ipti raverit enormiter , captivaverit vel occiderit , ipfo fido ea qn« ab cedetis > nomine fcudi , tamen gratia fanda iV tolerantia non conten­ ti , orthodoxorum religionis Chriftiane faculta­ jure cenfuali , vel in emphyteufin , aut alus tes ufuris exhauriunt , laqueos often fion is inge­ quocumque nomine tenuit , perdat penitus & runt , & petram fcandali ; in qua detentione 8c amittat , in utilitatem eccleii» convertenda - * Adjicimus quoque , quod in illa parochia , in adjutorio aliquorum culpabilium laicorum deteftibilius foventur. qua canonicum ecdefia eathedralis capi conti­ Hinc ftatuimus diftridc praecipiendo , quod gerit vel detineri , vel alium in dignitate vel Eerfonatu feu clericatu conftitutum , donec liJudci in noftra dirreeti non permittantur fene­ rari , nec uti famulis Chriftianis . Nullus quo­ cretur & abfolvatur , ccffetur generaliter a dique Chriftianus domos ad habitandum eifdetn E vinis, falva fatisfaâione eidem debita impen­ ad exercendum faenus locet, nec permittatur eis denda . communio maxime ad frequentem vi fit itionem Chriftianorum , pnrterquam in cafibus prrtniiXXIV. fis , ne eorumdem peccatis revolvantur . In die pentecoftes fcncftr* 8c oftia claufa teneantur Qnia nonnulli facerdotcs faculare vel relitoto dic. In diebus autem lamentationis & do­ gioh in poenitentia frena laxare , tc extra ter­ minice paffionis in publicum minime prodeant: minos tibi potitos auâoritatcm in cafibus fupecum falutaris hoftia ad infirmos deportatur , rioribus refervatis pr» fu mere aufu temerario re­ caveant omni diligentia , ne contra Chriftiaferuntur , fub excommunicationis poena inhi­ nam fidem, beatam virginem , vel fandos alios, bemus , ne quifquam facerdotum , regularis vel contumcliofa verba nmferant , nec pcitnittanfrcularis , noftre diceretis quemcnmque tibi tur cum fimplicibus diiputare de fide; ne calliconfitentcm in ratibus (edis apoftolic* de jure M ANNQr coofeetudine raitevatis abfelvcrc parfumât, / permittatur . Hortamur MMcraa unirerfoa fc n^go fiugalo* noftra dmraefis lakes , ne quuftores CHIUST1 CKKUTi nth habit» defeper ejofdcm fedis induito te fc collefcoce* hujufeiodi ia eleemofyn» colli- *«· <««·> mundat· fpecûli » nec etiam in cafibos Gmiliter de jura aut coafuettsdinc eptfcopo rafervatis gendi* q«oq«o aaodo perturbait aut impedire aliquem abfohcic attenta , profettim eseompcmfemaM· Frmcipiaras inluper fc tundamus omnibus pamicationis majorât vincoio moodatum , baprolatis , radoribos fc vicarii* ecclcfiarum, feb . ratfcum, Jndrum, fiunoram alterius amandem , excommunicationis perna , quod omnes falfo* laicum prsdicatoivm aut auditorem ejm, fpoquwftoras , qui ara exhibebunt per omnia fe­ ■ liatorem alicuju* docis ecdefiaftico » eut * fena* lituras , «etineant captivos, tpfefque nobis cctdoces, maxime ia agone laborantes· natte* aut vicario noftro tranfmittaat vel denuntient merarium occupatoecm bonorum ucdefin| » de­ quantocia poterunt « pro demeritis puniendo*, populatorem agrorum , tinearum dr bonorum, taliter quod exemplis coram ceteri fimilia fecere Mccftnofum , tomicatorcm cum Caere moniali » penicacicauc . homicidam, etiam cafnalem, publicantem con* feffionem libi fadam . peccantem contra natu­ ram ant cum bruti», fecrilegnm , incantatorem 1 XXV. feu iacantatricem , proetpue cum facramcnur , facramcntalibw , tel offiba mortuorum , pro­ Procipimus , fc in virtute fande obedientin lis opprefibrem » etiam a cafe incendiarium · inhibemus omnfeua noftro dieceis jurifdidioni commercia habentem enm Judeis , maxime in pnsfidcntibm , ne qtsemquam clericum vel lai­ ufurir, propinantem , ementem aut vendentem cum pro culpa vel contumacia excommuni­ venenum, pnrfertim in machinationem morti* cent > fine (criptis fc monitione canonica non froaimi, dumonem invocantem, cudentem fal­ promiflà. am monetam , utentem feienter auro vel ar­ Quoniam juri* apica non omnibus innate · gento falfo , cogentem Chriftianum dara ad feunt, ad uberiorem facctdotum inftradioncm fc falubrem informationem , qualiter facerdouferam , blafphemum nomini* Chrifti vel fan­ dorum , felfem teftem, Coeuntem cum Jodra, tes interdidi tempore fc gerere debcant fc ha­ obligatum ad vagaa reftitutione* * ncc quem· bere , pasfenti declaramus ftatuto , qnod in­ quam alium cnormibu* criminibus irretitum » terdidi tempore tam ab homme quam a jura non habiti a nobis defeper commiffione fpcciaSrolati , tam feni quam infirmi fem ad remcium patente admittendi , nifi fuerint interdi­ li fc exprefla. < Item volumus, feb eadem pccna, omnescondi vel excommunicari , vel quorum dolo, cul­ feflores abfolvendo uti ad minus iftis verbi* ? pa , confilio , fevore aut auxilio latum extitit Ego ablolvo te a peccatis tuis , te rcftitno te interdidum « Quibus tantum viaticum fc befacramentis ecclclic. In nomine Patris & Filii ptifma parvulorum conceduntur i nuDus inun­ gatur , vel tradatur ecdefiaftscc fepakur* , ti Spiiitus fandi. prater clericos qui fervaverunt faterdidmn j Inhibemus infeper feb excommunicationi* nifi tales fint qui nominarim excommunicari , poena , diibifte proripiendo , ne quifquam facerdotum, religiofus vel fecularis, noftr* dioeinterdidi vel fefpcnfi fuerint . Quivero clerici non fuerint htrjufmodi fenteutiia lunodati , fi­ cefi* , non habita defeper ledis apoftolic* aut ne pulfetioae Campanarum · couftantibus quinoiira ieu vicarii noftri ipeciali licentia, fc in­ tromittat de diftributione return male acquifitabufeumque (olemnttatibus cum filentio tumu-u,* lentur . Infuper facerdotes populum habente* t rum, incertarum fc vagarum. Quia ex paftorali folicitudinc incumbit profine fcrupulo confcienti* , feme! in hebdomada viros fc muliere* potfnnt ad ecdefiam convoca, latis fuoium febdito-.um vultum intriniccus agnofcere fecundum talentum fibi creditum , re , necnon ipfis exponere verbum Dei : Mulie­ res poft partum non intronixentur cum fokntftatuimu* propterea , volumus , fc in virtu­ te fandr obedientir mandamus , ut omnes nitate’ pialmi fc orationum t nupti* fie non abbates , perpoliti , decani , archidiaconi no­ benedicantur : nec aqua benedida popufrra folemniter afeergatur . Singuli* diebus *M&* in ftro dicxceG* , fpecialiter non exempti » no­ bis aut vicario , omne* veto facerdote* inferio­ ecclefiis celebrentur , & alta quovis divina ofltre* fui* decani* , monachi fuit abbatibus vel cia , fient prius , febmitfa tamen voce * januis prrpoiitis , qui per prepofitos loliti fent gu­ elautis omnino quibu(libet excommunicatis fc bernari , fua peccata confiteantur , nifi alicui interdidi* , ac omnibus alii* , nifi fuper hoc privilegium exhibeant fpeciate » exciunt , miip forum a fu per io re noftro , aut nobis , fcu vicario noftro , de fpirituali induito aliud fit niftri* altaris dumtaxat exceptis, Campanis non pulfetis , bini vel infimo! tres horas canonicas conceflum. Abu lion ibus queftorum viam procludere ca­ iimul legere pofluat , ita quod fixis fcu extra piente* , (latuimus , volumus , & mandamus , eeclefiam nullatenus audiantur . In feftivitatiquod hi qui prrfunt ecclefiis nullum quarum­ bu* vero natalis domini , pafeho , pentecocumque occauone litcrarum petere vel collige­ E ftes , «c aflumptioais bearo virginis gloriofe , a veiperi* vigiliarum, earumdem ulque ad vefre elecmofynam permittant , nift liter» eorumdem piius diligenter perfpedi» , fc noftri* aut peras earumdem feftivitatum indufive * campa­ vicarii noliri , quibus appareat quod fu* lite­ ns pullentur , januis-apertt* alta voce divtna rs frat ver* , ac eorumdem audoriraq adhuc officia folemniter celebrentur , excommunicatis prorfe* cxclufi* , fed interdidis admifli* ; fic duret , fcu non expiraverit · Quo comperto » nulla portione recepta , exafta vel requilita ab tamen quod; illi , propter quorum exedlum interdidum hojufmodi eft prolatum , altari nul­ eodem pro eleemofyna petenda , admittatur . Quod u qui contra fecerint , triplum reftituelatenus appropinquent t nec in illis feftivitatire teneantur ad ufus quibus cleemofyn* fent bus fepehantur corpora mortuorum » neque vi­ deputat* , remiflione colligentium minime pro­ vi* fc fenis illi* diebus ferramentum evehariftias futura . Nec tunc , prater id quod in literis miniftretur . Protere* inhibemus ne in ecctefia continetur exhibitis, aliquid proponere populo non conlccrata , vel * jure vel ab homine in­ ter- Ί V 1J> ■ ' **£"$” Concilium Fkisingbnsi nuraaicutnt. tar. __ Nrdida » H1 execrata p«f buttau· njoriofim A mandaremus , ficut prafirrtur relbifta A modi- ahwo ficata . Nos vero mandatis fupetioris obedirc · CHtlSTl cnun feagoiM· « vel levain* Immm· 9t «ratio polvelati tenemur , volentes dioa decreta » ficut «♦«·■ ■44·» bu * Mllattam divSM rakbwnur. hca dccreta iacti gractaito «mcilii Bafiicen9e praemittitur , acceptata , cum quorumdam ex eis qnalificationiber 9t modificationibus , β· de escMMumicath cetu Modo mm vitan­ Jsnefentibus noftris flaturis duximus quoad ipdi· , de fatttdiftt· mm leviret porasdù décré­ tât» « A per mummm Gemaakaa» accepta­ orum initia adjungenda , mandantes quatenus ta , pet dMacefiaa noflr» cwpieate» oublies omnes A finguli atrbfque flatus hosntnes noftrn dioecefis , quorum intereft » ea fideliter ri » tcaoeçs conuadcea pemfentwu· noftrii ftaobfervent fub poenis in eifdem contentis . Et tutà * coeftitationib*· dexiaws inferendos . 4 NHO Ad vitandum fcandala ac multa pericula , fobvettienduatqae coafcfcntiis ùutontit, ftatuit h*e ianâa fynodas » quod nemo deincept a communione alicujus in facramentoram miniftratiooe vel receptione * aut aliis quibo (cum­ que divini· , vel extra , przteitu cajufcumque lententia aut cenfurat ecclcfiafticas » itu fufpenfionia , aut prohibitionis , ab homine vel a jure generaliter promulgata , teneatur abibnere , vel aliquem vitare , ant interdiâum ccclefiafticom oblervare > nili fentcntia , prohibi­ tio , fufpenfio vel cenfara hujufmodi fuerit in vel contra perfonam » collegium , univerfitatem , ecclefiam , vel locum certum , a judice publicata vel denuntiata fpecialiter tc exprefle : aut fi aliquem ita notorie fententiam ex­ communicationis conftiterit incidiffe, quod nul­ la poffit tergiverfatione celari , aut. aliquo ju­ ris fuffragio excufari : nam a communione il­ lius abftineri vult , juxta canonicas fanâiones. Per hoc tamen hujufmodi excommunicato· , fufpenfos » interdittos , fcu prohibitos , non intendit in aliquo relevare * nec eis quomodo libet futffagari . Quoniam ex indifereta interdi&oram promulgatione fcandala multa confueverant evenire , Qatuit haec fanda iynodus , quod nulla civitas , opidum , caftrum , villa >nt locus , ecclefiaftico iupponi poffit interdi­ co , nifi ex caafa feu culpa ipforum locorum •ut dominii , feu i edor i» vel officialium . Pro pter culpam autem fcu caufam alterius cujufcumque privat* perfone hujufmodi loca inter­ dici nequaquam poflunt aoor.itate quacumque ordinaria vel delegata , nifi talis pertona prius fuerit excommunicat! ac denuntiata , feu in ecclefia publicata , ac domini feu redotes vel officiales ipforum , locorum audoritate judicis requifiti , hujufmodi perfixum excommunicatam infra biduum inde cum eficdu non ejece rint , aut ad fatisfadionem compulerint . qua etiam poft biduum ejeda recedente vel fatisfaciente , mox divina re fu mi noflint : quod et­ iam in pendentibus locum habeatAridem reverendiffimas pater A dominus notier dominus Joannes fand* fed is Saltzbcrgenfis archiepifeopus nobis intimare curavit, quod nuper in diatta Moguntinenfi indida per illuftnffimum principem 8c fereniffimam dominum noftram dominum Albertum , Romanorum , Bobemi* , Hungarian , Ac. regem . oratores ejufdem domini regis, nec non aliqui facri im­ perii principes eledores propriis in perfixus , alii vero ac etiam totius Germanica nationis Metropolitani per fuos oratores convenientes » inter diverfos tradatur ibidempr* manibus ha­ bitos , decreta edita in facra Bafileetfli fynodo » cum certis tamen reftriftionibus , modificationibufque, temporum qualitatibus, aedidz Germanica nationi accomodis , concord iter ac­ ceptarunt . Quapropter nos hortando reqaifivit, quatenus didi decreta per ditxceGm noftram reverenter publicare , exequi , tt obfervau B Ç D E primo decretum per facrum Conftantirnic con­ cilium fadum , & per facrum Bafilcenfe con­ cilium renovatum , de aoâoritare A poteftate facrorum generalium conciliorum , temporibus A modis eadem convocandi 8e celebrandi > quodeft prims fclfionh , A incipit Frequens generalium conciliorum celebratio agri domini­ ci przcipua cultura eft , Ac. Iterum decretum de cleâoribus duodecim» feflioni* , quV>d inci­ pit : Sicut in conftrucnda domo prarcipuc eft architedoris cura . Sed quia lex fic dare non 1 a , iritendi poteft « quin aliquam poflit recipere du- d< ■ h. bitationem , petitum en quatenus facrum con­ cilium declarare dignetur quod eleâiones pon­ tificum A abbatum fiant ferrata forma in hoc decreto tradita ; quodque in ceteris inferiori­ bus dignitatibus eleâivis quibufeuroque fufficiat modus A forma juramenti in eodem de­ creto exprefli . Ceterum ftatuerc dignetur fa­ crum concilium , quod promovendus per papam fecundum quamdam claufulam hujus decreti , qu* incipit , Nifi ex magna , Ac- remittatur confecranaus aut benedicendus ad luum fuperiorem immediatum ; fi forfitan tatis promo­ vendus fuerit prarfens in Romana curia : quo tamen nihilo minus remittatur , ut hujufmodi fuo immediato fuperiori pneftet debitum jura­ mentum ; quodque etiam confirmatio eleftionum fiat per immediatum fuperiorem , ad quem fpeftat jus confirmandi - A fi ipte fine caufa rationabili confirmare diftulcrit , feu recufaverit , mediatus fuperior adiri poterit . Infuper quod ftiamli contingat provifionem per facrum concilium domino pap* non fieri , nihilo mi­ nus eleâiones fecundam formam hujus decreti A fupra declaratam valeant fieri , A robur ob­ tineant , neque , propterca quod fibi per fa­ crum concilium provifutn non fuerit’, quovis modo valeant impediri . Item decretum decinuequintx feffionis , de conciliis fynodalibus A provincialibus obfervandis , quod incipit » Pridem haec fanda fynodus quoddam' , Ac. Item decretum decimznonc feffionu , de Ju­ daeis A neophytis , quod incipît : Salvatoris noftri Jefu Chrifti lequens vefttgia , Ar. Item omnia falubcrrima decreta vicefime feffionis , quorum primum difponit de publicis concubinariis , 8t incipit ·' Quicumque clericus , cujufcumque t Ac. Secandum > de modo com­ municandi his qui dicuntur excommunicati , fufpenfi vel interdidi , A incipit : Ad vitan­ dum fcandala ( Ac. Tertiam , de modo A forma ponendi interdictum in Ineo , A divina refumendi , A incipit Ut lites citius termi­ nentur , Ac. Similiter omnia decreta vicefimspritne feffionis , quorum primum tollit anna­ tas . Circa hoc tamen dignetur facrum conci­ lium declarare . quod non intendit per hoc decretum prohibere , quando licite exigatur A folvatur , fi quid tempore receptionis bé­ néficiât i folitum lit fol vi fabric* ,-rl pro or­ namentis cede fias , vel fimifi cafu , ad ufum tamen diyini cultus, A non ad privatum com- mo- Concit IUM AiCH AltlKieiOlMl, taronucua ul IMF. 11 riiiib «oduas perfonarum codvenendum . Secundum A cmuTt décrût·* bictfimapriiM feffioai* difpoait de pttiticb poAcfforis* noa «oletandi* , A In­ cipit i Quicumqac no· violento* . Tertium AMMO CRum «44·· ΧΧΓ Quo bee Actuta non tradantur oblivioni , te ne qutfMam tenor ant tam valeat allegare , led ut lubditl ft&A fil efe freqaemlu* medi­ pe* fatculi . Quartum oftendtt quo tempore tari , fitb excommunication i* mena precipinra* A injungimus bmnibn* abbati»·* , pracpdCtia , debet qui* ede in choro , A incipit t Qni in praelati* , te decuria , at truricriptlonc* pmmatutini* · Quintum , qualiter extra chorum dnfora* A coniam totalem ac plenam habe­ bore canonic* funt dicende ■ te incipit t QuofcumqiH- etiam , Ac. Sectum , de hi* qui ant , A ea bis in anno de verbo ad verbota abbate* 9t pnrpofitl , convocati* oentan mo­ tempore divinorum vagantur per ecdefiam , nachi* A canonici* regularibus , ac ptatpofiu A incipit : Qui cumque in ecdefia . Septi­ feu decani cathedrklis i coHegiatarum eccldit­ mum , quod tabula pendeat ia choro , te in­ ium , canonici* ia unam collegis ; decani vecipit : Ut eunda in domo Dei ordinate, Ac. Octavum , quod in mlta Impleatur Credo , B, ro Anguli ia conventu , collegio feu capitulo , fui* confratribu* omnibus > etiam non curatis , te quod non balle legatur mifla , tr incipit : accerfitis publicent , tr perlegant , aut publica­ Abufum aliquarum ecclefiaretn . Nonum , de ri A perlegi · In contrarium . contra pignorantibus cultum divinum , te incipit : hu^u* ftatuti neglcôore* feu contemptores mqutAbufum etiam illum cultui divino , Ac. De­ fitlonem habebimus diligentem , pernas exinrf. cimum , de capituli* tempore rniflai non te­ fime » periecuturi. »Fw«,frenendis , A incipit : Prohibet hrc lanôta lyAda conduit tc approbata funt hre a iaeri frrwuri. *. nodus . Undecimum , de fpedacohs non fa­ fynodo noftra epifcopali , in ea nobi* tunc perciendi* in eccietia , 8c incipit : Turpem et­ fonaliter pnefidentibu* » in aula noftra cpifcoiam illum , Ac. Similiter decretum de nume­ pali Fritingenfi . die Veneris , fecundo menti* ro 8e qualitate cardinalium , dr quo in viceSeptembri* , anno domini millefimo quadrinfimatertia feftione , A mtipit : Cum furntno gentefimo quadraeefimo ■ In quorum A- rei fic pontifici , Ac. Item decretum ejutdem viceligelis robur A tcftimonium tigillum vicariatu* metenir lellioms , de clcCtione caflanda , noftri piefentibu* eft imprcilum ■ ( er qtu tuibati polfet ecclclia ) A incipit·. Li­ cet dtidum h*i unda iynodus , Ac- item de- C cretum ejufdctn feilionis , per quod refervatiol«rw« jnreitifXti foliti piod£ fefEoni* , & incipit: Placuit divine pie­ tati , Ac. cum aliis decretis de qualificationicium , nec propter parentelam , nullatenus cckm epifeopo meo aut ejus mifto , cui hoc in­ bus in ordirte promovendorum loq irent ibus . quirere prtlerit , quandocumque me ex hoc in­ Supplicatur cnm facro concilio ut declarare di­ terrogaverit . Sic me Deus adjuvet , A hrc gnetur , quod vigoie horum dccrerotum non fanda Dei cvangelia ; ( fi presbyter eft . ) Aintendit tollere inferioribu* ordinariis tempus liaa fic : Et illorum fandorum reliquia · Lateranenlis concilii , quodque ante ipfius lapfum non habeat locum pt went to. aT CONCILIUM ASCHAFFENBUR.GENSE A Theodorico Archicpifcooo Mogunttno anno <44®· Augurio celebratum . Menfc E die* adolefcehti* * acerrime concuttentes , a fa­ cie rjufdem abluere , ac deinceps venerabilem metropoli* noftram in unitatis fuavitate cona­ ti fuerimus cuftodirc. Cujus etiam rei contem­ Inctrim in Domino . impiacendi volunta­ platione * quo praefata noftra pacata gaudet et tem » Reverende Pater , & amice chariftime · N«'«m eft , nt ad litteram loquamur, metropoli* , ac fciflurs* ift'o* , qu* human* fragilitatis contradi eft haud dubium demet iquanto prupohti nollri tenacitate ptocellolo* tii , non attereretur incommodis , anno jam turbinei » naviculam Petri principis Apoftolorum ianÂiflimi , hoc tA , Ecclefiam Dei nni- , decurfo concilium indiaimu* provinciale, ubi inter extera , quod pepigerunt facti Imperii verlalem» per ichlfmatis horrendi ingluviem in Prix»· Litter» S KiScHtaWil ίΛ-η. 4c Cccciltt* M»fna«U ’ 23 CONCILIVM 4$C1! AFÎBN8VRGI NSB n;D£M!CU< Ht IMF .Λ Anno Principes « Coeleftotes nothi, firdus cum pto- A ti . nobù cire* rem familùiem prroccupatis » ANNO in tanto divagantes &- oberrinte* exitio « an- CHAISTI CHMfrri teftatiooe ipti fubnijta concorditer acceptatum. fradibus irreparabilibus iubjicramur . Rogamus *♦♦·· ••♦•s Spe’ ibatiir «tjque , qttod in tanti virtnte fee­ etiam charitatem veliram , nt nos de inten­ der!'. natio Germanica in fe unit* flagella altione vcllr* certificate nono detrcdctis,. Da­ tt-cam noftram fan Λ ara Dei eeelefiam info! ito tum........... MCCCCXL. more conftiiagenti* pallet accuratius decurta're. Vide .nut veto modo, qualiter ncc impen­ diis , ncc fa;rificiis , ncc legibus noftiij hu­ Caacùi/a >'» Cnâlh . > mani. Majeftas Divina , noftris exacerbata facinot hut , haAentts implicata » h nolb»mi· Placuit conventioni Akluftcnburgenfi protetils * .«irtate , noftris au

<>Cognofccntcs itaque, L :i nque in rebus poliiano conftiingant de non inclinando fc.r re­ tam arduis cum veftro & aliorum ian.t» nolit» cipiendo aliquam partem » nili prius & ante Moguntin» fcdi affidoruru fur it ordinatum omnia ca, qt:x per partes contendentes, alium coniiho , id ad bearitmlmem noliiat metropo­ vel alios , quctacumque vcl quotcumque , du lis accedere , & in iplius g'.o tam pluiimmn rame diét.i prutcllationc , in pirjudicium , Iricdundare ; quare gene ale.n n.dliw Moguntifionem , icu gravamen , directe , *el indire­ nr provmcic futiiagatieonim Conventionem 111 cte , Domini Metropolitani ; inorum fuftracnfhtium diem , qua· ili dies Mattis , poli gancoium » Ecclctiaium , Dominorum, Cdlleproximum feftum aduing’ionis glonoi» \ ngigionnn , Pielatorum , perfonarum , A: fuoriim nis Mariz immediate iequens , in oppidum lubditotum quoiumcumque , etiam contra foe­ noftrum Alchattcnbtirg , deliberatione matma dus , pioteftationetn , 8e unionem dudum per prreurrente , decrevimus inftituendam ; ad fieri Romani imperii Principes eledores 8c alios quam tanto ardentius motus noftios contuli­ Metropolitanos initas , vel etiam contra decre­ mus , quanto fincetius fereniflimmn Principem ta i\.dum ialvis modificationibus acceptata, in 8e Dominum , Dominum Hideticuui Roma­ D judicio ve! extra , aut alias quomodolibet ob­ norum let’em, 8e lemper ,υι,ιιΙΙιιιη, ad pa.cm tenta , impetrata , vcl concerta funt ,' obtine in Ecclclia ponendam novimus inclinatum , buntur , impetrabuntur , vel concedcntui , quae diutius viguerunt · in hac Rothoma* fcrvare. genfi provincia inter ceteras maxime paflà XXXVIII. merit & attrita, pro quarum fedatkxrounc inter principes traâatur fodulius. Horta­ Item quod vifitatores & reformatore tur igitur ipTa fynodus in domino cunâos locorum paedidiorum in fuarum vifitaôo· Chrifti fideles , ut pro complemento pads sum diicurfo foper flatu & regimine mo» & foederis inter reges & principes pacem nafleriorum & locorum qua vifitabunt , g ipTam tradlantrs, ac etiam proipero ftafti ac religioforum in illis decentium moribus univerfidis ecdefiae domini noftn regis to* & vita , fueque regula debita obfervantia tiufque populi Chriftiani, tam per procefcuriofe, prudenter , & fideliter inquirant, fiones , quam alias juges & devocas apud ac illos quos for regulr contemptores efle Deum velint preces effundere . \ reperennt per ordinatas in eorum flaturis A&um 8c datam in feffione publica in capel­ poenas , aut graviores , fi eorum exegerit la manerii noftri archiepifcopatis Rothomagencontumacia , puniant. χχχνπ. fis fuffragantibua noftris , & capitulis nomis , & ccclcnarum Tuarum per procuratore» ibidem cum pluribus archidiaconis- , abbatibus 9e prio­ ribus , in magno numero congregatis , anno domini millcfimo quadringentchtno quadragefiItem quod ubi abbates, priores , lupe* tnoquinto , indiâione nona menfis vero De­ riorcs, feu reformatores hujufmodi in prrmiflu forent négligentes, aut a fua regula* c cembris die decimaqainta , pontificatus fanfljffimi in Chrifto patris 8e domini noftri domini fi foriân obfervantia deviarent , flatuit , Eugenii divina providentia pape IV. anno dc» praecipit & ordinat eadem fy nodus quod per cimoquinto. XXXIX. ~ansô ·* L ITERS APOSTOLICÆ *550“ CHRISTI CHRISTI '♦♦·· Henrico fexto Anglorutn regi rniflTr , (ty pro jejunio Qgadragefimtli. toAtt "E Ugenios cpifl°pu$ fervus fervorum Dei,ca­ D tis , · fpirituque ad caelos ereâis , ea commu­ mijn ieji- I-s riUimo in Chrifto filio Henrico regi Annis gratiorquc fieret letiiia, diemipfam fapienn‘· gh« illuftri filutcm & apoftolicam benediâiotiflimi patres pnrdcceflbrcs noftri elegerunt ; ·Mιι»p^r tempos ali* mica» kic < atque cclfitudinem tuam munere celebri ali— aualt folatio levaretur j quia in die dominica famemedu. Je j||o 4 prefati duximus non indignum . .omanus pontifex celebraturus , ad ecdefiam Inter multa que jejunii Quadragcfimalis tem­ pergens 8c rediens ab eadem, auream manu Tub poribus myfticc facit ecdefia , laetitiam a popu­ afpeâu populi defert rofam ; eam vero rofam lo Ifraclitico habitam, quando primum illi pomagno mipcâantis educentifque populi comita­ tcftas fa&a eft a fervitute in libertatem , atque ta atque applaufa, in palatium apoftolicum re­ in patriam redeundi , & fimul fidelibus futute latam , confuevit ponufex principi viro , qui bcatitudinis annunciationem per contemplatio­ tunc in curia, nobilitate , potentatu 9c mentis nem prxfcntcm aliqualiter ante oculos propo­ E habet digniorem locum, dono dare ; qui prmnere volens, ca dominica die, quam feptimam ceps tanto ornatus munere flr magno etiam car­ a Scptuagefima numeramus , primum omnia in dinalium prelatorumque comitatu ftipatua, urdivinis officiis gsudii Ixtitiar plena ponit , bis plateas vicofque perluftrat, ne fenis, debi­ quod faciliter advcitete poteris, ii verba epiftolita i ve, aut alia occupatio prohibere pofStquolie illius dici & fumptum inde miflarutn introi­ minus ca 1«titia omnibus fit communia . Hanc tum larar* Ttrttftltm , inde Gaaderr i» l^tiautem lastitis , libertatifqne recupuratm fignifiti* , f ·> i» trillitit f niftii, , ftritiHi»· al «>fecationem palam populo faoam , Romanos pon­ riL»i cujolttieah -.fflra , ne cetera percurramus tifices ad Iztitise, libertatis 8e pacu, aut eoaconliderabis. Et quia omnes fatis verba oratiofervandx , aut cum ablata efiet recuperande , nefque attendunt , ut tam vulgo quam peridigniflimo fimul pnidentiflimoque confilio alos B’ 3 COO* Conâl. General. Tocn.XXXU. a F*rir , hac Rothornagtnlis. H. b T«ore* ad id nece&rios pre­ ftari facias j & tua infuper celfitudo cogitare incipiat alia pnefid , qu* nobis in tanta ex­ peditione difponas ferte , Dat* Rom* apud lanâutn Petrum at anno incarnationis 1446. odavo Kalcndarum 3*lw pontificatus noftri anno id·. REFORMATIONES CLERI DIOECESIS LEODIENSIS Anno domini MCCCCXLVL tempore Euçenii IV. per reverendum patrem dominum Joannem epiicopum Leodietuetn ϋΛχ , & pei capitulum majus Leodicnfc figillatae . ac poftm per Nicolaum V. approbate . Uni-vtrfii fri/tutt* fatntn -vifurit Jt* nniitnrh C rum ac cleri tsoitiaium civitatis & direcciu Leodienfis, de memorati noftri capituli majorisconDn ftttu tfifafnt Lttditnfii filio & confenfu , ftatuentes. Jdnttnt in damino jittcertmi. in primis fiquidem ftatuimus , quod licentia teftandi alicui presbytero feu beneficiato per liUamvis bonr uiimoiii Adulphtr epifeotcras fub figillo official itatis curir Leodienfis pus I.wdienfij , pirdcccilbr nollcr , ad concéda non expiret pri cefiusn vel deceflutn il­ extlrpandum officunotum curia: nolhx , nec lius enifeopi . cujus tempore concerta fuit j fed non urnalium venerabilium virorutn , pre poli perpetuo 1st firma & valida. t’ · capituli . ‘ archiepikopimim noftrorutn Item fi contingit figilliferum vel officialem I.aodianiiuin iplac curias liquentium, abufus &: fors neu m apponere manus ad bona mobilia ali­ escelTiu . quxdam utilia ftatuta condiderit , cuius presbyteri ve! alterius bénéficiât! , ab in­ qnudain fcilicet anno domini millefimo trecentonato feu ubfquc hccntia teftandi defiinfti , te&mn tiigefunok ptimo . menfis Septembris , conficiatur de ilii» bonis ftatim & fideliter in­ die vigeiimaoftava : qurdam autem anno eo­ ventarium . k quod evequiis k debitis foludem , fed nicnltt Oftubris dic feptima ; alia quadam nnno a oati»itu'<- em^rrn domini mil- D tis lupcicrcverit , cedat diljpofitioni noftr* convertendum prout nobis vifum fuerit expe­ lefimo treccnUliino quaUragclimotertio , sncnlis diri Julii die mma ■ &r illa mandaverit tub certis Item quod de cetero pro abicntia iniia le­ poenis in eildem adiedis inviolabiliter oblervaftum fandi Ægidii petenda non recipiatur ul­ ri. Illa tamen uiiiuequaqiicobiirvata mnitunt: tra quam vicclsmus denarius va loris annui be­ und* gravamina funt «duita nnftris fubditisgraneficiorum , dedudis real ibus oneribus . Et ut i lora . Ideo ronimdctn iubditorum incommodis de beneficii , de quo abicntia petetur , vero obviarr votr.ntc» ■ illa ftatuta & alia iynodalia valorc notitia , redore petente , certius habea­ pei pradeceffoiei nolbos edita , ac per nos noviter cum ahquibus additionibus innovata, faltur, volumus notnum eamdem juramento redoium & virorum fide dignorum coram illo , vit tamen infra scriptis ftatntis , de didi noftri a quo petetur abicntia , vel certo commi (far io capituli confilio & confenfu . innovamus , & in loco beneficii ad hoc dando , k nullatenus de novo conlirmamut , prreipientes audoritate dari denegando , docere pofle k debere ■ Pronofba diftridius, & in virtute fanda obedientir , &. fub pomis in illis expreflis, diligentius vifo in hoc , quod dido femet officiali vel fiab omnibus obfervari ; qusrdam autem confide- E gillifero Leodienfi modo pnrmiflb , feu aichid ia cono , fuove vicario , non ardetur talis ratione venerabilium majori» & iccundariarum docens , abfquc legitima caufa , valorem eumccdefiarum noftrarum Leodienfium > capitulo­ dem Q • wAau.» *·*·· 37 *ϊ’ϊΓβ Clui Lbopianais Rifobm· "“TSt™· 3® AWVO dm faorodario deducere val docere. fed nter- A firioram , In quibus re&oroi rarus pariboalitcr ÂXmS rofidrat , fob fido colore , quafi ipfi fiat ab- CMtfK aum que pnHarorem prodidtoro* fit coatantoa do- V cwmcnto cor*· altero tpfanwa fideliter fado , BÜ firuft» beneficii hmufmodi aagumtentw vel diminuantur . Qposlque pro placet cujuf«amque beneficii conti > qaaatkùaaqwc valori· , ultra tua fastum veto· t bciréficii ve­ to Boa conti, ultra quatuor groflôs veteres > .qui· fabfafaintur , de cento boo redroaatar quovis modo . Votants tamen le Manda·» , pro placet inforo· bénéficie­ ra· fldiMu recipi , fecundam fra&uum te­ nuitatem. fentes , aliquatenus arreftmtvr . Nas ad*··©ni· reAoribus qui abfentet font cusn licenti* fuorum prstlatoraai , hujufmodi licenHam dare debent, dum beneficia hujufmodi alias laudabfliter o&cientur, prout debent. Quodqmofifeciaa. icientar vol ignoranter fecus coutbent attenta­ ri t CMapesta veritate , ûraMnarie Moi fia· aliqM dÜBralut· arreftn· tollat . Et fi fcriaa eoam talm redtore· vel ejus procuratore· » aut ali·· habentem reufau ab eo , occafioa· hujufmodi arreftt quomadolibet fiserit pro «·Ite· in abfcotû pro placet et Ian conjuatomacla * vel alias procrifum ad exroamuni Aim pro regiftrationibus tarn per tigillitatim carionem , fofjMafitMC· vel interdii·· » abnoftrum « qua· arcbidiaconos ecdefce noftrn B folutio fio· dtKcuftate impendatur . Et pro Leodicnfis non recipiantur amodo ultra nuam revocatio·· arrefti atque abfolatiooe hafefsskoduo groffi antiqui, quorum duodecim valebunt di , Ar pro figno five pro fiaillo nihil redpiofioremua Rhenenfem Ac unum dimidium ftufetwr . Sed Utera feror hujalmodi revocation· tum bonum . Quales etiam g r olios folvi volufeu abiblatioro coatofta , gratis per notari·· mus io abfentia Ar regiftrationibus , & quod ad alia deputatos figneotur , At per eus ad quos Ipedst figahre » gratis figillaotor . Et inUiper nihil, quoad abfentet , capiatur feu tcciplaiur ü contineat colle&oscm truftuu· vel benefi­ abufive· ciorum abfeotis vel procuratote· negedoro· Item , quia diaconi, leu vice deca ni Ac capi­ tula fecundariaram eccleliamm noftrarum Leocuria propter injeftum aneftum vel Injuftm dienfium . haâcnus plus unera . vexationes tt cenforam hujufmodi condemnari Ia evpcnfis i prsecipimus illas ftatim folvi, vel in judicio de­ labores nobifetttn , Ac cum venerabili capitulo poni ad opus illius, Cui crdem expcnfi· fic ad­ noftro EeodienG , pro libertate ccclefiaftica lesjudicatas fuerint. vandi At pro refiftentia injuriaium , oppreflioItem ftatuimus , ut nullus collcftor fra&aum num Ac g raram in inn ( proh dolor ) clero noftro tam infra civitatem , quam extra , d iverit mo­ C beneficiorum , quorum redore» fine licentia funt abfentes , admittatur ad exercendum bude Ac plures retroaftis temporibus obvenerant , Ac in dies obveniunt , fubire habuerant Ac ha­ jultnodi officium in judicio vel extra, oifi prius bent , dum talia vel fimilia occurrunt : idcirco juraverit quod non procurabit aliquos trades iplis dominis decanis feu vicedccanit Ac capitu­ aliquorum beneficiorum , in quibus redores eo­ lis fecundariarum ecclefiarum noftrarum Leodirum pcrfunaliter relident , fub fido colore predido aliquatenus arreftari ■ nifi prius illo re­ eaüum prat a da rum , gratiofe indulgentes , or­ done debite in piopria perfona vei In loco be­ dinamus Ac ftatuimus , ut inantea nullus ligillineficii vocato , judex ad arreftat Ionem humifer softer pro tempore « aut aliquis archidiacomodi ex aliqua rationabili taufa , quam innunorum , uve vicarius eoramdem > decanus feu juftnodi decreto expnmi volumm , judicialiter vicedecanus Chriftianitatum feu conciliorum decreverit procedendum . Et etiam nifi idem quorumcumque , aut alius pre latus quicumque colledor jmaverit , quod beneficiis ematis * noftraram civitatis Ac diacelis Leodienfis , ali­ non curatis , quorum fruAu> colligere fibicomcui canonico prebendato noftrarum ccclcfiarum fecundarium Leodicnlium prrtaAarutn , milf.iin tft , feu committerur , debite Ar laudaAc relidenti in eifdem , feu aliqua ipûtutn, Ac D biliter faciat dclerviri : & qued folvet jura eo­ extra eafdcm beneficium vel officium , feu be­ rum . onera etiam rcalia fupportabit : Ac neficia vel ofiicia noftrc diacefis , curatam vel 3uoJ Ii bona eotumdem propter luum detcAum iminuantur , ipfe damnum plenarie refancn t non curatum , aut curata vel non curata obti­ nenti . licentiam abriTendi , feuAufquc ad nos abfque fraude. vel noftram difpolitionem , Ac ad prelates urediItem ftatuimus , quod fi licentia abefiesadi ftos feu aliquem ioforum i-aUoneabfentur nujuf r ecedat arreftatioaem antedidam , coUador •odi foedantes · levandi Ac habendi ac faciendi udtium pradidorum pro anoftatioae , fan pro litteris , nihil pereiniet . Si vero licentia illis vel illis laudabiliter in divinis defervire de­ neget . Sed concedere debeat unicuique canoni­ hujulmodi arreftationcm rabfeqaatur , tunc pec hoc volumus arreftum efle fnolatum . Et colco relidenti . ut praefertur , petenti & compe­ ledor , fi pnefeni fit , vel fubcolledor , duos tentem taxam iuxn aiticulum fi ve pundum Irctadum , dc io. donario lingulis annis infra dumtaxat grotlos percipiet: alioquin, fi abfens fuerit, ad opus ejus , ligillifero ve) vicario arc ante fcftun beati I.imberti martyris offeren­ chidiaconi , qai arreftum pofuit , pro arreftati : bortintes orn us λ' lingulos decanos feu vi­ ced tea nos , 8i capitula omnium & fihguhrum Π tione feu pro literis nihil jereipiet ; dummodo tantumdem cxpofuoeit , i arreftum non faerit ecctefiaram noftrarum collegiataram , extra ci­ vitatem Lcodienfem &r infra dioccelim noftram premature politam , in prompta falvi proripi­ mur . Sed fi propter loci diftantiam plus usoconfiftentium , ut ipli & eorum iinguli fe favo­ ruerit , hoc ffk in arbitrio judicis. rabiliter in pratmilhs cum canonicis relidentes Item de fynoda celebranda , Ac de excefibus in aliqua fecundariarum ecclefiaram noftrarum fynodalibus ac ex am ma tione Ac inftitutione pro­ pretaaaram fe conforment . Et abfentiam nul­ li ipforum prolatorum & canonicorum reliden­ curatorum fifcalium , nec non de falario Ar feripturis fententiarioram , articulatorum , cotium illam petenti denegent t fcituri , quod fi facere recufaverint . quod abfit , non gaude­ piatoram , notariorum , procuratorum quonsmcumque , fifcalium Ac non fifcalium , curia· bunt neque h uentur nofttis prsfentibus otdiiunoftras Ac aliorum rose Ia torum frequentandum , tiooibu* ftvtfftxtutis. nec non de his qui cedere volunt bonis propter Item inhibepsus , ne de cetero fiuôus bene- PAU- *·*· Ji ' Curi Lbodii■ANSIS AWO fwipcrtatcm , fervetur A' fiat , prout in (UtuCmuTri üs ipnodalibus, aut curi· Leodicafis , nec non «♦♦·> modificatioaffias tempore boae memori· domi* ni Adulphi quondam epifcopi Lcodienfis faAis , atque oro* *a ?*cc Tungrenfi Ar aliunde ordinatum eA Ar provifum j Cairo quod articu* lator non debeat contra unam perfonam fupcr dtverfis eucffibus facere diverfos five piarer pro* cefiut , nifi judex «x fpcciali caufa decreverit hoc cflc faciendum . Et ftct contentu· pro rcfponfionibus Ac juramento ad articulo· * fi in cifdem fit unicus dumtaxat excefius » falario , prout illis provifum eft in ftatutis Ac aliis pnetaâis . Et fi fuerint plures excefius in cifdem aniculis * fit contentus recipere & habere , prout judex juxta quantitatem fcripturarum , A· refponlionum ad eofdcm decreverit recipien­ dum vel folvendum . Item fi citatus ex officio ad curiam noftram Leodicnfcm , vel alicujas archidiaconorum , refponfutus fupcr exceflu quocumque fuerit pro­ pter fuam contumaciam excommunicatur , ftituitnus ut hujufmodi contumax de cetero ultra fumntam feu valorem lex groflbrum Turonenfium ; fi vero presbyter , n. groflbrum , pro Iua contumacia non pledetur . Si vero quis ad cttjufcumque inftantiam per annum A· amplius excommunicationi· fententiam animo fuftinuciit indurato , arbitrio judicis pledetur . Et eo me­ diante , cuilibet tali iua abfolutio gratis fignetur , &' pro duobus groflis , prout de illis pro­ vifum eft , figilletur . Et idem volumus obfervati per quotcumque judices nolit· Jiacelis , etiam audoiitatc apoftolica fungentes. Item ftatuimus , quod pro lententia diffiiitiva fcu intcrlocutoru , negotio finena impo­ nente , lignanda & figilknda , non recipiatur nitra vigeltmum denarium condemnationis vel abfolutionis . Pro interlocutoria autem lignan­ da Ac figillanda , que vim non habet diffinitive fententis , non recipiantur ultra duo gtoffi. Item circa procuratores negotiorum flatuimus , quod de cetero non lint in curia noftii officialis nifi quindecim procuratores negotio­ rum curic ejufdem , prêter colledores; A’ quod in qualibet curiarum prxpoliti A archidiaconontm , non fit nili unus . Et lint illi probi , difereti A· fideles Latinum congrue loqui icientes , non presbyteri , tabelliones publici , no­ tariats officium in aliqua curiarum przdidarum exercentes , non infames , homicide , pu­ blici adulteri , manifefti ufurarii > vel laici, &: colledores ftuduum beneficiorum vacantium vel abicnuutn , hnt presbyteri , aut bone fidei ho­ mines . Item Ilatuimus , quod nullus eorum fit figillifer , archidiaconus vel notarius illius curi· , cujus iple eft negotiorum procurator ordina­ tus , led lint in lingulis curiis lingula offi­ cia diftinda . Et Iit unufquifque contentus fuo officio. Item cum in literis cbientir ab aliquo bene­ ficio ner officialem nolltum A' archidiaconos conceaend· exprimitur pcilona illi defer vitura , cum claufnla , una cum alio vel aliis beneficiis , nolumus quod talis defervitor pro licentia hujufmodi quidqtiam folvat , ex quo in hoc cafu cft ei licentia ad hoc conccfla . Item , ftatuimus , quod nullus de cetero citetur ad curiam I.codienftm , icti archidiaconorum , itiper luis exccftibus rciponiuius , tt ■ » μ IxlFORM· raioemcusni. 1Mr - Λ nifi cum citatorio mittantur etiam articuli anno " continentes cxccflus hujufmodi , vel faltem , CHRisi t nifi in iplo citatorio cxcclfus fint taliter exu»·. preffi , quod citatus poflit plene inftrui fupcr quibus ipfc in judicio convenitur · Item inhibemus , ne citatu* aliquis audoritate ordinaria , vel noftri confcrvatoris apoftolici > ad civitatem Leodicnfcm pro fua caula agenda , vd defendenda , ac legitime profe2uenda veniens , vel inde recedens , aut in ea omicilium fovens , Ar juri ftaie paratus , de cetero recipiatur , vel incarceretur , aut in carcere detineatur , nifi crimen in jure confeflus , aut in crimine comptehenfus fuci it fcu de eo conviâus . Et fi contingat aliquem talem vel B quemcumque alium , in crimine non deprehenium , non convi&iim detineri , illi dentur atticuli celeriter & expedite : quod nifi fadutn fuerit , volumus A' mandamus incontinenti fub cautione , quam judex dccicverit , emitti . Et Erohibemus ne aliquis in dicecefi Leodienfi cneficiatu* , Ar in fuo beneficio relidens , pro quocumque crimine fibi impofito capiatur , vel etiam nudus fui beneficii arreftentur , nili ( ut prrmittitur ) convidus , aut ialtem defuper prius debite citatus fuerit , ac cotnparcre A’ juri flare non curaverit , vel de ejus fuga verifimiliter timeatur , aut cri­ men hujuimodi cxccutionem iu perfonam re­ quireret . C Item quod de cetero executioner 1 iterarunt monitoriatirm , que impetrantur fupcr contu­ macia judicato vel recognito , teneantur judici qui illas concellit modum 8e formant atque di­ em Ar horam iuc exeeutionis , una cum fpeciali ddignatione perfonarum , in quas hujuimodi Iiteras funt exeeuti , referibere in fi­ ne earumdem litcranim , vel per tranlfixam , fuamqae reicripiionem tigillo proprio A' noto­ rio > quo uti conlucverunt , communire. Item juii communi &· pnedeceflorum noilrortnn ftatutis & ordinationibus innitenter , di­ ll ride prohibemus , ne pro rclignatione bene­ ficiorum admittenda , &.· pro inftitutionc & adinifiione ad beneficia , qnidquam recipiatur, etiam quocumque coloic quzlito . Nihilo mi­ nus tamen pro fciiptuta , ligno Ac (igillo trium proclamationum , ante inftitutionem feu admiiItonem ficti coniuetotum , fex grolli , Ar pro inftitutionc feu admilftone , fcuptura , figno A* figillo , duodecim grofii : A' pro audientia unus groflus , recipi potciunt , & non ultra : Per qu· tamen non intendimus tollere tusqurfitum per antiquitatem temporis , arcnidiaconis & prrlatis aliis , habentibus compofitioncm de oiftava parte fruduum beneficii vel officii , ad quod quis admittitur , fecundum tamen ve­ rum valorem didi beneficii vel officii tempore adtniflionis hujufmodi : neque- inLingere confuctudinetn laudabilem archiaiaconorum Ac prseE laiotum , minus pro prarmiffis aut aliquo praemiflorum recipere coniuetorutn . Quam prae­ cipimus iit luo flatu irrefragabiliter ofefervari . Item circa vilitationcs , quas archidiaconi faciunt per ic vel per fuos vicarios , ftatuimus quod ipli vifitatores in his taliter fe habeant » quod nihil contra canonicas fandiones , five ft nodales conftitutiones aliquatenus faciant , fcu fieri etiam permittant ; fed his dumtaxat qu· cis licita funt lint contenti : nihil peni­ tus emulitatis , (eu procurationis nomine , a provilionibus menf· fandi Spiritus , aut fa­ bri- 41 “rur?" Cleri LeodienSis Rifoim. ANNO brice , altaearifticis appendiciis non feparaC HR 1ST! tis , feu fia libas , ecclefiarum capellis , aut etiam hofritaltbus , recipiendo . Et quod ut melius oblcrvctur , volumus vifitatores apoftolica foriitaa auâocitate committendos , ad hoc per eorum adftringi juramenta , in capi­ tulo noftro Lcodienfi pneftanda . Et fi fecus in aliquo fieri contigerit , volumus hoc no­ bis , aut diAo capitulo noftro majori fideliter & quantocius nuntiari , ut quod reparandum fuerit debite reparetur . Et ulterius , quod deinceps vifitationci per procuratores nequa­ quam admittantur , vel fiant etiam auAorttarc apoftolica , nifi mandata five litem apoftolicae debite obtinenda prius per nos epilco{>um prafatum , fc noftrum venerabile canituum , aut faltem per ipfumnoftrum capitulum, vifr , examinata fc admifts fuerint fufficienter it deliberate. Item fi contingat reum de exceflu aliquo , propter quem fuerit ex officio vel ad inftantiam partis traAus in caulam , componere an­ te Inis conteftationem , vel poftquam aut an­ tequam in caula fit juratum , nullus notarius in caufa hujufmodi , five procurator , ali­ quid ab eodem reo fuoque procuratore exigere pre fumat rattone alicujus juiamenti , quod nondum in ipfa caufa praftitum eft , videlicet ut non recipiat notarius aliquid pro juramento calumnia vel alio juramento , quod non fuit in caufa praftitutn . Nec taper articulatis advetius eum pernitendam recipere vel compone­ re volentem ad jurandum compellat . Si ta­ men aliqua de articulatis advertas eum pornitentiam petens vel compofitionem negave­ rit , intentionis noftra eft -, quod refpondeat medio juramento calumniaante petnitentiam injungendam , vel compofitionem flen­ dam . Item quia nimis indiferete quamplures I ite­ ras , qu* dicuntur flaturorum , fc potillime per quas mandatur cellari a divinis , percepi­ mus a curia noftra Lcodienfi emanatio , flatui· mus quod de cetero liters , quae dicuntur ftatutorum . lc potillime per quas mandatur ref­ lari a divinis , didentur per aliquem , fcu ali­ quos noftra curie praedicte , expertum , feu expertos , praAicum , feu praâicos , it ligneto officialitatis per noftrum officialem , fi ratio­ nabiles fc jure vel flatuto bene fundate tînt , in ipfarum capite muniantur , priufquam figilIcntur . Item ftatuimus , quod fi canonice intranti fc pacifice poffidenti per biennium , auâoritate apoftolica legati vel ordinaria beneficium ecclefiafticum quodcumqtic litem in futuiumfupet eodem beneficio movet i contingat, fruâus ejui­ dem beneficii nullatenus ex eo capite , quod beneficium eft litigiofutn , vel quod occatione beneficii lis moveatur , illi fubtrahantur vel arleftentur ; fed eo cafu ipfe illos perciperet cum ex integritate , qua eos perciperet , fi fuper hujufmodi beneficio vel ejus occatione lis mo­ ta non effet , nifi fubtraâionem vel arreftatio­ nem hujufmodi , mediante judicis competentis judiciali decreto , ex aliqua rationabili cauta fieri contingat . Volumus autem quod talipotIclTori , cui taper beneficio iis eft mota , non denegetur abfentia , fi ex legitima caufa fe vo‘luerit abfentare. Item ftatuimus , ut nullus de cetero fist of­ ficialis noftri , feu alicujus ar:hidiaconorum przdiâorum officialis forincus , nifi fit presby- FV.IDEXICUS ΠΙ. IMF. 4I A ter vel dericua vite laudabilis It honefta con- ”*Ανμοχ verfatioais , qui hujufmodi cxcrccat CHRIST! laudabiliter & honefte, Et iu quolibet conci-' «h*· lio non lit nifi «nui officulis fbrancus , le unus archidiaconus forancus , conciliis.GcIdrcoGbus propter fai latitudinem , nec non TungreafitMU , Trajcâenfibus , fc fanât Tradonis » propter idionutum diverfitatem dumtaxat ex­ ceptis. item quia cognovimus quoidam clericos , (eu oftci a les focaneos , aliquando taper matrimo­ niis feu fponfalibui conuaAis partes contra hujulmodi matrunonium ieu fponfalia opponentes coacordafle , It aliquando compotitionem cum illis iniiffe , fc pecunias ea de caufa recepifle ·. B ut de cetero periculis animaram obvietur , in­ hibemus omnibus noftris tabditis , ne taper ορpolitionibus faâ is contra matrimonium ieu fron­ talia contraAum feu contraâa , concordiam aliquam faciant fcu tra&enc , componive ieu concordari five traAari procurent : ne etiam ali­ quis hujufmodi compotitionibus , concordiis , traftatibus interefle prsfumat . Sed taper hujufmodi matrimoniis , ipoafalibus fc oppolit ion ibus espeftetur lententia judicis compe­ tentis. cm inhibemus , ne litem in aliqua curiaprxdidarum habendam in civitate Leodicnfi ad caufam ipfam procuratorem legitime coaftitutum vel fuoftitutum aliquis citare feu C citari facere prefumat ad aliquem aAum , Ieu ad aliquos aâus did· caufa , nWt de fpeciali It exprelfo mandato judicis ex aliqua rationsbili caula hoc proceflcrit. Item etiam inhibemur , ne in aliqua caufa notarius aliquis refpoofiones faciendas * ad pro-·/-!<*< politiones five teftes producendos audiat , re­ cipiat , vel examinet extra curiam noftram, ni­ fi judex caufa illi prafeati vef abfenti notario hoc expreffe commiferit. Item prohibemus » quod nequaquam uni presbytero committatur defervituia duarum ec­ clcfiarum parochialium non condependentium , abfque evidenti neceffitate . Et fi contingat ex tali neceflîtate uni presbytero defervituram taD lium duarum ecclefiarum parochialium commit­ ti , nolumus tamen , quod talis presbyter bir celebret in dic abfque noftra licentia ipeciali» cum id in jure prohibeatur . Habentes autem plura beneficia , it iliis firnut defervientes » propterea non vexentur , nec quidquam ab eis exigatur vel recipiatur , dummodo oneri ipforutn poflint fatisfacere , fc fatisfaciant cum e effedu . Item quod curato refidenti in cura fua, & ob­ tento placet coadjutoris, fi medio tempore decellerit , teftataento per eum condito de licen­ tia noftra illud non expiret per mortem di&i curati : fed durabit ufque ad reftum beati Joannis Baptiftc mortem pnediâam immediate £ fubfequens . Item fimiliter de curato abfente , de noftra it aliorum pralatorum licentia , tk teftamento per eum de eadem noftra licentia condito, pla­ cet pro defervitote fuo obtentum , per mortem ejufdcm abfentis curati non expiret , fed dura­ bit , ut fupra. Item volumus , ftatuimus it ordinamus, quod nemini petenti licentiam, fruâus fui aharis com­ petentes non habenti ponendi it convertendi in augmentum hujufmodi fui beneficii vel altaris , per noftrum officialem fc figilliferum aut archidiaconos feu vicarios fuos przdiâos denegetur. : Pio- 41 tu»cî“w Clbii Lbodi.nhs RiwonM. 44 Λ N N0 Provifo , quod fru&us levans ·» augmentum jA hibernus officiali curie noftre Leodienfis , ne annq~“ caiifas per viam appellationis ad cum dévolu- Christi CHILI STI converten» , ipfi altari faciat debite in divinis deferviri . Et poft lapfum temporis libi ad hoc tas , aliquatenus committçre prefumat · Et ne >44». •♦4«. ÎM*2<1 · iadulti competam iode reddere teneatur . Et caulas alias per viam limplicts querela: coram placet defervitor» fi b i in hae parte gratis con­ eo intentatas , ultra (ernei commirtere prarfumat decidendas. cedatur · Item fi contingat deincep· aliquem presbyte­ Item in fadis pnrfentationum ad facros or­ rum curatum , vel alium qucmcumoue bcoefidines ftatuimus Se ordinamus , quod pro prr(entationc ad quemlibet facrutn ordinem non ciatum , propter exacutionem mandatorum ecclefiafticorum minas Se metum fnftinere * propter recipiantur ultra , nifi fex grofli , quales pref­ quas non audet in beneficio aut loco relidere « er ibuntar in quarto punâo , five articulo , ab volumus Be mandamus tali presbytero licentiam initio computando , pro fcriptura , figno A' ti­ abefiendi ab hnjofmodi fuo beneficio gratis con­ gillo in univerfo . cedi , metu ipib durante . Et nihilo minus Item ftatuimus , quod de cetero curatus refper judicem » a quo mandata emanaverunt , cribens fuis temporibus decanis , feu vicedccafibi de erpenfis neceflariis , honeftate iervata , B nis alterius conciliorum noftre ditxccfis , prout pro eodem tempore debite provideri. moris eft , debet femel dumtaxat tn anno , Se Item inhibemus , ne Je cetero aliquis fit non amplius , referibere nomina Se cognomina judex Se figillifer nofter , feu vicarius A- com­ beneficiorum curatorum & non curatorum , ac ponens in eadem curia iitnul & femel, Quod­ officiorum infra parochiam fuam confidentium, que nullus conjugatus fit officialis aut figilliuna cum annuo valore beneficiorum vel officio­ fet nofter , vicariufve alicujus archidiaconorum hujufmodi juxta communem «ftimat ionem , ram , aut judex alicujus curiarum prardiâavel prout melius fcivent , ac nominibus ac co­ gnominibus redorum eorumdem relidentium at­ rum . Item inhibemus , ne decani Chriftianitatum que abfentium ab cifdcrn , Se dclervitorum fub colore vifitatiotiis fiâo , vel illius temifiioeorumdem , Se excommunicatorum per annum ne , recipiant de fuis quartis capellis pecunias & amplius . Et item lie referibens , non dçannuas , nifi perfonaliter vtfitavciint , Bc cum bet cx officio citari fuper ulteriori reicriptione facienda . effeôu. Et tunc ftent contenti quarta parte il­ Item ftatuimus Se ordinamus , quod nullus lius , quod archidtaconis pro * integre ecclefir vifitatione debetur . Et idem volumus obferva- C presbyter luper incontinentiis citetur , ni Ii mu­ ri io folutione obionii &r cathcdratici ipfarum lier nominata in citatorio , cum qua dicitur in­ quartarum capellarum didis decanit facienda . continens , fit primo ad (anctam fynodum pro­ Et nihilo minus refideant ipfi decani quilibet in vocata . Volumus tamen , quod in eventum , fuo concilio , nifi fuerit officialis > ugilltfer , in quem fynodus in loco domicilii ejufdcm mu­ lieris non fuerit celebrata , vel talis mulier per aut protonotarius nofter, aut locum tenens al­ dolum, fraudem , five timorem fcabinorum lyterius eorumdem. Salvifque privilegiis ppoftolicis , vel nifi cum eis per nos aut noftros fupenodalium fit negle&a , Se infynodo non provo­ riores fuerit difpcnlatum . cata, Se de hoc procurator fifcalis inquirere vo­ Item ftatuimus, ut iidem decani rurales in foluerit, hoc licite facere potent. lutione abfentiarom Se placet , de fuis quartis Item quia parum cftftatuta condere , nifi de­ capellis , ac etiam in proclamatione Se admifbitis pcenis vallentur , ftatuimus & ordinamus, fione ad eaidem, & oaava parte fruduutn fint quod omnes officiales, figilliferi, notarii, pro­ contenti, Bc illis utantur ficut figilliferb atehicuratores negotiorum diotarum curiarum Se cle­ rici toranei qui nunc (unt vel erunt , hvc ftadiaconi· Item prohibemus ne figillifet nofter Leodien· D tuta pro pofle fuo A' bona fide , quantum in eis erit , oblcrrent . Si quu autem officialis , fis , aut aliquis alius , pro deliberatione iacri ligillifer , aut notatius, aut clericus foraneus, chrifmatis, olei iacri, aut olei infirmorum , in officialis noftri vel atchidiaconorum przdiâocivitate noftra Leodien fi decanis Chriftianita­ tum , aut procurator quicutnquc fcienter di­ tum noftrr dicecefis in hebdomada pcenitentiacta , ftatuta , vd eorum aliqua przfumplerit li deliberati (olitorum , neque ipfi decani pro violare, volumus A' ordinamus quod talis im­ miniftratione hujufmodi (aeramentorum confrapendatur ab exercitio officii ad (ex mcnles A tribus fuonim conciliorum facienda quidquam ultra , prout fuo judici in ea pane vidcbiiir recipiant vel exigant , contra vel prxter teno­ expedire ; Se alias arbitrio judicis ejtiidrm pu rem ftatutorem lynodahum , (cd abique extorniatur , prout hoc meruerit protervitas delin­ fione alicujus pecunir, five fub colore ex pen la­ quentis . rum aut alias quomodocumque , illa expedite deliberent, cum ad hoc ex debito fuorum offi­ item præcipimus omnibus judicibus , ligilliferis , officialibus , advocatis , procuratoribus ciorum obligentur . negotiorum didatum curiarum, clericis forancis Item prohibemus , ne hujnfmod» (aeramenta detineantur per noftrum ligillifcnim , aut quem­ E officialis noftr» Se archidiaconorutn , nec non de­ canis conciliorum pirdiâorum , aut eorum vicumque alium , neque etiam eorum deliberatio cegerentibus fub pcena excommunicationis , denegetur alicui propter deportationem autexcquod quilibet ipforum , infu meniem poft cutionem quorumcumque mandatorum ecdeprrfentium publicationem , copiam ftatutonim fiafticorum abfque decreto noftri officialis fpeipforum habeat , ne fuper illis ignorantiam ciali . aliquam valeat allegate . Et quod ipfi decani, Item quamquam archidiaconi A' decani Cbi isci eorum viccgeicntcs reâoribus eccleliarum fui ftianitatum audientiam & cognitionem (.aula­ concilii ea publicent , A· ipfi reâotes eorum co rum coram cis intentatum committere valeant , piam recipiant quantocitius poterunt . Et fi ali­ tamen ut ipfi fuperioris junididionem & aucto­ quos violatores leu tranfgreiiores eorumdemfta­ ritatem non defraudent , inhibemus ne dccifiotutonim , vel aliquos fallarios vel abuiores linem & dtffinitivam fententum ipfarum commit­ tcrarum apoftolicanim vel delegatorum judicum, tere preiumant quoquo modo . Et fimilitcrm- feu Nicolai Papλ V. E pi $ 45 toia L 4^ feu curie officialis noftri capituli, vel archidia- a nium ligilluna noflrum uni cum iigilîo diâi no- anno ANNO (bi capituli appofuimus . CHF1ST! CHRISTI conorum prrdiftorum , vel fu per hoc diffama­ Et nos capitulum I-codienfc prrdidum > m »44<· tum fcivcnnt , invenerint , vel perceperint, il­ fignum conlilii &r confenfus noftri fuper 8c in lorum nomina vel exceffus officiali noftro, prout prenutlii datorum , &* ut ftatuta 8e alia pr«ftatuta fynodalia praecipiunt , denuntient , vel tnifla robur obtineant perpetue firmitatis , fircicribant Verum quoniam omnia premifla gilium noftruin , una cum figillo didi reve­ per nos ordinata A' ftatuta funt dumtaxat pro­ rendi patris domini cpiicopi Lcodienfis praedipter abufus repellendos , & in melius refor­ ftt , his literis ftatutis duximus apponendum. mandos , non intendimus per ea · jur ifdtdioniDatum anno a nativitate domini 1446. mentis bus noftris per nos & per noftros officiales cu­ Junii dic 4. ris noftrz juratos , aut archidiaconotum ecEt funt prrdidr reformationes confirmate clefie noftras Lcodienfis Ar aliorum pr.rlatoruni per S. I). N. Nicolaum papam V. anno in­ in aliquo derogare , falvis femper oidinatiocarnationis dominice 1451. ivil· Kalendas nibus & llatuns noftris fupraferiptis, in luo ro­ Novembris, pontificatus fui anno quinto. ' bots* pci man furis. In quorum omnium teftimo- V I NICOLAI A P ’^TICOLAUS, Thomas antea, Luca- B nus , patre medico natus, pudic Nonas Mart ii anno «447· eft clcdus , cum antea car­ dinale, rugaflet , ut ecclclix Dei maturius con­ quièrent ■ Nicolai nomen , ad memoriam Ni­ colai cardinalis Albergati de ic optime meriti , fumplit . Eodem anno cpilcopu1 , catdmalu , pontifex creatus fuit · Incidit ejus pontificatus 111 maximos Italix tumultus , gravifTimofque F.,u-..Su». calus . Quapropter , Rom* iupplicationibus Lfc·»· primum decretis , quas & ipfc pedes celebra­ vit , in varias piovincias legatos milit t qui­ bus diu fruftratis , tandem poft diuturnas tnikirimafquc clades , pacem ab Alphonfo rege, Venetis , Florentinis , Sfortia , aliifquc, qui mututs armis decertabant , conlccutus eft , ex- C ceptis Gcnuenlibus cum Alphonfo pugnanti­ bus . Anno 1449· fex cardinales cicavit . hridctici imperatoris opera helicem antipapam ad cedendum induxit ; ac poft , ut ei gratiam aliquam rependeret , & cardinalem 8c legatum Germani* dclignavit . Anno millcfimo quadruigentcfimo quinquagefimo incidit jubilaruin, quod prope infinito civium exterorumque converttu eft a pontifice fumma religione celebra­ tum diligenter curante , ne quid in urbe ncccllarium dcliderarctur. Utbem firmifliinis mu­ nitionibus auxit , quod imperatorem poftero anno cum uxore adfuturum intellexerat : qui veniens , accepta impem corona , nbus pa. catis , difcellit . Dcprchenli iunt conjurati in D FGderix. ni. pontificem , eorum duce Stcphano Porcario : >mrcriu* Chrifh fl!·· Caiv/a rfj, l* Lo^- illlftri , A*» D.fH.. cai 'Ρλϊtum IMmenfa fummt Dei bonitas &* ineffabilis providentia volens mundum primi parentis *** prevaricationc damnatum per fuam immenfam qimiuoiac­ cantarem ab «terna morte redimere , filium SVB· fiium unigenitum noftræ mortalitatis carnem £"«££110·· fufciperc voluit , ut per ejus iacratiflimam pa^f- m fummum fionem depulfa priorum caligine delidorum , · nos ad c«leftia regna evoca.et . Qui cum eftet interns prrdicans regnum Dei , apoftoloi fibi gno e« <« elegit , ut fuorum imitatores opcium ecclefiam ‘»u,i £*"· fandam fuam poft ejus ad caelos glonoliflimam füPPl‘rt“·* afcenfionem regerent , &: acceptam ab togri-””' tum inter homines diffundentes , illam multi­ plicato frudai redderent ampliorem. Inter ipfos autem Petrum apoftolorum principem 8e caput ecdefix conftituit , data fibi Ac fuis fuccefloribus folvendi &r ligandi plenaiia potcftatc. Ne­ edle enim fuit , cum fit unicuique finis hujus vitae conftitutus , ut Petri audoritas , digni> tas & potcftas transfunderetur ad ejus in Ko- uuna 47 Nicolai Pafm ν'. Epistola IL 48 A ni fabaoth, tc inconfuciletn Chrifti veftem di- an^q η’*η* ecclefia fuccefforcs , ut effet ufq»e ad / videre fataeunt tc turbare uiruntur , animarum CHRISTP CHRISTI lonfuusmatiooem foeculi qui Chnftum reprefenillorum perditio docet , qui non veri baptifma«447. • 447 tans effiet caput eccMue la» , A foh-cndt A li­ tis fonte renati , aliaque fufeipientes nulliter gandi potrlUtcm ricarum obtineret. Cum igi­ iac ramen ta , viam univerf» camis ingreffi ia -fo.r-T·— . tur perhane ab rpfb Petro continuatam Hornanoram pont i ficum facceffionem Miri* recorda­ tetnim barathrum ditabuntur . Contra quos Ii- “» C··"’ cet per felicis recordationis Eugenium papam ** tionis Eugcnius papa IV. ptrdeceffor nofter , IV. pnedcceflbrem noftrum , facrafqne 8c cecuf». qui fumrnus Roman» ecclefi» pont ite a tc rents fefu Chtifta vicanus in (ede Petri haâenus prae­ menicas Ferrarienfetn , Florentinam , 8r Late- «i»*·»· rancnfctn fynodos plurimi proceffus tam genera­ nite . in hac alata urbe diem iuum claudens les quam fpcciales nabiti fuerint ( divertas poe­ extremum , animam Deo reddiderit: iplius fa­ nas tc fententias continentes , quas in fuo ro­ nent in bafilka principii apoftok.um exequ»abore volumus permanere , 8c habere prufentirum celebratione iolemni de more tc juxta obbus pra exprertts : Ea pa flora lis tamen follicitufervatam confactadinem fubfecuta ; Nos una dinis cura, quam habete erga gregem dominicum venerabilibus fratribus noftni ianôta Ro­ mine eedefiae cardinalibus , de quorum nome- B B eum perurgemur, ad iniquitatis alumnum Amedeum olim Sabaudi» ducem , ejufque fasstoics, ro tunc eramus , Rome in conventu beat» Ma­ adherentes , complices -, tc fequaces ( ne ipfo­ rii de Minerva , loco ad id ea rationabilibus rum anvalefccnte malitia furor hujus tcmpeftatis cauli» per ipfos francs concorditer eleâo , mo­ invaleat , tc ad fimilia animos aliorum indu­ do 8c tempore coiigtaM conclave ingrett fumus cat , p refert i m in regno Franri» , cui vicina pro futuri pontificis ckdione ; ubi tertia die , Sabaudia eft Ac proaima · tc a quo illius re­ qur fuit fexta pu lentis rnenfis , fftiifam inho­ gum opera infinita bona catholice fidei, omninorem fandi SoirituX de more celebrata , poll que Cnrtftiano populos continuatis temporibus diligentem tuditum ( prout tant» tei dsgnitas pofccbat ) habitum , prcdtdi fratres ejus oui psoveneiunt ) oculos congiua animadverfione convertimus , ut hujufmodt , pravorum nequi­ invocatus fuerat , grana eorum cordibus innitiis, quantum eum Deo pdffumus, opportunis fx , nos tunc tituli lanft* Sufann» presbyterum rented its occurramus. carJuulem in fumtmim pontificem elegerunt , Confiderationc ieitur prcmilTorum , diligen­ guve onus&rnoibis viribus impar noftri» hume­ ti cum fratribus noltris dejiberatione pr»habita ri’ imponendo . C ad ipfotOtn Amcdei fautuilim , adherentium , N as igitur licet humilitatem noilratn , 8r im- C complicum . &: (equarium proterviam extiipan' becillitatcm ad tanti ponderis larcinam deterendam , candimuni in Chtiflo-filium noftrum Cadim cognofcercmus , t|men conflit quod is , rolum brancorutn regem illuftrem ( quem po/l qui elegit humiles ut forti* confunderet , vota nolba aditivando profequetur’ nec deferet fpé­ progenitores luos Erancix icges, qui., ut esatantes m le , fulcepatrjps omis 'impolitum nobis, Cti temporis antiquitas fidelis infiniut , Roma­ nam ecdefiam pfuhiplicitcr extulciunt , propuci etiam ipe nos hortante , quod ru» & alio­ gnatorum'pr»cipiu*k& paratam femper inverum Chntti Jidclium pro, nobis »3 altifiimutn p«,trcd» orationes & preres , nobis auxilium ni: ) auAorriare apoftolira pt-Hentium tenore vocamus »■ eique ducatum SabaiJir^ omnemad tegendum iuam ecdefiatn apud lalvatorem nollmm uberius impctiaburu , &· fmtiorem red­ que ipfius Amcdei notorii lehifniatici hxretici di r ad tantum regimen infifmitatem noftram . excommunicat 1 anathematizari terram ; ac c,us fautorum , adherentium , complicum, &· r Idcitco exhortamur in domino tuam ferenitalequacium bona diver fi mode haâenus confifcatem , »t indicet-· »dis , ut folemn^s proccffiota donamus , firma fpe fiduciaque tenentes , nc·. cum celebrati inc mill» lanéti Spiritus fiant in tegno tuo , A hmul precibus omnium fide- D 2> quod populi ducatus & terr» hujulmodi ad ovi­ hum altilTimo (applicetur , ut nobis gratia fua le domini ipiius , regis potentia reducentur; 8c aihifat , A dirigat aâus nofttos , ut poftimus per fe vel per dileâum filium Lbdovicum delcondigne rcgeie cccleliam fsnélam iuam , A ca Îhinum Viennenfem primogenitum iuum , nlagtre qu» ipedent ad lalutem animarum fide­ umpro crucis fignaculo , contra pr»fatos Amelium , extnpationcm firrclis , pacem populi. deum tc fequaces viriliter fe accinget, AtriumCqnttiani , >V infidelium opprelhonemNos phum obtentum de hujufinodi nefandis hoftibus quidem inter carrta iincndiiqus m reievamen repottabir . r.t ut ram falubre negotium in ma­ ccdefiaritm omnium , cum rtoftr» cur» comtniinu torri tc robufta procedat , omnes Chrifti fi. Ir fint , reducere cameiam apoftolicam ad andeles ad hoc fidei exercitium falutare , non fo­ t quos &· laudabiles mores : difpoliti quoque lii m piis exhortationibus, fed etiam fuperabunfumus omnia agere , quantum permittet Deus, dantibur gratiis invocamus . Et ut univerli tc . J qu» fpcftant ad honorem «c flatum tuum &· linguli eo libentius tc animofius ad id currant, regni , A- complacentiam votorum tnotum. quo (pititualia dona , qu« temporalibus przfcDatum Rom» apud ianâum Petrum , amo runtur , peiccpcrint potiora : Nos de omnipoincarnationis dommir» millclimo quadnagen- E E tvntis Dei miuricordia , ac beatorum Petri 8c •.-f.'/’·· tefimo quadragclimo festo · duodecimo KalenPauli apoftoloium ejus auâoritate confifi, om­ dis Aprilis pontificatus noftri anno pnmo. nibus qui cum rege aut delphino prrfato contra vd ■ De M*gfo. Amcdeum 8c (equates eofdem in propriis petfo- nis , propnilque expenfis proceflerint , plenam ' " NICOLAI PAPÆ V. EPISTOLA II. fuorum peccatorum veniam indulgemus , tc in Ad omnes fideles. retributionem juftorum vita atern» pollicemur augmentum -. cis aurem qui non in propri is per­ X'tvriu; /r.-··. frri arsow Dr, , ad iodic hoc feceiint, led eorum expenfis alios jux­ rti . ta facultates A qualitates luat viros idoneos dcftinaveriut , ac ns qui alienis expenfis , fed in teatrsnua ΛΛ Vam fit Pîcnjl Pfr,c'lis 8r ho-renda fchifproprii» perfonis acccffcrint, plenam fuorum con­ 4««oUrum maccorum immanitas, qui vineam domicedimus veniam peccatorum. ' anno D»> 49 Nicolai Paps V. Epistola III. 50 ""ANNO Datum Rons apod fandum Petrum anno in- A ratis fuerunt & perfcvcraverant . ut prafertur 'anno*' CHAisTI carnationis dominie· milleiimo quadriDgenteCac impraientiarum perleverant .· ncc non con- Christi »40- mo quadragcfimo Icptimo, pridie Idas Deccm. tra prafatom Amedeum, helicem V'. in fua oUs» bus, pontificatus noftri anno primo. bedieotia aoAcupatam, ac quafvis pcrlona» ccclefiaftkas, (a eu lares vel regulares, ac etiam laicales, er id em conjundun , vel divifim adhe­ - NICOLAI PAPÆ V. EPISTOLA III. rentes , afltllentes , obedientes , obicquenies , ad omne* fideles. credentes, recipientes, ac quovis modo faven­ tes , eofque (equentes, qui font 3c fuerant, cuXuo/aai ftrvat jrrvtrM» M, tà juicumque dignitatis > preeminent!· , ftatus, eradas, (cu conditionis exuiiant, etiamfi ponti­ rti ficali, cardioajatas , regali, aut ducali dignita­ ite >·.)*>> ‘~i‘‘Anto nos pacem 8c tranquillitatem cundote pre fulgeant. Contra dominia quoque , nec n -a^-. À rum fidelium procurate fle ampledi convenon communitates , univerfirates, etiam gene­ "·», quanto defideramus fruftus uberrimos inde rale* (ludiorum, civitates etiam, pralcrtim Ba­ <^a* fckrf f«qu·· co (>pe cor noftnim (uaviflime de- B ll 11 en (em, ac oppida, 8c alia loca quacumque pnemiflôrum, occatione emanata , facta , con­ knan, te·»- lectatur, quod diebus noftris landam Dei ec•At ζ*1--;* defiam in pacis 8c unionis pulcritudjne, ac decéda, decreta, promulgata . Simili quoque mo­ «c hits integritate florentem videre valeamus. " do declarationes, fle confirmationes, fuper pr·atennie Cum itaque fuperioribus temporibus propter dimillia, 8e eorum lingulis, nollra, feu dittiprrΓ^2*’βι. ’iiioocs luborta» inter felicis recordationis Eudec efforts auftoritate, quomodolibct betas: nec Un/cwiJ.'n genium papam IV. predeceflorem ooftrum, fle noo ptoceffus habitos per eafdem, ac qurcurnfJ·.. tunc BaGieenie concilium, p fori mu m turbata, Î[Oc inde fecuta, etiamfi ad fententiarum cenm/xuJfe. ac *·*··· ®odi» afflida fuerit ecdelia Dei, jam urarutn, atque poenarum declarationem, ieu il­ ^'>rrr»b·. -utein divina favente ac dirigente clementia , larum aut alicujus carum publicationem, vel uv.«, are. t actatu oratorum cariffimorum in Chrifto filioplenaria earcutione contra perionas, dominia, communitates, univeriitates, civit|tcs, oppida, tun. Francorum, Anglic, A: Kcnati Sicilia: reflr loca lupradrda ; communiter , vel divifim {Ui, nec non Delphini Vicnnenfis primogeniti quomodolibct fit procelfum : naorem omnium rancorum regis illuftris, integrae pacis fle unio­ fle lingularum tenores etiamfi de illis plena te nis confcqucnda difpofilio optima videretur , Amedeo in (ua ohedientia Felice V. nominato , C exprefla, ac de verbo ad verbum pratentibus mentio habenda foret, hk pro luflicienter exjuri quod in papatu fe habere aderit cedere vo­ lente, eis qui olim BaGlcar, nunc autem Lauprédis haberi volumus. Motu proprio , flr ex certa nollra fcientia , ac de (edis apoftolkc pofan«, fub nomine gcnctahs concilii permanfetcftatis plenitudine, nec non de venerabilium runt fle permanent concurrentibus in idiplum, aliafque ad pacem ecdelix laborantibus . Cu­ fratrum noli rorum fand· Roman· ecclcfi· car­ pientes igitur, quantum omnipotens donaverit, dinalium conlilio fleallcnfu, decernimus, 8c de­ claramus nullum eftedum penitus fortiri , fed id agere, quo univedi Chnfti fideles iplius pa­ cis jucunditate fruentes, animorum conjan&ioperinde haberi debere, ac fi nullatenus emanafnc libi invicem cohaereant, 8c rcjcâis qu· ex ient; eique omnia fle fingula, cum inde fecutii, dikoidu exorta fueranr, (litus uniuicujulque , in regeftis ipfius Eugenii predecdforis, flr toohonor, fama, & reputatio illcli, 9t integri re­ ft ris , &r locis aliis quibuicumque, aboleri fle maneant , literal, procciïus, mindata tt decre­ deleri mandantes, omnino tollimus, cadamus, ta quacumque -, nec non excommunicationum , irritamus k annullatnus, ac pro fafe&is haberi fufpeniionuin , 3c interdidi , anathctnatiratiovohunus. Et nihilominus fi , fle in quantum o-_ namque -, etiam privationum beneficiorum, of­ £)r«fatus dominus Felix decernet omnes fofpeneodem officio concurrerint , qui officium non iones , privationes , inhabilitaironcs , procefobtinebit , habeatur recommiflus. fos , fulminationes, fententias , cenfuras, pen­ vi. Ittm , Dabit prcfotus dominus Nicolaus nas nomine A aia&oritate fois , vel a lieu jus ab literal luar, per quas athiahccr it irrevocabili­ ipfo auftor it at em habentis, emanatas occafioou ter ex tunc convocet, quantum in eo eft, con­ hujus divifionis contra quotcumque cujufcutucilium generate , in aliquo loco nationis Galli­ que dignitatis , etiamfi oapalis , imperialis , can* , prima dic feptimi tr uniis, puftquam ad­ regalis , caidinaiatus » nucalis , pontificalis , . implenda per Bafilicnfc concilium & dictum do­ aut alterius exiftant, effitâum fortiri non debe­ minum Felicem fuci in t executions demandata re ; fed perinde haberi ac fi non emanaflent t A adimpleta , inchoandum : promittetque ipie fiantque abfoluiioncs , difoenfationes , habili­ dominus Nicolaus ipfam convocationem per tai icnes , St reftitutiones hinc inde ad caute­ univerfas provincias publicare modo confocto , & hoc intra tres menfes poftquam pnediâa foe- c lam ■ Quantum autem ad poiicflbrcs, conceffiorint adimpleta . Etiam ftatim poll adimpletio­ nes A collationes ecclefiarum , patriarchalium, metropolitanarum, cathedralium , dignitatum, nem hujulmodi mittendo literas convocatosias beneficiorum, frculariutn A regularium, coe­ cum omnimoda diligentia , ut confuetum eft | mendarum, adminiftrationum, penfionum qua­ in-buflifque fois apponentur clauiui* , it caute­ rumcumque valid* fitmrque maneant , appro­ la: poffibilcs , etiam cum juramento , pollicita­ bentur A ratificentur , Ac. Dummodo hujnftionem , A* voto de non revocando, prorogan­ do , mutando, vel impediendo didam celebra­ mod) ccclefias , beneficia A adminiftrationes , tionem concilii in hujulmodi termiuopenfiones A commendas per privationum occa­ vn./rcM, Dabit liters* apprebatonas Acontione ifthH divifionis fobortar , ipli poflcilores non acquiliverint . Et foper hoc habeantur H. lumatotias , provifionum ecclefiarum patriarchalfom, metropolitan arum , cathcdsalium, diterx iri meliori forma. fpolitionum , collationum , monafteriorutn di­ x. , Poft prxdi&amm fufpenriontim , gnitatum in metropolitan!! A cathedralibus poft privationum , inhabilitationum, Ac- caflationem pontificales majorum , aut in collegiatis ptin A a nnuliationem , ad ftattim tple dominus Fe­ cipalium , beneficiorum focularium , \ ngulalix , fida priuv nominatione loci pro generalis num, commendatum, adminiftrationum , penconcilii in natione Gallicana celebratione, ha­ fionom, difpenfationum, indulgentiarum, pri­ bitis literis hipradiâis , rtnunciabit aSualiter vilegiorum , incorporationum , unionum , A ft ettcâuahter papatui in concilio Bafilienli : aliarum quarumcumque conceftionum , gratiam quod quidem concilium , poftquam iple domi­ sit juftitiacn quomodolibxt concernentium in nus Felix renuntiaverit , fimiliter decernet om­ locis , perfonis , & rebus obedientix prelaw nes lulpenfiones, privationes, inhabilitationes , proccflus, folminahones , A cenforas , A p nebitur ordinare quod predi^us dominus Ni­ tagentes, qux cpiidem ecclefi* paci congruunt, colao» pro fummo pontifice habeatur , nec fc ficuti pacem ipfam profequi inteteft principum» & praelatorum , vifum eft dilpooendum & or­ diflolvcrc citius quam a prima dic celebrationis univeriali concilii profati . Ordinabit tamen dinandum , firmiterque ohfcrvandum , etiam ipfitm concilium ftatim habitis literis domini 3uantum ad dominum ducem Sabaudlc , ft Nicolai , quod illa prima die inchoationis fo­ ominia fus , qui diipofitioni ft ordinationi turi concilii adveniente ceflabit , ft cenfebitiir regis flare promifit , atque apod omnes , ubi efle ipfo fatto diflolutum : Mandabitque ipfi opus erit , profequendum, quod ficut coanmudomino Nicolao, ab illa prima dic profati con­ nior cccleG* obfcrvatio hucufque habuit, prae­ cilii , aâualiter inchoati tanquam fummo pun fati proccflus , fententi* , cenfur* , privatio­ 1 tifici per omnes foce obediendum j Statuendo nes ft poena: , occafione pnsouflbram, & ometum ft ordinando quod ipfe dominus Nico­ D ninm ex eis dependentium . Efto etiam quod laus facere tenetur : ft de hoc habeantur liter* ia bujuimodi ren furis , (privationibus , 8ec. apratati coiKilii in meliori fonna. Si autem dili* caul'· adderentur, hiac inde emanat* , ft dus Nicolaus direâe vel indireâe impediret qurcumque mandata , ordinationes icu diAa quominus diâum concilium futnrutn celebrare­ confcripta , aut qnomodolibet a&a icu gefta tur , eo cafu renuntiatio ft ordinatio tupradiin hujufmodi rerum profecutione , cujufcumita pro infcâis habeantur. que vel quorumcumque adverfus quemcumque vel quoicumquc , omnifeumque Ratus , gra­ .sj.ni. 'PRO PACE ECCLESIÆ dus , dignitatis vel conditionis , etiam fi papalis, cardinalatus, aachicpiicopalis , vel epi­ scopalis exiftetent, feu quocumque nomine et­ Pr«pe/ir♦47· 9c ceteri antecc&xca fui, fufeipiet, amplcâctur cui per coldcm qui concilio Bafiiecnfi , aut go* venerabitur. fti* tin* quovifmodo adhaferant, favenmt , Item > Quod domhuu rex Francorum , St aut obediverant « & per quofcumqnc alios , qoilftxt fuoram confaederatorum habeat buüaa qui prstato Eugenio aut ipfi fanailfimo do­ lupcr iadi&ioocm futuri concilii , 0c fufccptione mino noftro papa Nicolao contrariât! fuerint· pratafta fi obtenta fuerit. omni* honor, reverentia 9e obedientia, eifque Item , Si domina* Sabaudise vd domino* pa­ per ipfum fan&iffimum dominum papam Ni­ ter eju* t ten quicumque cidem adhaerentes iia colaum omni* amor 9c patera* dikaio abfque £*cis 9c concordia medii* , de quibu* in pnapcsdiâorum recordatione exhibeatur . Quod­ :nti ccdula continetur , repugnaverint , aut que deinceps ab appellatione concilii genera­ •cquiclccre noluerint , feu diltulerint , quod li*, tam inBafilea, quam in Laterano· (qus non rperatur , 9c deincepa contra eo* , aut eoappellatio non unitati ecdcfia* de cceqro profi­ ceret , fed obeflet, penito* ceftctnr » ut fic B nun aliquo* per faoâiflimqm dominum noftrum omni impedimento fublato ad concilium gene­ Nicolaum papam procedatur , non confidant quod de cetero ia pacificandi* , quantum ad rale , fient premittitur, habendum , quod ab cos negotii* rex , 9c prefati principe* elcAoomnibus Chriftiani* in unanimitate· & concor­ re* , quomodolibet fe intromittant , quin imo dia reputetur , perveniri poffit. Non tamen intendunt prefati domini , quod intendunt omnibus viis 9e modi* jufti* , 9e rationabilibus prebere auxilium 9c favorem Îtr prçdiâa , decretis acceptatis cum fuis moproccfbbu* * cenfuri* 9c excommunicationibus ificationibus , tam in imperio , quam in re­ contra tale* fiendi* , maxime poftquam con­ gno Francis , aliquod intclligatur prejudicium tenta in pratentibus advifamentis faerint per generari. fanAilfimum dominum papam Nicolaum con­ Item , quod unicuique volenti habere literas fuper prsdi&i* » expediantur in forma meliori cordata . dignum Infuper arbitrantur regi* majcfta* · Item , fupradiâi* advifamentis fupra nomi­ 9c principe* elcâores prefati , 9c ad hoc ope­ natus reverendtUimus in Chrillo pater, 9c illullriflimu* princeps dominus Jacobus archiepifram cum eftêâu impendent , quod patri domi­ ni ducis Sabaudis fcprsdiAs obfetvationicom- c copus Trevirenfi* pro fe . nec non venerabilis munis univerfs ecclens diflufs per orbem con­ Joannes de Linffi utriufque juri* doctor , pro formanti , 9e promiffionem ejufaem domini du­ Erte reverendiffimi in Chrifto patri* , 9e illuci* filii fui prefato Cbriftianiftimo regi fa&am > iflimi principi* domini Theodorici archicpiqus ipfo patre feiente , 9t non contradicente fcopi ColooienUs , 9c magifter Henricu* Engelnec prohibente in dubio faâa prefumitur, am- , lard , pro parte illuftriffimi 9c excclfi principis plcâcnti cum eflêâu i atque pro tanto bono Fridcrici duci* Saxonis , 9e (acri Romani im­ pacis ccclefis omnino nomen · 9c titulum paperii principem eleâorum miffi ambaffiatores patus dimittenti , honor exhibeatur , ac ftaad prefatum Chriftianiffimum dominum regem tum , honorabilemque provifionem in ecclefia Francorum , pro prediâis domini* archiepiTeohabeat : nec non etiam quod per eum promoti po Colonienfi , 9c duca Saxonis , io vim litead dignitates & honore* cccleliaftico* , qui eo* rarum credentia burn per eo* nuperrime exhibi­ acceptarunt , & ad beneficia quecnmque , qui tarum prefato Chnftianiflimo domino regi ipforum beneficiorum pofteflionem pacificam ha­ Francorum » fe conformant 8c concurrunt in bent , in fua obedientia eadem aflequantur 9c modum qui fequitur : Scilicet quod prediâoobtineant . Et fimilitcr de iis qui fub nomine D. rumj adviiamentorum profecutio fiat diligenter generalis concilii Bafileenfi* promoti funt in eo­ apud dominum patrem domini duci* Sabaudis, rum obedientia , officiaxiis quoque fui* omni* fit alio* ubi erit opportunum , ex parte prefati confolatio polfibilis fiat qui tam in Romana ferenifluni . 8r Cbriftianilfimi domini noftri re­ curia , quam fub adtniniitratione domini pa­ gi* Francorum , concurrentibus in hoc fecum * tri* prefati duci* Sabaudis habebuntur recotn« fe eidem conformantibus pre fatis domino mim : aliqua tamen fuper predi&i* privatio­ archiepifcopo Trevirenfi , 9t ambaffiatotibu* nibus & promotionibus aliquos particulares tan­ ipforum duorum archicpifcopi Colonienfi* » 9e gentia, bonum hujus negotii concernentia, in­ ducis Saxon ia , propter multa pericula qus in­ tendit rex aperire ec moderare in conclufione* tervenire pollent , u praâica & expeditio prehujus concordis. miflbrum protraherentur in longum : dummo­ Ultra prrdida fuper loco 8r tempore futu­ do tamen profatis dominis arehiepifeopi* Trev i ren ft 8e ^olanicnii provifiones neceflarur pro ri concilii videbatur prrdi&i* dominis principi­ bus eleâoribus . quod haberet fieri in uno eorum , & omnium tuorum « ut premit titur · quinque locorum in Alemania nominatorum , fecuritate 8c indemnitate , & liters defuper fed domino regi Francis propter rationes E opportune Cantii fli mi domini noftri paps Ni­ quamplurcs videtur , & ifta inftare intendit , colai fub motu proprio in forma meliori , fe­ quod locus concifii rebus gerendis accommodus cundum appunauata in prodidi* ceduli* , determinetur m fuo regno : verumtamen quan­ tradantur & deliberentur . Faâum Bituricis tum ad tempus advifatum eft inter ipfum do­ vigefimo odavo die Junii , anno domini milminum regem Francorum , Sc principes de­ lelimo quadringentefimo quadragefimo feptimo. flores prefato* qujd videtur omnibus ipfi* Srocurandum , ut incipiat illud concilium e K *lendis Septembris proxime futuris ad annum Item inftabit dominus rex Francorum , quod fanâiffimu* dominus Nicolaus papa V. conci­ lium Conflant i cole , decretum lequcni , 8c a- Cancr/. Generd. Tom. XXXII. 9 » EPISTOLA O1ATO1UM RflOIS FrANCIÆ. A ANNO cJJi1T1”** EPISTOLA ORATORUM REGIS FRANCI Æ. I*· > h tinfi aZXT «re» fcalire , colli V.tX -4*tedti FrHtii itiJtiu CMv.7vreiM tfO /TZ/iWW froeurxre cr ANNO tomfltili tonvtnir , CFc. Et fic finit . Ctttrifytt CHRISTI t»»tr*riit tr~ 144*. X» » CZr. Secunda de confirmatione geftonim fic incipit ; Ut pris , j»>i nihil ιΐιβίοιίίΐίβι t CTt. Et fic finit . Si fretu friper bit , ff't. 7^«/Ii , CFr. Tertia , de reftitutione privatorum , fic incipit : ,4 ptuu inflare & ο·,»·*· Gaorei»» liraitt»t , dr». Et fic finit : K.f»xiti»m ftti Fratbii fit ultri 1 pribetnt , fivortfrtte oppntttifiu t»· MFeaw . Ί^ίΙί r»je , CZV. Prrfato domino Axnedeo in fua obedientia , Pelici V. nomina­ to , five in capitulo Gebcncnli , rea tirer Be cum cftcCtu infra dtônm tempus datum ut fu­ pra , prx lentabimus &· trademus , aut przfcnB tari 8r tradi faciemus fine dolo A fraude . Et ad hoc tam conjun<.‘t:ni , quam divifim obliga­ mus . Et ut ifta obici ventor A’ fiim t fint , Nos oratores prrfsti nomina , A figilla noftra huic litcrz fecuritatis , 8c affirmationis Bc promilfionis appoiuimus. Datum Lauianz dic quarta Apulis , anno domini millelimo quadringi ntcfimo qnadrageiimonono . Alphonius decanus Toletanus , & domini noftii papr oiator : Jacobus patriar­ cha Antiochenus , &· epiicopus Piftavenfi» : Hellas epiicopus Elcftcnfis : Joannes comes Dunenfis , Jacobus Cucur , G. Bernardi , I. le Bourfier , Th. de Courcellis . Horam fii»it mtutitx , it frt'tcm ctrx txbf» ob^nita Ç milt littrt . ΧΓ°5 ■^ph°niu* Se8®ta » decanus Toletanus 11 fanâiflimt in Chrifto patrii , & domini noftti domini Nicolai divina providentia papz V. orator ; Jacobus mi ferat ionc divina patriarcha Antiochenus & epifcopus Piâavcnfi» ; Hclus epifcopus Eieâcnfis ; Joannes come» Duneniis , magnus camerarius Francis ; Jacobus «οιφίίΓρΜ* Cordis ; Guido Bernardi magifter requaftarum hoipkii j Joannes 1c Bourfier , miles Be cambcllanus , & Thomas de Corlçllis in facra paRtna Drofcftor , tonfdiarii fereniflimi &: Chriiamiiitni Francorum regis oratores , notum fa­ cimus univerlis : Quod cum nos , λ* deputati per dominum Amcdeum , in fua obedient ia Fe­ licem nominatum , varios labores jamdiu , A' diebus proximis multos tradatus habuerimus pro danda pace A unione inecclefia fanda Dei i & tandem certi articuli nobis dati fînt pro re(ponlione pro parte domini Amedci, in fuaobcdicnua Felicis nuncupati , ad dandam ipiam pacem & unionem » in quibus inter cetera con­ tinetur articulus , quo nos didi oratores , per literal nofttis tigillis ficillqtas nos obligamus "••EPISTOLA O R A T O R U Μ V «Λ. t>. dare , aut dari & tradi facere infra menfem 4 Hmottl· Julii proxime futurum in fufficicnti forma , prsfato domino Amedeo , in fua obedientia Delphini f'ititntnfii in tiitm tiufr Felici nuncupato , in civitate Gebencnfi vel Lauianenli , aut in manibus capituli GcbenenOs Alphonius Srgura decanus Toletanus ft· fis tres bullas plumbatas , & debite expeditas in (andiffimi in Chtifto patris Bi domini noRomana cui ii ·. fecundum formam minutarum ftn Nicolai divina providentia pap* V. Joan­ hinc concordatarum , quarum tenor in obliga­ nes milcratio.ic divina archiepifcopus 8c prin­ tione defignabitur : unam videlicet luper cafceps Ebrcduneniis ; & Gabriel de Bernes domi­ fationc piocciluum duplicatam , ut una fit fub nii» de Targe magifter hoipitii, illuftris prin­ data ante diem renunciation^ fiendr per iplutn cipis domini Delphini Vicntienlis confiliarii ora­ dominum Amcdeum , in tua obedientia Fe­ tores t Notum facimus univeifis ; quod cum nos licem appellatum ; alia iub data poll dictam una cum ambaxiatoribus domini genitoris norenunciationem : aliam fupet reftitutionc alias D ftri, & deputati per dominum Amedeum *u fua privatorum ; A' alum luper confirmatione geobedientia Felicem nominatum, vario» Lbores jlotum. &c. Ut in prrfatis literis . Et quoniam veraciter fumus quod idem UnNos oratores prrfati nomina Bi figilla noftra diilimus dominus nofter NuoJaus papa toto huic litc-r fccurjtatis, affirmationis, & promilcordis affectu praefatam pacem , A unionem fionis appofuimus. ccdclir defiderans, hujus intentionis cft , quod Datum Laufanz dic quarta Aprilis, anno prznuUi tres articuli videlicet de ciflatione proqjadriogentefimonono A- decenu* Toletanus, Λ domini noftii papr oiator: 1. archiepifcopus cefliium , confirmatione gtftoium , nec non de βν pr •nccps Ebrcduneniis, Gabiie) de Betneno. reili-iitionc priworum , is omnibus &· pee omnia iunm loitiantur cttcCtum , quod noois πχηπ ar fifrUit d » ohiu titier* ter* rr.utt . declaratum exurit per cicdcntiam expolitam per ' ·’ DECRETUM SïN. L AUSANENS1S. ou ,<. me portatum decanum otatorem fua* fanélitaAptili». to . sirtutclui bit vis. Attendente» etiam quod jpic Ii KiJlnnus dominus nofter papa fu per di­ SltrtfiaSfi i fr no lit Lutfrr.cnfis m Spirtctis tubus articulis literas fuas fuper bullatas E fit frnStv 1etm>ne ‘o ι·χ r/a , ttn. vtrfrlem . mini noftri Nicolai pap· V. more Romanxct· o’lum impliu’ lupciiit veltigium, nullus men­ nr bullatas & expeditas in forma bona , A te· humana» ambiguitatis Iciupulus inquietet, fecundum minutas aie concordatas , qua· mani­ nullius conlcientia latarum Be promulgatarum bus noftrrs fublcri t funt . Quarum prima de fententiarutn ac certfurarum formidine tabefeat, caffationc fic incipit : Ttnit f*tm , CF *ut Icandalum pua*tur; fed populum ChriftiaΛ num «Miu^'â L« “<’* ^•iAiuo (t·· uuoXnc** preni *ii. R·” oS munionis ferenitas. Superiori fane tempore , itnfta huc Laufancnfis fynodus, dum Bafilc* in Spiritu fan&o legitime congregata perfewraret, ne affentirct tunc Eugenio pap* IV. Ferrariae congregationem fub nomine concilii genctalit erigenti i ac demum poftquam ereâa extitit, Be ' aliis ab inde fubortis differentiis, adverfus cu­ riam fuam fequentes, omnclquc Ir Cingulos ei­ dem adherentes Ar faventes generaliter promul­ gavit fçntcntias, cenfuras A panas. Nmccum Err renuntiationem quam iauCtifEmns dominus élis papa V. facete voluit de papatu pure, Ar fincere, medium paratus Be apertius ad confecurionem perfeft* « integr», unionis in ecdeiia B laneta Dei videatur ; Cupiens eadem lanfta ly• f- c^ntetn· nodus tam excelli neccflariique boni ' contem­ platu. ptu , cujus gratia cum prufato fandiflimo do­ mino Felice JuriŒmis haâenus non pepercit la­ boribus , tolli de mundi medio qu* unioni, tranquillitati fif paci univerialis ecdeh* repu­ gnare aut officere quovifmodo poflent, omnes & lingulas excommunicationis , fufpenlionis Ar interdidi, ac privationis beneficiorum, officio­ rum, dignitatum, etiam cardinalatus, patriarchalium , archlepifcopalium, cpifcopaliurn, aobatialium, aut aliarum quarumcumque ecclcliafticarum, vel mundanarum, nec non etiam pri­ vationis fcudoruth , honorum , privilegiorum , ac quoiumcumque bonorum Be jurium fpkitna- C hum Be temporalium, inhabilitationifqur ad il­ la, feu alias fentautjas, cenfuras & pernas quaicumque te qualefeumque ab eadem (ancta fyno­ do, leo ejus auétoritare contra quakumoiic perfonas ecdelitfticas vel ircularcs , ac etiam laicales , cujufcumque flatus , gradus , ordinis, conditionis vel prreminentir , etiamli cardina­ latus, patriarchalis, archicpiicopalis, cpiicopalis icu abbatialis, aut alteiius cujtilcumque di­ gnitatis ecclefiaffic* vel mundanr cxillant, con­ tra capitula quoque A* collegia quaiumvis ecelefiarum, Be monafteriurum, ac ordinum , necnon dominia, communitates, univerfitates, ci­ vitates, oppidi, A’ aiia qurcumque loca prrsnitlarum oeeaGone differentiati m generaliter c- D manatas, inflictas &* promulgatas, cum omni­ bus inde (cautis, etiamli ad Icnten-iarum, cenluiarom. privationum, atque pernarum prrdiflarum declarationem , icu illarum ’ut alicujus earum publicationem, live plenaiiam exceptio­ nem contra pertonas , capitula , collegia, do­ minia i communitates, untvcrlitates , civitates, ac oppida A· loca ptxdiCia . communiter vt-l divtGm quomodolibet pioccflum foret, quorum omnium A· fingulorum tenores, etiam de illis plena 8e exprena, ac veibo ad vcibum pirfçnSibus mentio habenda e flet, vult hic pio exÎ'reffis haberi, decreti hujus tenore ; A' certa cientia decernit A declarat crteâum fortiti non debere, fed perinde haberi ac G nui!rcnusemaniiTet Et nihtloini· ; s ad iupcr.sbundan-em cau­ telam a prvdi 'i* û'iiuiuc ccnbiti' A ptr >'< occalionr divii-o.iis licte , l.:t >1 cit.im abiohiti > A’ temni · -.atutr lynodo re.civata fue­ rit in aliis fuit emetis genrtahrci ; -,fr' 4‘1*’ fingulas perlonav ab o'vcr.s, om ’rn. p-e irregu­ laritatis notam ac iniamir maculam , tam ; ut is quam fait», Ii <|nam foitalfis con'raxciint, re­ movendo A’ penitus ab .'endo , habilitât , A cum «is quatenus indigent difpcniat, Ipiatquc hng ias pertonas, necum collegia, J'irrnia, commatlltatcs, univerfitates, oppida quoque A' lo­ tfi ca hujufmodi ad famam 9e honorem reftituit, *XnB5* réintégrât, plenarieqoe reponit. CHJUTH Datum Liuiane leffiooe publica hujus fanΛ* iy nod i in majori ecdeiia LaufanenG folemniter eelrbrata decimofexto Kalendas Mail, an­ no a nativitate domini, miiiefimo quadringen­ ti ίι mo quadragefimonono. F. In^ii.. "•’ALIUD DECRETUM EJ U SDEM ™«»**Η*· fynodi Laufancnfis , ^*ιι>ΐι_ί β ■>./*■■·Snenfnnfln lenernlii fyaeien Ln»f de jure patronatus etiam laicorum , A CHJUSTl cum cura vel fine cura , etiamli ccckfi* paio144*- chiales tjerint, aut canonicatus & praebende » dignitates majores poft pontificales in cathedralibus, vel principales ία collegiatis cxiftant, perfonatus, perpetue adminiftrationes , vel of­ ficia etiam curata vel eledi va in quibu (cumque ecclefiis: Prioratus etiam conventuales, aut alia beneficia cuju(cumque conditionis , qualitatis , vel nature luerint, etiam alterius genetis quam exprrfla , paria vel majoris ; etian.U ex quavis caula ”’ic difpolitioni apoftolicz fpecia liter vel generaliter reiervata fuerint , vel alias affecta j tel ad nos fcu ad iedem apoftoheam quomodolibct devoluta , in vim Ieu pretextu quarum habita eft pofleflio, dc poffidentur de przienti, B prztcrauam de ecclefiis , monaftetiis , dignita­ tibus , ocneficiis , &r officiis qus przfats lynodo incorporati ac eidem obedientes , adheren­ tes atque fequentes, pofiidcbant, &: durantibus hujufmodi divilionibus , alterius quam ejufdcm fvnodi audoiitate privati ieu deftituti funt, vel Contra iplos poflcilores feotentias , quae in lem tranlivetunt judicatam-apud nos, dum in Balt­ ic culi , aut in hac Lauianenfi civitatibus era­ mus λ" fumus conlhtuti , hvc in curia fandiliimi donuni Felicis , tunc papa· V. panibus fc detendentibus obtinuciunt , aut iurrogati funt , aliter quam titulo privationis A (polit, Icu deftitutionis prrnittfurucn occatione divilionis fa­ das ; admifiioncs etiam relignationum , quo- C rutnciimque beneficiorum , dignitatum eccletiarum (impliciter vel ex caufa permutationis, audoiMaliones &■ inihtuliones : in vim etiam qua­ rum habita eft poifeflio ; penlionum quarum­ cumque fuper quorumvis beneficioium ccdcfiafticonun frudibus rclcrv at Iones &.· a (lignationes, cum praceftibus fulminationibus indefecutis: nec non uniones , annexiones , incorporationes quorumcumque dignitatum, &: beneficiorum ecckfiafttcorum , fsecuianum & regularium, quibufvis patriarchaiibus, archicpifcopalibus, epikopalibus, abbatubbus, v J capitularibus, menfis, aut moiiaftcriis , couventibus , dignitati­ bus, canonicatibus , Λ. prrbcndis , vel benefi­ ciis icu ad invicem hib qiiibuivis verborum for­ D mis : demenibialloues cuicharum & benefici arum quorumcumque ; ecclcliarum quoque , monatlcriorum , ftudiorumquc generalium husda’iones, erediones , iupprdhones «c lubjcUiones ; A quorumcumque Beneficiorum creationes, exemptiones ; item revocationes , pallii datio­ nes, confecrationes, bcncdidiones, perlonarum de ordine ad ordinem tranllationes, infeudationcs> inftitutiones , conti aduum confirmationes, facultates teftandi, conccffioncs , ablolutiones , liberationes , quittanças (uper qutbuicumquc debitis ratione decimatum , (cm/dicimarum , indulgentiarum , annatatum , communium A minutorum icrvitioium , vel alias quomodolibet ; d’fpcnfationes tam (uper artatis, quam na­ F talium , A aliarum mhabilitatuin dckdibus : Super incompatibilibus in quocumque numeio , etiam fi ad curas parocliialcv, matrimoniis, ju­ ramento, ordinibus , A voto etiam ttanlmatino , A ubus aliis quibulcumquc · Nec non abiolutiones a quibufeumque ex­ communicationis, anathematizatioms , A aliis ceniuris ccclcfiafticis, interdidorum tatn gene­ ralium quam (pccialium relaxationes, ac illo­ rum fulminationes, Λ’ appoliiioncs juramento­ rum , etiam fidelitatum telaxationc», ichabilitatiotics ab omni macula , inegularitatc aut a- ali-juo vcsaic , moalios ubicumque contra didos polie flot e» pro­ mulgatas (entent iss, A qurcumque inde (ccuta leltire, perturbare, feu inquietate qnomodoliRrodidis motu At (cientia ac plenitudine potebet prolumant aut prafuinat : fed ca omnia ft lingula inviolabiliter, t· line cootradidione qua­ atis pro bono pacis A.· unionis prodidorum caflamua, irruamur &· snnullamus ; ac calla, ir­ cumque, quantum incudi, inanuteneaht & obrita, in leda , nulla, & inania, ac juribus va­ Icivent didolquc pofleifores h> poileffiQne (ua hu­ jufmodi Caneant & defendant, ί* qua etiam, quod cua declaramus & denuntiamus. Illas vero eg Icutcntiis qus pro didis polidlbribu» luperpneihfit, per quempiam quacumque, etiam audotnillu, ac etiam quaicumque alns lententia» que ntate noftta, contra pnrmiffa leu eorum aliqua pro quibufvis partibus Ic detendentibus, illa- D 1 aut in projudicium prrdidorum poifclforum , rutn omnium nominibus ft cognominibus pro live alicujus ipforum novitate» fade fuerint , expreflis habentes ft que in lenient tam traafiillas ac stuacumque inde fecula, rx nunc prout verunt judicatam in curiis prodidorum Fu ge­ ex tunc habemus, & haberi volumus pro infenu &- Nicolai nuncupatorum ufque m hodier­ dis, ft nihilominus contravenientes ft rebellis num diem prolate fiint, validas ratas dcccr- > hujulmodt , five fiierinr patriarch» , arch i epi (co­ • nentes. Nec non quaicumque lite» Ac caulas pi , aut cpiicopi ab ingreflu ccciefir ; minores defaper apud nos vel alibi contra iplos pofielvero perfonas fingulares excommunicato» -(>ncc fores , luper prxdldis ecclcfiis , dignitatibus, non didos ad veru nos A eis auxilium dante», beneficiis, ft officiis quomodolibet pendentes : ultra excommunicationis panam, beneficiis ft quorum omnium etiam fi una , vel dur, leu officii» fuis privatos inhabiles , infame· : Ca­ plures diffinitive vel alie lententir prolata pitula vero, collegia ft conventu» a divinis fuffuot , flatus pedentibus pro exprelhs haben­ penio» per quemlibet ordinarium loci, aut alte­ tes, ad nos ad voca mut 8e totaliter extinguirum in dignitate conllftutum , live canon i cura alicujus ncclefic cathcdralis per quemcumque mus . Et pro majori omnium & fingulotum iecuri- F ex hujufmodi poflcfforibus ebgcuduni ft requi­ tate ac roboris validitate , quibufcumquc perfisrendum : (eu exccutores dandos luper hujufmodi noffra voluntate in curia Kotniju five nis tam ecclcfiafticis quam lecularibus, cujufcumqua dignitatis , ftatus , gradus, ordinis , extra , dedat an ft denuociari volumus & man­ conditionis, vel pnremlnenti» exiftant, etiam damns. fi cardinalatus , patriarchal» , archirpikopalis , Super quibus, omnibus ft fingulls ipfis, ft •ut «lia quacumque pre fulgeant dignitate t eorum cuilibet auâoritate univerfalis ccclelie Necnon quanimcumqu· , tam cathedralium , damus & concedimus facultatem , rejeâis in prcmifhs omuibus, ft lingulis cautelis ft ap­ quam eollegiatarum, ft aliarum ecdelisrum ac monaRcriontm capitulis, collegiis, * conven­ pellationibus quibuicutnque in projudiciumpnemiDorum, interpolius, leu interponendis, quas tibus, ac lingularibus pcrfoois earumdem i illiqne vel illis, ad quem (eu ad quot did arutn tamquam frivolas ft inanes cum inde fecutis & ecclcfiarum, beneficiorum 8e officiorum cledio kcoîuri» ex nunc prout ex tunc , ft ex tunc propt F g·? Nicolai Papa V. Hpiitola V. peout ex nunc, caffamus, irritamus , annula-------- - mue, tt ‘ pro infeôi» ' r *· ·haberi · · volumus - · _ CMAtSTT : vicecart«♦«♦· cellario * qpibufvis aliis officialibus Romane cnrne expreffe inhibentes » ne ad cujufris iaftanriatn fuper canfis pnttenfaraffi appellationum hujufaaodi, ant altcriut, via (implicit qverelr* (eu reftitutionis in iotegram, alraaam commiffioneaa (ignare. fifo· referiptum ettam ettra R> manam curiam concedere. Nec auditores eau· *■. üoleftari feu inquietari, ant contra noftras hujnf· snodi eonccffiones, provifionca, te alia per nos approbata fieri atque contraveniri potfet, etiam ea certa fcientia & a udor itate univerfalis eccle­ fia .emanarent, feu cmanaflent, tales declaratio· nes ant conccffiones pto bono pacis te unionis ecclefia nullatenus efleâum fortiri ; fed pro infeâis ex num prout ex tunc haberi volumus. Verum fi in obedientia prrdiâi nuncupati Ni­ colai V. duo vel plure» fuper uno vel pluribus beneficiis litigarent, pofleffornon poffidentinon afferat pnrjudkium . fed cuilibet jur fatim con­ fervetor , femperqne lafaum etiam unicuique ma­ neat jus quod ante hujufmodi divifionem fibi quxfitum erat ; Et fi aliqua fuerint ecclefi*. feu beneficia, quarum feu quorum caput in una obedientia, te membra in altera exiftunt, mem­ bra reducantur ad caput, falvo tamen quod mem­ brum obtinens in illius remaneat poffeffione, fi jus eidem competebat ante hujufmodi divifio­ nem. Ceterum , quia difficile foret prafentea literas ad fingula, in quibus eis fides forfan fa­ cienda fuerit, loca deferre, diâa auâotitate univerfalis ccclefi» decernimus , quod illarum tranflumpto manu publica 8r (igillo alicujus epilcopi, ant illius vicarii, feu curis aut fuperioris ccclefiaftici fignato t· munito, perinde ac fi originales literr hojufmodi exhiberentur, fi­ des plenaria adhibeatur, te fletur, irritum de­ cernentes te inane i fi lecas fuper iis a quoquam quavis auâoritate , icienter , vel ignoranter con­ tigerit attentari. Nulli ergo omnino hominum » &c. Datum Lanians decimo festo Kalendas Maii, anno a nativitate domini millefimo quadringeniefimo quadragefimonono. " ** NICOLAI PAPÆ V. EPISTOLA V. Carolo VII. Francorum regi. ·, 4· M··! > apt tfiftvftn fermtu fervoram Dei, tttriffimo ,« C lerifl» filia Cervi· Fraatmam rrj» tllttftri r*lntrm tt afaftaUettff ΙνκΑβί*·**. Mgi ·4 'm· ptrtm -a Agno munere miiencordir Dei, Chrift»»rrioUruu·* ntflime ptmeeps , apoftolicc fedis te tooptM*. via* ccclelis catholice multiplicata funt gav- <8 A dia, cum fando te gloriofo ftatu tuo pemicio- ANNO hffimum ichifma deletum eft. Et licet in virtute CWUSTÎ Spiritus iapâi hoc fafeutn efle minime dubiteut’· mus , tamen per minifterium fetem ruis tu« , quod etiam prrdeceflbne noftro viverte non de­ fuit , eonfummatiun eft · Hrc pietati tue, hcc Chriftianiffimis Francosum regibus Victo­ ria congruebat, ut qui fepenumero contra ho­ lies fidei dimicaflent , te pro Chrifto clorioftffime mori elegi (Tent , te a festis apoItolicsB cervicibus imminentem tyrannicam ‘rimem feepius repuliffent , etiam pro catholic» ecdcfim unitate te pace labores, fudores , expenfas, vigiliafque perferrent. Digna profedo Chnftianiilitno principe opera , digni» labor , te quem B tnaiime debeat creatori , a quo fufeepit 8e te­ net imperium, redemptori , qui pro ejus falutc uterna mori dignatus eft . Clara hrc pu·. gna , Ainfigne certamen, quo cum diabolo pro Chrifti corpore , quod eft ecclefia , tua pietax dimicavit, quo nec gloriofior triumphus extitit ille fidelium , qui paffi funt né idolis immola­ rent , imo , ut Dionyfms Alexandrinus martyr auâor eft , majus hoc putandum eft effe mar­ tyrium , fi quis ora ecclefi» imitate te pace du­ ra pertulerit : loi namque unufquifque pro fua tantum anima martyrium Inftinet , in hoc vero pro tota ecclefia vita profunditur . Incffabiliter ergo gaudemus in domino , quod labor tuus, kdeliderium no Ilium ad defider atum perC venit tOtiit .· Unde cum propheta exclamare cogimur .· nvjtrum in ntmiet d»rvini , .ftti fetif etiam ty terram . Et , Drvtrrt demini frete nittaeem . Et , D»mi»a> ferit btrt vmnia . I'm barat ecclefiafticam pacem tempore proge­ nitorum tuorum pacis inimicus , ac per longa tempora divifara detinebat ecclefiam . Tandem non défait mifeticordis Dei , que defideratam unitatem fuis fidelibus* reftituit . Invidit confeftim ecclefiaftscr paci picis inimicus , te confuçtis aftibus in «Tclefiani fchifma molitus eft ; Neque enim, ut auâor eft Augufttnus, ipleaccufaror fratrum, Se qui juxta evangelkum ver­ bum ab initio homicida extitit , tanto altu quicqinm machinatur , aut q ierit , quam ecD clefiam fcindere , quod illi divifa aftutir fur artcfque pervaleant , illa vero in unitate ma­ nente dilpereant , te velut fumus a facie venti penitus cvanefcant . Egimus omnipotenti Deo gratus , nec agere detinemus pro tanto mune­ re przftho temporibus noftris , ne'ingrati efle videamur . Legimus enim Ezechiam regem Ju­ da , optimum te religiofiffimum principem, in divina ferfetura culpatum efle , quod juxta di­ vina beneficia gratias non egiflet. Nos itaque , licet exiguas & impare» aoâoii tanti operis quas poflutnus gratias ex toto cor­ de noftro perfolvtmu» , orantes m i fc neor diam fuam, ut defiderium cordis noftr fuciperc pro gratiarum aâione dignetur . Pietati vero tur E Sro inti temporis laboribus & expenlis , quid ignutn , quid congruens referemus? Sentit pro­ fecto animus nofter multo plus fc debere quam poffit, &' hanc grati animi efle potiffimampar­ tem, cum.fe intelligit beneficii magnitudine fuperari . Hoc profitetnr , hoc dicit, celfitudi- . nem tuam in exhibendis fed i apoftolicc benefi­ ciis Chriftianiffimis prtncipibi» progenitoribus tuis imparem non faifle , te propeerea fe pieta­ ti tuae plurimam debete non dubitat . Suadet ipfa animi tui pietas, atque religiofom propo­ sons , ut cum tanta feceris , ampliora peta­ mus , ttc peritorum mere medicorum «gram cor- 6* PfLicTs V. Epistola I. II. & III. 70 corpus ecdefi» , nec plene redditum fanitati , A Hum oculos dinge/e > cafquc tam falubii paci- aNNO A NMO ficare remedio» quod hui lis ambiguitatibus in- CHRISTI non deferas ufque in finem , daoec pkne mteCHttSTl volvantur , aut metu ceniurarum atque perna>♦♦»· greque lane’nr . Et ficut illi dcpulla sgritudi»<♦* tum occafionc diverfitatis obedientiarum deti­ ne artibus fuir Ac confilns fanitatem redditam neantur illatarumv Omnes igitur literal, ptoconlcrvare confucrerun: , i:a pietas rua aififtat ceflus , Se mandata quxeumque , nec non ex­ Sc confiliis Sc auxiliis opportunis , ne recupe­ communicationis » fuipcnftonis , & interdidi » rata unitas in ecclefia operante pacis initmeo anathcmatuationifque > etiam privationis be­ poffit aliqua es pane turbari. Deus autem om­ neficiorum » officiorum , ac dignitatum quo­ nipotens , qui celfitudincin tuam in h«c tem­ rumcumque ,five patriarchalium » archiepiteopora refervavit, Te A: regno i Se toti ecclefi» palium , epifeopahum , abbatialium, aut alia­ ]>ci incolumem , felicem . atque gloriofum rum quarumcumque ecclefiafticarum » vel rnunfervare dignetur . Et beatiflimi retrus Sc Pau­ d» rurum > inhabilitatioms quoque » qec non lus , eoriunquc fandiffimi futceflarcs » qui m declarationis » innovationis , damnationis, re­ confpeftu Dei temper allidunt , quique Roma­ probationis » expolitionis perfonarum , ac bo­ nam ecclcllarn, & apoftolicam fedem tuentur &: iervant, pro tu» ferenitatis incolumitate & in- β norum mobilium &: immobilium , juriutngue 8c j'irildidionum publicationis & confilcationis » cremento jugiter intercedant . privationis quoque feudofum » aut etiam quoDatum Romeapud fandum Petrum , anno luincumquc bonorum , & jurium fpirituihum incarnationis ddminice milleftmo quadringe itclimoquadra^Wu^onono , quarto Nonas Man, sci temporalium , Se inhabilitatioms ad illa : nec non abfolutionis a fidelitatibus ; & alias pontificatus noftri anno tcitio. in ciidem liter is , proccffibus &.* mandatis quoy^wfaas , D- Delxcx . modolibet contentas fententias , cenluias , Sc pernas quafcumque , Se qualitercumque ftatuPf, a.,1. ’’LPISTOLA I. AMEDEI DUCIS tas , inftidas & promulgatas : ctiamfi exprefi a,— SABAU.D1Æ. tis pares , vel minores , aut alterius .cujufcumque nature forent , per nos aut per alium feu Felicis pap« V. nuncupati . lui 'tflan· alios, noftra leu quavis alia audoritate contra Gabrielem , Eugenium IV. feu contra Tho?*“* 'fifi9?** fi**·* ferveram Dei , td fit aram itum , Nicolaum V. in fuis obedicntiis nomifun( lui rrr menarum . ponulnatwi (2 natos , nec non contra quafvis perfonas eccteiiafticas fxcularcs , vel regulares, ac etiam lai«ctupcu. 1 (ponentes renuntiare papatui caufa danI—Z d» pacis in ecclefia fanda Dei , quam cales , qu» prefatis Eugenio & Nicolao nomi* n.tis conjunaim , vel dieifim adherentes, afficatifiimorum in Chrifto filiorum Francorum, ftentes, obedientes , obfequcntcs . credentes, An^ii» , Se Sicili» regum , nec non Delphini tecipicntcs , Sc quovis modo faventes , eofque Viennenlis pumogeniti Francorum regis folensequentes , qui funt ac fuerunt ·, cujufcumque nes oratores apudnos tumma diligentia ptofedignitatis , Are. Q» ex alta noftr» mentis fpecula eunda providere nccefte eft » per qu» remotis cujulfi»tufi Itftrt lictt . cumque divifionis fomentis ad Glutem anima­ Datum Laufanc nonis Aprilis , anno a na­ tivitate domini millefimo quadringentefimo tum , & cujuslibet honoris , fatn» , ftatufque quadragefimonono , pontificatus noftri anno confervationem, defidctati unionis confurgat Se yigeat integritas. Omnis igiturSc fmgulosquo­ nono . cumque nomine ccnfeantur , qui ratione obe^ientix, adhxfionis feu faveris, taraolimEuge­ " ·· EJUSDEM FELICIS V. EPISTOLA III. f*r<· nio IV. quam Nicolao pap» V. in fuis obedicn­ D «r.nr D. f tiis lie nominatis , quomodolibet preftitorum Felix tpifeoptu fervat frrvtram M , ad Sc fadorum , ccclefiis forfitan metropolitan is , terttf/ua rei atteneiatt» . «Uf 11 aio.«.,pr». Cashedralibus , monaftociis : dignitatibus crirm snajotibus poft pontificales in cathedra!ibus , Ummopere defiderantes, ut pax integra jaaa aut principalibus in collegiatis ccclefiis : nec non tempore multo ab oratoribus folemnibus ca- η«ι·Γ·<οΐ. monaftetus , prioratibus , prxpoiituris, petferiffimorum in Chrifto filiorum Francorum , Annatibus, admimftrationibus , & officiis, nccnon glic , Sicili» regum , nccnon Delphini Viencanonicalibus . Se prrbendis , ccterilquc qui­ nenfis primogeniti Francorum regis illuftriffibuslibet beneficiis eccletiafticis , cum cura vel mi procurata , in univerfali ecclefia i ad icet uti fine cura , fxcularibus Sc regularibus , quibdfopportunum judica dius omnis divifionis ietni·» cumque , &rc. Ut i» frim dtmt» Lxafixa , ttfi narium Se foeaentum evellite , ne Chrifti fide-> altii verti» . les damnofis litibus , Sc difeordiis in poftcrutn Datum Laufan» Nonis Aprilis , anno a na­ contingat agitari . Omnes Se fingulas promo­ tiones , cle&iones , confirmationes » poftula· tivitate domini milletimo quadringentefimo quadragefimbnono , pontificatus noftti anno F tionum admiffiones , translationes » commen­ nono . das , adminiftrationes Ac p to viliories quarum­ cumque patriarchalium, metropolitan arum, Ae " · · EJUSDEM FELICIS V. EPISTOLA II. aliarum cathedralium ecdefiarum ; nec non ab­ batia lium dignitates , Ac monafteriorum regi­ h»* V*'A’"'”*' firvr"* D*· » ad ftrfct»** mina quorumcumqne exemptorum Ac non exem­ ptorum , quafcumque collationes , provifioner Ac difpofitiones quorumcumque beneficiorum ecse»«n «c r\Um renuntiare papatui de proximo intenclcfiafticorum , regularium vel fecularium , de MiWnfum ■*-/ dimus propter dandam eccleli» pacem , cujure patronatus etiam laicorum » cum cura vel f»cui»rium , de jute patronatus etiam laicorum, iMiaa«kuu. jus contemplatu Petri fedem domino vocante nuiuuiM, confcendinuis, conveniens arbitramur , primum cum cura vel fine cura » etiamfi ecclefias^Mrocirca ferenationem confcicnttaiura Chrifti fidechiales fuerint , aut caoonicatus Ac prebends, S digni- 71 Nicolai Papa V. Epistola VL 7* 'ANNO dtgnitates majores poft pontificales in cathedra A temnore conccUîonum k aliorum pftrmiflonim anNO~ CH a 1ST i litas , vel principales tn collegiatis exiftant , obeaiverunt pnrfato Eugenio poll ejus iufpen- CHA1ST1 perfonatua , perpetu* adminiftrat tones, eel offi­ cia et tam curata, vel eleâiva in quibufeumque ccdefiu } prioratus etiam cvn ventures , aut alia beneficia cujufcumque conditionis , quali­ tatis , vel natum fuerint · etiam alterius ge­ neris quam exprclT· , paris vel majoris/etiarnti ex quavis eaufa tunc diipofitiooi apoftohea leiervata fuernu , vel alias afftâa, vel ad nos, feu ad ledern apoftolicam quomodoiibet devo­ luta > in vim fee pre textu quarum habita fué, rit po (Icilio , ft poffidentur de pnefenti prae­ terquam de eedenis ; monaftcriu , dignitati • ****·*»· bus , beneficiis que · non obedientes / adhetM-iu rentes , atque iequeutes no (Edebant, A duran- B tibiis hujufmodi divilioninu» alias quam aoftta/ auâoritate privat l ien de fc tuti font , vel corrtra ipfo· pofleflores fententias , qa* in rem ttanfierant judicatam, in Bafilienfi , aut in hac I^ufanenli civitatibus , fonda generali fynodo itidem permanente , live in curia noftra parti­ bus le defendentibus obtinuerunt, aut innovati funt, five alias quam titulo privationis k (po­ lii feu deftitutiouis prxmiffarutn occatione divifiooum fadas; ad million es etiam refignanonum quorumcumque beneficiorum , dignitatum , re­ el e fia rum fimpbciter vel ex caufa permutatio­ nis i audorixationes 8c inftitutiones , in vim etiam quarum habita eft poiletlio ; penfionum quarumcumque fuper quorumvis beneficiorum C ccelcfiafticorum frudibus refervationes St aIli­ gnationes , cum proccffibus & fulminationibus inde fecutis ; Nec non uniones , annexiones , incorporationes quarumcumque dignitatum , 8e benencioium ccdefiafticorum fircularium A ré­ gulai tum quibufvis natriarchalibus, archiepifcopallbus , abbatiahnus vel capitularibus men­ tis , k monafteriis , conventibus , dignitati­ bus , canonicatibus & praebendis vel beneficiis, feu ad vicem fub ouibufvis verborum formis , dimembratiooes ecckfianimk beneficiorum quo­ rumcumque ; ecclciiarum quoque, monafteriorum , Itudiorumque generalium fundationes , erediones , fupprvIliones , & lubjediones ; Aquorumcumque beneficiorum creationes , exem- D ptiones , item revocationes , pallii dationes , confecrationes , bcnediâiones , perfonarum de ordine ad ordinem translationes , infeudationes , inftitutiones , contractuum confirmatio­ nes , facultates tcftandi , conceffiones , abfolutionc* , liberationes , quiâancias fuper qui. buicumque debitis ratione decimaram , fcmidecimarum , indulgent tarum , annatatum, com­ munium & minutorum lervitiorum , vel alias quomodoiibet ; difpenfationes tam fuper «ta­ tis , quam natalium & aliarum inhabilitatum detedibus , fuper incompatibilitas in quacum­ que munere, etiamfi ad curas parochialcs, ma­ trimoniis, juramento, ordi rubus, 8t voto etiam tranfmarmo , & retas aliis quibufeumque ; E necnoa ablolutiones a quibufeumque , excom­ municationis , anathemaxationis , 8r aliis cenfuris ccclefiaihcis ; mterdiâorum tam genera, luun , quam fpecialium relaxationes; réhabili­ tât iones ab omni macula irregularitate , aut alia inhabilitate , undecumque procèdent ; re(Ututtones etiam ad fisum , Se honores ; gra­ tiarum , indultorum, indulgentiarum , & pri­ vilegiorum , ft quafcutnque alias conceftiones , ac omnia St fin gula tam juftitiam quam gra­ tiam concernentia , tam in foro confcicntis , quam contcntiofo , ia perfonis & locis qu* see·· fionem ab admmiftrationc papatus , atque depolitionem, feu Tbom* Nicolao V. in luaobedsentia Romanis pontificibus ftc nuncupatis, tam per ipfos fucccflivc , quam alium , feu alio·, fiso, aut alterius eorum mandato, etiam de.latere legatos , delegato· , Live alios quofcumque ab cis vel cotum altero potcllatem ha­ bentes cbrirundim vel divifim qualitercumque faâa , gena , concéda , data , induits , difpofica , Λ ordinata , etiamfi majora ft gravio­ ra , aut alterius cujufciunque k aprctniUis exiftant , Se fpccialetn requirentia expreflionesn , qur volumus , Se decernimus pro expretfis fpe­ ti fice haberi , cum omnibus At fingulis inde iecutis , ac etiam omnia & lingula per ordina­ rios ia didis locis faâa prêter illa , ’ St fine co­ ram prirjudicio qu· per ipftim Nicolaum , ut permittitur , papam V. in fua obedient ia nun­ cupatum , tam liiper reditutionc prariatr fan­ da fynodo noftrs congregationi incorporato­ rum , ac illi St nobi< adhrrcntium , quam fuper infirmatione gcftotum per eamdem i mo­ il um Se nos noftraque aut illius audontate fa­ cienda , concedenda , approbanda , & confir­ manda funt , prout continetur m cenis minu­ tis per catiffimorum ccclcli* hlioium I ranci* , & Aogliz regum , nccnon Delphini Vienncrtfis didi regis Franci* primogeniti illuftitum folennes oratores concordatu , & manibus pii. priis fubfcriptis, quibus per hanc nolbam ton(limationem , & approbationem nullatenus de­ rogari , fc prajudicari intendimus i nec ali­ quod detrimentum afferri ; quinimmo decerni­ mus illas plenam in omnitas ac in qualibet caram parte roboris firmitatem obtinere debe­ re , perinde ac fi pnrlentes noftr* Uter* mi­ nime cmanaifent , pro bono pacis St unionis eccklia* motu proprio , ex certa ferentia , & dc apofiolicc potellatis plenitudine , ac con« filio St afleniu venerabilium fratrum uofteorum fande Romane ecdclie cardinalium t prrfcntium iene approbamus , ratificamus Se confirmamus, rataque & firma habere volumus » Ac. l/r i» iteret» lan/ax* . Datum , ar /*»pra . >·«·■ ·· NICOLAI PAPÆ V. EPISTOLA VI. ad omnes Chrifti fideles . "Siictlttu efifffut frrvui ftrvtrait» Dtt , ti fafttu» rei tuemarirt»» . Anto nos pacem & tranquillitatem eundo­ rum fidelium procurare , & ampleâi con­ venit , quanto dehderanras frudus uberrimos inde fcqui. In eo quippe cor noftrum fuaviflime dcle&atur , quod diebus noftris fanôtam Dei ecclcfiam in pacis & unionis pulchritudi­ ne , ac debita integritate florentem videre va­ leamus . Cum itaque fuperioribus temporibus propter divifioacs rabortas inter (elicis recorda­ tionis Eugenium papam IV. przdecefTorem no­ ftrum , St tunc Balilienfe concilium, plurimum turbata , ac variis modis affliâa fuerit ecdelia Dei : jam autem divina fovente ac dirigente demenua , tradatu oratorum cariihmoram in Chrifto fihorum , Francorum, Angliz , & Re­ nati Sicili· , reguin , nec non Delphini Vicnnenfis primo geniti Francorum regis illuftris, pa­ cem ecclcfi* redditam agnofcunus , dum perci­ pimus vcucrabilem ft cariflimum fratrem no­ T ftrum M !i Nicolai papa V. emstola V. 74 Amfdeum primum ctrduu.'etn epifco- * fus 'habitos per caidem , quacumque inde f<- ANWO chiustv pue» Sabinenfem , in nnnnuilis provinciis apoutx , etiamfi ad fententiarum > ccnfuraruro , CHRISTI '44î **di» legatum , » icariumque. perpetuam, at que poenarum declarationem, ieu illarum aut <4Η· relKXiu papan y. tunc ω fua obedientia aoalkujus carum publicationem , feu plenariam <■ minatum, juri , quod in papatu aiTerebat fe execrtionejp, contra perfonas, dominia, comhabcic , àd · bÿtfmodi paçctn eeclefi· obtiaencnmutates , univerfitates , civitates , oppida 4c dam ccffifle . “°· veto qui Bafilcx , poftmoM lupradida communiter vel divifim , quodum Laufanr. , fub,’ nomine generalia concilii inedulibet fit proceflbtn quorum omnium At haâenus permanicnnit , ordinaftê ac publkaflê fingulorum tenore·, etiamfi de illis plena &ex­ prefla, acrde verbo ad verbum pnrfentibes men­ nobû-tamquam unico 8e indubitato ία mmo pon­ tio habenda foret, hic pro fumcienter exprcflls . tifici obediendum elfe a eu qâis fidelibut 8c pro­ fatam Laufaneoiem diifixlviflfe congregationem. haberi volumus; motu proprio 8c ea certa (cien­ tia noftra , ac de feais apoftolic· poteftatis Cupientes igitur , qua utum omnipotens do­ plenitudine , nee non de venerabilium fratrum naverit id agere , quo univer ft Chrifti fideles noftiorum fanâe Romane ecclefi· cardinalium ipfius pacis jocund itate fruent ci , animorum conjunctione libi invicem cohcreant , βτ reje- B confilio 8c aflienfu decernimus At declaramus nul­ lum effedum penitos fortiri , fed perinde ha­ dis que et difcoidi* orta fuerane , ftatus uberi debere , ac fi nullatenus emanaflent j ca­ niufcujufque honor , fama 8c reputatio tlleli que omnia &*. fingula , cum inde fccntis , de 8c integri remaneant : 1 iteras , proceifus, rftoftregiftris ipfius Eugen i i pnrdeceflbris 8c noftris » data, 8c dectctq queeumque i nec non excom­ & locis aliis quibuicumque aboleri 8c deleri man­ municationum , fufpcnlionum 8c interdidi , dantes, omnino tollimus, cadamus, irritamus, anathematixitionifque , etiam privationis be­ Ic annullamus, 8c pro infeâis haberi volumus : neficiorum , officiorum ac dignitatum quoiurnEt nihilominus fi 8e in quantum opus eflèt ad cumque , live patriarchalium , arcliicpr.opxabundantem cautelam , fingulas ex per fonts , Jium , epifeopahum, abbatialium , aut aliarum dominia , communitates , civitates, oppida ac quarumcumque dirnitatum ecdeliafticarum , vel loca iupradidas , Af fupradida , ad famam , mundanarum ; inhabit itatlonum quoque , nec non declarationum t innovationum, damnatio­ dignitates , honores, ftatus 8c privilegia, qua­ tenus illis eadem occafione privat· 8e privata num > reprobationum , expofitionum perionaprutendi poflent , in (latum priftinum & debi­ rum , ac bonoium mobilium & immobilium , jurium ac jurildidionum , publicationum & C tum reftituimus , reponimus , 8c reiategramus, plenauc per pnefentes , motu , fcientia Ir ple­ confifcationum , privationum feudorum , ac nitudine poteftatis ac confilio 8c affenfu ante ctum quorumcumque jurium fpiritualium vel diâis . Et quoniam dificilc foret prufeotes li­ temporalium, & inhabilnationum ad illa: nec teral ad fingula , in quibus eis fidc< foriau non abiolutionum a fidelitatibus Sc alias in facienda fuerit , loca deferre : dicta auAoritacifdem literis , proceflibus , mandatis & decte· tc decernimus , quod ipfarum tranftumpto ma­ tis quomodolibct contentas fententias , ceniunu publica , 8c iigillo alicujus epifcopalis , vel r»s 8r pernas quafcumque fle qualitercumque fuperioris ecciefiailicc curi· munito, tamquam ftatutas , infliftas , & promulgatas , etiam (i ptefatis , fi originales exhibeantur, literis ple­ crptelfa- , majores vel pares , aut alterius cuna fides habeatur , 8t perinde ftetur : ac fi di­ fuicumque naturae forent , per prrfatum Eugeète originales liter· forent exhibit· vel oftenmum prcdccelforem noHrum in quibuicumque f· ; juribus , conftitutionibus , 8t ordinationi­ literis fuis quorumcumque tenorum , & fub bus apofto licis, ceterifque non obfta nt ibus quiquacumque data exiftant , etiamfi cum cxbufctimque. Nulli ergo omnino hominum liceat preflionc , approbatione Ferraricnlis feu Flo­ rentini , aut alterius concilii generalis , five D hanc paginam noftrorum voluntatis , conditotionis , declarationis , mandati , caiTationis , per nos , aut per »ium , leo alios , ipfius , irritationis , annullationis, reftiiutionis , repoaut noftra , feu quavis alia audoritate contra fitionis Ac reintegrationis infringere, vel eiaufu difintn Bafilienfe concilium , «t eos qui fub temerario contraire - Si quis autem hoc atten­ nomine generalis concilii tam in Bafilienft , tare prefumplerit, indignationem omnipotentis quam in Laufancnfi civitatibus memoratis fue­ Dei 8t beatorum Petri 8e Pauli apoftolorum ejus runt , ut prxfcrtur ; nec non contra ptrfatum le noverit incurfum · venerabilem ac cariftimum fratrem noftrum ADatum Spoleti , anno incarnationis domini­ medeum primum cardinalem epifcopum lega­ ce millefimo quadringentefimo quadragefimotum , 8e vicarium fupradiâum Felicem V. in nono : quartoaecitno Kalcndai Julii , pontifi­ fua obedientia nuncupatum : ac quafvis perfocatus noltri anno terrio. nas eccleliafticas , iaccularcs vel regulares , ac etiam laicalcs , quar eifdem coniunaim vel diOm» v at i o pHiLirri L» i it, S.J. vifim adherentes , aiTiftentes , obedientes, cre­ dentes , recipientes , sc quovifmodo faventes , £ Intrr opufcula aurea theologica ftndio Petri ArcudO cofque fequenter fuerunt , cujufcumque digni­ Co.-crrel colleâa ac G. & L. Roam edita In ♦. amo tatis, praeeminentis, ftatus, grados, feu con­ i6jc extat Nicolai huiui pap· V. epiflola ad Coaftaaditionis exiftant , etiamfi pontificali , cardinat0·ίΚ>·Ο«ΗΚΜΗ>·**Μ><ΗΚΗ> cmroti . •«•■’CONCILIUM t TORONEN s®··* PRO REFORMANDIS MORIBUS BCCLBSIB Cclcbrartuo Andegavi in Gallia anno domini MCCCCXLVIII. tempore Nicolai pape V, • T"\E fynodo Podcrmot iti apparatu i»~ A Zif»· wZ »· ysfaf/ 44M l.cr/4r*. riM» tfi Jütitvi, "Jeta* tnlôffctft Ttno^i titer, frafidt. jUfit* terfifrefi fi9 jafbfaati , Pa­ rmi Sa*atatltvitafit, ?μ·μ;Τ<μ·μ«ν0« , GailIX liti** jjaforM J^4*iMN4^r> tttirtfat fa* tfifctfi JM44» aitaTu ftr fntmitni. ^ertliii4i«W » artltifrtfbyteri , iteaarf , fy alia 4" «««4M aatt* , fivt tmftediu* btjtH nafilii ftrfiae tttltfitfiite , Μ fire ear ttafittadi* " trdiaii Fraatifiaai K it fat rifUat t to* firteda* nuum fit > at ttmftrami p/M« it verb Francifcui Fcvardcotius . £4 1*4 *tUt , «aï ffiritaalia M fmiaet , CT ftfigt wr· tfi ftfatal, f ΜΝ» j«4 Cbrifii fa* » /μ faxrat. B I. X. Qailibt fittrdn fiagalii ditbai ata ftlt»aibit dual tfiiria* werfaarsm , «i *tau ta* tribu ItSieatbu , «4«·«« cm· frt fidtitau dtfeaOit ctltbabit'. f4»4 faaâa 0> filabit tfi rtfitatufre dtfaaSit txtrart , er 4 fntarit filvaatar . Tnlûbtar at all fit , cajtfcaatft fiatat vtl rtaiiriMM t»ifiat , ttatat ctatabaan : rasrranai* fatitattt , fai ab faftritrit aafb/ritatt taataite mtaiti fatrbt , txttauaaaittatar. XI. Π. Trtkibatai at fit ftattatiaat tatoaataaitatiaDiJbibuiMtt fattidiaae aaaiverfirie ia tt~ C tiaaii lataat ftr jaiiztat , tttaltata ttatat , fti llffiit *ttrtftlicaa>'i, cathdralibu 0“ telltgiatii , iffaat iafra attaftat a ttatfart f lata fair , faf* iattrtffiatibu trrftaalittr luth tf Mai*trfa(iat fabitart. riii t ata tltatar ekftatibu, fNti jW ata la­ brat , M4 sftniwcrr. XII. in. X»//· 1 taataiteI , aar alia ftrftaa tttltfiafiita it tlivtrfit tttltfiit frt tafitia bra iifiribtintt rtrifiat. IV. Trafrattt bril taataitit filtatiaat ttataxt t Itfbtaibt tlilatanr iattatlaat, tratitatt Mr*tt aaÂiaat ·, an bib * bat ia tbrt brat iffat littn frafaataat. V. LaJtt atxitt V ftaatlafofa tataibi filtot , fti tltritit fraftrtiat fnbibatat, Qeia far tlaadtfiiaa atatriattaia , a fiaOit fatribu ata fiat taafa tr attrite fnMita , aibta *ala tataiaat : frtbbatat at fait bril aat ngalarii dt ttttrt talia taatritataia ttltban aat fritattaayrt frafaatat fak faaa txrtetataaitatitait. XIIL lafaltatitatt , tlaattrtt » fieri t tr alititaaialtei fitri ftlim ia ficatdii wl ttrtiit fatraatdaat aaftiit , fart tbri-aariatt -aalgt afftllaat , fr*. fttr entire 0“ gravia itctnvtaitetia far iadt fifaaatar > fitri mai* fnkibmai fab txtmataaitathaii fiattatia , 0" alia fera aibitraria, XIV. IxcMiMiiKMfir iavafirti t rtfetrtt , dtfraVI. dattrti « tttafattrti , fit atatiat *tl alit*, ftrfiaaraat tttltfiafiitara* , rtra* fitraat , fia le­ Traiitattrtt tajafraatft graiat vtl ttaditirait E ttre* Ttlignftra* . ta* fai dmibat vtl tait tttxifiaat, «Μ it rrtUii afi Iraat rtat tbatru, fid tltfiafiitii ftfitriat tmtfinti . £r faiafaritarti CT Ittia Dm ditatit , taat tatai rtvntatia ty btuab taefietitatti feri fera ftafiriagaetar , rtttfattUtatt RedoTnkfamat nt ^aata faaSnam aU^aanvn rtlinenfemque > 8r-Cmnonunenfem epifeopos tefpeâive de prorogativa fedis exortam . Matura {*ia qaaftat frat,ia ftr nt/ham priviatiaaa Itftraadeliberatione cum pnedaRi* fratribus noftri* > tar · CMirgriM» fatltaHt far livrant arJiaanat <6T ffi legati* comparcntibus prohabita ftatuta in­ fritta tiaiptftaatar. * fra (cripta edidimus , nonnulla a prodecefibB ribus noftri» edita innovando , quxdamque ia XVII meli·* reformando , ut (equitfir· Statximat at 4**1· «W«£<*Si4 ftr fiitu» »ρ/UlKtfi tanctffa vft taaetJraJa t ptr rtihrt» aat I m/sm» pnviaam , baatfaai 6r traJitaai virum , ftr hti iittttfruuun , fta tjat vuariaai itpataaDr rrfiriftii. * daat paUinatar, CT fifala txfnaatar. X ‘ ·* STATUTA CONCILII SIVE PROVINT cix Turonenlis provincialis Andegavcnfis Die Julii , anno domini iff& lartfram tiatiftaxi illati a Bàii» tjxjifaa inviateriAnj Starevalfti· , Hivtfii , Cerialax· , aliifyat Tariaaa/e vicitataai , rtpraftataaiat tx afqrafka A· "P J4*sfc Stranadi S. 1. illatrat natalintat tam txemtlari alttnJtfsfww* «tdtfixTarweafit , adifiam pfriiamaxitrr (aaunaxitar» 4 r.C. J5f iih Mana#·. Dum Boni&cius papa VUI. fàlubrîter ftatuic t quod quando aélor & reus ejuf< dem civitati* vel diceccfi* fuerint , quod per litcras apoftolicas reus infra ipfas con­ veniatur &, non extra , nifi certis caiibus in diéU conflitutione expretis . Ita tamen quod reus a fine diceccfi* ultra unam diaec tam non trahatur . Et nuia nonnulli noftrx provinde conflitutione abutuntur reum tra­ hendo ad loca remota ultra unam di»am contra tenorem conflirationM pnedi&e , & Oanncsmiicrationc divinaTuroncnfu archiecum laboribus & expenfis ûttgant » volen­ pifcopus univerfis profenres liter** infpcéiute* pnedi&is abufiombus obviare , edidto rts Ia lutem in domino fempiteman . Inter cu­ perpetuo prohibemus ne qusecumaue per· ras & folicituJiaes , qnx nolho pallo rd i cohe­ fona ecdeliaftica, faeculan* t regularis nec rent officio ili* precipue nos afficit vifceribu* J cordis noftri infixa profundius atque folidiusraalia quacumque praefulgeat dignitate, quan­ . dicata ooftrum inceflanter fuarutn aculeis · pudo ador <$c reus ejufdem fuerint civitatis «itionum per annum urgens procipuc no* inci& diceccfi* , reum extra ipûs audeat tra­ aL^.utec. tat , b 8c ecclefi* , monafteriaque , 8e pia loca here , nifi in cafibus in ima conflitutione « u. ts. jn provincia noftra conftitutc earumque perfon* iolicit* prorifionis remedio, prout nobisdc- D comprehends , vcl alias fini competat ex beneficio literarum, detune ufquçadunam fuper miniftratur , contra malignorum defen­ dantur incurftu , cohibeantur injurie , 8: vio­ diztam a fine dioecefis de non ultra , de lentiis propuliatis in pacis plenitudine deleâenenam in alii* cafibus in diéta conflitutione tur , ut hoitium fublata formidine in tranquil­ oomprehenfis in quibus permittitur , quod litate (crena , tc ferenitate tranquilla paci» anreum trahere valeat extra ipfas . Ita quod Rori cujus mancipantur obiequio eo devotius Be reus etiam ad loca non infignia non traha­ acceptius valeant famulari . Ad ipfius igitur paci* auRoris gloriam , Bc hoOorcm noftri di­ tur . Verum quia nonnulli in noilra pro­ di paftoralrs officii «xecutionem juriumque li­ vincia diztas diverfimode nituntur compu­ bertatum , privilegiorum & immunitatum ectare : aliqui decem , alii duodecim leu­ clcharum provincia , cui divina difponente cle­ cas : taxamus aurem pro dizta xti. leu­ mentia profidemus , ftabilimentum atque tui­ cas pro vulgari vel etiam ufuali in dkecetionem vocatis per nos legitime omnibus , 8r fibus Turonenfi dt Andegavcnfi ; in Cefi ngulu venerabilibus fratribus coepifcopi* 8c funraganeis noftri* , ac aliis qui de fure vel can· E nomaniz partibos x. leucas . Contrarium fuet naine ad concilia aptius noftro provinciae vero faciente* per eum jun£di£hooem fenvocari debuerunt , apud civitatem Andegavcntentiam incurrant excommunicationis in fem , locum per nos ad profens concilium pro­ concilio Nannetenfi per bonz memoris vinciale celebrandum eleftutn - ComparentibufPhilippum przdecefiforem noflrum imme­ qne ibidem perfonaliter in refedono ecclefi* Andegavcnfis , venerabilibus fratribus , Bt coediatum , ipfô fàâo contra przmifla facien­ pifcopu noftrii Petro Madovicnfi , Joanne Ccedo latam ex caufa tollentem. aomanenfi , Guillelmo Nannetenfi , Ar Rober­ to Red onto fi. Ceteris venerabilibus fratribus coepifcopi* , & futfraganeis noftris legitime excufatis , 8c per legatas feu procuratore* fuos lafficienter fundatis , fe repnelentantjbus , nec , Cena/. Gtneral. Tom. ΧΧΧΠ. D a ΙΓ. 79 ThHô OHKirri ***** Stato Conçu. Psovixcuui Andioavinjis, II. ’ ' De tempurAuf ομΑμμΑμ*··» Prxfenti decreto ftatuimus quod omnes principales perfonx, praelati, dc capita ecclefiarum coltegiatarum, deomaesqui in ecclefiis catheaniiibus « collegians, it re­ gularibus noftrc provinciae Turonenfis ob­ tinent dignitates , perfixam» _, officia live decani , prxpofiti -, archidiacoai , archipresbyteri , capicerii , dc alii quocumque nomine cenfeantur , dc alii qui in alia be­ neficia rationem obtinent , quorum de jure ftatuto vel confuetudine tenentur promove* ri in noftif provincia infra annum a tempore provifionis ubi faftx & poffeffionis adepts pacifice impedimento legitimo ceftante i al­ tem ad fuodiaconatus ordinem fe faciant promoveri ; alioquin dignitatibus ·, perfbnatibus , officiis lapio anno abfque modifi­ 8o A laborat non manducet , dc noqpulli eccle- ' ληβό / " * -----------fiarum prxdiftarum noftrc prôvinax ca-. citaiafi nonici dc alii qui de confuetudine diftasdi* ftributkoes & anniverfitria in ipfis ecclefiis ^ççipiunt, recipiuotde tarde veniunt , dc cito poftquam intraverunt chorum recedunt finecaufa. Ideoque exhortamur, ut praedi* fti canonici & alii qui oraediftas diftributiones & anniverfaria in prxdiftis ecclefiis recipiunt, · . in principio horaruni intrent chorum ipfis horis anniverfariis & «ad tnifiam interfint , videlicet a primo pfiilmo ulque ad finem illius hor« dc anniverfarii , nec non in in* / B troitu miflz a prima collefta ufque ad fi­ nem totius ipfius miftx continue remanfuri, nifi fiibfic caufa legitima . Item ftacuimus quod nullus canonicus , aut alia quxcumque perfona ecclefiafticain diverfis ecclefiis pro eadem hora diftributiones ro· cipiat. catione aliqua fint privati Item çum fe­ V. cundum apoftolum non fit manus alicui ci­ to imponenda , dc ex hujus trartfgrcffiooe De fileutio its cboro. verbi magnus error hodie repetitur in Dd ccclefia , dum ionumerofie perfonx con» c Praeterea hujus facri concilii auftoritate ttmptibiles vel abjedz , icienria , & mo­ ftatuimus , ut prxfentes horis canonicis firibus iafiifficientes , ad facerdotium , & lentium teneant in ciero , & prxfcrtim le­ quod longe damnabilius eft ad curam , & ft ioni bus dum legentur diligenter intendant, regimen referuntur animarum .* ftatuimus & orationes dum dicentur humiliter au* ut nullus amodo ad fâcros ondines, & ma­ diant , dc devote nec amodo in choro xime facerdotium promoveantur , nifi fine bini & bini horas dicere prxfununt , exce­ vita Ac moribus commendabiles ac liter^tuptis cçdefiarum prxlatis. ra feu fcientia fuffidentes. Item exhorta­ VI. mur , ut de cetero praelati benediftionibus & gratiis in principio dc fine menfe fecun­ De ludis prebibitis dum ftilum Komanx ecclefix utanrur, & faciant coram fe legi facrom bibliam , five Cum vero fit afferendum illos effe no­ aliquid aliud de facra feriptura* dum fuerint D xios ludos, quorum experientia pemiciofa in menfa. occafio vertitur in ecclefiae opprobrium » & animarum inducitur periculum , dc III. in quibufiiam ecclefiis & locis provindx Turonenfis audiverimus fuifle haftenus cor­ De vii* & buuefiute cleric*™* ruptis fiquidem dc non honeftis moribus Quia fanfta dc falubris eft cogitatio exo­ obfervatum , quod*in craftino pafthx cle­ rare pro dcfunftis ut a peccatis folvaritur , rici ecclefiarum dc alii ad domos adjacen­ exhortamur , ut quilibet presbyter noftrx tes accedant dc alias cameras intrent , jace» provinciz fingulis diebus non folemnibus tes in leftis dc nudos penitus ducant per vicos dicat officium ad minus cum tribus leftiodc plateas ad ipfasecclefias, denon fine ma­ mbus , maxime cum pro ipfis defunftis ce­ gno clamore, dc alibi aquam fuper ipfos pro­ lebrabit , & tunc priufquam celebret fi e jiciant , ex quibus fequitur divini fervitii commode fieri poffit. perturbatio , corporum Ixfio, dc membro­ IV. De clericis m» refidentibus. Licet diftributiones quotidianx dc anniverfaria in ecclefiis metropolitanis cathedralibas dc collegiatis pro intereftentibus perfbnaliter horis ipfis & anniverfariis fint laudabiliter ordinata Ita quod qui non rum quandoque mutilatio. Infuper quidam tam clerici quam laici in prima dieMaii de mane ad domos aliorum accedunt dc ipfos capiunt dc cogunt per captionem veftiumdc aliorum bonorum fuorum fe redimere . Hujus igitur facri concilii approbantes inftitutionem ftatuimus ut omnes de extero a talibus abftineant , quod fi contra fe­ cerint , cofdcm per illos ad quos fpe- ftant Si Statuta Conc. Provincialis Andes avbnsis. Si " anno étant animadverfione debita puniri przci- A alimentis aliifquc oneribus eis incumbenti-' anno caristi pmm, bus fupportandi ufque ad novos fru&us Christi in eis dimittant. Contrarium vero facient *** vir tes ab officio, &. beneficio au&oritate hu­ jus facri concilii fufpendimus , & fi hujuirqodi fufpenfionis (entenciam per menfem fuftinuerint, ad alia juris remedia per locorum dkecefanos contra eos proce­ datur. De prt&tntibui. < ; Przfientis tenore ftatuti przcipimus ut illi qui praedicandi licentiam acceperint cujufcumque (latus/ conditionis vel ordinis exiftant, in cathedris publicis & aliis lo­ cis (olitis verbum Dei praedicent ; inhi­ bentes diftriéle quibufcumque perfonir ecclefiafticis & fiecularibus , ne lignorum ftrudluras, vulgariter chaufaria pro ipfis praedicantibus vel praedicare volentibus erigant, & ne ipfi praedicantes aut alii njiffas in locis non confiecratis celebrent, prae­ cipientes ut verbum Dei praedicent cum omni reverentia & humilitate, ceftantibus horridis clamoribus, &impetuofis manuum elevationibus, exceifivis (ignis, & geftibus ih ecclefiis, nifi fubfit cauu rationalis arbi­ trio ordinarii relinquenda. VIII. De religtofu domihur. Inrefrenabili ftatuto prohibemus ne illi qui de confiuetudine , de jure vel funda­ tione in noftra provincia cleemofiynarias, leprofarias, xenodochia vel domos Dei ha­ bent , committere quocumque colore fibi quzfito pecuniam, vel quicquam aliud ra­ tione commiffionis , figilli vel literz reci­ piant . Quod fi quis contrarium fecerit, id quod receptum fuerit teneatur rellitaere, & ultra poena triplici puniatur ad utilitatem loci fuperioris convertenda, fu­ per quo conficientia eorum oneratur. Quia nonnulli abbates, & priores con­ ventuales fupra fe abbates non habentes noflrz provinciz qui de privilegio, vel confiuetudine bona prioratuum vacantium ab eifidem dependentium ad fe pertinere af­ ferunt J ipfos prioratus dum ceifione aut morte priorum vacant , totaliter utenfilibus & Donis aliis omnibus denudant : un­ de fzpe contingit quod in eifidem fuccedentibus cum fiua familia ufque ad novos fruélus mendicare cogantur. Cum autem id ex cupiditate, quz teilante apoftolo om­ nium malorum radix eft, procedere ridea­ tur .· ideo ipforum prioratuum indemni­ tati providere cupientes , prohibemus ne abbates & priores przdiéli hujufmodi prio­ ratuum adeo didlis utenfihbus, & bonisde cetero denudare przfumat ; quin compe­ tentia utenfilia fuflicipntemque provifionem ipfis fiucceflbnbus, & eorum familiz pro Conctl. Gener. Toni. XXXII. IX. ’ Dr cnfihtt. Quooiam ut intelleximus nonnulli prae­ lati , archidiaconi, archipresbyteri, decani, & aliz perfonæ ecclefiafticz de jure, aut confiuetudine vifitationis officium in noftra provincia exercentes, plûtes in die plerum­ que vifitant ecclefias, a qualibet earum ab-, fque difipenfiatione legitima procuratidbem integram etiam ultra folitum ab antiquo in pecunia numerata recipiendo , & cum hoc ab ipfarum ecclefiarum procuratori­ bus , feu thefaurariis pro fuis clericis & apθ' paritoribus expenfas, fit vidualia exigunt: fie quod duplicem quodammodo contra ju­ ris difpolitionem exigunt procurationem, plerumque etiam non vifitatis ipfis ecde(iis didam procurationemfibi(olvi faciunt. ■ Et fi non contenti ab eifiiem procuratori- « * bus five thefaurariis pro fuis clericis, &fccH· fervitoribus pecunias exigunt, (eu per diftos clericos exigi- permittunt , perfonas eafdem graviter opprimendo. Cum autem ipfis fufficere debeant, ut temporalia me­ tant a locis perfonaliter vifitatis pro diebus quibus eis fpiritualia fubminiftrant, au&oD ritate prx (entis concilii diftridle prohibe­ mus, ne de cetero difipenfiatione legitima fuper hoc ceftante archidiaconi, archiprefby teri, decani, alizque perionz przdiélz ultra unam procurationem recipere una die five unum locum vifitatum, five plura et­ iam loca vifitare fufficeret, ad procuratio­ nem integram per(blvendam quoquomodo przfiumant : nec etiam, fi non debite vificabunt, quicquam percipiant. Cum feren­ dum minime fit , ut temporalia metat , qui fpiritualia non feminat , cefletque a £ modo b hujuffhodi falubre vifitationis of- b ficium omnis illicita exaélio ac fit quilibet hu|u1mt»4i vifitans procuratione ab antiquo folvi folita contentus, ut potius quz Jefu Chrifti *<··». «. funt, quam fiua quaerere videatur. Si au­ tem c praedi diorum contra prarmifla quic- t quam agere przfumpferit, ecclefiz a qua . M. receptum fuerit, infra menfiem reddere te­ neatur . Qnod fi non fecerit, fe noverit ju­ re ab officio & beneficio fore fufpenfum , quoufque de duplo hujufmodi gravatis ecD 3 de- 8j Statuta Conc. Provincialis Andboav bnsis. ”λνη"0 clefiis plenariam impenderit fittisfadionem, chiusti h i)|a fie in hac dantium remiffione, li'**’· beralitatt, feu gratia valitpra. Cun\ juris provifione flaturam fit quod pro rebus propriis ecclefiarum, & peribnarum quas non caufa negotiandi deferunt aui deferri faciont/ζ pedagia vel quidagia nullatenus «rigantur & in contrarium fàciente^efrommunicationis fententia fit promulgata. Et borne mémorise Gaufridus 5)raedeceflbr nofter in concilio apud caIrum Goo crii celebrato falubrkcr prohi­ buerit , ne a clericis vel perfonis eedefiaflicis pro rebus propriis, vel etiam eccle­ fiarum , quas non merqimonii ceu fu per terram vel aquam, vel per mart ducent vel duci faciunt, quicquam vel nomine alieno pedagia, quidagù, coulhi nas , exa­ ctiones nomine quocumque cenferentur , exigeret vel de novo imponeret, contra­ rium facientes excommunicationis fententiam innodando , & res proprias clerico­ rum, ecclefiarum, & eedefiaflicarum perfonarum una videlicet, fic alia de fuis rebus hereditariis, & quas in terra fua vel ecdefix recolligunt, fic qur de rebus reci­ piunt, fic qux collcda recepta, fic habita caufa vendendi, vel pecuniam inde habi­ tam in ufus proprios convertunt ner ter­ ram , vel per aquam ducunt vel duci fa­ ciunt , intelligi debere declaravit hoc non fieri caufa mercimonii. Neque negotium eflè clericis fic perform ecclefiafticis licitum fic honeftum atque liberum a pedagiis ac conftumis, fieexadionibus aliis quibufeumque. Nos vero approbante concilio didas prohibition», declarationes, ftatuta , fic poenas in pnrmiflis compreBenfas volumus in fuo robore permanere , ita quod qui a perfonis ecclefiafticis pro prarmiffis rebus quas ducunt vel duci faciunt per terram, vel per aquam, per fe, vel per alium a dudoribus, vel aliis, qui vehunt vdtranfferunt, receperit pedagia, exadiones, vel conftumas, excommunicationis fenrentiam incurrant ipfo fado, fic locus in quo pe­ dagia, coti (tamae velexadiones recipiunt, ipfb fado fit fuppofitus ecdefiaftico interdido 84 A XL ANNO CHRISTI Ul·- De fenient ia excommunicationb Prohibemus ne.qnis jn noftra provincia fententiam excommunicationis latam per quemcumqne judioem ordinarium, vel de­ legatum. ad ejus inftantram occultam te­ neat , fed ipiam infra menfem a tempore quo lata fuerit faciat publicari fub poena xx. folidorum in pios ufus * conoedendog rum. Statuimus etiam ut nullus five fit adinflAntiam officii, five partis alterius cita­ tus reputetur contumax, nifi die ad quam citatus cft adveniente fuerit fpeciahter fub nomine, fic cognomine fuis alta voçe fic judicialiter vocatus Quod fi contrariam faftum fuerit, & de fido contra eum fen tencia excommunicationis ferarnr , pro in jufta habeatur, & fine fumptibus quate­ nus de fedo procellit de facto relaxetur fi­ ne difficultate Item ftatuimus quod nullus in noftra C provincia prrfumat citare ex officio, nifi per literas judicis figillatas, exceptis promotore, fic apparitoribus, vel nifi in fla­ grantia criminis fuerit deprehenfus. Ordi­ narii vero fic alii jurifdidionem habentes ftudeant contra abutentes citationibus, fic mandatis fuis in locis fuae jurifdidionis fub· ditis diligenter providere. XII De matrimoniis. 15 Quia per clandeftina matrimonia a fan­ dis patribus non fine caufa fic merito pro­ hibita frequenter conjunguntur non con­ jungenda , fic multa mala inde veniunt, hoc facro approbante concibo prohibemus, ne quis presbyter fiecularis, aut regularis de cetero talia matrimonia celebrare aut folennizare prxfumàt. Contrarium vero fa­ cientes, aliofque fcienter in eis exiftentes, ac ea fieri procurantes excommunicationis fententiam ipfb fado incurrere decrevimus. Ecclefix feu capellx in quibus talia fieri £ contigerit ecdefiaftico fint fuppolkx interX dido aliis pœnis juris nihilominus in fuo robore duraturis. De adulterio Cum divinis fic humanis legibus om­ nibus, fic lingulis hominibus utriufque fePerpetuo flaturo prohibemus ne aliquis xus, voco continentia: non inclufo , liceat cujufcumque flatus vel conditionis exiftat nuptiis dévida caftitate celebrati», in gra­ five perfona cçdeûaftica, fircularifve fue­ dibus ab eedefia conceflis, matrimonialirit , in noftra provincia de cetero notorie ter copulari, conjugalique nexu conjugam reneat concubinam. Contiarium vero fa­ alterius diflbluto, fuperftiti liceat etiam ad ciem poftquam audoritate fui fuperioris fecundas vel plurcs nuptias, toties quoties canonice monitus fuerit, excommunicetur. fibi » , c3. vcitcudotà H. Statuta Cose. Provincialis Andegavbns fib* placuerit , convolare ; contrariumque A CHRisri /entire Λ erroneum, & quo minus hujus ,*4,, divinr difpenfationf' concefliô fu am ple· ' is. 'anno num & liberum effedum fbrtiri valeat, quod vis impedimentum apponere, ve! eftêAu fecuto, in fecundarum nuptiarum ve! nubentium deùllationem, circa domos ip forum & alias , quævii ludibria, irrifiô- nes, vel opprobria tactis vel verbis irroga­ re vel impendere, in prxdkftz divinx dtfpenfationis nhpendium vel contemptum damnabiliter heri videatur : abufum illum damnabilem, qui circa hoc quafi in confue- β tudinem deterrimam inquatnplutimis civitatibuis, & locis provihcix Turoneofis eft dedudus, pultatione patellarum, pelvium & campanarum, eoinm oris & manus fibillationc, inftrumnvo arrugitiariôrum, fi­ ve fabricantium, & aliarum rerum ionorofarum, vociferationibus tumultuofis, aliis ludibris & irrifionibus, in illo dam­ nabili atftu ( qui carivarium, vulgariter cbarntri nuncupatur ) cnca domos nuben­ tium, & in ipforum deteftatlunem & opprobiium poft eorum fecundas nuptias fie­ ri confuetum unde quamplurima inconve- c nientia & fcandala fequi poflunt in futu­ rum, & frequenter ex tali prztenfi» avtu in locis pluribus de die, & fub nodisum braculo mutilationcs & homicidia funt fecuta, multique a fecundis nuptiis piopter verecundiam abftinentes vitam foam in concubinatu illicito potius , quam in ma­ trimonio ducere in tuarum animarum pe­ riculum elegerunt , de cetero in nofira Turoncnfi provincia , & fingulis fuflraganeorum noftrorum civitatibus & locis, facro approbante concilio , fub excommu­ nicationis lententia & alia pœna arbitraria, juxta judicium ordinariorum exigenda , & in pios ufus convertenda , tam clericis quam laicis, cujufcumque flatus , giadus, ordi­ nis & conditionis vel prxeminentix fuerint etiam quacumque temporali prxfulgeanc auétoritatc, talia de cetero fieri prohibe­ mus, decernentes ex nunc , prout ex tunc , omnes illos & illas, qui' ad hujufmodi ef­ fectum, ut prxdtcitur vulgariter nuncupa­ tum charivari, five ad quemcumque alium qui rn opprobrium, ludibrium, irrifinnem vel dctcftationem , ve! convicium fic fe- ( eundo nubentium verti poffit, opem, vim confilium, auxiuum, cuniculum vel favo­ rem dede;it dircftv vJ ridirefte, per fe vel ahum, J.:m vel paiain, cxcommnmcatioim hmuimodi /cnre viam inc.t: inros, prrmiqxc a:b.r;·.:!- per ipforum hicotum ordrunos exigendo & in p etatis opCMccnvertendo. XIII. ANNO CHRISTI »♦♦»· - De immunitate ecclefiarum. Sacro approbante concilio excommunh camus invafores, raptores, dep^rdatoresA uccupatoics iuo nomme vel etiam abeno ] perjbnarum ccclefiafticavum ôc icruin Iua- I mm, \el eccleiix /eu locorum religiofoW _iuin, & quofaimque alios qui bona pt*·/ dkfta indebite Occupata detinuerunt, aut in rcligioibrum domibus vel locis ecclefiaftjcn potuerunt, comeftores, & loca * ibr#o . na taliter occup.it.i, delata , recepta vel ' ; detenta fcienter fuerint , fu ppofita ecdefiaftioo iiiterdftflo, declaramus txma eccle fiaftica eflc intelligcnda in lux: c. iii, piout in concilio apud cattium rionter;i, j^er bo­ na: memona: dominum Petrum piaedecd* s forem noilrum ultimo cdebiato non lolur.i bona clericorum ; serum etiam bona c< n:· mod a ta, & ab eis condufta fini piecario concéda, & quorum ecclfliafticar penonx vel clerici habent pofleflionem aut detentio­ nem qualemcumque nec non perfonarum rcckfiafticarum oceahone in ipioium pia,judicium vel contemptum etiam homuirs familiares , vel confanguinci vel ipfcium Ixxia, vel qui fub temporali iua jurifdiélione confidunt, indebite caperentur, vel invaderentur -, hac appellatione volumus comprehendi. Et quia facientes & confientientes par poena conftringit, receptatores, dcfenfbres, invafrres raptorum maléfàôorum hujnfmodi de quibus fu penus fit men/ tio, & qui ad prarmifla dedeijot confihum auxilium, favorem, publice, vel occulte, eifiiem penis quibus & iplos maleficos, eo iplb, quo ipfbs vel res de quibus iupernrs fit mentio, fcienter receptaverint, vel de­ fendet mt , eadem excommunicationis fententia volumus innodari. Et ubicumque fuennt raptores , ocvupatores, invafores, defenibres , recx piatores præmiffi , ceftèt penitus tvrvitnim divinum ad minus donec abfolnrionem meruerint obtinere Et poftquam publice ex communicati fuerint nul­ latenus abfolvantur, nifi de prxmiifis latisfecerint competenter , & ccdefix ernen-, dam fecerint competentem, nec tradentur poft mortem ccclefiafticx fepultnrx ,. nifi ipfi vel ipforum heredes fatislecerint deprrnnlfis ut fupvnus eft expreftum ; pratdidium autem concilium didh domini prtrdidli, de quo fuperius fit mentio, innova­ mus, & volumus in fuc rolxire permane­ re . Et quod omnia hic comprehcnfa fi- ' dem faciant, ac Ii totum ouginale , & tenor ipfius eilêt liic omniro de vtibo ad vei bum comprehrnfis. Prx- ..;CT. 87 I αμνό *** Statvta Conçu. Piovincialis Andbgavknsis. fupenovet rocqgpotfcunc, & mfofoa râtuntur exigere & exigunt juramenta, diâofque prîelatoe , &, alias perlons ecclefiafti· cas per minas, ôc terrores perfixarum, captionem bonorum , & rerum fpoliationem , compellunt ad pntftanda juramen­ ta. Ideoque fâcro approbante concilio pro­ hibemus, aequis dominus temporalis, rei qus offioarii her fe, vel per alium a per­ foras aoclefiaiucis nova exigam juvamenta, nec ad ea prcftanda compellant per mi­ nas , terrores, captionem corporum, oc­ cupationem rerum , <3c jurildidionum , perturbationem , fpoliationem parentum , cc bonorum ecclefiz , vel bonorum ipfo rum mortem vd incarcerationem familia­ rum vel confanguineorum fuorum . Con­ trarium vero facientes audontate przfentis concilii excommunicationis fcntcnria in­ nodamus , & terram eorum fupponimus ecclefiaftico inrerdido . A qua nullatenus abfolvantur , nec interdidum relaxetur , nifi primo de injuriis , damnis , & oftenfis tam perfbnis quam ccclefiis fatisfècerint ’ 88 Przterea oocnutà domfai temporales, A incarcérants fuerit, requifitus, & poft ro anno coram offiàttfi a tira ccctefiafficbira- .quifitionem legitimam infra unum diem brà > tara fiectalaribos quam regularibus, naturalem non fiierit reftitutus quod fi *44 ille qui clericum vel perfixam ecclefiafti& am qui mc ftoda tenent ab cm , nœ ut cam detinebit, five ejus ballivus , fenefcallus , vel pnepefitus non poflit tute adiri, vel alias nequeat inveniri , moneatur publice in ecclefia parochiali, fi ad eam tutus fit acceffus , alias in cathedral! ec­ clefia , quod clericum vel ecclefiafticam perionam reftituat t una cum bonis fuisÔc informationibus , ut fuperius eft exprtfAun , infra certum tempus fuperioris ar­ B bitrio , in cujus civitate vel dkecefi deten­ tus fuerit incarceratus , moderandum : Sue moratio ardet monitum , ac fi alias et legitime monitus, & perfonaliter apprchenfus . Quod fi infra przdidum tem­ pus perfixa ccclefiaftica, vel clericus ca­ ptus , vel incarceratus, reftitutus non fue­ rit , lapfo termino audoritate prxfentis concilii poenis fubjaceat fupradidis , & ceffet ubi detinebitur vel transferetur, ad mi­ nus ut fuperius eft expreifum . Qui vero contra przdidam conftitutionem noftram C cellatione durante immifeuerit fe divinis in cafibus a jure non permittis , & collegium fuerit farcularium vel regularium perlbna· rum , fingplares perlonz ipfius, &. aliz perfonx fingulares reflores ecdefiarum , & quaecumque aliz etiamfi fuerint regulares < excommunicationis fentenxam incurrant ipfo fado ; aliis ftaftito praeobeettorum noftrorum contra tales promulgatis in fuo ro­ bore duraturis. Porro judices , capitanei, & alii fzculares iri illufionem noftrz provifionis hujus plerumque clericos , & per­ foras ecclefia ft icas in fuis carceribus , ut D przmittitur^ detentas de una dicecefi ia competenter . Verum nonnulli domini temporales, bail­ li vi , przpoliti , fencfcalli , capitanei fervientes &. alkxati , procuratores , & alii ad iliuita manus laxant , pertonas ccclefiafticas tam fzculares, quam regulares quam^ plurimum capiendo , fine caufa incarcératas feu inprifionatas detinent , dc quoque ’pfas reftiruere contradicunt . Ideoque (â:ro approbante concilio prohibemus , ne quis dominus temporalis , bailli vus , przpofitus, fcneicallus , capitaneus , ferviens aliam ac de Joco ad locum malitiofe trans­ ferunt , feu transferri procurant . Qua ôc allocatus, procurator , vel quicumque alius quocumque nomine ccnfeatur , cleri­ vero nec fic quorumdam malitia contra cum vel quamcumoue aliam perfonam ecDei ecclefiam conquievit adpeimus ftatuenclefiafticam , regularem , vel fzcularem tes , quod dum , & quoties hoc fieri con­ capiant fine caufa nec tunc retineant, fed tigerit , epifeopus in cujus civitate , aut reftituant fuo judici cum informationibus , dioecefi fuerit translatus clericus detentus , ad preces , & rogatum alterius juxta for­ & bonis quacumque reperta fuerint , ad quem fpeclat cognitio puniendi . Si quis mam , tenorem prxinfertz provifionis, vero fxcularis cujufcumquc ftatus vel con­ & conftitutmnis contra hujufmodi detento­ ditionis fuerit, clericum , vel pcrlbnas res procedere teneatur. ecctefiafticas incarceratas vel inprifionatas E Cum io jure canonico caveatur quod qui detinuerit , & requifitus non reftituerit , dc cetero fervare fecerint ftaruta edita, & una cum bonis, & informationibus legiti­ confuetudines introduftas contra ecdefic li­ mis , excommunicationis fententiam incur­ bertatem ftatutam , & feriptores ftatuto* rat ipfo fado , & ex tunc in parochia in rum ipforum , nec non poteftates, redo­ qua detinebitur didus clericus , vel per­ res , confutes , & confiliarii locorum ubi tona ecckfiaftica , vel etiam transferetur , hujufmodi flatura , & conflitufiones de quamdiu ibi detinebitur , cedet peratus ad cetero edita fuerint , & fer vara ; nec non minus abfque ulla monitione vel przcepco illi qui fecundum illa judicare przfumpfêΡ°^*Ιωιη curato conftiterit , · vel ibi qui rtnt , vel in formam publicam feribere habet gubernare parochiam , quod clericus judicata , excommunicationis fcntentiz de4 beant ο gp Statuta Conc. Paovincialis Andîca anno beant fobjacere . Nonnulli fine falutis ob- A CHAisTi Uci} & fu< verecundi* non parantes ju'** ’ rit feotcntia verborum amplexa non fine fÿaudc circumvenire nituntur , non flatu* ta ut aflcrunt , banoa camen fâciunc pio· clamari , precept* & inhibitiones indu­ cunt . quod non cft dubium in libertatis ecdcuaflrx prxjudicium’ redundare . Nos itaque fraudibus malignorum quas adhibi­ tas fuifle cognovimus obviare volentes ftatuimusv, ut quicumque fuo nomine, vel etiam alieno , cujufctimque gradus vel conditionis exiftat , contra ipfius ecclefix libertatem banna , prohibitiones ûve prxcepta fecerint , aut fiçri procuraverint , feu facientibus coofilium dederint, & fa­ vorem , excommunicationis fententia fmt ligari. ’J" m' quolibet prima die dominica m adventu miflis culpabiles , cujufcumquc gradus , dominij die dominica poft teftum epiphaconditionis, dignitatis , aut praeeminen­ nix domini ; prima die dominica in quatia: cxiftant, hoc facro approbante conci­ dragefima ; die dominica in pafiione ; dic lio declaramus excommunicationis majo­ dominica poft pentecoftem ; die dominica ris vinculo innodatos ; mandantes nihilo­ poft teftum aflumptioms beatx Manx vir­ minus & prxeipientes omnibus, & lingulis ginis , per te vel per alios in fuis ecclefiis noftrx provinciae fuftraganeis , quatenus C publicent populo congregato , & lingua hujufmodi malefactores per civitates , & materna efieCtoaliter exponant , dum di­ diœcefes diebus dominicis , & feftis fic ex­ vina ibi contigerit officia celebrari . Qui communicato» prout funt sudoribus qui­ vero n prrmiflis defecerit arbitrio ordina­ bus fupra , fâcune a fuis fubdicis palam , rii puniatur. & publice nominari. XVII. XIV. De potejUn tfefoendi. De reUfuia. Quia Chriilianr religioni non convenir ut fandorum corpora., feu reliquix caufa quzftus per mundum vehantur aut defe­ D rantur , nonnulliquc hadenus per noftram provinciam plures reliquias etiam ignotas hujufmodi quxftus caute detulerint , ad quas quamplures fimplices caute venera­ tionis accedentes variis figmentis, aut telfis documentis decipi potuerunt ; facro approbante concilio prohibemus ne de ce­ tero hujufmodi reliquiae per noftram de­ ferantur provinciam ; contrarium vero fa­ cientes per locorum ordinarios diftricte compefcantur. XV. De uMklgntii. Quia plerumque ooonullx indulgence a fisde .apoftolka cerri» ecdefiis , & locis pro­ priis ex caute rogati concêftx per ignotas , mfufficientes & mhoneftas pertonas przdicantur & populo » opponuntur : unde ha* denus plurima in noftra provincia (canda- In omoibua autem cafibus m quibus excommunicationum , fufpcnfionum , vel interdictorum tententias duximus in prae­ tenti concilio promulgandas cuilibet etwfcopo in fuis civitate, & dicecefi abfolvendi hujufmodi excommunicato» & fufpenfos , & mcerdidos relaxandi in forma ecclefix auctoritate praetentis concilii concedimus poteftatem . Aâa , deliberata , le&a , & conclu ta fue­ runt fupradiâa ftatuta Andegavis in refedorio eccleiir Andegavenfis ad praedidum concilium provinciale celebrandum ordinato , anno domi­ ni 1448. tnenie Jùlii die 16. cum quindecim diebus immediate «recedentibus, indictione it. pontificates fanâiIGmi in Chrtfto patris &.* do­ mini noftri D. Nicolai divina providentia papae V. anno 1. In quorum omnium 8c fingulorum > fidem 8e teftimonium prrlentes iiteraa feu pnefens publicum inftrumcntum per notarios publi­ cos infra feriptos per nos , & dielos fuftraganeoa noftros ad hoc deputatos fubfcribi; & pu. blicàri , figillorumque noftri ac fuffraganeorum diâorum prrfentiutn fecimus munimine robo­ rari . Pmfcotibus venerabilibus « tc circumipeâis viris dominis Joanne Bouhale fcholaftico utriufque juris , Joanne Jocale archipresbytero legum , It Joanne Moufdes ; utriufque ju- rix, C ■*·**^μι*^^ Cohciiiva Lt 3DUNINSB. ♦**?$?’* $1 ammo ”» · caaoaicM ccclcfi· Aede*. Petro Hugoeti / OOUrn utriiigee jacis | Joaaac de U Moufeic , le* . >««·. gm* Moritas m aafecrihate Aadegxv. eda «cmmAmn « aae ·>· tMgiftri» Pet»· Hermi­ te · bead Martiai ThroMafis fubdccaoo fa atroqae jatc i Gaidoae de Vcrfeilfes , «elefie Taroo. cancellario tt cuoùn ia fees* pagina » Inane de LaiHc in utroqac jace * Jo­ anne Bostaris ia kgibus iiceotfeto , cam ph»ritas alia tdfitas M proenfla voratis fpeaafi· ter ft rogatis. la cUks atf. Γ, C. Mta^H bat fidikkbaatta . Datum pro copia fub figillo profeti reverçadiffimi in Chriftt» patria , ar doouni D. archiepilcopi Trrooenfis » dic decima oftavo menfis , anno,. indiâiooe , die ft pontificatu pradiftir . Ste 'ugnata hajofmodt copia » Cholet predifti concilii ferita , ft notarié· Galle pro copia datam » die decimaoftava anno pro* difto : Touars > diftidommi revertndiffimidomini archiepifeopi fcctctarius five fcriba > ac pntientis concilii cum pncfcriptis venerabilibus ( notariis notaries. ANNO CHRISTI •44». CO NCILIUM ^ÏÏÏÏSi.®* M O· vicarii generales In^irttoafitas «crie- ΤΕββΓ fie Namaerrnfit » epilropali (ode vacante CBMUTT iacro^bftam fjroodam » die data parieminm in ·♦·». ditto acdsfia at eft arocia celebrantes , Mania ft fingofe ftausta Ijmodalia fepraditta pec pon­ tifices Naaaetenies fab confortas edita q·· non tarant hattems revocata , hadamw, ratificaquu approbamus , ac etiam inoovamas . Dau ft aria hentt haw in djtta Naanetenfi eoriefia die lovb proxima poft feftum fente penteeoftes damini vieefiauodava aienfia Mail, anno domini miOedwa» quadriagentefioro oduaeefimoodavo , ladidione qtimta pontificatui landifthni fit Chrifto pacris , ft domini noftri domini Innocent» pape VIII. anno quarto . Pmfentibtts ibidem venerabilibus viris magiftro Pçtro PafqoereUe de Turritis ft de Rafik: » Guillelmo Blanchet de Dervalo , Joanne KAhhd de Bafta Goulena , ft Guillelmo de Boitlcfve de · Vctesinioea refnedivç serioribus, sum · rw., v«pluritas aliis tcftibes'td pre miff* yocatis fpe- ’«· »·*·» cialxtcr atque rogatis . Signatum L Avia , no­ N tarim publicus / atque fetiba de pirmiffis ro­ gatus. LU Feraat bag alk ftrtlatat. ANNO CHRISTI GDUNENS Pro fchifmatc inter Nicolaum papam & Felicem anripapam tollendo congre· gatum anno domini MCCCCXLDC tempore Nicolai papx V, E hac fynodo ita Gcncbrardus libro quar- D OsstRVATio Philifpi Lassa » S. J. to fur chron. An. 1449· concilium Gillicaaum Lugduni celebratum luffu Caroli regii Hxc GeoebtstdM arque eg to Severinus Knhti detxompt* es «nem. |ib«o Gallico . Nos loaft pteu M cooad tollendum fchifma inter Nicolaum ft Feli­ ventuM iwiac Lwdaaenfem & iytxxjum , at mcMt , rem , qui rogatu· a concilio ft Friderico III. Laufanealeoi ipt&Mti· eskibuituu· (apt· , cuoi qaibufimperatore , Tibere ceffk pontificatu . Unde rui- w epiAoiii Nicolai V. yap* , aliüqve a R. Ρ Luca Dacbeno edici· cm·. IV. Spicilegii ex loraptete peau go de eo ferebatur carmen : V, G D. de Vpoo D. d*HeronvJ , in fapreau ratio­ Lux fulfif nwtJr ttfft Ftlix ffinhu . num PatifieaCam curia auditorii meritiflimi . Ex hi· ^itfat bat tx Mr· Joannis le Maire . Fids veto difeet , laftot , qua ratione pax ccclcfta reddita tfifirU "Hitrlxà Ttfx P.fytriet ftftrat, fie , Amadao dido Pchci V. ia oediaem acdaAo. D .. h.™.C ONCILIUM LUGDUNENSE TfceUut. Anno Domini m. cccc. xlix. celebratum. τΓ« *4. F I?J. Ex anbivio ηξίο Ro genenli utilitate ccclcfi· GJIkanu, gregato infra miflàrum folemnia prohibi· interim due per Concilia provincialia ma­ cio blafpheoMarutn renovetur, & publice­ jor foerstur, vifum eft revereodiffimis dominis tur cum commmarione, quod fi qui ceopatribus archlepiicopi’ ft epifcqois Lugduni con­ fune caooracx cootetnpcom exiftant, aerio, gregatis fequemes articulos diligenter efle obri poena ( invocato , fi opus fit, brachio icrvandos « nec non ia conciliis provincialibus ft fynodis epiicoporum promulgandos. frculari, in eoe animadvertetur. P L < » >.r, iur. Primus articulus. Execrandum blafphei·’»···», morum criminis commune flagitium, ex <|uo totiens oftèniâ divina majeftaspeftilcntiis, fame & bellis in nos animadvertere creditur , coercere plurimum neccflè eft. Puniantur ergo blafphemi pcenis & mulélis in cap. dt maltt^ii contentis, & Cngulis diebus dominicis populo in ccclefiis con­ II Secundus articulus. Ad vitandam effre* natam multitudinem clericorum, de cete­ ro przlati ad clericatum & tonfunun non admittant, nifi quoi ratio & jura permit­ tunt. ΠΙ. _ 9$ "W*1 CoMCILtWM teeOVMBMIl. ANNO caum VII otetiMMi MonHMtut 4i hiiqiMi fpaftMt ad ofiekuna , mb 6om| mm xtboribua ev&abus confratur ibbdbeonatiis catan «e. IV. BvmAm·* viy. B noram moram, fufrmmb At aampetearis littérature, dtad probandum» fi «· fi» m mwUAlKU > COmuMKKBnCUr Τ1Π QDCC1 bon® forne dtcoofdentb, qui examen in­ cipiant ftria quarta, dt b prmcipio fiat per aliquem didorum examinatarum foleanrà exhortatio de officiis ordinandorum, de qualitatibus eorum, & pro ipfis ordinibus nihil recipiant ordinatores, nec eptfeopi por­ tatilea, « ordinandi per tales portatum feu c epiicopas carentes clero & populo exami­ nentur, reperti infuffidentes in qualitatibus prediitis uve per epifeopos predi&os portatiles , five in curia Romana ordinati, non admittantur ad exeeurionem fui officii donec fuerint per fuos dicecefiux» approba­ ti. Exanfineotur etiam illi quibns dantur litterae dimiffrix ad feros ordines ante earumdem litterarum dationem, ficut exa­ minantur ante promotionem. V. . Oâavus aaticulm. Crea daufuram ΛμΛλ monhlium obfrvetur capitulum Prrèafe- ·*·*«·«· β *ηχΛί b ft®ο, & danenti. m ^frMadraM eo tie. IX Nonus articulus. Pro confecratiohe & rroAohwbenedi&ione caficum & vafrum ferorum nec noo altarium portarilium, dt omamen- ·»<«»*·■· torum ecdcfiafticorum nihil omnino acci­ piatur. I X. Decimus articulus. Pro confecratione, henediâicne , fit reconciliatione ecclcfiarum & cimeteriorum, nihil accipiatur prae­ ter procurationem de jure confactam feu debitam. XI. Undecimus articulus. Ad reformationem quorumcumque monafteriorum dilicenter intendant prêlati, ad quos fpeftat, « regulari vita rdigiofas vivere agant : ita D ut fit numerus competens relqpofrum b Quintus articulus. Sacerdotes dc in faquolibet monafterio & prioratu conventuacris ordinibus conftituti, five firculares, fi­ li, juxta intentionem fundatorum , habita ve regulares, prout jura volunt, veftes tam ratione redituum prxfencium. exteriores quam interiores dc tonfiiram fla­ tui fao convenientes dc honeftas deferant, XII. maxime m ecdefiis dc capitulis, durante fervitio divino. Non autem deferant pileos Duodecimus articulus. Examinent pr®· Demai* in capite m ecdefiis tempore divinorum oflati aut eorum commifli diligenter curatos, u>fidorum , dc aliis publicis locis, nec cal& vicarios curatorum abfentium, ante/eos reveftratos, fed deferant ipfi tunicas quam illis curam animarum committant : talares , oon in parte fuperiori fronfatas, nullumque ad hoc committant, nifi frnon in parte pofteriori fcifias. Infuper non mam & materiam fiuramentonun, nume­ admmiftrent lacramenta, nifi cum fuper- £ rum peccatorum mortalium, fpecies eopelliciis, nec nifi cum illis cantent officium rumdem, aliaque neceflârio fcienda & ad divinum, aut fervidum parochiale, maxi­ regimen animarum requifita fciant & me­ me curari fic vicarii. moriter teneant. VI. Sextus articulus. Quantum attinet ad confirmationem ete&ionum fervetur deerotum, concilii Bafileenfis in titulo b Efe- X1IL Decimus tertius articulus. Praelati ne- w·· ow; minem promoveant ad facros ordines, nifi Î|uem conflabit obtinere beneficium eccle- ewpNttim·tafiicum , vel a&ualiter habere patrimonium "Â1M mum, & eodem beneficio vel patrimonio a CMim imfiter dc pacifice gaude», valom annui ** ad nùnus right* librarum Turonenfium ; fr ad eofilcm non promoveant habentem titulum patrimonialem jure donationis vel ceffiotm ubi foftae, nifi cum ipfo titulo patrimoruali ipfe donem oedens vel mulam aut alia idonee perfona ft fini dc fua or­ dinario & ordinando obliget ad educatio­ nem ipfius talis ordinandi quand» vixerit, vel fiutem donec pacifice obtineat' benefidum ecdefiaftiaim , aut alium reditum B annuum fimilis valorte viginti librarum. Exhortantur etiam ipfi prclati adhibere alias cautelas circa prxmifla neçtflarias. dulgcntias qurfluofis hominibus Mediam. ’ anno das committere, ane ad firmam dare t ita cnairrt quod fi quaedam dc pauoflimse propter ***’ antiquitatem vel evidentem nocefiiratem permittantur publicari, non per deftinaros ab eb, led per viros probos ab ordioums deputandas publicentur Et fi confeflcrv bus opus eft, tantum dodris & oopatis fiicerdotihus fistularibus aut religious refor­ maris corifeffiones audienda: committantur. Et per deputatos ab dfdem ordinariis deo. mofynss colligantur, recipiantur, & fide­ liter his quibus elargite fberint reddan­ tur , exptnfis moderatis ecclefiarum loco· rum ad quos cleemofynaE hujufmodi fpedabunt. XIV. XVI η·«ι«Μ«. Decimus-quartus articulus. Ad evitanda clandcflina matrimonia, prxlati in fuis dicecefibus fubditis fuis prohibeant, ne contra­ hant matrimonium per verba de prxftnti nifi intra fores ecdefue parochialis matri- c monium contrahere volentium vel ulterius ipforum, quand» benedidio nuptialis de­ bet fieri, & quod ille matrimonii contradus fiat per minifterium curati proprii, vel ejus vicarii, aut ab eo commiffi iponlàlibus, & tribus bannis prius per ipfum curatum proprium vel ejus vicarium aut ab eo commiflum publice & alias debi­ te fadis ; nec faciliter difpenftnt ipfi prae­ lati fuper bannis. Si qui autem matrimonium in capellis vel ecclefiis exemtis eoo· π traxerint, aut contra prrmiflà in toro vel parte attentaverint excommunicentur, & deinde pro excommunicatis publice nun­ tientur , vel alias fecundum quod fadi qualitas aut flatura dkccefum poftulaverint, puniantur. XV. iwm". Decimus-quintusarticulus. Cumexqur**’ florum & induleentiariorum exeerandis ablifionibus incredibilia populo chrifliano tam E in fpntalibus quam in temporalibus mala contingant, in grandem totius deri ignomi­ niam, facrorumque profimarionem, totius eodefiaftice difdpfinx enervationem, dc in­ tolerandam ecclefix decolorationem. Ad occurrendum ejufmodi abufibus, nulli de­ inceps permittatur quzftus gratia per pa­ rochias deferre reliquias, neque de gente in gentem confratrias publicare, neque in- Cmri/. Generd. Torn. ΧΧΧΠ · Decimus-fextus articulus. Cum fiecute- M res poteftates nituntur fiepiflime afiumere *77*^* przdicatores in ecclefiis, prohibeatur otn- ul. nibus praedicatoribus tam fiecularibus, qua religiofis, ne habeant in quacumque dtœcefi prrdicari extra fuas ecclefias, nifi Iicentia petita & obtenta ab ordinariis . Quantum ad mendicantes quibus permiffum eft audire confiflkmes, juxta Cementinam Dnthen Λ fcpdtttr* t prohibeatur cis ne habeant confefliones audire, nifi ip­ fi realirer fuerint ordinario pnefcncati, dc ab eo recepri & approbati. XVIL Decimus-feprimus articulus San&i do* D« faabitia dores de univerfitatibus, & alii ad quos fpedat, moneant & cogant fuos fchotaflicos, ut abflineant ab effrenatis dc inbcoeftis habitibus eorum, puta barretts rubeis veftibus fronfatis, & camifiis, nec non ca­ ligis veloco ubicumque circumdatis, itaQue fuas veftes talares portent, dc caputia deferant fecundum quod honeftius dc decentius fieri poterit. XVIII. Decimus-odavus articulus. Obferventur etiam inviolabiliter decreta GktoJm&o· rum conciliorum Conftanrienfis dc Bafileenfis, dc in ecclefiis Ac capitulis eccle­ fiarum cathedralium dc regularium, nec non in conciliis provincialibus dc fynode epifeoptruth publicentur. E • ** SO- SOPHIANA PSBUDOSYNODVS ·«* '«SOPH1ANA PSEUDOSYNODUS CONSTANTINOPOLI In ccdefia fadhe ‘w celebrata a fchir®ati« poft mortem Joannia , fub fratre ejm Conftantmo Dracofe circa annum MCCCCL Ex Icmb UM», àt MnJis ui atf*t IT. lAri Hide prptt* kcIt/m taunt- ttlit ê· triatttlii wtfinfieee ft^, 1380. «dk. Crimtatfn . ike fete diebus, amicorum ope, advehitur ex infula Chio exemplum Conftantinopolitanafynodi Cub Joanne Palsologo i ut tu quoque habeas, titulus ita concipiebatur. H Emu 3*» -ri BtfiKt99 «nip^rnu rie b Ko»t«pHinc liber initium futnit poftretnat CooTtwTèhHÙrir/friUMbfbT^iyïf Irtn· ftantinopolitaiua fynodi , in fan&s Sophis λίθπίπκ /tf-nt τία» ylttrrt τβ ^dbiemNsdy-u templo congregat· , poft exaâam pfeudoΦΛ^Μγγ/μτftoeHALortf ΐ/κτίμΑτι^iutrtu;, £ fynodum Florentinam unius anni & dimidii totetvalio , *r poft obitum Joann is Palvoμι ne τδν nKi/rb τδ AcrmfopesO* larim τδ Ρ«logi» qui cum Latinis fenticbat , ab Italis λαζολό^Η, τδ «τ«·ηιθ·ί»τ·ς ύτ9 IV Ιηιλω» iri fnb tpc auxilii delufus, ante taaaen obitum Ûh&mi, hrt πλΑ/rii 9iJU)ty9niT*vTK τ· όρθοorthodoxo dogmati aflfeftfum prebuerat , >Ç® Χόν,αατι ’ ar? τδ «ρθοί·ζ« π’δ «οτδ Κ®ργ«»fob Conftantino orthodoxo illius filio ex­ τί»α, iζΐβλη&η « « -iW rie AÆAmdxxwc Amjp/w» trada eft ex bibliotheca, propria manu £criptorum Caaftantini Lafcaris, vcrc do^ilfrKwFForfrw τδ /Ur«dpe®c τδ » ά»τκ ονφντίτ*, ») tntryu mi , qui latis amplam claramque gramma­ τν«Ητλ^μϊ»Ζα>)^<μμ4τ/*η» 3/3«ξαΜΚ ,ί’τζ- {*?"-'*, ticam edidit juflu fa pient i film i By tant i- B ntyp T2r9$w*TVrS Βυζοτ/α τ<τ6»χδΑθ«ni patriarch· Athanaui , 9e tranfcripta a χω*/κ Κ®ργ«ρτ·κτ0Αμλ , £ μτπγμι&ι «το &ftTheodoro Zygomata magrue cccltfi· ptoêvptf τδ Ζ<^ομ«λ« , «tfwviïwt rie μτγίΚκ tredico. Synodus quatuor congrcflibus abfolvitur. 1. In primo prrfcntibus tribus patriarchis , Alexandrino. Antiocheno , Br Hicrofolymitano , pm cKooomum Michaclem , Λ magnum rhetorem Theodorum acceditur Gregorius patriarcha Conftantinopolitanus tertio , ( nam bis antea vocatas comparent noluerat ) ut fynodo interiit, fomnum excutiat feneam , neque ita negligenter fe gerat in gregis fibi comruiflt gubernatione . Oecono­ mus Br magnus Rhetor accedunt , patriarcharum , Bc reliquorum prcfulum nomine rogant , ut ad fyoodum veniat , de decretis ia fynodo Florentina fententiam laturus Refpondet patriarcha : Ego fublcriptionibusconfenlj, exiftimans C Ey® rt/oi θιμία* rcuc ùrtryptQÔii illam iynodum ab aliis cecumenicis fyno,ur,Xà cmtitia/ îijp ruùotot «mpoTrjfafJfct οάκdis, ante celebratis, nihil differre, ne­ fJfrtMt «rvrojwr &«φ/ρ4> ’ μτ,η rit ItmXec ·ίΡ que Italos a Greets » in iis que fabftanFptÛJwr wwtôc ÎKrtNtàiu «ri ί·» iV toy/ai- ■ tiam Bt exquiGcam dogmatum veritatem fpedant. diicrepare. Sunt enim étriqué Chritj> «’«eJÆwo· Xcrmwi^SnpxMdiriK *hu Φη. tfattii $ ria «f· tpi τΛτ^ίρχηγ/γο-· ftiani orthodoxi : 8c qui ante me patriarcha erat, nifi intempeftive ante iublcriptiones tint Ιητηφ * μ* i«ci 4fd ντοραφΛ ώ diem fuum obiilfet , fubfcriptiooe propria, iwfjMK μ ·τ·χ^4Ψ ’ ut ego mihi aatumo , res ibi geftas confir­ ynipJL·» c* τη riMt ·ξ»χΓ«λι» » maret . Licet enim ille in fynodo palamôuak 9 dp^tlMW ôw/w rferw fut- τη Ιβξρ fententiam lisant non cnunciaverat , illius nihilominus archidiaconus referebat mihi , τδ 0*-« -na rwrb cere. eademque «que ftudere ac velle, qu« T- a- ne expenfis redeundi in patriam privarentttf · fubfcripfiflTe . Andiamns verba : Πατβοφχ’Κ lairuft ητε/ιφχπ»» £ . imtf d' aruS’unsr A I* wtrer «7 u*ro>pd\p*vn; ; d Ep/ru « iy · » in ryx «*wv τξ ύτογρΛφτή άηι · Tp /frit δίίβτχαλ/α strrxoy&ii. d i' IDtUifttf · W MoffjUifthr/st; drrypa4rj«p< Tatw;y/oUi d φνηκ/τμ«7; £ SCmTw' AW ™ v7i 4dbdoruvoXv àkinf τίρΛΐ ιΚλΟ» > τ<{« τΐώ ίμι· liftr tafeerar iiatfot vs Zr/rporaos ^ivj' «θ-fTfh&u if * (Γαόβί®- ôtHfii νί ιίΚμτ,ρΛ , £ Tsûf tiy/fUi é etufiioti «rrm&trt>5 d Ofdi λο/μβΓ Μ,τ^τίαχ!-*; , £ μρ θαΐαην . . K/j-ri μίπι^/Μ. 5 τί TffrJr . M urtpirpu10» τ/w iri τδ ùytwnru Φντία riuiodo», φ rvr^ttm £ d tx'tmç . cfe i îtaei^ft» rir vV sivr'p H/tm ·Τ«βλατ7άjt4uo» trrrt^ t? rdr* τι ttpuf τυμβοί™ φανό. O rareotf#? βηφαηΚ . Ew ή«7» rnrn πφΊκίμΛ» d ©foc. O Efitru, Εμί i* supfr/ed» «vriu cWu/ζον. O/ rrfcw*«A/«P & «r«eu- > Ηρμμ rnt û-frupuAirv fcs^vAaîm. ri yS π Cvirit. Gâter. Tom. ΧΧΧΠ. jtfritrtJ* . Vere feto fitn&ns Jofephus patriarcha , qui ante me regina urbium prafuit, ante fubferiptionem vitam cum morte commutavit . At quinam fubicripfcrunt ? Marcus Epbcüus · Heradeen· iis fc ego , fubfcriptioais afienfum prabert noluimus , cum illa contra canones effet , neque divina doârin* » uti pas erat , refponderet . Ifidorns veto Ciabi fc Monembafienüs Dofitheus febfcripfemnt . Otfi· tbttu . Pnrter callidum Gregorium ambo vi jutfuque Imperatoris iniquis fubferiptio» nibus manus dedimus : inviti enim fc no. lentes deliquimus, rati pcriBas fubfcript to­ B nes , non impenfea tantum , qua nos ad patriam reducerent , comparaturos > fed fc viftoriam inde adverfus fioftes confccututos. Tandem Latini Imperatorem decepe­ runt , auxilia non ferentes . Tarrisrxfcr . Quando calliditate fc fraude fc vi , fc non veritatis examine, pfeudofynodns iUa finem habuit ; fecundum noftram fententiam pro· curatorium munus vires non habeat ; repu­ dietur &' fynodtis illa tamquam temeraria » fc fenfti. ac acumenictt ivnodia adverfa · Namque Deus rejecit , pellem immittens * non mortem. Dofitlreus . Pernitet me vio­ lenta fabfcript ion is. Condonet mihi Deus. MtrTfinutti, Mihi quoque condonet. Vere C omnis homo mendax- DvyJrriur. Mihi quo­ que condonet pro violenta fc tyrannica juflione . Nullus fine peccato eft, nifi foins Deus. Delinquit· quod mutabile eft. Msteri»i "HittettiitHfii. Mihi quoque veniam concedat. Pnrcepit enim mihi Ciabi metropo!ita, dbminus Dorothcus, temper fervare fidem cum infra feriptis, qui antiqui­ tus illuminati funt j fidem fcihcct fanaorum fc univerfalium feptem fynodorum t fc fraudem Florentirii conventu» , fc vim re­ pellere quinimmo confervare immutabL lem fynodum fub fandtflimo Phot io , cui confenlit Joannes Papa : in qua decernitur » eum qui aliquid fymbolo addidiffet , conD demnandum . Cum fc in fan ft i Petri' tem~>lo , jufiu Pontificis, incifum fanftum fywu apparuit . TWrasrrfes Tfoapfermr . Condonet nobis omnibus Deus . . Me vero hcreticum efle exiftimabant . Tarnarrbu. Cadat labor eorum fupet capita ipforum t neque enim horefes cnunctabas · fed fanâorum doétrfnam in omnibus, con­ tinuatione perpetua fc inviolabili , confer, vabas . F return fi additio caufa fcandali fuit, prerfii»'ademptio pacem erat concilia. £ s mta> SOPHIANA PsiübOlïNODUI. I04 fr/irm, rdrrve ίμνΚ- anmôT *** » WMc **·■·*· Chafe· rairib—daw * Λ CMUTt E|O enim, ait « fana Μ» fc vita X, (coadaXf» d ep«lpfr/i t&o nplultw, tapf- attim Hf» forum ret· caafa diabolos eft . Debebant pdriw W Xfcfrw αταΙιίβήΑ'άυ. tya» v«p fcy/r, fi quidem illi print demere, tam dmum di♦/μ/ d HfUvn £ d taf» ir ii a-wib&i ûrtfc Icutcre , fi addendam erat vel aaa adden­ imi iiifieMl·*. fjfi/ûi )5 άκόκ uffAh> «pddum . Nm enim opem pcetiom videbatur, Papaaa ab mteHocuiwibaf ia judicium vo­ itftr, η* If fyrtb , ·« wi mfo^-fvmu» ί <φ»« catum , decentem : naaiqne calculi non ab Xwr. M *·’’<’ dre ru qui judicant , ferendi font . Qaod G fotfcayeffw drufcaJreuSu . i jS nif Ι/ααζοnon poteft ia iia qaa fidei faut falli» qua­ a4nw« tv7f iaifyrt» *1 ψηρα «ruutif^m. nam ratione pro reboa fidei b judicium vo. "fi luMtrtu tum Ttm αμαρτάκο , rw> catur f nj M r/rn <44ffr<4 ; "aSno Sequitur poftea difputatio inter Rphefium, Genoa dium , Gemiftnm » Amyrutcium , fc Antotthitn Heracieenfem, de additione fc falfaus per Latinos patribus. Tam concluditur de additione contra fynodum Florentinam fecundus congrciTus. III. In tertio , ab initio ufque ad finem, Antonio· Mcradcoofis» Theodoras, magnus ecclefirRhe» thor, Amyrutaiu», Gcnuadius, Gemiltus, Ephclius, Latinorum argumenta de proccffione Spiritus ianâi proponunt, iiUTque, quantum in eis eft , quemadmodum fc aüâoritat ibus patrum, rcfponderç conantur, fc difficultates eftugerc. Tandem concludunt patriarcha, cum nos nabeamus c* fan­ dis patribus fc feptem œcutnentcu conciliis fidem fufficientcm , eam immutandam non efle. Latini agros ptoprios elle paradifum fc infernum exiftimantes , opinantur , in faa non Dei poteftate elfe'', quem ipfi volue­ rint , in infernum immittere , rarfufque , quem ipfi cupiunt in paradifum . Proptereaque non credentem , Spiritum ex ratre fc Filio elle , tamquam ab uno principio fc caufa , m infernum detrudunt , fc cre­ dentem in paradifum ; uon anunadverten­ tes, fc DiimvGum Areopagitam, & Juftinum , fc Grcgoritim 'Tnaunuturgum , fc feptem fvnodr» , fufficientem ari falutcm fidem edocuifle . Namque ut Nyflemis re­ fert oratione in 'I haumaturgum : Beatus ille docebar , unum Spiritum fanftum » ex Deo cxiftentiatn habentem , fc per Filium apparentem , videlicet hominibus . Nota bene accurateque illud , videlicet. i O/ If A0- r’itlatr> Mv , tv£ua iyinf c» 0ftf ràu ΐταρξσί» " ë iî ùS τιφΐαΛί, IqXald tv"; <>θ·μίτ·/ί. rxd- TH «αλωί ίΐί)βω; τ», δηλαδή, 1 V. In quarto congteffh udem difputant de anâoritatc Pape in orientales , fc in alias ecclefias univarias, quantm ipfe caput fc primas dicitur, de igne purgatorio, de fruitione (anciorum , de verbii canfecrationia ; qu« omnia Ichiimaticorum more examinant . Multa deinde in Latinos , tamquam fandorum canonum fc ecclefiafticorum decretorum praevaricatores , congerant fc exa­ gitant . I. Non pingere imagines archetypi» fimiles . IL S* cul a res cantus fc modulos rxclcfiafticLc pfahnodiis accommodare - Ill. In ecclefiis mafcufos & feminat fimul confundi , orinque inde plurima fcondala . IV. Ecckfiallicis nuptias prohibere . V. Non orare ad orientem . VI. Arymo facnficium conficere · VII. Quidquid Deo inrft · fubftantiam cife , afieverare . fc lumen quod in Thaborio monte apparuit , creaturam efle , iuCpicari . VIU. Crucem Papam fuper pedem cfiigiare , quam Chritius fuper humerum tulit . IX/ Cubantem myftetiorum participem fieri , nec debita tevercotia circa eam uti . X- Mercedem a mere­ tricibus accipere. XI. Jejunare fabbato, comedercque carnes feria quarta . XII. Contra decreta fcptimx fynoai DeumTatrem cofonbus exprimere · XIII. Dum fe cruce fignant, initium tactic x patre liniftra . XIV. Papam fatcularem auctoritatem fibi ufurparc, cum lucceflione a Cluilio , nulLm ipfe habeat. XV. Si exhibeantur pecunia, Papam a jejunio Chriltianos abfolvere. X Vf. Con­ tra iacrv feripturx fancita concedere parentibus , primogenitum tantum heredetrt Lee re . XVII. Cultum latri» exhibere imagini Chrifti fc cruci , qur foli tradi Verbo Deo fc homini debetur . XVIII. Sculptilia adorare . X1X. Sacerdoti (cor ta tori permittere ut Millam celebret . XX. Gradus nuptiarum coofervare. XXI. Non ftatim chrilmatc caput inungere baptiaati , ut eft divina tradi­ tio. XXII. Non orare liantes fabbato fc Dominica . XX11I· Comedere, fuffocata . XXIV. Pernis temporalibus eoa, qni circa fidem delinquunt, punire. XXV. Non’praecipere iis, qui injuriam fe­ cerunt ; veniam petere ab eo qui accepit, fed manere in ili» odium perpetuum. Poli haec nafcitur decretum patriarcharum ; Minutiora hac cflie Latini eaîllimant D nihilominus divus ChiyioÛemu» cap. i. Τ*ο7·π» μιχρΛ r’youuTtU ύΐ KtklHVOl . t) ôpMÇ XpUrdr^Of «ff>· <· Γαλα'τ»j 10$ I SoPHIANA PlBU DOSY NODUS. IO(T AMMO «rrreXÎc,* pfa A' pup* if* yduMU r pntna contra Eunomianoa orat. 'le 141·. **’* EuMjUMW*» Xty*. £ λ0)-β» là. IM <9f9t Eoforat. il. in epift- ad Éphcfios, non minua r/irc ΙτκνΚκ , rg *ς ùf*rt\ wtth» . ίφι, ri efle malum, ait, cccleGam Îcinderc, quam ria! άνιλητίω X^rtt » μη f X<7?w »y *<«ο» . in hzrcfim incidere . Nos porro , non de> trahcntea , xbfit, fed corrigere exoptante» » ip£f J* «ntXcXouync , β«χ« , <ΑΧ« 3iof~ hos omne» eorumdem errores reccnlmmaa } &Suu ίτι&,μόαυης , ruîni rirnt W ίμΛζτηA utinam h»c fraterne acceperint . Non pATW ΚΛη^^μήτΛίφ . £ tgut* ϋ»\φι· aliud ergo inde fequitur , nifi conventum n»i Satura, ri ο;ωίτΓπα, h pi w $Xap«Florentinum fraudem e(Te & deceptionem , τ/κ» rufooyor λχΙτΙλι/^ £ φίηυιιτμοτ , tyi| 8e univcrfalem & violentam, nulliufque fu* tf*irpt09t £ β/auo», ιζ ΐΜ ΛΗτήμις CfTpr^t45 wfoïoTM Βμογ<^4«» , «ΛΧ< μ$> xd&wv ο. X« î* ^ζ<Γ^Ζλ- β mo , alia ore enuncians , fuadebat patri­ archis , polle fe per difputatione» , ad noλα» τ· ro.mcr/, ϊτ^θ-» τ«ί ΤΛτμίρχϋ *fort· ftrutn dngrna fuicipienaum Latinos com­ Φ/λχύτΛΙ THÇ Ιτ»Χκ{ «fee ?» tuf'nço» ίο\μ· pellere i Imperatori , per unionem AgareiiUM&iu ini -iV J/χλ/ξζω» ' -π>» St Burihi* inc nos debellare. Cum vero Ferrariam lc Flo­ rentiam orientalis congregatio perveniflet , •nk cr&KTfv,- W Ay*pÎu>vr rftqfywrt&At. »*▼« riramilit Latinis, ii ipïum cardinalem créai­ Si rtu> η Φιρρ«·<«» , £ Φλοιίΐχτ/»» ι’τηΧθΊ» i ent , pciiuadcre Grscis , eorum opiniones Λ^-ηλ,ικη νωυί&ςοιπ; , trryft-iAcrn τ»7; Λχfequi , Imperatorem vero cogebat , cum τ/roiç, iit au7n» xzçWXày xx-ntrnrsvrrz, rwItalie unionem amplius ulnis amplefti , ut mu τν; Γραίχκ; τη Zzotu» ίοξη rm&ft&tLt . i poflet dc Agarenis victoriam lefetre . Velumtamen Itali fallacias fingebant , &' in­ 3/ βίτιΚίί άυβίΓιΐΛζίΐ’ τΐι» tV ΙτνιΧίζ ίτνgentia promittebant , cum parva portent . ΟΊτ vrlittii tou; χιρτη<^<τ(φΊΤΛ&Λΐ, οτ&τρόEt hac ratione Itali deceperunt , dcceptinw χ5 W Ay&ptu/iit «/” · ήτ£η>* S’ ΙτμΧοι que lunt . Supetati enim fcimone , iupes£ ύτιγοιιυτο ,α/xfx êiajxufuro/. >ζ τχοτη^ΙτΛnores eraht vi evafuri . Ii citae itaque hht Χο7 trxw.rx», ζ’τχττ,θ’ητχ». τω; }δ ίτιτ,^ίτ- C 8c fubicriptiones , Λ: pravus ille congrelfus , extraque alias iynodos ejiciatur, tam­ π; Xoyoz; ΐαίλλοζ Qtt χρίτήτ^. άκυ:οι ά; iruquam fraudi» & violenti·- plenus . Nam β·/.» ou ΐι’τονρχρζ'’ , <£ ν, Kixi ό< η ζ η τιιυΐ· afes oecumenical fynodos ftabilicban: paXaLr/ç , x', 7*P ruuoSut tra> αΑΧοτ*, tif ttiarchx , & univeifu» terrarum or­ β/Λ; $ αχάτες γίμΗτχ. τκ'; pfy) )δ ο/<κ/ι^ζζχ; bis ; hanc vero patnarchc , tamquam «ταοο'ίκ; tTfjtVfOLUJ οι τα.τε<άρχΛΐ ζ, jj o/'xxmJuij. Deo evoiarn , cum univerib oriente reje­ taÔtluj St Qt ΊΤ&τζΑ«χ·χν< ω; diou/rî τη; . cerunt . «fxtïXÎî r^tTTfl-m. V. Subneftuntur poftea n >nnulla , quas Latini in Orcis animadvertunt t pueros nempe baptizari aque immerfos ; epiteopos Uccrdotcs limoniace ordinari ; lolverc matrimonia , &r novas funcrinduccre uxores . Singulis refpondent , & haum excufant . Clanduntque iiatim congicrtum lubfcriptioncs patriarcharum & mctropolitarum , & aliorum- Αθίΐιίτη,· t’XZ® Οί>< «Γ^τ/τζονο; Kaorst»* Athanafius miieratione divina epifcopus Confiantinopolitanus novae Rom» & T»; τϊτζ.<Λ:χτ,ί LioroXuua» ùrfycx-ψχ . Μ«;χσ; fciipft . Theophanes , conceflione divina patriarcha Hierofolymiianus fubfcripfi . C ΕφΛ-y LT‘} P«t4/el , £0 JW TXTtlipMarcus Ephelius fubfcripfi , &r ut exarchus χ£ι· . ο ΗρχζΧηλ; Arrw/o; iîr/j ;xxl/* , ίχω» patriarcharum . Heracleenfis Antonius fub<£ τΐυί yrûuJut τ£ Λγιωηίτϋ ίτιτιίτν Kautrxfcripli , de mente etiam Agapii CzfarienpHXf. Kwrrerr/toJ rr/rxoro; Αίγί,ρϊί , lis epiicopi . Conilantinus epifcopus Artcyατό μίρ^; Κων-χττλχ rr/rxorx . P trÎrnoT'K N/iy^xc . Tpryôt”·;οτολ/τ·; N/;èf7*i MatXaôzOJ , tpolita Nicomedientis Macarius , vices ge­ χω» xJ -nir Xopor τί Μολδ’οβλ^/χ; . rens A- Damiani Moldoblachi» . Callittus ό K«AX/ro; Âlrpa.; . ό Γ«»κ Γρ·) όί<ο; .' ό ΜίD:ih« - Gani Gicgoriu» . Melenici Matthxus. Anchiaii Sophronius . Magnus fc<_Χίΐ/χκ MxJSouo; . ό ΑΓχζχλκ Σ4»φ£0»/θί. ο ;.’ fE 3 voph}CtHtii. Gtntr. Tom. ΧΧΧΠ. ' rit«roXfa>; rf'x; Ρω ar', rurciip, vrt} ;·χ4-«. Φ/λό9>ο; AX^arJptvot; , trt- * JO? SoiHIANA P SIUDOST NODUS. y*C α*χΑαίρΰλ*ζ ΓραχόόΛί · Ιθβ 9 μ*}*' ""αΗ>Ϊ6" vophylax Gregorius, Magnus chartophyiax CHtUn Nicolaus , vices terent & protoftreti Chit. λ<£ Ν/Αο'λακ , r%w W fit Xôyor ri MS* Magnut ecc)«i Pcriblepti Athanalius. Hegtnncnns fan­ 4M . d ran w TftfBhiflt ASmmcdi monafterii Pansocratoris Pancratius . otoc . à iyipfci fife « v/ falutem ; Spiritum procedent ex Patre , it ΓύμάοΚα* ’ g μη f hAerr/f «poe rwtaeâ*’’ · non ex Filio , folatnque caufam cfle Pa. treat fubfiftcnti» Filii Λ Spiritus: Papam, Te τ»£μ* ίκ ri rurpdc £ £>» »* tS G orthodoxas fiierit, cum aliis quatuor pa­ ufi , $ hhu μο»4υ sut/ rruooSps gnitate , quafi illius legibus illi iubjiceren­ , é vrfpnpHS τη tur : folam autem fynodum univerfalem μη τμ ΛζηίμΛτ/ , wc \jK0Kn/4û^r tv» rewra « conficere , Ac non Papan» veluti monarcham i Sandos intueri Deum , fed non >ouog, ^QtUu it' την oitac/J^tEnr nuniot xa>o~ »'**»<*’'H' prfcaJ. ante judicium : liberationem fieri tity, è μη tk μοΜ^^η» w r*T**; Tî* *y'w in inferno, & non in igne purgatotio ex* 9pp> rit &tôt , «TAu^uijnAHWC-epd rjc x*ùrf«>· tra infernum; fecundum eflentiamtranimutLw Xitpuait y/rfeOj cv τμ iirt , ι£ μη o» xxtationem myfteriomm fieri a TriadeAc Do­ tüc» rS «Sv . W Χλτ «oint minicis verbis poft preces facerdot is , Con­ ducentis Ac illius'relut organi ad Ia­ μβ^βαΧίαυ -fit μυς-nciwt \jpd n fiji τοχλeram adionem . Confcutit huic (ynodo  , -JV Ki/CMnût Aoyw , μί ni ne» Λ,’χ*»' Ac trium patriarcharum congreflus , cujus τϊ hpiui j ^tpovTo» xuxHvK ùi c7y<»« ' /fillud eft principium : Trium ctcumeuico* pwpy/ty . ΣωΜίΝν τ*ΰτη τη ’ΐ/χ-«(Χί, ANNO Ib>«w,u ΙίμχταΧίμύη , xi ΔωροθίΙί Ait/o^hx$ . Et bue i*dem roarierarar <« b*c fyfuij. Refutatio illius pfeudoiynodi , auftorc eodem V. C. Leone Allatio. Cum veto , tamquam aliquod rarum, Sc monumentum non contemnendum , a nonnullis , qui muitum in ca poneient , tranlmifTa hnflct , tit Latinos indc a Grarcis fupeiatot Sc plane debella­ tos oHcndcten: circa fidei dogmata , operae pretium vifum efi , icm totam attentius examinare. Et ut quod fentio in medium profciam , edico , hanc iynodum , itti modo digeritur , numquam ab iis , qui dicuntui in illa intctfuilîe , celebratam : led a nebulone quopiam , & utinatn non recen11 flimo , ex variis Amytutati . Genvifti, Gennadii, contra Florentinam fynodum Icriptis concinna­ tam. Sis mecum paululum , ledor . In fynodis omnibus ac congre ilibus eccleli aftien , dummodo pondu» habernt , iemper in iplo initio, vel faltem in fine , 'ponitur tempus , quo talis iynodus coacta eft. In illa , nulla eft temporis notio , nulla mentis memoria , nulla inditiionis dciignat;o, St fi qiut iunt temporis notae , adeo fuir, confute , ut nihil inde certi haurias . Dicit, nane eff» celebratam poft ivnodum Floicntinam anno uno Se dimidio . At hoc non potuit efl'e , cum ille fuerit annusChriih .MCCCCXL Nam concilium inchoatum fuit Ferrari» anno MCCCCXXXVII. Decretum unionis editum Florenti» anno MCCCCXXXiX. Si addas annum & dimidium , five mettles decem & odo , cum dicitur coaâa fuilfe hac iynodus , erit annus MCCCCXL. Synodus " trium patriarcharum ''yiix abloluta fuit anno MCCCCXLIII. Qua nam ergo ratione in fine feribit , fvnodutn trium patriarcharum cum hac Conftantinopohtana confentire , qu» nondum fafta fuerat , lcd poft tres annos celebrata? An quis laudare poteft , quod nondum eft, & rerum naturam praseriere? Titulus ipf», e quo nec tempus ipium iynodi cxlculpfeiis. Ita incertum enim de­ linquit , lub quo Imperatore ea afta Iit , fub Joanne , an (ub Conftantino . Certe in illis verbis Oedipo opus eft. Si lub Conftantino ejus filio , quomodo poft fynodum Florentinam anni unius & dmndn intervallo ; Si tantum hoc intervallum pneceilit , quomodo fub Conftantino ? Joannes Imperator moritur anno MCCCCXLIX. Intervallum anni unius Sc dimidii poft fjnodum Floren­ tinam , eft annus MCCCCXL. Concorda tempora, fi potes . An dies complufculi funt ? Novem annorum intervallum intercedit. Si dices , illam favtam eife fub Joanne , fed fub Conftantino ex^ tradam cxicnptamqut ; audor Gtscene locutus eft, an barbare? Combina tum verba. Quocum­ que te vertas , eunda difturbas &r mifces . Vocat deinde Conftantinum filium Joannis Imperato­ ris . Qurnatn hoc hiftorir docent : Plura conatus eft in fuis transformationibus Ovidius ; nefeio an ullum filium fecerit qui cflet frater . Joannes & Conftantinus , fiatres , filii fuere Manuclis Imperatoris· Joannes (inc liberis vitam finit, fuccedit Conftantinus , aliis fratribus civium diligen­ tia Sc aliorum favore , pirlatus . Quis prxterca a:quo animo feret tam infigne mendacium , Joannem in ipfo fuo obitu palin >dtam cantalfe, & de redo carholicoque dogmate, quod profeftus fuerat in fynodo Florentina , (ubi,ripieiatque cum aliis , in opiniones ctrorefque Grccotwn abnfte ? Si ex patriarcharum , quo. lern^r orientales Imperatore* libi in dogmate concordes eligant , fide , de fide etiam imperatorum aliquid onjedandum ctl -, protedo Joaunes hic , Manuclis filius, non folum ( v J / \ / \ SoPHlANA Ps B U D OS Y Μ Ο D U S . ΙΟΡ HO 4MWi , or rj urv^io-·! mura èyjuo(or , rnr «rd &fQ}0ttts χιλ/θ“<ϊ Tfrpaawiorw JÇr.iortù τρίτοι . td if Tffix pi.aaw imitat·?·»» θ·*** ♦ If ότΛυθχ c* Mfwxin rit Σ/χίλ/<» . ιτι «Ç tu ruun^iui Çtpirw kJ* facriwi , s£àÀhx rfii · De nomine quidem editum fuit Medio­ lani , tempeftate Franc i ft i Sforti* ducis , rogatu Philippi Fçrufini , de Bartholomai Chaici, & Bonmi Mombricii : quibus grsti$catus &.* tegulas veibonim addidi , ofto partium orationis compendio fatpenumero impreffo, qua argumento huic congruebant· anno a Dei ortu MCCCCLXIII. De ver­ bo autem congeftus quidem ibi , editus autem cft hic Meflane Sicilia , etiam de conftnsdionc verborum fecundum Latinos, Si nonnulla alia. Confiant inus La icaris dicit , rogatu Philippi Ferufini, Bartholotnsi Chaici , & Booini Mom­ bricii grammaticas hat inftitutiones confcriplifle i & nebulones ifti, fynodi colleâores , afleverant julfu patriarche Byzantini Athanafii eas compofuiflc. Cui potius credendum cft ? Confiantino ipfi Lafeari , an fuccenturiati* hujufmodi ? Juflionem illam dicent » non referri ad grammaticam, led ad exfcriptionetn fynodi, nempe ex autographis Conftantini, juflionc Athanafii patriarche, illam exferiptam fui (Te . Non dubium : fateor . At fi compofitione verba moveas collocefque ut labet , quas nam tum erit certa audoris fententia ? quid non ipfi, dummodo libeat , e quioullibet verbis .extorquebimus? Sane id diâu diflicilc fuerit, natam vix lynodum, eodem tempore, dirigentis fynodum iullu de feri pt am fuifle ex qxterno autographo. Annon habebit notarios Sc fua archiva , ex Juibus hia exicriberot , abfquc eo quod ad exteros recurreret? An fuis magis fida Conftantini Hia thanafius , rerum auâor , monumenta recognofccrc debuit ? Sed quis nugas has nugaciffimas non rideret ? In pruno congreflu nuncupatur patriarcha Antiochenus , Dorotheus ; in fubfcriptionibns , Ana­ nias : qui an idem fit cum Dorotheo , vel an mortuo Dorotheo Ananias fucceflent, quod in con­ tinuata fynodo tacendum non erat , nullo in loco exprimitur . Et Dorotheum triennium poft fuperfuiflc , ex ttiurn pati larcharum fynodo , cui interfuit, palam eft. Quomodo itaque Dorotheus in Ananiam abierit, dicat, qui nugamenta ifta hac fitnttl concinnavit. Sic ordinantes Athanafiiun patriarcham , Nicenus epifeopus nuncupatur Neophytus , Cyzicenus Metrophanes ; in fubfcriptioaiibus , hic Parthenius , ille Stauracius vocitatur . In tam brevi fpatio temporis ex animo eorum , qui tarndiu fuerunt in Indo , plane nomina effluxi fle ? Tam repente hos quidem demortuos , tum poftmodum icvixifle , Sc priftinatn dignitatem recuperafie ? Sic in fecundo congreflu , Cicbi mettopohta llidorus Dorotheum induit , «r alius alium, ne ftngulos commemorem. Gregorius patriar­ cha in eodem congreflu deponitur , &· eligitur Athanafius . Anno MCCCCXL. quo h«Jrnodus coada dicitur , nondum ctat patriatcha Gtegorius ; qui poft Metrophanem anno MCCCCXLV· in patriarcham renunciatur . Et hic nihilominus deponitur Gregorius , quinquennio antequam pstriucha renuntiaretur . Quis ifta tam ablurda fomniarc: , nifi hiftori* univerfis infans ac impe­ titu* ? Et ego ctedidcio , orca ea tempora feriptatn efle ? An tradi facile poterit , nefeifle tunc temporis patriarchas vel univetum ivnodum nomen patriarchae , qui Conftantinopoli pnserat ; Cr loco illius alium , poft quinquennium futurum, quem ipfi nec divinare poterant , fuppofuifle f Adde , Gregotium tum depolitum atlcrcrc , ante eum fuifle patriarcham Jofephiim : quod averiun efle a vero , ex iis qur diximus , de Beflarionc & Metrophane certum en . Et ut magis irrideas infantiam , Athanafius patriatcha , paium reum gcftatutn Sc fui memor , dicit , ante Te Byxantii patriarcham fuifle Joiephum · Osrtx i’ «trod'oJs τϋί TO βί« «r.lVtt. ίμϋ , Tctr^aryn; , B Vere demortuus Tofephus patriarcha, qui «/ο -fit urov japic ante me regin* uAium pnehiit, antequam fubfctibcret , vl..m «kpoiult. Annon ante eum , poft Jofephum fuit Metrophanes Cyzicenus , 8c Gregorius hic depqfitus t Dices , eos noluifle honore patriarchatus cohoneftare , quod Latinis adhxferint. At hoc etiam de Joispho multo magis afferendum eft , 8c tamen eum inter patriarchas retulit. Alii dicent , verbis illis · fil SOIHIANA PSBODOSYNODOS. Ill ' ANNO *11» » *ri’ **’ · «**· ** » Βο*' Mtari patriarcha·» , qui libi proxime in patriarchate prrteffit , fed AMMO ■ CHBW1 quemcumqae ante earn qui prareeflor dicitur . Quire nihil intererit , ut veta ipfr fateatur , fire CBMSTl »«M*> ante eutn proximum , five ante enm aliquando patriarcham : qua ratione patriarcha Sr Joiephasdc us·» a’.ii« ieperiom patriarch· ante com dki poffunt. No· acrtri· . Sed in alii· qaoqat rcb·· apertiflima huj·· fcnpcori· infantia t 9t involutu» loqnendi moan» , ut errorem illi objiciam , impel­ lit . Patriarcha item hk Athanafiur , reccn» ele^us , quiinam homo fuerit , neque fyncdes dicit, neque ex alii» illi·· temporis kriptoribut difcere polium·· . Quem fane » eam alio· etiam catholi­ co» diliftmiflime recenfucrint, tantum (chifmati· & Grecarum fentcntiarvm fautorem* innomini- ' tam non prmeriifleat. Eam ipie anxius pcrquifiri ; iemner tamen inter vivqi hominem queritari mortuam. Unum tamc· efle fe ex iis , qui m fyoodo Florentina fuerant, ipfemct dkir contrefit! fecundo * dt «na com Ephcfio dt Hemleenfi noluMTc fubkribere - Inter eos * qui Florentina» Ijrno» do interfuere * anllas occanit Athanafiur * nifi ille qai fuerat· henmenut monafterii Pertblepti . Qpi cam fubkribet etiam fi» hac pfcudofvnodo poft patriarcham Atnanafinm dc alios * hcgumenus Pcriblepti efle non potuit. Potuit effie alius. Verum cum fe arqualem faciat Ephcfio dr Heracleenfi metropolrtk * omnino * at verilimile cft, nomen illius aâ^ non tacuifient. Vin plora ? Audi. Athanafins hic patriarcha confccratur a Macatio NicomcJienfi * Neophyto Nicano * dc Metrophane Cyaiceno . O Graecorum in coMervandis fui» ritibus faifam jaAanttam ! O temere interruptam * quat probe fan deque pneferinta » lanâioncm ! Qnis nefeit ab Heracleenfi eonfecrari Conftantinopolitanum antiftitem : Wqae aaeo firmam fuifle * ut aliquando de dignitate Illius , qui ab Heracleenfi non fuerat confecratut, fuerit dubitatum dr acriter difeeptatum ? Et illa mihi fynodus iuadebit * prarfente Heracleenfi Antonio * ab alio quam ab illo Arnanatium confecratum ? Ante Contlanrinopolim excitam , dr poll eam captam · Turea, femper in cleftione pa­ triarcharum , communis illa nani* inculcatur , ab Heracleenfi fuifle confecratum. Et nunc prslens Heracleenfis nullus cft f Pnsterea * Metrophanes ifte Cyzicenos ille idem omnino erit , qui ante Gregorium patriarcham adminiftravit, iliique poftea renunciarit. Quomodo ergo, tum demum Cy­ zici epifeopus fadas Athanaiium cum aliis ordnut? Id dicet, qui nefeit confuetudines Grrcorum . Semel depolitus , 8c potifltmum ob hrrelim , ut fuerat hic Metrophanes , nunquam in pollerum fe minifteriis eccleftafticis fe immifeet , Metrophanem depofuernnt ante iftarn fynodum patriarche Syrie . Erit hic alius epifeopus Cyzicenus eodem nomine Metrophanes , qui funflioncm peregit . Potuit elle ; fateor. Quare ergo cutn aliis hic commemoratis in fine lynodi non fubfciiplit, cum eafdera opiniones tutaretur dt feaaretur f Si quis prrrerea enucleate judicium de Gregorio conlideraverit, nt ille ridebit patriarcharum judicium, in quo nulli juridici termini , nulla erprefla fententia , nulla eligendi iuffragia confpiciunrur , fed confuia omnia, St nugatorie gefta in rc tarn gravi . An fufticit ducre in negotio tam arduo Ejiciatur : ordinaturi pnrfules tres fint : depofuimus ; loco illius alium lubftttuimus ? E*&thXZe5a ' ot ^tponnntrrs ΚΛ^λορήο, «\τ£ντ>ί)'ουφ. In congreflu tertio dicitur , fynodum Florentiae propter peftcm interruptam . Jure merito itaque Λ nos rejecimus , tamquam fraudem &r vim , Florentinam congregationem , quam una nobifeum Deus per ingentem peftem rejecit , quem­ admodum lub Copronvmo, &; iconomacho Leone. ErXOTJC otfet d' rctHi ΛΤ6Μ-Λμ&Λ aï; α.τίτΐυ) tw c» Φλωρίη-Αχ <ηίλλο)-ο» , o» tlujaTurot-re r’uZr ο' θίο; th afyotAx λ/UK * »’> χφί tri τκ KwTfairfaoo , τκ AtorTOi . Hoc vero falfum ell : pellis e lim Ferraria Florentiam patres & uuivetfam fynodum compulit , in qua poftmodum peftis n renof»m Cerpm Chnfii tni, <3t tmnfinntMn m Spirit» mscis* tettnf Subdunt iij Concilium Mogvmtimvm· 114 anno SaMem aA« , tec , qnemadaBodnni * alia » caMofcc IqritiaaamMr feMfa «Utetata Micy- 'anno* CMftirn Icneaie· . Uodc ergo caaeftte ra« profita dilputatio , qna· Me Ephefina profond* ? Illnd quo- CNAirn Ml* qne rontrouaendu· noa dt » difputatioais modum hi hac fynodo longe etc divetfam ab ro > qai »♦»* <0 tempora erat m a fa ; hnmo recenciflteMk effe cvtacaat teftknonia aaftoca· ka prodnAa , * doAritu non ex Gracia » fed c« recrotioribaa teretkis plane deprompta : ft anAom ab itfdem latsdad, qai Grade uea font ka familiares, co· lingua Latina fcriptedm ; ft He fere affmratar core· opcritee congefta > quales fueriet AagaAtaaa , TcetnIUanm , Hleaoayuras » Cyptianns , Ambroüns, Leo Papa » Anlelmin » Petrat Lombardos, Bede, Gratianus , Bernardus , Ttemaa Aquinas, Scan»· Hilaria»; quorum omnia icripra, licet noaoalla, omata ramenialinguamGra­ eam verfa no· fam. Hmc ipfe Marcus EpheGns, at fupra vidimos, dida occidentalium patra· ft doâoran fe non cogoofcere , tagceac fatetur. Km' po >3 ft? utn&tâirb 99η Hi TV ίμίή- A Neque enim unquam in hanc noftram . hn^‘“ wfa fuot · Qaaaam itaque ratione ia hac fynodo in tanta copia afferantur? Si rcAe confideres , Latino» ipfos ex proprii» doAoribus , noa Gtncos , argumenta ft fententias recolligere affirmabis omnino. Sed de hac pfeudoiy nodo , ejufqnc fraude, fine nunc fatis lint : quam nos, utabaliisdilccrnanu», quod in (anA· Sophi· templo celebrata dicitur, tyAiAwm nuncupavimus . Her ΛΙΐ4ϋ»ι, " Ο i jut t τ io Pu 111 f r i L1111 , S. J. Anao 14)1. celebratae» laide Meguatia·· ceadlnM» ptefide Nicolao de Cafa 3. ft. K. eudiaalc, ft pee Atemaanuwn da latete kgato monui·· ia fyaoyu. Vent· iftsdnbi aaac rcpeeleataie non potui··' ii lempoti ad ms arcetferit, *Uad tit appendicem coujscieuses . latera· tibi exhibe biwit » Camoscafa cadam Culaao rud. prsrdde habitu· coeptobaate Tina duri co acchiepifcop· Colouxaü. ____ -Λ~ο£Ξ”'4ϊ CONCILIUM B· MO G U N T I N U M Lmujll u»· oafeoo fubjcâi regula* fe conftitutione* fearum religionum pveferum ut ab cis omni* proprie­ tis abdicetur * inviolabiliter obfervent nec etiam in receptione ipforum ad religionem quicquam ppr fimoatacam pravitatem exigatur. Fiecipua autem ia ipfo fynodo epifeopi cura fit inquirere t ac debiti* reaaeliis occurrere ne ali­ quod dogma bcitticum erroneum aut fcandaiofira aut piaram aurium odeafivum foctilegia divinatione* incantatione* firoerftttionc* te quevi* dyabolica figmenta dyocehm fuam inficiant· Xnftitaanrar preterea unes fyaqdales viri gra­ te* providi fe bonefti legi* dei telum haben­ te* juxta diocefi* latitudinem in tramera aut B alii eorum poreftatem habentes ubi alii non tint ad hec infntuti qui fi diocefaoo minus ydonci videantur eo* amoVcndo alio* prout ei videbi­ tur expedire inftitnat . Ili autem in manibus ipfius dyocefani feu foi vicarii parare teneantur ut tradit canon. epifeopus in fynodo qui per anni circulum luftrantcs ipfam dyoccfim que cor. rigenda vel reformanda viderint his ad quo* talia corrigere vel reformare pertinet referant que nifi correcta vel reformata jam fuerint ad fynodum fubfequcntcm proferant in qua debi­ tis remedii* occurratur led te prêter illa qui a teftibus fynodalibus vel aliis eorum, officium exercentibus dyocefanus audierit inquirat te ipfe diligenter dc eundis fuorum fubditorum excef- C fibu* & taliter In delinquentes inlurgat concftionis debite diiciplina ut aliis malignari vo­ lentibus tranfeat in exemplum Celebretur quo­ que in lingulis patrociniis infra biennium a fi­ ne concilii generalis te deinde ad minus fcmcl dc triennio m triennium provinciale concilium in loco tuto· Quod fi epifeopus canonico fue­ rit impedimento detentu* procuratorem fuum deftinct non io Ium ad cxcufandum te approban­ dum abfentie canis» fed etiam ipfius nomine in concilio intereflendum Alioquin ipfe epifeopus a perceptione medietati* fruduum unius anni fuc eccfefie qui perfonam in ipfo concilio de­ putandum in ipfiu* ecciclie fue fabricam cftcdualiter convertantur eo ipfo fit fufpeofos Ah» D vero venire négligentes concilii arbitrio punian­ tur aliis penis juris in fuo robore durati» Con­ cilio autem generali durante te per fex menfes ante hojufmodi provincialia concilia non cele­ brentur · Porro in bujufmodi inchoatione con­ cilii provincialis ipfe metropolitanus vel alius ejus nomine infra miffarum folennta vel poft exhortatorium termonem faciat ea que ad eccletiafticum ftatum &- ptecipue ad pontificale offi­ cium pertinent feiiofe memorando comminandoque finguhs juxta prophete fententiam fi eo­ rum culo* cujufvis anima perierit ipfius (anguis de manibus comm a domina exigetur Precipae autem tunc fiat monitio exafta ut dignis te oenemeritis quorum vita teftimonio (ufficienti non E fit ordines te beneficia fine ulla fimoniaca labe conferantur . Et fuper omnia ut in animarum cura committenda (umma diligentia te matura inquifitio adhibeatur . Et ut bona ecclefuftica nuihtenu* ad ufus illicitos quinimo ad hono­ rem dei ecclefiarum conicrvationero habendo fe­ cundum (aeros canones ptecipuam curam paupe­ rum 8c indigentium laudabiliter convertantur (cientes quod de his omnibus apud tribunal etemi judicis ufque ad minimum quadrantem rationem reddituri font . In quibu* quidem conciliis dc corrigendis cxceiTibii' morinulque ntf lubdnonius reformandi* te psccipuc qualiter .Afefee» cptfcopi * : in conferendis beneficiis *"* confirmandis J1* CH *.1*7 7 cieû Ionibus minïftrandts ordinibus deputando *♦>’· cdhfeflbiibus ptcdicando ad populum tr punien­ do esccffat fabditoram obfervationcm que epifcopalfou» fynodoram cctenfquc ad officium epiicopala ac jurifdiaiootm coru* » foiritualibus te temporalibus qrtomodolibet fjpeaaatibw fe gcficrmt de prefertim an a fimoniaca labe ma­ nus innoxias fervent at onuses qui in premiffis ddiquiffe comperti foeriac per ipfum cone ii tum corrigantur * puniantur. Simili modo dc ipfo mctropohtaao circa omnia prediâa diligenter inquiratur cujos exceffus *c defeâus ipfem con­ cilium eidem fpecialitcr exprimat ipluaa admo­ nendo de obfecrando ut cum pater vocetur te efle debeat a talibus omnino defiftat , te nihi­ lominus inquifitionem d« ipfo habitam dr in (criptis rcdaâam ad romanum pontificem vel alium ejus fnperiorctn fi quem habet fine mora tranfmittat ut ab ipfo punitionem dc reforma­ tionem fafeipiat condcccntem Inter cetera fi que difeordie contentiones i nimie i tie inter quaicunque figue rint que quietem te tranquillitatem provtncie pqfliint perturbare curet omni Audio herum concilium illa fodare de more piorum pa­ trum ad pacem concordiamque filiorum vigi­ lanter intendat . Et fi inter regna provincias feu principatus hujufmodi difeordias fofeitari contigerit hiox (an&idei antiftites concilia pro­ vinciarum fuanim fimul congregati procurent 8t fibi invicem concilium te auxilium impendentes contra difeordiarum fomenta amputare Audeant neque hoc alicujus amore vel odio pretermittent. Sed ad Deum foltim te falutem populi menti* oculo* dirigente* ad hoc fanâum pacis opus omni tepiditate (emota invigilent Cogi­ tentur infuper in provinciali finodo que imme­ diate Concilium generale lubfequens antecedit omnia , que in eodem geoerali concilio vifa fuerint profequenda ad oei gloriam te provin­ cie commodum falutemque populi chriftiani ibi­ dem eligantur in numero competenti qui ad proximum generale concilium vite totius pro­ vincie debeant profitile i quibus per fabfidiuni vel alias provideatur prout de jure te concilio provincialium vifum Fuerit expedire . Ita quod illi qui ultra perfonas ut pirdicfom eft depura­ tas ad ipfum concilium generale accedere vo­ luerint aut eorum cJenu nullatenus propterva graventur . Relegantur in unoquoque provin­ ciali concilio que focuhdum canonicas fandiones in eiufdem legi prccipiuntur ut ea invio’ abi lirer obforveutur te tranfgrelToribos pene de­ bite inferantur quod fi metropolitan! leu diocefani prediâit terminis in celebrandis provincia­ libus te epifcopalibus fynodis ceflante legitimo impedimento négligentes fuerint medietatem omnium fraâuum & bonorum obvenientium ra­ tione fuamm ecclefiarum ad cos pertinentium fabrice ipfarum ecclefiarum applicandamco ipfo amittant qui ii in eadem negligent!* per tree Kroximos meufes per lèvera retint ab ofiàcii* te eneficiis fint ipfo faâo fofpenfi quibus transaâis temporibus fub antelcriptis penis anti­ quior in provincia ordine epifeopus ipfius me­ tropolitan! epilcopi aut major in dignitate poft pontificalem in iacris conftitutis nifi ad alios foria n de confuetudine tel privilegio pertineat negligentiam in celebrandis prcdiftrs provincia­ libus te epifcopalibus linodis fopplere tenean­ tur . Jubet infuper bec fanda (modus omnibus prdatis religionum & ordinum quonnneunque ad lit 117 Concilium K [OGUNTINVM. ANNO quos celebrat· capitula pertinet quod illa A deos creare malum quia ipie fecundum fuam ju-^ aMHO fticiam infligit matum peue k permittit elle ia ΟΛΙΠΙ CHR.0TI ftatutis temporibus fupradiAts panis fervent k Hit. fervari faciant . In quibus fecundam canonicas fua creatura malum coipe- Tertius error antrof*«>’· fandUones cum omni ftudio k diligentia ad pofitanim ponentium quidem unum deum ficdi­ centium cum trfle corporeum ad modum humani veram lingularum religionum k ordinum reforcorporis efle formatum Contra quos dicitur Joh. mationçm intendat ita ut deinceps in Cingulis Vlf. Spiritus eft deus k Ifa. XL- Cui fimslem monafteriis justa proprias regulas k conftitufeciftis Deum aut quam ymaginem ponetis ei. tiones debito regulam rigeat obfervantia k Quartus eft error epicnrconim dicentium quod ' precipue veto tria fubftantiali* profeffionis vo­ deus non habeat fcicntiam k providentiam du ta omnino obferventur per ptemiHa autem bac rebus humanis Contra nuoa dicitur prima petri fanda fjrnodua non intendit juribus quoromultimo Omnem (olicituaiuem projicientes in cum cutique quomodolibet derogare · Datum bafiquoniam ipfi cura eft de vobis. Quintus efter­ lee in (emone publica ejufdcm fanfte fynodi in ror quorundam gentilium PhilofopEiorum dicen­ V ecclelia majori baGlicnfi folenniter celebrata »t. tium deum non effit omnipotentem fed (blum Kal. decembris Anno a nativitate domini Milleiimo quadringentifimq triccimo tertio Ordi- B poteft ea qoe naturaliter fiunt Contra quos di­ navit etiam libellum utilem k inftruAivum per citur in pfalmo Omnia quacunque voluit domi­ (anAum Thomam de articulis fidei k {aera­ nus fecit . Omnes igitur hi vel derogant unita­ ti divine elfentie vel petfeôioai. Unde contra mentis editum . In omnibus tam provinciali­ omnes ponitur in fimbolo Credo in unum deum bus quam diocefanis fynodis legi k Cingulis re­ doribus parrochialium ecclefiarum communicati patrem omnipotentem . Cujus libelli tenor fequitur k eft talis . Dt trinirttt ftrftMrttm in effet. htifit tibellm ntilit V itfirnflim it trtxniu fiJti Secundus a:titulus eft quod funt 1res perfone (Γ tttltfitfail fntriunntii eiitnt fer ftnilam t Itonum yai legi O' WMuociari dcit* in divine in una cflentia Prima canonica Joannis fingnlit jjtnlit nr fnfr* ultimo . Tres funt qui tcftirnonium dant in celo pater k filius k fpiritus fanftus k hi nes unum funt . Contra autem hunc articulem funt Pullulavit a me veftra diledio ut de articu­ {dures errores Primus quidem eft Sabellis quipolis fidei k ecdefie facramentis aliqua vobis uit unam eflentiam fed negat trinitatem perfocompendiofe pro memoriali transferiberem cum 1 narum dicens quod una pertona dniiur pater dubitationibus que contra hec poliunt moveri . Verum cum omne theologorum ftudram verfe3uandoque filius quandoque fpiritus ianaus . ecundus eft error Arrii qui pofuit ties perfotut circa dubitationes contingentes articulos fi­ nas fed negavit eifentie unitatem Dicens filium dei k ecdefie facramenta fi ad plenum veftre fetitioni fatisfacere vellem oporteret totius theoefte alterius fubftantie a patre k efte creaturam igic fummatim comprehendere difficiles quek minorem patie non cocqualem nec coetemum fed quod incepit cfte poftnuam non fuerat . Et ftiones quod quantum fu operofum veftra uti­ que credit prudentia unde ad pretens vobis fufcontra hos duos errores aicit dominus Joh. X· ficiatfi articulos fidei k ecdefie facramenta bre­ Ego k pater unum fumus quia ut dicit auguviter vobis diftinguam k qui errores fint contra fti . Quod dicit unum liberat te ab ario Quod dicit pTuralirei fumus liberat tea fabcllio. Ter­ quemlibet eorum vitandi . tius error eft Eunomii qui pofuit filium diflimiIn primis ergo vos fcire oportet quod tota lem patri Contra quem dicitur Colo. i. Qui fides chriftiana circa divinitatem k humanita­ tem Chtifti vetfatur Unde Chriftm voce homi­ eft ymago invifibilis . Quartus eft enor macenis loqucnr disit Joh. ivti. creditis in desrm D donii qui pofuit fpiritum faoAum creaturam k in mc credite. Circa autem utrumque 'fto Contra quem dicitur II. Corinth. III. Domi­ rumk a quibuidatn fe< k a qtnbufdatn feptera nus autem fpiritus eft k ubi fpiritus domini ibi articuli diftinguuntur k fic omnes articuli fi­ libertas . Quintus error grecorum qui dicunt det iecandum quoldam quattuordecim elfe di­ fpiritum fanAum procedere a patre k aon a cuntur . Primo creo fex articulos circa divini­ filio Contra quos dicitur Joannis XVIL Patatis fidem fic distinguunt . Sunt enim circa raclitus autem fpiritus fanâus quem mittit pater in nomine meo quia fcilicet eum mittit divinitatem tria confiocranda fcilicet unitas di­ pater tanquam fpiritum filii k a filio proce­ vine eflentie trinitas pevfoaarum k clfeâus di­ dentem . Et Joh. VI. dicitur ille me clarifica­ vine virtutis . bit quia de meo accipiet Et contra omnes hos ÿrfsirwda nnlfttt iitint tfftntit. Trima* errores dicitur in Simbolo Credo in deum pa­ ATtienl»! . trem k in filium ejus genitum non faftumconfubftantialem patri . Et in fpiritum fandum do­ minum k vivificantem Qui ci paire filioque Primos ergo articulus eft ut crcdamu. divine eftentie unitatem fecundum illud Dcuter. VI. E procedit. Audi Ifrael dominus deus tuus unus cil Contra Dt tffeilfat iivint tirftuit 0“ frime Jt trettienr hunc auccm articulum plûtes errores vitandi oc­ fntrn» frient ftrtinetti crtetitcurrunt Primo quidem gentilium five pagano­ rum ponentium plures deos Contra quos dici­ eettee rrren» ia tffie ttnrt vtietnr tur . Eao. XX. Non habebis deos alienos co­ Tertiat trrittelai. ram me . Secundus eft error manicheorum qui Alii veto quattuor articuli divinitatis perti­ ponunt duo principia principaliter elfe unum a quo funt omnia bona k aliud a quo funt om­ nent ad effedlus divine virtutis Quorum primus qui eft tertius pertinet ad creationem teram in nia mala. Contra quos dicitur lia. XIV. Ego efte nature fecundum illud Dixit k fa&a funt dominus k non eft alter deus foamans lucem k creans tenebras kfaciens pacem k creans matum k mandavit k creata font Contra hunc arüculom Primo quidem eft democritus k epicun» ego dominus faciens omnia hec Dicitur autem . dus m inferno. multiplicationis totius ecelefie. Vita enim fpiriruahi conformatur vite corporali . In vita enim corporali homo perficitur . Primo qui­ De efettfivtt cbri/H. dem per generatjoncm qua nafeitur in hoc mundo fecundo per augmentum quo producit Quintus articulus eft de afeenfiooe chrifti in quantitatem te virtutem perfedam tertio per celum de quo ipfe dixit Joan. XX. Afcendo ad cibum quo fuftentatur hominis vita A virtus patrem meum A patrem re (hum . Circa quern * hoc quidem fufficeret fi nunquam eum in­ errant geluciani qui negant ialratocemin carne fédéré ad dexteram dei patris . Secundus error firmari contingeret . Sed quia homo frequen­ ter infirmatur indiget fanatione . Sic etiam in eft quod hominem exuit te in foie pofuit. Conra quod dicitur Match, nit. Dominus quidem vita fpirituali . Primo quidem indiget homo jefus poftquam locutos eft ei* aflomptus eft in regeneratione que fit per baptifmum fecundum celum A fedet ad dexteram dei . Unde in firn- g illud Joh. III. Nifi quis renatus fuerit ex aqua te ipiritu fando 8cc. Secundo quod homo ac­ bolo dicitur Afcendit in celum fedet ad dexte­ ram dei patris omnipotentis. cipiat perfedam virtutem quafi quoddam (pirttuale augmentum fcilicet per facramentum Dt eiwntte ebrijli ei julieituH. confirmationis ad fimilitudinetn apoftolorum quos fpiritus fandus iuper eos veniens confir’ Sextus articulus eft de adventu ad judicium mavit . Unde dominus cis dixit Luc. VI. Se­ dete hic donec induamini virtute ex alto . de quo ipfe dominus dicit Matth. XXV. Cum venerit filius hominis in maieftate fua dec. Tunc Tertio oportet quod homo fpiritualiter nutiiatur per euchariftic factamentum fecundum iedebit in fedc majeftatis lue 8c omnes angeli cum eo . Et pct rus dicit Ad. X. Hic eft qui illud Johan. VI. Nifi manducaveritis carnem conftitutus eft a deo judex vivorum 8c mortuo­ filii hominis . Quarto oportet quod homo fa­ netur fpiritualiter te hoc per facramentum perum id eft bonorum A malorum five eorum qui nitentie fecundum illud pfalmifte . Sana ani­ }'am monui funt A eorum qui in adventu chrili vivi invenientur . Et circa hunc articulum mam meam quia peccavi tibi Spiritualiter au- . errant illi de quibus dicitur II. Petri III. Ve- q tem fimul te. corporaliter per facramentum ex­ treme unctionis fecundum illud . Ja. ultimo . nient in noviflimis diebus in deceptionem illuIbres juxta proprias concupifcentias ambulantes Infirmatur quis in vobis inducat presbyteros ccA dicentes . Ubi eft nune promiffio aut adven­ clcfie A orent fnpcr eum. Ungentes eum oleo tus ejus . Contra quos dicitur Job. XIX. Fugi­ fando in nomine domini ,A oratio fidei fana­ te a facie gladii quoniam ultor iniquitati* eft bit infirmum te allevabit eum dominus te li in gladius & icitote efle judicium . Unde in fimpeccatis fuerit remittentur ei. Quantum autem bolo dicitur . Inde venturus eft judicare vivos ad communem ecelefie utilitatem ordinantur A mortuos . Illi autem quifeptem articulos hu­ duo facramenta fcilicet ordo te matrimonium manitatis ponunt diftinguunt primum articu­ quia per ordinem ecclefia gubernatur te mul­ lum in duos ponentes fcilicet fub uno articu­ tiplicatur fpiritualiter per matrimonium autem lo conceptionem chrifti A fub alio ejus nati­ multiplicatur corporaliter . Eft autem confidevitatem . xandum quod preui&a feptem facramenta que- ' dam habent communia nnedam propria . Com­ De tcchfit y«r «mais ceeefrtÎHeiuetur mune quidem eft omnious (aeramentis quod fak ipert» értitalt. p conferant gratiam ficut didum eft A eft omni­ bus commune quod omne facramentum confiNunc reftat confiderare de ccdefie (aeramen­ ftlt in verbis A rebus corporalibus ficut inchritis que tamen omnia comprehenduntur fub quar­ fto qui eft facramentorum ador eft verbum caa, to articulo que ad elfiedum gratie pertinent . ro fadum ficut caro chrifti (andificata eft te Sed quia fpecialem de (aeramentis feciftis menvirtutem fandificandi habet per verbum fibi tionem de his feorfum eft agendum . Eft ergo unitum ita A res facramentorum fandificantur primo (ciendum quod (icut Aug. dicit X. de civi­ A vim fandificandi habent per verba que in tate dei . Sacramentum eft (aerum fecretum vel cis proferuntur . Unde auguft. dicit fuper Jo­ facre rei lignum . Fuerunt autem in veteri lege hann. Accedit verbum ad elementum A fit fa­ qnedam (aeramenta id eft (acre rei (igna ficut cramentum Unde verba quibus fandificantur agnus pafcalis A alia (aeramenta legalia que facramenta dicuntur forme facramentorum ficut quidem (olum fignificabaot gratiam chrifti non aqua baptifmi eft materia A criima confirma­ ramen eam cauiabaot . Unde apoftolus gall. tionis . Requiritur autem in quolibet (aeramen­ ,VII. vocat ea egena A infirma elementa Ege­ to perfona miniftri conferentis facramentum cum na quidem quia gratiam non continebant . Inintentione faciendi quod facit ecclefia quorum firma quia gratiam conferre nq^poterant . Sa- *· trium fi aliquod defit i. e. fi non fit debita for' cramenta vero nove legis contiiWit& conferunt ma verborum fi non fit debita materia fi minigratiam . In eis enim virtus chrifti fub tegu­ fter facramenti non intendit conferre (aeramen­ mento rerum vifibilium fccretius operatur falutum non perficitur (aeramentum . Impeditur et­ tem ut dicit auguft. Et ideo facramentum noré iam cffedu* (aeramenti per culpam recipientis legi* eft invifibilis gracie viiibilis forma ita ut Îiuta fi fidus accedit A non eorde parato ad ejus imaginem gerat 8e caufa exiftat . Sic ab­ ufeipiendum facramentum . Talis enim licet lutio que fit in aqua baptifmatis repreientat facramentum accipiat etfcdum tamen (aeramen­ interiorem mundationem que fit a peccatis pet ti i. e. gratiam fpirhus fandi non recipit quia virtutem baptifmi . Sunt autem facramenta ut dicitnr Sapient. I. Spiritus fandus difcipline nove legis (eptem baptifmus confirmatio eueffugiet fidum . Econverfo aliqui nondum re­ chariftia penitentir extrema unftio ordo A maceperunt facramentum qui tamen effedum i'aConal. General. Tom. XXXII. F 2 eraanno 127 Concilium Moqvntinum crament! fufcipiunt propter devotionam auam Λ terius perficit facramcntum . Quartus eft error ~\nMO CHB 1ST! habent ad facramcntum in veto five defiderio pelagia noram qui dicunt pueros propterva ba- CHklSTl Mi‘· Sunt autem 4r quedam propria(aeramentis quiptifiiri ut adoptati ner regenerationem admitici», bafdxm . Nam quedam horam imprimunt cataatur ad regnum ac bono in melius translati raâerem i. e. fpirituale quoddam lignum dinon quod ifta renovatione ab aliquo malo obli­ 1 ftin&ivum a ceteri» fient in facramcnto baptifgationis veteria abfolvantur. tni in facramcnto ordiois 8e in facramcnto con­ firmationis 8e talia (aeramenta nunquam reite­ De fatraatean eaafnaatiaait. rantur Taper eandem'pe rfonam. Nunquam enim ille qui eft baptiçatus debet ultenus baptiiari Secundum eft facramcntum confirmationis cu­ nec confirmatus iterum confirmari nec ordinatus jus materia cft chrifma Confeâum ex oleo quod iterum ordinari . Quia ca rafter qui m hujuidetignat nitorem conCcientie 8e balfamo quod rnodi (aeramentis imprimitur indelebilis cft. In fignificat odorem bone fame per epifeopum bealiis vero (aeramentis non imprimitur carafter nediâum . Forma autem hujus (aeramenti cft fofcipienti ea Ac ideo potiunt reiterari quantum talis . Contigno te figno crucis 8c confirmo te ad perfixum fu ici pientcm · Non tamen quan­ B chnfmate faustis io nomine patris & fifii & tum ad materiam benedicendam . Potcft enim fpintus (anfti amen . Minifter autem huju» faunus homo euchariftiam plunes (umere penitere cramanti cft (olus epifeopus . Non enim licet fiequentcr eat renum unftionem fufeipere frequen­ (accrdoti confirmandos chnfmatc fronte inunge­ ter matrimonium contrahere w-Non tamen eadem re · Etfcftus autem hujus (aeramenti cft quod hollia debet frequenter confccrari . Nec idem in eo datur fpiritus fanâus ad robur ficut da­ oleum infirmorum debet frequenter benedici . tu» cft apoftuiis in die pcntecoftes ut fcilicrt Eft etiam differentia quod quedam (acrachriftianus audsâcr confiteatur nomen chrifti menta iunt do neccffitatc faiutis ficut bapti (mus Nam confirmandus in fronte inungatur in quo 8c penitentia que font inftituta ad purgandum cft fedes verecundic ut fcilicet nomen chnfti peccata quibus non exiftentibus non potcft ho­ c i fiteri non crubcfcat 8r prccipue crucem ejus mo falvari Alia vero (aeramenta non funt de que eft judeis fcapJalum genti Udus autem ftulncccflitate faiutis quia line eisjoteft efle falvus ticia 8c propter hoc etiam figno crucis confinifi propter contemptum (aeramenti ■ His vifis gnantur . Contra autem hoc facramcntum cft in communi circa ccclcfic (aeramenta oportet ciror quorvndam grecorum dicentium quod faquedam in fpeciali de fingulis dicere. C cctdos (implex hoc (aeramentum conferre habe­ at . Contra quot dicitur Aâorum VIII. quod Dr jtfteat ftcrtiHtHtii i» jftcuii . it friait apoftoli milerunt petram & johannem apoftolos qui imponebant manus luper eos qui baptifati erant a phihppo dyacono 8c accipiebant fpiriPrimo ergo circa baptifmum (ciendum eft tum fandum . Epifcopi autem funt in ccciefia quod materia bapufmi eft aqua vc$a &: natu­ loco apoftolorum 8r loco illius manus impoiitioralis nec ditfert utrum fit frigida fd falida ni» datur in ccclelîaconfirmatio. vel calcfaâa . In aquis autem artiftciahbuj fi­ ■ Dr facraateatt tafbarifilt. cut eft aqua rofacea & ahia huj^ftnodi bapti(ari non potcft . Forma baptifiui cft ifta ego Tertium (aeramentum cft cuchartftia cnjui ma­ te baptifo in nomine petris 8c filii 8e fpiritus fanât amen . Minifter autem hujus (aeramen­ teria cft panis triticeps 8c vinum de vite mo­ dica aqua permixtum ita quod aqua tranfeat in ti primus cft facerdos cui ex ofluio competit baptifare ■ )n articulo autem necclfiiatit non vinum . Nam aqua fignificat populum'qui in­ (olum dyaconus led etiam laicus & mulftr im- D corporatur chrifto de aho autem pane quam no triticeo 8c dc alio vino quam vitis non po­ mo etiam paganus 8c hereticus potcft baptifaForma au­ re dummodo lervet formam ecdclic & intendit\ tcft confici hoc (aeramentum tem hujus (aeramenti funt verba chnfti dicen­ facere quod facit ecclefia Si vero extra arti­ tis . Hoc cft corpus meum . Et hic cft calix culum necetiitatis aliqui» a talibus baptiictur (anguinis mei no*i & cterni teftamenti qui pro recipit quidem facramcntum 8c debet iterum vobis & pro multis effundetur in remiuionem non baptifan non tamen recipit gratiam (aera­ peccatorum quia faccrdos in pcrfbna chrifti menti quia fiiti reputantur ut pote contta ftaJoquens hoc conficit (aeramentum . Minifter tutum ecdefic facramcntum recipientes . Effeautem hujus (aeramenti cft faccrdos nec aliftus autem baptifmi eft re mi ilio culpe origi­ J|uis alius potcft conficere corpus chrifti . Efnalis &* aftuali* A etiam totius culpe 8c pene ra quod baptifatis nulla eft (atisfaâio in­ ectus autem hujus (aeramenti eft duplex Quo­ rum primus coaliftit in ipfa confecratiorre fajungenda pro peccatis preterit is fed ftatim mo* rientes poft baptifmum introducuntur ad glo­ cramenti . Nam virtute prediâorum verborum fianis,convertitur in corpus chrifti 8e vinum in riam dei · Unde efttdut baptifmatis ponitur apertio jarnie paradifi . Contra hoc (aeramentum E anguinem . Ita tamen quod totus chriftus fuerunt, aimui errores ftellcntianorum . PrimtA continetur fub (peciebus nanis que remanent fine fubjefto & totus chrifius fub fpeciebua vi­ quidam ~quod baptifmum in aqua non recipi­ ni fub qualibet parte hoftie confeerate vi­ unt fed iolum baptifmum fpiritualcm . Contta ni confecrati . Ita quod feparatione fada quos dicit dominus johannis I1L Nifi quis re­ natus fuerit ex aqua 8l fpiritus (anfto . Se­ utrobique eft totus chriftus Alius vero efteftus cft hujus (aeramenti quem facit in anima digne cundus error fuit donatiftarum rebaptiiantium eos qui funt a catholicis baptizat i contra quos (umentis (aut enim adunationem hominis ad dicitur johanms primo * Super quem videris chriftum ficut ipfe dicit Iohann. VI. Qui man­ fpirttum defccndcntcm 8c manentem fupereum. ducat carnem meam tk bibit fanguinem meum Hic eft qui baptifat i. c. chtiftus . Vnde non, in me manet & ego in eo 8c qui manducat me nocet homo malus minifter nec in hoc nec iu Sc ipfe vivet propter me . Et quia per gratiam .aliis (aeramen*,u quia chriftus eft bonus qui in­ homo chîifto incorporatur 8c membris cis uni~An MO tur ίΜ ιαρ AÎs pro­ pter auditum in n.iribns ptopterodur.itun» in ore p.opter guftum sei k c: tionrtu in minibus proptci taCtum in pedbus ptopter g>eftum · Qui­ dam autem inunguntur in tembus propter déb ita* tionem que in remous vine: . forma autem l u­ pis faciamenti eft illa . Per illam unâwnem fie dei benedictionem 8. iuam piiffimasn miie.icot. diam : dulgeat tibi deus qituquid deliquifti per silum . Similiter 8* dc aliis lenirLus . Miniftcr autem hujus factamcntr eft laccidos . Ef­ fetius autem hujus (aeramenti eft (anatio men­ tis & corpOtis . Contra boc faetsmenturo eft enor Eradonicarum qui feruntur lues monen­ tes novo modo quali redimere per oleum balC farnum 8· aquam cum invocat Ionibus qr.as he brai< is verbis dicunt fupia capita cotum quod eft contra for mam apoftoh Jacob ut fupia dlftum eft. Dt fatrAment» trjinii, Sextum eft (aeramentum ordinis . Sunt atr* rem feptem ordines Pieslnteratus diaconatus (ubdyaconatirs accolitatus ordo exorerfte lecto­ ris 8: hoftiarii . Clericatus .wtem non eft ©tdo (ed qirrdam profellio vite cnca divinitatis m>niftciitnn cpilcopatus autem magis eft dignitas quam ordo . Materia hujus faciamenti eft ilE d matcnalc ner cujus traditionem fertur or1) d > Sicut picsDvteratus tiadrtur per calicis col­ la· ioncrn . Et quilibet oido traditur per cellatioricm illius ici qr>e précipuc pertinet ad niinrlleiium illms ordinis. Eo-ma amem hujus fanamenti <(l talis . Aecipc potcftjtcm offerendi linamentum in ecclctia pro vivis 8. mottuis . Et idem eft dicendum in aliis ordinibus . Miniflcr hujus facramcnti eft epiicopus qui conDt farimtHU f.-mten. it. fett ordines. Effedus Inqus ucramenti eft aug­ mentum çratie ad hoc ut aliquis fit vdoncus Quartum eft facramcnrum penttcnt.c C. r.rs mmilfer chrifti . Contra hoc fanamentun^ fuit quidem maceria lunt actns penitents. < . : d,error Airfl qui dicebat epiicopum a presby.cio cuntur tres pemtentic partes . (^juim prima non dilccrni. eft cordis contritio ad quam pc.iti.ict t.t ho mo dolcat de peccato commifto fic p.o;·.sn.it Dt fxcTAmtnri mntrimtnii. (e de cetero non pcicatuium · Sc.unda, rus eft oris conicfïio ad quam pcitimt , ut pec­ Septimum (aeramentum eft matrimonium qnod cator omnia peccata quorum mernotum habet cll lignum cohjtrnclioni* Chrifti Se cccleliv. integraliter (uo iaceidoti confiteatur non di­ ( efficiens matrimonii eft mutuus videns ea dnerlis laccidotibus . Tritia pars confenfus per veiba de pirfenti expreffus. Eft eft latMaTio pro pcccaiis fecundum arbitrium autem niplex bonum matrimonii. Quorum pri­ facerdot is que quidem prccipue fit per jejonimum eft proles fufpicienda & educanda ad cul­ um orationem St elemofinam . forma autem tum dei· Secundum eft fides quam unns conju­ hujus facramcnti funt verba ablolutionis que guai debet alteri fervare. 'Icrtiutncft faciatnenfacerdos profert cum dicr Ego te abiolvo.Mi, tutn id eft indivifibili'as matrimonii propter hoc nifter hujas facramcnti eft lacerdos hihem a.rquod Irgnifirat indivilibilem conJunAionetn chri­ ôontarem ablolvendi vel o; dinar um scl ex fti 4 cccfelrar. Eft autem contra hoc (aeramen­ CommiHione (riperions . EHertus huj.ts iaciatum multiplex crioi . Primus quidem eft traciaConal. Genera!. Tom. XXXII F 3 no» Concilium Moguntinum. ip 132 ■"ammo Donl,n qu» nuptias damnant. Conti a illud di- Λ modi concubinarii pabtici a perceptione frudtoum fuorum beneficiorum ipfo facto Gnt fuf- chkisti CHKisTi citur i. Cor. VIL Mu lier non peccat fi nubat. penfi . Qainimo fpecialitcr voluit oe prélat i l45i. ι»ί·. Secandus eft error Jovmiani qui neptias equavit -capitula five collegia fub pena interdicti eifvirginitati de quo fupra diânna eft. Tern»»eft dem taliter io concubinatu perleverantibus ali­ error hlicolaitarum qui indifferenter mutuis aro· quos fruâus admiaiftrent. Concubine vero iplibus utuntur. Fuerunt tr multi alii hvreticituriorum fi infra triduum requisite (e non elon­ f>ia quodam dicentes 8f exercentes. Contra ilgaverint dt abiceflerint excommunicationis (en­ os dicitur ad hebreos u!ti. Sit honorabile coatent iam incurrant ipfo farfto ac nihilominus fi nubium in omnibus 8c thorus immaculatus. in tali peccato peifeveranter decefterint ecclefiaftica careant fepultura. Cntlfjif, ' Horam au'em virtute iacramentonim homo perducitur ad faturam gloriam que confiftit in ieptem dotibus tribas anime le quatuor corpo­ ris . Prima dos anime cft vitio dei per eflen- B tiam Joh III. Videmus deum licuti eft. Secun­ da cft cumprehenfio qea (cilicet Deum appre­ hendimus quali noftram merccdem t. Cor. XI. Sic cutrite ut comprehendatis. Tertia eftfuitio qua in deo delectabimur (ecuadum illud Job XXII. Tunc fuper omnipotentem deliciis afflues. Fuma aotem dos corpotis eft impaflibilitas fe­ cundum illud i. Cor. XV. oportet induere cortnptib'le hoc incorruptionem. Secunda eft cla­ ritas fecundem illud Matth. Xlll. Fulgebunt jufti licut fol. Tettia eft agilitas per nuam ce­ let iter adelle poflnnt ubi volunt Sap. 111. Tanqoam (outille d'feurtent in arundineto, quarta eft fubtihras per quam potetunt quecutnque vo­ luerint pcictrare (ecundum illud i. Cor. XV. C Seminatui coipus animale de relutget fpirituale que omnia nobis prcftare dignetur qui cum pa­ tie 8c (pintit lanûto vivit éc tegnat deus per omnia Ircula icculotum . Arnen. Innovat pteerea omnia ftatuta provincialia per quondam bone memor ie petrum Gcihaidmn alioiquc & nunc modernum Theodoricum archiap'lcopos ledis m-iguntinenn. in unum volu­ men redama & illa publicari atque fervaii man­ dat pnni’ in iplis continetur ftatntis. Et quia in diitu ftatutis inter ce era qooddam ftatutum r'c jndeis & crucis chrifti inimicis continetur quod incipit . Licet olim in quo mandantur fub reflationis pena divinorum & fubtraitionis com­ munionis penis quod judei tigna de|ci re debeant D declarando aijicit tignum illud etle debere cncrrliim de filis croceis in veftc cxtrinlcca ante pc&is quoad malculos 8e due lige b'avn colo­ ris in peplis mulierum contormiier ut in tube lotnana. Addidit etiam iacrolancta SynoJis capirulum. Poft miferabilrrn de uitiur illi ftatuto clic anneâcndum & inferendam & cum eo pu­ blicandum - T«mt tvri ftiteti fieri kifilitefii mteilii it jae fefti fit ■»*»/«· ftfeiter tff" eft tilu » Sacroianâa fi nodus generalis bafilien. in fpiritu fanâo legitime celebrata univerfalcm ecclcfiam reprefentans ad perpetuam rei memoriam. Qnicumque clericus cujufcunque flatus condi­ tioni» religionis dignitatis etiamfi pontificalis vel alterius preeminentio'VBiftat qui poft hujus conftituionis noticiam qûam habe>c pre fuma­ tur per diios menfes poft publicationem ejufdcm in ecclefiis cathedralibus quam ipfi diocelani omnino facere teneantur poftquam eadem conftitutio ad eorum noticiam pervenerit fuerit publicus concubinarius a perceptione fruftuum omnium beneficiorum fuorum trium mentium Ipacio fit iplo fado fufpenfus quot fuus fu pe­ rior in fabricam vel aliam evidentem eccIcha­ rum utilitatem ex quibus hi fraâus percipiun­ tur convertat nec non tc hujufmodi publicum concubinarium ut primam talem cfle innotuerit mox fuus fuperior tnonere teneatur ut infra brevdlimutn terminum concubinam dimittat quod ii non dimiferit vel dimiflam ut aliam publice refumpferit jubet iniuper hec fanfta lynodus ut ipium fuis omnibut Veneficiis omnino privet. Et nihilominus hi publici concubinarii ufque quo cum eis per iuos luperiotes poft ipiarum dimiiiionem manifeftamque vite emendationem fue­ rit diipenlatam ad lufceptionem quorumcunque honotum dignitatum beneficiorum vel ofticio-. rum lint inhabiles.. Qui fi poft dilpenlationem tecidivo vomitu ad hujufmodi publicum concu­ binatum redierint fine ipe alicujus difpenfationts ad prediâa protfus inhabiles exiftant quod Ii hi ad quos talium corrctiio pertinet eos ut prrdiâum cft punte neglexerint eorum fuperiores tim in iplos dc neglectu quam illos pro concubinato modis omnibus digna punitione animadvertant. In conciliis etiam provinciali­ bus &: fynodalibus adverius tales punire négli­ gentes vel de hoc crimine diffamatos ctum per iulpenlioncm a collatione beneficiorum vel alia C»;er ttrtvr ft fetter CT rft teln . condigna pena ieveriter procedatur. Et li hi quotum deftitutio ad fummum pontificem ipeό-it per concilia provincialia aut fupe· lore» fuos Poft tniicrabilçm 8r contra judcos ad remit­ tendas cbiiftlanis uiuras per principes &· potepiopter publicum concubinatum reperiantur pri­ ftarcs compelli precipimus (çculaics it donec en vatione digni Aatim cum procefli» inqu>fitionis lemitcrint ihufti (idclib.is tarn >n mercimoniis E ipti lumttiu pontifici deferantur eadem diligentia quam malin per excommunicationis fententiam inquilitio in quibu(cumque capitoli» genera­ eis jubemus communionem omnimodam denelibus provincialibus quo ad fuos fervetut pe­ gan. nis ahis conva predidos 8t alios non publicos concubinarkr» ftatntis in fiio robore permaniuris t>e tritie tutfeiteelui . Publiai autem intclligcndi funt non folutn hi qaorum concubinatus per fententiam aut confcf. Ceterum fanera linod.it ftatuit qieod arre om­ (ionem in jure iaffam feu per rei evidentiam nia locorum ordinat u dctcftabr.'e concubmatus que nulla polfit te evitandum monet ornues laicos tam uxo­ ratos quam folutos ut fimiliter a concubinatu abftineant. Nimis enim reprehenfibilis eft qui uxorem habet & ad aliam mulierem accedit . Qui vero folatus eft qui continere nolit juxta C apoftoli conlilium uxorem ducat pro hujus au­ tem divini obfervatione precepti hi ad quos pertinet tam falutatibus monitis qnam aliis ca­ nonicis remediis omni ftudio laborent- U4 Dt ittittiiSii ANNO CHRISTI •4SI. Sanda etiam fynodus acceptat conftitutionem pape bonifatii pape odavi incipientem provide. Qne ftatutrs provincialibus repperit adiunda una cum ordinationi in facro bafilien. concilio fuper modo ponendi interdida fada qaasquedam con­ stitutione» At ordinationes vult At mandat pu­ blicari ac revta ponenda Ai tenenda interdidi omnino obfervari. Trmr «er» fatnti dt fi* mtnlia ft fait»* bus. Ne vero prediâa te alii* ecclcGe predinium confenlus hsberi non poteft fepius vel ôte ftatutis te confuetudinibu* juramento confir­ plus debito periculo tuis retardantur aut peni­ matione »el quacumque alia firmitate roborati* tus remanent impedita . Unde cedrii* in tempo­ ralibus te IpiritualIbus varia paiTa eft te majo­ contraitis quibufcumuue aut fi alicuibu* com­ muniter tedivilim a aida fit fede indultum quod ra non line fcandalorum tedilcenGonum fomen­ interdici fulpendi & excommunicari non polfint to pati poliet difpendia te etiam detrimenta. Sunt etiam in diâa ccciefia nonnulli ut luam per literas apoftolica» non faciente* plenam te exprefiam ac de verbo ad verbum de induito prcfutnptionetn palliare videantur te in agendi; hujjhnodi mentionem. Nulli ergo omnino ho­ negociis aliorum condulionem impedire valeant négocia ipia fore cum tamen non Gnt pro nutu minum liceat hanc paginam noftre reprobatio­ contendunt Gcque iterum paucorum aut unius £ nis deftitutionis abolitionis inhibitioni* volun­ contradiâione aliorum vota fuipenduntur. Nos tatis te ftatuti infringere vel ei aufu temerario contraire G quis autem hoc attentareprcfumpfcigitur attendentes qued ptemilla canonicis lanCtionibus obviant te licet illis lufticrenter ptovijit indignationem omnipotentis Dei te beato­ rum petii te pauli apoftolorum ejus fp noverit (um cxiftat nos etiam prout ex paftoralr nobis incumbit officio animadverhone deb't* provide­ incuclurum . Datum rome apud faniftum petruen re volentes ut quos dei timor & canonica inftiAnno intamationis dominice Millefimo quatuta a .atibus prelumptioinbus ictrahcie non dringcntchtno quinquagcGmo tertio . Kal. deccrnbr. pontificatus noftii anno quarto. poflunt faltem ecclelialbca dilcipiina cocr.cat &· compcfcat. Ex ptemiilis & alm ra’ionabilibus canGs nos non immetito moventibus confuetaEttlU frt txtcaii f*redeceflbrcm noftram dudum editam que caro» die vero martis tertia deama menfis aprilis > ina vocatur quam vos te quemlibet veftnim expeditam habere te quater in anno ad minus horavcfperaram vel qnafi in aula noftra epifeopali prufentibu* ibidem venerabili viro magiveftris in dyocefibu* te in ecclefiis coram ple­ ftro leonardo in decretis licentiate canonico be te populi multitudine in ambonibus publi­ J aNMo cari volumus Ac mandamus ne prefati facrilegi tyranni ignorantiam pretendere valeant quovis modo auctoritate noftra procedatis . Non enim leviter credendum eft quavis orthodoxe fidei cultores precipue eo* qui de nobili genere pro­ creati exiftant in tante defperationis labem profilire ut agnitis tot penarum ccnfuns quibus maioris augnftenn. te beate marte virginis in fucntwangen noftre diocefis ecclefiarum prepofito noftro in fpiritualibus vicario Ae officiali ge­ nerali Johanne fchott armigero caftellàno noftro in faucibus a!pium , Johanne vvefterftetcn ar­ migero noftre dyocefis &: prpvido viro Johan­ ne lauchcr cancellario noftro tcftibus ad pre- mifla. CONCILIOM MOOUNTIMUM. I40 «Bf mitfa ia tcftimoaiu* evidens vocatis pariter A A nm hoaninuaa eoa dignos efle quibas fibt credi- "Awno tas animas abfolveudas committant hunc ad fi- c£*|»| cmisTt rogjtw. nem ut fratres ipfi religionis fue obfervantiam l4Ji. sais. Et ego nicolaos bermir de torgaw clericus mifinab dyocef. publicus faera imperiali andbucitius adaugeant aut acceptent. Mandat fjrnodus quod quifqoc epifeopus fratribus ordinis ritate notarios A curie aagnftenn. feriba jura­ mendicantium cum omni caritate regularem «abtus quia pcedi&is tranftsmptiu·. collationi A auftoritatis ac decreti impofition. ouuaibufqv· fervantiam perfuadeat , offerendo ad hoc om­ aliis tc fiegulû dum fie et «emittitur ageren­ nem gratiam tc ben i volentiam cum commina* tur tt fierent una cum notem publico fubfcriptioue > quod nifi infra competens tempus eia to A teftibus fupcafcriptis «victu interfui eaSt quemlibet epifeopum prengendum , per faquu fie fieri vidi A audivi iaeoque de mandato i evidentiam regularem vitam fecundum profiriEooem fuam fervarc inceperint A continua­ fupradi&i rvvercndiffmi petris domini cardina­ lis prefens tranfutaptum pev alium me aliis tone verint , quod tunc poft lapfnm termini ifttns eos tales ydoneos minus probate vite ad au­ prepedtto negoci» fidchter feriptum una cum notario publico infip ordi­ fierent una cum notario A teftibus fuptanat hec fanfta fvnodus quod deinceps ipfum feriptis prefens interfui caque fie fieri vidi A (aeramentum vifioiliter in monafteriis preteraudivi . Idcoqoe de mandato fupradiâi reve­ C quam in fefto corporis Chrifti A per ejus oâarend i flint patris domini cardinalis prefens tranfvas deferri , A tunc non nili fub divino otHcio fumptum per alium me aliis tuae prepedito neoâave cjufdcm oftendi debeat etiam occatione gociis fideliter icriptum una cum notario publi­ cujufcunque fraternitatis aut inftitutionis defuco preferipto exinde confeci fubfcripti puulicaper fade mandans ordinariis locorum ut contra vt A in nane publici inftriimenti formam re­ presbyteros qui in ptemiflis excedere per infli­ degi fignoque A nomine mei· folitis A conctionem gravium penarum procedant . foet» «piavi A munivi rogatur A requifitos in fidem A teftimonium omnium A ungulorum Dt ctmftrlh CT alu/lauifisr rsiwsipremifloram . Sanfta etiam fynodui quia informata, eft in nonnullis ecdefiis provincie moguntinen· tam cathedralibus quam collegiatis peffimai 8c jure Super vero reformatione monafterioram A perfbnarum rdigiofarum vult omnino fanfta divino 8c pofitivo ac rationi contrarias vigere fynodus quod ordinarii ipfi diligenter invigi­ D A ex corruptela introduâas efle confuetudincs lent ad cofdem religiofos ac eorum tnonafteria preleitim in nominando pertonas ante vacatio­ tam virorum quam mulierum ad obfervantiam nem beneficii , & fepe puero fine diferetione vite regularis 8c debita chuinta 8c precipue ne ante quartumdecimtim annum habendo minime quis ad tnonafteria monialium extra cafus a rcfpeaum ad ecdefiam 8c dei cultum fed potius jure permifl'01 ingrediatur , ipfeque moniales ad carnem vel aliud commodum aut fpem ex non egrediantur P$nis & cenluris A remediis paâo aliquid etiam in beneficiis pro fe vel fuis jurifcripti A conftitution. generalium A pro­ confequendi 8c in cxaâione pecunie antequam quit ad poflelEonem prebende admittatur quod vincialium conciliorum ac auftoritate apoftolica fpccialiter defuper editorum efteftualiterconutique fpetn venditionis ac fimoniace pravita­ ftringant A compellant etiam per depofitionem tis habere dinofeitur Que quidem pecunia quod A privationem privilegiorum incorporationum pejus eft apud quafdam ccclefias non in cccleA unionum A inhabihtationem ad dignitates liatn fed proprios canonicorum ufus convertitur & oflîcta. quod utiqup a vicio fymoniace pravitatis nun­ quam excufari poteft in receptione vini plador*ch . E rum vel aliarum rerum in exceffivis annis expeSacra fynodus attendent apoftolicam fedem dantie in quibus quod horrendum eft neque fratribus mendicantibru privilegia tic inedificaquotidiane diftributioncs expeâanti tribuuntur tioncm eeelefie conceflifle & ob hoc in Clemen­ in emancipationem quam ita appellare iblent tina dudutn fratres ptefentandos epiicopo 8c doctorum 8c notabilium perfonarum cum recep­ per eum ad auditionem confelïionum admit­ tione multarum pecuniarum in admillion. ad ca­ tendos vult efle ydoneos 8c probate vite 8c quia pitula eorum qui latinum congrue fari nefeiunt illi qui vota folennia non obfervant non poinec intclligant in eo quod canonici fuis deca­ funt dici probate vite Unde cutn epifeopos ad nis in licitis & honeftis obedire 8c ad divina quos fpe&at curam gregis fui habere admonitos miniftrare contemnant . Si pro vagabunditate efle convenit ne alios admittant quam ut Cle­ in ecclefia vel ante aut cavillationibus in cho­ mentina habet qualificatos, ita quod cis con­ ro vel limilibus arguantur non attendant, ne­ flet per faôi evidentiam aut tcfttmonio bonoque curent quod ad intereflendum divinis offi­ Dt rcftrmculMt mntfltrimi'H . ciis I 141 Concilium Mogvntinom. 141 ANNO ciû aftringi (ub iuipcoGoo. abfeattom compte- A culute» pro execution* i· deferitsm poteftatis awno l—volunt jx —1ac -- jquad .· . — ---------------------f ordinationm r— cam ■------------υι-.·--:ι . · ubi CHRISTI penaram additionibus CHRISTI hendi in certo parvo tempore ' · ( g »45«· fub ana ieftiooc pfiilmo epiftola evangel io vcl opurtunum judicaverit «t rfperatus reformationis alio prefenûa* fe defer vide cost tendant tc ftatim frurias laudabiliter exinde proveniat. ad iecularia négocia vcl lafeiviaa revertantur aut cant quod etiam tempore divindram vefperoram precipve choreas publicas Rabat 8r alias faqjfrSMria rvvsrrodrjfore draswi conventione· laycoram vifitent tc frequentent Icfiti . illifque ac India diverts posât ionique vinorum apud cafdem interfiat dr immifeeant habitum de Quoniam captas conclufiones per vos reve­ tonfuram ftatui fuo condecratcm non deferant rend iflimum in Chrifto patrem dominum tbeotc 6 quandoque vcl parvam coton·tn deferant dericum arehiepifcopum moguntinen. confenper revolutionem crinium de qua potius gloria­ tientibus comprovincialibus ve ft r is legi audivi­ ti deberent abfeoodunt longos crines fey co­ mus tc eas reformationi quam qucrimus judi­ mam adeo ut aures videri nequeant nutriant cavimus plurimum profuturas ipfas uti patitur demamque quod diriu audituque mirabile eft B ratas tc gratas habentes auftotitate Apoftolica quod per cena anni tempora circa autumnum nobis tradita in dei nomine confirmamus tc per precipue cum magis gratiarum ariiont dum tor­ obedientiam tc fub penis per vos ad fingula cularia vino redundant iafiftcre deberent a di­ ftatuta ubi vifum fuerit adjungendis precipinju* vinis reliant dr Vacantia· faciunt liberique dr illa obfervari ordinationibus ubilibet per vos ab obedientia pro tali tempore abfohiti ede vo­ fari is hac poteftatc nobis ad vilitandum corri­ lunt quando contra deum ft obedient ia m ptefgendum ti ftatuendum tc aliis in bulla lega­ cribcre pollint. Pluraque alia contra facros ca­ tionis noftre contentis femper falvis quibus nones tc provincialia fynodaluque ftatuta in per hanc noftram confirmationem nequaquam dei oftenfam animarum fuarum periculum dc intendimus derogare fuper his tc earum execu­ fcandaloriun plurimorum agant fcque pretestu tion* (itéras decernentes oportunas reiervantes coufuctudinum dr obfervantiarom cxcufare ni­ fanriiflimo domino noftro pape ac nobis lega­ tentur cum non attendant corruptelas potius elfe tionem duran. potcftatem addendi corrigehdi tc vetuftates errorum multa denique juramenta interpretandi & declarandi * queque alia fa­ ciendi per que fanria reformatio que folum illicita a diverts tam temoore eleftionis five collationis beneficiorum preltantar ex quibus hi C queritur poterit augeri . Jure metropolitano reverendiflimi domini moguntinen, te ordina­ qui talia recipiunt commoda privata conicqui tiorum provincie femper falvo. Infupcr fub fpe (ocrant ac etiam via correriioni* debite praelu­ quod in diriis quinque men fi bus de quinque in ditur dr impediuntur fepe prelati ne ccdefiarum nne diriorum conduforum continetur effe&ialis fuarum utilitatem poflunt procurare · Similiter & a rerioribtts ccclcfiarum live vicariis eorun­ cxccutio eorum per reverendilfimum dominum dem perpetuis fub folvendis annuis peniionibus Moguntinen. tc fuftraganeos fuos fieri debeat hujulmodi juramenta illicita extorquentur qui­ fufpendimus te relaxamus omnes & Cingulas cenbus obftantibus propter carcntiam neccflarii vi­ furas & penas in ordinationibus Se ftatutis nocius ccclefie ipfe divino defraudantur obfcquio. ftrii ubicunque locorum provincie moguntin. Hec itaque fanria lynodus pretnilfa omnia da­ emanatis politas tc comprehenfas quantum ad mnat . Mandans omnibus Rr Cingulis locorum eos qui illas te illa (impliciter non aftiimpferint ordinariis ac etiam prelatis inferioribus quibus aut uti volunt in 8r totam provinciam mogun­ correriio per flatura provincialia conceditur & tinen. per dirios quinque menfes ita tamen injungitur ut non ooftan. premiflis damnatis quod exeeutio dirioium ftatutorum-provinciaconfuetudimbus &* obfervantiis ad quorum con­ D lium interim fiat juxta earttndem formam tc te­ tinuationem neminem quocunque juramento norem te fi illam fieri tc obfervari contingeret. cum vinculum iniquitatis non ne aftringi de­ Volumus dirias Centura» & penas noftras etiam clarat quatenus fub excommunicationis antique ex poft quamdru obfervaverint locum habere ftatutis cxpreifis 8r comprehenfis penis juxta ju­ non debere . Si vero exeeutio non fuerit dirio­ ris tc ditiorum ftatutorutn formam circa prerum ftatutorum provincialium ex tunc in hu mifla invigilent callent corrigant ftatuant ordi­ in quibus exeeutio eorundem faria non eft. Vo­ nent tc emendent quantoties realiter dr cum lumus penas tc ccnfuras mandatorum noftrorum effeClu Volens hec lanCta fynodus ut ubi in­ in locis in quibus publica funt Cibi locum venfra ipacium quinque menfium immediate ledicare Similiter in deferium exeeutionis hujuf. qnentium dyocciani ac inferiores prélat i in 8c niadi contra alios quibus hujufmodi mandata circa premifla négligentes dr remifti fuerint funoftra infinuata non fuerunt ratione previa properior immediatus aut futura provincialis fvcefluri . nodus corrigat ftatuat ordinet de emendet ac Poft ’ premiflam confirmationem reverendillietiam ad declarationem penarum contra 8e admus dominus legatu* publicari fecit Ineras in­ verfus ordinarios locorum λ inferiores prelatos E dulgentiarum qua* dedit omnibus facerdotibue procedat . qui infra miflarum folenma m principio & in Petit igitur prefatus reverendiflimus in Chrifine in concludendo collcriam ultimam addide­ fto pater tc dominus dominus Theodertcus atrint & famulos tuos N. papam tc N.epifcopunt chiepifcopus totaque provincialis fynodus monoftros una cum univerfa ecclefia catnolica ab rjuntinen. quatinus vos reverendiftime in Chriomni adverttate coftodi per quadringenta die­ no pater tc domine domine niçoise tituli fan­ rum indulgentiarum pro quolibet die domi­ di petrt ad vincula facroiancte romann. ecclefie nico . cardinalis & apoftolice fedis per alemaniam le­ Item dirius dominus legatus ad inftantiam gate fupraferiptis deliberatis tc conduits robur reverend i tlimi domini moguntinen. &r fufliagaconfirmationis te approbationis auAoritate le­ neorum iuortim extendit ordinationem tc con­ gationi^ veftre in forma meliori adjicere digne­ cordiam faria* in fynodo bambergen. inter re­ mini dantes Sc concedentes etiam fpeciales fadores parrochialium ccdcfiannn tc mendicantes i: 143 Concilium Moqvntinum. 144 a<1 tot*® provinciam mogvntincn. & decrevit A Gaje deinceps,per principalia loca totm» fue CM»rm Ittcms cuilibet qui illa habere voluerit in fp·dyocefit hanc noftram ordinationem Ac fratre» ANNO CHRISTI rari, ciali defeper concedendas . per eum admiflb* eo» ad caofefGonem audien­ • Μ*· dos nôminatim ac cafu* pape atque fibi relcrfrpatosr littrt it paa ftfrt fit Wk . 'vato* & in quibus fibi rtfervati* auâoritatem Nicolaus mifaationc divina tiutali fanât pé­ dedit abfolvendi publicationem populo facien­ tri ad vincula facrofanfte romane ccelefie presdam difponem teneatur . Prohibumu* fub fi mi­ biter cardinali* apoftolice fedi» per aleanaaiatn ll fufpanGonis late fententie pena ne amplius legatus . In diocefana bamborgtmfi fihodo ptequiiquam et fratribus mendicantibus contra plefidetu univerfi* Chrifti fidelibus ejufdem dyoctbassos aut ptebanum quicunqye contra fratres fit (alutetn in domino fempiternam . Quoniam ipfos predicate wcfamant Sed qui cautam queex officio noftro incumbit ut undique ea que itle habuerit judicem adeat competentem. Da­ pacir fimt diligenti ftudio promoveamus maxi­ tem Bamberge in fynodo dyoceiana per nos ibi­ dem in ecclefiamajorifolenniter celebrata. Die me autem quando ad id apoftolice fadi* finru' laris juffio accedit. Sane ad fandiffimmn do­ lube tertia aui. Anno a nat i vitate domini Miiminum noftram dominum nicolaum papam quin­ B lefimo quadringentefimo quinqnagefimo primo. tum delato inter plebanos At mendicantes opidi Pontificatu* fanâiffimi in Chrifto patris S· do­ nnrbemgen. diâc dyocefis non partas fore dif­ mini noftri domini nicolai divina providentia ferentias exortas 8c nobis per eundem fanâiCi­ pape quinti Anno quinto . mum dominum noftrum commiflo ut cafdem de it tritui it NV* medio facere curaremus atque poil intel ledo in hac bambcrgen.dyocef. in plerifque locis (imiles querelas effis quodque fcandala plurima in po­ pulo ex hoc oriantur auditi* in hac (ynodo que­ Cum dividorum officiorum redore* in divinis relis friper hoc At rcfponfionibus per hanc no­ officiis 8r parrochialibus Juribus per elcmofuuftram ordinationem de fynodali confeniu de li­ rum quaftores fepius perturbentur (latuimus f< bertate faâam uti fequitur providemus. Et ordinamus ut hujufmodi queftores vigore lite­ quia jamdudem circa publicationem capituli con­ rs rum auâoritate noftra ipli» conceftamm aut cilii generalis Omnis utriufque fexm ftatutum in antea concedendarum . In fuftivitatibus do­ fynodale de publicando diâum capitulum omnis mini noftri jefu chrifti pafchc penthecoftes nati­ utriufquc fexus concilii generalis per omnes do- ,C vitati* gloriofe virginis marte purificationis an­ minies* quadragefime approbantes autoritate le­ nuntiationis & anumptiuni* nec non ecclefiagationis nortre qua fungimur decernimus quod rum parrochialium patrociniis Ac ipfarum dedi­ cationum anniverfariis deinceps ad ftationes fa­ Sublicatio illa in dido opido numbergenn. per eputatos a domino epifeopo Bambergenn. iitnciendas aut elemoGnas ipfi* ecdefii* petendas {dicker ut textus jacet tantum fiat Inhibentes nequaquam admittantur . uper eadem auâoritate ne quifquam cujufcunque conditionis ecclefiaftice vel fccularis infra Dt iniulitntili ftfli i orfaris chrifti. limites dyocefi*'bambergenn. conftitutus exem­ ptus vel non exemptus quovis modo diretlc tel Indulgentias fefti corpori* chrifti a papa ur­ indireâe publice feu occulte quenquam ab obbano mart i no & eugenio confirmatas mandamus ferrantia jam diète conftitutionis ac quod ille vobis omnibus Λ.· fingulis plcbanis &-divinorum luo facerdoti a quo facramentum euchariftie re­ icûonbus quatinus indulgentias infra (criptas cipere tenetur vel alteri de licentia eiufdem (al­ a tribus romanis pontificibus ad augmentum tem (eme! in anno non confiteatur aut ab indevotionis chriftifiaelium circa venerationem Λ terefiendo divinis faltem diebus dominicis & D reverentiam vcnerabiliilimi (aeramenti corporis majoribus feftivitatibu* in fua parrochiali eccle8r fanguinis domini noftri jefu crifti per quod fia aut a folutione jurium parrochialium retra­ falvati & liberati fumus interedentibus miUisdc here prefumat . Quin imo volumus quod quli­ horis canonici* in fcftoipfius facramenti & odaqui» talia fecerit etiam cuiufcunque ordinis feu vas ejufdem de thefauro ipfius eccleiic datas Ac concertas lingulis annis publicare in ccclefiis vereligioni* exemptus vel non exemptus fufpcnftris die pentecoftes in odava ejufdem iubdifionis ab ingrenii ecclcfie & perceptione (aera­ menti euchariftie (cntentiatn incurrat abfolutiotis veftri* non dimittetis ne tedium generet nem preterquam in morti* articulo apoftolice prolixitas eas iummatim infinuctis Summa in fedi refervantes. Et quia fratres de ordine men­ primis velperis a tribus romanis pontificibus dicantium modo quo in Clementina dudum po­ prêt adis. Quingenti dies indulgentiarum & ad nitur prefentati &ί per epifeopum admiffi in cacompletorium lunt ducenti dies fumtna in ma­ fibus epifeopis per refervationem pape aut epiftutinis quingenti dies funt ipfo dic futnma in copi non prohibitis eis confitentes veraciter abnudi totidem fcilicet quingenti dies fumma in folvimu* . Pari pena inhibemus ne quifquam fecundis vefperis quingenti dic» fumma vero cujufcunque condicioni* inerit ecclefiaftice vel £ ad boras iplo die corporis chrifti fcilicet pri­ (ecularis exemptus aut non «xemptu* poteftatem mam tertiam fextam nonam & completorium abfolvendi eorundem fratrum tie admirtorum funt mille die* indulgentiarum . Sed qualibet detrahere direde vel indireâe publice vel oc­ die per odavas funt quingenti dies. Quicun­ que jejunaverit in proferto corporis chrifti vel culte prefumat . Quin imo volumus quod quifÎ|ue talia fecerit fuTpcnfioni* ab ingreflu ecclcqui opus pium aliud de confil io fui facerdotis 1e 8e perceptione (aeramenti euchariftie fentenfecerit haoebit etiam ducentos dies . Exiftcntiam incurrat abfolutionem preterquam in mor­ tes in proceflione ducentos dies . Qui commu­ ti* articulo apoftolice fedi refervantes A ad fi­ nicant ducentos dies. Quicunque procedit vel nem ut populus (ciat qui fmt tale* admiffi & fequitur facramentum quando portatur infirmis qui cafu* prohibiti Statuimus Ac diâa auâori­ cum inccnfo lumine ducentos dies . Qui vero tate ordinamus quod dominus bambergenn.epiifine lumine centum dies . Presbyteri celebran­ copus omni anno in ptima dominica quadragetes tnifiam pro pace feu tranquillitate quotiens per anno 14$ Statuta In Conc. Provinciali Colonibnsi. 140 ΑΜΝΟ 1**· odtavas fecerint totiens hebebunt ducentos Λ contritos âe conteilos in remiffionem pecu mi- aNno CHAISTI dies indidgentiarum. Qua propter exhortamur num. Datum mna domini Milkfimo quadrin- CHRISTI *4ji. fubditos veftros ut conticeantur & prsparem fe geotefimo quinqisagefimoptuno mi. ΑΜΝΟ · CHMST! ANNO » «· STATUTA IN CONCILIO PROVINCIALI COLON1ENSI «·»',«« Per dottttnum Nicolaum de Culi cardinalem & legarum de latere per Alcmaoiam» comprobante archiepiftopo Colooienfi Theoderico. potius jus unufcirjuslibet, quale habere dignofeitur , (alvum efle volumus. Ad aliquafem au­ tem ecclefiallki ftatus reformationem , quoufque Deus majori oblervantt* commodius tem­ T^rodmro» Dti grttit ft»#* ml^!i trtbitfifttpM, fttvi Ruenti Mtfrrii ffr Ittlitm pos concertent , nos Nicolaus cardinalis lega­ ^rcbictmtlUritl, k'vtfifktlil V .Aagtrût «fax, tus, 8rc. Supradiâus, huic facro provinciali con­ 4p»/l»lit4 ftiii /qariu, CTr. ftrverrad» i» Cbricilio atiâoritate (anâifltmi domini noilti Nico­ lai pape V. prefidentes, de expreffo reverendifÛ» fttri* itmi»» Jmmi tfjtoft Lttiittfi , ftl»tim i» tltotif. frmi in Chrifto patris ac domini noftri, domini Theodorici archiepifcopi prrfcripti, nobis con­ cedentis , ac fui venerabili capituli , ornatumUia reverendiflimus in Chtifto pater ac do­ que comprovincialium confenfu , univerhtqae lymiant D. Nicolaus tituli S. Petri ad vin­ cula facrofanA* Romanae eccleli· preabyter carnodo ­ concorditer approbante, (latuimus, Cc or­ dinalis, ac per Alemaniam apoftolicr ledis ledinamus «t fequitur. 1'atus, in provinciali concilio Colonienfi, per In primis , quod de cetero de triennio in nam paternitatem tcverendiiTunam ac nos indi- C triennium fervetur concilium provinciale m (an&a civitate Colonienfi , ftatim poil oâavas do­ fto ac convocato, pro reformatione ecdefiaftici flatus, nonnullas ordinationes & ftatuta condi­ minie* refuriedionis, in forma , Ar fab prxnis juris communis, cum litaniis, Sr folemnitatibus derit, ftatuerit, 8t ordinaverit, quarum At quo­ rum omnium tenores de verbo ad veibum fenunc adhibitis, feu alias congruentibus, videli­ quuntur , & font tales: cet quod dicator tniffa, legantur litani*, 8r fiat Nicolaus miferatione divina tituli S. Petri ad lermo exhortationis. vincula, facrofandae Romane ecclefi* presbyter Item qood fingnlis annis in dicecefibus fuffracardinalis, per Alemaniam A* nonnulla alia re­ ganeotum comprovincialium, ferventur concilia gna ac provincias a polio lira fcdis legatus, ad epifeopalia feu fynodalia per ipfos fufFragancos , feu illos ad quos de antiqua confoetudine fpeperpetuam rei memoriam. Adipiranre divinae pietatis influiu, 8c vigore âat, in quibus corrigenda corrigantur juxta ca­ apoftolici (piritus, qui (tcfte Hieronymo) Pe­ nonum & flaturorum continentiam. tri cathedram non dclcrit, fe nunc ad pafcenIniupcr laudamus 8r legi mandamus in fynodum dominicum gregem diligentes convertente, dis diœcefanorum libellum S. Thomr de Aqui­ aâum eft, quod (anâiffimns dominus noftcr.D no , de articulis fidei & facramentis ecdena: dominus Nicolaus papa V. oealos ad hanc ma­ quodque przcipiatur curatis, ut pattern qu* eft gnam provinciam Colonienfem attollens , nos, de facramentis, habeant Sr ftudeant diligenter. licet omnium (acri collegii cardinalium mini­ hem volumus 8r mandamus , quod ftatuta mum, tranimiierit, ut videamus, qualiter vox provincialia bone memori* Engilberti feu HenLatres Ir filii fai difedi, in via domini profi­ rici archiepilcoporum Colonienlium, cum addi­ tionibus aliorum fubfeqnentium , tam Romano­ ciatis ■ Hinc Deo gratias agamus, qui nos ad divina myfteria folicitanda collegit, ut mutuis . rum, quam Comprovincialium ponrificutrf, circa coniiliis cunâa in melius dirigantur. £t quo­ tuitionem ecdeftaftic* libertatis, & non alias, niam nunc adeftit, vos re»erendiffime domine innoventur·, publicentur crebrius Bc diftriâe (er. Theodorice archiepifcope Colonienfis, cum ve­ ventur. nerabili capitulo, ac veftroram comprovincia­ hem quod Jade» intra decem tneniei; 8e ab lium vices agentibus, vcnerabilibaique abbatico tempore inantea per totam provinciam Cobus, prxpofitis, decanis, canonicis, aliiique re­ lonienfem deferant fignum , videlicet circulum ligions & devotis , doAiique (acerdotibus 8c de filis croceis, in vefte extrinfeca ante peâoroagillris numero copiolo : tempus adefle etc- E ralia : 8t hoc , quoad tnafculos : quodque fe­ düaus, ut nunc deliberationum communium per mine deferant duas rigas blavii coloris in pe­ piares dies digefte faâarum , ftuâuoia diffinitio plis earumdem ad inflat Judeorum in urbe Ro­ lubfequatur : Que ut clarior fiat, praemitten­ mana. Et quod nihilominus fervetur decretalis, dum arbitramur, nos non velle , per ea que Poll mifctaoilem, extra de uforis. Ad que om­ ftatuemus, apoftolicis aut legatorum ejus, aut nino compellantur, tam per ecclefiafticam , Doftris antea faâis ordinationibus in aliquo de­ quam feculatem poteftatem. trahere, neque etiam comprovincialium aut (yItem circa ingreftam ad beneficia & ordines, nodalium diaceftum ftatutis , laudabilibufque ac permutationem beneficiorum, atque refidenconfuetudimbus quibufeumque (que per noftra tias curatorum, (latuimus jura fir ftatuta pro­ vincialia 8c epifeopalia obier vari, ac in proxima ftacim promulganda decreta non corriguntur aut vifitatione, quam fieri mandamus, corrigenda, limitantur) derogare, nec etiamauâoricatiapoabfque diflimulatione corrigi & emendari. ftolice (edis, aut ejus legati, nec metropolitaInfuper ad reformationem motis ecclefiaftici ni aut fuorumcoepiicoporum comprovincialium, nec juribus, libertatibus, privilegiis ac exem­ ftatus, ordinamus 8e ftatuimus, quod presbyte· ptionibus prejudicium fieri quovis modo : fed ri, diaconi, labdiaconi , & alii in minoribus Cilnii. Gtetrtl. Tom. XXXII G or- Receptio & comprobatio ftatutorun» provincia- B hum Nicolai Cuiani cardinalis. Q x î47 amno CHCstj . S’tatota In Conc. PioviNciALi Coloniimii. 148 ordinibus ccnfticati de cciero ton lu ram déférant A t>in«tu , modis omnibus digna punitione ani- amUO clericalem, atque et ines longer, * uœ:n tic tnadverU.tr. Publia autem intelligendi funt non CHHim toniot, quod auribus patentibus incedant : Ita (olum hi, quotum concubinatus per fententiam, us*. quod llatyx >adus cujuslibct eorundem, di­ aut conteflâooem in jurefadatn , feu per rei evike coi commode po flint, Ac valeant < Et quod dentiam que nulla potiet tergiveriatioue calari, vdlcs deferant competenter longas, decentes & notorhia eft : (ed qui mulierem de incontinen­ honeftas, io lateribus daufas, juxta morem Ac tia fiiipcdam &: infamatam tenet, ac per Inpccooluetudinam dketetium fe· locorum. rrarem (num admonitus, ipfam cum eftcdu non Item ut finguli dicecclani provideant io. fuis dimittit. Clerici vero in (acris non bénéficiât!, diœccfibus, ac de cetero dominicis Ar feftivir ubi bénéficia» eadeientin (ufpenfionem fmdnum diebus ad honorem Dei iadidis, mercatas re· cadant ((militer io (ufpcnfionem ab ingreflo ccrutn vendibilium, que ad ulum quotidiani vi­ elefin- ; Ac contra eos procedatur ad graviores ■ dui neceflanr non caiftant, quomodcflibct fiat, pcenas, etiam muldas. nili in calibui pertniffis a jure, Acprafertim pa­ Item /latuimus, quod nullus officialis judex ti detcrinmauunca h. Thoma de Aquino luprain aliquo loco interdidum ccclefiafticum ponat B (impliciter vel ad tempus pro pecuniario debi­ diCti. Itçm abuiutn qunftuariorum , qui quotidie to , juxt^conftitutioncm Boqifecii pap» VIII. cxcieicit, icpiimcndo, mandamus, Se prreipique incipit, Provide, Arc. Nifi pio debito ccmus, ne de cetero admittantur, niti iusta for­ clefix , vel beneficio ecdefiaftico, fimibter nifi mam juris communis, Ar tenorem (laturorum ,in refcripto aooftolico aliud exprefle continea­ Ijrnodalium. diacefium predidarum. tur . In quo uqui lem interdido ecdefiaftico, &: Item prohibemea, ne de cetero audoricate celtii a divinis, volumus jus commune atque fla­ quacumque erigantur, admittantur, vel confir­ tura tam provincialia quam fynodalia (ervari. mentur aliquae nov· Congregationes virorum aut Nolumus tamen per hoc (edudere, quin fi ju­ mulierum, etiam in communi vita vivere adipidices faculares aut domini temporales in fubfirar.tium, nili aliquam regulam per iedem apo­ diutn fuerint requifiti, ad compellendam excom­ ftolica tn approbatam, ciprefit profiteantur, Icu municator redire ad gremium (and· mattis ecacceptent. Mandamus preterea talibus congre­ cleliae, Sr propter eoium inobedientiam fuerint gation.bos jam fjrfan efflentibus, nifi licquaexcommunicat·, Se in ea excommunicationis (ca­ hficatis, omnem favorem (ubtrahi, nec eaidem lentia per annum rebcllitcr inlorduerint, quod aliquo privilegio vel induito de cetero cummu- C tum ad«erlua ipios judices fen dominos tales pro­ niri debere, officrentes nihilominus congregatio­ cedi poflit ad interdictum ccclefiafticum Ac cella­ nibus qualificatis iupra tadis favoicm St auxi­ tionem a divinis. Item pro teformationc monafteriorum Ar re­ lium. Item (latuimus ne de cetero quacumque auligio (arum perionarum, ftatuimus atque diftridotitate admittantur alique nov« fraternitates, Ciiui pracipimus, quod defuper ordinatii dili€1 quibus verifimiliter detrahi poflit religioni Se fjenter invigilent, ipioique religiofos utriuiqoe juribus ecclefiarum : quodque nulle indulgen­ exus, justa tenorem juris communis & (laturo­ rum fynodalium Tuorum, ad obfervantiam vite tias talibus concedantur. Item ftatuimus, quod quicutnqae clericusbcregularis cooftringant. neficiatus, vel in (acria ordinibus conditurus, Item attendentes apoftolicam fedem fratribus qui poft hujuimodi conftku:ionis notitiam , mendicantibus privilegia io aedificationem ecclu· ( quam habere prcfiimatur poll duos tnenfes a fie conceffitic, Ac ob hoc in Clement. Dudum, „ tempore publicationis, que inferius fieri man­ Are. fratres proientandos epifeopo, Ac per eum ad audientiam confeffionis admittendos j vult cl­ datur ) fuerit publicus concubinarius, in crimi­ ne hujuimodi perfeverando , a perceptione fruic idoneos Se probate vite : Ar quia epiicopi, ftuum beneficiorum fuorum, trium mentium (pa­ ad quos voto lolemni (pedat coram gregis eoz tio fit ipfo fado (ufpenios. Quos (uperior, ad rum habere, admonitos efle convenit, ne admit­ quem id alias immediate (petiit, ad fabricam, tant alios , quam ut Clementina illa habet, qualifiâtes ; ira quod cis conflet per fadi evi­ vel aliam evidentem ecclefiarum utilitatem , ex qatbushi fructus percipiuntur, convertat. Quod­ dentiam aut teftimouio bonorum hominum, que fi (uperior, ad quem id (pedat, viderit coneos dignos efle, quibus tibi creditas animas abcubinarium illum metu predide fufpenfionia (olvendi claves committant : Hinc ad finem, ut fratres ipfi religionis (ue obiervantiam citius froduuut non retrahi, tunc antequam ad ulte­ riores juris pernas , eidem infligendas, proceda­ adaugeant ico acceptent, intentionis no ft re extur , cumdein tamen publicum concubinalium titit, quod quifque epiicopus fuffiaganeus fra­ . canonice moneat, Ac aviict, quod nifi intrater­ tribus ordinis mendicantium cum omni caritate minate tunc libi pre figendum celle:, ad didaa regularem obfervantiam periuadeat , offerendo panas fe proceffiirum. Et nihilominus hi publi­ ad hoc omnem gratiam At benevolentiam, cum ci concubinam poft hujuimodi fuipenfionem ac comminatione, quod nili’iatra competens temmonitionem Se procellum , uiquequo cum ipfis *■· pus, eis per quemlibet epifeopumprrfigendum, per faâi evidentiam regularem vitam fecundum per (uos iuperiores poft iplarum concubinarum profeffiunem ipiorum Tcrvare inceperint , Ae dimiOiemem manifeftamqne vita emendationem fuerit diipcnlatum ad iuiceptionetn novi tituli, continuaverint , quod tunc poft lapfiim termi­ quorumcumque beneficiorum aut officiorum , num eos talcs inidoneos, minus probat· vitx, honoris (eu dignitatis cecletiafticorum lint inha­ ad audientiam confeffionum , praedicationes Ar biles. Quod fi poll dilpenlationem recidivo vo­ petitiones, ac altos ados legitimos non admit­ mitu ad hujuimodi concubinatum redierint, fi­ tat. Epiicopi euam^non patiantur fratres inter­ ne (pe alicujus diipeniationis , ad predida prorminis longiores moras trahere, fed operam dent, fus inhabiles exiftant : Qiod, fi hi, ad quos ut petitione perada , ad (uos conventus redeant, talium cerredio pertinet, ipios ( ut prediaum nifi eos in audiendis confeflionibus Se praedica­ eft) punire negleserint, eorum fiipcriatcs tara tione vcibi Dei, diutius morari in aliquo loco in ipios de negiedu, quam in illos pro concudcbe;c judicaverit. Item 149 Statuta in con€.Paovincialk Colonibnsi ANWO lHat ^attrimos ft ordinamos, quod vifitatioCHAim n*s fiant, prout dc jure preripitur : ft fi ordisesa. narii in vibrationibus faarum «kenefiam vel alias rcperiaat coocurfum populi ad aliquas imagines cognoveriatqac informatione fummaria recepta populem amplius ad difpofitfooem figure talis imaginis, quam folva bde expediat, inclinari, • q défia fibi coaasUTa , ia fais membris per or­ bem diffufis folabriter gubernetur, nos ad hanc Colonienicm , queuMamodua ft ad nona·liat alia· Alcaanica nationis provincias , pro com­ mon! animaram folate proenraada , tranlmifit, plurimas ad id opportunas nobis tribuens facullates·· Nos confiderantcs ad honorem Dei, animarum ipfaram folutem , ac populi Chriftiani gratam confolationem tendere * u omni Badio , B ft diligentia procurabimus , quod perfon* re­ ligiose quamcumqoe rtgulam per ledem apo­ ft olicam approbatam tacite vel cxpreffe profeff*, fccnnuvm regulam hujufmodi religionis fuas vivant, ft Deo altiffimo reddant vota fua : confiderantes etiam , quomodo ob hanc can (am eifdem religiofis perfonis, ut in obicrvantia re­ gulari omnipotenti Deo eo liberiua , ft quie­ tius fervire poflint , & debeant , ab apoftolica fode plurima privilegia , ft induira miuta con­ céda , plurcfque . parochia les ecclefic cum ea­ rum frufi ibus , redditibus , ft proventibus illis unit· ft incorporat* exiftunt : quarum quidem rcligiofaram perfonarum ποαηα II* , tantis in­ grat* beneficiis, folutem foam miferabiliterné­ C gligentes , difiarum religionum fuarum regu­ las , ft ftatuta obfervare non curant : quinimo temerarie contradicunt , in grave anima­ rum fu irum periculum , & fcandalum religio­ num . Quapropter nifi mores illi pravos , ft difîolutam vitam abjecerint , ac ad cor re­ dierint, orer· priorrm patrum, in quorum lo­ cum foccefTerant , devote adimplendo , pri­ vilegia ac induira atque ecclefiis prwdifias juftc merentur amittere , quorum fi in pertina­ cia , ieu incorrigibiles peiie/erare prsfumpferint , nequaquam poterunt e (Te digni. Hinc eft quod nos automate apoftolica, qua in hac par­ te fungimur, omnibus , ft lingulis perfonis roligiofis monafteriorum quorumcumque tam viD rorum quam mulierum , per civitatem , dicrccfim , ft provinciam Colonienfem ubilibet conftitutis , eremptis, ft non exemptis, fub pcena amiffionis , ft revocationis omnium , ft (mgulorutn privilegiorum , indultorum & unionum prcdiâorum , eis ft eorum monafteriis qua­ cumque etiam apoftolica auâoritate concefforum ft· fafiorum , diftrifie pracipiendo mandamus , quatenus intra unum annum a die dat* prefentium computandum , regularem vitam juxta re­ gulas & ftatota ordinis , quem ( ut premittitur ) profofl* iunt , effefiualiter obfervare in­ cipiant , ft fie incoeptam , fideliter continuare ftudeant , ut tenentur. Eadem aufioritate ordi­ namus , decernimus , ft declaramus, omnes ft E fingulas per ion as religiofas prrdifias , per ci­ vitatem , dictcefim , ft provincial* Colonienfem ubilibet confticutas , qu* intra difium an­ num regularis vit* obfervantiam animo conti­ nuandi effefiua liter non incccperint , poft lap/um ejuidetn anni, in antea , ad quamcumque dignitatem fore inhabiles , ac ineligibiles .♦ quodque poft lapfum duorum annorum, a data prvientium numerandum , nulla talium pe rici­ narum rehgioiarum , nifi prius foltem per an­ , num ft integrum immediate prccedentem , regula­ rem tenuerit obfervantiam, ad quanreumeftredi­ gnitatem eligibilis exiftat . Mandantes infuper G a vobis i ji Statuta in conc. Pio /incia ‘anno vobis reverendifimo, ac reverendi* patribasdo- Λ CHRISTI mini* archiepifcopo , 8c epifeopi* prxfatis , ac «45« omnibus alii* 8c fingulisad quod or jure, eon· fuetudine vel privilegio clcâioaum , 8c perfoaarum ac monafteriorum prafatorom confirma­ tio pertinet , ne contra ordinationem , decre­ tum , ac declarationem noftra* hujwfmodi ve­ niendo , ullam cleâionem de per ion a ( ut pre- · fertur ) inhabili pro tempore fafiam , quovis modo confirmetis , feu confirmare attentetis , live prxfumati*. Quod fi (ecus fecetitis aut fecerint , confir• mati one* cafdem fimili auâoritatc apoftolica ex nunc, prout ea tunc, 8c es tunc, prout ex nunc decernimus irritas 8c inanes, nulliufque exiftere roboris vd momenti. Et fi forfan intra ipfum B primum annum a data prxfemium com puta n, dum, cafu* vacationis alicujus dignitatis occur, rent ad quam pertona eligeretur, quxin oblerv*ntia regulari fisi ordtois antea non fteti/fet per annum , aut vitam icgularem hujufmodi nondum mccipifiec fervare , circa illam confir­ mator agere putei it , prout de juris communis dilpofiuone fuerit faciendum. Ut igitur hare fanâa noltra ordinatio, 8c caritativa admonitio , ad omnium , quorum in­ ter eft , interent , vel in futurum interdie pot­ ent , publicam deducatur notitiam , vobis reverendiflimo patri domino archiepifeopo , ac etiam epifcopis prxfatis, firmiter prxcipimusfc mandamus , quatenus has noftras literas, fc in C cis contenta , per veftra* provinciam & dicecefet, fc ubicumque opus effe judicaveritis, intra uniss mentis (patium a tempore receptionis prx-. lentium , infinuare ac publicare curetis, & ea, quantum ad vos fpeftat , obfervetis , ac altis omnibus , quotum inteieft , faciatis inviolabi­ liter oblervan . Datum Colonis (ub noftro figillo, dic tettla menfis Mattii , anno a nativi­ tate domini millefimo quadringentefimo quinuuagelimo fecundo , pontificatus (andiiiitni in Chtifto patrii, & domini noftri D. Nicolai di­ vina providentia papx V. anno f. icolaus miferatione divina tituli S. Petri ad vincula cccklix Ucrofanftc Romane, presbyter cardinalis , per Alemaniatn , fc nulla alia regna, ac'provincias, apoftolica le­ di, legatus , univeriis fc lingulis , ad quorum notitiam prvfentes noftrx liters per rene tint , falutem in domino lempiternam. Quoniam di­ gnum cfle dignofeitur, ut qui in fandorum pa­ trum veftigiis , quoad fidem, ambulamus , eorumdem etiam , quantum ex alto conceditur , (aeras obfervantias imitemur . Apoftolut autem Paulus , (ciens iubditorum falutem in Deo accepto pr» fuie plurimum confer vari, pracepitpro redoribus, fc (ublimibus indefinenter preces ef­ fundi ; fic etiam legimus in apoftolorum aâibut, ecclefiam fine mrermiftione pro beatiftimo apoftolorum principe Petro otaffe : unde extat conftnutum , Romani pontificis nomen inter (aera debere recitari : Hoc enim fanAi patres pniverfalis ecclefi» unitati perutile arbitrati funt : verum finit Romanus pontifex univerf» ecelefix catholics curam habet, ita in (olicitudims pat­ tern finguli epilcopi vocni nofcuntur : quare et­ iam convenit , in lingulcrum dicccefibus . oro N Coloni insu 152 CtrraJi , Sifridi 4K Idfpifctftrunt it rti»léri thftrvtutu , tuQeriwe ctti>dttru»r. icolaus miferatione divina tituli fandi Pe­ tri ad vincula , facrofanâr Romans ccclefi· presbyter cardinalis, per Alemaniatn, fc nonnulla alia regoa , fc provincias apoftolic* fcdis legatus . Quoniam religiones multum a viis prodecefibru m hoc tempore adeo declinave­ runt , quod in plerifquc monaftcriu , non iolum monaftica vita , fed fc regularum (cientia non­ periifle dignolcitur : qur cum in ftatutis pro­ vincialibus Conradi, & fy nodal ibus Sifridi iummarie annotentur , fc procipiantur fub excom­ municationis lat» lententi· poena obfctvari , religtofas perfonas reformari debere per ordina­ rios fecvndum juris , & ftatutorum (ynodalium formas : Hinc ut in rcligioforum notitiam or­ dinatio conciliorum prafatorum archiprariulum £ deducatur, ftatuta illa de religio/is, apoftolica auâoritare innovamus : quorum tenor ex fynodalibus decretis Sifridi cap. vis. fequitur fc eft talis . Statuimus ut nullus monachus aut roonialis chuftrum fuum exeat , per civitates , villas , vel oppida difeurrendo , aut in villa monafterio adjacente comedendo , nifi ex caufa ratio­ nabili & urgente : fc id tunc fiat cum lui prslati vel praelate licentia . Quam licentiam vo­ lumus ut pralatus, vel praelata non dent, nifi caufa examinata , quod fit evidens, fc non poffit fine Icsndaio denegari , Ium afJltlitA fradfittr , WC /Vr prtvit~ ri*« Ctltuicitfcm dt»murn dithti , ad D (ollt&trvm arrrar Bommatim frt , CT anttflitt ltd . Li pontificibus lingulis orationes effundi; hoc qui- anno dea pro onitati* ecelefix uoiverfali*, fc dicece- CHRISTt fia cujufcumquc confervatiooc judicamus eonveHfa, nire r idcirco iacro ColonienG provinciali con­ cilio , cui ailâoritate fanâi£mi domini noftri, domini Nicolai divina providentia papx V.pcxfidemus , concorditer approbante , ordinamus quod ex nunc inantea Ucerdos quilibet did» provincia , fingulis diebus dominicis, dum celebrdverit > ad finem colleâarum, tam ia prin­ cipio , quam in ultimo miflx adjicere debeat orationem , qux (equitur; Et famulo* tuos N. papam , & N. atitiftitem noftrum , una cum univerfa ccciefia catholica, ab omni adverfitate cuftodi. Per dominum noftrum , fcc. Et ut in Colonienfi dinecefi iandtiflimas do­ minus nofter , dominus Nicolaus papa V. ac Theodericus nunc antiftes , fic fc ipforum fucccflore* ia prxfcripta oratione nominandi funt. Ut autem omnis facerdo* ordinationem hujuf­ modi obfervans , fpiritualis thefauri (e gaudeat munere rcfeâum · cuilibet facerdoci pro quali­ bet dic dominica qua didam orationem collcdi* ipfis adjunxerit , ut praefertur , quinqua­ ginta dies de injunâis fibi panitentiis, aucto­ ritate legationis noftrx , qua fungimur, mifericorditer in domino relaxamus. Volumus etiam fc percipimus , ordinationem, fc conccffioDcm nofttas hujufmodi per totam Colonienfem dtceccfim , tam regularibus , quam (rcularibus , exemptis, fc non exempti* presbyteris, per of­ ficialem dinecefi* ejufdem diligenter publicari . Datum Colonie fub noftro figillo , die tertia mentis Martii, anno a nativitate domini mille­ fimo quadringentefimo quinquagefimofecundo , pontificatus Unâiflîmi in Chrifto patris, fc du. mini noftri Nicolai divina providentia pap< V. anno 5. N • 1)3 SSATUTUH A RCHIÏP1SCOM Item in oratorio < refectorio , A dormitorio ANNO CHRISTI {•cr taonachos continuum temper fijentium ob­ erretur. Io clauftro veto illis hori* (errent fi. >♦>*· lentium, quibua obfervantia prreipit regularis. In refedtorio autem omnes comedant , & non carries nifi in infirmam . Una lit omnibus co­ quina k communis cibus , nili de licentia ab­ bati» vel prioris, k ex eau (a . Speciales came­ ras & coœcftîones ibidem diftriétius inhibui­ mus. Oasnes incommuni dormitorio dormiant, nili debiles fuerint vel infirmi . Divinum offi­ cium , fecundum regulam beati Benediéli vel Auguftini , k inftitutiones fandorum patrum celebrent . Item fub pana excommunicationis late fententi® prarcipimus , ut omnes rcligioti k praecipue fandimootales, habitum , peplum , k velum fecundum regulam ferant ubicmn^pc fuerint conftirnti . Capua*, manicas , tunicas , phalas, indumenta· tabbardos, calceos vel ca­ ligas non ferant , nifi beati Bencdiâi, k beati Auguftiui regulz congruentes . Quod propter abuium qui his temporibus in talibus inolevit , fub poena excommunicationis Jat* tentent t® pre­ cipitous ab omnibus tam monachis , quam monialibus firmiter obfervari , Propria non ha­ beant , nec pecuniam , nifi cui hoc committi­ tur ratione officii, vel adminift rationi* fibi commiff* per abbatem. Item officia , rei adminiftradones habentes , contradas non ineant, locationes quaromeumque rerum mobilium vel immobilium non fa­ ciant : mutuum aliquatenus non tecipianta quo­ cumque prater fcirum abbatis k conventus. Et fi contra fecerint , fciant contradunt hujufmodi non tenere , & fe iententiam excommunica­ tionis in ipfos , in hoc cafu a nobis Iatan, in his (criptis , inctirriffc . Et hrc eadem extendi volnmux ad przlatos · k canonicos regulare.* ac Premonftratenics , 8r alios quoslibet religiofos . Item abbatibus & prioribus diftri-tc prxeipitntis , nt omnia & lingula quae ad regulam, k ordinem pertinent , faciant omnibus k lingulis inviolabiliter obfervari , cum appofitione poenr qu» in regula continetur : rebelles vero , k ïncorrigibiles ad nos deferentes , ut ipforum per nos rebellio compefcatur . Item (latuimus , ut fecundum ftatutum con­ cilii generalis domini Innocentii papae III. per A B C D C A N T U A R I À N S I s« 154 abbates, prioics , prxpotitos ordinis fandi Be* ANNO nedidi noftr® civitatis & dicecrlis , de triennio CHRISTI in triennium commune capitulum obfervetur .. >4»x. Cujus condlii tenorem volumus ut finguli ha­ beant , ut fciant qualiter hujufmodi capitulum iervare teneantur . Et quia hujuftnodi ftatutum eft negligenter ferratum, liect dominus Conradus predeceflor nofter antedidus hoc mandave­ rit , nos pernam adjicimus , k non (errantes excommunicamus in his (criptis. Uiquc huc ver­ bs ftatuti . ~ Nos autem pro clariori tntclledu ejuiderw , volumus excommunicationis poenas iutelligi , in ea* pertona* religioia* ferri , quae aut com­ munem vitam , aut paupertatem , modo quo (upra praecipitor , aut obedientiam , aut ftaoilitatem in monafterio, nifi licentia interveniat, aut que habitum religionis non deferunt , aut adminiftrando (ua auftoritate contraétus fa­ ciunt , cujufcumque etiam religionis fuerint . Et quoniam nonnull® reperiuntur religione* , poft conftitutionem didam exorta & exempt*, k qu* , licet fint dc provincia Colonienfi , fe comprehendi non putant , k periculotam ceniuram parvipendunt : Hinc nos apoftolica audoritate decernimus , ftatutum illud in jam di­ di.· per nos cafibns cum fua poena ad omnes , it lingulas religiones tam exemptas, quam non exempta* , etiam Ciftercienfes , ubilibet per provinciam conftituto* extendi : ita tamen , quod non nifi anno revoluto poena locum fibi vendicet . Precipitous igitur , omnibus religiofis perionis , exemptis k non exemptis , per firovinciam conftituti» , ut quanto citius ad reormationem fe adaptent , illam recipiant , Ac continuent. Quod fi intra annum non icrrrint, eo ipio m panam ftatuti prrlibati , & alias juris , k regularum fuarum pana* fe fciant incidiffc , per hanc tamen annalem pan* iufpenfionem , non credant fecum difpenfstum , quo­ minus ad votorum (uornm obfervantiam fub parra peccati mortali* , temper fint adftridi . Datum Coloni* (ub noftro figillo die odavo tntnfu Martii, anno a nativitate domini millefimo quadringentclimo quinqtiagcfimofectindo, pontificatus (andiflimi in Chrifto patiis k do­ mini noftri, domini Nicolai divina providentia pap* V. anno quinto . anno anno CHRISTI CHRISTI STATUTUM ARCHIEPISCOPI C ANT UARIENSIS. mC ia regiflro priadp»li doimm «rchieptlc. Cini. (nanciipato Bm»,B«r)fol 1.!. ' " Liters fr» ^eneralilnti f>rr uxuift Hornas permiifionc divini Caniuatienfi» archirpifcopus , totiur Angli® primas k apoitolic® ledi.* legatus, venerabili confratri ftro Thomae Dei gratia Londonenfi epiicopo falutem , k fraterna dilcftionis continuum in­ crementum . Cum inter cetera humana prefidia adveriu* fpirituales carnalefque hoftes , aliaque humano geneti imminentia pericula , nihil in humani* orationis inflantia prsftantius aut ef­ ficacius exiftat , qu® Cola Deo nos conjungit , k cum eodem colloquentes efficit , angelorum­ que choris affociat , 8c ipfi Deo gratuitum facrificium preftet ; Hanc idcirco in noftri* neceffitatibu* , periculis , calamitatibus , k ruinis relevandis tamquam nobis utiliflimam commoC.»ci7. yner. Τ-αι. XXXII T dtifimamqae in facrificium Deo jugiter offera­ mus neceffe eft , juxta illud paralipomenon , cum a;erv deieawar , itet ftlttm rtfidui btiemei, »t mtntet , maua/fue te tolUmtit : Nam hujus felici prrfidio populus no­Ifracliticu» olim infultantem fibi infeftiifimum E Amalech devicit ; Hujus inquam egregio mu­ nimine , Judith vidua devotidima , (alutifque populi Dei xelantifttma freta de OHpherne, ac ejus ingenti pompofoque exercitu gloriofe trium­ phavit. Sicjofaphat rex Jerufalem , congrega­ tam adverius fe ingentem hoftium fuorum mul­ titudinem , precibus k jejuniis apud alti (fimum per eumdem k populum fuum devotiftime perioluti* debellavit ac interemit i ita ut nec unus cx eis fuperftes remanfit . Cetera hujus generis exempla, qu® nos ad hanc orationi» inftantiam in noftru riecefliratibus , k periculis tanquatn G j turrun >414. I 55 Statutum Aichibmscopi C antuame n$is «5* _____ " r® Cantoarienfis ecclefir fuffraganeis , vice & ANNO ÂNN*O turrim quamdam fortiflimam fiducialius accur- A ftn auâoritate noftris , cum omni celeritate qua CHfUsTl CHAJSTI rerc 8e confugere invitant, tanquam frculonopoteritis , vcftris literis harum feriem contiUJVftro noûftima hic pertranfire decrevimus : Ve* S4S+nentibus injpngatjs , quod ipforum finguli io tum quia nedum urgence neceflitate , icd 8e fa­ ccclefiis fuis cathedralibua, ac aliis eccleiiis convoris proiperitatifque fecunda aura reflante , ventualibus &: collegiatis, tam regularibus quant orationum felici prarfldio opus efle dignofei(ecularibus , necnon parochialibus fuarum civi­ Iur , cum ei qui übi ftate videtur , tum prsstatum Bc dioecefeum , diebus dominicis 8c feftiertim maxima cautela opus eft, ut apud (eprrvis , fubditos fuor clericos 8e Jaicos efficaciter videat ne labatur aut cadat , cues nine lecumoneant 8t inducant , (eu moneri faciant & in­ rius 8r confidentius ille hoftis antiquus huma­ duci , quod tam ipfis diebus dominicis Be feftinam imbecillitatem invadat, dum illam nudam vis, quam lingulis quartis ac fextis feriis, om­ & inermem , & de ffi» periculis minime foli­ ni cordis humilitate , folemnes procefliones , citam confpicit. Hinc eft,, quod cum a diu con­ pro illorum nefandiiCtuorum orthodoxae fidei tra 8c adveriua nos Chriftiani nominis profefnoftrar ac profrfforum ejufdem adverfariorum * fores 8c alumnos, perlecutor die feviflunus fer­ potentiis , longe 8e proco! a finibus noftri or­ B ro , & igne crudeliflrme defarvicrit , ac ma­ bis Chriftiani arcendis & removendis ; Bc quod gnam heu ! hujus .Chriftiani orbis partem fuo vçlit altiffimus , prorfus extinguendis 8e exter­ nefandillimo dominio injufte ac tyrannice fubminandis ; necnon pro falubri votivoque ftatu egerit , ac totam ipfius religionem noftram domini noftri regis , Iiujufquc incliti regni (ut Cnriftianam in exterminium deducere fuis pro Angli® , plenius, malinius , ac felicius reftauviribus lategerir -, ille tamen qui contritorum randh & rcintegrandis , ac de dic in diem ad gemitus ac Iufpiria non defpicit , qui cum jumeliora falubrioraque , favente domino , feli­ fte iratus fuerit minime recordatur , 8e malis citer promovendis 8e profpcrandis i proque aliis certantibus afflidis confolationcm tribuit , lua regi noftro nobis regnoque fuo hujufmodi im­ fola gratia ex fur miiericordirtim· pietatis imminentibus necertitatibus Bc periculis, cito, ce­ sncnfitate nobis ejufdetn Chriftianitatis profefleriter , fir indilate relevandis 8c gratiofe evi­ fotibjs alumnis , in his noftris calamitatibus tandis , aliifquç quibus periculofe circumda­ opportune , & gratiofe jam nuper fubvcnrt , Be de magna parte exercitus iplius nefandirtimi mur, & vallamur ab exteris malis a nobis pron­ ius avertendis, auferendis , & depellendis , fa­ Chriftiani nominis perfecutoris lua gratia gloC ciant cum omni devotionis sffeau folemniter riofe triumphare fecit. ac devote celebrari , devotafque letanias cum Et licet infuper hoc inclitum regnum Analiis fuffragiis congruis 8e Deo gratis , dici, 8c F;li« , per nonnulla tempora in fuo capite fcidecantari , populos fihi infuper fubjeâos effica­ icet rege noftro Chriftianiffimo , variis corpo­ citer adhortentur , quatinus die noAuque pro ris fui rgritudiuibus preflo , ipfis infuper no­ hujufcemodi a nobis totaque Chriftianitate de­ ftris intrinfecis Bc inteftinis malis , quibus jtm pellendis , avertcndifque malis cum eis con­ a diu falus rcipublic® non mediocriter pericli­ gruum ad id tempus vacaverit , cum omni cor­ tata fuit , graviter ac pene tncuniolabilitct dis humilitate devotis orationibus jugiter infitnarens elanguerit ; divina' tamen in nos jam nuper relucente refpirantcque gratia, · ac ipfum ftant , iffom H. Et vos nihilominus , confrater cariffime * regem noftrum ab ipGs quibus fie a diu detine­ prrmirta in civitate & diccccG veftris , per vebatur infirmitatibus mifericorditcr relevante ma­ fttos , humiliter ac devote , diebus & tempori­ gnifice relevatum rtcreatutnque , Deo gratias bus ac locis contlmilibus fieri faciatis. Et ut ad imtncnfas Bc immortales exigit m pt®lenti , ca quae pnemifla funt piae devotionis opera freQuas ob res divina gratia per eum modum, ut D * quentius atque folicitius offerenda propenfius ex­ prrmitutur , extenuatas rçfumat , quod Deus ciuntur i Nos de Dei omnipotentis itnmcnfa ,avertat, ne vel ille Chriftianilfimus princeps rex mifericordia , & beatiffime Maria: virgini» ma­ nofter in priftinos languores , quod longe pro­ ttis fue , ac beatorum Petri & Pauli apoftolocul Ac immenfum abiit a nobis, reincidat, nunc rum ejus , necnon fandorum Alphegi 8e Tho­ gratiarum aâionibus immcnlia 8c immortalibus, per nos Deo gratiarum omnium largitori ex in­ rne , martyrum patronorum noitrorum , omtimis perfolvcndis , ouneque dcvoliflirais ora­ niumque fanAorum factis meritis 8r precibus con­ fidentes, univetfis & lingulis fubditis noftris de tionum inftantiis , oe ut praemittitur , quod peccatis fuis vere pernitentibus confertis 8e con­ Deus avertat , in lias calamitates prardiâas re­ tritis , qui infra prrdiAum annum aliquo dic labamur, aut m illis malis inteftinis periculofe, Mercurii, feu Veneris in ptocellionc hujufmodi prout haâcnus , diutius immoicmur , tanquam de qua ptsfettur folemniter facienda interfue­ pratftantiflimis efficacirtimifque preGdiis pertnaximis nobis opus eft · Quocirca ut illa noftri rint , 8c prrmiflis de caulis Deum precibus de­ adverius illos orthodoxae fidei noftr® pei (eruto­ votis interpellaverint , aut aliquo diAorumdie­ rum , vel aliquo die quocumque infra eumdem res felix jam inchoata expeditio, ac ipliusChriftiamftimi principi» domini noftri regis . reique E• annum jejunavarint , mirtam vel feptetn pfalpublic® hujus incliti regni fui falus de ftatus , mos cum letania , aut noAurnutn pfaltçrii Davidici , vel pfaltcrium vulgariter nuncupatum de dic tn diem , citius ad per feAu m crcicant , pro (petentur , Bc invalefeant ; ac ilia mala inbcatr Mari· virginis dixerint, b ad locum alitrinfeca feliciter ac gratiofe , divina mediante qa^m ob reverentiam vel memoriam Dei , vel inipiranteque gratia , lupiantur , quafdam lo- . alien jus fanâorum fuorutn ex caula peregrina­ lemnes pt ocelli ones per noftram Cantuarienicm tionis vi (i tari folitum adierint , aut aliquid in opus cfecmofynr erogaverint , aut de peccatis Ero vinciam in eccleiiis cathedralibtu , regulari­ fuis ut fe ad premiita facrificia offerenda acce­ us, collegiatis, ac aliis par unum annum fie­ ri ac concelebrari debere decrevimus . Quocirca ptiores Deo reddere valeant debite confefli fue­ Fra emitati veftir , tenore prefeotium , com­ rint, totiens quotiens aliquod prsmiflbrum ege­ mittimus Be mandamus , quatinus omnibus & rint & exercuerint, quadraginta dies indulgen­ lingnlia noftris coniratribus dc coepifcopis notis gratiofe concedimus per prxfcntes * Et < vobis I57 Vita Callisti Papji III. Epistola L i$8 ANNO ceterifque confratribus & fuffraganeis no- A icitnui elargiri . Date in manerio noftro de ~Tnno CHRIST! AH» » *cftrw Sc fuit fubdku pramnta facientiCroydon, ip. di· mentis Januarii anno domini CHRISTI isif. bus, indulgentias a vobis concedi fdiitas depo& noftr* translationis anno primo. P CALLISTI csinamtti A^Alliftus, Alphonius Borgia antea vocatus,* χ**··4β e· V«s vir & Caefarei & pontificii juris cunfultifuin M*t. fumjs , Alphonfi regis confilio & iceretis ad­ hibitus . Cum de pace inter Eugenium & Alpbonfum regem ageretur , fe maxime id cura η- B te, purpur* dignitatem oblatam reeufavit, nec Sirius accepit , quam rem inchoatam ex animi ententia perfeciftet. Cardinalis tituli fandiorum quatuor Coronatorum creatus eft- Denique anno domini 14$ 5- iescto Idus Aprilis Calliftinomine pontifex renuntiatus , ftatitn Tutcis bel­ lum indicens , quod mu It antea voverat , vi­ ros per univerfam Europam mifit , qui facra predicatione animos omnium ad hoc tam pre­ ciarum bellum inflammarent . Itaque fcdecim triremibus fabricatis , & undique coaâis auxi­ liis, clalfcm duce patriarcha Aquilejenli in ma­ ritimas Ati* oras immifit . Magna contentio Rome exorta inter Urfinorum faaionem de co· mitem Anguiliari* , cui favebant Columnenfes, C pontificis autioritate fedata eft . Beatum Vin· centrum Hifpanum , Ernundum Anglum , inter fanâos adicripfit . Palumbaram Sabellis reftituit , quae ab eifdem ad ecdcfiam defecerat . Cum per aliquot dies formidabilis cometes vifus enet , fupplicationes decrevit ad iram Det avertendam , Se ut i&u quodam campanc ad meridiem ( qui mos adhuc fervatur ) fideles ad Deum converti fuos ardentibus precibus juva­ rent, qui cum Tureis dimicabant. Senenfcs ar­ mis Piccinini peneoppreflbs fublevavit. Novem cardinales , quorum duos uepotes , Be /tineam Piccolomineum , quem deinde fuccefforcm ha- D buit , elegit. Mortuo dehinc Alphonfo , quia nullus legitimus heres fupererat , regnum Nea­ politanum ecclefi* repetiit ; Be quidem Ferdinando repugnanti magnas attuliflet difficulta­ tes,, nifi mors intereefuffet. Obiit oâuagenario major , dr fepultus eft in facrario ba fi i ic* fanâi Petri , anno domini 1457. oilavo Idus Auguftt , cum fediflet annos duos , men les qua­ tuor . Jta Pius }|. in epiftola ad Parifienfem academism . Onuphrius vero feribit illum an. 1458. deceflifle , atque adeo tribus annis fedem apoftolicam tenuifle . Hic arâifiîmam focietatem iniit cum Pcrfarum , Armeqorum , Tarta­ rorum regibus , a quibus & legationes accepit, te eos viciffim in Tureas concitavit . In paupe- E res liberalifiimum , vidu continentifiimum fiiiife tradunt. Facilem cuivis ad fe aditum prebebar : eaque integritate , ut neque cardinalis , neque epifeopus beneficium ullum in commen­ dationem unquam acceperit, Valentina tantum ecclefia contentus . Ædem fanft* Prifcw , Ur­ bis m cervi a refarcivit , nec variis occupationibus circumventus divinarum 8e humanarum rerum ftudia intermifit . Officium celebritatis transfi­ gurationis compofuit, Se ea ratione qua corpo­ ris domini dies celebratur, agi voluit. Alphonfum inimiciorem habuit , quod is epifeopatus pro iis petebat, in quibus aliquid ad hujus mu­ A P Æ III. neris dignitatem defidetabatur . Non potiunt orarterne earn vocem quam quotidie ufurpabat : Nulli dubium eft, quin apoftolica ledesfit om­ nium ecclefiarum parens , a cujus nos regulis deflerftere indecorum eft . H*c ex Maflooo. ·· CALLISTI PÀPÆ1H. EPISTOLA I. anno Carolo Vll. Galli* regi. ^CHRISTI if I λ pH· ’ efifeifui fervtu fervwm Uti, eerijjiim 1,,. ' M Cbrifii filit Ctrtfo t Fmneorw* rrji tlluflri, filttttm & efofttlittm hmdiiliovrm. Mmenfa fummi Dei bonitas , Se ineffabilis providentia, volens mundum primi parentis^" -*"·«* prevarications damnatum perluam infinitam caritatem ab «terna morte redimere, filium unifjenituni noftre mortalitatis carnem fufeipere vo- ·»«Λιοη· , uit, ut per ejus facratiffimam palEonem depul- •c mentem ia priorum caligine deliôorutn , nos ad regna 4t phiifijcopi Cantoav Monitio. ftfi cji«“ · « THOMÆ A RC_H I EPl SCOP I CAN T U ARI ENSIS., ■·” Monitio per ediétum ptiblicum ne matrimonia contrahantur, aut teftamenta condantur, nifi coram duobus aut tribus teftibus. Hornas permiffioae divina, Ace. UniverfijAe Λ fallit necfaTlitur, verum licet occultum matri­ T i» Ktgiflt· monium nihilominus exiftit : qua de re multofinguli» rcâoribus , vicarii» , Ac curati», KituiftU «tckitpik. ac «orna vices gerentibus per noftram civitatemtiens ac frequenter evenit, quod una pars con­ C1MUU. trahentium, interdum utraque ad fecunda con­ diceceficn te provinciae Caatuarieaiem conftita- ( nunotpjto volat vota, adulterium committendo, filios (pu­ tis; necnon univsrfi» & Gngulii pabulum verbi famhM. ) M ,. a. Dei clero te populo ad crucem $. Pauli Landon » ri os Ac adulterinos generando j fic non fui» paren­ tibus in hereditate filii illegitimi foccedunt, de­ miniftraturis te expofituri» falutem, cratiam le que lucccfforia cdhfta nequimme pervertuntur -, benediftionem. Licet fanda mater ecclelia lolutn ac etiam plura ac gravia animarum pericula ob de tnapifcftis, Ac notoriis judicet, non de occul­ defedutn probationum contra negantes in hac tis , qu· divido judicio funt relinquenda, qui pane necenarium generantur. folu» fcrutator cordium Ar cogitationum judex Quocirca vobis communiter te divifim com­ exiftit, ac injuriam Deo faciet, oui todicat de mittimus Ar mandamur , firmiter injungente» , occultis hujufmodi : quia ii Cingula fcilicet no­ toria te occulta hic forent punienda, divina ju­ B quatinus omnia & fingala in his literis noftris contenta, in ecclefiis veftris parochial ibus Ar aliis dicia locum non haberent, quod dicere autfcnlocis publicis, ac ad crocem S. Pauli London tire nefas exiftit · Hinc «Λ quod pie ftatait ea­ antcduftam publicetis ·, te nihilominus au dor i. dem fanda mater ecdefia, quod volentes conde­ tate ncftra moneatis quofcumqoe infra noftram re iua teftamsnta five ultimas voluntates, fecum Cantuarienfem provinciam conftitutos, & injun­ habeant teftw idoneos ; videlicet proprios cura­ gatis eifdetn, prout velint te optent hujlfmodi tos, ac eorum vices gerentes, ac alios per quos teftamenta fua , necnon contraibis hujufmodi veritas teftamentorum five ultimarum volunta­ matrimoniales firma , rata , Ac ftabilia permane­ tum hujufmodi probari poflk, G denegetur : Pa­ re, quatinus teftamenta fua hujufmodi in prat­ ri confiderationc ftatuit eadem fanda mater ecténua duorum aut trium teftium idoneorum, ut clefia, quod contrahentes matrimonium vel fi­ prxmittitur, in fana'mente aut conficiant, aut dem dantes matrimonio contrahendo, fecum pa­ perlegi te recitari faciant, Ar nihilominus viti ri modo duos teftes aut plures pnsfeates habeant rr quos matrimonium hujufmodi probari pollit C ac mulieres in fenedutc ia hem conftituti, in fanitate corporali fanaque memoria ac integra per aliquam partiam contingat id depoft de­ mente fua condant teftamenta, in quibus clare negari . Ex querela tamen multorum n olor ic κ­ Ac aperte fua faciant deferibi legata ; necnon cui ι eque fadi, ac experientia negotiorum ad noaut quibus cuivc ufui, aut ufibos refidua bono­ ftrum pluries pervenit auditum, quod in non­ rum fuorum hujnfmodi applicari voluerint. Et nullis locis te partibus noftr· Cantuarienfis pro­ quod io fine teftamentorum hujufmodi inferant vince antedide, Ar prefertim in illa inclyta ci. nomina duorupt aut trium hujufmodi, quorum virate London, novus ufus, verius novus mor­ unus fit facerdos parochialis, aut proprius cura­ bus Irreptit , quod teftantes hujufmodi folutn tus , fi commode heu poterit, qui hujufmodi icriptoretn aliquem in confedione teftamento­ teftamentorum fadioni aut recitationi, aut lerum fuorum fibi advocanr, nullis celtibus io ea ftioni in pnefentia teftatorum hujufmodi (an* parte vocatis ; qui quidem feriptores copias te­ memori· exiftentium, ac leftnram Ar recitatio­ ftamentorum hujufmodi fecum ad domos fuas nem per alios faftas diligenter advertentium, privatas deferentes, in mundum redigunt, comAt imelligentium, aut per fe idem facientium (dicant & claudunt, ac ad reftatorm hujufmodi perlonaliicr interfuerint ; non autem folum ut n articulo mortis politos, Gc claufa apportant, affolct qui in figillatione teftamentorum hujus ac in prefentia eorundem teftatorum, ac quo­ prefentes fuerint, quod ad rem non pertinet, rumdam aliorum ad id vocatorum, quid in eis necquicquam ad oftenfionem veritatis teftamencontineatur penitus nefeientium, uc puta qui nec torutn hujufmodi adminiculatur. Injungatis infadioni, Icdurc, aut recitationi teftamentorum fuper utriufqoe fexus viris ac muhcribut , ne hujufmodi interfuerunt, eadem figillari faciunt, mutuo fidem dent de matrimonio contrahendo, quod ad probationem teftamentorum huiuitnodi aut matrimonium quoquo modo contrahant, ni­ nihil prorfus adminiculatur. Quodque alii non­ fi in przfentia duorum aut trium teftium ido­ nulli uique ad extremum vite fu· exitum teftaneorum, per quos matrimonium hujufmodi, fi ri renmmt. Alii iofupcr refiduum bonorum fuoquando , inimico homine procurante , id per rum dqponere negligunt, ea quo nonnunquim E aliquem contrahentium denegari contingat, lu­ contingit, quod competences contradidore» Ac culenter probari pof&t. Preterea moneatis effi­ huiulmodi teftamenta negantes, teftamenta hu­ caciter, Ar inducatis in fermonibus vrftris hujufmodi ob defedum , ac inopiam probationum julmodi diftos fubditos noftroa ; quod in lingu­ cadantur Ac adnihiiantur ; ficquc teftatores hu­ lis caulis, criminibus, te negotiis forum ecclejufmodi inteftati decedunt, ac ii nullum tefta* fiafticum (altem concernentibus conii mi liter duos mentum condidident , * refiduumqoe bonorum aut plures teftes idoneos fecum adhibeant, prout fuorum hujufmodi perperam & inique in ufus voluerint in his viâoriam obtinere, A.' injuftifuos prophanos, execute res Gve bonorum hujuf­ tix complementum contra & ad*er(us hujufmo­ modi adminiftratoies damnabiliter convertunt. di negantes ab ecdefia, ecrlcfiafticoque judicio Idem in matrimonio occulte , aut dandeftine repoirare. Dat* ia manerio noftro de Lamehicontrado pluries contingit, quod etfi ob defe­ the vigefimoquinto die menfis Maii, anno do­ dum & inopiam probationem contra negantem , mini millelimo qusdringentefimo quinquigéfiin judicio militantis ecdefia» fubfifterc nequeat moquinto. At noilrc translationi» anno primo. apud tamen ecclefiati) triumphantem, que nec <2 CON- Concilium Salisbujlobnsi. ’*£??*£“ 1*4 Γ ANNO chaisti ι*ί·. *ÏSa&· mnffi33KSSgK$£?SKTC9B^+$£&KwSB^9K5S&e^^ ^CONCILIUM SALISBURGENSB A Sigifrouodo Archiepiicopo am» Cbrifti i^jtf. celebratum. banctii Cal» 4/Î4 ttetilii fféftath 484 defiitrtttitr > A Gti*. fera Litttrtt fertktram cirat tree"' cMMMMsrfaa tfd re trit bit efferrt T4K>.*M»J ■·» ritf , pejhtlctieeety uttcrregetiwi , iaftr*ntio»tt tfifnfum Tctee^ntftttt. 4 iiertrfib»t Selhfurfte/h frvriitcie Ce»cilie> tK~ Miret, ; Reverendiffimx eater , tc domine gratiofiflL me , humillimis fobje&ionibox , ac omni reve­ Advifamenta, in iacro concilio Provinciali Sal___ - «pnemiflû rentia 8c obedientia . Non fubfe___ ___ · ·_!«_·· » · 1 lebmgeriii poneâa de anno a Nativitate Doq nentes plcbani Andreas in Levubs, Conradus mini 1456· Dominica Jtbilere , que fuit 18. ? »- »· ·' · «· , in Gobolxburg , *· Servatius ία Hadersdorft • Aprilis , redo ordine fubfequuntur. Thomas in Caebnig , Paulus in Schaisnberg , Johannes in Lengenveld , Petrus in Schütarn, Gabriel in Sftretxnig , Thomas in GercsdoriF , Dattixi tfifittfi Stccninfii. tc Johannes plcbanus in GoxdoriF t ccterique Everendw in Chrifto pater 8r D. D epif- v ecclcGarum provincialium redores , vicegerent tes » tc altariftn per'diftridumcircumferentialicopus Seccovicnfis facro concilio exponit gravi cum querela ; quomodo quidam' Fratresliter cirti K^pms commorantes , veftne R. P. notum facimus, quomodo ifti Capiftranei, fiOrdinis Minorum B. Francifci de obfervantia licet Fratres Minores de obfervantia ad no­ nuncupati, nuper ad direcefim foam venientes , ft ras eccIcGas vicini in foro Levvbs ligneum 3uemdam fundum a laicali poteftate recipien­ conftraxeruat oratorium , de faâo predicant , ti , quoddam clauftrum fui ordinis ibidem de & ut timetur , confeffionibus fois plebijanos novo propria temeritate in contemptu fue po­ noftros a nobit averfuri : quod noftris eccleteftatis ordinaux , ipfius confcnfii ad id non fiis , te nobis in maximum cedet praejudici­ accedente , ac in graviftimum prejudicial* tc iaduram parochialis ecclefi» , fub cujus limiti­ um ; quoniam nec de grano , neque de gut­ bus didas fundus (itas eft ; aliarum quoque ec- C tula vmi in decimis gaudemus j fed folnm frudibus cottidianis tc culturis , de quibus clefiatum parochialiutn circumjacentium detri. quafi quilibet foo collatori cenfoalis exiftit . mentum non modicum , conftruere nituntur , vclut hodie trdificare non ccftant , eftqtic locus Bt unde V. R. P. ac principi jura epifeopaipfe in folirudine pofitus , ubiipfi fratres neque lia & fteuras prxfure tenemur . Imo fabrica officium prrdicationis , fuper quo idem ordo ecclelix Patavicnfis , & omnes pauperes te originaliter inftitutus eft , nec vidas neceflitaftrudurc notabiliter fentient detrimentum . tem malitia vagationis devitata habere poflunt. Quare omnes prxdidi R. P. V. capcllani ad Quare petit prrfatus reverendus pater nutnillivos tanquam gratiofiffimum noftrutn 8cc. rever­ ma cum inftantia per facratn fynodum libi & tentes eadem humillime in Domino depreClero iu» direccfis provideri opportune , ut dicantes , ut iftis novis inftitationibus maxime pnrjudicialibus noftris ccdefiis , tc nobis obfH frstres ita coerceantur , qyod ab opere hujufmodi ftrudurx ceffantes in antea talia atten­ ftare dignentur gratiofiflime cum effedu , in tare non pre fumant ; talis quoque reliften- D eo Glutem populo tc provifionem nobisdr com­ modum paterne oftendetis &c. harum omnium ti.i adhibeatur fratribus eifdcm , qua ordo bvati Petri m honore & quiete priftina con­ noftrorum fecutis fubimpreffis teftimonio lit­ terarum · Datum in Leubs feptima Maii fervetur . Fertur namque didor Fratres etiam in aliis locis A· civitatibus provinci» Salzeburgenlis fun­ dos &' loca iplis pro clauftris fui ordinis placen­ ^Jvifeinctttc exftrtt rtvert4di(Jî>Mi i» C hrita fttrb tia , non icquifitis “ordinariis locorum eorum* CD. D. TjbtMi efifnfi La-vohî». ratittfau Cleri fiIri caxtmiffi. dem , contra Canonica inftituta occupando reccpiiVe · Et fi forte prvfati fiatres quocumque Reverendiffimc Pater . Prarpofitus S. Andree induito Apoftolico fundos recipiendi fic clauftra fui ordinis , ut przmiftum eft , propria eccleüz Laventin. Archidiaconus nimis gravatum audontate ubicumque erigendi fe pnetenderent fe fore credit per foum ordinarium , libi jn munitos ( velut praefatus epifeopus ex quadam E latere conftitutum , in cura animarum plebamiffiva fnneriorum fratrum paedidorum fibi nis ac Vicariis compepfanda , qui libi ex jure Archidiaconatus fui hujufmodi curam anima­ tranimtlVa ipfos ad infum habere accepit ; quamvis luam paratus eft facrr fynodo ad lerum dare alcribit. fjendum exhibere ) A' fi fit , quod tunc ipia Item declaretur , qui cafus lint ipfi Archidiacono a jure vel confuetuduv refervati . aera fynodus apud apoftolicam fedem vel re­ vocationem hujufmodi procuret , aut alio mo­ Item quid agendum fit de plebe in Lavendo provideat , ne ecclefie parochia les provin­ mund Laventin. direcef. que fe alias io prociae Salzeburgenfis ita enormiter legantur . Ti­ ■ xima vi iit at ion e Commiflariorum D. Epifcopi mor namque vehemens cft per tolerantiam ta­ Laventin. reddidit contumacem ad juramenta lium novarum religionum in“ longum exftindioprzftanda fuper inquilitionem vitiorum ac alio­ nem oleri foedans iequi pofle . rum extirpandorum. Irem ex parte ecclefie parochial is S. Jobannis in Gorgig Salzcburgenf. directf. que cft de R chïÎÜ. "««T1 t maxime de Tabbato fando nis habeat dare curam animarum fecognofcerc Pafch* , ubi cavettu » quod pueri poft bapttfde cauli sn Item quid agendum At cum plebano in mu­ mum non laâencur » quoufque procurentur iq corpore fe fanguine Chrifti. ta prope Marçnberg Laventin. aiceccf. qui con­ tumaciter fe abïetuare pnefumpût ? tec. Item font nonnulli epifeopi » Abbates, PnsItem de publicis remittendis quantam quit Pqfiti , Monaftcria » Collegi* » Nobiles » fe ali* perfon* ecclcfialtic* fe fcculares habentci\ pro Archidiacono fairere debeat > 8c qualiter infra limites parochialium eccleGarum decima» \ unmitti debeant careris cauGs ? & an ad fttum plcunam > duas » vel tertiam partes > vel etiam \ bannm.feu ipGus tocumtenentcm pro injungen­ da pecunia unt iterate remittendi ? omnem decimam ei· incorporeum , vd aliis debitam . Hi poftqnam novales decima in νΐ£Λ / Item de fefto S. Matthi* Apoftoli quando in B dem uccleGis de jure Redoribus «cc&iaruta de-y anno bifextili fit celebrandum?. Item laical is poteftas ufurpare conatur jutifbite fieri contingunt , novales decimas hujuL f modi contra juris difpofitioncm in animaram/ didionem fpiritualem , omnino fuppeditao' dam , contra jut commune , pnefertun de de­ fus rum periculum fe damnationum contra vqc cimis , que debeatur de jure communi te di­ luntatem Refeoris violenter rapiunt » fe aecivino cccleG· , fe intromittunt judicando de piunt. eis t cum tamen' incapaces hujufmodi jurifdiDignetur igitur hoc facta provincialis fyno- . das iuper his de opportuno remedio fslubriter Aionum cxiftant. providere · Nam piuras etiam fententi* defini­ Item caulas dotis , donationis propter nu­ ptias , te Émiles , non permittunt traâari in tive contra recipientes fe'rapientes decimasno» vales hujufmodi in conGftorio SalxburgenG fa­ roro ccdcGaftico » te omnino judicem eccleGafticum excludere conantur*, cum tamen in hu­ de funt , quibus umen aliqui Nobiles fe Pro­ jufmodi cauGs locus Gt prevention! i caufam lati nunquam parere curaverunt , prout noncufubjungentes » quod majori modo contrahitur rant de prolenti &c. Item funt nonnulli laici accipientes decimas , fub fpecie dotis 8c donationis propter nuptias fub obligat’ '- jurium forenGum » vulgariter C fe omnia Novalia etiam appropriantes » fe ma­ Leelltriclrt » & propter non fplntiooem in ter­ nu violenta detinentes. mino promilTo dotis ve) donationis propter Item accufatur Synodos es parte quorumdam nuptias , ut profertur , pnetenduot folum Ra­ laicorum » qui abfquc Icito fe confcnfu fuorum re arbitrio judicum forenGum. accedunt eurum Romanam > fe ibidem a Car­ Item de peculio Clericorum » fe de rebus dinalibus impetrant indulgentias ad filiales ecrelidis per Redores presbytero· fe Clericos cleGat in damanm maximum jurium parochialium > fe matricem ecclefiaram t fe «ôdem in­ poft eorum mortem > La ici fe intromittunt » fe de illis difpotmnt , non obftantibus privi­ dulgenti* ita exorbitantes font, quod non folegiis fe libertatibus eccfeGafticis , & per hrc lum coocefla font in diebus fsftis » led etiam in privilegia fe libertates eccleGafticui fuppediï diebus feriatis . Poftquam vero laici prsdiâi tantur. t liter·· hujufmodi ad panes iftas attulerint, pe­ Item excommunicat! fe demraciati non ve­ tunt ab ordinariis ea idem confirmari ; qui do­ rentur intrare ecclefias , ftaotes feienter ultra mini ordinarii etiam ahfque fcitu fe conienfn annum in eorum protervitate , fe excommu( plebaporum in B gravamen fe .jaduram ccclclunicatione » taaquam fufpeAi de hrixG . Et X> rom parochi alium confirmant poftquem ordinarii loci juxta juris exigentiam “ Provideant igitur , quid plcbanis in his Ge contra eofdem pcocdfam juris inftaurare vo­ faciendum , qui quodammodo perplexi funt in­ lunt , imponunt minas multum formidabiles » ter duo advexfu » tum quia tenentur ecclefias quse in conftantem virum metu concurrente fuas indemnes fervare » tum etiam quia tenen­ cadere poflunt . Per boc vüipenduntur privi­ tur ordinari* aoâorjtati obedirelegia * & ecclefiafticw libertates * fe magna Item provideatur , quomodo Mendicantes de­ pericula ’» fe gravamina ecdefiis proveniunt beant audire confelfiones ; fe an quilibet fideli» teneatur quolibet anno ad inanimem femel con­ es litisItem laicalis poteftas in civitatibus majori­ fiteri fuo plebano juxta tit . Omuis etriafeee bus decernit ftatuta » quod nullus Clericorum tTr. & plura alia , qu* conclu ia funt in fy­ praedium cujufeumqne conditionis onerare > ’fe nodo provincial! Moguntin. petuntur bic con­ ia remedium anime fu* difponere pOceft. Includi. fuper & redditus legitime . polTeflô· contra ju­ Item plebani gravantur per Mendicantes » ris difpofitionem » quo cavetur > quod nul­ 3uia G ne licentia communicant populum ; imo lus Clericorum t cujufcumque conditionis exi- E icunt, quod non Gnt oves plcbanis commifi* » ftat , res eccleGarum laicali poteftate fubmitfed funt oves epifeopi. tcre debet fub pomis maximis > fe merito Item clerici gravantur , quod violenter tra­ formidabilibus , de quo in capitulo hoc conhuntur ad forum vetitum ; imo prohibentur » fuctiffimo ; le t^u eccleft* mu elietMlit ne aliquem citent ad judicium fpirituale pro re­ IA. 6. bus eccleGafticis » ut iuper decimis , teftamenItem manifeftos Ufararios abfque fatisfaâiotis , fe in cauGs rationabilibus ; imo aliqui ne condigna per ipfos > vel eorum heredes fa­ Clerici fponte fe fubmittunt jurifdiâioni ueda » Religion ordinum mendicantium ecclefiaculari abfquc licentia fuorum fuperiorum. ftic* fcpulturr tradere non verentur . Ex quo Item de agris fe pratis de novo excultis laid oritur contra Clerum maxima fufpicio : quia propriis motibus & violenter privant plebano· laid dicunt : tales religioG funt tante 'devo­ ■ decimis contrajus commune. tionis t te intelligent is , qui G hujufmodi uluItem judices, fe pcrfeâi , prsconcs , fe m- teri a 1*7 Conciliom Moguntinum. ANNO tC1* i*K> violenter auferunt bona rcliâa per CMftUTl presbyteros Tk clericos bénéficiâtes ·, imo con»«*· langsunei eorum orxtenditnr Ar volunt talium c fc 5quomodo agendum fit cum Clericis , qui per e faciunt tales diffidationes , & intrant Bo­ hemians , cum fuerint reverfi. Item an concepta in concilio ptovincisiiMoguntino fine acceptandaItem de jurifaiâione reverendiflimi domini Salzcburg. quod plures ad eandem curiam , fc etiam Romam trahuntur folum pro hoc , ut propter diftantlam fotigent collitigantes adeoncordandum cum etidem : & arrcftationibus s iede Salzburg, emanantibus. Item fiat provifio , ut matrimonium pofltt licite contrahi fcconfummari fcnuptix iolcmniter celebrari temporibus' a jure mterdiâis , puta in feptuagefima fcc. ut fit alio tempore Domini. * Item quidam Religio* nrefertim Cifttrcienfis Ordinis in capellis hoi Tubjedis extra lepta monafteriorum fitis prodicant , frfta indicunt, foletnnes bcnediâiones in mitris faciunt , publi­ cas miilàsdecantant tempore, quo publica mif­ fs diebus Dominicis fc feftivis in ecclefi is parochiahbus peragitur ..Per hoc parochianos a fuo paftore , fc ecdefia matrice retrahendo , pro­ tendendo prodiâa fibivigore exemptionis, confuctudinis , fcprivilegiorum licere, cum tamen curam animarum minime habeant. Item mortuos fepeliunt ; parochianos alienos in cafibus epifeopis refervatis abfolvunt, facra­ mentum euchariftix , fc alia contra Clm. Religiofi adminiftrant omnia , protendentes fibi ea privilegiis licere , qur tamen oftendere re­ culant ■ Novas capellas abfque licentia Otdinariorum erigunt in locis non exemptis . fc offer­ toria ibidem obfervantia ufurpant. It.m petitur moderari ftatutum de tabernariis quoad poenam fufpenfionis ab officio , cum ex hoc plures incurrant irregularitatem . tempore hujus fufpenfionis fe divinis , ut prius , inge­ rentes · Item petitur declarari quotiens Cnminarii de­ beant in anno admittis plebanis, cum multum proiudicent curatis fc eorum fociis , & cum pro­ tendant fe exemptos, qualiter prohiberi deoent ab eorum excembus , cum nimis difficile foret femper ad fedem apoftolicam recurri. Ad· 9 i*P ANNO CHUSn «AA ' · Concilium $ al ^Unifeneentn fM nftMu* H^rtfht Sacerdo* £»cu laris «ratifia trwia oratione te quindecim ftadÜMK , incipiat saatutiiua, co·» tiuvaado omet* hors» canonical fecundum ru­ brica* Salzbergen, pauci* mutati* ·, primo ad lununum fcftum » ad primam , ad Completo­ rium , immediate poft fymbolum dicatne ver­ bs* cum colled*» ad bina* parte* elque ibi t faewrd»*/ . De fanAb trium ledioaam oret fi­ ne precibp* . Capitulum poft primam fecun­ dum chorum , dempti* «pingue rfalmis, icilicet : Firrk* uteu Ire. In adventu te qiiadragefima fuffiragia de patroni* fob una antiphona , fcilicet ad Vefpera*: r^A—e jefU ; te ad ma­ tutinum t fwpira Janfiaraa* t te una colled* , »u quo nominentur patroni , fcilicet. rar * ΙΐημΖΰΜ , te kürtim , una cum alii* futfragtis coaiuetis . Infra Palcha , te Pentecoften diebu* Dominici* in Matutini* ad quemli­ bet NoAuraum tre* Pfalmo* cum una Antipho•a . Ad primam : Drer i» n»i»t fcc. cum re­ liqui* t quod hoc tempu* in omnibu» dieecefibu· privilegiatum eft pne alii* temponbur. Quocumque etiam dic dicuntur VII. Pfalmi ad hora*, eodem die dicatur letanta, aliisvcio diebus neque VII. pfalmi , neque leunia · Orare quotidie curium te vigilia* mortuorum ftet in arbitrio cujtxiibet volenti* orate ea devotione ; led nullu* ad hujufmodi fit e* debi­ to adUridu*. Item feme! in feptimana , quando commo­ de fieri poterit , lior* de patroui* teneantur, ut ia ali» djcecelibus fit. Item praecipitur in quodam ftatuto provincia­ li fcfta 5$. ftudfcrti , Vtnilti Se cele­ brari . Petitur relaxatio de felio tianslationi* S. Virgilii ·, quod non poteft commode celebra­ ri propter occupatione* vindemiarum , propter quod plure* fcandalixantnr . Item fiat provifio de remedii* mortuorum , ne plcbifaai nimium graventur. Cleri Seine Irferieeii. isburobnsb. ’■SSE* 170 coniuctudroem-haftcnu* oblervatanN: puta eu ANNO tertiam partem , Ac fic popnJut^roptcr mino- CNKtrri rem lolutioncm ad ipfu» affluit nubi* ia grave ’·’*· prajudwmm . hem loleat pk-rique meodicantiumr» Priore* te guardian! in luis dauftri* beuediâioact fa­ cere iolemne* , vwicl· iu diebus teftivia Purifi­ cat. gloriof· Virgini» Candelarum} in dic Pal­ marum , ipfarum palmarum ; in die RefurreOt tonis domiuic* , carnium etiam in domibus plebifanorum . Item in die £ Stephani procomarrytis , falis te aqua: benediâiooc* celebra­ re iolemne» . Item in die Parafceves ornare iepulchrtnu Domini, imponente* ibi Sacramentum Eucanftia, B candelis plurimis accenfi* > canente* quoque Pialterium ufque ad diem Paichr : qme omma i align ia funt parochial» , te folummodo ad ecclefia* parochtale* videntur pertineie· Item in diebus feftivia Se dominici* foletn. de mane hora inconfueta predicated:aliosaôu* exercere . ita quod populus 10 dlcbu* domini­ cis &· maximis feflivitatibus pracipue firrmoocm audire , te ad officia » quo in lui* peragun­ tur parochi» , frequenter venire negligitur is animaram fuarum dilpendium , te nobis reâoribu* maximum prarjudicium . Item praeditti Monachi gaudente* privilegio audiendi confeflionem t populum inducunt, ut apud cos Confetiore* fuo* eligant, eifi in 1oco C habeantur iufficicatc* dr bene dodi presbyteri frculare* , ad quo* pertinent , imo peritiores, quatn iint ipfi Monachi. Et etfi ibi non eft mul­ titudo populi, ira quod plebant» cum fui* optime iufticiunt plebi fue . Prstfumitur enim > ut verum eft , quod Monachi in audiendi* corsfeflionibus plebem ad le alliciant, te ipfi* truf­ fa* te alia apud eos peragenda in poenam in­ jungunt ; abfo!vente* etiam quofeumque caiuale* poblicos Ac occulto* , qui er hoc in fu» kclcribu» co temerarim pcrfiftunt in maximam damnationem animarum plebis . Item funt certa clauftra mendicantium haben­ tia in ecclefiis fuis non tantum unam fed duas aut plure* campana* , quas quotidie ad offi­ D cium rompu liant , ficut in ecclefiis parochialibus fieri folet , nec a talibus volunt abftiuere ■ Dixit enim quidam Prior ordini* Eremitarum S. Auguftini in Ragkerfpurg : fi plebanu* in duabus campani* fui* difpliceutiam habet, ipfe vellet addere tertiam . Primo Sereniflimua domina* nofler Impera­ tor no* communem Clerum beneficum in fui» terris te dominiis coaftitutum vari» dr conti­ nuis exaâiombu* fuarum Steurarum folet *gÎjravarc , conindono* redigere in continuam ervitntem contra ecclcfisflicam libertatem , qua ^trrbiéiAtiù (T Cleri .^rebiÂine^minime uti valeamus . Petit cleru* humillime Men XAÜttekt* iafenerit e nt providentur contra futura fimilia five per dienefii . fertpra revereadif*. D. noftri archiepifeopi , vel alio modo , aut per convocationem Cleri p«out Primo quidem provideatur per faervm Con­ proxime fadum eft . Parator enim effet idem cilium , quod Cleru* 8e ecclefiaftics perfonc Clero» potius fuftinere fpolia , vel alia mala , juxta Lateran. Se generales Conciliorum ac im­ quam ita redigi in continuam fervitutem , at­ perialium lan&ionum ftatuta ab omnifteurarum tento quod ti in Ecclefiis fpolia committentur, E farculariutn impofitione immune* exiftant , 8e reflaretur a divinis tam diu , quouique fpolia debita potiantur libertate . Inhibendum quo­ reftituerentur, vel alia fierent . que cflet ipfis Clerici* te ecclefiafticis perluni* Gtavatur etiam cleru* curatus in vari» te fub pcenas te cenfuris formidabilibus, ne fleura* plurimis articulis per Monachos mendicantes , Se exaftione* hujufmodi lub cujufcumquc-con­ ut fcquitur. tradas colore fine ex preflo Romani pontifici* Primo foleot nobis Ecclefiarum parochialium aflenfu poteftati temporali largiantur. redoribus populum nobis commiflum abflraheItem quod ftatuta ven. mem. D. Peligrini fub rc , prucipue in propitiationibus, recipiendo titulo : ne Clerki i» fere -verier cee~.eiueneer, St de eitdem propitiationibus vigiliarum > exequiafel. record.D.Eberhardi fub titulo: defereeemrum , Millarum , Se diveriorum officiorum mi­ feteetti fitoata , olim S. Salrcb ecclefi* Archicnus quam folitd recipi folet in parochiis no­ pifroporum in foi* provincialibus Conciliis edi­ ftri* contra laodabtlem ecclefiarum noft;arum ta diftnâiu* obfervan mandenturCW.6c«rW.Tom.XXXn H Irem lyl caturrus ».«t Con CILIUM SaLISB URG BNS B ♦ ' ANNO 1**«· declaretur per facram Synodum , X christ; <|u* die poft feftum cathedra S, Pet· feftum >41·» S, Mathiu apoftoü anno billextili fit celebran­ dum , né ex diverfa eju» celebratione j relutt finies contigit , fcandalum generetur in po­ pulo . Item quod unus tantum patrinus juxta ca­ nonica i oft it ata ad levandum de facro fonte Sueram admittatur , inhibeatur qooque Archiiacooibus , Decanis , 8e cetera presbyteris Curatis , oe contra bojufmodi ftatutum difpcnfent fecundum favorem , A fua libitum vo­ luntatis . Item quod ii , qui ad auâoritatcm fuperiorum mittendi iunt, litteras fui curati presby­ teri t qualitatem , _ tc circumftantias culpx , B propter quam fuperiorem requirere tenentur , Continentes requirant » A Superiori prsfentent . Ipie quoque fiiperior litteras ablolutionis eidem Curato tranfmhtat ; quod 8e, fi is, qui fuperioris auâontatem adiit, publice dehnÎiuendo plebem fcandalizavit, fu perior eumdem uo curato remittat publice puniendum , tnodutn patrie fibi injungenda feripto tenus decla­ rando , Item quod fratres Ordinum Mendicantium in oppidis &r civitatibus provincia Salaburcenfis degentes in luis predicationibus > parocnialiutn Ecclefiarum rectoribus non derogent , aut detrahant ; eaque hora , Amavisse diebus do­ minicis A feftivis , qua in ecefefii· parochia! i- C bus divina peraguntur mifiarum folcmnia , Se popu'o Dei verbum prsdicatur , peadiçatioaidus fuis A prolongatiooe ciliciorum divinorum populum a frequentatione 8c vifitatione fuas parochialis ecclefir non retrahant ac retardent. Item quod Archidiaconi , Decani » Ar pro­ vincialium Ecclefiarumredores, ceterique pres­ byteri Curati ab eis , qui pro deltôis fui»eo­ rum audoritatem requirere tenentur , pecunias non exigant ; fed beneficium abfolotiqnis pro Deo , cui pilum eft » gratis impertiantur , prcsbytexofque delinquentes condigna poena caRigent , cum ex prumiflii interdum grandia fcandala vifa funt exoriri, leern quod ab Ecclefiis pro chrifmate pecu­ D nia non exigatur, five oblata requiratur. Item quod de baptifmo baftardis A fpuriisac aliis illegitime natis conferendo pecunia non exigatur · Item quod ceftamenta. obferventor < 4e Sriri* Exponitur pro parte cleri Archi-Diacooatus Stiria , Marçhiar fuperioris , qualiter qurdam Monafteria ejufdem Archi-Diaconatus longe poft eorum fundationem quafdam Ecclcfias tunc re­ das per presbyteros uecularcs, fuis monafteriis incorporaverant , quorum pariati , quanquam de hujufmodi Ecclefiis maximum habeant emo­ lumentum » nolunt tamen obligari ad hujufmo­ di onera ecclefiarum , ncC compati Clero didi Archi-Diaconatus in fteura , A contributioni­ bus ipli ciero impofitis , fecundum quod Re­ dores olim carumdem ecclefiarum contribuere confueverunt , afferentes ie alias contribuere oportere occafione iuoram monafteriorum dc lin­ gulis redditibus eorundem . Supplicat Clerus prndidus, quatenus attento quod prarfauprrJati ab hujufmodi Ecclefiis habeant emolumen­ tum , merito fubeunt onus , ipfis provideri de E 171 remedio opportuno ; quod nifi fiat, continget Âjfjso" propter nonnullas eccfefias noviter in nova ci- CHRISTI vitate . A alibi incorporatas , diftum Cieram »·>*« multipliciter aggravari, & quod tandem de­ cernant modico phiresplebani intolerabilem fteo« ram pcriblvcnt , quas jn dies A anno· non mi­ norantor , uno potius augmentantur ' fMVTrf/M ΓΝ4Λ» prr*/jNM 9c Sacramen­ torum provifione mori contingat, an tali inrequifito fupetiore concedenda fit ccclefiaftica fcpukura? vel an proca remittendum fit ad As­ periorem ? Et an talis , vel quis alter , |e quo cafu dici debeat pneventua . Item petitur fecundum priorum decreta con­ ciliorum provincialium , A epifcopalium dari mandata contra debitores Ecclefiarum , ut ipfi carumdem debita ab eis mutuata fub alicujus panse xncurfu pro certo termino cxfolvcrc com­ pellantur . Item concedatur mandatum Caratis ad red­ dendum , alienandum » A tollendum vaccas a fabrica locatas , five vaccas perpetuas vulgari­ ter jeMMr ia, utpecunic exinde colle&e ufui ecclefiarum applicentur. Iteiq quid agendum fit in provincia de reâoribas curruum dominicis Xaaliis feftivis diebus » Cum vcâurù fuis propria domicilia coram exe­ untibus A mofiwrlbus eifdem diebus molenti­ bus , ceterifqoe publice laborantibus in illis diebus , de quibus fuis plebanis indubitanter conflit . Item ■ . ............................ I I - î 7j C^,T» Concilium Sa Lisi uagbnSi. nStiSa 174 Item idem petitur quid de inftiroribus Arear- A dan decreta 8c determinationem iftius facratif. “XMHB" fimi Concilii. e CBAtsTl Ea propter hoc fanAiffimmn Concilium fta»♦««· tuat 8c exponat , quibuAempore 8c cafu , ea* in parochia , coins plcbifani exiftunt , fc ex­ tra tamen cafum morte laborantium , iftud e tra tempus nundinarum fc dedicxtioovm > quia venerabi'ifEmum Sacraoirntum a loco fuo facro fecus in his fc inftitorftsus advenis foret , qui forte famptuum ncceState coguntur. commnois ipfius repofitionis debeat , 8c licite Item petitur etiam decerni Tea declarari, qua pottt amoveri , ut pota in articulo mortû » pana pleâendi funt dominicis diebas fc «te­ inundatione aquarum , guerrarum , ignis peris feftivitatibus ad fores ccclefiarutn fc in cifti» cocginnartc , feu alterius mali communis, yel rctpubüc*. miteriis tempore fermonum fc divinorum cul­ \Jicp deinde hoc facratiflîmum Concilium tuum ftantes fibi mutuo confabulando, 8c qui­ bus modis fc ordine de hac abufiooe fint recompefcat plurima fefta incognitorum San&orum , ut quintas ferias Pafch* , Pentccoftes, duceudi . Nativitatis proximas , 8c fextam feriam imme­ Item dignetur facra fynodus iftam mirabi­ lem , imo revera infanam coafoetudinem im­ B diatam poft feftum Afcenfionis Domini , fefta mutare fc delere , qua in qnibufdam parochiis beatorum Ottonis , Colomanni , 8e plerum­ que aliorum , que quidem fefta multi laici 8c die refurredionis dominice mane venerabile Sa­ vetule amplius, quam Dominicas 8c alios dies cramentum manibus presbyteri euntis , vel feftos ab eccleGa indictos plurimum fupcrfttequitantis , adjun&a ubi plebe , fine reveren­ tiofe colunt fc feftivant . Unde Simplices fe­ tia , fc devotione , modo qoodam ridiculo cla­ fta S. matris eccleiir minus curant feftivate. moribus fc cantibus ihfolitis per circuitum pa­ Item fiat declaratio , quomodo colligentium rue hir defertur. In quibufdam vero locis haec ad Ecclefias , capellas , monafteria, 8c hofpiperado prandio non majori reverentia folita talia , indulgentis vulgo interpretande fint , funt . 8c inGnuandc , cum litteris indulgentiarum Item hoc ipfum petitur de plerumque mira­ communi ftylo inferatur : yeiraivif·* rau/a drbili confuetudine , qua iftud prttiofiffitnum •tfctiwii illae ceaflaxtrixt , CT fixi ataxai farreSacramentum Gngulis dominicis diebus a fefto xtriât aJfatricti CTt. imlalitatla* tf patiaa» r··Afcenfionis , feu Pemecoftes ufque ad feftum fyxaatur . .Certum eft autem , quod multi S. Laurentii vel Jacobi in cimiteriis ecdcliatum fstpiffime modica vel pene nulla devotione cir-C eleemoiynam dant , qui ccdeGas feu loca illa nunquam videbunt . cumducitut , ledis ibidem cum cenis colledis, verius quatuor partes mundi , quatuor initiis Item tales collcftores emunt , & mercantur Evangeliotum , non fub una , led fob diverfa colleduras ab ccclcfiiis , quamque per io. vel 11. libras denn. & pet annum 40· vel $o. ac­ forma . Cartcrum inftantius petitur inhiberi iftam pre cumulant , danrque J. libram denn. pro litte* ra per diaceGm exhortatoria ·, virtute cujus ceteris'periculofiorem confoetudinem, potius pro fuo commodo multo amplius pecunias re­ autem abuGonem feu corruptelam , per quam colligunt , multaque facinora & fcandala com­ presbyteri quantumcumque ab Ecclefits longi , mittunt , bibunt , noAuquc ludant, 8c blafquotiefeumque in die vel feptimana tonitrua , fulmina , corufcationes , vel venti inforgunt , phemant, in tabernis per nodes integras vane 8c turpiter confumentes, quod ad Dei cultum 8c unde tempeftatem vel grandinem timent immi­ honorem fideles porrexerunt. Ecce qualis fiaus. nere , illud falutare Sacramentàm foras ad ciItem compellantur omnes Curam gerere folmiterium irreverenter efferunt; quanquam etiam licitudinem circa plebem fuam , examinando vix rdituus vel juvenis campanam bajolatis adeft , fc vulgus advenere non curans inftat D in confeflione , & informando diebus feftivis dominicalem orationem . Multi enim in hac labori. Unde certe pericula gravia font exor­ ta . Compertum namque eft , quod ex hujuf­ otatione errant , imo penitus ignorant. Item provideat fanaa fynodus , ut paupe­ modi tempeftarum fc ventorum invalefeentia , res peregrini continue de loco in locum aifteda Eccleliaram fc turrium confra&a cecide­ currentes , 8c fimiliter vagi fcholares cum reti­ runt , fc presbyteri cafo horum tadi femimorbus , vel fine , difeunentes , 8c quodammo­ tui inventi funt , venerabili facramento cum do diferedere facientes , multique alii truftatovafe in terram proftrato . res , fc terrarum exploratores foras eliciantur, Quibus tempcftatibus cautius fc melius credi­ Ac in provincia ifta nullatenus ita difeurrere 8c tur provideri , fi per idem pnrfatum anni temmendicare permittantur. pus continuum expictis divinorum myftcriis quo­ Item inhibeatur Curatis , ne fandum oleum tidie omnium Ecclctiamm campanr tangeren­ infirmorum , feu cathecumenorum extra locum tur , fc unnfquifque hominum bonae rationis, iacrum in non facro , ut puta camera vel coubicumque conftitutus , iis auditis pro pace fc Juina , faciant confervari , neque ipfum potetranquillitate ac republics iecundutn fibi da­ ati tradant laicali ad cuftodiendum , ve' rurtam gratiam oraret ; pro quo etiam tempore fc E fus ad ecclefias deferendum , quod tamen in faceraos loci legeret aida initia Evangel iorum nonnullis parochiis confoevit oblervari. quatuor, vel unum cum collcdis aptis , fecun- ANNO ctutm nifidbos , profatis feftivitauma diebo· tempo­ re divini cohus fua mercimonia venundantibus 1«* Conii. Gtmr. Tom. XXXII. H » '»»CON- I7J COHCiLIVM S VB9SIONBMS*· >7* ÂWMO_________________________________________________________ chmjti anum Mj*. 140. ·· CONCILIUM SVESSIONENSEo Statua concilii Rhemenfis provincix, apud Sæflionem , die Veneria , undecima menât Julii » anno domini 14jd. celebrati Nivcrfia pmfcntes lit cru infpeâuris, loan» Λ tur fub his verbis. Si quis principem fvculi nes , silieratione divina arrhiepiicopm rogaturus , habitu honefto, geftu decenti, pro­ Rhemmfis · Joannes Sveffiorrenfis , Antoninslatione non prccipiti , fed diftinAa , attenta Lauduovnfis , Joannes Ambiancnfis , Ας Joan, quoque mente , leipfum ac verba ftudet com­ ponere : quanto diligentias ia hoc facio loco , nes Sjrlvancdbenfis , epifeopi fuffraganei Rhemends provineie , nna cum aliorum fuffiragaomnipotentem oraturus Deum hac omnia face­ neornm ejufdem provineie abPentium , ft exre curabit ? Statuit igitur hare fanda fynodus , thedralium ecdcfiaruns procuratoribus, in con» ut eundis cathedralibus , ac collegiatis ecdecilio provinciali apud Sveffionem càngrcgati , liiv , horis debitis , non curfim , ac feftinanaliis omnibus , qui potuerunt , tc debuerunt tcr , fed aftriftim te traftim , cum paufa de­ interefle * debite convocatis in domino falucenti ( prafenim in medio cujuslibet verticuli pialmorum ) debita , faciendo inter fblennc &r tem . / Cum per longam celebrationis conci­ ferialc officium differentiam » reverenter ab liorum provincialium intermiflionem , in hac Khemenh provincia » ftatus ccclcfiafticM gra­ omnibus perfolvantur t horas canonicas diAuri » cum tunica talari , ac fuperpclliceis mun­ vem ruinam , & multiplicia incommoda , ac innumera detrimenta patiatur ; vepribus Ac fpi- B dis * ultra medias tibias longis , vel cappic , na vitiorum , per defeâum ctitarr* agri domi» juxta temporum vel regionum diverfiratem , ccni undique pullulantibus , ac variis oppreffiodefias ingrediantur : Non capacia , fed almucias , vel bireta tenentes in capite : qui cum nibus , Ac gravaminibus ukra modum adverfus in choro fuerint , gravitatem fervent , quam jura , libertates > te auâoritatem ceded· excrcfccntibus , ea quibus divi mu cultus minui­ tc locus te officium exigunt « Non infimul cum aliis fabulantes , feu colloquentes » aut literas tur , atque in divertis partibus propbaaatur , Ac ipfius Chrifti fponfn iplendor , atque digni» feu (eripturas alias legentes * tc cum pfallendt tss plurimum denigratur > in offitnfam omnipo­ gratia ibidem eooveniant : muta tc claufa la­ bia tenete non debent 1 fed omnes f ( pnefertentis Dei* ac peraitionem animarum : Nos in tim qui majori funguntur honore ) in plisimis, hac iynodo , favente altiilimi gratia t congre­ gati , ad reftaurationcm domus Dei* & falu­ hymnis , Ac canticis Deo alacriter modulentur*, tem gregis dominici , (quantum in nobis eft ) cum dicitur , GltrU Tétri » CF Fili· , er Sfiintendere cupientes . Primo ftatuimus , ut in ntai ΓλλΛ· , omnes confurgant : cum nomina­ tur illud glociofiflimum nomen Jefus , 1» f fingulis ecdefiis cathedralibus , ac collegiatis , t eriuatque monafteriis hujus provincia Rheoaenfis , C •war («ms /«dlirur, reAgfltoav, divinum fervitium in cantus prolatione » habi­ feratnu», omnes caput inclinent. Nemo ibidem , dum horc in communi pu­ tuum honeftate, tc aliis ad debitam veneratio­ blice cantantur , legat, vel dicat privatum of­ nem divini cultus pertinentibus , decenter & re­ ficium : nam non folum obfequium ( cui obno­ verenter celebretur : cui omnes de ccclefia debi­ xius cft ) choro fubtrahit , fed alios pfallentes te interfiat , domino /ervientes conform i ter ad perturbat . Super his debite obfctvandis, aiiifintentioaem , decreti quod incipit . Si 3ue ad divini officii profecutionem , ac chori faceti , Cft- Deliberationem in con­ ifciplinam fpeAantibus i decanus , vel cui gregatione Bituticenfi , dudum fuper accepta­ onus incumbit , diligenter invigilet hinc inde, tione ejufdem decreti « tc aliorum celebrata * ne quid inordinate fiat cireumfpicicns . Horum ac confoeeudines laudabiles lingularum ccclefiaautem tranfgreflbres , illius horas > ia qua cir­ rum monentes decanos . cantores , tc alios ad ca pnediâa exceffirrint , vel alia majori ( pro­ quos pertinet cocrigçre defieâus chori , fub obut tranfgreffionis gravitas exigit ) plcAantur tcftationc divini judicii * ac poenis per eorum pena : ulvis tamen laudabilibus contuetudinifuperiores arbitrandis , perturbantes divinum officium , cum fabulationibus , ritibus , aut D> bus tc ftatutis , ac obfervantiix fpcâabilibus alias in eo delinquentes * tc deficientes dili­ cedefiatum fingulaxum regni Ac Delphinatus. Infuper mandat , te pnecipit hoc facrum con­ genter puniant » tr corrigant. Prrcipimris incilium , ut turpis ille abulus , in alio decreto iuper tc mandamus hoc inviolabiliter obfervaper didam congregationem acceptato prohibi-, ri > ut vagantes per ecdetiam deambulando , tus » omnino a fingulis ecdefiis, a monafteriis’ feu etiam tedentes extra chorum otioli » adinvicem confabulando , tempore divinorum offi­ quorumcumque rehgioforum , te religiofarum hujus provineie extiipcturj quo larvales te thea­ ciorum , prnfertim dum matutinorum * miflx majoris , tc vefperarum officia celebrari conti­ trale* joci, chorea , mercimonia , negotia­ tiones , tc alia , ccclefiam, divinum officium, gerit , totius diei emolumentum , tam in pa­ vd ejus honeftatem perturbantia', fieri prohi­ ne quam in diftributionibus amittant : Ac ooc bentur . Quodque pcena contra ordinar os de­ per illos , ad quos pertinet omnino , execu­ canos , te reâores ( qui talia fieri permittunt ) tion! demandetur . Advertantque in fingulis ' ecdefiis canonici praefati , ut tali hora , fua in eodem decreto contenta , de fufpenfionc a capitula tenere incipiant , quod non impedian­ perceptione omnium proventuum ccclefiafticotur ab interreflendo majori rniflie , conrormitçr E rum per trium menfium fpatium, etiam in reaad ea , quae in prrdiéio dccrcto funt ordina­ lem exeeutionem demandetur .'adjicientes, quod ta . Tenor vetq decreti ( de quo fupra ) lequietiam mercimonia * tc negotiationes , intra U «de- "ÂÎntg- «77 COMClLlüM Sv ISS lONfiNSÎ CAKOLflf vil. tanisL .«tt */· *7unx> creleüam fieri MlhtcM· 4c cetero. . ». A didam eft , punire neglexerit* ; oorum (upu- ahtk CHftirn tus. Quodqu* iafra («pta » te clauloram uaostores tam m ifio^ de aeglcâu, quam fa îIIm CKhBI pro coneubinatn , undis omnibus digna puni·♦>·. ·♦»*■ nafterforam > sam virorum , quam molieire, tione animadvertant. In conciliis etiam p**. chore* « fc tripudia nullo rempote exerceantur vinciabbus te fynodafiboa t adverte teles p*. per qoofeumque ? nee etiam extra ipia aaona* nire négligentes , vel de boc crimine diflamafteria liceat religiofis perionis m quibuicwutoe, etiam per fufpenfiooem a collatione be­ que tacts profetas choreas « tt tripudia agere · neficiorum , vel alia condigna poma (evermet In contrariant· facientes , per fuperiores eorum fichtre puniantur . Item ordinarii , te alii juprocedatur » te fi bi, quonam deftitutio ad (amarem pontificem fpcâat, per concilie pro­ die* , diligenter puniant clerico· ale* , te ebrietati fervientes, ac tabernas etiam fie* vincialia , aut (nos Teperiores propter publi­ cum concubinatum repedantur privation* di­ queutantes , te want cm qui tempore jejunii gni, ftatim cum proceflu inquifirionis ipfi te*· hoc faciant . Et quoniam domini cpilcopi , qui ccteru exemplum boneftatis efle fichent, te mo pontifici deferantur. Eadem diligentia, te inquifitfa fa quibofcwmque capitulis generaliea que in divinis feriptari» , 8c iacris canoni· bas , ac juribus ftatauntur in feipfis maxime B bos » 8e provincialibus ( quoad Cum ) (erventor : Frenis aliis contra pnedite* · te alios obfervare , ipfi habitas boneftos , fupertenarinon publicos conuubinarios, ftatutis ia fuo ro­ bas amiâos * proat jura volant , tam in fais bore permanfuris . Publici autem intelligcndi fiioceftbas, qaam extra deferant , non nimis funt , noo folum hi, quorum concubinatus , breves aut viles » fed nec nimis curiofos : m<*> per fenteutiam , aut confefiionem in jure fe­ deftiam in faccfih, te vetbis habeant t fintque riam , (eu per rei evidentiam * que nulla poi· tales ia omni converiâtione , quales cos apofet targiveriatione celari , notorias eft . Sed ftoliea regula efle jubet » te canonic* (anriioqui mulierem de focum inentia fufpcriam , dr nes . Hortamur etiam dominos epifcopos prodidtaa , quatenus in ordinibus , etiam prima infamatam tenet, 9e per fuum (eperiorem ad· monitus , ipiam cum cfleriu non dimittit . CMfora , conferendis * ad fervitinm Dei t te Quia vero in quibufdam regionibus , nonnulli honorem ccelefi* vigilanter te diiercte inten* jurifd iri tonem ccclefiafticam habentes , pecudant : talefque ad ipios (aeros promoveant or· niartM quiritas a coocubmariu percipere non dines , quo· 8e vit* honeftas , * idoneitas erabefeont , patiendo cm in tali fadttate (orpertes*, tam in literarum (cicntia, quam *tatc commendent : juxta juris di(pofitionem , C defeere i fnb poena malediriioois ntern* pro­ ripit , ne fob pario , compofitionc , aut (pe abuius omnes circa jprarmifia vitantes : infuper a lieu jus qmritas , deinceps talia quovifmodo mandamus , drdiftririe precipitous, decretum, tolerent , aut diSmulent : alioqui ultra pro· per ecclefiam Gallicanam Bituris acceptatum , miiTam negligent!* prenant, duplum epsquod lotitulatum , De eMtoiùuriie , per totam RheSncnfcm provinciam * ab omnibus quibufarmpropterea acceperint, reftituere ad ρκ* ute omnino teneantur . Ipfes autem concubinas , que , etiamfi epifcopalis dignitatis , aut alte­ rius nrreminenti* exiftant , inconcufle , &? in(eu mulieres (ufocrias, prolati modis omnibus carent a riais (obditis (etiam per brachii (** violaoiliter obfervari : cujus quidem decreti tccularis auxilio* fi opus terit ) penitus arce­ • nor (equitur . Quicumque clericus cujufcumque conditio­ re . Quod etiam , a tali concubinatu procrea­ nis , ftatus , religionis , dignitatis , ( etiam G tos fiiiM , apud patrer (om cohabitare non permittant . Jubet infuper hrc (auria fynqd*, pontificalis vel alterius proeminenti* exiftat ) ut etiam in prodiriis iynodis, te capitulis b*t qui poft huius confutation i < notitiam ( quam conftitutio publicetur luos ____ fubdihabere profumatur , per duot menfes poft pu, ____ f _______ : te quilibet ...___ blicationem ejuidem ) in ecdefiis cathcdrali- D to« ad ipfarum concubinarum dimiffionem mo> bus , quam ipfi dieseeiani omnino facere tencatJn -----diligenter ------------ . *Injungit “—’--------------prrterca-------omnibus :L‘~ r£*~ cularibus viris ( etiam fi regali profulgeant di­ neantur , poftquam eadem conftitutio ad co­ gnitate > ne ollam qnalecuasqoe inferant im­ tum notitiam pervenerit , fuerit publicus con­ cubina ritu ; a perceptione frnrinum omnium pedimentum, quocumque queuto colore, pro* beneficiorum inorum » trium menfium (patio , latis t qui ratione o/ficii fui, adverfas febditM fit ipfo ferio futenfus , quos (uns (uperior , foos , pro hujufinodi concubinatu procedunt . in fabricam , ve' aliam evidentem ecclefiarum Et eum omne fornicationis crimen lege divina utilitatem , ex quibus hi frurins percipiantur , prohibitum fit , 8t (ub prena peccati mortalis necçftario evitandum , monet omnes laicM tam convertat- Nec non te ejuteodi publicum conuxoratos , quam (olutos , ut fimiliter a concu­ eubinarium , ut primum efle innotuerit, mox fuux (uperior monere teneatur , ut infia brebinam abftincaot : Nimis enim reprehcnfibilis viffimum terminum concubinam dimittat. Quod eft , qui uxorem habet , 8r ad alienam uxorem fi non dimiierit » vel dimiflam, aut aliam pu­ accedit. Qui vero («status eft , fi continere no­ blice relumpferit ; jubet h*c (anria (ynodus , lit , juxta apoftoli doririnam , ducae uxorem · ut tplum fuis beneficiis privet omnino, te ni­ E Pro hujirftnodi obfervatkine prorepti , hi , ad hilominus hi publici concubinarii ( ufquequo quos pertinet , tam falutanbus monitis, quam cum eis pet fuos fuperiores, poft spfarum con­ altis canonicis remediis omni ftudio laborent . cubinarum dimiffionept , manifeftamqua vit* Et ut nullus , qaantamcituKjtw profati decreti emendationem fuerit (difpenfatum ) ad ftrice­ portendere poflit ignorantiam : Jubemus hoc decretum per dominot epifeopos, te tam cathe­ nt ionem quorumcumque bonorum, dignitatum, beneficiorum » vel officiorum fint inhabiles . dral ium quam collegiatarum ecclefiarum capitu­ Qui fi poft diipenfattonem , reciduo vomitu, la , nec non abbates, te ceteros jittiidiriionem ad hujtrimodi publicum concubinatum redie­ ecclcfiafticam habentes , infra duos moite a rint , fin· (pe alicujus difpenfatiooi· ad pnrfine preientis concilii numerandos , fuis (obdi­ dida prorfus inhabiles exiftant. Quod fi hi ad tis intimari . Et deinde , in finmtlis (ynodts quos talium correAio pertine* , eos , ut prardireceianonini , nec non gencralious qsurumCtndl.Gtnenl. Tom- XXXII. H j cun> 179 ΥΓηΓ1* Concilium Svb $ sionbnse. cam£?U?i<£‘‘ i 8q '"ANHÊT cum^ue ecclefiarum capitulis, etiam crocatis ad A grua portio praefatis reftoribus aŒgnetor , r»e “anno* CHRJSTl hoc lingulis fuppofitis citnmdem, tira A.· intclrasf. ligibili voce publicari . Moneant iniuper diâj dutnmi cpiicopi « capitula , abbates , nee non jutildiâionem habentes omocs & fingulos fuos «ubditoa eoncubtnaiios notorias generaliter, qua­ tenus mtra trium menfinm fpatium concubina* fuas, feu mulieres fiafpcâas, Ar .diffàmataxabjiciant , Ar dimittant. Et quoniam nonnulla ca­ pitula ecclefiarum , ad fubdttvmm (uorum , de hoc crimine diffamatorum , cor rcâionem minus diligenter hadienus comperimtn proccififfc ·■ un, de peccata ni dies magis forentur , Λτ deterio­ ribus adaugentur incrementis » ia grave fcanda* lum cedeliaftici ftxtus , St perditionem anima­ rum , Prarcipimus » Ar mandamus omnibus Ac ff fingitis ecclefiarum cathedralium Ac collegiateru-n capitulis, ac przfidontibus in ciidctn , fub pernis ipforum fufpenfionis a divinis , Ac aliis per funs iupedores arbitrandis , quatenus poft fupr.; diet num trium men Gum , a tempore premilie monitionis generalis , ipatittm elapfitm * inha quindecim dies , proxime fequentes, contn hngulcs inbditos fuo« de hoc critn'nc dif­ famatos ( qui paedidas concubinas fuas tea­ liter, Ά' cum eftvâu non dimiferint ) procedant m puis., fpccialiter Ar nominatim ad dcclaturdum ros prrdiâam fuipenfionetn fruâuutn fpatio tnum menfium incurriflc , ncc non eonfeqncnter , ad ulteriores pâmas juxta tenorem decreti fuprafcripti , e ifdem infligendas . Et fi C hoc facere neglexerint , fupcdqre» eorum , ad cxccutionem pernarum pradiâatum contra ipfos negligences line diflimulatione procedant » Ac etiam epiicopos ac alios quofeumque ecclefiafticam jutifdiaioacm habentes , qui ejafdem criminis punitione négligentes invenirentur , fuperiores eorum puniant , de ncglei , Jt prahatli/ ia aati^ah, CT capitula , ferfti rtinniaif, eodem titulo , St in fexto , & Ctementinis ) id cft, dc jure patronatus , con* pro dcfedti admmilhationis , ipfarum anitna- CHKUT1 ruas, pnedidi przlati, At patroni, apud Deum ujl Sc homines veniant reprehendendi. Item ad ob­ viandum exquifiris Sc abulivis modi· , quibus nonnulli quzftores , pecunias a pauperibus ex­ trahere conantur, contra difpofit ionem jut iutn, utente. , feu uti facientes pnedicatione verbi Dei , ad finem qurftus eorum , ipfam princi­ paliter applicando Prohibemus quibufeumque queftoribu' , ne in hac provincia Rhcmenh , pretext» indulgentiarum , vel aliorum quorum­ cumque » faciendo fuas qurftas prardicent ver­ bum Dei. Sed folum negotium fuum verbis pla­ nius exponant » vel etiam literas , fi quas ha­ beant * legant , feu legi faciant . Et fi forfan aliqui doâores » vel alias qui ad praedicandum idonei cum ipfis venerint , Ar pnrdicarc velint, nihil in fuo lennone queftuofum exponant , Ae contra cos fervetur cap. Caw er ta . Et Clemen. » de fteaitf. tF rttûffia». Noll ram?|ue pre fent cm pro bib it ionem ordinarii locorum aciant diligenter obfervari. Item quia ex inor­ dinate multitudine relrgiolorutn , qui ad coofefliooet audiendas deputantur , * plurimum utriulque ictus nimia libertate utentes , pro Ii- Hmi· **· bito fuo , quibus volunt confitendi « Ac abfolutiooem obtinendi ■ prarfiertim in caGbus refervatis } audaciores funt , ad graviora peccata perpetranda : admonemus omnes epifcqpos hujus provinene, quatenus juxta formam Clemen­ tine , Dadam : Sc decretalis fapra tafbt^ratn t in eadem iaicrtz , periorus taliter qualifieatis» Sc in tali numero ex conventibus rcligiofonitn mendicantium, licentiam audiendi confrffiones concedant , ficut m przdiâa decretali contine* tur . Et illis non ita indifferenter cafus epifco« pales concedant, ficuti haâcnus in multis dios ccfibus fieri confuevit . Sed ubi neteffitatem vidciint aliquos cafus particulares concedendi · cum tanta diftretione hoc faciant , ut pet hoc non detur lubditis occafio liberius ad peccata , Sc crimina graviora prorumpendi . Item licet in antiquis juribus , falubriter inftituta fuerint tempor/, in quibus non debent matrimonia cclenrari , tamen nonnulli per abufum . in hu­ jufmodi temporibus prohibitis , contra ipforum jurium intentionem , fefta , & convivia, cho­ reas, Sc tripudia , tamquam pro folcmnixatione ipforum matiimoniorum .exercent . Inhibe­ mus ne de cetero in prediftis temporibus , ne­ que etiam dic trinitatis talia fiant : At intereffentes talibus conviviis , Ac feftis , per ordina­ rios debite corrigantur , Ac gravius ccclefiaftici , fi talibus interfuerint . Infuper praecipi­ mus , quod aliis temporibus matrimonia non liant in domibus , fed tantum in ecclefiis , ac hora competenti , 8c die clara celebrentur, ad­ vertant que domini epifeopi , ne fuper bannis ante matrimonium fiendisfinc caufa rationabili difpenfent. Praeterea conftitutiones conciliorum provincialium , tempore bone memoine domi­ norum Robert i de Cortenayo , apud Sylvaneâum, anno domini millefimo trecentefimo quadragetimo quarto ; tam fuper libertate , jerifdi&ionc , Af immunitate ecclefiarum , A' ecclefiafticarum perfonarum , ac poenis contta per­ turbatores carum , quam fuper reformatione morum editas laudamus, approbamus , Ac ratificamus > Ac quantum opus cft hujus pnrfcntis concilii decreto , renovamur , mandante* , ut deinceps in noftra provincia ferventur, Sc exccudo- ili “iS™ CoMeitIUM SvtSSION.MIl. Λ N no <°tioni demandentur. Ceteram Ac fi contra do- A CNAUTl minos fzculares , ccclcfiaram jurifdidionem im*♦>·» pedientes , excommunicationes, & aliepotnr, per dida ftatuta provincialia fint adjeô·, tan­ to magu in ccclefiafticos qui camdem jurifdiâioncm cccleliafticam non iolumnon impedire, fed Ar promovere , fe exaltare tenentur, Jocum habere debent : Idcirco fub excommunicationis poena , it aliis , in prrtadis conciliis provin­ cialibus , declaratis poenis , univerfis Ar fingu­ li· pedatis , Ac ecdcfiaftieis perfoois , totius provincia Rhemenfis , ctijufeumque dignitatis ien praeeminentia exiftant, prohibemus*, ne in terru , quibus, ad eos fe coram ccclcfias, monafteria , fe dignitate jurifdiftio temporalis pertinet , direôe vel indirede, quovis qnsfito B colore tacite vel exprefle , per fe , ve! alios , prohibitiones fiant , aut per alios quofeumque judices vel officiarios temporales fieri procurent, iubditis fuis judicibus ecclefiafticis , vel alias quibulcumque , aut pccnas , minas, vel terro­ res adjiciant > quominus in terris hujufmodi in fuo dominro temporali fabjeÔis , chationes , monitiones , fe mandata curiarum eccfehalbcarum etiam in perfonalibus aâionibus , & alias libere poflint executions demandati . Et fi haôeflus tales prohibitiones fecerint , aut minas, aut terrores incutiant , infra unum menfctn , a die publicationis prsfentis ftatuti , in lingulis dioecefibus, quam ordinari diligenter facere te­ neant , fub eadem perna, pubiscc revocent aut C faciant revocari . Item quia nonnulli, tam cle­ rici , quam laki, fentientes fe fuper fuis exceffibus , deliâis , fcu debitis , coram judice ccclefiaftico efle citatos , de fu· caulae juftitia diffidentes , ad dominorum temporalium , feu officiarioram aut fervitorum eotumdem poten­ tiam recurrunt: literafque comminatorias , aut minas verbales impetrant , fe atmatos addu­ cunt , fe alia faciunt , quod timor tam judici­ bus quam officiariis fuis, ac partibus incutjtur, onde non modicum ecclcfiaftica jtirifdiâio per­ turbatur fe leditur -. prohibemus fub poena ex­ communicationis : Nc clerici vel laici » coram ecclefiaftico judice tiafii , annator adducant , Iiteras comminatorias , i minas verbales ho-D jufmodi , aut alia quzeumque impetrent , vel Procurent, unde directe , ve! mJttcde ecclefiaica jurifdiôio aliquatenus valeat impediri . Item, ftatuimus. quod in caulis fummam duo. Ium Francorum mon< :· loci non tranlcendentibus, libe iiH iirtcripcus non admittatur: fe in tahous tamquam minimi) , ad diferettonem ju­ dicum fumtnane de plano procedatur Qui tam in his , -!:is , omnes frivolas dilationes ftudeant iciecarc. Et ut religjofc perionr Deo dicatz, ficut prz cc.eris diftriôius domino vo­ tis folcmnibu*. mancipantur , fic earum vita , fe converfatio homftc refulgeat , fe aliis bene ri» vivendi proçitium radicet, exemplum ; Sutui· “ abbates, abbatifl·, priores , ac ntxrpofiti quorumcumqoe monaftenorum , orainum fanôorvn BcnediAi , 6c Avgvftint , provincüe Rhe­ me a fis , ram in fe, qoam in fuis rrligiofis , Ît fubditis , omnem evagandi , llvitatuque ma­ teriam evitent , fe faciant evitari. Jejunia ab advente ufqne d feftum nat i vitatu domini , fe a ieptuagefima ufqne ad itftu* fanÔi pafch· , abflinentiamqne ab cfu carnium, fingetis quartis feriis rotins anni, tam in pablico quant in privato diligenter obfervent . Computa Ar rationes parient ibus religiofis reddant . in veftibns Ac habitibus , justa fooram ordinum obfcrvatiooem , ac in geftibus fe verbis hoacftatcm Ac gravitatem gerant. Zonas argenteas , fo­ cula res laqueatos , breves tunicas , Ac alia · ause vanitatis pompe indicia funt , evitent . Rcligiofos , fine quatftu pro ingrtflu religion» recipiant, fecundum canonicas land i one r : no­ vicios > Ac alios in cultu divino , Ac iacraram ledtione fcriptnrarum inftrui faciant , regula· iuoram ordinum , juxta limitationes fu· conftitutionis » felicis recordationis, domini Benedidi papsa XII. circa reformationem religiofo­ tum eoiumdem ordinum editas , Ac appofitas reneant . Quas conflituttones finguli abbates , abbati·, puores, Arprapofiti, prout funt edi­ te , in vulgari expolitas juxta fui ordinis qoaluat cm , faltem ter in anno legere teneantur , habitufque fuarum religionum non deferant » apoftafiam ( cui excommunicationis fententia ipfo faôo anneditur) prorim evitent. Maxime vero religio ii mulierum , 8c religio!· virorum frequentationem fe confonia eftugunt, ac alias juxta iuoram ordinum laudabilia conftituta, ac fandorum patrum decreta , nec non canooicas hndionct vivere ftatuant. ha ut fervitium ex­ hibeant Deo gratum > ac ex eorum bona converfationc. ceteri valeant ad honcftatis Ac mun­ ditie telum feventius incitari . Mandantes univerfis eorutndem abbatum , abbatiffarum , priorum · & perpolitorum luperioribur ; Qua­ tenus ipfos, ad premiflbrum obfervationem ( fi aliquatenus defecerint) via juris vigilanter coer­ ceant . £t nihilominus didi religiofi capitula Tuorum ordinum obfervent , didis aliis fututis provincialibus, circa przmifla omnia Ac fin gula in fuo robore pcrmanluris. In quorum omnium Ac fingulorum teftimonium fe munimen : Nos archiepifcopiis , Ac epifeopi pnefati literis pnrfentibus figilla noftra duximus apponenda . Da­ tum Svcflione anno MCCCCLVI. indidione tertia ; rnenfis vero Julii , dic Veneris undeci­ ma : Pontificatus ianôiiTimi in Chrifto patris , fe* domini noftri , domini Califti, divina pro­ videntia papse III. anno primo. Furit. ♦* CON- i8q Concilium Avinionbnsi. ιβ4 ______ «MUSTI « ·* CONCILIUM Ο I J X X T A T l O AVÊNipNBNSB F Η I L l î F I L A I I I , ί. J. AmwWe caeciliam ft* κΑμμμ difcip!tea mlrCsfiira cekbrsram, pntGée fme de Amu AlbaMafi tpiT«M 1 I E. Cttdiaale archiepifcop· AidMtafi * ****« Aven.eoesü , Aicimi cxtmfie in bibhotheca iltefinCmi eyikopi VaGoaraGs , eiufaus fit meati» ta mariai»· *· Γ. H^yw Manccu clcnci ecplauc aufa geg. S«m feme hk #· XVU cxlubebmma 4omc uucgi* illa afta aanciin licaetK. Etre* de Fuio , fenior , Gallus , ordinis A Conftantienfi tum alterius temporis pneferipta Minorem , Martino V. pontifice maximo ierint a congregatione ibidem patribus ordicardinalitio honore infigoitus . vir luo fsculo nata , ut etiam id valeat efficaciter adimpleri , Nos Petra» miieratiooc divina Albanenfis epifmagnus , qui in concilio Coftantienfi cum car­ copu» , fanâc Romans ecdefie cardinalia de dinalibus , & in Hifpania legatus , fchifma de­ Furo 8c Alanas tituli land* Praxcdis fanâ* levit , duos Hifpant* reges confcadcravit , & Roman* ecdefia cardinalis Avenionenfis vulga­ divertas provincia* , ut pater patri*, annis tri­ riter nuncupati , a latere fedis apoftolic* leeaginta duobus, fumma cum laude admimftreti « reverendos in Chrifto patre* dominos Kovit . Inter alia pietatis obfequia * quibus Deibertum Aqucnfem archicpucopum * dominum par* virginis amorem in corae fao ardeve rnaPetram Aptcafem epifeopum, dominum Geor­ nifefte acclaravit , anno 1457. fedis apoftoligiana Senefcenfem , dominum Gauterium Vac* a latere legatus , celebravit Avenione con­ piccnfem , dominum Nicolaum Maflilieniem > cilium provinciale , in quo inter alias ordina­ dominum Petram Dignenfem , dominum Pe­ tiones , ftatutum edidit tenoris fequentis : Detram G/andatenfem, dominum Palamidem Ca­ eretxxe i» tetuilie Eefileexfi fe3nn» de t entretien· ieetitfinix vejinit Merit , ftttnimni iavitMilirer B va IIicenfem » dominum Pontium Vafioocnfem > dominum Toannem Rhegienfem, dominum Steehferveri , difttiile entnAnt ixMende fnl exevnphanum Tricaftinenfcm , dominum Michaelem •SNjMrariwwi fxee , rçr ^nifyntm nlijuid » tenCarpentoraâenfem , dominum Joannem Amatrtrinnt frxditere , vel fntliee diffxtere frtjnftoric. epifeopos , dominum Andream abba­ met : f«ad β ftent tliqnit feetrit , difient ftnttxtem Sanni Honorati infui* , Graflènfis ! diotient r··» intnmre velnntxt ifft fefl»t (Tin frime cefis , ac capitula ecclefiarum cathedralîum » fyxeie fee dieecefet , fer qnentlAef eelArende t ncc non 8e ceteros hic deferiptos duximus con­ frtdUft βχίηΐιχη» fnUiteri, & 4 nret h tttlefterttxe vocandos « ut fupra his & aliis , prout utili­ , »r k*r psga/· mtxifefienr . Detxm in rt~ tati & honeftati congruit , proviaa delibera­ tiffin tethtdreli .4venie»e»fi t die ri 1. nttaHi Setione procedamus , & qu* ftatuerimus fa­ fttxeheir t e/exe ixterxetiexit dentin*· 1 157. fenciamus , dante Domino > debite obfervari. tifaetni demini neftri Celinti fefe 111. enno ter­ tie . Subfcripferunt huic fiaruto , non lolum ipfe Petrus t qui toti pneerat concilio « fed Alanus Coctivus S.R.E.cardinalis(dequo fnpra) Roberts* Aquenfisarchiepilcopus ? Pctrutepiico- C Ea propter in primis /latuimus & or­ pus Aptenfis: Georgius Seneeenfis : Gancnerius dinamus confirmandas & renovandas fo­ Vapicenfis : Nicolaus Maflilienfis : Petrus Di- P E gnenfit: Petrus Glandaveofis: Palamedes Cavallicenfist Pontius Vaiionenfis : Jo: Rhegienlis ? Stephaniis TricaiTinenfis : Michael Carpcntoraflenfis : &’Joannes Aurafienlis . Ceterum ani­ mam cœlo reddidit Petrus hie noilcr anno E>it redemptum genus humanum 146;. die 5. ccembxis. rr concil ium avenionense B< Martm*. Anno MCCCCLV1L a Perro Albanenfi &· AlaTW.A»«t4. do S. Praxediscardinalibus apoftolic* fedis ^ *’**·· legatis celebratum. D re omnes & lingulas ordinationes fiélas in conciliis S. Rufo extra muros civitatis A» venioneniis per reverendos paires dominos archiepifcopos Arelatenlem , Aqucnfem , & Ebredunenfcm una cum fu foraganeis , & aliis in eifdem conciliis convocatis , il­ iaque przfcntium tenore confirmamus , & etiam renovamus. II. Item renovamus , de novo’edimu* fta­ tuta fafta in concilio provinciali ultimo in Ex MS- eetLfie ^vemenenfit. Arelate celebrato t hoc dempto quod in quantum in illo derogabitur cuidam ordi­ N nomine Dei , amen . Quoniam olin» a nationi faéhc in S. Ruftb circa pcenam fanâis patribus nofeitur ftstutum , nt me­ tropolium fingtilis aonis cum luis fufoaganek ftatuti eorum , qui per aliquos men· provincialia non dimittant concilia celebrare , fes excommunicationis fententiam fuftinuein quibus de corrigendis exceOibu* , te morirunt ; volumus quod per omnia fervetur bus reformandi* , prefertina in clero , diligen­ jxena ftatuti cujufdam editi in S. Ruftem habeant Domini de timore traâatom : refb.. . ut in abfoivendo exa&um fuerit io I Kias « fic maxime que ftatutx hint in genera­ ufus pios feu ornamentis ecclefoe coovertas conciliis relegentes , ut eas faciant obferviri v debitam pcenam tranfgreflbribus infli­ E ttntur. gendo . Oun ftatuta etiam in generali concilio ΙΠ. V fSf CoNCILI UM )A V1N1ON1NIK. III ΑΜΜΟ CHRISTI A *2?^ l8tf IX Pneterea decretum in concilio BaGficnfi faélum de Conceptione bearifitOMB Virgnia Mariae (latuimus inviolabiliter obfervari , diflriAe omnibus inhibendo fub excomtm»nicatkxus pceoa , ne quiiquam «Bquid in contrarium praedicare vel publice difputaiv prxfumat . Quod fi fiscus aliquis fecerit , dictam fententiam incurriffc IV. ipfi» fikfto , & i» prima fynodo per dinceflaturo fadlo de medicum a Jufim per quemlibet celebranda , praedW» non recipiendis adjicimus , hoc locum B (latuimus pnodicari . &. curatis ecdefiahabere , nifi neoeffitas aliud fuaferit ordi­ rum injungi , ut nate populo manifenandum. ftent. Statuta vero duo , quorum unum de reftdentia loquitur canootcoruxn , & reli­ quum de unione praebendarum di Pinda­ rum fiend· menfie capitulari , quoad prie, fem , fufpendimus , douée circa illa ple­ nius fuerit ordinatum. eum ΑΜΝΟ CHRISTI MI* volumus Praeterea dxts V. X. Praeterea ordinamus, quod quilibet pre» Item , ftatuto quod prohibet , ne per· latus pro fe , & quodlibet capitulum ecdefana ecdefieftica prefumaf jurifdidlioncm fix cathedralis etiam pro Ce faltem recipiat fuam » feu vices aut poteftatem. fuam , copiam horum oofttorum (latutorum in- . vel aliquid quod pertineat ad juHfdiâ’ofra unum annum a tempore datae prxfen- ' nem (piritualem perfonis fiecularibus aren­ tium computandum. dam , quod arendamenta jam fà&a non intendimus extendere , fi terminus imorum XI. arendanorum non fuerit jam effluxus, fêd ç in arendamenth in poAcrum fiendii id vo­ Item > cum propter diverià occurrentia Λο»η·«· lumus obfervari, per fuperveuieocia negotia atque temporis c*“a“· mdifpofitiooem hoc concilium complere ne­ queamus commode de pnefenti t circa om­ nia ? quae in eo propofita extiterunt t hoc Praeterea (latuimus , quod quilibet epiC praefens concilium de communi confeniii copus in fua diœccfi tenorem, conflitutionis prorogamus hinc ad fecundam dominicam in concilio Vienneofi edite circa portionem quadragefimae , quam diem fub poems va­ per prrfimtem afiignandam faciat inviola­ cationis per nos fadas provmcialiter affigoabiliter obférvari : < fi huc ufque non fue­ mus*: praecipientes omnibus fuffragancis , rit congrua portio affignata , illatu dum feu vicariis ipibrum. , hic pnefentibus » beneficium vacare contigerit , aut cum quatenus ad eamdem diem exemtos & non poftea requifitus fuerit t. non differat afin d exemtos juxta plenam noftram vocatio­ gnare. nem , non differant convocare. A&utn & datum in ecclefia cathedrali Avenionenfi VIL die vir, menfis Septembris t anoo Incar· Humiliter etiam (latuimus , quod regiqptionis dominicae MCCCCLVII. pontifi­ gimini parochialium ecdefiarum religtofi catus domini noftri domini Calixti papas ordinum mendicantium nullatenus prxfiIII. anno m. ciantur t nifi fumnsa neccffitas aliud duxeXII. rit permittendum . Idem dicimus in offi­ cialibus in cathedralibus deputandis. Cum hoc (aerum provinciale concilium Coniiriaatia propter temporis mdifpofitionem , ut fu-‘*D“’“· VIII perius patet , prorogatum tiiiffec , nos PeVerum quia bonorum meritum culpam E trus miferatione divina , epifeopus Albarimel etiam ubi culpa minime repetitur , nenfis Sanâz Romanae ecdefiac cardinalis przfentium tenore concedimus , quod u de Fuxo vulgariter nuncupatus t Cedis apoquis ex qoogregatione pnefenti per nos con­ ftolicaB legatus , prxdiâo concilio praefi­ vocata ; ex tranfgreflione (latutorum pro­ dens de voluntate & communi confenfu vincialium haâenus promulgatorum > fcnreverendorum in Cbrifto patrum domino­ tentias io his latas vel aliquam βχ eis feorum epifcoporum t videlicet domini Petri tiat fe incurriife , per confeiforem per ipAptenfis , domini Eugcnii Senefcenfis, dofum eligendum quilibet eorum valeat aommi Petri DigoenCis, domini Petri Glandafolvi » poenitentia per etundem impofita tenfis « domini Palmedi Cavallicenfis 9 do­ competenti. mini Michaelis Carpentorateniis t domini VI. 187 CA-Ïrai Concilium Avbnionbnse. 'SS'kT1' >88 anno Johannis Araufleenfis domini Petri ab- A* ANNO XVI. CHRISTI CHMisTi bdtk $ Honorati infula: Lirinenfis Gra«♦»y. ’♦,7* cienfis dkeccfis , ceterorumque plurimo­ Statuimus etiam jus commune in hoc rum io praedi&o concilio congregatorum fcquendo , ne aliquis haefitet ubi de jure veftigiis fandorum patrum inhaerentes connon cd hzfitandum , quod nullus epifeotinuationemque illius concilii fequcntes. pus ordinem fubdiaoonatus cum minoribus Statuimus t in primis contra illos , qui ordinibus eidem nullatenus eadem die con­ de enormi & execrabili blafpfiemia in De­ ferre poffit. ' um aeternum , ejufque gloriofiflimam Vir­ ginem matrem , & farctos non verentur XVII. verba inhooefliffima & blafphema profer­ Item t nonnulli dubitant diebus ordina­ re , ut ordinarii locorum fervent & fervari faciant capitulum , flaruimufque de & tionum pofle epifeopos ordines incompletos celebrare , ut pote fi defit in celebratione clerico maledido , quod provideant fu­ didorum ordinum diaponus, vcl facerdos, per hoc , & poenam fuper hoc adji­ poffit epi/copus illis qui erunt przfentes ciant . alios ordines conferre . Super hoc autem , XIII. nc alicui vertatur in dubium , ftatuit haec congregatio , cum quilibet ordo per fe fit Item , flatuimus dies fequentes folemcompletus fuum caraderem habens deftiniter fore venerandos , ita quod in eis mer­ natum , non videtur quod carentia promo­ catum vel nundinx minime fiant » in ho­ vendorum ad aliquem ordinem , impediat norem & reverentiam , videlicet Natalis alios ordina celebrari . Propterea declara­ Domini nodri Jefu-Chrifli Stephani promus hominem aliène dicecefis, nec bénéfi­ tomartyris , S. Johannis evangelift» , SS. ciât um , nec domiciliatum , etiam fi in Innocentium , Circumcifionis t Epiphailla dkecefi per antiquam confuetudinem nix , Refurredionis Domini cum duobus c fuper bonis luis intitulatus fuerit , ad or­ fequentibus diebus , Corporis Chrifti, Na­ dines non pofle promoveri , nec licentiam tivitatis beati Johannis Bapciflr , Transfi­ dari ad ordines promovendi , fine litteris gurationis Domini , feftivitates omnes glodimiflbriil epifcopi fux originis, cum plu­ nofiihmx Virginis Mariae , duodecim apores circa hoc hadenus fraudes fuerint per­ dolorum , B. Laurentii t dedicationis B. petrat» Michaelis , folemnitatis omnium fandornm , dies dominicos , diefque ceterarum XVIII. folemnitatum quos finguli epifcopi duxe­ rint folemniter venerandos , & hoc fub Cxterum cum fiepe contingat religiofos poena excommunicationis ; addentes tamen exemptos curam exercere animarum , & quod per hoc non intendimus tollere domi­ in illa fxpius delinquere , flatuimus cum nis epifeopis in fuis diœcefibus facultatem , D per exemtionem ecclefi» conceflam curatus qui caufa rationabili fubfi flente , medium qui curam parochianorum exerceat, quoad dantium tempore five vindemiarum poifint ea quae ad ipfam curam pertinent non fit io prxmiflis licentiam aliquam officio miilx exemtus , poffit ipfê ordinarius in talem curam exercentem fuam jurifdidioncm , completo elargiri. fi delinquat, licite exercere. XIV. XIX. Item , datuimus quod in peribnis alie­ ns dieccefis confirmandis feu facramentum Item , cum eo quod indigni ad ecclefiaconfirmationis per epifeopos ipfos conferen­ flica beneficia promoventur , magna dam­ dum , fignetur , ut hadenus in fimihbus na proveniant ; przcipimus & flatuimus , ut praetermittis indignis , idonei aflumanfuit obfervatum. tur , qui Deo & ecclefiis velint & vale­ XV. E ant congruentem impendere fâmulatüm . Quod fi fuerit contrarium attentatum , Item , quia dubitatum fuit , fi infanti­ pœnz fubjaceant capituli Gravt de»prae­ bus poffit facramentum confirmationis con­ bendis , quod fadumexiflit in concilio ge­ ferri . Super hoc autem quia plures dubi­ nerali . tant , datuimus quodfaniorem intelledum fuper hoc ampledentes , infantibus poffit hoc facramentum confirmationis con­ ferri , cum difererione tamen epifeoporum. XX. Item , quoniam aliqui a fede apoflolica delegati fuis poteftatibus fiepe abutuntur , flatuimus ut fuper hoc provideant ordi­ na- -Ü· ϊβρ CAilii7u* Concilium Avenioninsn. cSS!52!’ t$o anno narii , ad quoi de jute poceft haben re· A dem religioforum pnelatosrequifm fuerint, ammo c»ai3Ti cuHirt. tales delinquentes io pnemmu remittere , CHaim ' Yxi Item , quia multoties nonnulli vigore poteftatb confervatoris aut confervatorum citant Sc atari fâciunt quamplurimos, & eofdem vexant , non inferentes in litteris citatoriis poceftatem talis confervatoris: ex quibus repertum eft plures vexari , Sc quamplunma incommoda pafibs fiiiflfe ; natuimus Sc ordinamus , incommodis fubdicorum obviare volentes. ut talibus litte­ ris non pareatur , nifi in di&a citatione in­ ferta fit poteftas talium confervatorum de verbo ad verbum , aut exprefle poteftas talis coofervatoris ordinario aut fuo offi­ ciali ptxfentetur , & copa inde feat fi fue­ rit poftulata. remittantur per oorumdcm predates cafti- ,4Π* XXIIL Item . circa fignum five notam per Ju­ daeos deferendam cum quamplunmi » eb excedunt Sc vagantur hinc inde mifeendo fe pluribus , ftatuimus & renovamus laudabile ftatutom S. Rufi incooculfe obfervari. XXIV. Item, quia Jndsei tenent nutrices chriftianas , cc fervientes cbriftianos in eo­ rum domibus , contra juris commutés difpofitionem , fimébmque fidem catholi­ XXIL cam inviolatamque religionem chriftiaItem , quoniam omnes religionis debi­ nam : fuper hoc itaque ftatuimus , jus tum adftringit ad morum honeftatcm , commune per fen&os patres editum in­ violabiliter obfervari , cc per dioecrianot cum ex ipferum vita & converiârionepcndeae qualiter alii debeant cooverfari & vi- C in fuis dicecefibus fecere fine difficultate te­ neri Sc obfervan. vere ; ftatuimus Sc ordinamus ftatutum in concilio provinciali Apcenfi fe&um obfervari , quod de verbo ad verbum his voluXXV. ,» mus inferi , Sc tenor talis eft : Item t „ quod przlati capiant quofeumque rehItem , quia Judaei carnes feratas juxta „ Riofos , quos repererint fine habitu, Sc eorum vaculum , & per macellarios chri„ detineant , donec requirantur . Et quo­ ftianos vendunt , feu vendi feriunt t fupèr niam excrefcente contumacia . debet erehoc autem abufu exeerabili providentes , fcere Sc poena : quin religiofi iftius tempo­ ftatuimus fub excommunicationis poena tam contra ipfos macellarios carnes eas fera­ ris non verentur ibit incedere t Sc pileati, interdum habitibus fuis abutentes , Sc re­ tas Vendentes , quam contra chriftianos ligionis fur immemores , ftatuimus ideo· qui eas feienter emunt feu emere pratfu»· que & ordinamus hoc pnefenti ftatuto io- D munt (I). violabiliter obfervando , ne rdigiofus ali­ XXVI quis mendicans fine focio ejufdem religionis per civitatem aut loca difeurrere audeat , Prseterea quoniam crimen ufurarum , nift pro quaeftis eorumdem conventus fen­ fic proh dolor 1 , invaluit , quod a muttis dis , neque alii religiofi etiam cujufcumque tamquam ars licita Sc honefta exerceatur : crdxnis oc religionis exiftaot , nifi in habi­ Prohibemus , cum ufurx utroque ttftatu fux religionis incedere pileofque five carnento prohibeantur , illas fub excommu­ pellos per avitates <5c loca , nifi caufa iti­ nicationis poena exerceri: quam contrarium neris, aut (·») poleynas in fotularibus fuis ferientes, ipfo fisélo f incurrere volumus -■ portare audeant . Quod fe fecus fecerint , & poftquam conftiterit eos publice ufuram & in iftis habitibus reperti fuerint , ordi­ narii eos capere aut capi facere pofiint, & e cxercnilk , excommunicari denuntientur tamdiu Sc donec reftitutionem fecerint , juxta arbitrium caftigsre, &fi pereorumrece- Quid fiat Poleyiv» fe· Pouleana diferte docet Nangii continuât·· ad annam >)<;. hia trtrbit Sfulertt Sala, >« wjfre Itopgima ·» p»ft· <«a«r».r« .U ••d·· u·*»» <·»■■· »· i» Miftf*·· »· ptfnti rrrrt d- MtvreUt.r fr· gtnat , iffi i.m-ewaiat» · Aîf^ue hujufmodi raAra calcconit· 1 Ôibîtt frgi futifc pronibiu ft etum ib Urluno ptpa V. Hujvf· rnotii Poleyna Um etiam Figitur , quant» originrm ad FelcçtKm Aodcgavt^fcm comitem referont , cam pe4et deformet hibrccc , loAgoc Ct>· cilceot « qoibut pedum tuberi openret » neri cunvit t mm Mtei rocoadi id modo* •edi· e|T:nt calcei compoGii . Qj·· ex tewporc non modo bici , fed etiam cletici, tmandoqac etia» mooachi ali font. fxmt >1. caU-amou;. c«n^i m/;· Viff»» , injttit OtdctKVi Vuali» fV) Hic dttffc tidetut aliquid v g. n· >d fi^t, aut quid umife. I» ■ ’ V-'--W7*··*-· - xpj P Γ ( Pam αχνό recepturi & alias poenas per oidinarios doCHkisti nec fuerint caftigati ; & fi talo dcccflerint t ,4,‘· eccleftaftk* careant irpdtura . Et cadcin pcena volumus ligari notarios tales contradus uiurarios fcswer recipientes . Quod quidem ilàtutum lingulis diebus domini­ cis per curatos m luis ecclefiis pubhcari volumus. XXVII Item, cum inter ftatuta in S Rufio or­ dinata difpoiitum fuerit fuper modo con. tribuendi circa expenfrs fadas in legatis <5c nundis fedis apoitobcx : illum eumdem ordinem in contributione fi end a circa expenfas frétas in conciliis provincialibus , & nenda in poflerum decernimus obiervan . Ad cujus ftatuti obfcrvamiam , per loco, tum ordinarios contradicentes valeam evarélari . XXVIII. II. V I t A. I5>1 negotia datum ccclefiafticum concernentia, “anno' . P Sii (!■> rt«« ex- I if! Pu Papa IL bp istola citnuit . Cmfiaiaaum civitate® appellari vo- A CMUrn fair, k dc fee noaaiac Pientiam. dixit. Obiit »4j/. Aaco·* febri ablhmpcusfepti·» KaJeadas SeFf-bjb » 14*4- dacimaquinta Aogufti · cm fcdiflct annos Tex , menfes an> deem, k dies dftadieptca. Caepas Romam delatam, anud fumm Petram conditum eft. Pmm teaka Ingoui faiaaooamanta edidit» dia­ logos » cpiftous » orationes divertis perfonis ,· Bohemorum hiftoriam » commentarios de fais rebas duodecim ribria complexas eftt epigraa»mats, variaqac poematw· genera lepida fc aca­ te fcripfit > quo ftudio ita ddcâatu eft » at poet» nomen etiam ipfe feriptionibas afarparet , at conftat ex eptftola quadam ad paren­ tem data , cai infcriptam eft : Alneas Silvius 1 1 poeta genitori foo Silvas ialatem. Aari djvitiarumqac coatemptor fuit : adeo ut cam oblati ci enent thefauri a Callifto reliât » videre reeufans dixerit : Auferte hac : citius enim ex­ pendemus » quam alii congefleriat. Ejus virtu­ tes a Platina immenfn propemodum enumeran­ tur. Id vero nullatenusprctenaittendum, quod geoerofa qaadam indole ignolcebat » neque unquam in eos animadvertit, quorum in fe maledsdta aliqua acccpiftet. •-ΡΠ i>4 I. & IL papæ it AMMO epistola ii.outim Epiftola mifia apifeopo Atrebatcnfi apoftolica fedis legato. Fntrtklii frtttr , ...in beati undem ____ _ Pe* . hec fcripfit, inquient nibas initiati, cum BafiUs* inter cos verfa- B tri cathedra feditA Chrifti falsatoris vicanatum geflit remur , qui fe generale concilium facere , 8c ~ . Ita fcripfit Æneas , qui poftea fummnm pontificatum adeptus, Pius Π. appel­ nniverfalcm eccleliamrcprefentareajebant, dia­ logorum quemdam libellum ad vos fcripfimus , latus eft , nec invenitur mutafle propofitum · in quo de auftoritate concilii generalis , ac d« Qui eum elegerunt , A in fummo apoftolatus geftis Balilecnfium & Eugeni i papx contradivertice collocarunt, ab iis feripta ejhs appro­ vtione , ea probavimus vel damnavimus , qu* bata videntur . Verendum eft , ne talia noprobanda vel damnanda cenfuimus : quantum ftris aliquando fucceflbribus objiciantur, Aquas fuerunt Æner , dicantur Pii, atque ab ea Ce­ capiebamus, tantum defendimus , aut oppu­ gnavimus : nihil mentiti fumus, nihil ad gra­ de auâoritatem vendirent, adverfus quam igno­ tiam » nihil ad odium retulimus . Exiftimaviranter latraverunt . Cogimur igitur , di led i mus bene agere , A reda incedere via t nec filii , beatum Auguftinum imitari , qui, cum aliqua in fuis voluminibns erronea itueruiflet , mentis noftr* aliud erat objeftum , quam pu­ retraâationes edidit . Humilis A probat iflimi blica utilitas A amor veri. Sed quis non errat morts'is ? Sapientem inquiunt philofophi nun­ vir ingenii , qui fuas ineptias verecunde confi­ quam errare ? verum eft . At quis lapiens , C teri ac corrigere , quam impudenter defendere maluit . Idem A nos faciemus : confitebimur nifi bonus ? quis bonus , nili folua Deus f ingenue ignorantias noftra» , ne per ea qu* Sw. i·. Onati Jfdiaavtraat , fiatal iaatiltt faSi faat : _ an efi facut btaaat, aaa rjl ·/!·* *1 aaaat, fcnpfimus juvenes, error irrepat , qui poffit in futurum apoftolkam fandam lcd em jopugnare . ,'l)' inquit propheta regius. Declinavimus A nos ab utero matris , erravimus in invio , A non Nam fi quem decuit unquam Romani primique throni eminentiam 8c gloriam defendere ac ex­ in via : ambulavimus in tenebris , A procul a tollere , nos illi fumus , quos fioe ullis meri­ Yera luce reCcflimiu : nec nobis tantum erravi, mus , alios quoque in pnetipitium traximus , tis pius A m lier i Cors Deus fola difpenfatione fua ad beati Petri folium , 8e dile&iffimi filii 8c cccis ducatum prxbentes oeci , cum illis in lui domini noftri Jcfo Chrifti vicariarum evo­ foveam recidimus . Forfitan A aliquos ex vo­ bis (cripta noftra decepere , A de via deduxe­ cavit . Quibas ex rebus dileâiones vcftras hor­ runt ; quorum faoguinem fi de manibus noftris tamur , A in domino commonemus , ne prio­ requifierit dominus, non habemus quod refponribus illis feriptis inhereatis « aut fidem ullam Srxftetis , qua fuprrmam apoftolica fedis audere poffimus , nifi nos, ut homines , pecca­ vi fle , qui arbitrantes reftum iter oftendere , D toritatem quovis pado elidunt , aut aliquid aftruunt , quod facrofaoda Romana noa amobliquum monftravimus . In mifericordia tan­ tum Dei fpes noftra fita eft , qu* fuper omnia riJeditur ecclefia . Suadete omnibus, ut id foopera ejus elucet. Sed haudquaquam fatis fue­ ium pre ceteris venerentur , in quo falvator rit divinam mifericordiam implorare A dicere : dominus fuos vicarios collocavit, & quod bea­ ti apoftoli Petrus A Paulus fuo fanguine dica­ Parce domine t parce peccatis noftris ; nifi pro viribus vulnera qwa infliximus , veritate cura­ verunt : nec putetis divinam providentiam qu* re annitamur $ AJicut eft in fabatis , fagitta eunda gubernat , A nihil negligit eorum qu* creavit , inordinatam reliquifle militantem eo qu* vulneravit , afferat opem : five ut canit ecclefia , Medelam inde ferat boftis, unde Icdefiam , qu* cum fit fponfa Chrifti, profe* ferat. Mortem quidam prius fibi con (civerint, do a Deo eft , tc ordinem habet , dicente apoftqlo , Quse fant , a Deo ordinata dk . quam videri vclmc aliquando male fenfiflê : A nonnulli ne vel ad horam videantur ertaiTe , Requirit autem ordo , ut inferiora a fopertonbus gubernentur , & ad unam tandem perm femper errant ; A dum vel minimam tolerare honoris jaâuram nequeunt, totum abikinnt, niatur tamquam principem A moderatorem cum A perpetua notantur infamia , A in peffimas E doram quse infra fe font. Sicut grues unam fequuntur , 8e in apibus unus eft rex : ita A ia prolabantur h*refcs * qui ne appareant incon­ stantes » pertinaces efliciuntur. ouperbiftimi hoc ecclefia militanti, qu* inftar triumphantis ha­ agunt , qui videri dii, non homines, volunt: bet , unus eft omnium moderator 8c arbiter , quales CpnftatKi* combufti font noftra rtate in Jefu Chrifti vicarius : a quo » tamquam capi­ te » omnis in fubjcda membra poteftat, Aammigno conventu Hietonymus A Joannes h«redorita* derivatur , qu* a Chrifto domino Deo fiarch* . Nos homines fornus , A ut homines noftro fine medio in ipfom influit. Nec profeerravimus : neque imus inficias , multa qu* do in alium » tamquam fui exercitus ducem , diximus , feriphmus , egimus, damnari pofle*. fupremam auQoritarcm Chriftus principaliter veram non ut Arius , Eutyches , Macedonius aut Ncftorius , A alia blafphemOrum turba , derivaflet , quam in fuum vicarium, qui pri­ mus fuit Petrus , cui commiflam novimus do­ ex animo damnatam viam elegimus t feduât peccavimus , ut Paulus, A ignoranter perfeminici gregis curam . Nec duos plurcfve Pe- I irot 1^7 l?n Papm IL Bolla Rktractatiônum tros cvangeltt* cosnmemorant , nec duos aut A pi ) Eugenii nomen modis oauubus lacerabant. ΑΜΝΟ ... ANNO Nos , qui ck patria juvenes , non ex Utbe Urbe ilil­ christi chmisti plores inmtuit dominus, qui fuum locum tamymm capita teeetent «qualia t fed unum con­ luc migraveramus , tc nova tum primum avis *4*1· futuit , ut verticem ac ducem te paftotem uniex Scoenfi gymnafio evolaveramus , tudes tc verfi gregis , Simonem Petram , uicens : Tues inexperti , vera efle arbitrabamur quacumque Ttmu , filii , converfationem nodidis fcriptifque concilii gefta probabant , Eu­ genii Eida dfamnabant .- nec erat qui aut vel­ ftram » brevis narratio erit, que vobis, quan­ let , aut auderet dida eorum refellere . Quid tum ad rem attinet , veritatem aperiet , te obje&ioni faciet fatis . Anno falutis primo tc ageremus ? audite potuimus , non difeere i trigefimo fupra millefunutn quadringentefimum, Rude nimis ingenium eft , quod per fingnlra cum Dominico Capranica, quem Martinos D dies audita tc inculcata non capit. Quales ma* giftri funt, tales difcipuli evadere folent. Pau­ quintus in fecreto confiftorio cardinalem crea­ verat , Eugenius IV. fpreverat , Bafileam pe­ cos invenias Ariftoteles , qui Platonica norint deftruere dogmata. ^as éifcipalac fapre arativimus , ioique concilium inchoatum inveni­ mus , verum ab Eugenio revocatum , quatnfidraw , inquit dominus : nec nos migiftrum tis congregati noluerant obedire » aficren te» potuimus fuperare . Julianus nobis , tc Nico­ jam inceptum concilium , fine confenfu patrum laus , tc Ludovicus , tc alii complures fuere 2ui convenient , haudquaquam pqtuiflè diftnagtftri , fchola Bafileenfis conventus, in qub »lvi . Julianus aderat fandi Angeli cardina­ raro aliquis Eugenii caufam defendit . Ad ver­ lis , natione Romanus , moribus te dodrin ius concilii dignitatem mutire aliquid , crimen hcrefis fuit . Una omnium vox concilium Euconrfpicuus . Is , cum ceteris pntftaret > audita . iio pnefercbat : de fedis apoftolies percel­ Eugenii revocatione , prafidentiam dimifit , tamquam fummo pontifici vellet obedire : fed lentia , aut Alentium , aut contemptus , con­ cum augefeeret in dies , Eugenio vel invito , cilium , concilium eunda fonabant . Didici­ concilium, tc multi es diverts regionibus epifmus ergo qu« audivimus, tc poftaliquot annos copi tc regum legati adventarent , bnCtudl. c (fami/. Tom. XXXII. / IBP Pu Papa IL Bulla Rbtractatiomvm· 100 bamua » qui eu damnaret : probant enim fimi- A translatum rite concilium aibraubat _ «c BafiGHAiSTi li> fimilc*. Applaudebamus nobt* ipfis» 8t lecnfium ‘ r opera multi* ~ , : modi* detcftâbatur Λ Λ 1 , Ba- CBilJTl *4«l in editiooiba* noftri* gloriabamur : 8c quam­ liJerque non fynodum ccckfi* , fed iatana sa*|. 8c miniftrorum eju* fynagogam remanfifle di­ quam pqftea Eugenia* concilium in Italiam tranftulerit , 8c cum Graci* Ferrari* » ac de­ cebat . Diutina fuit inter nos concertatio, ve­ mum Florenti* convenerit .· quamquam Julia­ rum modefta 8c caritate plena . Ad extrenus fandi Angeli 8c Joanne* fandi Petri carmum corn fuis feripti* diâifque cardinalem dioalea » quibus plurimum credebamus, ad Euvinceremus , prcnacremufque venementer , fubSnium dcfeciflrnt ': quamquam pauciflimi in ridens ille : Tu t inquit, Ænea * tabclli* le Bafileenfi remanfiflent , noluimus tamen obfignatis agis meeum : 8c quoniam aliquan­ do leniimus , ut dicis , idcirco 8r hodie idem cedere, exiftimantes eundos qui abibant, me­ tu recedere , nc bona temporalia perderent t putas debere fentirc , 8c addiâoa priori fententi* ccnfcs . Veram propterca nos fumus libe­ 8c cum nihil haberemus , quod nobis auferri ri , quia mutare fententiam ufque ad mortem poflit , perfeverandum putavimus , nc partem poflumus · Cur enim non liceat omni tempo­ qu* verior nobis appareoat , relinquentes, deuimentum animx faceremus . Manfimus igi­ B re > relido talio , verum ampledi ? Fateor me dixifle 8c 1er ipfi fle qu* refers , verum a ve­ tur Baiiles * quoad Eugenio , ut credidimus, jufto judicio depolito , Amedeus Sabaudtenfis ro remotum errafle . At tu , qui , ut ais , me luftedus cft , ar Felix quintus appellatus : dodore Bafileenfibus credere addudus es , er­ rantem olim fedatus e* « cur modo non fcqucNota mAI q«cm non ut idolurn ( quod erat ) fed tamris reda monentem f Prefumpfi dc meipfo , ■ιοαίαβ*» quam verum Chrifti vicarium venerati fuiâaw4co. mus , nihil ad huc finiftri putantes interccfdum eflem Bafile* , nimis ; quamvis deceptus decepi , & credens prodeflè , nocui, in medio lifle . At cum Fridericu* Romanorum iex Aquifcede fi* docens qua non didici : eveus erravi, *ltM trxn‘ coronatus, domum repetens, Bafilca * & in tenebris ambulavi : reliqui tandem cedetranfitum feciflet ; rogatufque Felicem illic fiam malignantium , 8c cum impiis federc reprsfcntem accedere , nullo pado pe t fu a der i cofavi . Revelavit dominus oculos meos , 8e potuifict , ut honorem ei tamquam Romano confideravi mirabilia dc lege fua . Cognovi pontifici exhiberet, aut publice cum eo verba priorem errorem , & quantum a vero procul mi iceret : tum primum confideravimus poilibiabiiflent Bafilecnfcs , plane intellexi · Adii le efle , quod partem erroneam fequeremur , ?uando rex , imperator Romanorum futurus , C Romanam curiam , 8c Eugenio , * cui fuiflem « w.«* rebellis , fubmifi cervicem : a quo mifericorn tanto negotio dubius effet, 8e ad Eugenium diam confecutu* , ad unionem Gracorum na­ inclinaret magis . Multum 8c f*pe inter novavi operam : 8c illis Roman* ccclcfi* recon­ fiplos cogitas imus , quis cflet modus invenien­ ciliatis » adverfus impios Tureas legationem di verum · Nunquam enim volentes erravi­ •cepi . Caftigans caftigavit me dominus , 8c mus . Rogati in familiam Friderici tranfirc , v orti non tradidit me , fed humiliatum exal­ non renuimus . Erat tunc ille cum tota fere tavit : quia cognito in errore non perfeveraGermania neutralis . Concilium Bafilec dice­ vi ; fed mox in viam redii, 8c ex magiftro bant elfe Germani , 8r,.idolum ejus refptsefidus difeipulus , ex magno parvus , expur­ bant : Eugenium Chrifti Vicarium appellabant, gato veteri 'fermento , novum hominem indui , & concilium ab eo celebratum recufabant : & vere matris lidc nutritus » ad fontem ve­ nec Eugenio , nec Bafileenfibus plene obedieri perveni , quem fandi doâores oftendunt bant . Placuit ad neutrales tranfire , ut verum Graci & Latini , quorum una vox cft , falva­ Xd eos liberius audiremus ; 8c fi recedendum ri non pofle qui fande Romane ccclcfi» non t ab uno extremorum , per aliquod medium tranfiremus' ad alterum ; & eorum judicium D tenet unitatem : omnefque illa* virtutes man­ cas efle ei qui fummo pontifici obedire recu­ fpedaremus , qui non effent affecti cauf*. lât > quamvis in facco 8: cinere jacens , dies Manfimus in aula Friderici pluribus annis , & nodes jejunet & oret, & in ceteri* videa­ ilhc varias audivimus opiniones . Neutralitatur legem implere : quia melior cft obedientem idcirco Teutones induerant , ut concor­ tia quam viâim* , 8i omni* anima poteftadia facilius inveniretur , non ex conlilio So­ tibus fublimioribus fubjeda eft : 8c Romanum lonis , qui tumultuante civitate extorrem fecit prcfulcm in ecclefi* vertice conftitnrum efle cum qui fine parte remanfit · Multa inter neu­ confiât, a quo nullam ex ovibu* Chrifti exem- ***** '** trales didicimus ,~ qu* nos antea latebant . piam navimus . Ego ad ovile redii » qui diu Eugenium falfo de multis accuiatum inveni­ irraveram extra caufas , 8e paftoris Eugenii mus , cardinales qui Bafilcam venerant , ob vocem audivi . Tu fi lapias , idem facies . privatas inimicitias bono & fanâo viro notam Hcferunt pedori noftro verba · viri , que fe- · vi*·» Inurere volui& : qui tamen eundi poftea ad pe ad nos repetiit non fine caritate ardenti 8e cum redierant , 8c veniam errati petierant . amore lingulari . Interea cx divertis regioni­ Forte per id tempus Julianus fandi Angeli car­ dinalis , cujus fupra meminimus , ex Hunga- E bus homines dôâiffimi Crfarcm adierant » quibufeum placidos de cifdem rebus mifcuimus ria , qu* fibi aecreta contra Tureas fuerat fermooe* * femper ad verum intenti» cujus cft provincia , Flavianum venit , ( qu* hodie natura homini* avida « Multum profuit nobis · Vienna dicitur ) praei pu um Auftric columen. Joannes Carvajalis apoftolici palatii auditor » S*pe cum eo fermonem pro veteri confuetunatione Hifpanus , qui Juliano defendo » in dine mifcuimus , fiepe dc rebus Bafileenfibus titulo cardinalatu* ac legatiooe fucccffit : quo­ difputavimus. Tuebamur antiquam fententiam, rum fzpe de concilio Bafileenfium amice difille nova* defendebat i extollebamus genera-, putavitnus · Nemo dodus ad imperatorem ve­ lis concilii auâoritatem , ille apoftolic* fedis nit , quem dc his rebus in colloquium non ad­ pote flatem magnopere collaudabat : dicebamus duceremus . Cumque Crfar ad unionem cccleconcilium Bafileenfe jure perfeverafte , quam­ fir procurandam in Nurimberga fu* nationi* vis Eugenius perfidentes rcvocafiet ? & hoc conventum inftituiflet , decrcviflctque fumcju* faaum accufabamu* : ille difiblutum feu mum anno ior Pil Pam IL Bulla RlTRACTAT1ONUM. 201 num pontificem adhortari, ut Confianttr no­ a Nec unquam Romana res admirabilior antedANNO fioe fuit , quam fub Augufto Grfare , quan- chkisti CHKBTl vum concilium indiceret , legatumque mitte­ do jam daubs Jani portis totqs fere orbit fub 14·). ret , «c Bafileenfea pariter induceret , ut eo *4*1unius hominis gubernatione qtUAV it. Quo tem­ Ce transferrent , ut ibi pax ecdefi* redderetur i primi Bafileenfea recufavere . Quod audiens pore natus mundi falvator toonarchicum re­ gimen ceteris prartulifle videtur gubernationi­ Thomas Aflèlbachiu* ex Germania infigni* bus. Idem probat totius fere orbis confnetudo, theologus t Nunc , inquit , fcio Bafilecnfe» cujus maximam partem gubernant reget , five Spiritum fandum non habere dudorem, quan­ Chriftianos intueamur , five barbaros . Et do tam rquam imperatoris legem effugiunt . quamvis civitates aliquot reperianiur , qu* Idem multi alii dixere viri doâif&mi A opi­ cum. maxime tertiant liberas fcie vocitant , fi­ nione fanditati* illuftres . Quibus confiderene rege viventes : non poflunt tamen effugere, tis , caligo tandem ab oculit noftris cecidit , quin unum pnrfetant aliis > cique tamquam 3tn* velat aranearum tela verum cernere impe­ capiti pro tempore obedunt . Quid plura ? tebat . Recognovimus errorem noftrum , ve­ C*left is aula nos admonet. Quid Tu* pulcrius ? nimus Romam , Bafileenfe dogma rejecimus , Eugenio pontifici maximo caput fubmifimus , B quid ordinatius ? quid majus aut durabilius ? quid meliut aut beatiut ? Quamvis in ea & A reconciliati ecdefic Roman* , dodrinam angelorum diverfi fint ordines , 8c fandorum ejus imbuimus , A illud Hieronymi diximus : ‘ pravi·* · Ego nullum ' premium nifi Chriftum fcquens. fpirttuum innumerabiles chori, unus eft tamen omnium rex «ternus Deus , qui condidit unibcatitudini tu« , id eft, cathedr* Petri, com­ verfa , A nihil negligit eorum que condidit : munione confocior . Super illam fundatam cujus filius unigenitus Chriftus Jefus, cum pro ecclefiam fcio . Quicumque extra hanc domum noftra lalute vemiTet in hunc mundum , ferviagnum dominicum comederit , profanus eft : li accepta forma , ecclefiam , de qua loqui­ fi quis in arca Noe non fuerit, peribit regnan­ mur , in cruce patiens, fuo fanguine acqutfite diluvio . Eramufque adhuc pene laici , vit , 8t in ea ufque in diem aicenfionis cor­ Ïuando ad Eugenii obedientiam redivimus . poraliter pnrfedit , A tamquam dux vertis ic i Bafilea clericali tantum charactere infiimperator eunda' in finem fuum direxit · Et gniti rccefltmus , nec unquam factos imbui­ cum afcendilTet in caelum , cum indubitanter mus ordines , nifi poft veritatem cognitam , fui gregis paflorem reliquit , cui dixerat '■ Bafileenfi cccitate reliCta . In Auftna mino­ vtn Httti , 8c , tUk» thvts rei ni 1·“ »»· re* ordines ac fubdiaconatum A diaconatum C ctltmn . Neque enim dixit , A non fecit > **"*’ recepimus ; in Urbe ad presbyteratum perveni­ qui folus eft verax . Grex Chrifti , ecclefia mus . H»c eft converiatio noftra , per hos eft . Paftor primus ipfe Chriftus fuit , A pa­ gradus e tenebris ad lucem migravimus . Ad ftor bonus, qui pofuit animam fuam pro ovi­ quam rem non parum luminis nobis attulit bus fuis . Secundus paftor Petrus extitit , ab f smtiHi* , Thomas f Saraxanus theologica fapientteceIpfo domino inftiiutus , atque omni potcftate fe* «***· lebratus ac acutiflimus interpres , qui poftea in fummo collocatu* apoftolatu Nico­ donatus , que ad .bene regendum commiflas oves necclfaria ducitur . Ahoqut Chriftus qui lai V. nomen accepit . Hit auâoribus unam fapientia Patris eft, A omnino fapienter egit , ecclefiam catholicam A apoftolicam efle didi­ ecdefis fur baud fufficienter providiflet : quod cimus matrem omnium fidelium , extra quam non invenitur falus , fponfam Chrifti imma­ eft nefarium aflercrc . Et quamvis plurcs per culatam , in qua omnes qui militant , finem orbem ecc’efir inftitutr fueitnt , & plures fibi proponunt vitam «ternam . Idcirco enim epifeopi , id eft , plure' greges , A ovilia in ecclefia militanti laborant homines , A cum piura , & paftore' plures omnes tamen dsmonibus tamquam hoftibüs pugnant , ut D1 fub uno pallore A in uno grege atque ovili pacem tandem aflequancur , A cum Jefu micontinebantur , ficut A hodie continentur : giftro ac legifero fuo in cslefti Jerufalem quia unus eft Chrifti thalamus , una fponfa . triumphare ac regnare poflint . Hic finis Chriunum ovile , & onus paftor , & omnium epifftiano proponitur , huc omnes ecclefi* mili­ conorum unus epifeopus Romanus prrful, bea­ ti Petri fucceflor, A Jefu Chrifti vicarius. Pe­ tantis conatus , omnes lege* , omnes regu!r tendant . Et quoniam ecclefia quidam exci ci­ trus enim in Antiochia primum fed it , deinde tus eft Deo militans , terribilis ut caftrorum Romam venit . Unde cum periecutionem fu acies ordinata dicitur uni procul dubio im­ giens vellet abire , a domino prohibitus eft , peratori fubjeda , ad cujus nutum cnnâa re­ A hic gloriofo martyrio vttam finivit , fucoefferuntur . Cumque pius ac maximus A opti­ fore Clemente * fubftituto . Atque ira in hanc ·ΐ·Λϋο*β. mus Deus in itio fanguine fundaverit ecdeuique diem ferratum eft , ut qui R<»m« fede­ fiatn , eamque voluerit ad finem uique fxcurit antiftes rite inftirutnt per legitimum cleitioli perdurare : quis non dixerit in ea id regi­ nis tramitem , tamquam Aaron vocatus a do­ men inftiturum efle , quod optimum cenfe-.cmino , hunc omnes Chriftianr plebes , omnes tnr ? At vero inter genera gubernationum E populi , omnes reges , omnes clerici , omnes communis philofophorum lententia eft , prrepifeopi tamquamJefu Chrifti vicarium , 8t beati ftare monarchiam , A Romani , quorum to­ Petri fucceflorem , univerfalk ecclcfir caput ac to micuit orbe dignitas , quamvis ejcâis regi­ reâorem A ducem Venerati lint . Inter quos bus duos innnn< confutes elegerunt , A mo­ plurimi pro Chrifti nomine 'afperrimos perpefdo tribunos addidere , mode alios magiftrafi cruciatus , & morte muldati, coronam mar­ tus invenere : in adverfis tamen cafibus, bcltyrii fufeeperunt . Plurimi confeflores egregii , lifque gravioribus ad unum aliquem recurre­ vita , moribus A do&üna fulgentes , quamvis runt , virtute A auâoritate prsftantem, quem fine fanguinis ctfufione , non tamen fine peri­ dictatorem appellaverunt , cujus diâo non li­ culis A labore ac voluntate parata pro conlcrceret adverfari : A quamquam diâaturam ab vanrla facri evangelii automate moriendi , ad initio temporaneam inftituerunt , io Julio ta­ carleftem gloriam pervenere : utGregorii , Damen A fucceflbribus ejus perpetua ctfeâa eft » mati , Leones , Innocent i i , Bonifacii , BeneGmd/. Genera/. Tora. X XXII. I J difti, Con v bn tus diâi , 8e ali* nomina , iqacv aux tertius ciaCHRISTI ruit Eugenio* , ex monafterio îanfci Anaftafii i4 ad tumraum facerdotium evocatus', ad que*» divus Bernardus monachonMB pater , non «ninu» doftrina fulgore quant vita fanâimonia il luftri* , inter multa , hujufmodi verbs confcripfit : Indagemus , mqait , adhuç diligentius quid fi* » quam geras videlicet perfonara pro tempore in ccelefia Dei . T« €» facerdo· ma gnus , tu fumants pontifex , tu princeps epifvoporum , tu here* aportolorum , tu primatu Abel , gubernatu Noe > patriarchatu Abra­ ham , ordine Melchifedcch , dignitate Aaron , attâoritate Moyfes, jodicatu Samuel , poerftate Petrus , unttiouc Chriftu* . Tu es, cut cla­ ves tradux , cui oves credite funt . Suat & alii quidem crli janitores St gregum paftores : fed tu tanto glonofius , quanto 8f dittitrentius Utrum que prx illi* nomen hcreditafti · Habent illi afngoatos fibi greges , Gamili fin^ulo» , tibi untvcrlt crediti uni fumus . Nec modo ovi-, tun , (rd 8t pallorum tu unus amnium paftor H®c Bernardus ad Eugenium renium icnbit , çui iuprçmam 8( omnimodam in ecclelia pote-, flatem concedit . Quod ille desertio reflatur Eugenio , hoc no» de quarto 8c omnibus aliis Romanis pontificibus profitemur, quia dignanti eft audontas . Liquet igitur, unum in ecclelia caput efle 8t unum principem : quia pax po­ puli ex uno redone dependet , fc pluralitas principum difeordiam parit . Chriftus ecclefi· fur in ultimo teftamento pacem reliquit , fc pacem multis verbis commendavit , Dedit ergo ANNO Christi * a* Mantuanus· 204 A 8c regimen paci* amicum , id eft , monarch 1- ANNO cum , fub beato Fctro fc fuccefibribu* eius ad- CHRIST! miniftrari cunâ« pnecipien*, clavibus iUi commiffia , fc cum gregi* demandata . H»c nos de Romani pontificia auâoritate 8t poteftate lentimus , cm & congregare generalia conci­ lia , fc düTolvere datum eft · Qui ctfi filius eft propter regenerationem , propter dignitatem , tamen pater habetur : 8c · ficuti filiationiscaafa venerari debet ceckfiam tamquam matrem , ita fc prxlationis caufa * prrfcrtur ei , ut pa· itor gregi , princeps populo , teâor familix . f*·*·· Cum hi* fc generalis concilii auâoritatem fc poteftatem compkâimur · quemadmodum fc xvo noftro Confiant i· , dum ibi fuit fvnodus B univerfalis , declaratum defiuitumque eft · Ve­ neramur enim Confiantienieconcilium , fccun­ cta qu< prsceflerunt , a Romanis pontificibus noftris pnrdeceiloribus approbata : inter quse nullum invenimus unquam fiiifl'c ratum , quod ftante Romano indubitato prxfule , abfque ip. fiu* audoritate convenerit : quia nou eft corSu* ecclefi· fine capite , fc omnis ex capite de­ uil in membra noteftas ; Hrc noftra fententia eft , filii , bxc credimus fc profitemur hec jam fenee , fc in apottolatu* apice conftituti , pro veritate a flerim u* . Si qu· vél vo­ bis , vel aliis confcripfimus aliquando , qux huic dcxftrinc repugnent , illa tamquam erro­ nea , fc juvenilis animi parum penfata ju­ Q dicio , revocamus atque omnino refpuimus. Datum Rotnx apud fandum Petrum fexto Kalendas Matas, anno tqdj. CONVENTUS MANTUANUS RxCoSittit A Pia P^pa Π. ad bellum facnim in Tureos fuicipiendum habitus anno Chrifti MCCCCLIX T~“ Invitati 1 Cbriftidnis principibuc omnibui , /tliifquo D „ mus , fratres ac filii , hanc urbem adeutÿ,, tes , frequente* , qui pnteeflîflenc > regum per ft , dliis per lentet „ legatos invenire : pauci adfunt , ut videprdfentebui < ,, mus decepti fiunu* . Non eft religionis cu,, ra apud Chriftianos » quantam credidimus . Uomvh concilii neque nomen , neque Janito­ ,, Conventionis diem longiffimam (latuimus : rem , bic conventui bobeot : tunten cava ,, nemo temporis brevitatem accufct > nemo tu» namiini multi > dignitntifiiue Ionie mina­ „ viarum incommoda caufetur . Nos xgrituditu « in boc eoneUiornm corpore lotum net immerito „ ne laborantes. fc atfefti fenio , Apenninum bubnorint ; & buic prefnent tttlefie cnput , wa „ & hiemem contendimus · nec nos alma Roeun/um principum utJtioturum orntinnei umiieeu „ ma remorari potuit , quamvis medios inter fei etium. epiftopvum 0* l fc fc ingenti ·flantium devtxioac » peraaa eft . Germanos fc Italo* . fc omnem prorfus EuTum Coionenfis epifeopus , vir dotftrina fc ,» iwpam fubadum iri , quod abfque religionis honeftatc inlignii , fermaoem habuit ; in quo n ncdfrx fubverfiooc fieri non pofle-r . Cogitafc Pout dic is propofitum > fc conventus cau,, vimus hoc malum avertere : indiximus hoc faia , & neccffitatem rui gerend· explica­ M in loco conventum : vocavimus principes . vit ; hortatus eos , qui advenerant , puris M ac populos , ut communi confilio rem Chrifc volentibus animis defiderium Przfulis ad­ M ftianam tueremur : venimus fpe pleni, quam juvarem . w vanam futile dolemus . Pudet nos tantam efle Pius autem ex folio fuo , cum jam omnes ,, Chnftianorum negligentiam : alii deliciis inBflurgere vellent , manu lilentium indixit, at„ dulgcnt > alios avaritia rctinçt . Tureae pro p que in hunc modum eft»tus eft . Speravi- S CHRIST «♦» 3of Convbntus Mantuanus ANNO ” fa* damnatidima ieéU non reculant mor- A coq ventu , pnsfidentc vicano Chrifti , vox ta· ANNO Altiflîmo délit . Sont cmm , fi pro poli to no- CHRun CHtiSTi » tem : nos pro faafto Chrifti evangel», nec ftro adjutore* non deerunt , quampteriasa ad >«*». - h$s. h fobfec fumpto* , nec labore* perferre vel mifelkem profecutiooem parata : nunc pnrfettim „ nimos noffuma* : G fic pergimus , aftum de „ nobis fuerit ; peribimus brevi > nifi alio* afcum Pcloponncûu ferme toc a , qua Marc· di­ citur , ah impietate Tureorum rebellait ad „ fumimu* fpiritus . Ob quas res vos bortaChriftianam devotionem redierit , Sc piis voti* ,, mur , viri religiofi , ut orationibus affidui* opem ea hi* loçia eaoeâçt . Eft autem is lo­ „ Deum preeemini * Cbriftianis regibus aliam co* tanta ad omnia oene gerenda terta mari­ „ mentem prebeat,, fui populi animos excique opportunitatis , ut nulla orientalia regio „ tet , cora· fidelium incendat » ut jam tanmajorem facultatem tuendi noftroa * Sc vires „ dem arta* fomentes injuria* ulcifcantur, qui„ bos religionem aoftraal in dies Tore» afiTureorum conterendi » poffit pcaftace : quin cerre in antiquam fervitutem fe cladem redite „ ciunt. Agite fratre* , agite filii : convert ineccie habebit , nifi matura fubventio adfit . „ mini ad Deum toto corde t vigilate , onNo* · quando principes antediâoe , vel eorum „ te » jejuniis fe eleemofynis peccat» veftra rc„ dimite « facite opera digna pernitenti» : fic B oratores hic non invenimus , capeftase adhuc eorumdem adventum aliquod tempo* decani­ „ enim placatus Deu* noftri mifcrcbitar , fe mus : It venient , tota mente ad impieadum ,, audentibus nobis hoftes tradet in manus noopus inceptum intendemus : fi minus , cum „ ftras . Nos hic tarndtu mancbimtns > donec per no* ferre tantam molem non valeaaras > „ animo* prinçipum exploremus. Quod fi venexcufata erit , ut confidtmui , Deo fe homini­ „ rari fuerint t fimul cum ipfi* reip. confuc„ mu* ; firr minus , necefiarium erit domum bus neceflitas noftra : vidcndnmquc erit princi­ pibus ipfi*, quorum opeftaie Cnriftianamrem„ repetere , eamqoe fortem ferre quam Domipublicam decet , ne Redemptori fuo , fe fibi , H nus dederit . Veram defendendo religionis cum fempitaraa ignominia fe clade eorum , t, propofitum , quoad rixes vitaque fappetant, Îui quotidie dant fanguinem fisum pro fit, otx deferemus , nec duram putabimus, ‘fi re* e , defuifte appareant . Datum Mantu*. tt petierit , pro noftri* ovibus animam pone„ re . Exceperunt cardinales fe epifeopi mira Tcrjir Gatriim»* : Interca legati «x Cypro , Rhodo , Lefbo , ac nonnulli ex Alia , pnefto attentione Pontifici» verba t ejvlqve mentem adiunt . Tum vero Albani , Epirota . BoJmagni* pnscoaii* exraienmt : ac rebus geren­ nenfes , * omni* ora Illyrici , miflis oratori­ di* honeftum putavere principium datum , ve­ bus auxilium petere . £r iqfru Cum jam legati nia dclidorum omnibus concefi» qui fuam confcientiam per confeifimsem rite purgalfent. segum , principumque convenire empirent » magna de iedibus orta conteptio cft : nec re­ priv»» driud* cara Tvuififit fait , »t friacifci ges regibus , nec duces ducibas cedere t locus» aetati it fat Mufim ajvtnt» ttrtiini ftttlibi quifquc in confenfu primum arrogare , ver­ rtt , bsrrersrurfav , ■* vti iffi fer fe , vtl ftlbis nutibutque contendere : quod ne rebus ge­ ttm ftr It^atti aitfftat . Ht ad Fridrrirea» fesp. rendis officeret , Pontifex legem edidit * ne ad Ctrtltw FrMc. regem , ad Safeadro fe Bava­ vel poftpofiti detrimentum , vel pariati lucrum ria ducrr , ad Ktmttt , Fiwtutiett t (f aliti da­ honoris jurifve aliquod ferrent : nec ramea hoc re litttra. paâo pacari omnes potuere > ficut poftea dice­ mus . Nec ordo epifeoporum coniuctudinctn t» Aamh. Pin* pap* Π. regibus , principibus fe Romane curie animo ferebat equo , que no· comnrauitatfeu*. tarios apoftolico* anteponebat . Contra pluri­ mi morem curis fqcram efle legem , Sc nullo Carilfime in Chrifto fili fee. Jam duce Altiiïimo ad civitatem Mantuanam pervenimus D mutandam paâo cerifebxnt , feandalum ingene futurum > fe orbem quodammodo ruituram af­ ad qnatn cum antea per littefas noftras , Ka­ firmantes , fi quid adverfit* notarios ftatpetc* lends* Junii , dictz tenende caufa venturos tur . At Pius altitudinem epUcopalis eminen­ promifi/Temu* , quinto ante hunc terminum ti» animo volveo* , qua nihil cft in ecclefia x die peiionalircr affuimus . Venimus autem non fublimius , fe quod Ipfe Romanus preful Jcfit line magni* perfon* fe rerum noftrarum incom­ Chrifti vicarius , epikopi nomine contentatur , modis : fiquidem actas noftra jam ingravefeeos notarios corruptela quadam , non confactudi­ quietem defiderar , fe patrimonium etiam pon­ ne , prelato* epifcqpi* judicavit : idque dein­ tificis prefentia deftitutum , manifeftit pericu­ ceps prohibuit , edita tege , quam totus fer­ lis quotidie fubjacet . Omnia hcc tamen pro me orbi* collaudavit . Notarii etfi ambiendo Deo magni facienda non duximus t fcientes fi­ contra niterentur , Sc multa in Prrfukm pro­ delium populorum (alutetn , fe caufem facrobra jaâarcnt , legem tamen vel inviti rece­ fenâ* fidei catholic» , anteferenda elle cunâi* perunt. Jaboribus atque periculis . Sperabamus pnrfenVmutfuii deerttum frt matfntaiii arfia tum tuam , vel fi id non pofles, oratoresfaltem tu» celfitudinis . hic invenire : inventi a £' rr_ E. carduulium confitio 8c affenfu , cum quibus matera pria» deliberatio efthabita» pnefentium tenons apoftolica aatoritate decernimus tt deelaramus , per quemvis digniorem feu minus dignum lôcum tam principalium quam legato­ rum oratorum , feu nunciorum , Bc procurato­ rum quorumcumque regum , principum , univerfitatum » tc ahorom > quovis nomine cenfeantur > quem toto hoc durante conventu in­ ter eundum » ftaodum » aut fedendum , five in capella noftra » five in ecclefiis , five in coniiflorit» , five in aliis locis » in aftibus publicis ac privatis, teneri contigerit, principalibus do­ minis , tam prvfentibus, quam illis a quibus B iidem oratores funt mifli , noUum prorius aut prs judicium fieri aut praerogativam acquiri ; led perinde inhoooribus, dignitatibus, 8c pr»cminenttis haberi tc reputari debere» ac fi bujufmodi receptio vel aiïîgnatio nullatenus intcrvcntflet ■ Nulli ergo Ac. datum Mantor an­ no I4f?· 18. Ksfena Septembris , pontificatus noftri anno primo. dr· prwr^tÛMr·* , indiS a i tandem prima» erta» eft ad diem IX· Septembri», ac <*ftart videtar ex Tu-litnru ad Jeanne» Cirvial in Manuaria /rgar·* fridit datij , fear·* bus fragmenta» ^aynaldn» refert t Traâatum dicta duce Alti (limo cras incipere intendimus . Adfunt enim ex omnibus ferme Chrifti fidelium C nationibus , A ex tota Italia , oratore* : conventurofque ante medium prafentetn menfem Mediolani tc Mutine duces iperamus. Ex Gal­ lia quoque , tc Anglia , tc Britannia , folctnnes legationes propedium* aderunt . Concedat Divina pietas , ut quod pTO qpgmeftto catho­ lice fidei 8t ChriftianoruM conservatione opta­ mus , perficere cum bis^valeamus . Qnul ante» prime dfe crt» nfla» fit , narrat imdt» Gnbeliwl bu verbi» : Cum plenum jam eoncilium effet ,· quamvis nondum Franci vcniffent , placuit Romano pontifici , priufquam dux Francifcus Mediolani abiret, qui uiu retineri non poterat , fimul omnes allBqui qui prefentes aderant, atque ad belli fuiceptionem cohor· D tari . Fa&a igitur re Divina in eccfefia cathe­ dra! t , principes ae legati omnes in concionem •cccrfiti funt . Multa ibi de feflione contentio· ne* fuere : fed nulla major , quam Venetorum te Sabaudicnfium . Illi potentiam A antiquitétem fui imperii prsferebant , ifti nobilitatem fanguinisA confuetudinem . Pontifex , cum alio modo fopiri conrroverfia nequiret , crefeerentqve paulatim jurgia , te jam Vrfatius Juftintanus orator Venetorum accmâus ad rixam vide­ retur t Venetis poft oratores ducis Burgttndiat •ollocatis , Sabaudienfes ad fcabellum fui folii federe juffit : atque imperato filentio , horis ■circiter tribus peroravit : M ' Oratio ipfa ixfir eja» efftola» edita eft cccxcvii. E CV « naifi bic edenda . Cnjni inftriptioni fi credt»a» , 4 dia 9. Sfpte»b. initia» dare fe­ rri» convneibat pontifex fiatxerat , ad vigefiman» eja» mtnfii dic» dilata» /··{]· pri»a» [effianem opertet . Oratio Pii Pape II. habita in convento Man­ tuano, VI. Kal. Oâobr. Anno Domi­ ni , MCCCCL1X. z Utn bellum hodie adverfui impiam Tureo­ rum gentem pro Det honore ac filurerci- C Mantdanus. io® publice Chnftianr fiaaiori fimos, bene eft, ve- AMNO' nera biles ia Chrifto fratres , ac filii difcdifli- CHB.1STI ou , pnufquam vos verbis aggrediamur , divi>41«* nitatem iplam , cujus in primis auxilium expe­ tendum eft , paucis in hunc modum affari . ProtcAor softer afpicc Deus , te refpice in fa­ ciem populi tui . Refpice fu per hanc familiam tuam , pro qua dominus softer Jefua Chriftua non dubitavit manibus tradi nocentium , Ic crucis (obire tormentum * Miferere plebis tuar , tc ne des hereditatem tuam in perditionem , quam propemodum inflare videmus. Surrexcrant enim iniqui tc impii , qui te non noverunt t venerant gentes in hereditatem tuam , pollue­ runt templum fandum tuum , pnfuerunt Hieru­ fa lem in pomorum cuftodiam 1 Vineam tuam exterminavit aper de fylva , A lingularis ferus depaftus eft eam. Nos quamvis in hoc loco tuo ut arbitramur nutu , ad tuendam religionem tuam convenimus , nihil tamen poffumus nifi ades A prefidium affers .* nihil fine tc valet hu­ mana fragilitas. Tua eft poteftas , tuum impe­ rium , tua omnis virtus. Tu fuodafti cxiusnA terram , mare A omnia que in eis funt. Idem eft tibi velle » quod poffe : nihil eft quod tus valeat refiftcre voluntati. Adjuva nos in te uno fperantes , A tc folum Deum pura mente co­ lentes. Fac nobifeum fignum in bonum, Amit­ te nobis auxilium de loco fando. Da nobis cor ut faciamus voluntatem tuam , A in prscepcis tuu ambulemus . Scimus quia tu non dees Do­ mine Deus , opem tuam * fimpliciter imploran- ») r*-*.f»r· tibus : fed nos ipfi defumus nobis. Frigent pe- r**1* · M’ dora noftra , ingere calorem , ingere Bammas, ure corda A rena noftros ; ut euo tantum igne fuccenfi , que tibi funt placita meditemor, ac ftrdan A peccatricem Tureorum gentem , fi tua voluntas eft, de Chriftiauorum finibus eji­ ciamus . r Vos autem , magnanimi A generofi proceres 3ui adeftis , ne claudire, precamur , aures, ac ivert ite mentem ; aperite Deo interiora veftra , qui mox volentibus vobis in animas veftra: illabetur , A vos fibi templum atque ha­ bitaculum faeiet . Audite nos fua vice loquentes. Verba noftra , verba Dei lunt , qui filii fui Jefu Chrifti , quamvis indigni , vices in tertis gerimus. Ipfe nos fari jubet, ipfe in ore noftro verba pofuit , ipfe nos bellum fuadere in. Tureos imperat . Non vos hodie cardinales aut epifeopos , aut minoris ordinis facerdotes , fermonc noftro compellabimus , qtsos conftat armis ineptos elfe , A piaculum ac facrilegium Fuerit , ntfi per fe ipfoa ia caufa fidei que funt ab eis expetenda , hoc eft aurum A orationes, fua (ponte obtulerint. Vos illuftres duces , vos mircniooes , vos comita , vos regum ac prim· cipum oratores, vos fortes A exercitatos ia bel­ lis viros , verba noftra commune facient , vos tangent , vos requirent quibas datum eft anna fu mere , non ut inter vos dimicetis, fed ut ec­ clefiam , ut religionem, ut fidem Çhriftianam, a barbarorum A infidelium incurfibus defenda­ tis. Poteftas enim, ut inquit Paulus, gladium portat , ad vindidam malorum , laudem vero nonorum. Videtis in quo ftatu , in quo diferimine fumus , A quantum a Tureis urgemur , premimur , infeftamur. Non ignoratis, nifiar­ ma fumenres eorum impetum retunditis , haud dubium quin lex cvangelica A omnis noftra re­ ligio peftumdetur. Audite igitur , viri fortes , atque attentas aures adhibete , bellum fuafuro quod hodie nobis nimis incumbit. Tm, 30£ COMVINTWI MaMTüANOS. 310 mium delcos Chriftum ubiquc regnare , pfeo- AMNO Tri·, ut no&ra fert opinio, principaliter ex- A < doprophetam excitavit ία Arabia hfahomctum CHRISTI <---------chrutx plicanda A fuadenda funt . Primum eft , ut nomine, fceleratum hominem , qui fc Dei nancaulas joftas atque urgentes oftendat , propter HS* «♦J> cium ementitus , contrariam evangel io legem quas pngnare oporteat . Secundum ut facultates condidit , de qua paulo poft fuo loco dic·· •defle doceat belli gerendi, A cenam quodam­ modo vidoria fpem faciat. Tertium ac poftrean . Degeneraverat jam apud Grecos impe­ rium , Romana virtus fub aliud translata c*mum , ut magna aflecuturos prrmia viâores lum dangucrat: que res, Chriftiaaas opes paupatefaciat. In his hodie nobis elaborandum eft, latim evenit . Manfenmt tamen ia Aiia com­ atque in his tota.noftra confumetur oratio. plures Chriftiani ufque ad tempora Pipini Fran­ De caulis belligerandi primum dicere opovcorum regis· qui anno abhinc circiter DC ma­ tet, qua do· font precipe· A maximr- Pri­ ma eft , ut fafeeptas injurias olcifccntes , res gno nomine apud Germanos A Gallos regna­ vit. Tum vero digreffi a Scythia Turei , Cap­ aariflas recuperemus. Ancra , ut futura , que padociam , Pontum , Bithynum · Troadem , prope imminete videmus , pericula evitemus . Ciliciam , 8e omnem minorem Aliam occupa­ Oftcndamus quenam funt illa qua amifimus . Quas nobis A Deo noftro injurias intulerant B runt : A noftra negligent ia potentes fadi, noa folum veros Chriftianos ex Alia pepulerunt , Turei , inflifta Chriftianitati vulnera , illatas fed tranftnillu navibus Helleiponto , Macedo­ contumelias , inuftam notam facile cognofceniam, Thraciam, Atticam, Brotiam , Phoci­ tis : fi , qua fuit olim Chriftiana religio , A dem, Achaiam, Achamaniam, Epirum, Pon­ que nunc fit , omnino rftimabitis . Cognofcitum, & utramque Mifiam armis invalere : A in tc hoc , rogamus , A quantum gloriari pofliÆgeo ac Jonio mari Cyclades, A alias quamtis animadvertite. Sacro fandum evangelibm quod pluies infulas iubjicientes , hos Chriftianis ad ablatis idolorum fpurcitiis , Salvator nofter Orientis terminos pofuere · Ad Meridiem Bar­ mundo inférait, non unum dumtaxat terne snbari ex Africa , non lolutn inferi marts infu­ f>'jlum aut unam provinciam , fed univerfum las, fed ipfa quoque Itali· littora claflibus inerase orbem implevit , quemadmodum regius feftant. In Occidente magnam Beticr partem , riropheta multis ante feculis de beatis apottoA/k/ 10. quam Granatam vocant , Mauri occupant , & is futuris praeviderat : dicens : I» Msnrs» rrrHifpanos agitant reges. Ad fcptentrtonem, ge­ raa» exivit feaui tenue , CT i» fixei iiit tere* lidamque Arâon, Lit Suani, Polonis contermi­ vtrkx rsraat : Per hos ciurx evangelium mun­ do innotuit, quos ex pifcitoribus Salvator ip- C ni, magna ex part· ritu gentilium vivunt. Ve» teies Ungari ad ortum Tanais jacentes, & Tar­ fc praedicatores cfteccrat , dicens > Pexite fefi tari cum quibas Livouii pugnant , Chriftum mi , fetixee vt ftfte terti kenixette . Nec vana prorfus ignorant , A ultimi Nortvregii populi promiflio fuit : pifcati enim funt apoftoli non cum femiferis hominibus bellum gerant. libi ipfis , fed Chrifto domino, univerfum fe­ Hi funt termini vcftri, o Chnftiani, iic cir­ re orbem . Omnes reges , omnes populi , in cumdati cftis , tic in angulum coarétati , poeorum feu retia , feu fagetus inciderunt . Im­ tentillimi quondam domini , 8e orbis pofleflbpletum eft enim illud Danielis vaticinium, di­ res . En quantum imperium amififtis ! quot centis : msms ragri , rn»ri rriius , msoc/ /<·nobiles urbes , quot ditilhmas provincias perftrvittu ei . Verius Chrifto quam Augufto didiftis ? inter quas etiam Judsram neglexiftis , Virgilianum iftud attribui poteft: terram nobilem, tertam i and am , terram laftc Super Garamantas A Indos & meile fluentem , terram in qua primi noftr· Proferet imperium *. jacet extra fidera tellus, fidei flores apparuere. Heu pudor ! heu dolor ! Extra anni Solifque vias, ubi caelifer Atlas fons & origo noftr· falot is Sion ad hoftes defeAxem humero torquet ftcllis ardentibus ap­ D cit · Templum illud Salomonis fama claram, m tam . quo Dominus totieas prrdicavit, Bethlehem in Nam circa tempora Conftantini magni na­ qua natus eft, Jordanem in qoa baptizatus eft, tum ex Maria puerum Indi firnul A Hifpani Thabor in quo transfiguratus , Calvariam in colebant. Nec feptentrio, nec meridies, Chri­ qua crucifixus , ipiius crucis poflident inimici . ftum ignorabat . Vox Romani prcfulis , tanSepulcrum Domini gloriolam, le&umque illum quam Jefu Chrifti vicarii , matia A terras pe­ purpureum , crocos fpirantem , 8t fuaviflimis netrabat . Pax alta per omnes A tranquilla fragrantem odoribus, in quo propter nos & vi­ quies Chriftianos ibat .■ jacebat pardos cum tam noftram obdormivit in Domino , nifi ho­ agno, A leo cum vkalo accubabat : gens fanttes velint, invifere non potrftis . At Saraceni ûa , gens electa , populus acquifitionis, Chri­ Mahometcm habent in poteftate apud Mecham « ftiani habebantur , tributa ex gentibus acci­ in qua fi vera eft fama , falli prophet· cadaver pientes, A in capite populorum politi. in arca ferrea conditum, vi magnetis pendet ia Hrc fuit olim , o Chriftiani, majorum veaere. Vos vero, infelices ac miferrimi Chriftia­ ftrorum gloria, hoc imperium, hrc autoritas. ni· lepelcro Dei veftri, & urbe claA/Ema HicNunf quo nos Turei A Saraceni redegerint , paucis animadvertite, docebimus. Indi, quam­ E roioJyma privati cftis . Tacemus Alexandrian, Thebas , Memphim , ac omnem Ægyptum : vis Chriftiani feruntur, A Armen i per Afiam tacemus Antiochiam, in qua primum Chrifttadilperfi , A pariter Æthiopes , in multis ta­ norum nomen eft auditum : tacemus Ephefum men verfxntur erroribus : A ignorantes, quam & alias apoftolicas fedes in Alia perditas : ta­ nolle debuerant Chrifti legem , ignorantur a cemus feptem eccleiiss, ad quas Joannes fcripfit Domino. Quod reliquum eft Afir atque Afri­ apocalypfim . Hierofolymam novi ac veteris teca, Chrifti nomen atque legem implacato proftatnenti matrem in hoftium efle poteftate , fa­ fequitur odio . tis flere 8t dolere noa poflumus .· pro qua recu­ Cœpit haec calamitas fub Heraclio Crfate . peranda nullus labor evitari deberet, nullum de­ Nam cum aperta effet omnibus via falutis per clinari bellum. Chriftnm Dei filium , qui annis antna circiter Nam fi pro repetendis rebus juftam belli caufexcentis mortem noftram moriendo deftruxefam vetares putavero : quis umquam juftius in­ tat t invideas humano generi diabolus , A niduit ΑΜΝΟ ■f,^, 211 CONVINTUB .„w ?.,,, Mantuanus. J anno dufc arma » quant το», Chriftûai ? quibus tot A CHK< STI «'rbes , iot provinciae iunt atepcs » tot adempta i*i»· regna « tantum ablatum imperium . Jud*» cum heder u arcam amififtcnt, pro recuperatione nul­ lum belli periculum vitavere. Graeci obraptam Helenam decennale bellum gefferc . Carthagincnfc» propter fines paululum ampliandos eruen­ ti flima prolia eum Cyrenenfibuscommilerei pro quibus etiam Phileni fratres interierunt . Rotnaot toleraverunt hanc infamiam proavi noftri, cur nos illis meliores fumus ? cur tanta gloria cupiditas» ut maiorum injurias no­ B taro fanguine vindicemus ? Eno » patres vcftri négligentes fuerint , honoremque taura parvi fecerint .· an proptcrca vcftrum négligeras .* Ar duplici notari turpitudine , hereditaria fcilicet & relita , patiemini ? an potius magnificis ope­ ribus deterfa progenitorum infamia gloriofum nomen acquirere conabimini ? Sed negligamus, fi fic libet » antiquam igno­ miniam , vetufta damna , nec nos urgeat quod nos pupugit ante . Tranfcat omnis Alia , om­ nis Attica : Europam falcem infpiciamus , Ar noftri temporis rationem reddamus . An parum nofha artate noftra culpa perditum eft ? Conftantinopolim Orientalis itnperii caput , Ar to­ tius Grccix columen » non patres noftri , fed C nos ipfi amifimus t qui dum torpentes in otio domi (edemus , ufque Danubium de Savutn Tureorum arma penetrare permittimus . Capta eft nobiliftima urbs tegia culpa noftra , quam ■ r.^, , r, a Paufanias ptimus condidit , Conftjntinus tna•j·’H· onus inftauravit , Ae in «mulationem antiquas Romas amplificavit & magnificavit . In es gen­ tis imperator Ar ipfe Conllantinus notninc . in­ teremptus eft : turba ingens trucidata r templa Dei magni polluta funt, inter qu* nobile opus Juftiniani land» Sophia vocatum , retro Mahometis ritu fadatum eft . Beata virginis ma­ ttis Domini , Ar aliorum fanâorum imagines delete (ont : altaria dirupta i reliquia marty­ rum porcis objeitr , facerdotes occiti : matro- D nx Ac puella , ipfeque iacra virgines ad libi­ dinem raptx . Nobiles urbis inter vina Ar epu­ las , ipfius Tureorum ducis jugulati : Salvato­ ris noftri limulacrwm in cruce pendentis , in deulionem atque contemptum , pnrccdentibus qui dicerent . nic eft Chriftianorum Deus , in caftra dehtum ·. fputo , luto , atqua omni foe­ ditate jaâatum . Nôva funt hxc , Ar fub ocu­ lis noftris gefta , hxc fiunt , Ar tamen eacitari non poflumus : cum vitulis marinis , cum Drufo dormimus , lethargum patimur , qui tot contumeliis agitati » e fomno furgerc non vel­ lemus. Heu finias ! heu artes daemonum ! pugnare potius inter fe Chnftiani volunt , quam loreos p adoriri . Civilia bella magis cupiunt , quam externa , Ar tape parvis de caufis cnientiflima committunt praelia · Pulfatus modo villicus , modo farvus , magnos traxit in artpa .reges . In Tureos qui Deum noftrum blaiphentant » ccclefias noftrai diruunt » Ar omne Chriftianum nomen perdere fatagunt , nemo audet arma fi»mere . Omnes in arcum pravum dati famur , declinavimus omnes , fimul inutiles faâi fu­ mus : non eft qui faciat bonum, non eft ufque ad unum. Sed cogitabitis melius, viri prudentes , Ac Sortem induentes animum » recuperare a 2i> qu* funt amiffa , & acceptas injurias vindicare *λμκΓ conabimini. CMJL1ST1 At tantum de priori belli gerendi caufa fit svs»> diitum . Nunc alteram attingamus , hoc eft » Dt fatura 8c prope imminentia noftris cervicibus mala evitemus . Pollent fortifie aliquo modo tolerari preterite , C finis malorum effet , & non majora impenderent diferimina . Sed quo paâo Ipcrere quietem ab ea gente poflumus , 2ue fanguiaem nothum fitit ? que , occupata inrcia , in Ungariam , id eft in vifcera uoftra , gladium adegit ? Juvenis eft adverterim nofter t state florida , robnfto corpore » ani­ mo tafto , tumido curfa viftoriaram , quas fibi noftra negligentia peperit . Vanus eft , de· ceptus eft fi quis arbitratur adokfcentem quie­ turum elfe auro abundantem , armis afluetum , Ar dominandi cupiditate inflammatum . Ponite hanc fpem , nunquam ille arma deponet , nifi aut victus , aut omniuum viftor extiterit· Pro­ xima illi qurque viftoria , gradus erit alteri­ us , donec fubaâis occidentalibus regibus, de­ leto Chrifti evangelio, Mahotneticamlegem ubi­ que gentium inferat. Neque arbitremini longam moram priufquam vos aneat . Nam vicinae 111« gentes tot bellis attritae , nifi opem fertis , amplius carpere non audebunt. Soli fideles Ungari perfeverant, non laxnen diu ftabunt , nifi adjuti . Et hi quidem muri loco vobis ad Orientem remanieront : quo diruto , neque Tcuthones , neque Boherai , neque Poloai » fatis tuti erant . Non af> neri montes , non alta flumina iter impedient. Nihil erit vida Ungaria Tureis invium ; nihil infuperabile orbis imperium q urrent ibus ·. per Camos Ar Forum Julii teneftribes copiis facilis •n Italiam patebit tranfitus . Navali exercitui ex Vallatis , quam Turei poffident , unius noâis navigatione Brundufium patet : &in fuperiori parte Ar inferiori aperta eft Tureis Italia. Utinam mendaces Ar falfi propheto fimus in hac parte : fed credite nos folium recitare Sybillr : venient , venient Turei , nifi obviam imos, Ar auferent nobis locum Ar gentem. Non timent huc fortifie Hifpani 9t Galli , neque Theutones qui Rhenum accolunt , neque Anglici occano circumtuli . At prodentes reipublicr gubernatores , bellum foris quam domi ma­ lunt , Ar remotiflimam laudant militiam . Perniciofa Ac funefta funt qti· gerimus in noftris laribus bella . Romanis orbis domitoribus nul­ la ta fcepta calamitas durior , quam in Italia fuit , nec illi Annibalem felicius quam in Africa vicerunt . Credite nobis k’ proceres , cre­ dite nobis . Non eft cur amplius diflimuletis , non eft cur amplius differatis arma fumere . Si agros veftros , fi focot , fi liberos , fi uxores , fi libertatem , fi fidem ipfam in qua baptiaati Ar renati eftis , retinere cupitis , bellum nobis credite , bellum geratis oportet . Neque vobis bellum injuftum luademut , qui ejus Incutp te­ nemus de quo feriptum eft: σ’ jrtptrttia Jniut»*. Nec plura de primo ac prin­ cipali membro. Auditis , viri pruftantiflimi ac nobiliflimi , quas ob caufas ip Tureos pugnare oporteat s nam St fufeepte injuri* ia expofeunt , Ar in faturum Chriftianorum indemnitati confalendum eft Nunc quod erat fecundum t> ordinis noftri membrum , id eft , an poflitis hoc bel- h***.^,? lum gerere , Ar an viâoria fperanda fit , ani- ** madvertite . Cum Chriftianis nobis fermo eft , qui divitem Italiam , nobilem Galliam . for­ tem •W» If 3 CONVBNTUf Mamtvanvs. *14 AMMO ten Hifpaniam , bellicofam *c populofamGer- A bu* in Epiro·* profedu* , fappetia* nepoti fe- "anno“ reos , fupra deceo* millia hoftium fudit , ftra- CRiiirn CHB.IST1 maniam incolunt : his arma , ht* equi » his vit > delevit · Hi fent hoftes veftri , o Chri«♦*·. homines , his pecunia abunde fuppetunt. His !♦$*· ftiani . Cum his vobis hominibus pugnandum vires longe majores quam Tunis adfont . Au­ eft , qui neque ferme > neque feriri nib in ter­ divimus tamen nonnullos c O vrro TbrygM , oryor mms Thrjtet t ite fer B> on : Ammonitaram numerofum exercitam cum paucis militibus iuperavjt Jephtc : fepcrbifltnltn . mos Philiftzo* folus humiliavit Samfon . Nec Dmdjasa , ttli effnetit liftre* tiin ra*in manu famine , cum Deu* voluit , vidori* /na* . TjsapMM w fr>jra/f»r vnent Beretyetkin n*4defuit . Potentes in armis Chanancos extermi­ navit Dcbor* , Sifaram interfecit Jahel , Ac trii Holofemem obtruncavit Judith . Multa fen* Hnn : finite nnten vint, <Γ redite ferre. cjufmodi in veteri lege: nec nova magnificis ca­ Gneci quoque , illuttres quondam anime « ret exempli*. Conftantino magno pugnam ti­ haudquaquam vigorem antiquum retinent. De­ menti , lignum erucis in edo monfttatum eft » generaverunt ferme omnes , qui Tureis parent » Ar vox divinitus audita, quz diceret: In hoc* neque in armis , neque in litteris priftinum re­ Conftantine, vince . DcTheodofio piiflimoim­ ferunt fpiritum . Ceciderunt omnia cum impe­ peratore illi fent verfe*. a»·*», rio . Non liant fimul fortia pedor» Ac fervitu*. 0 aisa/·· diMfr Xta», eeinilittt ntker, Qui fortes viri in caftris Tureorum militant ex £t nafnrnti rtiitti ü tlnffitn venti. Cnrittianis , font ad futnmum quadraginta mil­ lia » nigre atque infelice* animae , que ubi C Ia Britannia q tit » 9t Divinam providentiam aufert > Quid mo , qui vocatus ad nuptias aquam in vinum convertat i quocumque iter faciat , rgrotos foquod facrofanâara Trinitatem refpuit , te ira lo verbo famtati rciutuat, mutorum Tingoas in poffibile ait Deum habere Filiam ? Et quam· eloquium folvat , claudis gradiendi facultatem vi» Chriftum n Vagiae natam conienttt , jutribuat ; caecis lamen , furdis auditum prssbcftam dt fiaâam hominem * qui eunda» cura­ at } paralyticorum membra confolidet , refperverit •gritudioes : Deum tamen ctfc cara Ario fos elephanti* maculis repurget ; ac non folum J negat , nec pro nobis obiifle eenfet , Içd iubla­ vires imbecillis adjiciat , fedipfos quoque mor­ tam a Deo , in fine frculi moriturum, & tora tuos io fepulcro quatridaanos , tamquam fodenique farrefturuni , Judsos aurem aliam fibi mno folatos , ad vutaa revocet ; fecreta dt co­ iimilcm crucifix iffe , delirant . Nec fandi Spi­ gitationes hominum xqteUigat , futura prenunritus dignitati glorieque confentit , quem crea­ ciet , dsmonia ejiciat ,fupcr aquas fleets pedituram cum Neftorio Macedonioqae mentitar . Et omne fidei meritam auferens , in fua qua­ B bus ambulet , ventis imperet atque mari ; poftremo volens , juxta fermonem fuum prius ha­ cumque feda falvari hominem perhibet t allo­ bitum , captus a Judri» , crucifigatur , interfi­ quia rcâc viventem, nili a fua lege abierit. Et ciatur , fepeliatur , dt tertia die refurgeas , quia non confiant inter fe mendacia , alio loco tractandum palpandumque corpus foumdiicipuneminem falvari aiTerit extra legem a fe tradi­ lis offerat , edat & bibat cum eis , dt tandem tam ; in qua beato Paulo contradicens , cir· poll quadraginta dies videntibus illi» in cclum cumcilionetn fervar i prccipit . Et vini tantum confuetudmem prohibent , exteras voluptate» afcendat . Quid hic poft tot figna dicemus i an non interrogatus a difcipulis Joannis , Tuet indulget ; ftupra te adulteria cura captivis & vttttrti es , a» altam eafeftamui ? interro­ JfaNk. ii. emptu mulieribus admittit : uxore» plurima» t Bc cum his divortia , paffim concedit : nec con­ gatores ipfo» ad miracula remifit ? Certiilîma cubitus nature adverfos inhibet . Poftrcmo ho­ quippe divinitatis argumentatio eft , miracu­ lorum oflenfio . Quod fi nonnulli philofophomo be ft ia Lis futurs vitae bcatitudinem fola carnis voluptate metitur. En fapientemhominem, nim » naturam ipiam Deam effle putaverunt : qui fe Dei prophetam audet nominare , teme­ cur non magis Deu» ille credenduseft, qui nsrator antiquas legis , corruptor nove, proflitu- C tur* dominium fe habuifle miraculis patefecit ? Dicat fortaffe aliquis, Moyfcm, Heliam, Hctot animaram , verus procurator Orci , te pri, mus Satana fatclles : cujus auditores , inferni hzeum , ccterofque prophetas , de ipfius Chri­ fti difcipulos , figna & portenta fecitTe , ac namancipia funt , quales Turcoa efle non dubita­ mus : adverfus quos armis contendere , facritutz curfom retinuifle, non tamen fuifleDcos. Verum eft id quidem , fed neque ilii Deos fe­ ficium Deo fuerit te acceptiflimum fpcdacule dixerunt . Mentiri enim , miracula facete lum. fupra nataram qu* Chriftus fecit, nulli eftda­ Ceterum quia divinitatem Chrifti , ut dixi­ mus , impia Saracenorum Tureorum feâa tum : licut apua Joannem tcfhuur cacus a Do­ mino liberatus , fdm»t inquiens , yafe ftetete9. prorfus excludit : non.absre fuerit hoc in loco, ret , hoc eft mendaces , Deui »·» *iulit. Et majeftatem ejus te gloriam in medium afferre , Nicodemus : HeHi feintei , inquit , ywM λ Dee *^M' cunâifquc palam facere , Chriftum quem coli­ mus , te cujus caufa bellum fuademus , verum veeifii : Merae erara pere^ A«r fipui feeere fvz ee Deum effle , fibiqae thura deberi te divinos ho­ fecii , »ifi effet tmn ee Dt»i . At nzc qu* retu­ limus , dr alia quam plurima de Chrino tniranores, . Aggrediamur igitur hanc articulum ; femper enim conandum eft , ut veritas magis D cula , facrofanaa quatuor evangclia tradunt , atque magi» eluccfcat . Agemus autem pingui quatuor uberrimi teftes affirmant . Accedunt epiftolc doCtoris gentium Pauli , &* aâus apo­ 1 Minerva , non more philofophorum , quos vix ftolorum : ex quibus palam fit, ea figna Chri­ iHuminatiffima poliunt intelligere snentes · Ut ftum feciffe , per qu* nater* dominus offen­ quifqais cum proximo fuo loquitur , ita & nos deretur . Fuit igitur cum eo Deus , te ipfe hodie vobifeum loquemur ■ Cupimus enim et­ verax ; neque enim mendacibus Deas conjunr iam a pifeatoribus intelligi , qui fidem a pileatoribus accepimus In primis autem illud aflugitur. Si verax Chriftus» igitur dt Deus , qui de fcipfo dicit in Evangeuo : JTy· fitm via , 14 snimus , quod omnes ferme concedunt , Deum veritai , cr vita . Et : Qai vilet me , videt J fcilicet unum efle , a quo omnia condita funt, & gubernantor univerfa . Doceat viri fapientes tT fortem . Et rurfus 1 £χ· 0* fater nutu» cantam mundi machinam, & tantum rerum or­ fumm . Et alio loco : Tarer , tlarifita me «4 |fc dinem , quantum in mundo cernimus » flare tlaritote ^uam bohui af»d te frittfeuom muudui * non poffe : nifi te unus effet retftor omnibus fieret . Quibas vcibis fe Deam efle manifcftifimperans . Recipimus igitur confefia majorum , fime tcftatus eft. qui mandialis machins reâorem , & quidem E Quod fi quis evangelio non credit , non vi­ demus cur Moyfi credat , & aliis antique legis unum , elle farentur , eumque Deum vocant , quo nihil majus , nihil melius , aut inveniri fcriptoribtis . Credunt Grcei Herodoto , Thu­ aut excogitari queat . Hunc nos Chriftum efle, cydidi , Polybio , Xenophonti , Diodoro : luce clarius oftendemus : ad quod efficiendum credunt Romani Livio , Sallufiio , Trogo , tutiffiraa & apertiflitna via ex miraculofis ejus Cornelio , Svctooio : credunt dr alii fuis hioperibus patet . Nam & ipfe interrogatus a Juftoricis . Cur nos non credimus nofttis ? i·, dzis , an Chriftos efflet : Lojtttr vebit, inquit, quamquam illi minime cum noftris comparandi fine : illi enim nullius aat^jtate recepti funt , mm crfditii mibi : «pera fM4 Mesasm«MN|mqi COMVIMTUS •K-Π? Mahtqakus. ΑΜΝΟ pro teftamcnto Domini fua corpora tradide- A Onuri runt , ft laverum fiolaa faas in ungaine agni : »♦»·. inter qsros etiam rirgancahr magno miraado non expavere fupplicia. Accedant te feoAifimi doAorcr qni cam eBent perfpicafluai , ncqoaquam evangelio credidiflcnt , nifi veram eju hiftoriam cognoviflênt : fient apud Gre­ cos Dioasyfins Areopagita , Joanne· Chryioftoaei , Gregorius Naxiauenas , Cyrille» , Athanafiaa , magnus Bafilins » ft alii qaam flares apod Latino· , quatuor doAores buna lUuftrcs » Gregorius , Ambrofias , Hierony­ mus , Auguftiaas, ft ultraiUoa CyprianesCarchaginenfis , Ifidorns Hifpatenfis , Hilari·· PiAavienfis » Eufebius Vereellenfis > proximi nvo noftro , Thomas Aquinas , te AÎbcnai magnis» B natione Saevus , te alii pone innumerabiles , qui de Chrifti divinitate * non more philoifophocam qui fibi ipfis advertentur , fed omnes uno ore loquuntur : at fine Deo patanda non fit tanta unitas atque concordia . Confort te multam Rotnanocum auAoritas , qui cum ci­ tent fapicotiffimi quondam domini te orbis poCfeflbres , collum evangelio nomqnatn fubmiliffent , nifi aut rationibus viAi » aut miraculis tradi. Quis prnterea viros fortes , cofdcmque prudentes , Hiipanos , Gallos , ac Germanos evangelium falceptflc crediderit , nifi magnis rationibus perfoafos i (ane cum 1er Gentium mollis edet, Chriftianorum durior: nemo hanc iubire voluiifct , nifi auAorem ejus Dcnm efle Ç didiciffet. Sed illud omnem ambiguitatem excludi: , om­ nem titubationem avertit , omnem credendi moram expellit , quod multis foculis piiufqoam Chriftus carnem indueret, nativitas ejas ex Vir­ gine , fanAimonia vite , miraculorum patra­ tio , legis editio * captivitas » tormentum , perpeifio , crucifixio , mors , refurreAio , in catam afcenfio , te reliqua qus de ipfo legi­ mur , ita in propherit feripta reperiebantur , ficut poftea gcfta iunt . Legite Efaiam , Hieretniam , Danielem , Exechiclem, David, Sa­ lomonem , ft alios prophetas : quacumque de Chrifto jam faAa commemorant cvaageliftu , eadem divino afflati ipiritu propheta , fotura j) praedixerunt , Deum 8c hominem in Chrifto recognofcentes . Nec tibyllarum contemnenda eft auctoritas, que longo tempore ante nativitatem Domini cam vaticinate , ut Firmianus fc Auguftinus affirmant, plura de Chrifti deitate ce­ cinerunt. His conjungitur honeftilEms lex Chrifti, om­ ni ex parte venerabilis ac modefta . Nam quid aliud Chriftus docet , quam celeftem macules in terris vitam f Jubet enim nos Deum cole­ re , feftos dies fanAificare , proximos quafi nos ipfos diligere , pauperum mifereri , viduas fc pupillos atque omîtes imbecillos protegere, in­ firmos ft in careere elautos vifitare , mortuos fepelire , caftis nedum manibus, fed etiam ocu- g lis efle ; adulteria , ftupra, fornicationes, jur­ gia , lites , ebrietates fugere i primos in cre­ nis accubitus, & bmntsmundi pompas, omnes blanditias devitare i reges ac parentes honora­ re , magiftratibus ac facerdotibus obedire ■ po. ftremo thefauros veros ipfamque felicitatem non in terra , led in celo querere · Hec lex Chri­ fti eft , hoc praeceptum , hoc tcftamentum eius. Conjungite nunc omnia Cmul . Chriftus ex virgine natus , caftiflimam vitam ducit , figna & miracula facit , nature imoe-at , logempctCenaï. Genera/. Tom. XXXII. 318 feAiffimam edit , que orbisconfenfu recipitur, AM1»· inferant fimal junAa f nifi ventm edit teftimonion Chrifti dé feipfo , ft ipfom veram atque indubitatum edit Deum } Mahometcm Arabi­ cum , falfuqi, mendacem, perditum , ac om­ nino refpuendom qui hec negavit : Veras ins­ tar Chnftus Dem , verus t verus Deus ft no­ mo Chriftus Jetas , qui cum Patre ft Spirit· ianAo perfonarum Trusitate colendas , mifertas humani generis , primi parentis culpa, ut jam primi damnati , ut nos redimeret , ex ar­ ce celefti ft altiffimo Dei throno , iplendor at­ terrir glori* , figura iubftaatie Dei , modera­ tor orbis , judex fu ruri foculi , ad nos defeendit . Neque rapinam arbitratu» eft fe efle aqua­ lem Deo , led formam fervi accipiens , exina­ nivit femetiptam , faAus obedtetu nique ad mortem , mortem autem cracis . Neque ifta fine foppliciis atque tormentis , icd dorfum foum , ut ait Efaias , pofoit ad flagella , ma­ xillas fuas ad palmas ; genas faas a fasditatn fputoram non avertit . Specibfas forma pta fi­ liis hominum , fpeciem atque decorem amifit , dudus eft tanquam ovis ad victimam , ft inter latrones deputatus eft . Divilerunt fibi veftimenta ejus , ft fuper veftcm fuam auferant for- «, tem . In fiti fua potatus eft aceto , ft Ipioeara coronam pofuerunt fuper capot ejus · Non fuit dolor ficut dolor fou» : a planta pedis uique ad verticem non erat m eo fanitas , nec tamen ejulatas cmtiit . Sicut agnus coram tondente filuit. O homo , o Cnriftiane , o qui fidelis vide­ ri vis : cur ifta Chriftum tuli fle exiftimas ? Jaftus erat, ft dolus non eft inventus in ore ejus t cur tot fuppliciis (objicitur innocens ? pro te dolutt homo , Peccata tua ipfe portavit homo, ft tu foo livore fan «tus es homo . Bonus patior , animam fuam pofoit1 pro furs, ft mortem tuam morte fua redemit . Et quas tn illi gratias red- udis i Quid facis? quid cogitas , ut gratus inve­ niaris ? Turei nomen faum blafpbemant, altaria fua diruunt , Ugcm fuam , hereditatem tuam perdere conantur : ft tu domi jaces in otio . O reges , o duces , o viri potentes , forgite jam tandem , ft Chrifti Dei veftri religionem ac honorem defendite : quando nec opes , nec vire« vobis , quam Tureis , minores font ; ft certifiimi eftis , pugnaturis vobis pro lege Do­ mini Divinum auxilium implorante minime defuturum . Nec plura de fecundo ft principali articulo. Tertium te nltlmum modo, fi placet, quam brevilfime abfolvamns : hoc eft , qu· pnrmia coufecuturi fint , advertas hoftes fidei pugna­ turi . Audit· , adhibere aures , fort illimi mili­ tes . Magna funt , * insttimabilia bona , que hujus honeftiffimi belli viAores adipi icemini . In primis quaccumque in hoc bello acquiretis , ( arma , equos , vcftes * argentum , aurum , fervos , ancillas , agros , urbes provincias , regna , jufte ft licite pro noftra diftributione pulfidcbitis t & nitra hoc , ciariflimum nomen fc famam aeternam cum viris illuftribus conleqaemini . Sunt hrc quidem more gentium ex­ petenda . Nec majora qusfivere Romani, Grae­ ci, barbari belligerantes. At vobis o proceres praemia longe majora mittuntur . Nam regni caclcftis polfeffio ft Chrifti hereditas vobis offertur ; ft hecquidem non fotam vincentibus , verum etiam fortiter K occum- I 2ip Convbntus Mantuanus 210 vens cute nudatus * Scbaftiaitat ftgittis ooofof» aNM6 fus » Laurentius flammis exuftni. CHBIST1 Sed aoa Ink a vobia viri fouet. lupplicia »♦»* requirantur , mioori pretio aelum promut itaç. Pugnate tantam fortibus animis pro lege Domi­ ni , & omnia confequemini. de quibus fiaripfit Paulus : quia aec xtlti vilit » *tt *urù udi* Vit , MC «· MT IfMtiaù 4/itMÜt , Λ9Λ D**îmm ϋΙίρΜΛν ft» O ftulti *r tardi ad credendum in his qu· tact· promittent litte* ns » digito Dei revelat· atque coniciIput I O fi adeflent nunc Godfridus , Baldevinoa , Euftachius , Hugo magnus , Boemundus . Taftcredm , tc alti viri tortes , qni quondam Hierofolymam per meJias Tureorum acies pene­ trantes . armis recuperaverant ! non finerent profedo tot nos verb? facere , fed aflurgentes » ut olim coram Urbano iecundo przdeceflbre noftro » Deus vult > Deus vult , alacri voce clamarent . Vos taciti finem orationis expeâatis * nec hortamentis noftris moveri videmini . Et footafle funt inter vos qui ajunt : multa hic ponti­ fex loquitur » ut nos mittat in aciem», tc cor­ pora noftra hoftium objiciat gladiis : faccrdotum hic mos eft . alligant aliis onera graviffina , qme ipfi digito nolunt attingere. Nolite ita putare . filii , nemo patrum vcftrorum me­ moria in hac fede ledit » qui pro fide Chrifti majora fecerit . quam nos juvantibus vobis » & Do mind favente . fafturi fumus . Venimus huc , ut videtis, non parum debiles , neque fine periculo noftri corporis, noqnc fine dam­ no tertarum ecclcfi^e ; plus defenltonem fidei * quam patrimonium beati Petri fecimus, Ce quam valetudinem & quietem noftram · Aci» creverunt expenf· mirum in modum r redditus autem apprimç diminuti funt . Neque ifta glo­ riabundi referimus : trdet pudetque noa plura facere non potuiffc . O fi qu· fuerant juveni­ li in corpore vires , hc nunc adeflent : non iretis ad Delium fine nobis * neque periculum fine nobis fubiretis . Ipfi ante figna procedere­ mus : ipfi crucem Domini portaremus t ipfi ve­ xillum Chrifti perfidis hoftibus objiceremus, D beatofque nos ipfos arbitraremur » quibus da? tum eflet pro „JÉSU mori . Et nunc : u cenletis» occumbentibus . Nam quod pimdcceSotcs no- A CHilSTf ftro· Urbanos , Eugenios . Innoccmios . AleI4J». xandtos . atque alsos feciflc confiât , Chriftianos omnes cruce fignabimos ia banc expeditio­ nem ituros . Sr pugnaturis pro lege Domini plcoifimam omnium peccatorum fuorum ve­ niam largiemur , tc apoftolicis clavibus Paracu. sam. diii portas aperiemus . Omnibus. inquit OraWfi·» tor , qui patriam juverint . auxerint . defen­ derint . certum cft efle in cado definitum lo­ cum » in quo beati sevo fempirerno finiantur · Verius tc certius hoc illis promittitor , qui religionem Chdftianam te orthodoxam fidem tuebantur . & adverfus impios Tureos invidis animis bellum gerent. Fcftinemus igitur ad hoc bellum, in quo mo­ B lientes veram inveniemus vitam , Non hac quam vivimus vita cft » fed potius mors» on* fiigit velut umbra , tc numquam in eodem ftatn permanet . Sicot lilia & flores deficimus . Leviflima res eft , que hominem «stinguit . Bcfttola minima nobis infidiantur » tc parvuli ferptntis morfu, aranei nonnunqnam iftu, pe­ rimus , Anacreon poeta acino uve paflr , tc Fabius fenator in hauftu ladis uno pilo ftrangulatus eft. Nihil fragilius humana vita , que tum incerta » tum brevi (Tima . Ævum noftrum, ut quam lOOgiflimum fit . telle David in ipfis feptuaginta vei o&traginta finitur annis. Quid amplius , nîh hbor &: dolor ? At efto Neftoaeos vivas annos , tc Mathufalem impleas sta- C tem > quid tillt poftquam curfus peradus cft ? breve cft quicquid finitur : tc itui titia cft , in his fpem ponetc qu* prxtcrcunt. O homo mo­ riendum eft . qutiquis œ. te hac relinquenda que funt in teiris curiilima . Nemo natus non moritur : a moite mortales appellamur . Nemo noftrum novit , an horam vidurus lit : te ta·, men h«c tenena diligimus , qu* mox rclidu? ri fumus . Quin potius tranfiroria pro jscrpëfôi tommutamus . & hoc Turccnie bellum ai Sdimur , per quod potil«M unius ·ΙΙ.Κ·Χ.· immortales . — ·—f ,fi< . fit pervenirequam ad illam civitatem Hicrufalem I "' r ‘ \ * fummus rerum opifex fex mira pulchritudine te ar­ ft ? In qua Deum tificio inenarrabili molitus ef nus > tc iplius boipluin facie ad faciem videbimus non recuiabimus liabimus aegrotum rerotum corpus ,. fcflamqnc nitate fruemur : in qua fandos intuebimur an­ gelos , &: omnium fpirituum beatorum ordines animam in hanc felicem expeditionem Chrmo devovere · Per caftra , per acies , per medi terrena compage animus i uuemur animo · Confuhre quid magis Chriomnium rerum fcientiam non , at fentit Pia­ to , recuperabit . fed ut Ariftoteli 8r noftris Itianr rei conducat . Nihil adverfaoimur de corpore noftro » de perfona , de pecunia no­ placet dodoribus . confcqaetur . Illic nihil ti­ mebimus , nec plancta . neque comets nobis ftra , veftrum judicium ampledemur . Metimi­ ni vires Apoftolicas : xftimate quid tempora­ ι6> formidabiles erunt * quos pernorrefeunt reges . lia , quid ipsritualia fimul conferant , tc quod Sfdtkimtu ( ut propheta teftatur ) i» f»ltrifii»c vobis videtur humeris noftris onus imponite s ftclt , t» ukeriuc»{ii fiAicU , i» nihil tecnfabimns . Duos habet ecclefia thefauu . Inveniemus fabbatura line vefpero: id eft* requiem fine fine : renovabitur ut aquile juven­ E ros , fpiritualem alterum , materiale alterum t utrumque liberaliser erogabimus > tc illum qui tus noftra . qus nullo fenio , nulla temporis numquam exhauriri , tc hunc qui nunquam im­ longitudine corrumpetur i fatiabimur apparente pleri poteft. gloria Salvatoris noftri * Paulus fecuri percuffus , Bartholomeus vi COQb 131 C O MV 1 N T ü S Mantuanus, 333 ÂNHo” communia vofatas hujes hdnqftiflùnî belli ge- A nçtis » infefti pap· propter regnum Sicilia , AXMOCMatsrr re*di . (>m ut mentibus ucfteia inferat ill· ad concilium veniant . DtiaJt . Legationis t;i»a im •ai·· roganuis nui cum Petto dr tyimo fanfto fine principes fuere , Turonenfis archiepifcopus ve·♦». fine regeat Jelut Chtiftas. Amen. nerabilM fenea , epifeopus Parificnfis diiputator acutus · Thomas Corcellus infignis theologus » Pontifex rem finem fed&t t ait OthUtti > k Bailivies Rotoonageofis , Renatus Sicili* rex oratore· taos his adjunxit , epifeopum MaffiBcUetioQ cardinalis Gnaeus pro collegio loco* licnfcm , 4- militi· ta· magtftrum . Seque­ tes , non pauciora quam pontifies term fecit ; oftendens quantam paffi ja&aram Chriftiani bantur k ducis Britanni· legati, napo· ejus , edent perdita Conftantioopoli » * que sata­ k Maclovicqfis epifeopus , Ar quampiures alii vid prnftantes ■ Adniit k legatio Gcnuenrent aaala , nifi Turearum conatibus obviam irctur . Uqcuit facilem efle audentibus viftnU fium , qui Francis unquam dominis adula, bantur. uana , fuafitquc multis rationibus bellum effii capeflendum . Laudare probareqw omnia £k> Qu» ad Francos in hoc conventu attinent , cratum collegium affinnavit, qn· Pontifex ma­ in ea ouam lubiicimns Nicolai Petiti narratio· ximus oranda dixiflet. Laudata eft ej^s oratio : ] I ne , uGcrius dc'çripta fim;. etfi Grecam facundiam quantum Latina preiicc , oftenderit. Aderat ab Imperatore miffos Aatontas epita repus Tcrgeftimu » qui nihil au fua'eft in tan­ to conventu proloqui . Collega ejus Joannes Narratio eorum qus ta comrcota Mantua, laderbachias xgrotabat . Ceteri oratore· re­ do aâa oons Pio Papa IL gum , principem , civitatum * concordibus vo­ tu verba Pontificis probavere · Francifcns Sfor»4d TuwMtan Urfiattt fraatia tia militari eloquentia , k verbis patriis ( taattUariaat. tafeipiendum in hoftes fidei bellum magno­ pere fuafit » fcque k taa in eam rem ob­ Ex Gallico in Latinum tranflata. tulit . NICOLAI F B T I T Aderant ftr oratores Hungari» , qui fuo lo­ Onoratifiune k reverende Domine , falv·co dicendi copiam adepti ( ultimi enim fuere re te plurimum jubeo . Libenter fcripfif?ui loqueremur » cum petituri opem veniflret ) I icm tibi quo padô pertranfierimas ditionem ontifire laudato , qui de communi falote focomitis Franciici : fed non vacavit , feftmantc Lcitus edet » Imperatorem pluribus verbis cri­ nimium tabellario. Hanc igitur in urbem Man­ minati funt » qui laborantibus Turearum bello tuam » Regia legatio pervenit xvi. die hums Hungaris moleftias addidiffent , novh tu-nulinenfis Novembris . Quo dieprnfto fuerunt tab tibui regnum involvens . Fremebat bis auditis ingreffum urbis magno numero , tum Siculi readvertas Imperatorem tota concio : nec orator f'is tum Aurelianentis ducis domeftki ac famiejus in tanto confertu objc&a diluere audebat , lares , qui Regiam legationem fimul omnes ut qui concione non effet alloqui iblitus. Tum deduxerunt; . Proceflcre obviam pretalcs fre­ Pontifex : Prater rem fc contra rem , inquit , quent illimi , ad quintam ufque milliare extra Hungari locuti cftis . Vos opem oooritis : & Mantuam, ad abbatiam cognomento Dive Ma­ qui potiunt opitulari , verbis loceifitis . Male ri· de gratia , ubi corpora procurabant legati miferia & arrogantia fimul habitant . Nos Im­ interim dum accederet dominus de Monttorcperatorem amantem jufti novimus > nec regem au , aliique Venetias profedi , qui tempori » veftrum ab honefto difcedere arbitramur. Quam­ vis de regno diffentiant , nemo tamen injuftam. [> fubeuntibu* urbem legatis , advenerunt . Ad tertium ab urbe lapidem , occurrit Marchio habere ie caufam arbitratur . Cum veritatem Mantuanus cum liberis , magna pompa » ftinoverint , obedient veritati . Danda eft ope­ Cante ingenti tum civium k aliorum , tum ra , ut io amicitiam redaant . Mifimus ad eos uccinatorum ac tibicinum copia . Salute ul­ legatum unum , mittemus k alium , fi opus tro citroque data , adjunxit ille fefe ad prima­ fuerit . Siluere his auditis Hungari : reliqui rium legatum , frater ipfios k liberi legatos omnes verba Pontificis probavere , k unitis fecuti. Equis inveAi foccedebant epifeopi , k animis bellum efle gerendum advertas Tur­ cardinalium familiares : familie cu/ufque prin­ eas decreverunt . Et concio ejus diei folucipe officii k urbanitatis ergo adeunte « fa­ ta eft . isante Turonenfem archiepffcopum t ut po­ ij.it ia Tfatificit falatiaat naaaaifft ful­ te qui prinias tum gereret , anhelabat ille icifill frat It aliti at minii , aarrat Gaklinai, atallicet pre adeuntium k falutaotium multitudi­ tajae agitata It at»Ja hili ttrra atarift Tartit ne , qui alii tabibant ex aliis . Prodiit obvi­ iaftrtaJi : neque ultra Mercurii diem tem­ pus extrahetur . Èxcufevit fe pluribus : fibique conftiturem cfia ait proponentem legatum au­ dire fui· » ft poft illum verb· habere » Oratio­ nem puto fore longe elegantifimam » quantum auguror . Cajus hoc thema t ïmsudom meira ream , jfr quarum noftrema in argutiis ft acumtaibus tota cft . Habe­ bit ( ni Talbr , pontifex quod aures arrigat » Pluumi e cardinalibus qui argumenti hujus vim ft dignitatem nondum fatis perfeeâam habent » irfpenli huient de rei esita · Eft ingens certe & ampla dicendi leges , maxime fi fueâentur ca qu* funt a Pontifice dida , de quinus certis autoribus compertum cft . Exemplum habere vellem orationi» a Venetis habit* f qu* fane dignitatis habuit * fplcndoris plurimum » in rege noftro laudando , cum dicerent rem hanc fine illo * aliifquc fcrdere cum eo jundis : confici e fententta non pofle t imaao cum ita compellarent Pontificem ; Homo es inopi te» nuique loco ortus , fc ignoras quid fit Tur- I ci« quo inftituifti modo bellum inferre . Expedandum eft quid magnas rex confilii ca­ piat , & alii fine qumus nihil fieti po­ teft . Quibus verbis valde indignatas cft pon­ tifex. Acccflcrant Genuenfes, feque addiderunt le­ gatis ; excufantes plurimum quod ingteffi cum csteris urbem non client. Nihil proponent, fed legatos ubique atfeftabuntur j uti ft ipfi quoque Siculi. Magno apparatu advenit Auftri» dux , ft ad regis cautam fetitcntiamqnc plane accedit , ac Htfpania cum eo tota . roftquam erit perora­ tum quid animi fit Pontifici Intelligetur , quem ajunt minus bene affedum . Quod fane ]D mirum cft. Has literas cum deproperarem » tabella­ rius qui difccfltim urgebat , tandiu a legatis cft retentus dum oratio coram Pontifice habi­ ta eflet . Itaque hoc undam die qui huius mentis pri­ mus ft vigefimus eft, facrum conbftorium habuit Pontifex publice in ecclefia cathedrarali, at ma­ jor ex loci dignitate , regi* legationi honor haberetur. Dixit eleganter ft copiofc Parifienfis epifeopus per horas duas ft amplius : ab his verbis duxit orationem more gallico : feruadu* ··mr· ruam -, fic t* dem , maxime quanto cure anûno aMruaiMO Rex ftudiumquet* ccclefiare cootuliflct, ooaaa ft omaflet ft vindicaflct , id srtatis perler· tim cam repudiafict ichifma , feque Chriftianam regem haberi ft edc volaiflet » homimm honore omni ft gloria pofthabitis. £git flibinde relicua orauona idem Parifinns epifeopos de Neapolitano regno , ft Genuenfi canfa . Quibus pfopofitia fine* dieeodi ft· ett , exhibita pro more obedientia , ft at olim a fuperioribus Gallin regfous fieri con» fuerit. Abioluta oratione com oratoria virtutem noffet Pontifex , exor fu» eft compellando Parifienfem epifeopam , hit verbis t Orationem toam , venerabilia (rater nofter Parifiorum epifeope , hade dignam audivimus t diftis toia . non quantum ma elegant poftulat oratio , fed pro viribus refpondendum . Orationem foam hone io modum profeentus eft pontifex , eamqne in fcx divifit partea : priasam » de feipfo , nti PariGcnfis cpifcopua fecerat , de qua dixit breviflime t fecundam de apoftolica fede , de qua prolixin» » ft omnia quo ad ejufdcm fedis Ian· dem pertinerent , ft ad rem facerent foam > promût , bis hoc verba repetendo t Arbitra· mor omnes principes catholicos , eccIcGae Ro­ mann ft Sedi apoftolien debere eflê fubjeâoa t quod bifariam , perinde ut profertur , fami poteft . Tertia pars , fuit de voluntate ac Au­ dio regis erga Romanam ccclcfiam , maxime in re pmienti » Quo loco enumerare ac laudare capit magna Francorum regunt facinora jam inde a Caroli Magni » atque adeo Clodovei temporibus , ft quam vehementer a regibus Cbrtftianiffimit honorata ac defenfa fit Romana ccclefia . Ad Regem cum veniflet, laudare il­ lum taftitit atque extollere mirifice , atque afferere , non pofie Turcicos impetus abfqnc illo reprimi : regnum pariter laudavit » variafqua fecit deferiptiones Franci* ft Gatliaram : de­ que Franci* nominis origine , de Parificnfis academi* fupra enteras pnsftantia , de pul­ cherrimis regni cccleii* ac aannafteriis , moka dixit . Quartum fuit de rege Sicili* * proque ipfo . In quo valde attoniti fuerant Catalans cum ad hunc locum ita orias cft pontifex t Pro parte cariSmi in Chrifto filii regis Renati Sicili* ac Jcrafalem regis illuftris . Quia a do­ mno Ferdmaodo ftabaat , folvere volusrept concionem t verum iis Alentium indixit pon­ tifex , ft audientiam negavit . Quinto dixit de caufa Genuenfi : quam fibi commcndatifGmam oftendk , quippe qu* ecclefie ditio­ nem ac patrimonia·· Ipeftat , Sextum poftremumqoe locum occupavit obedientia ft reve­ rentia filialis , pro qua ft fe » ft fratres fuas cardinales gratia· habere dixit. Iis explicatis , legati regis Sicili* , regis Chriftiamffimi legati» affiftendbus eamdem in formam » obedieutiam pro regis Sicili* ditio­ nibus omnibus praftiterant , in quam a re­ ge prius concepta fuerat » his verbis : Rex Sicili* , uti membrum fequens regem Chrk ftiani®mum caput fumn ftc. facit ft adhe­ rer ftc, Locuti funt deinde Genuenfes in hunc mo­ dum : Nos Januenfes fubditi ft fideles Chriftianiflimi domini noftri Francorum regis > probemus obcdiçntiam de omnibus terris ft r 12J COHVBNTUS Mantuanus. ANNO ‘iominiis * obilibrt Ac- quemadmodum fuit A christt expofitam pro p>H;e a mb altatorum ChriftianifUS». fine majeftatis . Inftramentnm poteftatis a Re;e legatu dat* de Gallico in Latinam convex^ um pridie fuerat , faafu cardinalium ftotavillani , 8e Avenionenfit : illudque pontifex fumma voluptate audiit. Hts confcâts , compellavit pontifex Auftri* ducem , qui ut honorem adaeret legationi ,, interefle confiftorio voluit . Uno verbo trium­ phat Francorum gens : legationem afl'eôati lunt temper Hifpani tum in confiftorio tum in urbe , iis futfragati que regis nomine fierent . Agnofcit Pontifex vires ac potentiam Regis . Spero Ixtiflimum exitum habitura omnia .Du­ bitabat Pontifex an eonfilium effet obedient ia m B illi certis conditionibus exhibere . Sed humaniflime tandem excepit legatos , iifqae palatium fuum t in quo habitaient t obtulit , Mantu* ai. Novembris. f PII P A P Æ I I. Oratio habita in conventu Mantuano. Mon h«< «tatto FarUicofl» «pifcopi. HeffteJtC erttitui GaUMmi "P^rifieefii efifctfi * arareris Jtrrir Frtnfid. Ulta hic hodie tnagnaque diâa fuerunt , auditu digna . Nam quatuot orationes C audivimus , quarum tres tum pro cariflimo lio Carol© Chriftianiffimo Francorum rege illuftri , tum pro cariflimo filio Renato etiam re­ ge illuftri , tum pro praepotenti Januenfium pof>ulo diô* funt : altera maximo eloquenti* plendore oftendit orator elegans Ac doâor Gre­ gorius , quantum polleret religio , dignitas , & illuftiifumus Auftri* (anguis . Tua oratio t venerabilis frater Pariliorum epifeope -, lauda­ tione non eget : nam congefta coron* hujus atque confertus totius attentio quanta fuerit , plene offendit : elegans quidem verborum orna­ tu , plena & artis & venu itat is , fententiarum varietate redundans , quodque his majus eft , elocutione fuavi : cui refpondebimus non ordi- D ne illo quo per te diâa eft , fed quo multa praetereuntes , majora collegimus : fex partes inde complexi t quarum quidem prima laudi­ bus perfons noftr* niti magnopere vifa cft , fecunda beatiflimi Petri , cujus nunc inlidhnus fcdi , dignitatem aperuit : tertia , pr* ft it ara per eumdem Chriftianiflimum regem explicavit obedientiam . In quarta commendavit nobis Chriftianiflimusrex Renatum regem, populumquejanu* ; quinta in ipfius regis atque regni Fran­ corum laude verfatur : (exta , optimam vo­ luntatem regis ejuldem exprelTn , in co quod pertingit expeditionem in Tureos. Quod primum attinet , non inflatur , non extollitur laudibus , infirmitatis fu* confcium £ peftus . Scimus quidem St agnofcimus noftras infirmitates , nec arbitramur aliud , cur Divi, na bonitas nos ad (acri vicariatusPetri folium. Se faftigia fanda provexit , nifi ut ex noftra tenuitate luceret fua poteftas , ex imperfedo noftro fulgeret virtus ipfius , qui pifcatores , qui homines , Sc vulgo qui infirma mundi elcgit , ut fortia quxque confunderent ; urque tot miraculorum fulgorem , tantam vim fidei , quz potcftate mundum omnem complexa fit , qu* ubique radices egerit , non hominis cujufque merito, fed ipfi 10Ii Deo adferiberemus. Tom. XXXII. M Contil. Gcncrsl. 226“ Preclare vero cui meritis impares infidemus bea- ANNO tiflimi Petri fedem laudafti , quam nemo pr*- CHJtiSTI* ftancif&mo ingenio Se flagranti ftudio fatis di>♦>»· gne umquam laudavit. · Non enim principes , non reges , non im­ peratores , non potentes populi , non patrum Sc conciliorum decreta Romanasb & Apoftolicam fedem fixerunt Se erexerant i nec iulis fynodicis conftitutis, omnibus ecclefiis per orbem' {irelata eft: fed omnes ccclcfiaspcr orbem (par­ as univerfum , unam ecclefiam efle , unum fi­ bi thalamum , Se ipfius pnrfidem fore beatum Petram , voluit Chriftus verus homo , qui re gnat in Trinitate veras Deus . H*c fedes cft una perfeda matris fuc , una eleâa genetricis fuc : h*c eft apoftolica fedes , quam verbum illud , per quod edum Se terra creata funt , non hominum mortalitas fluxa , inftruxit : hcc quam prophetarum prefagio conftituit Deus, fuper gentes & regna , quam apoftolorum teftimonto , martyrum (anguine , imperialis le­ dis adeptione , munivit : hujus ordinationi '' quifquis rcfiftit , utique potcftati Dei refrftit . Netno in pravum fenfum fermonem noftrum detorqueat , nemo cariflimum in Chrifto fi­ lium varolum Francorum regem illuftrcm putet a nobis infimulari .· nam Chriftianiflimus ille rex , ut audiviftic, obedientiam apoftolicc fcdi omni ornatu impendit : fed illos loquimur, qui aliud aut docent , aut fentiunt , quam ip­ fife ­ , qui eft caput totius ecclefi* , cui ait Do­ minus: T» t» Terrut, <$t f»ffr Aaac |4< jîrafe cetltfiint weaws . Nemo fe fallat , nemo veritatem fidei per­ fida pnevaricatione corrumpat . Ecclefia una eft , qu* in multitudinem latius incremento facunditatis extenditur > quomodo multi radii Solis funt , fed unum lumen & rami arboris multi fun: , fed robur unum tenaci radice fun­ datum , Sc quomodo de fonte uno rivi plurimi defluunt , St numerofitas licet diffufa videatur exundante copi* largitate , unitas tamen fer­ vatur in origine - Avelle radium Solis a corpo­ re , diviltonem unitas non capit ; ab arbore frange ramum , frudus germinare non poterit ; a fronte przcide rivum. , prccifus decrcfcit . Sic ecclefia Dei luce perfuia per totum orbem radios fiios porrigit ; unum tamen cft , quod nbique diffunditur , unum tantum caput cft , Se tina origo , Se una mater ecclefia , qur in­ corrupta 'unam domum novit , unius cubiculi ianâitatem cafto pudore cuftodit . Alienurcft, Ërofanus eft , hoftis eft , St habere non potcft •eum patrem , qui Roman* ledis , que univerfalem ecclefiam virtute compleÛitur , non tenuerit unitatem · Hrc fedes demum eft , qux poteftatem ligandi atque folvendi accepit : quam fi quis corripientem , corrigentem , ju­ bentem contempferit , cenferi debet ficut ethni­ cus Ar publicanus. Politus in petra legitur Moyfes , ut faciem Dei contemplaretur. Super ha ne petram rdificavit ecclefiam luam prepotent Deus: quam qui non agnofcit , Divinam prrfentiam intueri non poterit. Sola quippe eft per quam Dominus facrificium accipiat libenter i fola , qu* pro enantibus intercedat fiducialiter ; foil eft , qu* intra fe pofitos valida cari­ tatis compage cuftodit . H*c eft arca Se navis , quam ingrefC non immerguntur di­ luvio , fed fuper aquas evefti m fublime feruntur : omnes autem extra iftius fedis arcam prxclufos diluvium extinguitAc perimit. 127 Convbntus Mantuanus "ajjmX " Nemo fibi blandiatur , eoniihorum autortCHRISTI iftiuy Apoftolicr (edis potcftatem reftrin*119* β· » q^^tn incommutabilis Dei iententiatn fir­ mavit : neque quorumlibet doctorum St magift rorum in adverfum audiantur opiniones, qua> Concilium Florentinum deftruxit . Quicqjnquc enim ab unitate iftins fedis , ab autoritate bea­ ti Petri fejuKgitur , ingredi non poterit jafUiam regni cxlcftis v Diximus jrro anguftia , Bc pro hora jam altiore , forrafle dirruGus j pro hoc domicilio imperii Divini , religionis Bc 'glori* , pro imagine czleftis folii cxcelIquca , parum , pro qua nimium dici non po­ te ft ; fed nos utcumque materia locuples , lon­ gius traxit, Nunc vero tertium , quod obedientiam prz- B ftitam vice Chriftianiflimi regis attinet , illam nos & venerabiles fratres noftri fande Romanr r cclefiz cardinales , ιΛ eft integer delata , Complebimur . Habet hoc a natura Rex , Bc a majoribus in fc transfufum , tuçtjque pon immerito debet obedientiz meritum , quod faCrificiis przfcrri divinitus promulgata lex fail­ lit : be neque profpicit Ijo decori , fuz gloriz , fuz faluti , cum lenitis femper Romanz fedis obedientiam fiiis majoribus videat cvcnifl'e profperitatcm , quodque quantum quilibet re­ gum detraxit ex obeaientue ftudio , tantum amiiit ex gloria . Quod quarto loco cftlagitafti , cariflimum in Chrifto filium Renatum regem Siciliar illu- C ftrem , Jantienfemoue populum commendatos habeamus : nos quoque velimus Chriftiano il­ los tavore complecti j Cum & rçfponfuri fi­ mus fuo loco legatis ipfius , hanc rem diffe­ remus , illam fttiftim tunc traftaturi : quia fecretiorlocus ad ifta petitur a te, & polliceris tunc nobis apetta ni plurima latius. Quintum veto , cum tu venersbilis frater fis cxorlus collaudare ipfum Chriftianiflimum re­ gem , nec fuftinct anguftia temporis , nec fa­ tis dicere polfutnu« ad dignitatem , neque etiantopus eft extollere univerlas prope quas au­ divimus inefic ipG virtutes : nec fas eft Solem facibus adjuvare , ut nunc dicebat regis Rena­ ti orator . Nec una Francorum regum proge­ D nies eft , quz magnitudine dominii antiftat aliis . Nam C. Czlar quem cofmographi fcquuntur , latiflimam Galliam propteica oftendit , quod eam deicripfit compleéti quid­ quid inter Oceanum^ Rhenum , Alpes, mon­ tes Pyrenzos continetur . Vctuftas vero gentis ’ Francorum jam fatis conftat pluribus annali­ bus , eaque ad orientalem primum plagam fe■ dit , demum magna hominum vi Gallias inmigravit , Qui relederunt , non Francorum , fed rranconutn retinent nomen . Illud autem re­ gum genus , quod ab Orientalibus tracftum , eft Francorum nomen‘adeptum , ut venit & mi­ gravit , Galliam luis virtutibus illuftravit, ad­ junxit quoque non omnem : Helvetiorum nem­ E pe populi , paucifque exceptis Belgz gens, feçluduntur ab ipfo regno · Nihil vero videtur prxftabilius regni iplius re­ ligione , qua femper lie floruit , ut przcipui Romanz fedis' detentores , Bc fidei athletae , omnibus regibus aliis Chriftianiflimi nominis femper gloria preftiterint Francorum Reges . Quid enim tam admirabile , quam cernere in ipTo regno fparfos tanquam flores , ecclefiafticos catus , Bc prêter infinitam in ipfo regno collegiorum multitudinem * centum Bc unum epifçopatus, tc innumerabilium in illo inona- 28 itciiorum ubiquc opus illuftre , llluftres opes , aNNîE ■inumque rcgem Francorum ( fi bene Salomon , CHR1JTI ia mnltitadine , inquit , pJfui jhau rctii ) qui 14J·· admirabili populorum multitudine, xiiorumquc. viribus polleat , quibus natura fit datum , ut auct ingenio , pugnaciflimi bello reperiamur. Sunt qyidcm in regno ipio ducatus*& pluros maximi , comitatuique zquandi regnis de mi­ te c« him , acr hiavis , fertilis ager. Sunt in info ftndia plurima fcholafticorum , fed tuum illud PariGorum , venerabilis frater, fertur ilJuftrius , 111 quo théologie maxime neceflaria doftrina viget, ex qjio cuam magifterium promeruifTc , magni honoti* , maximrque diflicultatis exiftimatur . Ita omnibus & fortune , 8c naturz , &r doârinz , & religionis purr , przlidiis colluftratur Francix florentiflîmum re­ gnum . Quid reges veteres majorcfque hujus Chriftianillimi regis , qui non folum regibus pluiimis &r maximis anteponerentur , led veteribus illis Scipionibus Corncliifque compararentur ? Celebratur ab oratoribus pluiibulquc poetis vir­ tus eminentilEma Caroli Magni , fc Ludovici primi . Fuerunt Bc Dagobert i i· Philippi re­ ges , quorum virtutem Carolus ad prxfens rex Bc teddit fc imitatur . Nam & religionis & ce­ remoniarum fertur obfervantiflimus, & preela­ ra regnorum gubernatrice fapientia , regnum quod diflipatum accepit, florentiflima pace tranquillitateque moderatur . Eft autem cr lapien­ tia regis , populorum pax , Bc tempcftatum fluftuumque fccura depulfio . Plura de zquitate , de juftitia , de temperantia , de pietate ipGus , dicenda forent > nili defatigatis animis ex auditione quatuor orationum , hora detra­ heret dicendi prolixitatem . Quod igitur exordium fu mp G ft i , quali jure noftro ad extremam orationis panem fumemus t Secandam aomea taam, fit cr Utu Aus in fiat» terra . Nam cum oppugnantibus Tureis Chri-> ftianorum fines immineat extrema calamitas , in Rege vero fit ea potentia, ut ipfe vel (olus, vel cum paucis aliis mederi poflît : nos tui the­ matis , venerabilis frater , nolumus auiftoritatem negligere : nos enim 8c regem , qui Bc Chriftianifiimus fit Sc appelletur , Bc regem Franciz Carolum , diâis per te votis alloqui­ mur : Secandam nemen taam * fit CT laat raa ia fiatt terra . Calamitas Grrcorum jamdiu defleta eft , jam Latinorum quotidianz clades per omnes angulo» orbis intelliguntur . Quid tam regium , tam liberale , tam dignum nomine regis , quam opem ferre pe­ tentibus , fuccurrerc affliftis, dare falutem pe­ riclitantibus , liberare periculis fratres eodem fecum baptilmatis fonte renatos , retinere quos Tureus laceflit principes in dignitate ? Quid tam decens Chriftianum regem , quam Cnriftianz religionis decus armis contra arma , vi contra vim protegere , nec finere tot Chriftia? nas provincias in fervitutem Tureorum & fur­ dam fuperftitionem perverti ? Quid tam pro­ prium Franciz , quam femper ad omnes pia fide paratas expeditiones tenere arma, quibus protegi valeat Chriftiamis populus , vel impe­ tere fidei hoftes, vel fe ukifci laccffitam ? Nul­ la certe legitur expeditio adverfus infideles aâa infigniter, in qua Francorum non polleat no­ men , eniteat virtus , fulgeat fortitudo, mul­ taque pereximia gcfta · Per Antiochiam , per Hierofolymjs , per Damafcum , Syriam, Pbaniccm , & ufque Mcfopotajniam , pro populi rcli- 21J) CONVBNTUS MANTUANUS *5° _______ "aïsNo’ religione arma circumtulerant , «iAorefque re- A ccret ; fie futuram, ut contumelia Francis il- anno CHA1STI gionibus illis funt dominati : quamquam hcc lata compcnfarctur . Hrc orationis fententia CKJUiTl fait -HJ* -Hl»· poftea per inertiam noftram amifimus. Quibus auditis criftas candi erigere , qui Ac ne plura quae funt innumerabilia confcAemur, multis in hrftoriis legimus illum pro­ Francis erant amici : .fe quafi viâores cxultare i ncc aufurum refpondere Pontificem aibipe divinum regem Caro Ium Magnum , cujus trari . Ipfe vero paucis pro tempore uius : Au­ exemplis incumbere Carolus Chriftianiffimus rex debet & ftudet , fe Ludovicum regem , divimus , inquit , oratores regii , qua pro multofque' Ffancorum reges legimus , quorum Renati caufa dixiftis , non fine accufatsonc noftra . Nos qur fecimus in regno Sicilia » conper Italiam , Africam , Syriam , tum religio­ nis , tum fortitudinis fuerunt imprefla veftifuleote cardinalium (enatu gefta funt : nunc fi gia . His unum ftudium peculiare fait , tueri revocari tanquam injufte a$a petuntur, aequum fidem P defendere ledis apoftolic* autoritatem. eft , ut eorum confilium exquiramus : quo ha­ bito , refponfum & querelis fe petitionibus veId quidem agentes tanquam gratiflimi : nam &. illecti & provocati , fe apoftolira fedis bene­ Aris dabimus . Atque ita conventam dimifit. ficiis ampliflimis prevent! , tanto animo tan­ B Pofthsrc Pontifes gravi agritudine ftomachi ta gefl'erunt : tum prater ratera ab ipfe fonte affeAus eft , 8c arida tuffi adeo vexatus , ut de & capite Cbriftianc religionis apoftojica fede, vita ejus & ipfe & medici dubitarent. Franci ad eos fidei religio orta , fe per totum occi­ vero ca re cognita , fimulatiooem efle non sgridentem diifafa fluxit , fe cmana^M Nos ifta tudinem dicere , refponfum exigere , propera­ re , inftare , viAum Pontificem fuis rationibus tanta tamque multa longius produceremus, ni­ fi alio temppre aperturum te in hanc rem plu­ exiftimare , ac proptcrea refponfum eflugerc . ra pollicitus crtes : & nili defatigatio hujus co­ Quod cum Pius cognoviflet: Etfi me, inquit, ron* atque confertus , horaquo tardior , am­ media in concione mori oporteat , rcfpondcplioris fermonis eriperet aviditatem. bo : nec vincet animum dolor, nec faciet agrijferp-AV» nan ttft baar Tii arattaatm iattllifitlido , ut timere videar. Vocatis igitur cardi­ nalibus , 9i communicato refponfo quod faAumat tx Tttiti xarratiaat f» iat itftripta : ffe iiffa tam a faatifict aaaaalla afftrit , pwa hir W* rus erat , quamvis nonnulli inter paucos refpondendum fuaderent, ipfe legatos omnes printxtant. Dtiait arattani» fartiam aaa amnicipum accerfiri jrfTb , 8e qui praftantes erant na Htm aria tfi, fxi tam a GahtHaa , ramaTttita rtftrtxr . Qaia ramta, vtra fit Taatifitit ai C in curia viri. Qui fun frequentes coovenif. fent , Pontifex languidus , 8t ingenti dolore Tarifitaftm tfifittfnm rtffanfia , fafita fartafft rvr<«r· , iahitart aan peffaaint ; tum O’ raw oppreflus , cubiculum exiit , fe in aula fua , taatfflltt Taariftx , ft^at rtfftnim fnfittantr fublimi fedens lolio, indiAo fi lentio, palli­ dus , & admodum anxius , vix feri poterat t aratiaai , ta/at illt iaitiam iaxtrat ah hit Daaiiit vatihat, fecunduoTnomcn tuum, Cc'felaus at ubi calor invaluit , ardens , dicendi vi do­ tax in fines terr*. lore fuperato , «c fluentibus verbis , fine ·0ο itiaie, ^aai ai GaUieaaam Itiatiantm 4tlabore Jocatus , trium horarum habuit rcationctn . tiatt , fttata fiat , tx Cahtliaa rtftteaiam. Poft dies aliquot , ia^ait, adeuntes Franci D* hit tihi tx Darhtrlaai Sfitit^H rama ΚΤΛ Pontificem, habere fe aliqua dixerunt , de re­ rtfrafeata , gno Sicilift, qu* przfentibus nonnullorum principum legatis exponere vellent . Pontifex hber» tatem fecit advocandi quot caperent . Adven­ taverat Imperatoris nova legatio , cujus prin­ cipes fuere , Joannes epifeopus Eftetenlis, vir­ D Refponfio ad orationem Oratorum Gallico­ rum in conventu Mantuano. tue fe autorrtaee infignis , fe Georgius Triz dentinus Pontifici jampridem notus, tum Ca­ rolus marchio Baden fis , cui foror Imperatoris Efponfuri verbis veftris , infignes Orato­ nupfit. Aderant & legati Caftell* regis, epif­ res , qu* fuperiorior tum ingratitudinem Romane pnmcque (edis accufarc videmini , His nos moribus impetiti, his colaphis eae fi , his vulnerati fagittis lumus : lie vos teftimo­ nium de malo noftro perhibetis . Non dice­ mus hic quod ex officio dignitateque (edis noftrr cotnpetit : oves paftoicm fuum non accu­ lent , neque reprehendant : non damnabimus c*!· fr' · teram , tanquam furgat advenus illum qui it. 't tui trahit in eam . Beatum Petrum a poftolum prin­ cipem , cujus locum tenemus imligni , potius imitabimur , qui reprehenius quod gentibus divertiftet , rationem faâi fui reddere non recufavit . (Neque beatum I-eonem IV. fi opor­ tuerit , icqui pigebit , qui ad Ludovicum im• „ peratorem feribens : Nos , inquit , h quid ,, incompetenter egimus , fc jn fubditis juftae ,, legis tramitem non iervavimus , vcftro ac „ miflbrum veftrorum cuncta volumus cmenda„ re judicio . Sic enim ex humilitatis difpenlationc ,irpe noftri prrdcc<· mejor domino fuo. Salvatorem noftrum alii vi­ ni potatotem , alii daemonium habere mentiti D funt . Quid mirum , fi fc nos vilis pulvis ac cinis , labiis fubjaceamut iniquis ? Non dole­ mus , quod nos lingua dolofa profequitur : fed regi optimo peflimam linguam fecifle fi­ dem , moleftiflime fc amarillimc ferimus . Re­ de Pythagoras hirundinem , id eft garrulum, & verborum relatorem , in domo non efle tenendum monuit : fc propheta liberari frpe optat e lobus iniquis (T Hngu. dolofe . ||?> Vulneraverunt nos vetba malorum , fc apud fapientem regem vclut ftulti habiti fumus : ftultos diurnus, quia omnis injuftus ftultiriie argui poteft . Injuftitia nobis fc ingratitudo imputata eft , quoniam Renato regi bene me­ renti jus luum abfttilifle dicimur . TolerabiE tnuine hanc infamiam ? an potius innocentiam noftiam fc apoftolice ledis clementiam , juftniam , aequitatem , benignitatem , omnibus oftendemus ? Vq$ regii oratores , filii eftis apoftolicr ledis : non audietis inviti mattem vcftram objeda libi diluere crimina . Dodi fc· jufti cftis : libcn*er quae jufta funt audie­ tis . Regem vcftrum magnopere colitis ■ gra­ tum vobis erit , illi nos nihil injuriatos fuifle verbis noftris inteliigere . Jpfe quoque tex , ut noftra fert opinio , qux libi de noftro in fe aut fuos odio relata funt , ut falfa demonfticntur plurimum cupit : iatisfaciemus defide- rio Λ anno r*° ^ ». & chiisti exiftimationem 1*;» CONVINTUI ’ T” oratione noftram haud, parum hsfiftis » non tamen veftro nomine locuti eftis , fed ra­ gis , cui remote a nobis agenti facile duit faL ia pro veris inculore . Sed jam ad rem ve­ niamus , vobifque per lingula capitula rcipondeamus . Duo principaliter per vos propofita font. Primum Januam refpicit , alterum regem Re­ natum . In primo commendaftis nobis nobi­ lem populum Janu* , .qui commendatiffimus nobis erit > fe filis meritif fe regia contempla­ tion* . Pctiviftis archiprcfulcm eius urbis , tanquam l*f« majeftatis reum , ad aliam ec­ clefiam transferri . Obftant defiderio veftro decreta fummoram pontificum > qu* pr*la­ tos invitos non cognita caufa transferri prohi­ bent : quod etiam in concilio Conftantienfi extitit repetitum . Placeat tamen vobis re­ quirentibus caufam adverfum cum committe­ re , & juxta canonicas fanâiones procedere. Supplicaftis deinde ut heredibus Perrini quon­ dam Januenfis Ducis , in ea caufa quam ha­ buerat adverfus mercatores Avinsoncnies, filentium imponamus . Non eft moris noftri filentium cuiquam imponere , nifi caufa diligenter infpefta. SufpenaemiM tamen cenfuras jam ful­ minatas ad aliquod tempus , ut interim nego­ tium difeuti poUic, fe juftitia vobis favorabili­ ter miniftrari. In fccuftdq principali membro quatuor capita elfe notavimus : primum , jus Renati regis illuftris io regno Sicili* ; fecundum , glorio­ la Francorum gcfta ; tertium , contumeliam cis faftam 1 quartum ac poftrcmum , petitio­ nes regis conclufit . Reddenda eft fua unicui­ que particule refponfio fucciafta 9 fe pro rei magnitudine brevis . Nam quod primum dicitis > regnum Sicili* regi Renato deberi : neque probamus , neque improbamus . prinfquam caufa difeutiatur . Quod fi dicat aliquis , cur ergo indifenfla & incognita caufa Fcrdioando regnum commififti ? reddetur inferior ratio . Nunc tantum hoc dicimus . nos veftro juri minime adverfari, neque ullam effit gentem » cui de illo regno magis quam Francis faveamus , fi conftitetit eis jus competere . Nam cur noa Franco­ rum genus excluderemus . quod tum nobiliftimum » tum virtutis amantiffimum eft > ac de noftra fede optime meritum f Non exclufimus nos Francos. fed exclufos invenimus ·, non Eretulimus aliquem (anguini veftro . fed pr»itos invenimus ; non viam novam repcrimui, fed veterem tenuimus ; nihil juri Francorum detraximus , quamvis regnum ac regni coro­ nam Fcrdinanao certo modo conccfimus, ficut poftea fuo loco oftendemus . Sicubi de jure contentio > nihil aliud nobis incumbit, quam Îartibus auditis jus reddere . qui regni Sicili» ireâum dominium Roman* eccleft* nomine , nullo dubitante , retinemus. Verum ficut ea qu» de Renati regis jare dixiftis , neque negamus , neque probamus : ita & illa manifefte atque apertiftime confirma­ mur . qu» de gcllis Francorum magnificentiffimis , fe eorum ingentibus meritis in medium attuliftis . Magna eft Karoli Manelli , jam major Pipini , maxima fequentis Karoli , qui ob ingentia faAa id Magni cognomen adeptus eft , quod Alexander Macedo orbe fubaâo , fe Cnejus Pompejus , fe Conftantlnus primus, clariffimis xcbus gcftis meruere . Plena eft üs Mantuanus. Λ R C D E 334 omni» Francoram hiftocia , nulla unquam cut ^NNO vcftr* gentis glorum conticdcet . Nam quia CMKlffTi Danos Nonnannofque religionem Cluifti per »♦»>. Galliam pcrlequcntcs compcicuit? Franci. Qui» Saxones toties fidei catholic* rebellantes per­ fregit i Franci. Quia Bohemos ac Polonos Chriftiano nomini inîultantea redegit ? Franci. Quis Hungaro* Pannonias ocvaftantes coer­ cuit ? Franci . Quis Longobardos Romanam diripientes Ecclefiam conterruit ? Franci. Quis Gr*cos ex Campania atque Apulia expulit ? Franci . Quis Saracenos Triqacria deturbavit ? Franci. Quit citeriorem Hifpaniam cr manu eorum eripuit ? Franci . Quis Antiochum » Ptolemaidem > Alcaandriam > 9c noftr» falutis officinam Hicrofolymam » et Barbarorum dentibus a liquando extrahere pnrfumpfit? Fran­ ci · Qt» ufque ad Euphratem fe Tigrini fi. gnum crucis portare , ac ipfam Mciopocaini* • urbem Chriftiano nomini reftitnere aufi funt ? · MHU» Franci . QiM vexatam > laceratam > concu ca- **· tam » & omnibus modia a tyrannis oppreffam apoftolicam fedem in priftinam libcitatem At gloriam reduxit ? Franci . Non funt hec ignota : non pottft abfeondi civitas fupra montem polita : nulla gens tam barba'a , tam inculta , tam inhofpita <Ü, ad quam Francorum glotia non pervenit . Jlluftie gentis veftr* nomen in omne pcimancbit aevum : patres filiis , filii nepotibus in genciationç * generationem nobiliftimi {anguinis excellentiam & clariffitna fafta referabunt. Exigit fibi Fran­ corum virtus monumentum rre perennius, quod nulla dcftruat vctuftas. Sed cur hcc ante oculos noftros commemo­ rantur , qui nunquam ea negavimus, fed po­ blice ac privatim honoris caufa irpe recitavi, mus ? An ifta commemoratio exprobratio eft immemoris beneficii ? Nemo qui vos audit , oratores , alio fcnfu locutos putat . Et fane ita eft . Nam cur hrc vos retuliftis majorum infignia ? Cur veterum imagines ante oculos noftro* pofniftis ? Cur triumphos te vetore gen­ tis trophea commemoraftis , te Romanam ccdefiam fuis adjutam juribus ? nifi quod indi­ gna perpefios effe Francos arbitramini , qui­ bus poft tot beneficia , tum religioni , tum fidei catholic* , te Roman* eccicti* preftita, regnum Sicili* eft ademptum ? Ingrata igitur fedes apoftolica , ingrati 8e nos, qui bene me­ rentibus jus fatim auferimus * indignis alienum concedimus · Excufanda eft hoc loco facrofanfta Roman* & Apoftolic* fedis auâoritas, fe ab ingratitu­ dinis nota eximenda tanta majeftas . Ad quam rem neceflarium eft > ut & beneficia referan­ tur , qu* Romani pnrfules in Francorum fami­ liam contulerant : neque erit inutile fe hanc par­ tem cognoviftc. Fatemur , magna funt , neque quifpiam par­ va dixerit , qu* Francis Roman* ledi pnrftiterant : fed fe mater apoftolica fcde» bene me­ rentes filios fuos non reficit , nec laborantes in vinea Domini mercede uebica fraudat . Horum fiquidem qui t libata geflere * perpetuo memoratur . Quacumque haâenus potuit , qu*cum- ia« ja; Î|ue habuit , in augmentum glori» eorumque fc**· r*T*' alutis contulit : femperque ut domum illam pnscipuam tenuit , cujus pntfidio in fuis adverfis fe rueretur ; fic fe primam habuit , in quam omnem amoris , benignhatifque fu* finum cftunderct . Nam fi vetera fnnul & nova iccolimus , beneficent illima Temper inventa eft beati 2Π Contîntes Mantuanos 2J(T beati Petri fc iumnu prelulis cathedra , cumin A ΑΜΜΟ chaisti c*trros omnes , tum in Francos > in vcftros . laitftamus hic paululum , fc quantum generi veftv· profuerit* qnantam faverit» quantumque confuluerit , animadvertamus . Quis vobis lu­ men fidei , quis legem cvangelicam , quis Chri­ fti lacramenta , quis viam vita » nifi (edes apo~ jlolica monftravit ? firsru aftpuauds rraeka , ί/λ P locata . Neque , et vos afierere viG cftis , ' ΑΜΝΟ dimidiatum imperium ad Franco: ditniflum iCHMJTI cft iivç duo. imperia facta , Graecorum alte­ rum » Latinorum alterum . Nunquam Roma­ ni prciulcs hanc abfurditatem commifiQcnt , ut hofti fidei gladium dimitterent . Totum fc folidum tranflarum eft imperium : fed Karolus iple cum liene ptim imperatrice s & Confbntini fexti matre , fc deinde cum Nicephoro pa­ tfat Atm Ιλκ hs Dm*»m tfiit . Eratis mancipia fat an* , nunq filii Dei per adoptionem fadi tricio · & cum eodem poftea imperatoris no­ eftis : eratis gehcnna| fervi , mine hereditatem men adepto , imperium partitu/ eu -, fc quod regni cxleftis expeditis . Unde vobis h*c li­ totam accepit , dimidiatum retinuit , Orien­ bertas , nifi per primam fedem » qu* nullis ip tale» Grxcis partes dimittens t libi Occiduas Galliam atque Germaniam paedicatoribus ver-· fervant . Et quamvis imperium ad eoa Fran­ bi Dei , extirpato lolio , boni tritici femen in cos tranlierit , qui tum Galliam Gcrmacordibus patrum veftroram (cminivit , fc after- IB niamque poflidebant , & poftea in eis conti­ nuatum fit , qui Germanis prxfunt : non ta­ rantes F ramos ad ovile Chrifti perduxit f Ni­ hil his majus adinveniri poteft > nulla hiscommen Franci qut reman ferunt in Gallia , quo­ rum Karolus (oboles eft , ab apoftolica fede penfari bona , n>l!a beneficia , nulla obfequia potiunt fpiritualia h*c , fc tam veftr* quam relidi funt . Quis enim tot pontificales , tot metropolitanas iedes in regno Franci*> nifi Ro­ aliis nationibus communia. Ad frcularia veniamus : fc in his quoque manus pontifex , erigi juHit ? Qnis tot privi­ multa funt qu* ree en fer i poflunt ab apoftolica legia , tot gratift , tot indulgentias , veftris occleGis ac monafteriis , nifi Romanus pontifice majeftate in Francorum profapiam congefta cuconceÆt f Quis gymnafia litterarum , fcholara mulataque dona . Languebat eorum regnnm , fc ad eorum interemptionem defluebat in mani­ illam Parifiemera orbe toto percelebrem & fama claram , nifi beari Petri fncceflbres illuftrave­ bus Childerici inacilis regis . Non tulit Zarent , a quibus ea indulta confecuta iunt, qu* L’hanas anteceflor softer nobilifEmi regni rui­ nam : fed miliis legatis regem totondit , & in vix optare audebat ? monafterio reclufit * Prpinoque , qui major do­ Illud quoque quod a vobis relatum de regno mus effet fc ingenio valeret > regimen , nol C Sicili* in Francorum familiam tranflato , quis men , fc gubernationem commilit . Atque ita non intelligit preciarum fc maximum fuiflemu­ ferratum eft Franci* regnum , & in gentem nus ? Dicet fortifie quifpiam , fc vos , domi­ ni oratione veftra(entire videmini: occupabant qu* nunc regnat derivatum , quod per redam tyranni regnum , Manfredufque armis potens Ua?am in aliam familiam deterebatur . Nam cspelli non poterat : largita eft Romana (edes Pipinus » quamvis Francus , regis ab (anguine 3uod fibi obtinere nequibat, donare quam pernatus » gradu tamen remotior erat . Hanc ille ex apoftolica fede gratiam tulit , nec mino­ cre maluit . Haud quidem ita eft . Innocentius enim rem filius ejus Karolus confequutus eft . Nam cum defundo patre germanus quoque Karoloquartus Roman* urbis antiftes , natione Januenfis , cum depoftto Frederico , ex Gallia in mannus ohiifTct : uxor ejus Berta Hildegard* Italiam red i flet , Neapolim (e contulit , ibi uxoris Karoli glori* invidens , ad Defideriuni Longobardorum regem cum liberis confugit , Î|ue tanquam dominus eft receptus i ad quem alutandum omnes ferme regni proceres concurÎuos ille benigne fu fee pit » exiftimans per eos rancorem vires fe facile concuflurum , prercrunt, (e fuaque illi committentes. Inter quos fertim fi Romanus praful ex filiis Karolo- D etiam Manfredus fuit : neque dubium quin re­ gno toto potitus fuilfct Innocentius , nili mor­ manni alterum in Franci* regem inungeret . te immatura rebus exccfliflct humanis . Nec mi­ Prelidebat tunc in apoftolica fede Hadrianus nor (pes fucceflbribus afferebatur , G non mi­ primus i qui neque precibus , neque minis , nor illis animus , non fegnior cura fu i flet quam neque promtlfi' ul’is flecti potuit , ut impio Defiderii defiderio confentiret , quamvis exarInnocentio . Sed defundo Alexandro quarto apud t Avarinam qui (ucceflerat Innocentio chatus Ravennas , fc omnis ager eccleli* , Urbanus quartus natione TricenGs , armorum ’ **’ Longobardorum ferro diriperentur , fc igne va­ curam fc belli moleftias , ut par erat , exfellarentur , Qu* res Karolo unitum regnum re­ cratus , Karolum Andegavenfem cx Francorum tinuit . domo ad hoc regnum vocandum cenfuit . Sed Magnum hoe t fed majus illud , quod Leo tertius Romaqus praful in eundem Karolum prius obiit quam Karolus intraret Italiam . contulit . Etenim Leone quarto , qui duos Intravit autem fub Clemente quarto , cum tri­ inter Conftantinos imperavit , alterius filius , ginta triremibus Romam petens , ubi per an­ num fenatoria dignitate funâus , fc deinde alterius pxter . Italiam négligente, fc in h*refim lapio » qui fculpturas imaginum exhor­ £ cum conjuge Beatrice juffu pontificis apud La­ rebat prohibebatque : indignatus Leo ponti­ teranum , Siculi regni coronam adeptus , ad fex maximus , imperium de Grccis ad Ger­ bellum profcâus eft , in quo vidor , non Gne manos in perfona magnifici Karoli Magni magnis eccleh* Roman* auxiliis , pofleffionem transiit . Quid majus potuit apoftolica ie­ quietam fc tranquillam obtinuit . Fuiflent fc des phrftare Francorum domui , quam eam . alii , qui hoc oneris cum tanto honore fc emo­ Romano imperio decorare , provinciarum do­ lumento fufeepiflent copide : led liliatos , ut minam fc principem populorum , gentium * vos appellatis , prxferendos omnibus cenfuit nationumque conftituere i Q^U pr»i f»ttn apoftolica majeftas . Intrarunt Franci regnum , viAtf ««« ( inquit propheta m perfona Do­ eoque armis potiti : at non fine ecclefi* Ro­ mini ) «r μλ ftti t Honorata eft pr* ceteris mane prcfidio , ou* non folum titulum de­ Francorum gens , fc in fubhmi vertice mondit , fed etiam arma conjunxit , fc anathema uum a Romana ecclclia fuieepto imperio coiin hoftes promulgavit > quod non parvi matnen- >37 Conîintüs Mantuanos. >38 'aÎÔÎÔ n,enl* to* * TeaBcraat exinde Franci regnum A & jam hic deletis Joahann* copiis , & capra aMIK) Neapoli * regnum in poceftatem taam redegi i- CKtlfTf CHUSTl longo tempore ( non veram inficior ) Karolus » fet * Johannamque nova in arce claufam obleMiO·' i45,. fc item Karolui , 8c Robertas » 8c Johenat difiet > Ludovicus vero Andcgavenfis ad eam Ius'prior difta eft : at non Cie magno favore : magna ope Romanorum pontificum. Neque deliberandam cum magna equitum manu in re­ enim Conradinus Federki II. nepos , qui con­ gnum) veniflet , fc jam fchilma effet in. ccciefia Dei * fc Franci atque Hifpani Clementem Ieflato numérota exercitu ex Germania iu Italiam venerat » ut avitum regpum vindicaret , abfEtimum * Romani 8c reliqui ferme omnes Urque Romani prsfulis auxilio viAci capique polaum festum beati Petri iucceflbrcm putarent: ut quifqoe pontifex fibi contaitum ratus eft , tuiflet. Johannes XXL adeo Karotam dilexit , ut ci fic favores fuo* impertitus eft : nec tamen a Grncoram impetiutn committere cogitaverit : Francorum fanguine regnum recedit . Si qui­ dem 8c DyrrachJenfcs 8c Andegavenics Franco­ fccifl*etque luo defiderio fatis , privato Michacrum a ftirpe duxerunt originem . Urbanus fes­ k Palxologo qui conventa Lurauni non lervatas primo amicus * deinde hofttsCarolo Dyrrat » nifi cogitationes aâioneiquc fuis repenti­ nus interni pifTct obitus . Simile ftudium fuit tc B rachicnfi fuit : quem etiam regno privafle fer· tur * cum circumfeptus in Etraria ab eo deti­ Martini quarti , qui Nicolaum tertium fequu-a « tus eft · Ipfe enim Cenatoriam dignitatem Kaneretur : nec filio ejus Ladiflao impuberi pla­ rolo reftituit * Michaclem Conftantinopolitacatus eft . cui & regni pofleffionem adimere co­ natus eft * fc Ludoviei Audegavenfis partibus num «communicavit. Impedivit autem Marti­ favit · ni conatus Siculorum novitas * fc Petrus Aragonenfis , qui rebellantem Karoio Trina­ Contrariam viam tenuit Bonifacius IX. faccriam advedus , eam cum valida claflc fubceflor ejus * qui Ladtflaum ad regoum reft i tui fc egit . coronam mandavit * Ludoviei fautoribus8cami­ . Multa inter Karolum 8c Petram terra maricis prorfus ntritu . Derivatus eft in partes Ro­ 3ue fequuta tant prslia * 9c ab ingentibus damanus fummus pontifex per varias manus uique ad J oh annem XXIII. qui Confiants* in magna ibus concuflum eft regnum ! ne© fervari a fynodo durante fchifmate depolitus * cum de­ Francis potuiflet , ni fedes apoftolica adjutrix fuifiet . Captus fuit navali praelio Karolui icfuncto Bonifacio nono Innocentias feptimus * fc Gregorius duodecimus « He Alexander quin­ eundus * 8e apud Aragoniam ia carcere detine­ bitur : cum Karolus pater e vitaexcclfit . Va- C tus * in apoftolica cathedra fedilfcnt . Johan­ nes autem adeo partibus Andegavenfium favit * cabant fine principe * fine auxiliis , Neapoli­ ut prius Roma pelli iuftinucnc t qiprn I adtftan » Capuaai , Cajetani , cctcriquc regni accole . Sed affuit fedis apoftolic* legatus « lao conciliari velle . qui confolatus affliftum & prene defperantem Quid Martinas quintus f Quanta hic incom­ populum , in fide retinnit > neque ullum Pe­ moda pallas eft * ut generi Andcgavrnii ferviret ? Adoptaverat Johanna illa Ludovicum Aatras Aragonenfis apud Romanam ecclefiam prsefidiutn invenite potuit , quominus eum filiis tc degavenfem fibi filium : id rarutn Msrrinus ha­ uxore extra ecclefiam fieret > quoniam Fran­ buit . Cum muta flirt Johanna ptopofitum * & cis fiiiflct injuriatus . Mirtinus quartus ana­ Alphonfum ex Aragonia voca flet , non mutavit thema in cum promulgavit , quoti etiam Ho­ Martini* aut animum aut fententiam { fed norius quartus gente Sabella natus innovavit . amicas Ludovico * AlfonfoTemper infeftusfuit. Nili Romani conio les Francorum partes eniInvaleret Brachius Pcrufinus Aquilam >'haud xiflitne adjovifient , evanuiflet in carcere Ca­ contemnendam Apratioram urbem , earnque rolus fecundus , fc regnum Sicili* in alie­ cinttam ob idione premebat : neque dubium vi­ nas manus haud dubie pervenilfet . Quid Ro D debatur * quin ea potitus * uni vertam ad le bertus Karol i filius hujufmet f hic Romanam regnum traheret : tanta ejus inter b«Jli duces ecclefiam fibi clementem & benignam expertus auAoritas erat . Martinas collcâo milite * 8c eft . Qualia ei fc quam inexplicabilia cum Ro­ magnis copiis magno «re paratis * inter quamano imperatore Henrico feptimo certamina rutn dudores Francifcus Sfbrtia * qui nunc Mediolanenfibns dominatur , tum admodum adoimminebant* nifi Clemens quintus auxilio fuiffet ? qui etiam fui caul a Cletnenttnam eam edi­ lefcens * egregiam navavit operam . Vaftus eft dit * quam vocant Pa/fwa/ô . Quid Karolus in prelio Brachius * captuique , paulo poft ex Roberts filius , qui Florenti* dominatum obti­ vulnere mortuus obfes * 8e civitas liberata « fc nuit ? Quos ic illi favores Johannes XXII. ad­ regnum Andegavenfi famili· , Romane ecdefi* vertas Vicecomites Mediolanenfes pnsftitit f fucnptibus, refervatom. Cumque Alfonftts modo Qui etiam Johannes e gente Urfina Cardina­ una * modo altera via regoum invaderet, fc recen­ lem , magni nominis virum * in Etruriam, ut tibus dirtim claflibus vigeret : Temper Martinum ipfi affiftcret , legatum mittere non dubitavit . advertam habuit * nec eo 'vivo potiri fuo defiQuid Johanna ? Wumquid fc ipfa hujus fedis derio valuit t ab illius ducibus impeditus * fc auxilia perfenfit ? Fugent ipfa cum lecundo vi­ £ ab eo extra facramenta & communionem fide­ to in provinciam Narbonenlem : cum Ludo vi­ lium faâus . Et quamvis graves hi efient Mar­ cus rex Hungari* ulturus fratrem , qaem Jo­ tini fumptus : non tamen deftitit , quin om­ hanna virum feurn interfici juffifle ferebatur * nia experiretur * per qu* regnum » Alfon­ in Apuliam trajecit. At fequeftro Romano pon­ fo negatam * ad Francos integrum deveni­ tifice Clemente fex to , qui legatum ad eam rem ret , Nun aliter Samuel regno David * quam mifit Guidonem epifeopum Portuenfem * pax Martinus Andegavenfi domino favit. his legibus data eft * ut Johanna regnum re­ Succedit Martino Eugcnius IV. & idem procuperaret . Sciffum eft deinde regnum * 8c feqnutus , fumouvi regnum Alfonfoprohibuit. ipfe Francorum fanguis inter fe collitas eft· Nam Mifluseft adverfus eum Johannes Cardinalis Vi­ cum Ludovicus rex Hungari* , iterum necis fra­ tellus , fc Johannes Cardinalis Tarentinus t te­ terne memor Carolum in Italiam mififlet * pe collatis fignis fc regis fc pontificis copi* in­ qui poenas inter fed i viri ex Joanna depofeeret i ter fc dimicarunt . Et quamvis Renatus regno ex- 23^ € o Nvi N t σ s Man t v a n v s Μ® ’ AW'fïiT fWcfle*·* » ▼iTufiqsac fuerit viftbri Alfoafo ce- A gna vi» veritatis , quz cbntra omne» hominum “ÂNMÔ’ CRKisn de re t Eugenius tamen illi non eefltt > fed om­ infidias , ootnesane*, perfeipfam facile emer- CHfttsTT is*·· nem belli molem in fe fufcepid*. Incredibile git . Re&e Pythagoras poft Deum veritatem *4» . efle colendam affirmavit , quae fola homine* fuerit , fi auri pondus retulerimus , quod Ro­ Deo proximo» facit . Nihil veritate fortius / mana ecclefia , pro fçrvando Francis regno"profudit . Nam folua Eugenius longe fupra qufaut in nfdra legitur . Et in evangelio Salvator* nofter fe veritatem appellat . Confentiamus , quaginta millia auri nummum tn expeditioni­ bus aflumpfit ■ Tacemus rapinas » incendia , igitur veritati , tique caput inclinemus , ne­ czdes flr innumerabilia damna , qus fubditi ecque recedamus ab ea : audiamus quid obji­ ciatur . ' tlcfis pertulerunt > 8c Anconitanz Marchiz pro­ Accufatur Eugenius prcdeceflbr nofter , qui ditionem , fle multarum urbium rebellionem : Alfonio H.ifpano Sc Renati hofti regnum Sici­ quz omnia paflus eft potius quam tegi Alfonfo lia commi fit , tc Francorum fanginncm (pré­ blandiretur, Renato adverfaretur , quem numquam reliquit. 4 / vit . Hre injuria , haec contpmelu regi Fran- . cis fa&a contendimus , vilipenfa fle 'contempta Sed neque rex ipfe Carolus qui tempeftatc noftri Francis prsüdet , ab apoftolica fede re­ B eft nobiliffima domus , tota eminentior Euro­ lides eft · Bis enim memoriam noftri cardina­ pa « toto generofidr orbe , de Romana ecclefia lis faaâz crucis in Gilliam mifliis eft > ut quie­ optime merita . Indignum facinus , Aragonen-^x. fe» praelati funt Franci» . Et quid hie refpan-^T ti eju» regni confuleret , primo ex Martini de­ debimus ? non défunt arma ( quibus adverfancreto , fecundo Eugenii . Norunt omdes cujus dodrinr , cujus fanft impair , cujus hic autotium tela repellantur . Non negamus regnum ritatis vir fuerit , ex cujus familia duo Roma­ Sicilio Aragonenli commiflum efle : fed hortamur Francos , ut fafta fua meminerint» flr de ni przfules adfumpti funt , Nicolaus V.flr Pius fe ipfis rationem reddant ; flr judicantes alios, II. ambo enim illius difcipuli 8r contubernales fuimus » ambo es illius fchola ad apoftolatum ut jubet Pytagoras , ftateram ne tranfilianc . fummum infcrutabili Dei judicio vocati fu­ Nemo libi ipfi ignofeat : frpe Deum odilfe de­ prehendit ur , qui fe nimium diligit t flr gran­ mus , in minoribus agentes . In Atrebatenfi dior in fe ipfum pietas , in Deum impietas enim magno conventu ei fervivimus , fed Ni­ eft . Acrem fui fe judicem exhibere neccfle colaus major natu St meritis, majori loco apud eft » qui alios laceflit . Intelligamus igitur dieum fuit . In eo conventu legatos apoftolicus , quamvis capitale* inimicitis Inter Carolum re­ C lucide prefleque Renati , tum Eugenii ope­ gem Francia flr Philippum Burgundis ducem ra , eaque hoc loco referamus : exinde mun­ vigerent , 8c odia hinc flr inde pene implaca­ dus judicet , irnmo vero Deus , apud quem bilia extarent : alteri tamen alterum concilia­ non eft acceptio perfonarum > quis alter alte­ ri fuerit injurius . Adverfatus eft diu Alfon­ vit , fle pacem illam Atrebatenfcnvconfecit , io > nt diaum eft , Eugenius , fle potius ex­ ex qua regnum Carolo firmatum eft flr foliditutum , fle affliftz laccrataequc Francis quies trema omnia paflus , quam illi rqgnum com­ mitteret . data . vir»», Sape in hunc modum Romani fedes conforiviaw ardar prava , lata eft Francos : neque regnum unquam in ca­ X» ut ajunt , regni tum ^prithum confeCTiim efle · Nec vobis ipfis omnia cognita funt : multa enim quafi vera dixiftis , que funt a Suutu» eft . Ibi multa Eugenio promifla a vero remota . Non impinguimus modeftiz ve E .enato rege , quz minime obfervata funt : ftrz mendacium , nec quovis modo vos accuex quibus quinque in hac parte referre libet , famus : ex alieno relatu loquuti eftis . Verba quz fuis in litteris continentur aurea bulla ipfi veftra cum grano falis , ut ajunt , pro­ munitis , quz apud nos cuftodiuntur . Primo nuntiata funt : audita flr vobis commifla expoenim auri quinque millia nummum brevi fe fuiftis . Illos poena dignos cenfemus , qui vel numeraturum promifit > quz nutnquam poftea re"i vel vobis fida pro veris fuggeflere . Mala difloiuta funt ; fle cum pinguioris fortunç fue­ i.'hs mens , malus animus . U: nocerent nobis , rit , alia unum & triginta millia : neque has. os in czlum pofuere t fulmina flammas ore numerata fuerunt . rrumiht ecclefiam Arelstenfem procuratori Eugenii tradere , non eft ^4, concepta* tenere non potuerunt . ui/MMri /*ar tradita . Promifit curatum fe fummo ftudio ut rf.,'·. Λ ·ν»1ν* , erratvrMT Λ ftntt . Sed usearira tfi fiki : fle , pragmatica fanélio deleretur , non eft deleta . faut* ftrvultTMt ftü* [ntt «er»w . MaNon accuiamu* Renatum fraân fidei > aut pro- flfliA 24f ANNO CHUiSTl 145·. > ' , s ‘ C O N V B N T U 3 N T V A M U S. I4I . Per tempora Nicolai flagrabat omnis ~Ât?ïâo~ 0011 ^frr?t*i· Fort*®> ctiam fibi excufatio A bello : hioc Alfoufo Veneti foria arma CMUST1 eft » cur hxc non focent : 8e aligna font que serant , iade trancifco Sfartia Mediola‘0»· non cunt in Tua poteftate : ipfe tamen Eugetito Florentini ex foedere jundi , commu­ nio nunquam fatis cxcufatus eft .'Cum etgo nibus viribus bçllum adminiftxabalxt : ardebaut hinc rex Francia: Romanam ecclefiam adverlus omnia : ubique rapina-: neque profana , neque confaetudinem pcogenitoram impediri lineret , facra tuta erant . Elati ConftantmopoUtana v i8c Renatus neque auxilia admitteret , neque âoria Turei , 8c impune per Rufeiam 8c Alba­ firomilla fervat* apparerent : illine rex Alionniam debacchati , extremum Hungari* excidi­ us patrimonium beati Petri magnis exercitibus um minabantur f Opentprecinm Nicolao vifum intraret , premeret > laniaret , 8e Fiancifcus* eft in tanti* periculis dc pace Italica agere > 8e Sfortia Viceçomes , nunc Mcdiolanenfis domi­ arma quibu» rives urgebantur, in hoiic* verte­ nus , agrum Picenum i nv* fi flet 8c Bafilienfis re · Conventus apud Neapolim dirius eft : eo fub nomine generalis concilii excitaret turbas : cardinalis Firmanus ex decreto Nicolai , Lega­ cepit concilium Eugenius , quod- cardinales 8e ti cx tota Italia fe contulere : inter quos tan­ «iri prudentes fumendum pro tempore fuaferunt . Nunc non difputamus de jure inter par­ B dem pax condufa eft , & foedus promiflum , cujus tamen confervatprem Romanum pmfulcm tes *. hoc eft agendum in judicio . Pacem Eugenius ab Alfonfo non utilem tantum , verum defignarunt . In eo foedere ab omnibus recepto inter alia cautum eft » ut quxcutnquc Alfonfo etiam neceflariam accepit : eique. non lotam re­ rege ordinata client , eadem omnia cum Fcrgnum promifit , fed ultro'nonnulla de patri­ dinando filio trariata A* recepta elle intelliganmonio ecclefia oppida tradidit ; inter qua Ta­ tur , quem futurum regni fucceflbrem idem foe­ rentina fuit , qua oLim Anfer appellata eft dus appellat : quod Apoftolic» ledis Legatus Sic confuctudo belli eft , pax pro virioris libiamplexus eft , omnis Italia recepit , 8c Nico­ ■ dine Temper emitur . libs caulis Eugenius Sicu­ laus poftea ratum habuit & confirmavit . Simi­ li regni titulum Alfonfo largitus eft , cum jam liter 8c Calixtus egit , 8e nos poft coronatio­ Renatus nec unam domum » nec unam terra nem noftram ex conii 110 fratrum > veftigia pneglebam , in regno poflideret , 8e tanquam fpem dcce florum nolirorum (criantes : ne tam laluomnem vindicandi pofthac regni prorfus a mi­ taris pacis vinculum folvsretur , foedus iplum ll ilet » arcem novam qua Neapoli adjacet, hocomprobavimus . Sed dc rcbuanoftris paulopoft fti vendidi flet , & nonnullis fidelitatis juramen­ ta remifilfet. C agemus. Nunc expolitis Nicolai 8e Eugenii operibus , Nec Alfonfus ingratus Eugenio fuit : qui Pi­ qn» quantum calumniari carpivc polfint 'plane cenos io obedientiam ecclefia fuis armis redu­ xit . Idem Eugenios Ferdmandum Alfonli fi­ cognofcitis : ad Calixtuin tranfeamus , magnificis verbis ac laudibus profecuti eftis , lium extra matrimonium natum t ad regnum nec abs re . Fuit enim doririna lingulari per­ Neapolitanum live Sicilia fuçcclfionem » autoditu* , Bc fuo tempore civilis lapienti» facile ritate apoftolica idoneum reddidit : cui prater princeps , 8e maximarum rerum experientia cal­ genitura miculam nil obftabat , litteris 8e mo­ lens , 8c qui multorum mores vidtt 8c urbes · ribus egregie inftituto. Neque novum eft, hu­ Dicitis hunc , quamvis ejus nationis eflet , cu­ jufmodi viros ad regni faftigia provehi . Nam quamvis fanria lex eft > qua vetito natos coi­ jus Alfonfus , aliique mnlta deberet , nou ta­ men jufticiam ejus tandem violare volaille, fed tu dignitatibus arcet ( fic enim incontinentia filium ejus regno privafle . Nihil horum nega­ non parum coercetur ) attamen vitium patris , mus : verum incivile eft , non totum referre t non filii eft : clariflimos reges tam ex illicito fupplcbimus nos , quod vcftr» orationi defeit quam ex alio minus digno concubitu natosconftat . Romulus ex Rhea facerdote natus > & D 8c deficit . Calixtus enim , mox ut pontifica­ tum adiit , id foedus cujus fupra mentionem fe. Servius ex ancilla , Rotn» regnaverunt : apud cimus , ratum gratmnque habuit , eoqne ufus GrsKos Hercules clarus habetur , quamvis Alc­ mena cum ex adulterio genuerit : 8e Alexan­ eft cum Jacobus Piceninus Senenfes bello qua­ teret , adverfus quem vi foederis 8e Venetos 8c drum Macedonem orbis dominum Olympias ex reliquos Itali» potentatus excitavit : neque AL alio quam ex Philippo concepifle traditur : 8c fouio regni inveftituram negailet , niti Mat­ Numida natus ex ancilla Mafiruflse incognita ch iam Ancon itansm 8e plura alia regni feudo regnum tenuit : inter Hebrsos Jacob ex ancil­ adjici petiviflet . Alfonfo autem vita fimâo , lis magnos fuftulit patriarcha* t 8e Phares ex qua ratione incertum eft , Fcrdinaftdum, quem Thamar inde natus eft , ex cujus progenie Chri­ cx foedere luccciTorem Alfonfi in regno Slrilù* fti nativitas fecundum carnem trahit originem .* 8e Jephte meretricis filius Ifrael judicavit : te acceptaverat , a regno removit . Illud certum eft , quod regnum Sicili» non ad Francorum Salomon ex ea qui fuit Urie progeneratis* eft, profapiam , lcd ad Romanam ecclefiam devolu­ cum qua , lege noftra matrimonium contrahe­ tum efle declaravit . Tcftantur hoc ejus litte* re non licuiflet . Et ne pluribus utamur exem­ nihil plis, fatis eft Conftantinus magnus, qui quam­ E na , 8r recens curialium extat memoria dicimus , quod in promptu probare non pelli­ vis ex Helena (tabularia ( ficut ait Ambrolius) mus . Si vixiflet diutius providus 8c magnani­ genitus e flet , Romani tameh imperii tnonarmus pontifex , vidiflent omnes , quo fuus fe­ ' chiam confcendit , & magnifice gubernavit : rebatur 8e afpirabat animus , quem nemo reg­ 8r Carolus etiam magnus Carolum filium extra num hoc generi Gallico aut querere aut fervamatrimonium genitum non ignobiliter pr*fecit. re arbitratus «ft . Non eft igitur , quod ma­ Nec plura in Eugenii apologiam. gnopere ad Renati cauliam aftumatis foria CaNunc ad Nicouum tranfeundum eft , qui na­ lixti , quamvis Ferdinando regnum adimere co­ tioni veftrar amicilfimus fuit , 8c tamen Alfonfo natus fit. regnum confirmavit , 8c Fcrdinaodi legitimaCeterum eo in aliam vitam rranflato , nos tionem ratam gratamque habena , extendit amei , quamvis indigni 8c tanto ponderi prorfus pliavitque . Quod hic fi falvatur Eugenios, 8c infulncicnres , ut Altiilimo placuit , futfcrii Nicolaus falvus eft · Ille privilegium dedit his fumus . Ad res noftra* modo veniendum eft , qtur poftea fequuta funt . Sed procedamus ul- L quu *43 CoNViNYuc Mantuanus. *44 AMHO T*m Multi lacerant carpunt que . Homines Iu- A, pulorum alîenfu rccepiflêt . Picinipus , qui jam TÛmT CNRUTt oms Se fragiles t labimtsr , fallimur , dccipi<44·* mus . Inviti tamen erramus , Se cum recogno­ scimus errarem , malumus illum cum noftro po­ tius revocare rubore , quam cum iubditorum fcandalo damnoque retinere . Verum in hoc negotio regni Sicili· nihil fiuftum eft a nobis > quod teprehenfiona dignum exiftimemus , quam. . vis illae Ferdinando cooceffimus . Sed accufa­ mur quod illegitimo Se inhabili eximiam regni dignitatem Se coronam elargiti fumus ; quod inclitam FrancoramMotnum- iprevimus &'abjecimus ; nee oratores Caroli Se Renati audire dignati fumus . H«c fumma eft ac Se integerrima vite con­ fiât . Sed aperiamus amplius innocentiam noftram, fadaque noftra non folum exemplo & autorita- D te , verum etiam ratione defendamus : 8e quo m flatu eflet ecclefia cum fummi prrfulattis afeendimus cathedram , oftendamus . Audite nunc , longa res eft , Se breviter explicabitur . Iuvaferat Jacobus Picininus agrumecclefis, non ignobilis noftri -cemporis eopiarum dudor i Affifiorum arcem per proditionem prefedi ar­ cis obtinuerat , Se urbem exinde in jsoteftatem acceperat ; Nuceriam quoque invaleret, & oppidum Evarardi potius , arcem iumma vi oppugnabat . Timebant vicini Fulginates, nee minus S pol et an i , quorum arcis prsfedus ad Picininum inclinare videbatur , munitaque lo­ ca ecclefic iu inanibus Catclanorum detineban­ tur : quos etli fideles conftantcfque putaremus, E nexus tamen Se amor nationis , timorem incu­ tiebat , ne cubi Ferdinando lent irent , qui re­ gno Sicili· nemineadverfante potiebatur. Fue­ rat apud Capuam conventus j>rincipum : omnes illi jurejurando fidem ut regi fuo prrlliterant ·, nec una quidem vox audita fuerat , que Renatum defiderate videretur . Quieta omnia in regno craut : petebatur a nobis , ut Ferdinandum inveftiremus : inflabant Veneti jure foederis , inftabat dux Mediolani , inflabant Florentini : ajebant omnes , non potie illi regnum negari , quod patris ultima voluntate , Se omnium po- Crû oppida ecclefia occupait , niû Ferdinan- CHhirrt. do cui militabat ratnum committeremus , ma- · i in quo e retundenda Tureorum infolentia , Se Chriftianorüm fanguine defendendo tra&aremus . Imminebat ccclcfi» gravilfimum fle periculoûŒmum bellum , fi Ferdinand i poftulatis adverfaremur : nec nobis vires erant quibus refifteremus , nec Maflilienfis epifcoptu a Renato miffus aliud tulerat , quam verba dubia Se incer­ tas promiffiones : ipes in Renato longinqua , 8e auxilium dubium , in Ferdinando propin?uus hoftis & apertidimum damnum . Nec rex rancis apud. nos legatum habuit , ut nobis perfuafum elfe videremus ; quamvis Decanus Car no ten lis Rome tunc ageret , qui ad Calixtum mitius , Tureorum , non regni Sicili· caufam tra&atur^s venerat ; Se mortuo (jalixto ni­ hil habebat quod nobifcutn ageret , nec verba ponderis habebat extiqAa legatione : quamvis impulfus ab aliis aliquando nos in hac parte compellaverit . Quid faceremus t Arrnane mo­ vere pro regno ejus oportuit , qui nihil cura­ re videretur , otiofam vitam domi agens f itnSaribus ne hofti viribus occurrendum illidenumque muro csput fuit ? caftra Se arces ecclelir perdere , patrimonium beati Petri di­ lapidare , lubditos omnes rapin· Se neci objicere , defenfionem fidei négligera debui, mus ? Profedo non ita nobis 8e fratribus noftris vifum eft : fed cum aliud non potiemus , Ferdi­ nando potius morem gerere , quam religionis , quam fidei defenfionem négliger# maluimus . Conceduntur enim multa neceftitati , Se. inter duo mala minus eligitur > Quid igitur fecimus? nil amplius fane quam anteceflbre· noftri fe­ cerant , quamvis illi Alfonfo , nos Ferdinan­ do commifimus · At cui Ferdinando ? Nempe filio regis , etfi non legitime nato t autoritatc tamen apoftolica legit imato , Se heredi a patre rege deftinato Se inftituto , St a regnico­ lis recepto , nobis vi percudi pridem federia ab univerfali Italia commendato , regni etiam potieflbri , five , ut vos vultis , occupa tori . Nihil juri vcftro detrahimus , nec tamen huic tot favoribus munito aliter regnum commifi­ mus , quam fi neceiTariam effet , id eft, fi ad nos devolutum exifteret , aut fi illi jure here­ ditario deberetur . Et quis hre damnare po­ teft ? fi pater ejus rex fuerat , eumque legitimatum heredem inftituerat , injuria erat pater­ num regnum ei negare > fi noftrum devolutio­ ns fuit t licebat nobis cui vellemus dare : Ic illi dare voluimus . Si ad Francos regemve Re­ natum pertinuit, aut ad alium pertinuit, nihil ei dedimus , neque dare voluimus. Refervavimus enim noftris in litteris aliorum jura, quod antecetibres noftri non fecerunt . Quid igitur calumniamur ? quid reprehendimur ? quis non intelligit , pio regi veftro & vobis diâas elfe nugas , quibus perfuafum eft nos Francorum inclitam domum regno privatie , qui neminem privamus , nemini jus abftulimus , nemini de­ rogamus ? At fi devolutum çrat ( dicat fortafle aliquis) WP^PffljNiw^ 7 245 Convînt ui Mantuanus. * 24$ -jm1Îq praeterendi fuerunt Franci . Prvtulifl'emus , fi , vidimus . Blud certum eft , iter a nobis Jaco- AN NO CHRISTI t*m prope fiiiflenx, quam Fcrdinandus , «r non bum numquam petiviflè . Sed arguitur negatio CHRISTI ex copiis quas mifimua in Etruriam ex agro- >4» io»· nobis tantum impenaifiet diferimen, atque neBononienli , ac ex aliis gentibus, quos mifi' ceflitai coegtflet. At grave eft , coronatum ci­ te Ferdinandum . Cèrte fi jure invefticus -cft f mu Marcbuu faltum tc Apcninem tueri. Id nos juftequoque coroaattu eft : fi jure caret, nihil tutela· noftra· caufa fecimus , veriti ne Piciaini ei corona confert. At populorum favorem «i traofitus , cujus non parvas copiae efle ferun­ tur , agrum ecdefic hrderet, aut mutationem onciltat . Cuna juflimus coronari , non e?at Xavore opus , omnes ei oopull^procerefque fa­ aliquam in oppidis noftri·* ut antea, faceret, vebant . Conventum itriupcr erat, coronam illi in quibus plurimi fiant inquieti homines, & re. rum novaram cupidi » Nec quifeiam arguen­ dandam efle cum peteret , quemadmodum andos eft , fi m fuas diligenter cuftodit : in qua tcceflbres noftri Eugenius te Nicolae· cum Alfonlb patre convenerant. Non potuimus peten­ parte periculofius.eft nimis fperare quam time­ ti negare , & promiffis obviam ire. Nam fi pri­ re nimis . Atque hoc modo ftngulis objcâionibus refvati nomine· et pafto tenentur ? tc principe· pondiflê (ufficiat . Quoi fi non omnibus verba teneri non eft ambiguum. B noftra fidem faciunt , fatis eft nobis, quia ne- . Nota cft nobit modcftta 'tc integrites^veftri mo adverfus ea qua loquuti fumus abfque men­ regis : numquam ilfe ea nobis peteret , at prodacio loqui‘poteft . Numquam enim aut tegi . mifla refc inderemus , quorum tanta vis eft, ut Franci» ai» Renato nocere ftudnimas, fivefeDeus etiam ex hia compellari poffit » dicente rjbi ut, propheta : Meme·/· » btminc , Wki t»i , in da noftra, five veftra infpiciamus. Sed mini­ me pari modeftia erga nos Renatus cft. Tcftis p*a miki fftae dedifii. Dicitis fortafle , nos co­ eft ipfe modeftiffimus Francorum rex, qui Re­ ronam non debuifl*e promittere . Verum eft t fi nati oratores adverfus nos multa loqnutos audi- ' non licuit inveftire : at fi licuit illud , tc hoc vit. Telles funt quam plusimi Germani» prin­ licuit. Sed de jufto licitoque certamine , con­ cipes , ad quos Renati litter» pervenerunt , tendentibus inter fe partibus dimittamus. Nos neu partiales ac injuftos appellantes , qui do­ fi de fedo noftra conveniamur, non reperiemur inermes. fit jam fatis noftra in parte oftcnfa eft mum Franci» regno Sicili» privavimus. Teftes funt fubditi ejus de Provincia tc in Lo­ reftiiudo . tharingie , quibus imperatum eft , ne noftra Nunc Hfud attingamus , quod de Aquilanis &r aliis plerifque objedum eft , qnn« fe nobis C mandata fafcipcrent . Tcftis eft cardiqali· Fuxi grandovus tc fide dignus fenea , qui ad not i dedere volentes rejecimus, ut afleruiftis , ne Ferdinando incommoda daremus Laus noftra * feritens, idcirco litteris fu» legation» per Provinciam juffu Renati non efle paritum affir­ ^h«c eft, qui Ferdinando fidem confervavimus, mat , quoniam in earum calce pontificatu· no­ neque parti veftr» injuriati fumus , cum nobis ftri annus annotatus eft . Nolentes enim tc in­ illi , non Renato fefe fub i ice re vellent. Nos viti referimus, non ut regem Renatum fugdcerte nihil riiud facere decuit , five ante inveletnus , fed ut noftram obedientiam oftendaftitoram, five poft , ne regnum divideremus , quod tunc erat unitum . mus. Nam quantum ad regem attinet, nos eum Rurfum te illud reprehendiftis , quod equi­ &.* pium tc man luctum exiftimamos , tc accnfari potius ab eo , quam accufare eum volu­ tes regnum petentes , qui militare Ferdinando mus i tc injuriam pati , quam fecere . Audi­ vellent , tranfire permifimos ; qui ei adverfa. vimus Apoftolum dicentem : X·· «·/ ntcifcn1K rentur, his iter claufimos. Neque hec nega­ Cti , cariffimi , fed dite Itnen ira : milti viodimus : fed decuit nos ita facere - £t hoc quo­ βα*η , CT «g» retrAaaat . Sed nec vindiâam que ad fidem noftram fpeftabat, ut falvumefle vellemus , qui ex nobis regnum acccpilTet. Ne- D pofeimus , Deum potius rogamus fic enixe pre­ que hoc Francis moleftum efle debuit : neque camur , ut huic regi benignus fit tc clemens , quando per obedienttam publice pneftitam Ro­ ex vobis tranlitum petiit qui Renati canfatn ef­ fet adurus , cujus nominis in regno mirum fiman» fedi tc matri flr alumne lue reconcilia­ tus eft . Fuerat bonus tc mitia princeps, ut lentium erat. Princeps Tarenti primu·omnium videmus , de veritate non bene mftruâus : tc adverfari Ferdinando erepit, non quia regem quod fummum eft , credens fe laceffitum inju­ eum efle negavit , fed quia infidias ab eo fibi riis , non potuit tacere , non laceflere : red f«aratas dicaret . Nam quoties ad nos fcripfit , cito ignis ftipulcconticeficit, tc exundans flam­ etnper Ferdinandum regem appellavit: nec aliud ex nobis petiit , quam fecuntatem , ne fub il­ ma deficientibus nutrimentis paulatim evanefcit . Caveat tamen rex ipfe , «e fedem apolo rege periret. Promittebamus id fibi ·. Cete­ ftolicam laceflcndo , m eas incidat prenas, rum sumenti armi contra dominum miniftrare quibus vaflalli contra dominos committentes auxilia non debemus , neque miniftrantibus lo­ pleduntur . cum dare : fed mifimna legatum , qui rebus infpedia regni , regem principi conciliaret t Illud autem nobis grave , tt Cbriftian» re­ quod 8c faftum eft , Venetorum oratoribus in­ ligioni periculofum tc valde nosium cft , quia tervenientibus : quamvis poftea nova exorta liante hoc conventu Mantuano , tc nobis pro dididi* ii mu Ia tam fuifle concordiam oftendetutela fidei laborantibus , claflia Janus armata eft , & in regnum mifla , tc novus ignis acrint , ut fifta quueumque , diuturnitate re­ rum innotefeunt · Noftri officii erat pacem in cenfus , tc omnis Itali» turbata quies . Non regno querere , ut five Renati five Ferdinandi erant hac tempora , qu» novas inter Chriftianos lites cuperent : cum Turris nunc depugnan­ fit , integrum potiua, quam laceratum fuo do­ dum erat, pro fide, pro religione cenandum. mino pareat . Sed imputatis nobis , quod Jacobo Picinino Divinus honor tuendus quem ΊΓαrvi conculcare nituntur . Quo loco fatu admirari non pofiiiin regnum tranfire volenti , quamvis Renato mus de providentia te intentione regis , qui ftipendia faciat , iter pnrdufimus . Nihil cer­ te nobis de ftipendiis conftat , licet vulgo ita cum annos duos Ac viginti tacuiflet , nunc de­ feratur , cujus rumores faepe inanes felfuique mum.arma futuere r tc regnum -vindicare ado·- Condi. General. Tom. XXXII. L a fw H7 CONVBNTUS ManTUAKVS. I48 ‘“H00 inopportuno tempore : idque A dulcius , nihil fuavius inveniri poteft. Etenim ANNO cur non potias dimilfis armis , aut per come»· camni CHftirrt cI*a n°h“» *4 ‘J0®· aireihrm tatja» regni doM»* minium fpeâat , Bt de omni coatroverfia in nes amicos , aut legtbos, aut jure , h*c lia HJS. regni dirimitor ? Si beUnm eligitur, hoc eft quod eo judirinm . Quftms ex rebus aperte cogaofcitis > potentiffimi oratore», non no» efle oui multes optant , equite* hoc illi immortale osCarolo Renatove dariffiaii» regibus , vel do­ Ciunt elle : hinc alratar, hinc pinguefeuat » mui Franci* fuma* injuriati : fed potius no­ mc fc ad principatus fc ad regna coofpiraat. bis Be Roman* fedi contumeliam irrogatam , Satius fuprit regnum amittere , quam eoa alere quam pro Deo falvatore noftro parvi facimus. : canes , qui omnes regni opes , 8e ipfo· deni­ kientes quod cum flagellamur , cum vitupera­ que reges devocent. mur , cum fcandalum patimur , tunc DcocuExponit pertere» tempus hoc , ut Chriftia­ r* fumus, dicente fcriptura : waadva Jranni fepofitis inter fe odiis , concordibus animis na, u, Aelii ; fc , fuem Dear JUifie , terrifie CF ceatque ftudiis , ad tutelam fidei fc accingant * & tela qu* vifccra noftra fodiant , Torrorum βφ* · Sed jam tempus cil , ut ad petitiones re­ pcAora feriant . Juvate nos , -oratores, fc in­ ftrar aefeendamus , que hujus liimme funt . B genia veftra attendite , aperite media cxcoUt refeindantur quacumque Ferdinand i gratia {'itate vias , quibus non folum h* lites regni, fada funt « regnum Renato concedamus , liocd ali* quoque Chriftianorum controvcrfi* fomagium ab eorecipiamus, Legatum mittamus, piantur : audrem·* confilia veftra , judicii» vequi Renati partes confoletur , Icrdinaudum ilris plurimum tribaemus. Nolite nobis , no­ terreat ; buk favores accumulet , illi auferat; lite Chrifto- deefle : Chrifti hoc negotium eft . Picinino denique iter in regnum aperiamus . Nihil deerit : quidquid in nobis conlilii aut auxilii erit , ftudu , diligenti* , vobis Bc reiPoftulsta hac cam audivimus , intelleximus omnes in iua caufa nimis affedos elle i idque publioe in hac parte communicabimus · N ό­ vobis accidere . Nam cdm paulo ante quefti πιό judicio nullo pafto ferendum , ut hrc re­ fitis , quod inaudito Renato rege , incognita gni dilfenfio latius efferatur : aut pace , aut judiciis componenda eft . Si ferro dirimitur, caufa, Fcrdinando regnum commifimus : nunc rameo inaudito Fcrdinando , qux funt ei con­ adum eft de regno : Be verendum , ne hoc in­ céda refeiudi poftulatis . Cur hoc veftrs parti cendium per omnem Italiam latius evagctuc:arrogatis , quod alteri non debuitâe concedi Injuriofi cflèmus fc inimici patri* , fi pro no­ affirmatis ? Ut par pari referatur , dicat ali- C ftra virili parte pacare Italiam non curaremus. Diffidentes in Germania principes per legatos quis . Verum hrc imparia funt : nos Rcuatq nihil abftulitnus , ut ante monftravimus : vos conciliamus : fc nunc vifccra tsoitra patiemur quidquid conceflum eft Fcrdinando , retra&aevelli , Italiam lacerati , regnom ccclefi* in­ , ri revocarique petitis abrogando . Igitur au­ cendi , diripi , defolari ? don fient h*c nobis dienda «.ft alia pars , confulto matureque pro­ volentibus . In Tureos , qui vere Chrjftianus cedendum eft : ne fine caufa jus qustlitum, G eft , in Tureos armari debet , fc Chnftiano quod eft, auferatur. Cumque non ipti fimus, parcere fanguini . Non debet Renato darum qui primo in Aragonenfem jus regni tranfmivideri , fi pro communi falutc paululum arma umus, Be adversaries veftcr magnam regni par­ continere cogatur , quuper tot annos nullo ro- , [eillbl|li, ~ante conticuit . Cogitemus tandem quo paâo tem obtineat : exigit ratio , expofeit aequitas, requirit confuctudo , jnbct antiquitas , prius regnum hoc quietam reddatur ; & non lina­ •udirc partes , quam juris cujusptam detraâio mus portam hanc Tureo aperiri. Nihil^enim fiat . Quod Ii juris jter placet , deponenda ille magis cupi: , quam vires Italicas irirer fe concurrere > ut tandem ab his vocetur qui fue­ funt arma , & legibus difputandum « nos »qui judicis partes tenebimus. Nam quid noftra lu­ D rint dçbiliores : ficut in Gr*cia fadum eft . tere ft , uter vcftrum poftideat regnum ? Quip­ Diffidentibus enim inter fe Cooftantinopolitape ii diicufta caufa conftiterit Renati regnum nis imperatoribus , vocati in 'auxilium Turei ab iis qui erant inferiores , utrumque opprefede , aut ei deberi : non iolum que petitis , ferunt . Agite , pcrftabilcs oratores , incum­ fed majora horum faciemus . bite huic parti , confulite in mediam qu* pa­ De itinere comitis Jacobi aperiendo, nifi ab eo petatur , & nifi fe Renato militare fatea­ cis funt . Nam hoc potiflimum eft , quod fapientiflimam regem vcftrum vobis mandatât in tur , non videmus r quid refponderc poffimut: litteris ejus vidimus . Intellexit fua prudentifnec nobis fatis eft quia fecuritatem promitti­ fima ferenitas ,. ad domandam Tureorum f*tis . Nam contra tenentes arma , fola poft vitiam , Chriftianorum fOCem atque concor­ Deum lecuritas eft in armis. Cognofcimus no­ diam neceftariam efle , ejufque rei cucam in ftri temporis milites , & quantum eis credere hoc conventu veftrs circumfpeâioni commifit. oporteat , non ignoramus . Tritum eft illud apud cos dctcftabilc verbum : ii violandum eft Expcftamus , qa* media querende pacis afteratis - Maximi fc potentiffimi regis vices ge­ jus, regnandi caufa violandum, bt illud quo­ que verum : E ritis , multum ia vobis fitum eft : imperator eo animo eft , ut pax per omnem Cbnftiani'\elle fiiti viril , f«i ra/fea /rpsaarar: utem reformetur : idem propofitum noftrum eft . Si eo concurrit rex velter , concurrent FviM/e/faK OMMM : Ai fei , pienasa fc alii quam plurimi : fc ceflabunt tandem ci­ mereri . vilia & xnteftina bella , vertentur Chriftiano­ Nos fc armis, Be orationibos piorum res ecrum tela in hoftes fidei, fentient Turei quam clefi» icrvaic ftudebimus: fi decipiemur, fi vio­ valeat Chriftianut miles , fc quantus in ho­ labimur , ipfc Dominus judes erit , qui ait ftes affingat Chriftianus rex vefter . Confenfu Mtne. 14. Petro ; MeJiee fiJei , piurr dukiufti ? rrsfenpopulorum nationumque vocitatur Chriftianiftia It futura in manu Dei funt : ipfe nos fe­ fimus : magni honoris nomen gerit , fervanda cundum voluntatem fuam dirigat , & ad eam eft & ad pofteros tranfmittenda hrc dignitas etiam vetitorum manus mentefque trahat , pa­ ce tnque illis Chrifti»nam fuadeat , qua nihil virtut* majorum quefita . Verum ficut mrperia» "αχνο Τ'1* 24^ CONVSNTVS ’MaxtuanüS. 250 tia , ita It egregia cognomina his artibus re- A. ftro oporteat abftioerc t quoniam fient la v·- amq teri lege iancttnm eft, fore μμλμλοι^ CHUSTl CHlirn tineatur » qumos ab initio parta funt · Fran••tcm «m iafrUitter petîftx : quoi tefte U5»< i«s». ci autem ab initio pro defenfiono 8c augmento Hieronymo period· aerîpiendam'cft , ac fi di- ίβΛ' ”* catholic· fidei » pro tutela Ae gloria Romane ledis , nulla timuerunt pericula » nullos decli­ mou Uluc pontifies doc accedet. Cupiens ûu*naverunt labores » nullos fugerant fumptua : ftam efle Fraacoram giott®, feonuU carere muled dcikias » voluptates » regna » imperia » ipfam denique vitam pro communi falote con­ tero pferunt 1 * nunc so Europa» nunc io Alia , ' cum adverfus inimicos crucis depugnarent, ChriAt hoc fieri non poteft, nifi hue iamftionit ma­ cula feu ruga deponatur : q«u qnomodo introftianiffimi jure merito vocati font . His nunc dufta fit, ipfi nefeirir . Cette noa automate itineribus incedendum eft , ut hereditas tanti generalis iyoodi , nec Romanorum decreto pon­ nominis confervetor. tificum recepta eft : qu4un.ru de caufis ccclefiaVeniliis , oratores, ad hunc conventum , qui fticis traOatua abfqoe placito Roman· ledis ftade communi Chriftiaoorum Glute foliatus eft : rex maximus & poteotiffimus vos mifit , in B ] rc non poffit. Ferunt aliqui , idcirco initium ei datam » quem oculi omnium refpiciunt , cujus progeni­ Juia nimis onerarent Romani pontifices regnum tores fupe rem Chriftiansm tutati funt audia­ rancir , nimiafque pecunias corraderent. Mi­ mus quam rebus afifiiâis confolationem afferarum fi harc ratio Carolum movit » quem ptm tis . Non ambigimus , quin vobis multa comdeccflorit fui Magni Caroli decebat imitatorem miffa Grit . Conlulite in medium que pacis in­ efle , cujus huc verba leguntor in memoria bea-___ ter Chriftianos , qua belli contre Tureos fint 1 „ ti Petri apoftoli : Honoremus fanftam Rofpem quam de veftro adventu concepimus implete . Sapientes viri eftis , & periculum in „ manam ecclefiam & apoftoiicam fedem > ut ·μο» «a ,, que nobis facerdotalis mater eft dignitatis , ^dl,T‘** quo eftis 8c fumus , agnofeitis . Cnrifti an Ma„ efle debeat ccclefiaftic· magiftra rationis . chometi lex plus valeat , in certamen jam ve­ „ Quare fervanda eft cum manfuetodine homL nit . Ferut ille Ac terribilis coluber evangelinm „ litas : 8r licet vix ferendum ab illa fan£U te· noftri Salvatoris ex Afia deturbavit , Ægyfd~ „ de imponatur jugum , tamen fenmus , & ot , Afros , Mauros , tc Hifpanûe partem , ,, pia devotione toleremus . Non eft credibi­ fua vefaniz fubegit , tc diebus noftris Byxantium regiam urbem , 8c imperii Orientalisquon- 1C le , Carolum qui modo regnat , fuo fenfu hanc pragmaticam introduxiffe. Deceptum putamus» dam caput , armis evicit , tc ufque ad Danu­ tc pie menti fuggcfta fbiffe non vera . Nam bium tc Savum figna protulit . Jam Hu near ir quo pafto religioiua princeps ca fervari fivifiet , imminet , jam jam Germania tc Italia lerviquorum pnrtextu fumma Cedis apoftoltc· auto­ tutem minatur , nec ceflabit viâoriam fequi , nifi magno rcfiftimus animo . Tadet referre risai Inditur , religionis noftra vires enervan­ quanta patiuntur infelices Chriftiani , qui pro­ tur , unitafque ecclcfiar βτ libertas perimitur ? verbum durum , durius farium . Audite patien­ ximi funt rugienti tc feviflimo leoni . In ferter , hortamur . Vulnera qtuu putreicunt » non vitutem pueri rapiuntur , matrona ac puella li­ olei lenitate , fed vini potius aufteritate fanan­ bidinem fccdrflimx gentis replere coguntur, vi­ rorum alii cruces , alii palos fubeunt , quidam tur . Noti ponderamus caufarum auditionem , exemplo Ifaie fefti per medium animas tra­ non beneficiorum collationem , non alia multa que curare putamur . Illud nos angit , quod dunt , quibuidam etiam vivis in morem Bartholomzi cutis adimitur : nullum tormenti ge­ animarum perditionem ruinamque cernimus , 8c nobiliffimi regni gloriam labefa&ari . Nam nus noftri non terunt .* non xtati , non fexui parcitur : fanguis omnium qui pereunt ex no­ D quo pafto tolerandum eft , clericorum judices lim manibus requiretur . Jam Rofliani aetate laicos efle faâos ? paftorum caufas ovescognonoftra defeiverunt a fide , jam Bohemi defece­ fcere t ficcine regale genus fir facerdotale fuum ? runt . Bulgaria tc Graxia tota Tureorum eft , Non explicabimus honoris caufa , quantum di­ nifi Peloponnefi portio quadam. Albani exhauminuta eft in Gallia facetdotalis autorités : & f.imbui, mZ ili funt , Hungari fefli , Valachi exterriti : ni­ melius norunt , qui pro nutu fscularis potefta- f“l' fi opem ferimus , aut fugere aut fefe dedere , tis fpiritualem gladium nunc exercent , nunc & cum perfido Machometo Chriftum blafpbeexcludunt . Praefui vero Romanus , cujus pa* mare cogentur . Et nos interim miferi inter nos rochia orbis eft , cujus provincia nec Oceano contendemus ? Abfint h· lites , faceffant jur­ clauditur , in regno Francia tantum jurifdiâiogia , refurgat pax , fi non perpetua , ialtetn nis habebit , quantum placet Par Ia mento· Non temporalis , donec Tureorum peuis ab Europa iacrileg^tn , non patricidam , non haretkum dejiciatur . Quod facile fiet , fi magnus tc pius punire permittitur , quaevis ecclcfisfticum » vefter rex fuas manus , fuas operas interpolue­ nifi parlamenti conTentui adiit : cujus tantam rit , 8c vos ip£ totis affurgatis viribus , cooefle autoritatem nonnulli exiftimant , ut cenlulcndo , dirigendo , agendo , nihil omitten­ E; furis etiam noftris praecludere aditum poffit. Sic do , ufquequo pace inter Chriftianos compofijudex judicum Romanus pontifex judicio parla­ ta , terreftris tc maritimus exercitus ducatur in menti fubjeâus eft ■ Si hoc admittimus, monTureos , ad ver fur quos raro line Francorum fan· ftrofatn ecclefiam facimus , & hydram quanguinc feliciter pugnatum eft. dam multorum capitum introducimus , tc uni­ Ceterum quia pragmaticae fanâionis fupetatem prorTui extinguimus . Periculofa hac res rius incidit mentio , cujus 1'ecreta magis puleffet , venerabiles fratres , qua hiérarchisai favimus , quam aperuimus : urget nos congru­ omnem confunderet. Namcur regibus , curaliis entia , immo vero cantat qua genti veftrr deprafidibus , fui fu b dit i parerent : Cum ipfi fuvjnâi fumus , priufquam nuem dicendi facia­ porion fuo non pareant ? Quam quifquc le­ mus . de ea aliqua lioare : ne taciturnius no· gem in alium ftatuit , eam fibi fervandam pa­ ftra indulgentia reputetur ; tc quod fanabile tet . Verendum eft , ne prope adfit quod ad vulnus eft , fiat mortale ; tc nos a confortio veThcflalomceniçi videtur fignificare Apoftolus » Condi, Gener, Tcin. XXXII L 5 quia. 351 Conventus M A N TU AN US. 2; z quia poft difcelfionem homo peccati . Adven- A bri» » filius pcroooaiaati regis * qui reftituiio- ANNO ANNO nem regni paterni , auxiliante fibi Divino pns- CHRISTI cHAirn tam quippe Anrichrifti folkitan: , qui difcdfidio» mano validi profeqnitur, virtutibus opti- «♦>» fionem a Romana ecclefia qnstunt : qualm mis predion » in mate convenienti coasftxtutus, pnc le ferre vadantur , au» tab obtenta prag­ regibus Ac magnis priaapsbas «nniom fere na­ matic· (aoâioais fieri dicuntur. tionum religionis Chriftâuue conjunAus t ma­ Sed créditant hac , nt ante diximas , regi gna auxilia ipfi fidei catholice Aluflimo dirigen­ veftro incognita efle , cujus natura benigna eft te ferre poterit. 8c inimica mali . Docendus eft te inftruendus , Sed dum his in rebus fuper noftris petition»» ne peftem hanc debacchari amplius 8c animat inbus rpfponfum difeniflimum oratione veftreCantumcere fisut . Vos lucent· cftit ardentes coditatis diâum eft 1 aliqua diâa fuere , qui­ rameo · Ac' candelabra lucentia in domo Domi­ bus pro tuendo Chriftiaaifliau domini noftri ni : fic lucete , ut lux veftra tenebrat omnes regis honore , jure , Ac fama , cum omni re­ ac caligines pragmatic· lanâionis ex nobili Ac verentia veftr» beatitudin» , Ar find· feChrifhaniffim* Francorum gente depellat i fodis apoftolic» « ut fideles nuncii tanti regis lumque lumen SolL , id eft veritatis fplçndor. Ac veritu eluceat . Quod fi rexvefter opera ve- B aliquid breviter relpondere compellimur. ftra fecerit : Ac vos mereedem recipietis a Do­ Non enim imprimis fubticere noflumuannum, mino r Ac par iuis progenitoribus , ma jerque, 2uod ipfius dommi noftri regis honorem admoper omnes orbis eeclcfias , 8c in Romana poum concernit : illud videlicet , quod inter co­ tera prelocuta , enarrando beneficia regibus At tiflkmum, jore metito Ac erit Ac vocabimur Chcj» ftianiflimos. regno Francorum a fede apoftolica prnftita » dictam cft : Zacbariam papam legatum ù» Fran­ cia m mifific , Ac per cumdetn toatam fuifle Hill*i^nun Ctnli PIL fait fraie* £“■ T·* ceram ai faftriarrm Tü Taf4 dericum regem , atque Pipino Caroli MarteUI filio majori domus regi» * longe tamen diftanII. «rarieacm » ti a fanguinc regio , ipfius regni regimen cooceflum extitifle : quo mortuo , fucccdcntibus fi­ Am certis lapfis diebus , beatiflime pater ; bi Ac Carolomaono , 8c fuis filiis mortuo Caroad prefentiam veftr· fanâitatis juflu fact· majcftatis Cbriftianiflimi domini noftsi regis lomanno , poftalantibus fedi apoftolic» Dcfideriorcliâaque didiCarolomanmAc fuis filiis, ad Francorum , veniam primum eidem , obedieny.ficMSFt·’ tiam & reverentiam filialem , ficut.................... C regnum feu portionem regni pntdiâo Carolomaono contingentem eofdem blios vocari , fe­ AKctfon· quidem majeftatis confactum eft , cum ea qua ***' potuimus reverentia Ac devotione pnsftitimus . des apoftolica rejcâis fupplkatioaibus pnrfatis, omnia jura regni collate in Pipimun , pntfato Nos quoque ad concludendum de fuccurfu Carolomanno confirmavit , Ac in cum contu- . pteftando fidei catholic· , ob quem hsc con­ Iit . Quibus verbis innui videtur , Chriftiaventio indiâa eft , veuille infinuavimus , pa­ rat ifii mos nos efle audire qua in pnefenti con­ nifiitnos Franconun reges , ex hinc fucceflbres non ex vera ftirpe Clodovei defeendifle , ventione apcrientpr , Ac in his cooperari omni­ necnon regni difpofitioncm fedi apoftolic» com­ bus modis rationabilibus . Quibus audiris veftra fanâitas benigne nos fuTcepit , plures Ac petere . Ut autem hujus rei veritas omnibus innoteceleberrimas laudes fuis elegantiflimis fermofcat , nec quidquam finiftrom animis audien­ mbus regi noftro Cbriftianilbmo attribuens. tium concipiatur : icimus ex hiftoriograph» Ar Altera autem dic ad ejufdem veftr» fanâichronicis authenticis ac probatis , quibus fides tatis pnsfentiam pro materia regis Sicili» , Ac adhibetur , quis fuit Clodoveus ille Chriftiainfignis Janua civitatis acceffitnus : vocatis ta­ men nobilibus principibus , feu principum am- D niffimus rex , ad quem e coelo lilia tranfmifla fuere » facraque unâio , Ac alia qu» divini­ baxiatoribus , qui domino noftro regi fictderitus recepit , qu» ufque in hodiernum diem bus , amicitia lingulari , Ac cognatione jun&i tum in lacra unftione , tum in miraculis diefont , ficut nobis in inftruâionibus espreffe tim corafcantibns , tum in curatione ulcerum • mandatum fuerat . In quibus caufis quras pro tuendo non folum jure pnfefari domini regis Re­ qu» vulgariter hrmerilci , latine vero fcroful» nuncupantur , Ac in vexillo auriflammeo ad nati , fed totius doma» regi» Francorum dedu­ Francorum reges cclitus emiflb , tum in aliis ximus : nihil diximus animo quempiam accufandi . aut eorum qui jam vita funâi funt, aut qui adhuc in humanis agunt j fed dumtaxat gativis pluribus , oc diverfi,modis impenhsapud Francorum reges permanent . E perleâis ad turis profeqoendi grstia , quod pnrfatis regi­ plenum biftocus Ar chronicis authenticis cisse bus & inclyta domui eorum competit .* juconftabit , Pipinum prvfatum a ftirpe Clodoftamque rem petere arbitrati fumus , que­ vei Ac fucceflbribus ejus defeendifle , Ac a (an­ rendo pnefatum dominum Sicili» regem in guine regio procclEflc . In quantum vero re­ rem iuam reftitui , Ac in contrarium afta caf£ gem Ar regnum ipfam tantis tamque infignifari . bus donis caelitus decoratum Ac illuftratum Super his cum ea modeftia qua fcivimus Ac concernit : certum eft , eofdem nulli in terris potuimus locuti fumus , ficut veftra fanâitas fubjici , nec cuiquam human· fubjaccre popro fua clementia benigne interpretata eft , teftati cum primum fuper his relpondit : Ac quid inUnum aliud in poftrema parte prclibat» fuper fiendiim iit , veftra fanâitas cum reveorationis taâum eft , cui aliqua ex parte et­ rcndidimii patribus dominis cardinalibus cogi­ iam refpondere cogimur . Arguitur quidem ip­ tare poterit , ut ipfius regni pradiâo domino fe dominus nofter rex , quod pragmpticam Renato , cui debitum eft , jutu reftitutio fiat : fanâionem in fiso regno fuftinct , qu» privile­ quam nullatenus in prvjudicium fuccurfus fidei giis fcdis apoftolies derogare portenditur : catholic» cedere putavimus , quin potius ad atque exinde regnum i pium rugam atque ma­ ejus auxilium lingulare , dum iUc ftrenuiflimus culam contraxifle allegatur . In qua re pro deAc viâoriofiflÛMs princeps dominus dux Cala- J fen- Comtbntos Mantuanus Μ4 " fandeodis ipfio» regi* fe regni fanoceotia , bo. A habita , fe coafalti* viri» perata* juri* Divini fe amno ΑΜΝΟ humani , quotum fa regno fao copiofa eft ausi- CHAUTl CMtlSTl noce , fe fama , at teaemur , aliqua fa prsfaati explicare doximos, titudo > poterit exinde quidnam agendum fit «♦»»· ι*9· Prsfcntata olim firenrat decreta concilii gd. maturius fe fan&fas advifare . Sed hsc paqp nctalis Bafilccnfis Chriftianiffimo noftro regt * defenfiooem juftitus » honoris , Se fam* ipfius pcsfcntiMque quam pluribus pcfactMbua fe domini noftri regia > fataâam prateriific vi- ' proceribus regni fui necno· edum abfantiam oratoribus , apfa habita confisltatieoe archiepiC deamor. Et in his ad honorem Dei , univet£alis ecclefi· , fe fanâ· fodis apoftolica obfequinm , utüitatemqnc ac proipentatem fidei Ca­ ritace profati coociîii , quod n inftitotiono tholics , fe totius Cbriftiamtatis , fe apud ipfam dominum noftram regem , St ubicum­ doocum pnrccdcntMU» eoopliorwm Cooftantfanque poterimus , pro viribus laborare cora· fis et Senenti* , nec noo etiam duorum Roma­ bimus. norum pontifiemu Mart»* V- fe Eugenii IV. Quia taiqcn in articulis anceedenubus , do ad reformationea* ecclefi* in capite St in me*w B faâo regis Sicilis mentionem taesemibus, verba bris focrat convocatam,. generalia funt , fe abfque fpccificatione : ut de Intellexit proterea * bac decret» facris caintentione diâorum oratorum in materia prçd&a nonibus antiquorum conciliorum , ac decretis fanâtflimus dominas nofter pleniua valeat cer­ famarorum pontificate , confirmari . Propter tiorari , fa ppi icant or«otcs pnrfatj cidcm fan* qus , ficut devotu* ecelefie filia» , ficut pria* âiffimo domino noftro , quatenus lupplicacepe catholicus Se Chriftianiflimus , eadem de­ tionc* hac fa re fas fanaitati ex parte di­ creta cum aliquibus additionibus , qua ledi riorum oratorum pooerias admittere digne­ apoftoltcs nequaquam derogate videbantur , ac­ tur . ' ceptare duxit, Ad qus veftra fanâita* , ultri ratione* alias Nec ia acceptatione pesdiâa allaient» proin parte hac allegata», inclinari debere videtur judicium privilegii* a potto lie» fediv atfure pu­ ado defenliooii fidei , ut votivus inde fequatavit , quam femper Se venerari , St honorare tur effit Au* , caufis fe rationibus fequentibus . decrevit · Quin etiam ab illo tempore ad fmnNam prsdirius rex Renatus confanguincus eft mum pontificem fubditi regni illius , ficut ad Chrifti vicarium &. paftorem , fummum recur- C fa Ifaca mafaulina Chriftianiffimo regi , fe fe­ re omnibus majoribus principibus regni in ter­ fam (creper habuerant . Ncc aliquia de fcitu tio gradu . Chrtftiinimma regina Maria regis ipiius Cnriftianiffimi regis in regno fao fibi quidpiam eorum ufurpare pnafamput , qu* ad Renati foror , in fecundo grado . Regina et­ iam Anglic filia eft legitima prxdiâi regu Re­ iolum fammum pontificem pertinere nofcuntur. nati , rexque Anglia ipfiur regis filius m affiEt alterius legatis St nane i 3 per camdetn fedem nitate . Dominus dnt Calabris prsdiAorum miffi* fapcnutncro oblationes Se varie apertum regis & regina frater eft principue ; Wallis faâs funt : in quibas femper benigne. Se pie eorum heredis avunculus, fe* in parentela pro­ regi* 8e prslatoram animis ad quaque rationa­ ximior ...................... confanguinei funt germa­ bilia fe reddidit inclinatum . ht quidquid ca­ ni : idem princeps fe filius prslocuti domini nonice Se rationabiliter in hac parte videbi­ tur fienddm , ad hoc Chriftianiffima majeftas ducis Calabris . Dominus etiam comes Ceno­ paratam fc eshibebit , fe obfervabit inconmani* , qui a-juventute continua traxit moram cumChriftianillimo rege, in cujus domo alitur cufle. ac fuus percarus fe dilcâilCtnui , getmanos eft Quantam vero ad ea quo adverfus curiam Parlement! ipfiu» domini noftri regis objrâa D> ipfiu* regis Sicili*. Et ultra h«c , inter estera* provincias , na­ funt : omnibus fatcHigere placeat , quod h»c tiones , fe territoria regni noftri , citra prmvenerabilis ex ecclefiafticis fe faculanbus viris juris peritiam habentibus conftituta ufque ad judicium quorumcumque aliorum , nobiles fe procere* Andcgavfa fe Cenomanis prsfati re­ numerum o&uaginta perfonaram » abfque duo­ gis Renati fubditi , regi noftro (upremo fe co­ decim paribus ecclefiafticis St faculatibus > St ron* fervierunt prudenter , efficaciter., fe faoâo magtftris bofpitii regis * qui omnes de defafle . Unde vocem , famam , fe nomen fa corpore ipfiu* curi· exiftunt , quamplurimum Francis regno non modicum fe meruerunt . neceffaria eft ad confervationcm cedefiarum Se Et cum de tanta materia , prout eft fidei dejurium faorum : Se de quibuicumque ad eos fenfio , locus erit fermonem facere : eorum querimonia defertur , five de officiariû regis , vox fe opinio non mediocri* ctunt importan­ nvedequibufeumquealiis in.ipfo regno, quabtis . tumcumquc potentibus , per i piam cuique juEt fi tanti principe* * nobiles quilibet fuo ftitia mmiftratur . Quod fi ita per omnes re­ giones orbis Chriftiani fieret , non ita ia mul­ refpcâu effectua liter cognofeant , veftram fantis patrimonia cedefiarum direpta , St dilapfa E riitatem erga diâum regem Renatum m fais forent, ficut, pro dolorleffe referuntur. Tan­ fupplicationibu* aures benigna* inclinare , fibitaque ab antiquo fama eft illius curia , quod que in fai* jure fe ratione legitime favere : eo­ nedum fubditi aliorum regnorum Chriftianonsm rum ex parte nulli dubium eft , in suto­ ria prsdiâa fidei farreatiore* fe aaim^fioras in caufis privatis ad judicium illius curis recur­ fe pxsbere , ac exhortationibus fe defideriis rere voluerunt , prout Se adhuc multi faciunt , fed etiam infidele* interdum hoc idem fece­ fedis apoftolies · promotiores fe inclinatio- ·*·.>«» rant . Nec eft verifimile , quod tam folemres . . *...................... ■· nis curia aliquid finiftrum agere vellet «quod fibi ad culpam Se notam imputandum efle vi­ Similiter ut jura , fe prorogative Chrifti*niffims maieftatis illibata remaneant : placeat u, £ deretur. fanftiffimo domino noftro mandare , fententias puM· s Supet omnibus tamen pramiUir Chriftianifficouha Peninum de Campe-fiigoxc laus per ju- “c*··. mus dominus nofter rex pleniore deliberatione dices Mantuanus. Conventus dice* competentes · occafiooc maleficoram A A nem cedendam hoc laudabile Se gratiofum pionsuim............. qui* inimico» noarat foroaide- ciuurn CHK15T1 deJiaoram per didam Pcrrinum perpetntoram mna rationibus prioribus diebus de............... ... . 1419, in Ac advenas regiam majeftatem ( de quibo» ob hooorcm Dei , fedis apoftolica: , Ac ortho­ fententiis nee non it de procéda in hac mate­ ria agitato , iidem oratore» promptam offerant doxe 6dei » ac propter boo a qu®..................... contingere fperata font . Et utinam finis focfacere fidem ) execution! debit* demandari, filentiumquc imponi prctcndeafffaa fe illitu Percedere pofict votivus............... nobis pacificatis riai herede» , aut ab eo caufam habere , fuper 9c viribus coadunatis Tureum illum immanifliaun pofismus...................ad honorem falvatocenfuris & fentcntfis excommunicationis per cos, ris noftri Jefu Chrifti , qui pro nobis dcbclut fertur , obtenti» , adverfu* mercatores Ayeniooenfes : eofdcmque mercatores abfolvi , 1*................... fidei exaltationem , ac noftrarum quietos vero tc pacificos erga pnsdidos , fe , falutem animaram, fit credimus praefatum prin­ ut praemittitur , jus habere dicentes » te­ cipem ooftram hanc aperturam non egere lufcineri . pete . De locis tamen certitudinem ullam minime dare poflumus : quamquam fperamus loca ipfa » itfpiebgi· D*ih«>u>u aut aliqua ipforum , tatis grata fore fupremo Τ·β>. IX. domino noftra . Quia tamen haec in diipofitioLegatorum Regis Francix coram Pio Papa ne pnrdi&orutn pnneipum plus videntur jacere 11. recitata in Conventu quam in nobis .* relationem condignam facie­ mus Chriftianiffimo noftra principi , ut hac ia Mantuano. re deliberare valeat , ccrt io remque veftram red­ dere fanâitatem : idemque fperamus fore pro Udirerant Chriftianiflim® majcftatis ora­ parte icreniflimi regis Angli® . Et certitudini­ tores , Pater beatilfime , qu* tum oratio difertiflima veitrç fanâitatis bina vice . tumbus hinc inde habitis , poterit locus aptius appunâuari Ac concordari , Ar ut princeps nofter etiam organo reverendiflimorum dominorum ab animum ferventiorem ad hecpriBftare dignetureadem fanditate deputatorum in hac parte , Obfcuritate enim fcclufa , libenter intdligerediverfis diebus pro..................... materie prin­ mus a veftra fanâitate, quifnam legatus a late­ cipalis huius conventionis dida , expofita A' aper­ ta .......... divifa . p re tranlmittendus erit ex parte vcftni ianftita­ Prima enins pars aperturam conventionis in c tis in conventione prediâa. Et eum inter ceteros principes praenomina­ fefto beati Johannis proxime futuro facit inter tos placuit veftrç fanâitati femper cum regibus exccUentiifimos principes, Chriftianiflimum Fran­ nominatim comprehendere illuftriffimum domi­ ci® , Λτ fereniffimum Angliç , reges confoe­ num Burgundi® ducem , ut interfit , vel cius derator , & iltuftriflimum «ominum ducem Buroratores , in conventione prçlocuta : nulli du­ Lon4oo>«. gundiç..................... quatuor locorum nomina­ bium eft , illuftriflimum illum principem a protorum > videlicet Avinionis , Metis , Colo­ fapia liliatorum defeendifle 4 coofaigtiinetim ni® , & Lo.................. * at media pacis inter proximum & fubditum Chrifti»niflîmç majefta­ principes pr®didos perquiri po flint , exindetis fore : Ac tamquam talem toties quoties treuque advifari fupcr luccuifu ctfeduali , Si degç aut appunftuamenta habita fuerunt inter renfione fidei adverfus immaniifimum Tur. regem noftrum Chriftianiffimum Ar Anglos , cum. idem rex in prefatis treugis Ar appun&uamcnSecunda autem pan narrativa feit opprefliotis illuftriflimum illum ducem de parte fua cum num & vexationum occurrentium in patria Hunc® teris magnatibus Ac proceribus regni iu gragaric perfequente Turco . Qua in materia necefle eft & celeriter de remedio providere op­ D du fuo femper eum comprehendit : fperamuf­ que in prçfenti conventione quod fimiliter fa­ portuno , nulla expedata conventione : aliociet . Sed omnibus -notum eft , cum guerra fit quin imminens rcftat periculum pro tota perdi­ inter Francos Ar Anglos , regibus ipfi» Franci® tione Hungarte , aut alio magno fcandalo in­ Ar Andi® pertinet etiam facere.................. Ac de fccuturo ·, qu® provilio non aliter pro prrappunctuamenta , quorum fubditi fideles Acobfenti commode fieri poteft , nifi mediantibus fequiales femper eis ....... . comprehen­ pecuniis in ftipendfa Hungarorum converten­ duntur . dis , qui dicunt nullatenus poffe aliter onus Ad fecundam vero partem , mentionem fa­ euerr® contra didutn Tureum fuftinerc . Et cientem de decima levanda in regno Francie : hoc ut huic materi® luccuratur , veftra fanâitas recentis memori® eft , decimam nuperrime le­ decimam beneficiorum cccleliafticorum Franci® vatam a praefato rege , cujus folutio vix ad­ poftulat. huc pcrfefta eft , aut faltem qui hac de caufa Beatiflime Pater , ut pluries expolitum fuit fuerant.................... ifto die quieti , fuitque in vaftr® fanditati , in fide orthodoxa nullus in­ favorem fidei ad veram valorem collecta fevenietur princeps inclinatior ad efleâualem fuccurfum fidei orthodox® , nullatenus parcen­ E cttndum privilegium Gallicanum , quod nulla­ tenus permiflum fuiflet nifi in favorem fidei . do confaaguineu , fubditis , 8c facultatibus re­ Et fi pecuaiç adhuc integrp funt , prout vegni , immo 8c propriam exponendo perionam , (i opus fuerit, & facultas aderit, quam rex Chririfimiiiter credendum eft : non eft opus no­ vam petere decimam . Si autem confumpt® ftianiflimus fuptemus dominus nofter , regno , funt , fructus nullus exinde nobis apparet feferris , fic dominiis fiiis in iccuritate manenti­ cutus . Et nHi horum declaratio clarior Ac Re­ bus : quod fi fecus fieret , nec honeftum, ra­ gi ac palatis magis notorie videretur : nnltionabile , aut laudabile a quoquam reputari lomodo aufi eflemus poftulatam nuperrime deberet. concordare decimam , nec facultatem habe­ Igitur aperturam faciente veftra fanditate , mus aut poteftatem faciendi . Vidimus « per­ ut conventio teneatur inter reges praefatos , ob legimus , & iterato profpeximus noftras infccuritatcm Ar amicitiam intercos procurandam ftru^tiones , quç procuratorium noftrum limi­ Λ- componendam , & difeordiam Se hrlitatiuanno ORATIO ALIA ® A tant. >57 C Ο Μ T I Μ τ υ ί Mantua k e <· ΑΚΙκΓ *■·» » teilere i·*»·» certum eft omnibu* in- i fonte automata peedi&i principia fupremi. CMUSTl tuentibus , quod *U eft fient dicimus , nec Non loquor de epifcopfo, aut majoribm dU QOUfn «»i»· aliter facere poftu*·· . Quod ctfi foceregustatibus ccdefiarom t non loquor de duribos, ,s«» nras , (emota pana legatorara tranfcenden■Mrrhfoaibw , comitibus · baronibus , cmtetinta fine· mandati , noftri promifli concor­ rsfque nobilibus aut butgeafibus » immo de dia » ant concefla invalidç efient , act aped .......... minore curato , capeUano , vel refoada principem noftra* ratificarentur , aut tmoloftatus iaicalis agriodcttrar vei miniftriall . Si ga tenter. de arenatione , aut caaAioo* pmdtdbaram no. Pnttcrea nabis vifom eft vcftram fanftitatem cunianrm apacllalTent , incomiMOti previnoadvertere debere ad unum in bac materia. Co­ nem obcMMiflènt : Ar «nae pecunias fcc levatas pit enim eadam fan&itas contentione* futura* ad utilitatem f*pc diftt domini docis lurrm votivam fafcipere elfeâfom : quod formidan­ diu , oratione pnsmifià » audendum eft ipiu* dam pfarimmn foret alium finem fofeipere , fi dominum diâu* foi** te intaftas apud ipfum pracdiOa concordaremus , quia nitra ea qun no­ confervare. bis impingi poflent pro tranfgreflione manda­ Quod non ita dici poteft de Chriftianifiuoo ti , dicerent prrlati , te non ablque colore , reg· . Nam ob canfom fupradiftam ea parte quod iftud eflet preparativum alterius decimat , null* fuerant in Coo regno pecuui* levate : & vel aliatum decimarum , in conventione preJnoad decimi* modenum faner gentes eccledida tenenda : conquererentur quoque didi aftica* , numquam ad cum folm denarius per­ prrlati , te non ablque caufa , ce fohitionc venit , nec apud ipfum remanfit : hoc excepto prime decime ; te formidantes de tertia aut dumtaxat , quod ejus juflii fratres ordinis de quarta decimis « plus forfan optarent coocluRhodo pro conferva Clone fms infufo , quod lionem nullam fore in conventione fncrata , pium opus erat , leaded* millia ducatorum quam illam exitum votivum ab eadem lanâitacx prvdifta decima receperant , refiduo rema« te defidemtum. Et ratio, quia inde fequinofpente in difpofitione ledis apoftolica. fet deftsuftio omnium ecclefiarum regni noftri, Et ideo , beatiflitne Parer , non vgrt feaut faJtem onus valde importabile. rat vcftra beatitude, fi decimam aut aliud Et ad cbjednm nobis fadum , quod tres fobfidium certum imprsfentiaram minime offe­ decime funt in Italia : alia eft ratio , beate rimus : quia long* eft differentia materie re­ Pater, noftro ia regno padum reformat: nam gi* te regni noftri erga plure* alio* , qui non majoris valoris eft nnim provincia decima ia C fimiii laborant «gritudine . regno noftro, quam medi* partis aut duarum Sed nomine fus majcftatis iilad dicere te afpartium tetius Itali· . Sciunt qui receptat fe­ fecurare polium» , quod regno Franci» in fecerant , te redditus cognofcunt ecckfiaram. curitatc refpedu luorum immicoram remanen­ Et ad objedum nobis fadum de iliuftriffite · tum de fobditia tum de facultaribtts regni, mo domino duce Burgundir , qui armatam fet tum de boni* ecclcfiafticis Si laicoram , ac fi millium hominum promifit pro fuccurfu fidei opus fit sic propria perfona , MÜUS fcrvenAcc. quamquam non tant· fit eftimationls te tfor , inclinatior , aut anitnofioe cum effectu reputationis, ficut eft potentiffimus Franco­ invenietur inter principe* orthodoxe* pro fucrum Rex : habere debet vcftra beatitndo tria cwrfu te auxilio efleftualibus fidei , m quan­ pro confiant! a rege noftro Cbriftianiffimo . tum regni eitcnfioncm concernere poterit , te Primum quod quidquid promifit xctroadis ejus vire* , ficut eft Chnftianus nofttr rex It temporibus cuicumque perfona*, inconcufle obprinceps . fervavit . Secundum , quod quidquid promit­ Non quia honorem , voluntatem , afieâio-, tet , effedualiter adimplebit . Tertium, quod ne* 6e potentiam aliorum regum ferchiAmonunquam fub incerto aut conditione promiuum D rum te principum ad caufom prarmiflbrum ia aliquod faciet. ullo mtnucre intendimus, nec autoritatem , Promtflmn enim illuftriffimi domini ducis excellentiam , feu praeeminendam quafranque Burgundie fub incerto eft , te cum conditiofuper eo* habere vel protendere volumus , aut nc : videlicet tam pro fubfidio jam levato in ipios procellere quoquo modo arbitremur, nifi regno & eat* regnum , quam pro fubfidio le­ juxta gradum te ritum antiquitus obfervato* t vando in jsrediais terris . Et etiam hoc pro­ immo quod unicuique regi at principi hono­ mittit , tam pro terris fuis te dominiis axirem vuft fervere ilhrfom , corn ipfis ad petfeftentibus in regno , quam extra regnum : nul­ Afonem hujus faa&i operis laborate curans , la faAa divifionc aut partitione hominum fubvirefquc fuas cu* eifdem adunare , communi­ fidiandorum te levandorum pro terris regnicolis que confilio uti : ut unanimi Sonfenlu, volun­ te forenfibut. tate unita , Ar aelo orthodoxo claflêm poser»Et non miram fi plura promifit ipfo domi­ tiflimam parare poflint , negotiumque perage­ nus dux Burgundûe . Nam jam pleres pecunias re gratum , te univerfv Chriftianitati utile . levavit pcrmiftu Chriftianiflim· majcftatis, qui Unde in hac vita honorem quilibet in foo gra­ in favorem fidei litteras autoritatis & faculta- E du , te juxta fueram exigentiam meritaram , ti» eidem concedit levandi fubfidia fuper gen­ reportare poffit, te m fine gloria* coofequi tibus ecclcfiafticis , te etiam laicis in omnibus fempitcrruM. terris flr dominiis ex litent ibus in regno , ficut Keftat tamen uno* quod abique nrotermiffioae honori* principia noftri , «k noftr» natio­ poftulare te expetere voluit, interdicendo fu· prims curis Par lamenti , ocnnibufque judici­ ni* , misi—nue culp» nobi* rtalpinati* im­ bus ac etiam .... (ue omnia remedia te provi» ponenda i nullatcno· fubticcsc poflumu*. Cu*w fiones qu» huic materi· ptsjodkare poflunt . illa tamen humilitate Ar fincera devotione , f, Quibus de caulis nullum impedimentum in le­ quibus decet foaâam alloqui apoftolica* fe- t·· · vatione earum invenit : quod (ecus faâum brif­ dem, explicanda , quam exoramus , ut cim fer , nifi auxilio Chriftianiflims majcftatis ufus benigna lupportatione te aftabili manfoctudimedio fuperius tafto . Nam cum denarii fini ne ipfo fokipere dignetur . griffa* . principis lupremi , levari nequeunt publica cef- 3 JP CovviNTos Mantuanos. 2(ΓΟ anno ΛΛ <** ***** ** «*MWW» nite jaat , Mrrarr A ,, vel pontificali piafulgeat dignitate, ipfo fe- "amno" ChROTt G4*0mb> : Isvqpferat , iapk , », âo tentent iam execration:· .incurrat t a qua CHRirri «<>»· jampridcm in ecclefia Dei exitialis confactudo M nifi ptr Romanum pontificem , fe in morti· adverfus Romani pontificie Centura·: viâienim . „ aiticulo , abfolvi non poffic . Univerfitas damnatiqoe apoftolica iententia ad futuruOi », vero , five collegium , ecclefiaftico fubjaccat Conidium appellabant . Judicem ψΰ non erat, ,, interdiâo t fe nihilo minus tam collegia fe Bi fuperiereoi Romano prxiuli dabant, guidon „ univerfitates, quam praditte, fe alio qu«invenitor in terri· : & cum ipG a fuis tea tenths „ cunque perfona , eas panas ac cenfuraA.it>appellari non finerent, a Chrifti vicario ap­ », currant » quas rei majeftatis , fe heretics pellandum effe contendebant . Confuluk Pin* „ pravitatis fautores , incurrere dignofeuntue . in ea re patre· , qui aderant in convento, quid „ Tabellione· infuper , ac tcftes , qui hujufceaferent. Illi concordi voto refoonderunt, ap­ „ modi afeibus interfuerint , fe generaliter , pellatione· hojufcemodi cum fuis aotoribur , „ qui fcienter confilium , auxilium dederint , damnanda· efle : atque ita decretum editum eft, „ vel favorem talibus appellantibus , pari paquod appellante· a Romano prefulc ad futurum ,, na pleAantur . concilium , tanquam hxrctis fautores , fe Irfe B ,, Nulli ergo omnino hominum liceat hanc majcftatis reos , nlcdendos efle ftatuit. Quod », paginam noftrorum voluntatis , damnatiopontifex poftea diplomate confirmavit, atque „ nis , reprobationis , calfetionis , annullalancivit , ejufgue teriem inferendam fore valde ,, tionis , decreti , declarationis , fe mandautilem esiftimavi . M ti infringere , vel ei aufu temerario contrai,, re . Si quis autem hoc attentare prsfumpfeTiai tfi/ff»! firvai ftrwaia Dei , ad /■„ rit , indignationem omnipotentis Dei , fe raram rei mrwerMiM , „ beatorum Petri , fe Panli apoftolorum ejus , „ fe noverit incurfurvm . Datum Mantus, In* », "C Xccrabilis , fe priftinis temporibus inau„ Carnationis dominicae millefimo quadringen,, £4 ditus , tempeftate noftra inolevit abu», tefimo quinquagefimo nono , quinto deci* „ fus , ut a Romano pontifice Jefu Chrifti vi„ mo calendas Fcoroarii , pontificatus noftri M cario , cui didum eft in perfona beati Pe„ anno fecundo . Paucis deinde diebus , congregatis in templo >1. » tri , ?a/r* orn *m/ , fe faedrusf·· Zqa■**“· ·*· » writ terraae , erit ligataae Ό“ ia cale , beati Petri patribus , fe univerfis principum » nonnulli fpiritu rebellionis imbuti , non ia- C legatis , re Divina peraâa , pontifex e lolio ,, nioris cupiditate judicii , commiQi evafione „ fuo indifto fi lent 10 : Oâavum hic agimus 1, peccati , ad futurum concilium provocare „ menfem , inquit , fratres , ac filii, eos exn pnefumant : quod quantum facris canonibus ,, pedantes, qui ad conventum vocati fuerunt. », advertetur , quantumque reipublicr Chri„ Noftis qui venere : deinceps fperare alicujus „ ftiap* noxium Iit , quifguis non ignarus ju­ „ adventum , qui conferre aliquid ad rem nost rium , intelligcre poteft . Namque ut alia „ ftram poflit , vanum eft . Licet jam hinc n praetereamus , qua· huic corruptela· manife„ abire . Peregimus qus hoc in loco facienda „ ftiflime refragantur : quis non illud ridicu,, fuerunt : utinam Dei bene aâa fit cauta . ,, lum judicaverit i quod ad id appellatur , „ Quamvis meliora concepimus , quam inve„ quod nufquam eft , neque icitur quod futn», mmus i non tamen nintl omnino peradum » rum fit ? pauperes a potent ioribus multipli», eft , neque fpes omnis cecidit . Dicendum „ citer opprimuntur , remanent impunita Ice,, eft quo res dcdufts funt , ut fciant omnes », 1er· , nutritur adverfns primam fedem rebcl„ quid adiit fpei , fe qui reges , quique po„ lio , libertas delinquendi conceditur, &om,, puti ad tuendam fidem , vel prompti fae„ nis ecdefiaftica difciplina & hicrarchieus or- D ,, rint , vel négligentes . Hungari , fi adju», ,do confunditur. „ ventur , furnmo conatu & univerfis viribus „ Volentes igitur hocpeftiferam virosa Chri„ fuis Tureas invadent > Ccrmani exercitum „ ft i ecclefia procul pellere , fe ovium nobis „ pollicentur duorum fe quadraginta millium », commiiTarum faluti confulere » omnemque ,, Dellatorum : Burgundus fex millium : Itali ,, materiam fcandali ab ovili noftri ialvatoris „ ( exceptis Venetis , ac Genucnfibus ) cleri ,, arcere : dc venerabilium fratrum noftrorum „ decima· , populi trigefimas annuorum red*, fanâ» Romana· ecclefix cardinalium , cun„ dituum , ac vigefimas Judaice fubftantic , „ âoruanque prclatorum , ac Divini humani„ cx quibus navales copis (uftentsri , queant. ,, que juris interpretum » curia·», fequentium , „ Idem facit Joannes rex Arragonum : Ragu„ conhlio ac aftcnfu , ac certa noftra (cientia, „ fei duas triremes offerai&t t Rhodii quatuor. n hujufmodi provocationes , introdudiones „ Hec tanquam certa folcnni ftipulatione per ». damnamus , fe tanquam erroneas , ac dete„ principes ac legatos promifta font . Veneti „ quamvis publice nihif promiferint , cum ta* », ftabiles reprobamus : caftantes , fe penitus „ annullantes , fi que hadenus taliter inter· », men expeditionem paratam viderint , haud», pofits reperiaotur , eafque tanquam inanes E* ,, quaquam deerunt : neque patientur, ut fuis », ac peltiferas t nullius momenti efle decerni,, majoribus deteriores videri poflint » Idem de „ mus, ac declaramus : pnecipientes deinceps, ,, Francis , dc Ctftellania , de Portugallenfi„ ut nemo audeat , quovis quefito colore, ab „ bus dicimus . Anglia civilibus agitata mo„ ordinationibus , fan tent iis , five mandatis „ tibus , fpem nullam pollicetor , neque Sco„ quibufeumque noftris ac fucceftorum noftro„ tia in intimo abCcoodita Oceano : Dacia „ rum , talem appellationem interponere, aut ■ „ quoque , Svecia , ac Norvegia , remotio,, interpofit· per alium adherere , feu eis quo„ res provincic funt , quam milites poflint „ tnodolibei uti . Si quis autem contra fece„ mittere ·, nec , folis contente pifeibus , pc», rit , a dia publicationis pratentium in can„ cuniatn miniftrare poflunt : Poloni Tureis „ cellaria apoftolica , poft duos mentes , cu„ per Moldavians contermini , fuam caufam „ jufcunque ftatus , gradus, ordinis » vel co n„ deterere non audebunt ; Bohcmos mercede li„ ditionis fuerit , etTamfi imperiali , regali , „ cebit conducere» fuo «re extra tegaum non „ mil- use. . xtf t C on vi u τ u î Màmtoanvl itfi militabunt. Jit m Chriftiamu fc habent . A alioCqM quam plure* , portum Ibicum ctÏÛti * Claflcm pecunia Italica putabit , fi ooa Vedelinquentcm afltuut, bear ipte per prophetam cmiUTi ΰ '♦»· M netii» netiia t, 'at at faltiat faltint Gens· Genâra ,t aât aat m Arago•loquitur : Fbga ffarit rari ^tfbr : ifft usera» ON* . Verum etfi protasis fc impiis » «u. »·. —·» aec minor «rit, qtsam rcs ip£a depofM . Huagari vigiati auliia equknm armatanquam iaftramcntis atque flagellis , ad coer­ cenda pueeata «tatur Alciffiuras : illos tames ** b,,,' « |Μ««· hand minorera Mmeto· ·. ” qBj Germania wa&i ue Burgundis , duodeimpia vanitate firperbientes » fc quafi fecwts fc terras » cmatra eum qui aedit fc (scat in eis» *’ nOnag iata eillia militum m etftris babe· ” imnJ* Bt quis noa his copiis faperatum iri sloriaatus , etiam per illo· ipfe· , quos prius ; Turea* arbitretur ? Hi* .erodet Groÿn flagellari permifit , emendatos atque cortedbos « Scanderfiech”** » Albauorum fomiinu deprimit fc conterit Divina potantia . Que cum m Divinu fcnptuns faâa legantur , fc ad ” manus t fc mul P«G~c«*« *b hofte dcnoftram inftruAiooem (cripta probentur : emaficient : * m Afiafh*r”n*nne« » * Arme„ oorun populi . ΎυΓΓΜ · tetgofcnrac. dos fideles oponct pmfentem perfecscioni· as· „ Non eft cur defpere®* » UK“® DtaJ ‘Pf<: . guftiam , dt pari pernitentis fruAu divertere , „ capta fecundet .hu * "·«·« *»·* · IV,n* P*' serrai dsrabfuerrar fila tjn Itfm asasm , fc Divinam ultionem protes eundos qui aderant » facras induere vcftes: fc ipfe fuo lolio defcenden» » ad gradus majo- C vocante > jam , quafi eorum malitia coofumri* int fe convertit , ibique flexis genibus fefmata , acriori vindiâa plcâantur , Amorrhsotlirans » atque illacrymans fupplici voce , derum fc Amalecitarum exemplo, quos licet Deus eAos e pfalmis verficulos , qui ad rem accom­ propter peccatum in filios Ifrael irrite permimodati viderentur , refpon dent ibus perlatis fc iifict , illos tamen in manu eorum cum omni omni clero , longo fpatio decantavit .· fc ora­ terra tradidit , prscipicns , ut nemini parce­ tione premifla populo benedixit . Atque in rent » fed illos ultima internecione delerent . nunc modum Mantuano conventui finem im. Quod 6 pridem multifariis gentilium atque pofuit . hnrctkorum perfecutionibus fideles fuos voluit 2>*Λτ Tfe/ tjt tUt* tmtt» XU comprobare : iftis tamen temporibus vergente *»·» IjSo. littrrti ü frtitrit»» httf. apud Οχ*, jam frculi occafe , quo , Salvatore teftante . r*·· Λ·/μ1Αι« txîeMtt , ram Cfe»omnium abundavit iniquitas , fc refriguit cari­ raurra Turres exrrrtfss durra evfitfa . tas multorum , gravior procella , fc terribi­ idiffa f«*f»e due sMm» tdidir , xf/rrum lior preflura , qualis ante non ruit, cervici­ jMTMt tx^iithatm "fait ; Wtrrue· m· bus noftris incumbit » cum radix illa peccati , «·** ·· Itfa* partem pre^mpwra trig'fi"** fe 0 minifter diaboli , Antichrifti pnrcurfor , perfifcW/umprus prodere jtffi /fe . ou fc tiki tx diflimus Mahumet , fpiritu fuperbin elatus t •jtu taaeiUtu tnktknun . in Chrifti cultores rabiem fui furoris exercet , ui illa miferanda , & nunquam fatis deflena Conftantinopoliuna essde ac ftrage graffatus , nec tamen fatiatus , tamquam Tanguinaria beftia , haute Chrifti*no languinc polii*, tas fauces explere non poteft i fed novas in Del cultores panas excogitat · Cujus infatiabilis carnificis tanta rabies eft , tam inexplicabilis libido dominandi , ut totum Occidentem fibi -dd pvrpvrnara rti μμμτμ» . fubiicere , fc totius Chriftiani nominis paret ac moliatur exitium : cuius cum esecranda ra­ Cclefiam Chrifti wii« «wndi turbinibus ac bie* intolcrabilifque fuperbia femper excrefcat , adeflu jam dies ultionis ipfius, fc vindiA· tem­ perfecutionibus a fictam, ex Divinis (cripturis , fc veterum ann ΙΛββ . femper agnovi- pora £ fcftinare creduntur . Sane licet felicis recordationis Nicolaus Papa mus *. que cum a capite ac fponfe fuo , ChriV. pnedeceflbr nofter , poft ipfius Conftantinofto fcil icet au tore »7 regatur , cui, Gcut ipfe Solitane urbis calamitolum excidium , ad vin­ teftatur , omnis potclta* in calo fc in terra itandas Chrifti injurias , fc illius furorem re­ divinitus eft attributa , nunquam fine nutu Di­ primendum , generalem expeditionem indixe­ vin· difpofitionis talia fuftincret , nifi ipfe ad rit , regefque fc principes , atque fireuii po­ correAionem exercitationemque fidelium hoc in­ tentes , fc cmAos Chnfticola* , ad defenfioferri permitteret . Interdum etiam impios fc innem fidei cxcitarit ; fc ipfum pio ftudio feli­ juftos occulto aliquo inftinâu ad punienda po­ cis recordationis , Cailiftus Papa tertius fuerit puli fui peccata excitat. Sic namque per igna­ imitatus : nullus tamen haAenus optatu* fruAns ros fc nefeios errata populi fui corrigit fc pu­ peccatis exigentibus feeutus efle dignofcitur . nit Divina juftitia : beat quondam per Senna­ Nec interea deftitit Divina cenfura acrioribus cherib, pet Nabuchodonotor, per Antiochum, PII PAPÆli. 3 Decretum m conventu Mantuano editum de fiicro bello in Tureas. E nos atf-j Comms Mantuanus· 1^4 nos verberibus exeàaxe , Chriftuni» finitimis A ai fni jiiiutii terreat · affrtbtaÀÜe iftifliua , •ANNO ANNO M ^eaade ireftAtnr Oaaiiaat . TerribiU» eft eaie» CHAIST < CHRIyn carde , rapioa , tormenti· , A miferabili fer· • 4iS> fai tnjtrt ffvitae» friaeifiua · terribilu afad re­ vitutc affecta : donec |*m incendium fenfimex* crefeuu , omnia per circuitum erumpente flamget terra . Meminerint Saulis exempli, Qj mi conflagrare espû . eo quod non obediviflet voci Domini, A AmeNos veto , qui ipfis predcccfforibus , ficut lecitas ejus hoftes extrema iatesemprios^. Domino placuit , re infeda (uhlatis, Divina delcviflet , a Domino reprobatus fiiic » ac gno muiâatus. Proinde illos per v&gra mi. favente clementia ad apicem iummi apoftoiaicricuidue Domini noftri Jefu Chrifti obfefra_ tus fuirai· aflumpti , Divin» voeu cohortamur imperio , ut in unto fidei Chriftianc diferimu* . & per tremendam ejus fudfc obteftamur , ut ad defenfionem Chriilrin> fidei , minc periculum defidiar » quatenus poflumus . ficut proprio 8c neceflario ucuaibit officio , declinemus . Itaque fidei urgente nos xelo , in ipfis noftri apoftoUtus initiis, ad excitandum fortiter exurgant & potenter t fcitari quia ma­ Chriftianorum foporem Mantuam nos advehi jor eft Dominus ad protegendam , quam dia · fecimus , ubi in prsefentiarum conftituti , ge­ bolus ad impugnandum , Joanne in cpiftola neralem conventum pro fidei caufa tenemus , B couteftante atque dicente ; «a/ « multa cum venerabilibus fratribus noftrisS. R. E bû eft, faans fai ia *la/, tft i habituri in me­ cardinalibus , ac principibus > tam cccleliaftidio lui regem regum , principem pacis » eiccis quam facularibu* , five eorumdem princidum prae confortibns fuis , qui illis pugnantipum legatis, conferentes atque tradantes , poft bus propugnator affiftet » immarcefcibiks coro­ maturam 8t diutinam deliberationem , de eo­ nas ab eo gloric fufccptari. rumdem fratrum confilio & atfcnfu , nec non Oranibu* autem , qui in hoc fanfto opere Chrifto militare vpluerint , a» perfonaliter in oratorum & praela torum in conventu Mantuano prefentium unanimi voto, modo quo fequitur, hanc expeditionem «cceflerint , & in eadem per duximus providendum . odo menfes cuiuslibet anni > quatenus tanto In primis generale bellum atque expeditio­ operi opus fiierit , in Kai. menus Aprilis pro­ nem contra perfidiflimos 'l uteos , Dei noftri xime futuri inchoandos , five clerici , five laiacerrimos holies , more pnedtcefTorum noftroci , quacunque' ecclçiiaftica vel mundana pnrtum « qui generales expeditiones , vel ad libe­ fu)géant dignitate , perfeveraverint j necnon randum terram fandam , vel contra alios infi­ illjs, qui etiam poft menfcm pmdiâum Apri­ deles indixerunt , ab omnibus Chrifti fidelibus Ç lis ad hujufmodi expeditionem fe conferent, 8t triennio duraturum gerendum ac fufeipiendum vel per odo menfes , ut pnefertur , five ufque elle decernimus : omnes 9c Cingulos Chriftianos ad reditum exercitus , ibidem permanferint t ad prxfidium ejus belli pariter pro’viribus in­ nos de omnipotentis Dei mifcricordU 9e bea­ vitantes : decernentes pariter , in tante neceftorum apoftolorum Petri 8e Pauli autoritate confitatis articulo unumquemque pro viribus , Se fifi , 9c ex illa , quam nobis licet .indignis fecundum quotum infra dicendum , ex fui» fa­ contulit Deus , ligandi atque (olvendi potecultatibus debere conferre . Et quoniam Moyftate , pleniflimam omnium peccatorum fuorum fcs , qui Cummi factrdotis & Chrifti vicarii ty­ remiffionem , qualis per predeceflbres noftro· pum ^flit , ad Cupcrandum Amalech figuram proficifcentibus in fubfidium terne fande , Sc m anno Jubilari Urbis bafilicas vifitantibus, da­ Chrifti portabat , m figno Se (aeramento cni­ ri confucvit , concedimus 8r autoritate apofto­ cis allevabat fupinas manus , nec vincere ad-· lica impartimur : confidentes in verbo illius veriariutn potuit » nifi poftquam ftabilis in qui falli non poteft , quique patrem precatus, figno allevatis jugiter manibus orando perie· eloquitur : Téter , m tedifti atiki , m at vetavit : utnimque intclligimus faciendum· Itaque (cientes fidelibus de inftantia oratio- D 1 ttbi ege faen , Utaat nis ede fidendum : mandamus ut in omnibus tUritittta» , faege mib» dedlifti priafaaaa» rnaejae fieret : omnium , qui in hac fanda expeditio­ civitatibus , ac locis infignibus, diebus Domi­ ne pro veritate fidei , 8e defenfione Chriftianicis preces , in facrificiis ac Miflarum folemnas religionis , obiçrint, animas ad gloriam nii* nominarim , ad Dominum effundantur , immortalitatis evectas cum Chrifto , quem pia ut ipie , qui eft propugnator invidus > propu­ morte fuerint imitati , cuique fideles animas gnatores fuos adjuvet > Se pro fui nominis glo­ devoverint , in artçmis fed ibus regnifqoe earria decertantibus in przlio tanquam Dominus leftibus perenniter gaviiuras : eos autem , qui fortis ac pnepotens praeliator afliftat : milites vero ( & bellatores ipfo vivifico figno « quod propriis perfonis non acccflerint , fi pro fe Moyles in figura contra ferpentem erexit, con­ unum pugnaturum emifeHnt , 9e per eidum tempus propriis facultatibus fiiftentaverint, tam tra alterum * vero ferpentem diabolique mtnimittentes , quam bellatores 8c millos , alienis ftrum Mahutnetem volumus infignire , illius etiam expenfis militantes , hujufmodi plenariae figai memoriam pntfcncntes , quod fuper do­ retniflionis volumus atque decernimus efle par­ mos , cum terram Ægypti Deus percuteret , / juflit alfigi : quandoquidem in imagine pre- E 1 ticipes , ut autem omnis fexus , rtas , atque condicedent ventate complebitur , ut in agui fantio , bujulmodi indulgenti» particeps efle oofÎuinc, & in tigno Chrifti, vidoric tTophzum lit : volumus ut quaecumque ccenobia feu Joca ut relaturi . religioforum , marium vel mulierum , cujufInfuper univerfos Chriftianorum principes , cumque ordinis feu profeffionis exiftant , qui quacumque , etiam imperatoria , regali , aut pro lingulis decem fuppofitis clauftri fui unum reginali , ducali , vel quacumque dignitate bellatorem fuis fumptibus per odo menfes du­ prafulgcant , voce Domini commonemus , ut raturum deftinaverint , hujufmodi indulgentias cognolcant fe reddituros efle rationem propter plenarie confcquantur. ecdefiam fanguine redemptam , quam ab illo Quod fi forte prsfixo tempore non exado , tuendam acceperunt , quorum Deus virtutem ipforum aliquos poft iter arreptum in profecuexcitare nos juflit , ac ore prophetico commo­ tione pii & fandi operis ex h»c luce migraro nere > dicesu : tyec rrx«a i»rc//< eradirai~ ·/ > /· COO- iff Comvbmtvs Mantuanos. "ammo contigerit : volumua atque concédâmes , et A Italicam nation*· plurimna ia Ddttia· com- axhT CHXitn pmfatam indulgentiam mtegralher coofeqimnaacndaoms. Qàara cum ad robiem fir potmi CWKI ·«$** rar » fcc· vdfoagar ttrerti Me^ietèu , tittfiit turn Tureorum comprimendam a^eefiuia fit iu»· Hi fM Urii» b#**· l^rettnit tmttfe finit : oiaaiou armorum vi», tt maritime daffis '» ac crete fonti i» cUeettUei eftfieUtee» eetifit , tertefttis non yaraua coerdtw, ueqoe ea fieri vmAefifee eeerihu ttfiNii : Attn tT tee» Ut fir foftenrari poflmt fine gravifimo ramptu: anfntieeHi , til bdb fitm eifitieriM , mrarba. tomate omnipotentis Dei » k noftra, ab uni­ verfis 9t fingetis Chrifti fidelibus in natione eiete fmeUtr , Mfyee fereit Itgfau tt^foftit Italica conftitutu , cujufcumqoe dignitatis , eielSet. Dat. Mantos . kc. aw nt. Kai. Fe­ bruarii , pontificatus noftri anno 11. ftatu» , gradus , k pmemiasntia fuerint, laicaftbus perfoai» utrhfqoe fenus , enodem txigoHit tin» dtcretee» frittifte neeteet cosfimnm pattern omnium frirfhram , mdditnum, fiefe eéiteei effMt Teatife» Ae h» Uttetit λΙ k proventuum annnoram , mdeeiraiqMk quo­ , fMHMS oar /tun·*·*··» JUpM*do» fÿcrr : Convocatis ouÂin principibus k modocumque ea poMmta, agria» pafonia» populu qui fub kge Chrifti ccnlcntwr , feffionemoribus , animalibus » iMocimoniis, fie quinem publicani ccleovantcw, habita cam fratri­ * bnfcumqoe officiis poblicis , k privatis «ncrdtiis » indufttus , k artibus mechanicis , vel bus noftris S. R. B. caMÜnalibus confahatioae alias qualitercumque ad cotum manus dece­ matura , unanimi quoque voto aliquorum cornentium , per triennium imponimes per prvtholicoram priadpom m convento Mantuano fentes . Ir Ufre . etftantiem^ nccnen otntorum cariffimorom ha Chrifto filiorum aeftrcrutn Friderici Romano­ Communitates quoque , que lius lacibus k moribus vivunt , k o-unes Chrifti fideles in rum Imp. femper angnfti, te regum illuftrium, diâa natione exiftentes, iodndcndo etiam in­ * aliorum dominoestn temporalium » & romfulas Sicili· . Sardinia , k Corfic· « ner vifmunitttum ae populosum mulli aficnfu inter­ céra miferkocdi· Domisu noftri Jefu chrifti, j veniente . k nemine toram difctepanto » in Cr ptffioucm ejas k crucem , per fanftam Cimis adverios impiam Tureorum gentem belptiirna , in quo bapeitati k renati ealftuot, m triennio danirantm pao Dei honore fela­ piendam indiximus. depvscamur, requirimus , mouemus , k in virtute nominis Chrifti , quod feprq omne mh X«w edifiom otorrum rrfr^fiteta . men eft, precipitous k mandamus » ut proroanimo in fubvuntfone tam fanda peu PII PAPÆ IL < * pro tuendo nomine Chriftiano quod profitemur, pro cvitandis peticuiis eorum cerucibm immi­ nentibus , prompte , fidelleer , k fine aliqua fraude , portiunculam trigefim· bujufiaodtcon­ tribuere k crop re ralint : cum pro fide non folum banc tempotatiam kcoocfaun pereuueeut fubftantiam , fed fanguinem k vitam eaponere aftri&i fint . Carterum ut Chrifti fideles -4d /araram nri memsrim . in tam fankum opus , 'ferventius animentur , quo fpintualibus gratiis eonipexerirr. fe refe Àos , eis qui abfquc fraude aliqua, k in ter­ Dvetfus impiam Tureorum gentem bellum minis conuitutis integre trigefimam profatam triennio duraturam pro Des honore (ufeipiendum indiximus . Veram quia advertis na­pcrfolveiint , plenariam omomm peccatorum Iuoram fcmel in vita , etiam de quibufeumtionibus , & provinciis , qua fub fide Chrifti confiftunt , pro locorum opportunitate kfiru, . > que cafibro refer vatis apoftolic· fedi, in for­ ma ecclefia» confuma veniam elargimur . Aliis Sata difpolitioncs k qualitates carum , diververo , qui ultro trinefimam , juxra coram quoque auxilia & fuffragia fidei comparari conici enti· judicium upererogaverint, ut con­ potiunt, que nfa haie neccflaris bello k (an-· fortor idoneus » quem elegerint , fub fimili ftn expeditioni erunt : cum inclita k prepotenti natione Italica primum traftaram inauran­ forma ecclefi· plenariam remifiionem in mor­ tis articulo eooeedere valeat, per prefentes tes , quem integram cum omni filo potentatu indulgemus . Fraudantes vero trigefimam , k habuimus : tandem tnfptrante Domino, qui ubi fcmetrpfos , ae confidentiam propriam , euk quando vult Ijpirat , Itali· principes » k commonicatioois feAtentiis , k ecdefiaftid»· dominiorum , qui prefentes non aflnenint, fed ctofuris volemus innodari, kc. fedfora , prvpotentatuum ejufdem nationis oratores , plena MMsrisr fMtMifee cvorrarM . Datum autoritate fufiulti , in unum convenientes , de Mantuae , kc. uta. Kai. Februarii , pontifica­ peeuuiir , rebus, k bonis fibi a Deo collaris , tus noftri anno 11. periaicales prrionas trigtfimam partem omnium Fraâuum*& proventuum annuorum contribui Not a Sivirîhi Btwit. facere in fubudium fidei , k pro feftentando E bello tanto , as then ricis fertpraris fe fpoote Conventum Ulon MaMnaaum » que anftoro Pfo aftrinxerunt » pontliev la proCtnria plnrimeram raga· , jriaelpum • Et licet nos , quibus datum eft vices illius wl lanterna . Utam aft ds Mlo eoatra Turcaa fcfgerere , qui cunftoram eft Dominus , urgente ciptenUo t (vcettlena quidam eoociliu· eflt volunt : tali necemtate , cum caput fimus ecclefi· mi­ fed Immerito ( tum quod via uaat epUroput latarFnifle legatur t tum ecbm quod Marina fr Chalcolitantis ronftirati, Chrifti an is ut fidei fua fubeoodplaa " usam sampotis fcrlpceres , non altar quam ventrent imperare abfquc Sliquoram confenfu eoovantam appellent. Non dubiro quin Gsaskarpotuirtemus : gratias tamen imprimis Deo omni­ da» ia pofteriare aditioM fit* chronologie tac de potenti agimus » qui mentes omniam volunta­ caufo fidrolerit coacUlnm Mantuanum, crod 'n vrlore rias ia hoe efficere dignatus eft , eandemque •dftiaçc fub Pio Π, «oUoasram tnwitur. Doattum in Coavcntu Mantuano editum. de trigefima pene oroveeraum in bel­ lum Turcicum a ungulis per Italiam laids eroganda '. A CMrii.GdNrd4Ton.XXXn. M '♦*CHAK- Dt LlBBlTÂTllVS ClsRÏCOKVM. Ztfg chu un ^GK> l^i IC>C-ITT. I&vtXw^O li>vlΛ&O ^P chuüi l44X 3«χυί<^ ΛΊΛ ^G - "- -Γ-. Λ.&O Λ-π Λ" Π“ι Λ. > -I&O ι ι jlwiyg 'Ληπΐ1l&^ ™’ ,Γx6l& · ^OPŒ)vK>O ΛΊΛΛΠΠ Λ1Ϊ uLJI& -ΙΛ. ♦*CHARTA REGIS EDÜARDI qUARTl De libertatibus clericorum ; & ne ipfi ckrid per Icicos arreilentur , aut in aliquo per brève, de praemunire fucias, vexentur , & quod decunam de grdfis arboribus libere exigere valeant. Dvvardus Dei gratia , rex Anglic fir Fran- A aut prxdeceflbrum noftronun , aliav· auftotitacue Sc dominus Hiberniae, univerfis Ar finte tenent, inquirat feu inquiri faciat dc dxcefguli· arduepifeopis , abbatibus , prioribus , co-libus , felonii» i raptibus mulierum , prodi­ tionibus aliifvc quibufcutnque tranfgreŒonl·miiibua , julliciariis , baronibus , vicvcom ili­ bus perpetratis l'eu perpetrandis, feu lie did* bus , efeactonbus, coronatoribus, prar polit is, perpetrata faille per aliquem vel aliquos an. minifttis >c omnibus ba Hivis & fidelibus fuis falutem . Sciatis, quod cum inter alias caufas chicpifcopum vel arcliiepilcopos , epifeopum -rl epifeopos , abbatem vd abbates , priorem multarum & ingentium calamitatum , quibus vd priores , decanum vel decanos , axehidia· omnipotens Deus hoc regnum noftrum Anglic, peccatis exigentibus hsâcnus incdTante , affligi conum vd archidiacooos , ofliciarios, comtniffarios , redores ,· vicario» , feu eorum fuccefluftinuit , ca p.rcipuc & fanc veremur t & ve­ fores , presbyteros, capelboosdc clericos quofre credimus e vite re judicatum , quod pratUli cumque infra lacros ordines conftitutos , aut Sc tnmiftn ccckfiz Anglican» libertatibus, pre· rogativis ac confuctudimbus ccclefi» umveriarcligiofas perfona» fupradidas pnr fentes vel fu­ turas . lia , quas violare abfque perna multiplicis cenfurc nemo fidelis poteft , non funt pro fc Sc B Et fi contingat aliquam duodenam , qusrrebus luis pacifice feu libere jam canitis annis ftamve , aliquem vel aliquos hujulmodi argaudere per nardi: Ne igitur nos qui jaotdudum, ebiepifeopos , epifeopos , pr«latos , abbates > divina opitulante gratia , rogi· dignitatis api­ priores , decanos, arcliidiaconos , ofliciarios, cem , ad nos jure hereditario pertinentem concommiflarios, redoses , vicarios & eorum fucfecuti fumus , iram ipfius Dei adverfum nos ceilores , presbvteros . capdUuos vcl aliquos caafperarc videantur , cupientes dc cetero , non clericos in iacris ordinibus conllittitos dc cete­ tam utiivcrfaks ecclefie matris noftr* inftitutii ro indidare , prrfentarc , aecmarc vd impe­ firmiter inlicxerc , quam ceteris Chriftianis ic tere , quod tunc ipfe vel ipli , judiciarius , catholicis principibus , apud quos canones Sc vicereines , efcaetor , coronator , prxpofitut, decreta fandorum patrum debite honorantur , baliivus , minifter » aliufvc ofliciatius , ftatim jufte ac unanimiter confentirc , ad honorem poft receptionem huiufmodt indidationis, pce· ipfius fummipotentis Dei ac Clinftianr fidet fentationis , acculationis , impctitionilve , incrementum . & ut populus nobis fobditus i piam indidationem , aeetifationem , prxfentationem , vel impetitionon abfque arreftatioexcommunicationum poenas , Ar ecclefiac cenfuras cautius in futuro evitare , ac regnum no- C ne , feu captione , i nearer ratione ve clerici vel ftram Anglix fub juftis legibus amodo profpcclericorum hujulmodi indtdatorum , prsefentarare valeant : Nos de gratu noftra ipeciali, Sc torum , acculatorumvc , impetitorum bono­ ex inero motu noftto dedimus & conceflimus , rum aut catallorum eorumdem , archiepiicoac pro nobis , heredibus , Sc fucccftoribus nopis , epifeopis ac lingulis praefatis , abbatibus, prioribus , decanis, archidiaconis, qui in hu« ftris nndenti charta noftra .onfirmatnus, vene­ jufmtxii indidati» ordinariam habent jurifdirabilibus patribus Tbomz (antuarienfi & V-vittionem tranimittant . Έλ quod liceat ipfis or­ licimo I norum archicptfcopis ; Thome Lon­ dinariis contra hujulmodi fic indadatos , pr«doner G ; Vvillidmo Vvintonicnft ; Joanni fentatos , accufatos , impetitos judicialiter la> Roftenii ; Joanni Vvigomenfi j Richardo Se­ cuodum jura ccclcfiaftica procedere , ipfam quo· rum ; Thorn* Bsthonicnfi, Sc Wcllcnfi ; VvaL que caufam feu caufas cum omnibus eorum cootero Norvvycenfi ; Joanni Herdordenfi ; Jaco­ lequentibus , dependentibus , emergentibus , bo Bangorcnfi ; Joanni Lincolnienlî ; VvUlaelincidentibus , Sc anoca^ finalitcr decidcie -, li­ xno Elienfi -, Georgio Exonienfi ; Joanni Lichcebit etiam ipfisarehiepifeopis, epifeopis, uni­ fcildienfi Ar Coventrienfi ; Joanni Landavenfi -, Joanni Ceftrenfi ; Roberto nlcnevenfi ; Lauren- D verfifque ac Unguli» pedatis, abbatibus, prio­ ribus , decanis , archiduccnis , officiariû, tio Dtinelmenfi ; A Joanni Catliolenfi epifeopis $ univcrfifque ac lingulis prrlatir , abbati­ abfque hujulmodi aliqua indidationc , prebus , prioribus , decants, archidiaconis, offi­ fentatione , accuiatione vd impetitione , ab cialibus , comtniflariis , reâoribus , vicariis , hujulmodi jufticiarns , vicecomitibu», cicaeAc eorum fucceflbribus , presbyteris , capcllatoribua , coronatoribus , pnepofitis, miniftris, balkvi» , aliifve officiants fibi tranfmiflis , innis , ac omnibus clericis . in factis ordinibus conftitutis , necaon rchgiofis perfonis in qua­ djâaüoncs , pndentationes , accuiatione$ , deteâioncs , impetitionefve privatas huruhnocumque religione per fandam matrem ecdeuam di clericorum in facru ordinibus conftitutoapprobata profeffis Sc convertis quibuicumque , rutn , necnon religioiarum pesfooarum , quaprat Cent ibus &' futuris , ubicumque infra re­ ru mcutnque fibi fuoditasum recrocre , Sc fuper gnum Qoftrum Anglic tc partes Vvailir com­ Ihijitfmoai prxlentatione , indiaatione , accu­ morantibus , quod de cetero , nullus julliciala t tone , aetedione , vcl impetitione , inquirius , v icet ornes, commiflarius , efcaetor, co­ fitioucs facere , ulteriufquc lecunduni jura ecronator , ballivus, aliufvc oflicianus , autminiftcr nofter vel heredum noftrorutn aut alio- E clcfiaftica tdque ad finem negotii procedere , Sc id finalitcr terminare cum cflcdu , abfque ruta , qui curias legales ex c one cilione noftra ali- E *6? D· Li>m τ λ τη us Curicoiom, 170 ',Τώΐ iliqe* eoleftatiooe > vexatione aut impedi* A ftronim prodeceflbrum contra libertatem ft ju- anno CH "iJT! °*nto » TeI P»®* aliqua ex parte itoftra vel rifdidioMm ecclcfiafticam qualitercumque edi- CHKisTl tts , feu declarationibus occafionibos earum'♦·*· l4ir beredum noftrorum quoquo modo facienda aut dem (adis non obftantibus » quorum ftatuto* ^'ÊT’fi^qub vel qui juftifieiariorum , vicecoruna perna» ft aftiooe* in eifdem contentas » profatis arehiepifeopi* , epifeopi» , abbatibui, mitum , efcaetorwm , coronatorum , ballivoprioribus , decania , archidiaconi» , redorirue» , miniftronrai noftrdnmi , feu heredum bua , vicariis , eonimgne tacceflbribus ; necaut fuceeflbrum ooArorum , aut aliorum fide­ lium ae fabditonna uoftroram » contra pacmifnon omnibus pertanis , aliquam didanim cau­ tarum in foro ecclefiaftico profeqnendis ,ft in faaa voluntatem it cooceflioQcm noftram : in ns defendendis , didarumque partium agen­ toto vel in aliqua fua parte contravenire val' tium ft defendentium procuratoribus , conbliafacere pnefamplerint , vel pmfumpferit , arriix , teftibus ft notariis , pro nobis ft here­ ehmpifcopi, epifeopi , A ceteri judice* eccledibus noftri» in perpetuum relaxamus ft par­ fiaftiet in ea parte pro tempore exiftentes > m pnrfumentem vel protamentcs hujufmodi > Cen­ dons mus , ac cum didis archiepilcopis , cpiftura» ecclefiafticas contra hujufmodi perfona» > copis , eorumque tacceflbribus , ut ipfi libere junfdidionem ccclefiafticam fic impediente» aut A impune in omnibus prxmiffis per no· réci­ tatif & concedis procedere , & partes hujufmoimpedire procurante* , confient ientes ft «gen­ di hinc inde , ut prrtartur , profe^ui , & ita te· · ia canonibus ft mofticutionibnr fando­ iliis concludere , ft ea fecundum canones fina­ rum patrum lata* , declarare ft proferre nullalité» terminare , & execution! demandare va* tenut , nenne a denuntiatione feu exccutionc leant , licentiamus , & de gratia noftra fpccenfararam hujufmodi propter aliquam prohibi­ ciali difpenfamus , pro nobit ft heredibus no­ tionem « cancellari· noftra , live de uno banco ftri» in perpetuum . vel alio * aut aliqua curia quacumque noftra , Mânaantes omnibus tabditis noftri» , quod heredum , aut taccefTorum noftrorum impoftenullus eorum aliquod praemiflbrura infringere rum obtinendas ojovjs modo taperiedeant > fed plene cotum judicia fecundum (aero* canone» aut violare attemptet , feu faciat attemptari » exerceant ?^Et fi qui» luftkiariorum, viceromifecundum quod voluerint indignationem notum , ballivorum , eicaerorum, coronatorum, ftte regis majcftatis evadere in faturam . Et fi ( quod abiit aliquis jufticiarjorum , vice•ut miniftronim noftrorum icu aliorum quem­ cumque vere vel 'protenta malefactores arrefta- C comitum , vel efcaetorum , coroutqrum, bailivorum , per fe aut fuos jpintftros prsmifla verint, attachiaverint , tenuerint, incarceravel aliquod prsmiflbram facere reculaverit , verint vel cuftodierint , ft fic arreftatu» , tenaut eis contravenire aut attemptare prxiutnpleK tu» , attachiatu» , incatcmtus vel cnftoditu» rit , quod cxrunc infra quindecim dies a tem­ fe clericum dicent ad ordinarium loci mitti pore requifitionis fibi fade per ordinarium vel remitti petat , five ordinarius loci i p fu tu loci aut ejus officialem , axchidiaconum loci • rrmitw or. petat aut repetat , ftatim " ft indilate , ft vel ejus officialem , cujus rtturno feu certifietiam ante c«uf* coguitiooem feu examinatio­ catorio ftabitur in hac parte , omnino com­ nem de clericatu, quia de praetenta fpixituali periar , perfonaliter in canceUartam noftram fit queftio » ad ccclefiafticutn fuum judicem , vocato tamen judice fit culari aut alio ad ruju» fub pana ducentarum librarum ad dicendum caufam quare pro contemptu hujufmodi arbi­ interefic dubitationis illiri pertineat decifio . trio noftro puniri non debeat , cujus poana Et fi per judicem ecdefi»(ficum clericus repefic commiflr , dus partes ad ufuu» noftrum riatur , fiib jurifdi&ione ecclefia(fica judican­ levari debent , & certi» pars ejufdem pan* dus remaneat ; alias autem ad judicem five cu­ D ad ufom clerici fic vexati levari debet , Ac riam temporalem omnino reftituatur. fic fieri ac fteifle obiervari volumus & man­ Qvct trdConceflimus etiam & confirmamus , pro nohi» , heredibus . ft tacccfloribus noftri» , pr·damus . teiJàiû·. fatis arehiepifeopi» , epifeopi» , abbi’ibus , Inluper coaccŒmas de gratia noftra fpcciaprioribus, decanis , arcnidiaconis, reâonbus, li , quod nullus ordinarius , ludesvc fpiricuavicarii , Λ coram fucccfloribu» , clcricu , ft lis, live aliquis alius caufam luam proicquens, in curia ecclefiaftica vel fpiriraali , aliquo mo­ ecclefiafticis penonis quibnfcumque profentibus & futuri», infra regnum noftram Anglue, par­ do gravetur , inquietetur , vexetur , aut alio tes Vvalli* , provincia» prodidi regni , modo mokftetur per breve de Prrmunirc fa­ cias , pro profecutione feu decifione alicujus i quod in curia ecdeiiaftka , de ft taper caufa J decimarum , cu$-n groflarum viginti vel vigincaul* in curia fpirituali determinande, ft in­ z ti & unius annorum aut majoris artatis arbo­ fra regnum inchoat* . Et quod nec judex nec pars prafequens , caufam, vel pars defendens, rum , obi ad partis inftantiam vel judicis offi­ neque earum partium confiliani , in aliquam cium agitur vel ;aoceditur , five exeeutio qua­ paDazn in ftatuto de Pnrtnunirv faciat coocumque fiat vel petatur , liceat judici ecclcliaftico , abfqya metu & pœm cujufcumque pro­ E tentam , incidat Provifo , tamper , quod hcc noftra nrzfens conceftio ad impetrantes hibitionis aut brr· d Prawvmre fattti vel alterius , etiam nuUa contaItatiane ex parte beneficia vel exempeionea , aut capacitates noftra heredum vel fucceflorum noftrorum ob­ cum portione monachal! nullatenus exten­ datur . tenta feu habit a , libere ft int-epide procede­ re , ac fentcntiam ferre . ft inde exeeut tonem Et ulterius ex uberiori gratia noftra volu­ Facere quibufcumqyc prohibitionibus , audomus & ordioaoMn , qtiod fi pr*fentes liter* ritate noftra vel heredum noftrorum in didis noftr* in forma vrl mat et i a , feu ex quacum­ que alia caufa , quoad debitum effidum & caufis impetratis , coucedendu , *el impetran­ dis : fit ftatuto Richard! nuper regis Angli* intentionem pnefentia concefltanit noftrx , feu poft conqueftum fecundi , 10 parlia mento apud exonerationi» pntdtfl* t minus valid* , five iotafficientes exiftanr , exiAerevc contigerint , / Vvfntomam anno regni tai fextodecimo leo' to , fado i ceterifqne omnibus ftatutis noaut aliqui» deteAus vel iatafficientia in eildem Coiki/. Genera/. Tom. ΧΧΧΓ*. M i litt- D« Libbktatibvs Clikicobum. »7» junto liters* repantur fan reperiri oontigcxft » quod A ftnai capiendo feu fotvendo CHXUTI cancellanus noter Angli» mederaua · eaiftuus » cie , Se Ricbajdo Gtoctftrw » K carilEaus i*sj. Ar quicumqne alias de tempore ia tempus fo­ confauguincis noftris Joanne Norfbkiss , * tarum tam prafentes litcms noteas reformet Joanne Safiolci» duabus , necnon cnriffimis quam fieri faciat alias literas noftras in ea par­ te validas * foficieutes totiens quotiens ex parte cleri Cantnarienfis paovineù» petatur , qaoufqoc didi archicpifoops » epifeopi , ab­ Angi in i Henrico EÆnie , At VviUielmo Cans. fencfcallo bofprtii noftri , comitibus j bates , priores , decani , archidiaconi ( re­ ac dileftft & fidelibo* onftris Joann· Nevcll stores , vicarii, Ac focceflore* eorundem , de­ de Montagu * Vviltidloro Haftinges de Ha­ bitum atftdtam Ac intentionem prrfcntis eoocafllonfo noftnr Ac exonerationis pnrdidr , ha­ ftinges camerario noftro a Ar Joanna Fogge theUnrario hofpitii noftri militibus Ac ulus . buerint fibi Ac focccflbribus fois ία perpetuum, Date vet mannan noftram apud palatium ηό· abfquo aliqua alia profequiitioac penes nos * ftratn_______ Vvcfmoeafteriénfe fecundo die Novemheredes fen fuccrflbrcs noftsoa facienda , five aliquo alio wsmato in hac pane profequen- B Jacis anno regni noftri fecundo . do .· Et hoc ubique fcodo inde aa opus no- CONSTITUTIONES THOMÆ <01· BOURCH1ER Cannaricnfis Archiepifcopi, rotins Anglic primaria, & ipoftolio ledis lenti in ecclcûa cathedral» S. Pauli London, edite λ prêtais & clero Cantuaricnns provinciae ad tunc & ibidem convocatis » Texto die rnenfia Julii anno Domini MCCCCLXIIL eifdem > in caufa drill fen pecuniaria , aneUamvis (acris canonibus tcftnotibus, om­ ftare > ant extra ecclefiam vel hujufmodi locum nium ecclefiarum t earamque jurium peraliquo modo exire compellat . Si anis ionarum Ac rerum , fimili modo bonorum c piofacture ­ ihirfiftofi rum locorum ad epifeopos difpofitio pertinere autem vicecomes , fubviceeomes « major , bal· dignofeaturi dccctqnc domum Dei fandi rudo, livus , ia t rapa , bedellus » ia te 11 es feu dios L^w**)’* ^ccrt » ut CuJas * P*ce Baui eft locus cultus focularis poteftatis officiarius, quocumque no­ mine ceoleatur ,* hujufmodi noftri ftatuti teme­ divinus fit cura debita veneratione pacificus ; decet ut nulla mentium Chrift unorum in ecclerarius violator extiterit , ac hujufoiodi viola­ tioni a udor it arem , auxilium vel confenitim prefia lit turbatio , aut juris fscularis potcftarit exacutio > verutntxmen per nimiam audaciam buerit > ipfum ipfo fafto in majoris excom­ imo verius temeritatem laicorum quorumdam municat ioa is fententiam incurrere volumus > ab ofticiariorum frcularis poteftatis in provincia eadem > quoufiqoc ecclefiis Ac aliis perfonit in Cantuarienfi , fuarum animarum falutis immehac parte fofi* competenter fatisfecerint , nul­ monim . tanta contra eccleiias inolevit abulatenus abfolvendis , abfolutiooemque eorun­ fio , quod vicecomites , fubvicecomites, baldem locorum diceccfanis fpecialiter refervamus. Ipfofque qui per violentiam in ecclefiis (eu hvi , latrapx , bedelli Ac (stellites, per fe Ac fuos deputat.", his diebus plus folito , utriufaliis locis coniveratis etiam in lafaun manus que Icrus perionas in ecclefiu , Ac aliis locis D violentas injiciant, ea lententia volumes efle Deo confecutis pacifice extftentes , & in cifinnodatos , dem expcâare Ar moram facere defiderantes , orationi Ac devotioni ibidem forcaflis inten­ Cnfiitvti· rvUT4 vtSitvrét tUrinrvuf. dentes , arreflari , vet ab ecclefiis earumque cctmeteriis , aliis-locis , ut pnefertur , Deo Uamquam in hoc catholico Ac gloriofo An­ factatis , vi trahere , & per vim , non abfgit» regno, contra novos infolente* Ar de­ qne magna divini cultus turbatione , Ac aliformes abufiones veftituns cleri Ar populi jam quotiens pugna, Ac ecclefiarum pollutione, fub pluribus annis per prssdifatore* verbi Dei, jux­ eoiore execution!* officii poteftatis focula ris ta apoftoli dodrinam arguendo, increpan­ nullo jufto medio in ecclefiu fieado exire com­ do , Ac obfecrando , fatis ac fatis confultum pellere non verentxr , in magnum ecclefiarum Ar clamatum fuerit ; nulli tamen , quod doicandalum & detrimeausm , Ar eorum anima­ lendum eft , vel pauci (altem reperiuntur, qui ab hujufmodi abubonibus defifterc velint : Ex­ rum periculum , aliorum que exemplum perniexofum . Nos vero Thomas penniflioM divi­ pedit igitur , ut quos divinus amor a malo na Caatuatienfu arcfaiepifcopu*, cupientes tan. E eoa revocat , metus perne coerceat ; Et fi nos , tts abufioaibas legi Dei, Ac foz fande ecdequi divina permiflione ad corrigendum alios fia reprobatis remedium apponere w tenemur; pntpofiti fimus , nos jpfos ac clerum noftrum Ac ne alias videamur approbare , prefentis corrigere At reformare negligamu* , veremur ne concilii provincialis auâoritatc ordinamus Sc populus nobis fuhjeftus , vitam Se mores noprohibemus , fub perna excommunicationis , ftroe içrmonibm Ar predicatiotiibus noftris difquod nullas poteftatis fcrularis oficiariu* quo­ crepantes animadvertant, ac inde occafione cumque nomme cenfcatur, aliquam perfoaam, capta verbis noftris minus confidentes , eccle­ virum vel faminam , in ecdcfia fonfti Pauli fiam Chrifti , quod ipfe avertat , ejufque micivitatis London , aut aliqua alia ecclefia fex niftros ac eorum lanam doftrinam Ar auctorita­ loco coniecrato in provincia Cantuarienfi exitem contemnere excitentur. Volentes igitur, ftente t poEÎenim num divina celebrantor io in quantum Dens nobis dederit , huic malo , I*«U. MS 1· rtgi'Ho ptuxifrt» femiai "■ Q Q ne *71 Vita Pauli Pau II. *74 aoftris ia extremo die require-.A drca borneras j neqo* vtftem hiperio retn adeo'*^ümô btetem · q·· pudenda ma tegat ft open at ; oiurn CNXjstI tnr » remedium apponere , auftoritate noftra a«t foculasts Mama roftratds » ip cetero in ·♦*♦> ·«««. mctropolitica , de unanimi conicnfu A auenfu Ebl ico deferat ; aat quovis genere tah'um vo­ venerabilium fratrum noftrorum domiooram turarum ati pmfomat, Si quit autem hujtas epifeopornm * ac totius eleri noftr* Cantuanenfis provioci* , prrTentis provincialis con­ ftatuti ft ordinationis , poft meufem a tempo­ cilii decreto , ftatuimus , & ordinamus , ne re publicationis ejufdem , transgrefior repertui fuerit, fi promotus ad beneficium ecdefiaftiquis faccrdos aut clericus in facris ordinibus coaftitutus , vel ad beneficium ecdefiafticum cum , a perceptione frisâuum equidem ; non promotus , togam « feu fuperiorem veftra» ni­ promotui « five clericus > five lascus > ab offi­ cio ft fervitio , quod obtinet; qnoufque fe fi claufam a parte anteriori , ft non per totum ipfam emendaverit ic reformaverit penitus eoapertam » neque in fimbria aut circumferentia inferiori ejufdem * borduram de pellibus aut Eellatur . Dominus autem vel magifter , qui ujulmodi traafgreftbrem oon reformatum reti­ ferraturis j * ne quis in aliqua uoivcrtitate net , aut de novo καρά » onus tt periculum non graduatus , nec in aliqua dignitate ecdefiaftica conftitutus , presbyteris , ft clericis ia B coram fcpremo judice in fe coofcientiam fosm tt animam fafcipiat . Et quoniam nos in pét­ fervitio domini regis dumtaxat exceptis , eapueinm pcnulatum , aut alias duplex * vel de ions noftra pro gratia quam Deus ipfe nobis dabit , ad nujus conftitutioois obfervantiam * fe fimplex cum corneto vel liripipio brevi, mo­ omnem noftram diligentia&i adbibere difpofiri re anxiatorum & graduatorum » aut ia sona , fomus , it ita intendimus , venerabiles fratres • f o,tf« e°fe » Te* fic· » " usarcipio , exterius anaoftros dominos epiicopos in domino exhorta­ r». reum deauratumve j Et ne quis diftaram pevmur > eeterafque pertonas eeclcfiafticas infe­ fonarum , feu familiarum domefticarum areniepifeopi , epifeopi , abbatis , prioris , deca­ riores . omnes 8c ungalas nobis fubditas , in virtute diftriftm obedienti* firmiter in eodem ni , archidtaconi , feu cujufvis alterius ecclcfisftici viri , ad vadia Ar ftipendia cuiquam monemus , ut ad ipfius omnipotentis Dei lau­ eorumdem ferviens , & maxime ille qui Ipiridem , tc ecclefi· fur fcandalum vitandum in tuali officio infervit , deformes veftes , k ecbac parte fe habeant , ut eonftitutiooem iftam gravioribus panis in foturum minare non co­ elefi· fcandalofas ; neque ia diploide , tuni­ ca , aut toga , farcimcnta , Anglice Bolfters, C gamur . ' ΛΜΜθΓ M VITA P A PAULI P Æ IL Q»*«*»p··· pAUL US nobili genere ortus , Petrus codos 8e fpedacula edidit , cpulumque dedit . tiftsMw. gnomento Baibus antea vocatus , ab Eu­ Fridcricum Cefarem , Romam ex voto venien­ genio avunculo per vatios honoram gradus ad tem , apparatiffime fu ice pit . Idem Borfoprucardinalatum eve&us , Pio mortuo , pridie ftitic , quem Ferrari* ducem creaverat . HunKalendas Septembris pontifex creatur, Friderigaros ft Germanos in Goorgium Bobemi* re­ gem perfidum hominem commovit , ex quo re­ co III. imperante . Abbreviatores , ut vocant, a Pio in curiam adfcitos officio privavit, inter gia omnino domus deleta eft. In Tolphe do­ rixiM a STO* Platina , quod eum infolentius epiftola D minos bellum fufeepit : quo infeliciter gefto , Nuio Mes*, quadam faftum redarguiflet , in cuftodtam deoppidum decem ft feptem millibus aureorum ««■<«· trains cft . Paulus canonicos in bafilica Latemercatus eft . Obiit apoplexie morbo anno do­ raneafi collocatos , & a Callifto ejcftos , remini 1471. oftavo Kalendas Augufti , cum feftituit . Legatos ad principes mifit, eofqtte , diflet annos fex , menfes det* . ft dies viginlicet fruftra , cohortatus cft ad bellum inferen­ tifex . Hic cardinalibus pu’. 4ratas veftes , ft dum Tureis , qui univerfa jam Epiro in poÎuidem ornatiores , dedit . Ædes ad fanftum teftatem redafta , in Illyricum irruptionem fa­ Ia reum ft Vaticanas magnificentiffinus aedifi­ ciebant . Regis Fernands copiis adjutus, Dei­ cavit . Cardinalibus ft epifcopis tenuioris for­ phobum tc Francifcum Anguillari· opprdfit , tune , virginibus, viduis, valetudinariis opem eoique tamquam ecclefi· hoftes novem caftelliberalitcr preftitit . Annonr curam foliatio­ lis fpoliavit. Hinc ad contentionem venit cum rem geffit ·· preciofiffimis gemmis mirum in mo­ Fernando rege , quod is ob officium pnrftidum obleâatur cft. Paululum difficilis in agen­ tum pontifici plurcs fibi annuos cenfos remitti do habitus , graviter in flagitiofos animadver­ poftuiabat . Epifeopum Conchenfem Mediola­ tit , fuos audaces nimium ft infoientes non tu­ num mifit , qui utbem illam erga Galearium E lit . Floruit ea tempcftate Diooyfius CartbuFrancifci Sfortic nuper mortui filiam in fide fianus , tot excellentium librorum auâor , de contineret . Magnum Rhodiorum militum maquo illud aliquando teftimonium protulit Eogtftrum Romam vocavit ; ut ejus rem pene la­ Eenius : Lutetur mater ecclefia, qu* talem haet filium . De Platina , qui vitam Pauli fe­ bantem adjuvaret . Quo Rom* mortuo, Carolum Urfinum in ejus locum fubrogavit . Poft cundi animo hoftili ft oflfenlo magis quam hiftorice deferibit , reâe illud a quodam Papiendiuturna bellorum diffidia , multos Itali* prin­ cipatus inter fe conciliavit . Hinc ad hilarita­ fi feriptum exiftimamus : Platine quidem quis tem declinans , veterum imitatione populo lu­ non ignoicat , fi fit iratus ? Ctmil. Gtntr. ΤοηχΧΧΧΠ. M 3 CON- >7> ΜΛΐ$ Stnopus Ejoracïnji». · CONSTITUTIONES GEORGll NEV1LL ARCH I EPISCOPI EBORUM In fynodo provincia!·, infra ccclefiam Metropolitanam Eboracenfèm edits xxvi. die mentis Aprilis anno domini MCCCCLXVI de-e patrem ingenitpm efle Deum. Tertius eft ■t *M.X·» EORGIUS permiffione divin», vchicVX pifcopu* Eborum, Anglic primat, &apocredere Filium unigenitum efle Deum . Quar­ tus eft credere Spiritum ianttum ncc genitum «•ftevit·!- ftolicn fedis legatus ·, uni ver ii» k lingulis abΐι»ιΧι(·. batibns, prioribus , miniftris , reâonbus, vir pec ingenitum efle Deum , fed a Patre k Fi» lio pariter procedentem , Quintus eft creatio *’ casiis , & alii» ecclefiarum prrlitis , ac qui' bufcumqne clericis & laicis noftrarum Eborum crli /4 parrw/,' fttitraat fecundo cum dicitur , χ«· tffamtt ovoww Dti m T4Mm , prohibetur principaliter hsrefisunitr »9» tret franrrrt : Et alio clamante , fa»a rgeni (7 f4uf>rrtl parant vcrla , k aric omnis blafphemia , & ir? reverens Dei nominatio ;>precipue in perjurio. "** ttram fiti trait ; In quorum remedium difcriIn tcitio mandato cum dicitur , Mtatrafa ar minum ftatuendo przcipimus , ut quilibet facetdos plebi prztidens , quater in anno ; hoc fatbutaai , przeipitur cultus religioeft femel m quolibet quarterio anni , die una D ni» Chriftiane , ad quem indifferenter clerici folenni vel pluribus , per fe vel per alium exac laici obligantur ; ubi fcicndiim eft, obliga­ ponat populo vulgariter , abfque cujuslibet fubtio ad feriandum in fabbato legali , fecundum tilitatis textura fantaftica ; quatuordecim fidei formam veteris teftamenti cxpiravjt omnino cuna articulos ; decem mandata decalogi, du<> przceteris in lege ceremoniis *, k fuflicit io novo cepta fvangelii , fcilicet gemine caritatis ; teftamento modus vacandi cultui divino diebus feptem opera mifcricordie ·, feptem pçccai a ca­ dominicis k ceteris diebus foienqibus , ad hoc pitalia cum fua progenie ; feptem virtytçs prin­ auftoritate ecclefi* deputatis t quibus diebus cipales ; ac feptem gratiae facramenta : Et ne modus vacandi non eft Tumendus a fuperftitioquis a pnedifti’ per ignorantiam fc excufet , nc Judaica , fed a canone inftitutionis . Pri­ Cumque omnes m initlr» ecclefi» ieiie teneantur, mum fecund· tabui» mandatum eft patrem k ta perftringimus lUrnmatia brevitate : Sciendum matrem explicite , temporaliter k fpiritualiter eft igitur feptem fidei articulos pertinentes ad honorare, implicite autem k ... . arie omnis jnyfterium Ί rinit st is ; quorum quatuor perti­ homo pro fui gradus merito , ex eodem man­ nent ad divinitatis inttinfeca , tres vero ad dato intclligitur honorandus ; In hoc autem effeâus Primus eft unitas divin» eflenttz in E. mandato intclliguntur non folum pater k ma­ tiium perfonarum indivifibifi Trinitate , juxta ter camaliter, verum etiam fpiritualiter, utpaillud Grtd· ·· tutam {Jtatft . Sec.indus eft, creter iit przlatus ecclefi» mediatus vel immedia­ ti»; Stnodvi E lOltACINIIS. THMluawtv. "ammo* *■· s °wt quo explicite prohibetur clandeftina contraffatio » rei aliena diminutio t Implicite vero omnis injurtofa , feu per fraudem, de qua oriuntur periequuttooes verborum , 8c fafforum , plaga , ho­ micidia , tc fimilia . Acedia eft taedium boni fpiriraalis , ex quo homo nec in Deo nec ia divinis laudibus d'ieâat ·, «x qua fequuouu ignavia » pnfiljanimitas , dcfperatio, gr fimi­ lia . Avaritia eft immoderatus amor mobilium vel immobilium affluenti· , vel illicite aequirend· , vel illicite detinendo t ex qua oriun­ tur fraus , festum » lortilega , ucrilegia , limonia , *r omne turpe ineram . Gula eft immoderatus amor deleâarjonis fecundum guftum in cibo in qualitate , cum queruntur cibaria delicata ; item in quantitate quando nimis co* meditur vel bibitur , quod eft vjlilfimum ge­ nus gulc, & eft nimium in cibo 8t potu quan­ do corpus aggravat , vel quando impedit fenfum interiorem aut exteriorem , fcu quando fo­ dit corporis ftnitatem : item aviditate , feu voracitate , & ultimo in cur io ί* Λ· esquitita alimentorum pneparationc ad gul· delicias excitand-m ; que quamquam continentur in hoc verfu , Propropere , laute...... ardenter , . { ftudiofe . Luxuria vero , non oportet notifi- ■ ·«*><■>. care , cujui infamia " carumdcm inficit um* verfum . Septem vero virtutes principales funt, fide* > fpes , tr caritas , qu· ad Deum pertinent ft idcirco theologice appellantur , prudentia, juftitia . temperantis Ar fortitudo , per quas ad fcipfum ft proximum homo ordinatur ; ft eft aftus prudenti· bonum eligere ; aâus juftitj· reâe facere > affui temperantis , non obedite deliciis ·, affui fortitudinis non dimittere bo­ num agendum pro anguftiis vel mojcjhis quibufeumque · Et dicuntur effe quatuor virtutes cardinales , hoc eft principales, quia iftis qua­ tuor ptures ali· funt fubjeffc, de quibus qua­ tuor fi m plie ibus laboramus ad pnclens, amplius nec tradamus. Septem funt grati· facramenta , quorum diCpenfatorcs ecclefi· font prolati , quorum- · ^MrMt cumque ab omnibus debent recipi Chriftianis i ut pote baptifmus , confirmatio , poenitentia * euchariftia , fuo tempore extrema-unff io, qu· tantum illis dari debet qui gravi* infirmitatis indiciis videntur morti' appropinquare perie»lis , quibus omnino fieri poteft detur , dum fint compote* mentis ft rationi' . Et fi contin­ gat eis phrencii , vel quacumque alienatione mentis laborare , fi ante alienationem erant de fua falute folliciti confulimus nihilominus ei* hoc facramentum fiducialiter miniftrrtur : Credimus enim fte-perimento didicimus quantumcumque phrenetico fi tamen fit prodeftinationis filius ipfiu* fufeeptionem vel ad haben­ dam dilucidum intervallum, vel faltem ad fyirituale gaudium five commodum , utpote ad augmentum grati· , profuturum. Sunt etiam alia duo facramenta , ordo ft ma­ trimonium , quorum primum.......... convenit , fecundum vero novi teftamenta tempore fotam convenit in per........ tamen per ipfum ex vi facramenti credimus largiri gratiam * fi fincere animo contrahatur . Quamquam exfolventibn* bene decimat Deus frugum omnium abundantiam ft foflrffiooum uber- ’Vf"* Symodus E BOKACBNSIS. 'X j/h Ô tribuit , tameft dolenter referimus / CHRISTI *lu®d nonnulli noftro provint» » contra teftaII<«. menti veteris atque novi doftrmam , de filvis fuis enduis , fc lignis arborum «duarum cxcifis in eis circa que minus quam circa fruâns agrorum labores impendunt , decimas Deo fc ecclefiis qaibet debeatur notorie per .... quod ipias in proterito non dederunt , folvere con­ tradicunt , quod nftimant idcirco licere quod legem moris de longa invaluiffc confuetudine arbitrantur » in dubium etiam revocantes qu· filva ardua fit dicenda t No· igitur adverten­ tes quod fi fua portione fit ecelefia defraudate diuturnum crimen propterea non minuitur fed augetur » ae fames fc penuria omnifqoe rerum egcftas opprimunt.... decimas non folventes B hujufmodi , declaramus provifione concilii filvam enduarn illam fore , quas cujufcumque exifteos generis arborum in hoc habeatur ut ce­ datur aut eft habilis ad cedendum ; que etiam iuccifa rurfus et ftipitibus aut radicibus renal­ es tur , ae ex ea decimam partem utpote realem 8e prediale.n baptifmalibos feu matricibus ecclefiis perfolvendam -, nec non filvarum poffcflores hujufmodi ad proftstionem decimarum ipforum lignorum exci iorum in iis ficut freni & bladorum omni cenfura ecclefiaftica fore cano­ nice compellendos . Cordis dolore concutimur , intuentes in no­ ftra provincia , malitia excreicente peflima cor­ ruptela novi ter inolevit , dum ecclefiarum pro- C lati 8e bénéficiât! ccclefiaftici , atque nonnulli la ici mortis vicine conje&uram verifimilcm obslhentes , univerfa bona fua , feu quotam eo­ rum partem tam notabilem donari inter viros feu aliter alienare prrfumunt ; quod nedum ecclefi· ad quarum domos , rdificia , fc can­ cellos reparanda dum vivebant fuerant obliga­ ti * fuis excluduntur remediis ) fed rex fc alii quibus ficalienantes efficaciter tenebantur, fuis juribus , uxorefque & liberi conjugatorum fuis portionibus > de confuetudine vel de jure ipfis debitis irreeuperabiliter defraudantur . Qui­ dam etiam doli nimium experti languentibus in extremis hujufmodi alienationes facere eonfuluerunt , temere procurarunt , ipfofque lan- D Eicntos confiliis fc fuafionibus pervertis a vontate teftandi nequiter perverterunt ; ex qui­ bus impedire teftamenti liberam faâionem ac ecclefias & ceteros fopradiâos fuo jure non am­ bigitur malitiofe privare : Unde prefentis deli­ beratione concilii omnes & fingulos in noftra provincia donantes feo alienantes taliter bona fua , malitia five fraude , ac hujufmodi malitie five fraudis confcior , fic recipientes fic alienata , in eos fc ad hoc dantes confilium , auxilium , vel favorem , majoris excommuni­ cationis fententiam incurrere volumus ipfo faôo , donantes fc fua bona in ipia providentia taliter alienantes propter fui gravitatem exceffus , nifi prius peenitucrint, fc diâatn dona­ £ tionem emeâualiter , qudhtum in eis fuerit , revocaverint, ocdafiaftica careant fcpultora : ce­ terum ne probationis fraudis vel maliti* in hac ■ parte difficultas hanc provilionem prefentem reddat inutilem , ftatuimus, quod quotiefeumque aliquis diâr provinces bona fua omnia fic ut profertur donaverit , aut alias quovis titu­ lo alienaverit , feu m quantitate tam notabi­ li, quod appareat de refiduo ecclefiis sel credi­ toribus aliis de fuis debitis, uxoribus fc liberis de fuis portionibus fupra did is non poffe fatisfreri ficut decet , alienatio hujufmodi per ma- **»«£*« 18o litiam five fraudem eo Ipfo fieri etnfeatur mali- anno' tie fire fraudis probatione.......... " terrori mi- CHRISTI nime requifita . susa. Accidit novitate pçrverfa , qood cum ecde- ' fi arum pralati · deviorum dilciplina peccatis fc « c*.. 4 exceflibus fobditorum nituntur inquirere , ma-tam·.· gnates & potcftantes alii freulares , officia im­ pedire molientes eorum , inhibent laicis ipfo­ rum tenentibus aut nativis , ae ad ordinato­ rum citationes pro fuorum criminum vel exceffuum corregionibus canonice fubeundû , quo­ rum cor red 10 fc punitio ad ipios ordinarios no£citur pertinere de confuetudine vel de jure, aut pro tefta men torum probationibus , approbatio­ nibus , infinuatioauMs, aut calculis de bonis defunctorum adminiftratis per cos , feu compo­ tis , fc aliis tcftamentariis juribus extra lo­ cum domicilii veniant fc comparcant coram eis ; fc ne in locis fui dominii per prrlatos exerceantur promifla impediunt fc procurant.... fc faciunt nequiter impediri , fini quoque fu­ per his jurifdidionem ufurpant : Alii pnrterea viros eccleliafticos jurifdiâioncm eccleliafticam exercentes , * fuis fubditis , pro eorum culpis & exceffibus poenitentias corporales ita ptea· niarias imponentes , ac ipfos facere cogentes cafdem ficut ipfis ordinariis licet , aut pro poenitentiis corporalibus juxta modum cxceffuum fuorum impolitis , redemptiones pecu­ niarias , prout jofte poterunt admittentes, du & fuper extoefionibus exceffivis judicant i ficque judicantes attaebiant fc incarcérant, ac fu­ per his in foro fcculari eos fibi refponderc compellunt , quibus mulâas pecuniarias ea occafione in foro prodiâo fcculari imponi firocurant fc faciunt indebite pro libito vountatis . Frequenter etiam multi cum turbis fc ftrupitu ad judicia concurrunt ecclefiaftica, ac ju­ dices litigantes fcu habentes ibidem alia expe­ dire graviter fic exterrent , quod ecclefiaftica confunditur jurifdiftio fc opprobriofe officium prolatorum fufpenditur fc nequiter impeditur , ac in culpam de facili homines currunt dum poena non reprimit tranfgreflbres impunitatem fibi pcenitentialem nutriunt fc antiqui hoftis infidiis levem aditum préparent fc frequen­ tem : Alii liquidera multos pro eo , quod caufas & negotia in foro ecclcuaftico de jure vel confuetudine pcrtraâanda ibidem contra adverfarios fuos movent -, necnon advocatos poftulantes pro cis , fc procuratores alios , qui miniftros fc ecclefiafticos judices cognofcentes t fuper his judicari , attacniari, carreri quoque mancipari , & alios in foro fcculari multipli­ citer faciunt fatigari , fc procurant , fu ifque tenentibus fc aliis ad forum ecclcfiaftkem pro caulis feu negotiis in ipfo de confuetudine vel de jure traaandis recurrentibus , fi non defiftant fc in foro fcculari fuper his litigent, imponunt fepiffime graves mulâas , ipfofque af­ fligunt fc vexant injufte multimodis laboribus fc expenfis . Alii vero epifeopos , archidiacono» , fc officiales eorum ac alios ordinarios judices jurifdiâionem in civitatibus ieu focis aliis eis fubjcâis debite exercere volentes , de & luper his que fpeâant notorie ad eofdem , feu pro exercitio jurifdiâionisecdefiafticc, man­ data fua licita fc canonica deftinantes , exeeutionefque eorum debite faciendas impediunt vel impediri procurant injufte , ac nuncios manda­ ta hujufmodi deferentes fc facete debite juftas exeeutiones , volentes, capere > verberate , male 181 ’Vi"’ Sïmodüs Eiobàcbnsis. RŒ?ÏÏ!l,r· lf> L lu^e tradam ioforfofe pmfnmot . Quidam A CH&ISTI etiam domini temporales ft ccmm ballivi bons 14O· decedentium ab inteftato in fuis diftri&ibus ad ipfos dominos portendentes fore , quamvb er­ ronee devolata , ne per ordinarios bpna hnjufo modi pro debitorem lolutione 6c decedentium » ac etiam in alios pios ufus pro ipforum anima­ rum falutc convertantur ntuimr * peoet eeofeofu regio ft magnatum segni Anglias, tamquam Rro jure , ecc&fiaftkaqoe libertate tb oli» tui· it ordinatum , impediunt in derogationem ecclefiaftic· libertatis , jurifque juriididianis eccicfiafticoram impedimentum ft hetionem enor­ mem *. Nos igitur nreientis deliberatione con­ cilii , omnes ft fingulos in premiffis vel eo­ rum aliquibus delinquentes , feu pnemifla vel ]B coram aliqua in fois fada negotiis fen nomini­ bus eonun rata vel accepta habentes , hoc fu­ ero approbante concilio pronunciamus majoris excommunicationis pratentia innodari , quo­ rum abfatatfoaem diaceiaob locorum epifcopii , vel jürifdidiooem cpifcopalem habentibus fpecialitcr «fervamus , delinquentes hujufmo­ di quater annis fingulis in eundis ecclefiis parocbialia noftro Eborum provinci· eteom ma­ nicatos , in genet* poaripimus publice pronun­ tiari . Dierum invalelcens malitia , quia mundus in deteriora jugiter iabitur, hominum mentes in apertam facit nequitiam profilirt $ unde no­ tas provinci· Eborum nonnulli aliis malignari fabrics ecclefia noftr» mctropolitics Eborum fideliter applicandorum » ipluinque religiofum fic vagantem unquam apoiiatam haberi volu­ mus & computan : per hanc tamen noeram quaquam obftante ; qu» peccata non minue­ re led augere dignofcitur . Date fynodo pro^ conftitutioncm hiis quibus ad dderviendum in ccdefiis fuis vd capellis per unum religiofum vinciali celebrata in ecclefia metropolitana Ebontm >6. die mentis Aprilis, anno domini de fubdicu fuis fedes apoftolica indullit, nolu­ 1466. mus in aliquo derogare · Scrutatis iniuper regiftris recolende memo­ Cum ccciefia Dei fecundum evangdicam ve­ ri» Joannis nuper cedefir Romane tituli fan­ ritatem domus orationis efle debeat , fac tique canones & leges civiles ob Dei reverentiam, fc D de Balbiore presbyteri cardinalis , fc predeceflous noftri , meminimus conftitutiones fub· ut Chrifti fideles convenientius orationi intifteferiptas per ipfum in ecclefia metropolitana rent in eadem , providentius ftatuerunt , ne Eborum celebratas rite fc legitime editas, non quu ad eam confugiens, feu ibidem caufa ora­ tamen in libro ftatutotum provincialium inter tionis , vel alias infiftens ab eadem extraha­ alias inferiptas fc incorporatas ; volumus igi­ tur , citetur, vel arrelietur in eadem. Nos tur ipfas inter alias conftitutiones publicari , volentes leges hujufmodi in quantum poflumus promulgari , fc incorporari , ac ab omnibus imitari , provida deliberatione habita , ftatuinoftix provinciae iubditu firmiter obfervari mtK , quatinus nulla ecclctiafttca Iscularifve Certitudinem prcfenrium,· fc memoriam fu­ . perfona quemdam occatione alicujus adionis , feu querefs in ecclefia aliqua tempore quo di­ turorum fane intendentes , qualiter olim pa­ tres fc pnrdeccflores Eborum arehlcpifcopi cum vina celebrantur in eadem, nifipropter oficnfam iuftragancis eorum , ad extirpandum vitia, &. indida ecclefia immediate, aut paulo anteatremores nutriendos plures & diverfas conftitutioftationem hujufmodi fadam arreitet, citer, vel oxnes neccflarias fc fslubre; vkiflim fuis edidetrahat, arrcftarive , citari, vel extrahi faciat fub perna excommunicationis majoris , quam in hac E lunt temporibus : Nos vero Joannes archiepifcopus anted ictus eorum veftigiis fequi innrparte delinquentem incurrere volumus ipfo fado · Cum facro eloquio jubente de omnibus qux icntes ; volentes in vinea dosnini ob falutem fc quietem populi nobis fubjedi laborare , ut novantur per anntun , fc nullo tempore. excluio decima tînt c«m omni integritate abfquc ve.iz retributionis recipere valeamus denarium poft fehoretn , de furtraganeorum noftrorum diminutione fojvcndr , omnibus & lingulis rcdoribus , vicariis , capellanis parochialibus ; ac prclatorum & cleri noftre provinciae in hoc & ccciefiaturn parochiaiiiitn curatis , per noconcilio provinciali nobis afliftentium , delibe­ rato coniilio ftatuimus , providemus , decerni­ ftram provinciam conftitutis , in virtute obe­ dient ir mandamus, firmiter injungentes, quamus , fc ordinamus , quod presbyteri etiam tinus diligenter moneant & efficaciter indu­ cantarias habentes , & alii faccrdotcs propriis fumptibus. vel animalibus fuftentati , in nôftris cant , & quilibet ipiorum in parochia fua mo­ neat & inducat t quod didi parochiani omcivitate , dicxccfi & provincia dnrina celebran­ tes , Svnodls Ehokacinsu. ’VTF AHWO auum *di atimo die dominico , lea feftivo poft Λ j .-t a > ... fictiorum , »»«,««■’ prioratuum , itt Ar Jocorum aliorum 'ίχΝΟ quibus prefant 8e prodefle deberent , bona ha- CHJLiSTl capellis , vd locis aliis divino «Itui difpofijufmodi moaafterioram , prioratuum, tc aliotis > jurabant tafti» facrofandu Dei evangclns, rum locorum ecdefiafticorum, videlicet arbores Coram rcdoribus , vicariis » vel aliis locum eo­ fi Irarum c* duarum , tc etiam non czduarum , rum tenentibus », quod ecdefiis vel capellis eo­ redditus , poffefliones , tc alia jura fua ven­ rum vicebgcreatcs nullum omnino inferent pre. dunt tc alienant , ac jseufiones » corrodia , Se judicium vel damnum · circa oblationes , por­ liberationes ad vitam vd longi temporis fpationes , decimas t trentalia , denarios pro retiunj vendunt tc concadunt ; necnoft eccklus queftis five legatis mortuorum , vel alia jura fibi , Ac eorum monafteriis appropriât*» ad fir­ quocumque nomine cenitantur j imo quatinus mam dimittunt , tc pecunias pr« manibus' re­ ceptas in ufus proprios exponunt Ar convertunt, xn eis eft eofdetn redores , vicarios, Ar eorum locum teoeatea fervabunt indemnes in prvmtfmntvumquc recipiunt , ac fe tc tnonafteria lua faccefibeefque fuos ad jura · redditui, tc pqffcffis tc fingulis premifforum . Jurent etiam fnccialiter nidi faccrdotcs , quod odia , (cande­ fanes faas perinde obligant, Ar diftriâiontfe­ la , rixas . contumelias , fee contentiones m- ]B cula t i iubmittant ; nec non Ar alia bona fua mobilia fuis noris , Ar amicit in immenfum do­ ter redores , vicarios > ac coram parochianos nullo modo fuftentent , foveant ant fuftineant nant tc contribuunt , fic quod occafione premi fibrum eoram monafteria ac domos , Ar loca quatinus in eis erit, imo concordiam nutriant te obCervent inter eos : Et profati faccrdotcs eis pertinentia propter dcfccfum reparatioai· collabantur , tc maximam minantur ruinam , infra civitatem , direccfim , tc provinciam nodivinus cultus in locis hujufmodi premifforum ftras divina non celebrent , fed eia exprefle in­ occafione diminuitur , obfervantia regularis ncterdicantur , donec pr*mifla pneftiterint juragtigirer , ac bona hujufmodi menaReriorum taenta , · vel per eoa fteterit quo minus preMhlMit*'* ftitesint , tc celebrare fi prefampfcriut, poeter Kcr abufus hujufmodi , quod dolenter re­ us , dcvaftata funt pariter te conlumpta. fc- H· poenas alias quas canones inducunt contra cele­ No» Joannes archicpiÎco|Mts antedidus, snonabrantes in locis interdidi» , irregularitatem in­ fteriorem, prioratuum , hofnitalium , Ar loco­ currant , fi coram fui» ordinariis fuper prxmifrum aliorum rcligioforvm infra noftram provin­ lis fuerint convidi · Iofuper tamen cis interdi­ ciam Eborotn elinentium , indemnitatibus oc­ catur divina celebratio donec fuerit cum cis fu­ 14M. per hoc legitime difpenfatum , < C Pnrterea presbyteri ipfi non audient confeffiones parochianorum vel capellanoniminecclefiis ia quibus divina celebrant , nifi in cafibus a jure permittis vel licentia praefidentium in ip6s ecdefiis petita tc obtenta . Infupcr presbyteri memorari debent tc jurent interefle in can­ cello ccclcfi* in qua deierviunt matutinis ho­ ris , proceflionibus , mittis tc vefperis, Ac aliis divinis officiis inibi pfallentes , induti fuperpelliciis que fibi propriis expends providebunt ·, tc ad alfignationem curatorum hujufmodi lediones , epiftolas tc evangelia in mittis folcnnibus legent , & cum concione mortuorum leâ tones, mortuorum die una incedetis hujufmo­ di miflx fient phnes foknnes, mittas alias cum D nota celebrent « pereant ent, ac tempore hujuf­ modi divinorum , fic in ecdefiis ipfi» celebra­ torem etiam in navi ccclcfi* vel cccmetcriisaut Campi» vagari minime pnefumant « Praeterea didi faccrdotcs diebus dominicis Ar feftivis , vel fi corpus a lieu pu defundi , vel nupti* cclcbrand* fuerint in etc lefis fupradidis , mittas fua» poft ledum evangelium majo­ ris mitt* incipiant , tc non prius , tc eas fic compleant : nifi per pnrdidos redores , vica­ rios , vd praefidentes ad hoc fuerint fpccialiier liccntiati. Item faccrdotcs prxdidi , &r alii presbyteri curati fuis vacent libris i Ac tabernas , fpedacula , cellulas mulierum fufpedarum , vel lu­ E dos aoxios , feu prohibitos fub poena fufpenfionis a divinis nullatenus exerceant . Redores vero , vicarii , tc eorum locum tenentes pr*didi benigne debent recipere juramenta przdida, & de hac noftra conftitutione ad mcirimt riam prnfentiutn & futurorum copiam in fun habeant ecdefiis. Prztcrca nos fida tc concordi relatione infor­ mati , tc rerum experientia cdodi » quod nonnnfli abbates, priores, abbates proprios non ha­ bentes , holpitalarii tc alii adminiftratorc, b-vporum ecdcfiafticonim » ia dclolationcs njona- »♦**· canere defiderabiliter afleâantes, fe fuper ei» remedium opportunum adhibere , de fuftragancorum nonreturn advifamento , tc contuso ftatuimtu Ar ordinamus , quod fi falvis allia Srovifionibus , ftatutis , conllitut Ionibus , 01init ion ibus, * remedu» fuper hujufmodi ven­ ditionibus , alienationibus Ac conccflionibus , antiquorum patram audoritate editis , ut cum venditio arborum , lilvarum non crduarum , vel crd.uarum , ad magnam quantitatem , vel conccflio jurium , reddituum, vel pofleflionum aut penfiontrm , corrodiotum , five liberata­ rum ad vitam alicujus vel kmgi temporis (pa­ rium fieret alienatio , traftatus duorum dierum ad minus inter abbatem Ar ejus conventum, aut priorem t> abbatem proprium non haben­ tem , cum fno conventu prrccdere debeat dili­ gens & maturus i Ar fi poft tradatujn hujuf­ modi folennem pr*fatis abbati à Ar conventui * feu priori abbatem proprium non habenti , tc ejus conventui vifum fuerit » quod hujufmodi venditiones , alienationes, tc liberatarumconccifioncs , vel mutuar receptiones , eorum monafteriic , prioratibus , vel aliis locis ne«fla­ ri* fuerint & utiles , feu opportun*, tunc fu­ per alienationibus , venditionibus , Sc cocceffionibus pnemittis noblicum in noftra diorcefi & provincia noftra , tc cum fufftaganeis no­ ftris in eorum dicecefibus , ac noftris te fuis fuccefloribus temporibus " profuturis traâatum *r>itei habeant fpecialcm, Sc poft licentiam te auâo- "“*· · ritatem a nobis feu noftris fuflôganeis in dioccefibus fuis prarhabitis , ad przmiiîis venditio­ nes , aliénations , Ar conccfliont liberam habeant facultatem. Quod fi abbates nrrdiâi, priores vel holpitalarii contra hanc noftram or­ dinationem , five provifiooem venditiones, vel couceflioiics nulla pr*habita auâoritatc fece­ rint , hujufmodi venditione» , alienationes At’ concettioncs , ad vitam vel in perpetum» pro nullo habeantur , tc oinuimoda careant firmi­ tate *. Et nihilominus przter alias psxnas ifidtverfi» ordinationibus mdc proviïu , pnsdiâi abba. I *87 Antigua Statuta Synodalia 188 abbates * priores, tc hofpitxlarii haec oofiraa A nailniorua» , ac dignitate , Ac dEcii* quibo* JUIST1 caaftiwtioaeffl infringente*, violantes, Aceonorefunt ipfo £»do in pcrpetona privari exi-GH1UT1 »♦*?· tamnentes » eo £aâo a celebratione divinorum ftant , Arnen · >07· Cns fufpcnfi, Ac admjniilratione bonorum tno- ••CONSTITUTIO DOMINI PAPÆ PAULI SECUNDI, De rebus rock fix non alienandis. P AULUS epifeopn* iervu* iervocam Dei , •d perpetuam rei memoriam . AmbitioC· cupiditati illorum, poteipue qui divioia & hu­ iMff. Ua· coi ■>>*·£ manis *$eOati » damnatione poûpofita , im­ B mobili* St predoi* mobilia Deo dicat* , ex quibus eccleb* , tnonafteria β» pia loca regun­ tur illuftranturque , & cotum miniftri fibi ali­ moniam vend icant , profani* ufibu* applicare, aut cum maximo illorum ac divini cultu* detri­ mento , exquifiti* medus uturpare prafumuat, occurrere cupiente* , omnium rerum Ac bono­ rum ecciefiallicorum alienationem , omneque paâum , per quod ipforum dominium , concxffiooem , hypothecam , locationem & conduâionem ultra tuentium ; necnon infeudationem vel contra&um emphyteoticum , prsterqusm rn cafibu* a jure pet nudis j ac de rebus Bc boni* in emphytcoliui , ab antiquo concedi foliti* j Bc tunc jam ecclefiarum evidenti uti­ C litate , ac de frudibus & boni* , qu* iervando fervat i non pofluot pro infeanti* temporis exigentia , hac pernetu* valitura conftitutio ne fieri omnino prohibemus , pnrdecellbrum no­ thorum confeitutionibus , prohibitionibus , At decreti* «iii* iuper hoc ediu* , qu* tenore prrfentium innovamus , in luo nihilominus robo­ re permanfurit : Si nui* autem contra hujiA noftrr prohibitionis lerfem , de boni* Ac ro&Br 9 eifdem quicquam alienaro prrfumpferit , blie- \ , natio , hypotheca , conccuio , locati^, condudio Ac infcudatio hujufmodi , nullius omniiF^.fin.no · funt roboris vel moment" 1 Ac tam qui Halienat, quam i* qui alienatas res Ac bona predïâa receperit , fentetuiam excommunicatio- DI ni* incurrat : alienanti vero bona ecclefiarum monaftcriorum , locorumque apiorum , quo­ rumlibet , incoaluito Romano pontifice , 'aut A N T I OU A ....... contra potienti* conftititianû tenorcM » fi pon­ tifical! vd abbatiali pnefulgett dignité* , fit ingredb ecclefix penito* interdira* t Et fi per fex mcafcs immediate fequente* , fob inter, dido hujuftxsodi , animo ( quod ahfie ) per. feveraverit indurato » lapfi* mcafibo* eifdem , a tegimine , Ac adminiftratiooe foe ecckftrvel tnonaftcrii cui prafidet, in fpiritualibus Ac tem­ poralibus fit eo ipfo (ufpenfa* * Inferiore* vero , prolati , commend attrii , fit alii ecclefiarum redores bénéficiât! , vel adminiftrationem quomodolibet obtinentes, prio­ ra tibus, prtepofituri» , praepofitatibus, pnrbendi* > »hiique ccciefiaftici* , cum cura, Ac fine cura , fncularibus At regularibus , beneficii* , quorum re* fc bona alienaiunt dumtaxat , ipfo néto privati cxilUnt , iliaque abfque declara­ tione aliqua vacare ccofeantur j pollintque per locorum ordinario* , vel allo* ad quo* eorum collocatio pertinet , perfoni* idonei*, illi* ex­ cepti· qu* propterea privat* fuerint , libere de jute conferri , nifi alia* difpofitioni apoftolicx ledi» lint fpecialiter aut generaliter refervata t & mhilomiuu* alienat* re* Bc bona hujufmodi ad ccclefias , monaficria ., Bc loca pia ad que ante alienationem hujufmodi pertinebant , iibc e revertantur . Nulli ergo omnino homi­ num liceat hanc paginam Doftne prohibitionis 8r innovationi* infringere , vel ci aofu teme­ rario contraire ■: Si qui* hoc attemptare pntfumpfeiit , indignationem omnipotentis Dei , Ac beatorum Petri Ac Pauli apoftolorum ejus , fc noverit incurforum . Dat* Home apud fandam Mariam , anno dominie* incarnationis mil'efimo quadringentefimo feiagefimofeptimo , Kalendis Martii, pontificatus nofhi anno qua no . STATUTA SYNODALIA Antcl. 14. Ecclefir Ædoenn* . f-vO Sa h!e adneOiraits , arm plenque ante annem i joo edita fiat ■ Ac plurima *4 optimam Io Clero drfcipTiaam fiabilkndam morttaoc ia melius reformandos coatioetM. Vx Mi codice 400. circiter annontm Or « tori i Trrcenfi» illa «ruir P. Martvne , ac fade ex impetiti •manttenlis vel ignoranti* , vel «(«ranna corrupta , abqoibo* ia lotis emendavit ■ INCIPIUNT STATUTA SYNODALIA TAM NOVA QITAM VETERA. F ceflitate venire non poffint, fuum capellaniun aut clericum loco fui. mittant I I I. Redpieur diftrifHus , ut omnes presbycen , maxime curam animarum habeoccs, veniant ad fynodum & û gravi inftnnitate detenti f aut alia inevitabili nc- Prxcipitur anchiprtsbyteris , teris ut in eundo & redeundo a fynodo ho­ ne fle ambulent , & houefla quanot hof· P aut presby­ pkia t & in eis circumfpctfe fe habeant, ac E c c i i s i i α8ρ Æ D u i N t i s. ne flatus cferieorum vereatur in opprobrium A ficcontemtum XIL Baptifinus cum honore & reverentia celebretur , fic cum magna cautela, & maxime in diftm&iotie verborum , fcdicet Ep fr in «MMV Mrâ fif FU* & (») Spiritui-fandi, Ληη. Et in (<) Roma­ no fub eadem forma doceant facerdotes frequenter laicoa dobere baptizare ja ne- tx u.ptii ■*· apo IX Sacerdotes moneant fiepe populum ad coofirmatioaem puerorum . Poft baptif- u' ' mum enim debet fufeipi facramcntum confirmationis. Quod fi confirmandi» adul­ tus fuerit , prius confiteatur fic poftea confirmetur : Jejuni & non.................... ad coufirmatiooem accedant . &rpe dica­ tur laicis ne diu expedient ad confirmatio» nem adventum epifoopi ; fed ducant ad eum pueros fuos, fic alios qui non funt B confirmari > ubi cum prope audierint t fic fixum deferant bandellos latos , mundos, fic fotis longos, fic dicatur etiam eis quod Pro baptifmo nihil omnino exigatur , puilint nomina confirmandorum mutare in fed qukquid offertur gratis accipiatur. confirmatione , fi velint. ceffitate. IV. V. X Fontes fub fera & clavi cuftodiantur propter fortilegia . Chrifma fimiliter & fandum oleum fub clave ferventur. Nullus faccrdos confirmare praei uniat, aut virgines confecrare . Solius enim epifcopi eft confirmare , virgines confecrare , aut ordine* dare. VI Semper faccrdos interroget laicum diii- c genter , cum in neccffitace bapcizaverit puerum , quid dixerit aut quid fecerit : & fi invenerit laicum diferete fic modo debi­ to baptizilfe , fic formam verborum in Romano protulifTe , approbet fodlum > fic non baptizet puerum ; fic tunc oblato pue­ ro ad fores ecclefi* , fupplcatur quod dceft , fcilicet pabulum falis , & linitio cum faliva . Exorcifmi turn dicantur, & fuper fontes fine mcrûonc cmnia fiant qu* folent fieri . XI. Sacerdos miniflrans diligenter attendat ncitkm quod hoftia fit rotunda fic integra . fit integrum habeat circulum t fic quoa vinum !«·<*··» ■ non fit acetofum, fic quod equam non omittat XII. Si palla altaris inde tinéla fuerit, rcfcindenda efl pars illa , fic pro reliquiis fervanda . Si fuper albam vel fuper cafulam deg’ittet , fimiliter fiet . Si fuper D veflimentum ceciderit , comburenda efl VII. par* illa , fic cinis in focrario reponendus . & vero dubium fuerit fub qua forma Si vero in terram ceciderit , lingendus verborum puer baptizacus fuerit, tunc efl , fic extergendus , fic radendus eft faccrdos omnia faciat , fic mergens dicat : locus ipfe , five lapis fit, five lignum , Si ru non e? baptr^atu? , ego baptr^o te9 in five terra fuerit, & pulvis in loco facro nomme Pt?rts , <ÿ Fslû & Spirit h? fanfli. reponendus. &n autem , inquirat in quo defecerit , & defcélum fuppleat . Si in toto defecenr, XIII. baptizet puerum , & ii aliqua dubitatio Porro fi in ipfo fanguine mufla vel ara­ intervenerit , ad nos, vel ad officialem nea vel aliquid tale ceciderit, quod vix noflrum , vel ad pcenitentialerium nofine vomitu fic cum periculo corporis aliflrum recurrat . E ter fumi non poffet , igne cremandus efl, VIII. fic fonguis Domini fumendus . Ulud enim quod intus ceciderit , *prius debet in calice Ad elevandum puerum de facro fonte vino perfundi , fic quanto diligentius fieri tres ad plura recipiantur , quod enim am­ poteft ablui, fic fuper pifeinam comburi plius efl , a malo efl debet , fic illam ablutionem faccrdos futnere debet . ConciL General. Tom. XXXII. Quod fi fides ipfo >d quod N ceti- Hertrulpn linge· , quo (cein libci Ufu«« Ciacuienfium api) Si rw*?»''fi , i»quit , · < ,·<’ h«m itutUigif lirttrat , ifitei illi ΧΟΜΛΝΙ rttftfttf /«triti, & ctnvtr/ni Γ.ΟΜΑΝΕ ion/ûr«i»r. »PI t>* Elk . Antiq^va Statota Stnodalia ceciderit quempiam fumet· fecerit, Deo A norum debent lavari convenienter : quia abfurdum eft in ûcrii fuftincre.qiaod cflet gratias. Quod fi de corpore Domini fu­ indecorum «profanis per pallam akaris aliquid ceciderit , vel fuper aliud veftimentum, non incidatur , XIX fcu vino abluatur. & a miniftm fumatur vinum illud. Ouod fi infirmo datum reji­ Cum fumma reverentia deferatur oleum citur, prout diligentius poterit , fufcifacrum ad infirmos , dc eos ungant facer. ■»*£?"“ piatur & coniiridtum in calice cum vino dotes cum magno honore, dc orationum fumatur ; fi integrum fumi non pote ft , celebritate , que ad hoc funt ordinat* ; eo quod ex ore alterius projedhim fit, dc nihil penitus mde exigatur, five a pau­ reus hujufmodi négligerai* ; dc qui cum pere , five a difite . fed fi quid gram da­ eo participes fuerint culpae, competenti tum fuerit, m eleemofyna recipiatur. fubjaceant difdplin* . Si autem fuper lignum vel fuper lapidem ceciderit , mo­ XX dus (ueradi&m de fimguine Domini obfervandus . Ad facramentum extremac-unébonis mo­ neant firpe populum facerdotcs non tantum XIV. divites Ôc lenes, fed pauperes dc juvenes Linteamina altaris & indumenta fiepe dc omnes, maxime a xrv. annis dc»fuabluantur ob reverentiam dc prrfentiam pra , ut communiter fe paratos exhibeant Salvatoris noftri dc totius curiae cœleftis cum neceflitas fuerit : quia per hoc (aera­ quas cum eo przfens eft , quoriefeumque mentum venialia dimittuntur peccata , dc miflb celebratur , quandoque alleviatur infirmus dead veram contritionem dc asterni gaudii confecurionem animus incitatur. Doceant autem fa> XV. cerdotes populum hoc facramentum poffe Non permittant presbyteri diaconos de­ licite iterari dc fiepe recipi, falket in qua­ libet magna infirmitate vel neceffitate, cum ferre inhrmis corpus Domini noftri JESUmetus eft mortis, dc poft fufeeptum lici­ CHRISTI , fed in neceffitate, currvfacerdo· abiens fuerit. Sed femper facerdo· te pofie reverti eum qui convaluerit ab in­ firmitate ad opus conjugale. tes cum magna reverentia dc maturitate deferant illud in pixide eburnea bene dauXXI. fa propter cafum , dc cum lucerna prxcedrfite, cantantes vn. pfalmos dc alias Librum qui dicitur manuale finguli »« orationes . Sic enim per fol vent debitum presbyteri parochiales habeant , ubi coninfirmo , & audientes invitabuntur ad tinetur ordo extrcmz-un&ionis , catechifexhibendam Deo reverentiam & hono­ mi, baptifmi dc hujufmodi. Habeant rem D etiam finguli capellani ordinarium officio* XVI. Moneantur frequenter dc communiter laici, ut ubicumque viderint deferri cor­ pus Domini , fUtim genua fleélant tamquam Domino dc Creatori fuo in terram, dc j undis manibus , quoufquc tranfierit, orantes . rum ecclefi* , fecundum ufum qui fer­ vatur in majori ecclefia , dc libros alios in quibus poffit competenter divinum ofi ficium tam diurnum quam noftumum celebrari . XXII. Prohibeant fâcerdoles fub poena excom- »·*·«·»· manicatioris choreas in cimiterio vel in ecclcfia duci. Moneant etiam ne alit» fiant, Sacerdos five diaconus corporalia firpe quia ut dieu Auguftinus , melius eft die­ abluat in vafc mundo ad hoc fpecialuer E bus dominicis dc feftivis fodere vel arare , quam choreas ducere . Quam grave pec­ deputato , indutus fuperlicio . Omnes catum fit in loco facro choreas dc berlario* ablutiones , fi fieri potefl , 111 pifcina renes ducere , perpendi ex poenitentia fe­ ponpitur , vd faltem reponantur in baptiftcrio . cundum canooum rigorem talibus injun­ genda poteft . Si quis berlationes ante ecXVIII. defias fanftorum fecerit , emendatione pollicita tribus annis pccniteat. Item , linteamina altaris & indumenta facerdotalia non nifi a facerdocc , vel a XXIII. diacono , vel ab aliqua matrona honefta , vel virgine , fine appofitione aliorum panPraecipitur facerdori , ut divino officio cele· XVII. ipj E C C l ■ S I Λ cdetaato', & populo regreffo ad pro- / pria , ecclefia· luas firmare Audeant XXIV. Nullus de novo io dmiteno permittatur aedificare. nec domus aliqua fi deftruâa fuerit, durante per annum ruina , ibi modificetur, nec fimus , nec immundi­ ties io danceriis adunetur. Æ d u b N s r s. XXXI. Sunt autem tria in quibus nullus habet poreftacem , nifi folus papa vel ejus man­ datam » fcilicet inieâto atrox io clericos vel quotcumque religiofos, incendia Nihilominus rri talium remittendi funt ad epifeopum: ecde- fir, & fimonia. XXXII. In confeffionc fibi caveant facerdotes ne XXV. Nulli derioo fervirc permittatur altari , nifi cum fuperlicio aut cappa daufii. XXVI. D ris, caufa honefiatis , & eam pro pofic fua ordinent per manum lakalem, & fuo pluribus modis fuadeat ut integre eoo- £ quod de confilio archipresbyterorum vel fucatur , aliter dicat ei nihil valere . eorum vkes gerentium ordinent dc pro pofle fuo in vita & in fimitate fua exiftentes fua conficiant & ordinent refta­ menta » & ipfi frequenter laicis prohi­ Sacerdotes majora peccata refervent ma­ beant, nè fua reftamenta faciant fine prejoribus in confeflione , ficut homicidia , fentia faccrdotis. facrilcgia , peccata contra naturam , ioceftus, & ftupram virginum , inieâio nes manuum io parentes , voca fraâa & hujufmodi . XXXVI. XXX Gmrif. Goar·/. Tora. XXXII. N a XXXVfl. Λ N τ r QJU A Statuta Stnodalia a XXXVII. XLIV. Prohibetur diftriélc ne pro («) interra­ gio corpus differatur fcpcliri, fed poil fcpulturam, fi aliquid datum fuerit, in ec· clcfia recipiatur , & fecundum laudabiles confuKudines exigatur. Nullus clericus fàciat jusjurandum patro­ nis antequam fuerit epifeopopradentatus, XLV. Die dominica prxctdentc fynodum fâca> dote, qui non habent capellanos, in fuie parochiis inquirant publice in ecclefia » fi Nullus facetdos vel capellanus teneat in qui infirmi in parochia fuerint : flarrqa cos domo fua aliqua occafione mulierem , nifi β vi i i tent, & faciant eis quidquid ncceflefuefa aut foror > aut mater , aut alia de qua rit ad falutem animarum : ne mora quam fufpicio non habeatur. funt faduri in fynodo , fiat occatio peri­ culi eorum faluris . Nullus............... XXXIX. XLVI. / ticumrm Prohibemus etiam ne facerdoers vel de* Praecipitur presbyteris, ut immobilia de m r’ci * dicujus confueradinis , pro baptifmo, pro fepulrura , oro benediftione bonis ccclefiz acquitita tantummodo eccle­ nuptiali , five aliis ecclciufticis facramenfiis legant:de jure enim aliud non potiunt, tis aliquid exigere vel extorquere perfo­ de mobilibus vero fuis rationabile faciant le­ rm ac : fed ea liberalirer & fine aliqua diffi­ gatum ............................................................... cultate qualibet ftudeantjniniftrare. Monean­ tur tamen laid ne quod pro reverentia fa- C XLVII. cramentorum devotione fidelium introdu­ ctum eft, velint aliquatenus revocare. Prxcipirur presbyteris , ut cum incepe- d« hwu. tint tenentes holliam, ut non elevent eam XL. flarim nimis alte , ita quod poflit videri a «krwu. populo .‘fed quafi ante peélus reneant eam, t.a. f.c» Prohibetur facerdotibus penitus ludere donec dixerint ioc «/? torpus meum : & tunc xX,'b“’,,e'cum deciis, & interefle fpeélaculis& cho­ elevent ita quod poflit a populo videri. rei >, & intrare tabernas caufa potandi, & XLVI1I. fine amico & comite clerico intrare domos alienas , aut difeurrere per vicos & pla­ Pratcipitur presbyteris, ut fi res ccdefiateas , & ne habeant capas allatas & velles flicxa fuis parochiis capex detinentur, ca­ inordinatas omnino prohibetur. pientes res ipfas reftituiionem vel rccredenXLL tiam denegantes, ceflènt a divinis ubi fue­ rit pratdo vel prxda*, & przdo excommu­ Item , prohibetur Gcerdotibus , ne ha­ nicetur. beant fecum prolem quam genuerint in fa­ XLIX cto ordine propter fcandalum. Item, praecipitur novifltme , ut fi conti­ gerit cellare a divinis , ut praemitium eft , XL II. ubi fuerit prxdo vel prxda, demandata fy-4·; Nullus clericus vel regularis fidejubeat nodalia propter hoc oblervari ; ad noftrum officialem Æduenfem fuper remotionem in­ Judaeo vel foeneratort, nec obliger pignori terdidi Sc abfolurionem recurratur ; nec re­ ornamenta ecdcfix vel libros Judxo, & ma­ xime calicem. E moveatur interdiftum , donec primitus res capta reilituatur , & damna ecclefiae , in XLIII. Nullus recipiatur ad praedicandum , nifi Sua certatum fuerit, injuria fafta ecclefiae, feliet, fit authentica perfona, vel abepifeopo miC r injuria fada ei cui res ablata fuerit, & *e*ko’ fus; & tunc fi fit pratdicator quxftiarius emenda noftra competens reft i tuta fuerit , non admittatur ad praedicandum, fed tan­ ac etiam emendata, & rune per officialem noftrum Æduenfem didla fencentia interdi­ tummodo exponat indulgentiam quam ha­ di poflit removeri. bet & mandatum. L. XXXV1I1. (4) U eft fco pnunu quit dan folet ptcibytcio fcpdicau. Mtfht ... 2ργ Bcclbsia λ D U B N s I g. >p8 A LIX L. n« >6«. * . »«»“·“· l€J * De ufurariis autem, quod novum & ve- Pnoopitur archipreabytefli Îc presbyte ris, ut fi conftieertt aliquos efle excom­ municates , denuntient in parochiis fuis , poftquam excommunicationis fenteottam per duas quadragenas fuftinuerint, & c*· communicent cos lingulis diebus domini­ cis & feftivis, & ipfos excommunicato® & aggravatos auftoritate noftra denuncicnt, licet litterarum mandatum non re* Noviflîœe percipitur conert ufurarios, ut excommunicentur lingulis diebus domi- B ceperint : monentes omnes iubditos fi»s , ne cum talibus participent. Er fi moniti Dicis & Campanis pullaris, & candelis aoexcommunicans denuntiant» & hoc tamccnfis , & faciant fecerdotes · excommunicationes ; quod publici ufurarii in cimi· diu faciant , donec a nobis abud recepe­ terio nullatenus fepelientur , poena cano­ rint in mandatis . nica contra négligentes curatos & vicarios nihilominus indigenda < L X. tus reprobac teftamentum , pnacipitur diftritfe, ur lingulis diebus dominicis manifêftos ufuranoe excommunicent , & exprcflîs nominibus denuntient excommuni- Caveant archipresbyteri, ne eorum fubditi veniant ad lynodum in habitu com­ petenti ; maxime illi qui in diocefibus funt extraneis vicini , hoocfle fe habeant in villa . L1L Si qui vero fe & fua locis religio!» contulerint in vira fua , fupcr his archidiaconus Æduenfis confutatur. C LXL LIII. Dc n LXXXVL Sunt nonnulli qui fe fponte & propriae C«ntr> Kvoluntatis arbitrio damnationi perpetuat «’"X*' mancipant & aeternat, dum excommunicationis fententiam in eos jufte latam , non ***"' ' brevi cantum tempons intervallo, fed in­ duraro animo contumaciter fuftinent ultra annum : non attendentes quod medicina­ lis eft excommunicationis fententia , non mortalis ; & quod fanda mater ecdefia numquam claudit gremium redeundi. IdeoB que ftatuimus , & ordinamus , quod om­ nes ecclefiarum curati ve! eorum vicarii in ecdefiis fuis publice & folemniter in parochiis fuis publicent & exponant, quod Ii deinceps fint aliqui de fubditis noftrii^ cujufcumqve conditionis , aut ftatus , qw excommunicationis fententiam , ut prae­ mittitur , fuftincre praefumferint ultra an­ num ; contra ipibs acrius quam poteri­ mus procedemus : cura excommunicatio tanto temporis intervallo tam prolixa morofir pertinacia & obftinatio , per quas C quis efficitur membrum diaboli f harrefim fapere videatur. LXXXVIE Item > ut redores ecclefiarum parorvs > feu licentiam concedentes. Eadem chialium noftrx diœcefis deinceps , auquoque fententia excommunicationis funt dore Domino , plenius habeant fcien-· tiam prxdicandi , ut commifium fibi po­ innodati omnes qui obediunt prxdiéhs pulum frequenter reficiant pabulo fpirimandantibus , praecipientibus , & licen* tuali . tiam concedentibus in prxmiflis vel in ali­ lxxxvtii. quo prxmiiTorum . Qui autem in eadem lententia permanferint duorum menfium D Statuimus & ordinamus , quod finguli fpatio ; extunc non poffint , nifi per fe· arch i presbyteri noftrx diceccfis duosecclodem apoftolicam abfolutionis beneficium fiarum redores dc fingulis archipresbyteobtinere . ratibus , quos magis dociles , idoneos , LXXXIII. & paratos cognoverint , & ad audiendam theologiam , & proficiendos in eadem no­ conm wIrem , denuntientur excommunicati aubis aut officiali noftro ipfc ftatuendo omni « ftoritarc apoftolica fingulis diebus domi.iXL nids omnes illi qui reftringunt ecclefiaftigratia . . . , . ceflàntibus 5c favore cas libertates , nec non qui de cetero ferlxxxix. vari fadunt ftatuta , corda, confuetudines introdudas contra ccclcfix liber­ Item» praecipimus firmiter & diftride, οΑ><;·η4ΐ. tatem . £ quod omnes unguli ecclefiarum redora noftix diœcefis > vcl eorum vicarii, finguItem , ftatuarios , feriptores ftatutorum los parochianos Tuos io generali moneant ipforum , nec non illos qui pratfumferint efficaciter & inducant , ut vir & uxor cujasliber domus , aut faltcm alter eorum , judicare , vel in publicam formam refolvere judicata : & liberi de domo intelligibilcs & capaces ad ecclefiam fixam parochialem conveniant Item, omnes illi denuntientur excom­ fingulis diebus dominicis & fefti vis ad di­ vinum officium audiendum t & mandati municari audoritate noftra» qui impediunt ecclefiaftica audienda , & quod facerdots vel perturbant jurifdidionem curix noftrx eorum confcifioncs audientes loco pœniÆduenfis tacite vcl expreflfe. terv LXXXIV. LXXXV. ÎPÎ Antiqjja Statuta Synodalia J®4 tenti» injungant eifdem pro booo obe- A nie, fufpenfionis, interdidi fuerit fentendiend» prrmifla facienda , Ac quod ipfi tia promulgata , aliquot in pertona fua aut ficcrdoces fuos fubditos erudiant in ora­ bonis fuis vel fuorum gravari, eos qui cales tione dominica Tatr nofier, Ac fymbolo fcoreotias obfervantes vd taliter excomapoftolorum Credo in Bevm, & mifiis fuis munitatis communicate volentes, nifi da> aut pnedicatiooibus frequenter exponant tam fententiam revocare duxerit re rate* pro fetattia & induftria fua , quas fibi gra , vel fi occafione hujus licentias ad Dominus adminiftraverit, At artem* vine captionem bonorum alicujus fuit procet praemium & gloriam , Ac poenai inferni fum, nifi bona ipfa infix odo dierum varias Ac divertas quas damnati asemalifpatium fuerint rcftituta, aut condigna ter fuftinebent, & vias pro modulo fu» exprefla fatisfadio, in excommunicationis fcientix exponant, fententiam incidant ipfb fado. Eadem quoque fencentia innodati utentes tali li­ B centia fibi data atque committenda. Da­ ri licentia prohibetur aut talia committe­ Item, cum decime fint diftributio egen­ re per feipfum . Qui autem in eadem fentium animarum , quas in fignum dominii tentia permanferit fpatio duorum menuniverfalis fibi Dominus fpecialiter refer· fium , extunc ab ea non poteft, nifi per vavit, & pro fado non ab homine , fed fedem apoftolicam abfolutiouis beneficium ab ipfo Domino inftitutx fine » quafi ci­ obtinere . bus in domo Domini pro miniftris Ac fervientibus ecçlefiae fuftentandis. Vobis uni­ verfis & fingulis praecipimus firmiter & di­ ftride , quatenus laids parochianis veItem , fub poena excommunicationis in- tx «ion» ftris , quos vobis conftat decimas detine­ hibernus omnibus & fingulis ecdefiarum re , frequenter exponatis , 8c Γ maxime C redoribus , ut fecum vicarios aliquatenus cum eorum confèffiones contigerit vos — au­ non affamant, donec eos aut officiali no­ dire > quod eas in fuarum periculum de­ ftro duxerint prxientandos : quos tales efle tineant animarum . Aliis autem, qui ve­ volumus , qui fciant legere , conftruere > ram decimam non perfolverint , fimi liter intelligere , & cantare . exponaris Ac dicatis , quod veram red­ dant decimam , Ac perfolvant illis facer· dotibus » a quibus eeclefiaftica receperint facramenta, Ac quod aliter falvari non Item , univerfis & fingulis archipresby- c··™ h. poffint » feriptura teftante que ait, quod teris prateipimus firmiter & diftride, quod i*tucum omni folertia & cura adhibita dili- ***** tales Dominus ad decimam revocabit > cum non dimittatur peccatum , nifi reftigenter inquirant, & fubtiliter inveftigent tuatur ablatum. ab archipresbyteratibus fuis , fi fint aliqui D XCI. facerdotes aut clerici lufores, tabernarii, xc. P· ternit. XCIIL XC1V. negotiatores , fecum fufpedas mulieres Item , cum rcligiofis tam exemtis quam tenentes , & przcipue incontinentis vitae. non exemtis fit a jure generaliter interdiQuos autem tales invenerint , eorum no­ dum , ne decimas fine confenfu epifeopomina nobis aut officiali noftro quam ri­ rum de manu recipiant laicorum , aut ab tius potuerint mittere non poftponant. ipfa religiofis m feodum tenere recognofcant, Ac nifi illas dumtaxat decimas, quas laid ante Lateranenfe concilium detine­ bant : diftindius vcftrum quilibet folemniItem , cum in Lateranenfi concilio fainrer inquirat, anreligiofi quicumque exemti briter fuerit inftitutum » ne monachi finguaut non exemti, five clerici aliquas deci­ li ponantur per villas & oppida , fed fe- ·'»· hlbi· mas aequifierint a bids a triginta annis ci­ E cum unum habeant ad cautelam : cujus in üûJ"* tra in noftro epifeopatu Æducnfi · Quod iis quae Dei funt & obfervantix regularis fi fada inquifitione vobis conftirerit ita cftam confortio quam folatio perfruatur ; fe , aut talia fieri potuerint in futurum , cum folitudo merito reprobetur , Salomo­ nobis aut officiali noftro fine morae difpen­ ne dicente : fili, km cum ceciderit, non dio nuntietis . efl qui fublevct eum . Ideoque ftatuimus, & praecipimus fub poena excommunicationis, Item , veftram prudentiam fcire volu­ quod finguli priores , tam monachi quam mus , quod fi pro eo in reges , princi­ canonici regulares canonicos non habentes pes , barones, nobiles , ba ill i vos , miin epifeopatu noftro , extunc manentes fe­ rifiros eorum , vel alios cxcommunicatiocum monachum unum aut canonicum regu­ larem xcv. XCII. $0J K C C Ll S ! Λ larem habeant, juxta concilium memora* rum, nifi ex caufa ratiooabili aliud a nobis faerie ordinatum . Praecipientes vobis ar. chiptesbytcris omnibus fit fingulis, quod fi in cognitionem veftram aut aliquorum veftrum devenerit, priores aliquos ant ali. quem in epifeopara noftro ftatutum & prae­ ceptum noftrum infringetv , & firmiter non fervarc. .... . nobis eut officiali noftro fine mors dilpendio renuntietis : w talcs ant talem puniamus poena debita tranfgreflbces. XCVI. (£rtW“· Item, de non refidencibus» ut ecclcfia- ÆoubnSIS· A fuerit * poena eft tit fobolcs ex tali con* jun&one fufeepea etiam ignoranter illegi­ tima reputetur. Qood verum intelligo fi in gradu prohibito contraherent. xcvur. Item, cum in utroque tam novo quam verere Teftamento damnetur improba ufo rarum vorago , ac etiam multis quxftionibus fuper hoc per fummos pontifices promulgatis poena rnanifefta ufurariis im_ ponatur ; poenas pncdi&as hic inferius an* * notamus. Porro ufurarii manifefti nec ad communionem altaris debent admitti, nec cbrjftianam , fi in hoc peccaro decefTerint, accipiant fepulturam ; fed nec obla­ tionem eorum quifquam accipere debet : qui autem receperit, aut tales chriftiame tradiderit fepulturx > & qux acceperit ram redores gregis dominici ^Orraa concilii generalis , per quod clandeftina matrimonia fieri diftriC. dius inhibentur, cum pcenis ibidem ad* jc&is prarfenti feripto in veftrum omnium Item , nullus interefte debet in manifeftorum ufurariorum teftamcntis. referimus notitiam pleniorem . Si matri­ monia fuerint contrahenda in ecclefiis, CI per presbyteros publice proponantur, com­ petenti termino praefinito, ut infra illum Irem, nullus debet eos recipere ad coo* qui voluerit legitimum impedimentum op­ ponat. Quo quidem praerenniflb» & ban­ g feffionem , aut eos abfblvnv , nifi de ufuriS fatisfecerinc , vel de fatisfaciendo pro nis faciendis in ecclefia fimiliter pratterfuarum viribus facultatum pneftent , ut tniffis , talia matrimonia dandeftina re­ putantur . Ideoque fit micer inhibemus , praemittitur , idoneam cautionem . Teftamenta autem manifeftorum aliter non vane quibuslibet matrimonium inter fc con­ leant, fed funt irrita ipfo jure. trahere volentibus impendatur benedidio nuptialis, nifi bannis prius in ecdefia propofitis tribus diebus dominicis aut rcftiExplicitait ftunJtta jjnMit, vis perniciofa confuetudine inter nobi­ les fuper hoc hadenus obfervata aliquatinus non obftante. Quod fi fixus fadum Sj*’ . ANτI<ξθa ag7 Stat StfrwdM & fintfer die venerit fefl ofltvas onvmtm fimShrnm & die Mrrtii f*/i qiandentm Ταηκφα. STATUTA SYNODALIA EDITA In fynodo hyemali, annb Domini M.CC. parte domini Repifcopi. XCI X. ex UTA pa­ civitatem veldicecefim intrare non audens, aut fui adverferii provinciam merito perhorrcfccns eum infra ipfas fecurc nequeant convenire . In quibus cafibus extra didas civitates & dicecefim poflit contra pr*didoi caufa committenda , tamen impetrans de dido timore quemadmodum litteris commiflis exprimere teneatur , primo judici ei­ dem faciat, falcem per proprium juramen­ tum, alias judex ipfe nullatenus procedat; fed nartem a fua jurifdidione dimittens , cutnacm impetrantem in expenfis legitimis alteri parti condemner, & quod etiam nul­ lus eorum ultra unam dietana a fine fu* dioecefis in didi$ duobus cafibus valeat con­ veniri . Statuit etiam ut cum ador & reus in civitate & dioecefi fuerint diverfarum; fi ador & reus in civitate & diceccfi rei judi­ cem reculât, ipfirm judicem non in fua, fed in alia civitate & dioecefi libere valeat im­ petrare, eumque trahere ad eumdem, dum­ modo locus ad quem eum traxerit, ultra 308 fue­ vel tem dicecefim in ouibus deputatus rit, citet panes, nec de caufa fibi cooxniffa cogoofcar, nifi ad id expreflus aoce&rit carumdem affenfus, neque alibi quain extra illud, & perfonis dumtixat defignatis fup©· rius, committat quomodolibet vices fuas ; quidquid aliud contra prrmifla vel eorum aliquid contigerit attentari, voluit & decre­ vit fore ipfo jure irritum & inane . Unde nos univerfis fubditis noftrts generaliter pro1 hibernus, ne contra pratdid* cooftirutionis conapoftolic* tenorem feienter quidquam pa­ rere velobedire pnefumanc : &fi quisaufu temerario contrarium fecerit, ipfi convento ad expenfas & interefle teneatur , alias ni­ hilominus fecundum arbitrium noftrum pu­ niendus. Si quis vero in noftra dioecefi lit­ teris apoflolicis abufus fuerit, contra teno­ rem pratdid* conftirutionis apoftolic* te­ mere veniendo, vel alias feienter, cujulque conditionis, ftatus , vel dignitatis exiftar, ctiamfi exemtionis privilegio gaudeat, cum ; reatus omnem honorem excludat , & con­ tra exemtot delinquentes extra rem privilegiatam jurifdidione fua poffit uti, iagreffum ecclefi* fibi noverit interdidum, quoufique ab illicita occatione in cautam deftitvrit, & latfo occatione hujufmodi ad arbirrium noftrum fatisfeccrit competenter. Uia humana natura de facili prolabitur ad dclida, expedit ut homini noxius appetitus frenetur, & ligetur legalibus ftitytionibus&:prarceptisf ut dedinet prohi­ bita & pêrmiflâ fequatur. Unde nos BARTHOLOMÆUS permiffione divina £dueoiis epifeopus ad corrcdiones morum , conft i turiones, ftatuta &c praecepta edimus * pro­ mulgamus , fecimus , ôc publicamus infra feripta. I. Sandilfimus pater dominus. Bonifecius pa VIII. duxit provida deliberatione Itatuendum ut nullis, nifi dignitate prxditis, aut perfonarmn obtinentibus, fru ecclefia» rum cathcdralium canonicis caufie audorirare linerarum ledis apoftolic* vel legato­ rum ejufdcm de cetero committentur , vel audientur alibi quam in civitatibus, vel in locis infigrubus, ubi poflunt haberi commo­ de juris copia peritorum, & quod fieifdem civitatibus & dicecefibus ador & reus fuo tint extra iptâs caufa non commutatur , vel conveniatur aliquis eorum; n qui vero facienda det confilium, auxilium , vel fa­ contra........ quam illi qm intererunt vel ad vorem , <3c quod fi quis contra prxfumfohoc dabunt confilium, auxilium vel affin­ rit , excommunicationi fubjiciat ipfo ύ- D ium , ecclcfiaftico fupponantur interdido, do, & nonnulli tam laici quam clerici re­ «lias nihilominus juxta noftrum arbitrium ligiofi ac alii jurifdidioncm temporalem puniendi. Sacerdos vero qui bannis non prae­ obtinentes , fuis fubditis prxfumicrint & cedentibus contrahentes ad benedidionem frequenter prxfutnant inhibere ne unus nuptialem admiferit, fine fpeciali mandato alium in foro ecclefiaftico audeat conveninoftro, five regularis five fxcularis fuerV, ab S, vd ad judicium evocari tacere aut evaofficio & beneficio fufpcndarur. Illi vero qui arc , fic impediendo quominus volentes inhujufmodi benedidioneprafentesfuerint, coram judicibus ecdefiafticis litigare fuper & confilium dederint vel affinium, fuppo­ adionibus perfonalibus & caulis qux ad nantur ecclefiaftico interdido. eorum cognitionem de jure vd confuetodine pertineant , fuam poffint coram eis VL Nir reflares ecdefienan peregrinentttr juftitiarn obtinere .* nos utùverfos & fingu- £ fine Itcentie epifiepi. los in generali tnonemus , ut infra tres Cum mimftros altaris peregrinari abfque tnenfes a tempore pubheatx monitionis & fuperioris fui licentia canonica prohibeant conftitutionis hujufmodi, quibus inhibitio­ inftituta, inhibemus ne redores occleliarum nes prxdidx fade fuerint , peoducere & religiofi fine noftro vel alterius fuperio­ non morentur , & a talibus illicitis inhiris , ad quem id potinet , licentia , perebitibnibus in pofterum defiftant ; alioquin grinationis caufa, voco crucis excepto , ecdefias deferant t vcl ab eis Te ai'deant abnos omnes perturbatores hujufmodi decla­ femare, quarum debent fervitio in fu dare, ramus in excommunicationis prxdidx vin­ culum incidiffi. contrarium facientibus poeiu juxta noftrum arbitrium fupponenda · VII. Antiqjua Sta totaSynodalia . VII. Nr ecclefia, ir/ priorana , out bofpitalia Vtl damn!· Det, qua per clericos confitroerunt rigi, latas ad firmam tradantur. Statutu canonum inhaerentes , prohibe­ mus ne ecclefi», feu prioratus, aut hofpitaiia, fêudomus-Det, quae confue verum per ecclcfiaftkas perfonas gubernari, feu offi­ cia vcl mini fieri a quzeumque folka cleri* cis vei perfonu ecclefuflicis afifîgnan , & per eofdem , non per laicos gubetnari , concedantur fdb annuo cenfu, vel ad hr- R jn tatem fi de ea confliterit : alioquin juxta no­ il turn arbitrium, aut ordinarii, Vel facerdotis proprii, pro iis quz ex trudibus ufurariis initis, illis a quibua illicite exegerint, in cautione ejufinodi exprimendam ; fi vero deltdum eorum non fuerit manifcfhxn, fed fuperhoc fuerint publice diflànuti, differant curati eorum eifdem miniflrare ' vel facere miniftrare ecclefiaflkam fepulturam, queufque ad arbitrium noftri, vel epifeopi qui pio tempore fuerit , purgatio fufficiens fuper hoc fuerit pro eifdem. mam , feu admodiationem , feu dato pre­ X. Contra laicos qui detinent detinias. tio » alicui vel aliquibus committantur , maxime fine noftra licentia fpeciali. Cum canpnica piohibcant inflituta , ne Si vero in contrarium przfumferint : con­ laici de dedmis cum animarum fuarutn pe­ trariius hujufmodi careat roboris firmi rate, riculo detinentes, polfinr in laicos quocum­ & recipientes ecclefias, prioratus, loca & que modo transferre .* alioquin fi quis eas officia przdiita dimittere, & fruilus& pro­ receperit , & ecclefia: non reddiderit , ecventus inde perceptos reft i tuere , fine fpc clehailica caieat fepultura : & fttmli poenae reflitutionis , propter hoc , datz pecunir debent fubjacere laici , qui decimas nova­ reneantur. Qut fruilus & pecunia in per­ lium perceperint vcl detinent, nifi eas red­ petuam utilitatem prioratuum, cede harum , diderint ecclefia* cui debentur : nec non & vel locorum , feu officiorum quibus conilli qui veteres decimas de rebus & pofieftraftum fuerit > vel in alios pios ufus jux- C fionibus quas tenent , & de quibus paro­ ta noftrum vcl epifeopi pro tempore exichial· ecclefia* debentur , vcl folvi ab anti­ flentis arbitrmm convertantur. qua confuetudine decima confuevit reddere ipfi ecclefi ar, modo debito non curant, nifi de iis farisfecerinr competenter : nos moti VIII- Contra tllos cp fatisfecerin:, admitti ad Monemus in generali univeifos tam cle­ cpjcfiafticam fepulturam . ricos, maxime m ordinibus facris conftitutos, qu.un laicos, ne in domibus luis vel etiam alienis publice concubinas , vcl mu­ XI. Ut moniales includantur . lieres de quibus finiftra fufpicio vcl fcanCum per conilinirioncm farkliflimi pa­ dalum oriatur , teneant : alioquin clerici β tiis D.Bonifacîi papar V1H. provide fit fla­ fine ab officio fiifpenfi, & laici ecclefiafhtui um univerfas moniales prarf entes dic fu­ co tnteruirilo lint fuppofiri ipfo facio, przturas, cujuicuinque religionis vel ordinis , fub perpetua io fuis tnonaftcnis dcbeie per­ ter poenas alus a jure vel a conJuecudinc , legatorum fedis apoilolicz conflirumanere claufula : ira quod nullz monialium profifiar religionis tacite vcl expreffr fir vel riombus fynodalibus contra tales flaturas, elle poffit, quacumque ratione vel caufâ, quas nihilominus incurrent. nifi forte tanto & tali morbo evidenter IX. De ufiertt, earum aliquam laborare conflaret, quod noa poflet cum aliis abfque gravi periculo commorari, egrediendi ipla monafteria fi­ Poenam contra ufurarios a iure flaturam ad ne licentia vel facultate; & quod nulli ali­ dios qui contraflus quofeumque in fraude ufuquatenus perfonz inhoncflz nec etiam jam raria faciunt extendi volumus , feu contra illos locum habere declaramus : inhibentes ne E honeflx , nifi rationabilis vcl manifirfla caufa exiftat , ac de illius ad quem per­ talium corpora, fi eorum dolida fuerint matinuerit fpcciali licentia , ingrrffus vel acnifefta , rradantur ccclcfiafticx fvpulturz, ccflus patear ad eafdem : ut fic a publicis nifi prius iisa quibus ufuras exegerint, vel & mundanis afpeflibus fêparatz omnino va­ quos per contradus hujufmodi Jzferinc, faleant liberius , & lafciviendi opportunitate c i streetint dum vivebant , vel fatisfacicndo fub i ara ctldcm , corda fua & corpora in pro fuarum viribus fàcultatnm, przftitcrint omni fanâimonia diligentius cuflcdire . Et idooeatn cautionem, vel poil mortem i pio­ rum heredes eorum fatisfccerint , vel cau­ quoniam >n eadem conflitutione patriar­ chis , primatibus , archiepifcopis , & tionem hujufmodi ipforum defunilorum noepifeopis univerfis diftriâe > & in virtute mioe procuraverint perhibere circa quanti­ ian- Ji J E C C L 1 S I i Æ D u BN S I s\ * faotat obedientiz, fub atteftationc divini A judicii & interminatione maledidionis zternz fit iojuntam , uc corum quilibet in civicam & dioeccfi propria , in monafteriis monialium fibi de jure ordinario fubjeâis * five in iis quz ad Romanam imme­ diate fpetant ecclefiam, fedis apoflolicx au&oritate, de claufura convenienti , ubi non eft , ipforum monafteriorum expen­ ds & fidelium deemofynis * quas ad hoc procurandum , quamprimum potuerint > eoviderc procurent : contraditares & re­ lies per cenfuram ecclefiafticam » appel- β latione poftpolita , compefccndo : invoca­ to ad hoc , fi opus fuerit , auxilio bra­ chii fitcularis. Nos volentes, ut tene­ mur, ftaturis St przceptis apoftolicis obe­ dite , & quod ad nos fpetat & nobis incumbit cxfcqui reverenter, monemus in generali uni verfas & lingulas moniales in monafteriis noftrz civitatis & dioecefis, religionem tacite vel exprefle profclfas, ut in eifdern monafteriis fint & efle confcntiant fub convenienti claufura , nec impe­ diant per fe vel per alios , quominus claufura conveniens ubi non eft fiat , & C quominus ibidem quamprimum commode fieri poterit , includantur . Monemus etiam univerfas abbati flas & prioriflas, ut in ipfis monafteriis , ubi non eft claufu­ $14 los , ut nulli praeditas moniales a fuis monafteriis extra cafus , de quibus in difta cqnftitutione Bonifacii fit mentio , exeuntes , vel egreflàs , fcienter reci­ piant in fuis domibus vel habitaculis. Monemus 'etiam in generali , ut nullus moniales praeditas , vel earum aliquam in fuis monafteriis , vel extra , ad coi­ tum fol licitare , nec carum pudicitiam vio­ lare , nec etiam attentare przfumat : quod redundaret in Chrifti earum fponfi inju­ riam vel offcnfiun : alioquin ipfo fota fubjacetur ecclefiaftico interdita. Contra vero eos & eas qui his vel aliis monitio· nibus noftris przmiflis noo paruerint, vel in contrarium fecerint, prout‘delifti qua­ litas exegerit , graviter procedemus. XII. De non refiJentHu/ . Felicis recordationis dominus Inoocentius papa Ill. cirtumfpeta deliberatione ftatuit , ut qui parochialem habet eccle­ fiam , non per vicarium, fed per feipfuta illi deferviat in ordine quem Ipfius ecclefiz cura exquirit : alioquin eo privato ipfis ecclefia , alii libere conferatur , qui ve­ lit & poffit quod duftum eft adimplere · ra , conveniens pro ipfarum monialium Unde nos tam ipfius domid Innocent» , inclufione , infra proximam fequemem quam etiam quorumdam prrdeceflorum fynodum, faciant & fieri confentiant con­ noftrorum , qui circa przfcripta ftatuta venientem ad hoc claufuram expenfis ipfo· aliqua addiderunt , veftigiis inhaerentes, tronemus in generali univerfos & fingulos rum monafteriorum fecundum vires facul­ tatum ipforum monafteriorum & fi ad parochialium ecclefiarum retares , ut perhoc non fuppetant , probabimus diligen­ fonaliter refideant in eifdem , ut illis deter quod deerit fidelium eleemofynis Tuplerviant, non per vicarios , fed per fepleri . Verum quia intelleximus , quod D metipfos ; ftatuentes quod frutas omnes nonnulla* honeftatis caulis , & monachali & proventus , quos de eifdem ecclefiis modeftia , fexufque verecundia abjeôis, per fe vel per alios perceperunt pro tem­ intra monaftena perfonas fufpetas admit­ pore quo in eifdem ecclefiis perfonalem tunt , in Dei oflenfiun , religionis oppro­ re fidentiam non fecerunt , eifdem reftituebrium, & fcandalum plurimorum i mone­ re teneantur tam in utilitatem ipfarum ec­ mus univerfas ÔC lingulas moniales noftra: clefiarum , quam in ufum fabricae ecclecivitatis & dicecefis tacite vel exprefle re­ fir noftra? fanili Nazari 1 , vel alios pios ligionem profcflâs, ne monaftena fua poft ufus juxta noftrum vel epifeopi Æduenfis claufuram egrediantur , nifi in cafibus in qui pro tempore fuerir arbitrium conver­ dita conftitutione expreflis : & quod in­ tendos ; nam illi qui altari non fcrviunt, tra monafteria fua perfonas fufpcta», vel minime debent de altari vivere ; & nihialias contra tenorem ditae conftitutionis , E lominus fi per fex menfes a tempore quo non admittant. Monentes etiam abbatiflas przfens monitio vel ftarurtlm ad ipfos de­ & prioriflâs earumdem , ne extra cafus venerint , ab ipfis ecclefiis abfcntes fue­ praeditas concedant monialibus licentiam rint , fcu debitum fervitium in divinis eis exeundi . Monemus etiam fub posna ex­ non exhibuerint, amoveantur ab eifdem communicationis univerfos & fingulos, cuecclefiis , nifi de noftra vel epifeopi qui jufcumque dignitatis, ftarus , vel condi­ pro tempore firent , vd alterius fupenotionis exiftant, ut nullus nifi rationabi­ ris ad quem id pertinet licentia abfeotes lis 6c manifefta caufa exiftat, ac de illius fuerint, vel difpenfationem fuper hoc ha­ ad quem pertinuerit licentia , ingrediatur buerint competentem . ad eafdem . Monemus univerfos & finguCenul. Gener. Tom. XXXII. O XIII. JIJ A N T 1 O A S T A T 0 T A ΧΙΠ. Nr curatus ajfiumat vkarium cui (kt pote/latem abfiofvendi ptrocbiaitos Juos9 . fine licentia cptficopi qui fro ttntport fia· nt S γ Μ O D A L I A Jiff XV. Contra illos qui fItent benefici» vel^ffk· fetes obtinent fine difipenfiatione, Monemus in generali quofeumque fubditos noftros plures dignitates feu beneficia , Cum He arj ardum regimen animarum, quibus cura imminet animarum , vel quas pernitiofum debet nan immerito reputari, requirunt rcfidenfiam perfonalcm, feu imum quod hi quibus diftum eft regimen comperfonatum aut dignitatem cum alio be­ miflum , & tuorum induftria ad hoc ipeneficio cui annexa eft cura fimilis, vc! cial iter eft ecclefia gubernanda , vicarios cui annexum eft onus refidenrix, peribfibi affix iant & aflumunt , rudes maxime naliter obtinentes , ut difpenfationes, k ignaros, quibus poteflatem abfolvendi, B &oritatc quarum hujufmodi ccclefias vel adminifirationem ecclefiafticorum facramcnbeneficia, perfonatus vel dignitates afferunt rorum , & ea quae ad curam pertinent canonice fir tenere , infra tres menfes no­ bis aut officio noftro ftudeant exhibere : animarum committunt generaliter pro Tuar libita voluntatis , in fuorum fubduorum alloquin perceptione fiuduum potiona­ periculum animarum : unde nos volentes tus , vel dignitatis , fcu beneficii perfo­ fuper his convenientem adhibere medelam, nalcm refidentiam requirentis, loca fic difirmiter inhibemus & generaliter monemus, Ha obtinentes noverint fe fufpenfos a ne curati parochialium ecclefiarum fxculaquouique prxdiftx monitioni noftrx res vel religiofos vicarios ieu presbyteros ruerint çum cHcvtu, ad extecutioncm hujus poteftatis in fuis ecclefiis vel parochiis admittant, &ne ipfi XVI. Ut arcbipresbjteri fiajfiant prioratus & vicarii vel presbyteri eamdem exlccutionctn calefias , quas momcU regere confiai*· ufurpent, fine noftra licentia fpeciali , & C rtmt , nifi ibi fint duo monaebi, ne aliqui ab eifdetn vicariis rertpianr fcienter ecclefiaftica facraincnta . Si quis vero Prarcipimus archipresbyteris noftris, ut noftrx inhibitionis hujufmodi temerarius prioratus & ecclefias in quibus monachi violator ctticcrit , ad pcenx gravioris imtniniftrare confueverunt » vel qux confucpofitionem contra cum procedemus . Non verunt per monachos gubernari , nifi fine ibidem duo monachi relidentes, lay fiant tamen per hoc quominus cifdcm curatis , ipfis neceflitatc inevitabili, vel cx caufa auâoritate noftra, & fayfitos retineant quouique a nobis aliud receperint in rationabili temporaliter impeditis, liceat •d fupplendum ea qux fibi in prardidis mandatis. iocuraount, presbyteros invitare ; fuper XVII. Nc abbates vel quivis regularis in impedimentis vero perpetuis longo tempo­ re duraturis , ad nos volumus habere rc- β prioratibus vel ecclefiis ad collationem fiuam fipetlanttbus dona capiant poft mortem recurfum , fltrw» , XIV. Nullus (ifretus ve! presbiter eligat con· Edido perpetuo prohibuit pater SS. D. fiefiorem fine licenti» epificopi. Bonifâcius papa VIII. ne abbates feu qui­ vis regulares prrlati in prioratibus vel ec­ Cum nulla poflit confuetudine introdu­ clefiis ad collationem, ordinationem icu ci , quod aliquis praeter fui fuperioris li· prrfentationem pertinentibus eorum, bona centram fibi eligere valeat confeflorem , manentium qur cum moriencibus ccclefiaqui eum poffir abiolverc vel alligare, rum redori bus feu miniftris inventa fuerint prout fanftiflimi domini Bonifacii vacationis tempore , ob reverentiam qux papae VIII. conftitutio plenius exprimit fle in utilitate eorumdem expendi debent, declarat » pratenti ftaruto firmius inhibe­ mus , nc aliquis fubdirus nofter prxter g vel futuris fucocfloribus refervari, occupa­ re aut in ufus fuos convertere quoquonoftram vel alterius fuperioris ipfius ani­ modo non prxfumanc, nifi de fpeaali pri­ mat curam habentis licentiam , alium non vilegio vel confuetudine jam feripta legi­ habentem fuper hoc a fede apoftolica po* time feu alia caufa rationabili hoc etiam teftatem eligat in foro poenitentia confefTorem , nec ei confiteatur , nifi in eis competere dignofeatur : alioquin ipfi abbates & alii inferiores praelati regulares mortis articulo vel cafu ncceflario, ubi non poceft haberi copia proprii fiucrab officio fle beneficio tamdiu eo ipfo no­ verint fe fufpeufos , quouique reftitutiodocis. nem fixerint de prrdidis. Porro ubi ex pri­ vilegio aliquis prxdidorutn aflerit bona fibi au* a pa­ patris com* Ec c i i !i λ Ædvensis. Ji· competere fupradida, idem apoftoiicus de- A penniflis; ne contra prardidam conftiturioclaravit quid de illi# bonis .................................nem procum quoquomodo aliquem publice excommunicatum vel interdidum.admitti ad ecckliaflicam fcpulturam * vel ad «xloXVlI|.Nc cettft ftcultrium judieunein ecdefns fiaftica facramenta » vd ad hoc prsfuœat ipfe idem confiiiutn adhibere. Si quis veto vel duûtenis eudientur . Felicis recordationis Gregorius papa X. icienter contra pnefùmferit, ecdcfiaflico duxit deliberatione provida ftatuendum, ut fubjaccat interdido, alias nihilominus prout in ecclefiis & cimiteriis earumdem iaculavifuxn fuerit puniendus. riutn judiciorum ftrepitus conquiefcant » & quod nulla cauû, maxime criminalis, per Uf publicentur conftuutieeees nt quis laicos agitaretur ibidem , & quod lock ea­ dicet ms efflorere. dem eflcnr a laicortfln cognitionibus aliena, & Ne aurem fupra prxtfidas noftras con& quod proceflus habiti cautarum frculaflirutiones , monitiones , vel inhibitiones , num cum frcularibus & fpecialiccr prolarx aliquis ignorantiam poflit allegare ; prxeilentcntue in cifdem & proceflus habiti ocimi pitnus in virtute find* obedient» wavercareanc roboris firmitate : & quod prxmiffis & fingiilis curatis ecclefiarum civitatis 8c dicecefis noflrat Ædüenfis nobis fubditis , fa fic interdicta per ecclefiafticos judices eo­ rum locorum cum auctoritate praedifti ca­ ut eas maxime que tangunt laicos , relinonis compefcantur. Unde nos audorirarc giofos , & clericos, in ecclefiis Aiis prsdida monemus in generali omnes judi­ lentibus clero Sc populo legant publice, & ces , ne in ecclefiis fuis vel earum cimitein vulgari fermonc exponant , vel legi & rus noftrar dicecefis caufanm quarumcum­ exponi faciant aliquibus diebus foronique cognitionem exerceant , vel procefliis bus & fcftis : facientes prarmiflâ praefentes in hac fynndo infra menfem poftquam quofctunquc judiciales in eifdcm : alioquin fi moniti per arch i presbyteros ve! redores C ad fuas ecclefias reverfi fuerint : absentes veto infra idoneum temporis fpatium, poflparochialium ecclefiarum didorum locorum quam prxdids confliruriones > monitiones dcfifterc noluerint, per eos vel per eorum & inhibitiones in ipforum dedude fue­ aliquem excommunicationis vinculo inno­ rint notitiam. dantur . XX prx- XIX. Ne quis , enem extntti celebrent divino tn civitetibus, ce/lris , Te/ tins locis interdtSlis , nec ad m admittent mterdtâos vel excommunicates . 2& fequtattttr in MS. proviso cialù condlü apud celebrati 1294. edite apud Jobanncm Aferiem Le Mu­ re bl/iorut iMÿhtnenfis pe^. 342. é* concslii Metifionenfis trnni ia86. Mes fupre Sandiffimus pater dominus Bonifacius pa^. 303. papa VIII. flaruendo decrevit, ne aliqui _ Acculâtes aut regulares quicumque exemti U STATUTA SYNODALIA ________ fcu libertatis fedis apoftolicx privilegiis Banholomxi Ædüenfis cpifcopt , anno *"·· ■»*· communiti , cujufcumque ordinis, flatus, M. CCC. édita. vel condicionis cxiftant, fcienter celebrent, vel faciant celebrari divina in civitatibus , JiKipiunt addiriones fefle per dorsùnuns Bercaftris, villis, nifi quatinus eis a /urecom­ tbolomeum ^Æduenfetn tp^opvre conflitupetierit , fcu locis aliis interdidis ab or­ tiombus in Jjnodo bjemeit celebreto e ditto donnno epifeopo, enno Domini nullefaotrtdinariis, fcu delegatis judicibus, vel ju­ re admittant excommunicatos publice vel untejtmo interdidos ad divina officia feu ecdcfiaftiI. ca vel ecclcfiafticam fepulruram ; alioquin Um elandeflina matrimonia fuerint io ο« ·"««· fibi ingreflum ecclefix noverint inrerditer aliquos contrahenda, fâcerdotes in "**’ ' dum , donec de tranfgreffione hujufmodi e ecclefiis publice proponant competenti ter­ mino proflituro, ut infra illum qui voluerit arbitrium ejus , cujus fenrcntiam eoo temfcrunt, latisfecerinc competenter . Nos legitimum impedimentum proponar, ex quo datur inrclligi quod antequam per verba de fubditos noftros ad obfervantiam con(Hturionis pratdidz in hortantes , monemus prrfrnti inter volentes contrahere mauuno audoritare noftra publice in generali, una nium contrahatur , debent banna proponi monitione peremioria pro omnibus, &cis in ecclefiis publice per presbyteros, ut mo­ inhibemus , ne quis celebrantibus in lo­ ris efl. cis , uc didum eft , interdidis audeat di­ II. Prohibemus ne aliqu» peribo» matrimo­ vina celebrare , aut recipiat ibidem ecclcfiaflica facramenta , nifi in cafibus a jure nium inter fe contrahant per verba de prrO 2 Condi. Gener. Tom. a C ad vero XX ΧΠ. * (Wr J 1$ S I A T U T A S YNODALIA non praecedentibus publice in Λ tra quas naturale foedus nis fufpkari permittat. nifi in-facie ecdefue quando debet ***· ,,μ. fênti, (annis JIO nihil fzvi trimi-Âm· ecclcfiis, nuptialis benedi&o celebrari . V1L m. Inhibemus & monemus, ne quis cujufcumque flatus dc conditionis aut dignitatis exialiquis ftat, propter fiuftum vel occafione ccclefiavel almi, talibus matrimoniis ner verba de ftk« perfonz homines ecdcfia: aut bona ipfo­ przTcnri aliter quam diftum eft coctrahenrum hominum capiat, ûifiat , vel arreftet 4 dis interefle przfumat, vel przbcre confia cafu a jure non concefib : alioquin fi prae­ lium vel afienfum, Poterunt tamen volen­ do requifitus pesedkfta non rcftituerit, ex­ tes contrahere per verba dc futuro , matri­ monial· ter confentire, fcrlicet promiffionexn B tunc in Joco ubi przdo vel przda fuerint cefietur penitus a divinis : & przdb nihilo­ facere de matrimonio, fi fanda coofenferit minus incurrat in excommunicationis fenten­ ecdcfia , contrahendo , & hoc tamen non tiam ipfo tââo:& fi przda ad locum aliurri φ fiat nifi in przfentia facerdotis. transferatur , primus locus nihilominus re­ maneat interdictus , donec a nobis vel ab of­ ficio noftro amotum fuerit interdi&mn. Qui vero contra inhibitionem noftram fe­ STATUTA SYNODALIA cerit * tam contrahentes modo prohibito , quam illi qui intererint, Vel ad hoc dabunt Barthotamsei Æduenfis epifeopi anno confilium vel aflcnfiun, ecclefiaftico fuppoM. CCCI. edita. nanrur tnterdiflo , alias nihilominus juxta noftrum arbitrium puniendi. Sacerdotes ve­ ro qui non prandentibus bannis contrahen- C I. Item ndditionef fitfin fer dominum Btrtbolommim^Ædutnfime/ifco/umin jfaodo fyemotes ad bencdi&ionem nuptialem admilèrinc li> qu* fuit anno Domini M.CCCI. fine noftro fpeciali mandato , five regula­ res , five fate u lares fuerint , ecclefiaftico fubjaceant ioterdidlo . nihilominus ab officio Um per felicis recordationis Alexan& beneficio deponantur. Illi vero qui hujuf­ drum papam III. falubriter editumfuemodi benediftioni prarfentes fuerint, &conrit & ftatutum, ut nullus in regimine ecclefiz parochialis fufeipiatur, nifi vigefi­ fenfum dederint vel affenfum, ccclefiaftico mum quintum annum anatis fu* attigerit, fubjaceant interdico . ac moribus & fcientia commendandus exiftat, & qui ad regimen aftumtus hujufmodi fuerit, fi monitus in fixo& praefixo a ca­ nonibus tempore non fuerit in presbyterum Prohibemus etiam infuper ut nullum facerdos matrimonium contrahentem fine no- D ordinatus, a regiminis ejufmodi amoveatur officio, & alii conferatur : idcirco nosipfius ftra licentia ad benedidionem recipiar nup­ vcftigiis inhaerentes, in generali monemus tialem , 11 in dido matrimonio vel circa quofeumque clericos, feu ecdefiafticas per­ illud aliquod dubium fuerit ; qui contra fe­ tonas nobis fubditas, & in noftra dioecefi cerit, ipfo fafto fubjaceat ecclefiaftico inbeneficium ecclefiafticum obtinentes, utipfi terdifto. infra annum a tempore conftitutionis & monitionis hujufmodi numerandum, fe fa­ ciant ad ordines quo» Onus fuum requirit tuarum Monemus in generali tam clericos quam promoveri .· alioquin a beneficiis fuis pnehioos, ne in domibus fuis vel etiam aliediftis juxta tenorem conftitutionis extunc nis teneant concubinas , vel mulieres de amovebimus , & aliis conferemus. Hanc quibus fimftra fufpicio vel fcandalum oria­ tur : alioquin clerici ab officio fint fuf- e vero noftram conftitutionetn contra illos locum habere volumus , qui hujufmodi penfi , & laici ecclefiaftico incerd&o fine beneficia , quorum onus fufceptionetn or­ fuppofiti ipfo fàâo, prrtcr pœnam a jure dinum requiret ante Lugdunenfê concilium vel a conftitutionibui legatorum fedis apofunt adepti . ftolicac feu conftitutionibus fynodalibus contra tales ftatutas, quas nihilominus in­ II. Contra clericotqiti non deferunt tmfuram current . Inhibemus & monemus infimer dericeUm hr habitum clericalem . fub poena excommunicationis ne facerdotes & alie perfonz ecclefiafticae in facris Cum clerici qui gaudere volunt privilegio ordinibus conftituts ullas omnino mulieres clericali, debeant clericaliter vivere, & ad in domibus fuis , nifi tales teneant, conmtnuSf Inhibemus etiam , ne fâcenlos » IV. C V. V T. ·■*. . B AR T H O L Ο Μ Λ I a··· Æ D U F N S I 8. 32.1 ι>·ι. minus deferre habituai & ronfuram’ cleri- Λ calem, ut pet hoc a laicis difcnminentur ; v. praefcnri conftitutionc monemus omnes & Szpe nonnulli litteras impetratas a eum fingulos noftrx djœcefis , non habentes noftrajEducnfi vel a curiis archidiacqnorum ▼elfes clericales , ac per curatos locorum nobis fubditorum, pro citandis perfonis moneantur, & fpecialiter moneri manda­ mus , ut ipfi qui eas abjecerint, infra duos r aliquibus ad eorum inftantiam quando­ tnenfcs a tempore huius noftri monitionis que .... fraudulenter, nec eas exeeutoribus 8t conllitutionis promulgate , refumant quibus diriguntur curam , nifi parum ante terminum ad comparandum coram judice confiiram & habitum clericalem, eas ulte­ in eifdem litteris alfignatum , praetentare rius nullatenus dimirturi : alioquin extufte execution» debitae demandans, ne fit citato volumus inrerdifto pcclcfiaftico fubjacere, nihilominus fi eorum protervitas hoc re* & quaerendi advocatum & componendi facul­ tas . Nos fuper hoc opportuno remedio pro­ quirar, ad alias poenas proceiTuri . Hanc videre volentes, praecipimus litteras hujuf­ vero ccnftitutioncm extendi volumus ad modi citatorias competenti tempore prseclericos uxoratos , qui cum unicis & vir­ fentari, ftatuenres ut fi medietas temporis ginibus contraxerunt , fi gaudere volunt in citatione comprehcnfi , fcilicet a die ciprivilegio clericali. tarionis ufque ad diem cotnparitionis elapfa III. fuerit antequam citatio ei φΐϊ dirigitur, non teneatur exfecutoriami exfecuticni tradere i fed eo ipfo effertus citationis fit fufpenfus, & ipfum ediftum citatorium circumductum canonice impeditum. Prohibemus fub poena excommunicatio­ nis & monemus in generali omnes cleri­ cos in facris ordinibus conftitutos , przfertim bénéficiât», & beneficium ecclefiaVI. fticum obtinentes , ne fxculares negotia- C tiones pro cupiditate alicujus lucri tempora­ Item, prxeipimus, quod fi quis anoftra liter audeant exercere . Quod fi contrat ium di ce ce fi vel archidiaconorum prxdirtorum fecerint, poenas alias poterunt formidare. curiis excommunicationis vel interdirti feri­ tent iam quamvis legitimo defertu contra ci­ IV. Quod fefta SS. o;lolorum & evan^ehfle· tatum ad fui inftantiam & non comparan­ rum & quatuor doflorum du plui officio celebremur. tem impetraverit, teneatur litteram excom­ municationis vel interdirti hujufmodi infra xv. dies a tempore impetrationis ei cui diri­ Provida deliberatione dominus Bomfagitur przfenrare : alioquin exfecutor ad fa­ cius papa VIII. (latuit ac decrevit iefta ciendum mandatum comprehenfum in littera gloriofa xii. apoftolorum, qui viventes in minime teneatur:fed extunc excommunica­ carne fandtam matrem ecclefiam fuo glotionis vel interdidi fit effertus totaliter anriofo fanguine plantaverunt, & iv. evannullatus , nec poft exfccutionem aggravagelillarum , per quorum minifterium fatio, donec perlona fic ligata in ecclefia falcro-fanéta evangelia illuxerunt , nec non tem per unum diem dominicum interdirti vel iv. confeflbrum , Gregoni videlicet , Aucxcommunicata publice nuncietur, alias im­ guftini > Ambrofii, ac Hieronymi, quos egre­ petrans noftro arbitrio puniatur . gios virtute ipfius eeelefiat patres confiât fuirtè, prout eorum falutaria documenta VIL mamfcfte declarant , per diverfas orbis cc­ clefias fub officio duplici perpetuis futuris Item, prohibemus etiam, ne aliqui in lo­ temporibus annis fingulis (blcmniter cele­ brari , ut ficur eos commendat ingenttor cis privans abfque licentia praelati vel curati loci illius przfumat divina celebrare , & excellentia meritorum , fic & alma mater ecclefia ftudiofius honorare & laudabiliori- e ne aliqui facerdotes veniant ad fefta feu be­ neficia mortuorum non invitati. bus prxeoniis efferre non defiftac. Nos au­ tem confti turionem didi domini Bonifacii VIII. patris noftri per omnia commendabilem fequentes, vobis praecipimus & mandamus, Item, ne confratrix fiant, nifi in loci» ac in generali monemus, ut feftivitares pratubi confueverunt fuas con fratrias exercere diélas eorumdem apoftolorum, evangeliftafub poena decem librarum domino epifeorum & confertorum juxta tenorem prxdipo applicanda . Et ne aliqui portent arma Λζ conftitutionis anno (ingulo vel annis voluntarie . Quod fi contra fecerint , ex­ fingulis in ecclefiis noftris lub officio du­ communicari nuntientur . plici perpetuo celebretis. O 3 STACondi. Gener. Tom. ΧΧΧΠ. Statuta jaj Synodalia. 324 A STÀTUTA SYNODALIA V. Domini Eliae épiicopi, anno M. CCC XV. * edita . Item , follicitatores monialium excom­ municamus , excommunicari publice mmcicntur . Nno Dpmini M. CCC. XV. die Martis poft duindenam Pentecoftes ex parte domjnt epifcopi Ædueofis przfêntibus archîpresby teris totius Æducnfis dioecefisftatuta fünt ea qux inferius concinentur . A I. STATUTA SYNODALIA. Anno Domini M. CCC. XVI. in fynodo hy.emali domini Eliae edita . B Ç Equuntur mandata fynodalia pro domi- ÂZZ7777Z. no epifcopo fada per officialem Æduenfem , fynoduin tenentem Æduae, pro dido epifcopo in eadem fynodo hyemali . Periculis modis omnibus obviandum. Da­ tum eft intelligi 'reverendo patri domino epifcopo Æduenfi , quod nonnulli maligni I. portantibus litteras domini epifcopi vd ini officialis Æduenfis infidiantur , & cos ca­ Omnes archi presbyteros epifeopatus Æduenfis hic non allantes audoritate domini piunt , verberant, vel litteras deftrunnt. Idcirco flatuimus, ut quoriefcumque pratepifcopi in his feriptis excommunicamus, did« litterx ad quemlibet curatum vel & excommunicati publice n undentur . vicarium Ædueüfis diœcefis pervenerint » & deportans coram eis periculum allega­ II. verit, quodipfum di&um nuncium incon­ Item, alias fuit injun&um archipresby- νιβ»«*>«■ tinenti expediant » ut didum mandatum C in didis litteris contentum faciant fub poe­ teris ex parte domini epifcopi, quod vifina x. librarum , quoufque nuncius por­ tarent ecclefias parochiales fuorum architans fecundum canonum animationem pofpresby terat uum, pro dido domino epifco­ fit cffe in loco fecuro , nifi alia caufa nepo , & poft vifitationem redderent ratio­ cdfaria emineret. nem fux vifitationis domino epifçopo vel ejus officio ; quod non fecerunt : unde do­ minus epifeopus dolet, fle propter hoc fen­ II. tentiam excommunicationis incurrent & in­ Item praecipitur , quod quolibet menfe currunt, nifi fecerint fuper hoc quod in­ cumbit . manuale legatur . III. Item , injundum fuit eifdem quod fai- Β,ω»·ϋ·. III. ® firent omnes frudus ecdefiat curatorum Item, omnes impedientes & perturban­ non refidentium in eifdem ; quod fimilites iurisdidionem ecclefiafticam > ubi de jure ter non fecerunt : fle ob hoc fententiam fle antiqua confuetudine jurifdidio ad forum excommunicationis incurrunt, & incurrent, ecclefiafticum dignofeitur pertinere , five ndi fecerint quod incumbit . adeundo ad curiam , five redeundo , vel alias quoquomodo , fine conftitutione Bo­ ni faci a na excommunicatione innodati , vo­ Item, fub poena excommunicationis fait ______ bis praxipiendo mandamus in virtute fan­ da· obedientiae , fle fub poena excommu­ didis archipresbyteris injundum alias, quod nicationis injungimus , quod omnes tales afterrent teftamenta fle inventoria curato­ excommunicaros publice nuncietis diebus rum fuorum arc hi presbyteratuum decedendominicis & feftivis, & ab omnibus cele­ E tium, quod non fecerunt : fle propter hoc brantibus in archipresbyceratibus noftns injungimus eifdem , quod omnia prxmifhoc in ecclcfiis five capitulis , five alte , fa, ut praemittitur, infunda faciant fubpoe­ five baife , fub eadem poena excommuni­ na x. librarum domino epifcopo applicanda­ rum contra non parentes in eifdem. cationis omnes tales turbantes eodem ma­ do nunciari faciatis. IV. V. 1 V. Item , diebus dominicis publici ufurarii excommunicentur Item, praecipit dominus epifeopus quod *·«·«!·. frudus beneficiorum refidentiam deposcen­ tium ab ipfis archipresbyteris mittantur figillifero Æduenfi. VI. I 3*5 E c c L i μ æ Æ D Ü B N S 1 s. ' jltf MM 1)1«. Asm V I. STATUTA Zr Item, pntcipir dominus epifeopus quod fruôtus prioratuum epifeopatus Æduenfis in quibus non funt refidences tdigiofi fecun­ dum exigendam prioratudm ipferum pendantur . SYNODALIA ij«y. v-rfT F·· ciirtit Bue Æduenfis epifeopi , an. M.CCC XVIL édita. ex­ ^tmo Domini Μ. CCC.XVII.dk Srmfiorta» mUùionu f< per dmafoM» I/m» . VII. I. cH«brtw Item , inhibet dominus epifeopus fîngulis presbyteris fub poena x. librarum Turonenfium fibi applicandarum, ne quis bis in die cetebrarc prsefumat , nifi quatenus per iàcroe .canones eft penniffum die Na­ talis Domini & Pafchâr , fit in ecclefia altari annexa. B Tatuimus» volumus fle praecipimusduod fi quis clericus vel presbyter » vjel alia perlôna eoclcfiaibca , cujufcumquç/condi- S tionis aut ftatus exiftat, dicat its pro cotneftionc , quod ipfe cum gratiis dicat jftum pfâlmum Dt profundit & iftam ora­ tionem Ftdehuno Dtut omnium . VIII II. Item » praecipit dominus epifeopus quod omnes exceÆis quos viütando invenerint Irem . diftrkle & fub poena cxcMuntldomino epifeopo vel eius officiali Æduenfi nicationu inhibemus omnibus & fingulis mittant , vel afferant in feriptis , & noperforas , cujufcumque conditionis aut mitte excedentium . C tus exiftant, fle in noftra diœcefi Æduen­ fi conftitutos monemus una monitione peremtoria pro omnibus, ut ipfi aut aliquis ipforum confocios feu procuratores venien­ Itt®3 » S1**! ‘pfe archipresbyteri domos tes aut venire volentes ad noftram curiam * ecclefiarum archipresbyteracuum fuorum fle Ædueniem moleliare non prxfumant, nec fuas ruinofits, fle aedificia earumdem de etiam jura noftrae curix audeant impedire in aliquo , feu & pertubare * quod fi feeus frudibus ipfiuum ecclefiarum reaedificari attentaverint ; excommunicationi fe nove­ faciant, nec permittant redores ipfarum ecclefiarum gaudere dc frudibus earum , rint fubiacere. donec domus dc aedificia hujufmodi reae­ III. dificant fuerint competenter . fta- IX. irem, cum lacris canonibus caveatur ex° preife > quod clerici arma portantes excom- X. Item , inhibet dominus epifeopus, ne aliquis de fponfidibus coram judice faeculari pncfiimat. XI. mu meentur, quorumdam clericorum violen­ tis perverfx temeritatis audacia eo proceffit, quod ipfi honeftati fle ordini clericali non minimum derogantes , facrae conftitu* tioni fuper hoc editae immemores , in eorum animarum fle corporum periculum fle fcandalum plurimorum, arma deferunt in quamfe ma­ oairau Item » praecipit dominus quod quotiefcivitate noftra Æduenfi 8c aliis locis »·“■“ * cumque cimiteria ecdefiarum polluta fue­ pluribus noftrae Æduenfis dicecefis, rint , quod fignificent domino epifeopo xime caufa nocendi , injurias irrogandi , aut officiali fuo .* dc ita injungant ex par­ ex quo »m multa homicidia fe mutilatiodomini epifeopi fingulis curatis archi­ E nes membrorum exinde fuerint fuhfecuta » presbyteratuum fuorum . prout rerum experientia docuit evidenter. Nos igitur veftigDS bone memoriae domi­ XII. ni BAR.THOLOMÆI pracdcceflbris noftri quondam epifeopi Æduenfis inhaerentes, fe Item » non eft interitionis domini epifmalitiis hominum, five periculis animarum paterna follicitudine fidubriter obviare cu­ copi quod fi aliqui dicunt fe exemtos jurifdiftione fua » vicariorum ,■ vel officio­ rantes, ex communi canonicorum confenfu rum fuorum , quod non fint de jure , juftis de caufis duximus demandandum. cum fint fubjedi . Quamobrem audoritate noftra ordinaria in­ te a hibemus omnibus & fingulis dericis noftne dios- cmu*«w- r 1 / 5*7 Statuta Synodalia 318 1*·>ι*λ dktcciis , tnlxime m ïàcris ordinibus con· A prastendere valeant quoquo modo. Quod fi av» fticutis, cujufcumque conditionis aut flatus, prxmifla a nobis injunfta& prxeepea adim­ plere noluerint , & neglexerint, nos ipfos & ipfos in generali monemus una monitio­ de inobedientia & tranfgreffione mandato­ perancona pro omnibus , ne ipS volun­ rum noftrorum graviter puniemus ; eifdetn &tnaxime caufa nocendi arma dc ce­ tero deferant quoquo modo, nifi cauû ratio­ archipresbyteris rululomiRUS injungentes ut nomina redlorum ecclefiarum in fuis eenabilis id depofeat. Et tunc etiam non defe­ rant abique noftra licentia fpcciali. Quod clefiis non relidentium antequam recedant fi fiscus attentare prxfumferint, extunc poft nobis tradant in /criptis. fpatium unius dici a tempore huius conftitutionis numerandi, ipfo fafto, excommu­ VI. nicationi fe noverint fubjaccre. — Item , apertio & publicatio feftamento. d· ««λ»· rum feu ultimarum voluntatum perlbnarum n’ officiali Æduenfi remittantur. IX. nifi caufiun legitimam habeant, contuma­ Item, fi fint aliqui perturbantes jurifiliII. Aionem ecdefiaflicam, vel qui fecerint ind« niUm. Item , prsteipitur archipresbytcris > & juriam perionis ecclefiafticis , & contra eoe fub poena excommunicationis , quod frunon audeant dcnunciare& publicare fentenôus ecclefiarum curatorum non refidentias archipresbyteri five curati in quorum tium faifiant ; & nihilominus ipfos cura­ E parochia ipfi morabuntur, faciant informa­ tos moneant, ut infra menfem a tempore tiones fccreras, & nobis eas remittant, ut monitionis fibi foftx refideant in ecclefiis fic evitare poffinc malitiam eorum. fuis fub pana excommunicationis . ces reputamus. III. Item , injungitur expreffe prædiâis ar­ ch i presbyteris , quod nomina curatorum non refidentium, 8c eorum qui per annum extiterint & non fuerint ordinati fecundum canonicas fandliotjes nobis tradant infcriptis. Item , inhibemus clericis & aliis omni­ bus perfonis ecclefiafticis quibufeumque , ne fuper aibone vel alia ad forum ecclefiafticum pertinentia refpondeant coram ju­ dice ûeculari. XI. ·»**. H’ Statuta St noda lia XL b···<··. Item, inhibemus omnibus curaris ne lit· ·“·*·’·* . tera$ aliquas derogatorias ptaefumant excqui abfquc noftro fpcciaii mandato. XII. η* excufaverint , nifi de licentia remanie· le légitime poc citat cm habentes fuper hoc rinr, contumaces reputamus . 11 Item , prarcipimus fub excommunicailonis poena , ut quilibet curatus ftatuta fynodalia «Sc provincialia habeat Sl ftudeat in cifdem. firpe Item , inhibemus quod omnes dios oui per annum excommunicationis fententiam iuft'inuerint moneantur , quod faciant fe abIII. folvi infra menfem : quod nifi fecerint, ci- R teneur pro hoc pcrfonaltter ad fynodumfeMonemus iufuper fub excommunicatio­ quentem fuper articulis fidei refponfuri t & nis poena, ut omnes curati in fuis faciant ecclefiis refidentiam pcrfonalem, prout dc pro meriris recepturi . juic tenentur . XIII. IV. hem , quilibet curatus przdidte ftatuta penes fe habeat infra menfem, & firmiter obfervet. XIV. omnibus, ne &bail- Inhibemus fiquidem curatis laicalia officia, przpofituras feiicet, livias vel confimilia dominiorum tempora­ lium aliquatenus exercere przfumant , nec aliis officiis ordinem fuum non decentibus Item, prarcipimus & mandamus expreffe , & fub pcena excommunicationis, nec C fefe immifccant quoquomodo non & fub poena quadraginta folidotum ap­ plicandorum videlicet medietatem domino epifeopo Æduenfi, & aliam medietatem archipresbyteris omnibufque curatis , ut ipfi Omnes ufurarios & concubinarios manifeftos excommunkatos denuntiamus, & & eorum quilibet, ad convocationem finprxeipimus palam & publice nuntiari : gulorum archiprrsbyreraruum fuorum poft inhibentes omnibus faccrdotibus , ne in fynodum dc mandato domini epifeopi fadomo fua occafion? quacumque mulierem fiam & faciendam ipfi curati interline & aliquam teneant , de qua finiftra fufpicio comportant perfbnaliter, nifi habuerint le­ habeatur, & ne officia publica exerceant, gitimam excufarionem i quam fi habue­ feu teneant tabernas . rint , mirant ad ipfam convocationem ca- V. pellanum procuratorem vel alium mandato fpeciali inftrudum legitime , pratdiâa fy- U nodal a praicepta & mandata domini epifcopi Æduenfis & noftra audituri . Datum anno & die fupradiflis , fub figillo curiar Æduenfis . Deo erarus . Benediôlus Deus in donis fuis , ac. STATUTA VI. Item , inhibemus perfonis omnibus ec­ clcfiafticis , nc fuper afhonibus ad forum ecclefiafticum fpeiiantibus refpondcant co­ ram judice faeculart. VII. SYNODALIA. Petri Bertrandi epifeopi Æduenfis edita 9 anno Domini M CCG XXIII. Item, inhibemus omnibus noftris fubdi­ tis , ne litteras aliquas derogatorias przfiitnant exequi abfque noftro ipeciali manda- Intifim* fiâtutλ finoatln p. Bcrtrtmdi tfifiopt E to. JEdittnfis . curatos > Φ» ad fynodum Vx non venerunt, te mandaro patris do­ mini epifeopi Æduenfis excufacos habentes, abbates, priores, archidbconos, archiprcsbyteros , cetcrofque qui venire tenentur ad przfeacm fynodum, & non venerint, nec VIIL Inhibemus etiam omnibus curatis & aliis quibufeumque , ne mandata judicum fedis apoftdicx aliquatenus exequanrur , nifi prius fafa fidei dc rtferipto & coouniffionc ac copia partis deandz, fi perierit, fuis fumcibus & expenfis. IX. B cc t κ s i * IX. lean, inhibemus ne couriMârius afiquis, quantacumquc fulgeat dignitate , littcres abfolutorias aut criam de vifu dare prxfumac, nec aliqua remittere dc bis qux fibi denuntiata fuerint quoquo modo. Ædviniij. J34 A bis in feriptis per fifrufos curaros ipfbrum λ«μι(·ι. ad dtôam fynodum deferantur. XVt * Item, cum ad noftrum fpeAet ofichn teftamenta feu voluntates Brimas deceden­ tium in civitate & diceorfi Æduenfi exfecutioni fàcere demandare; pcxc ipim us & man. damus , quod poft teftamenta feu volunraX. tes ultimas quonmxutnque decedentium , infra menfctn a tempore obitus corumdem ad Omnes qui pnccepca monitionts&inhibinoftram curiam deferantur» ut eas faciamus ta hujufmodi vd aliqua eorumdem fàcere B etfccutiom prout noftro incumbit officio de­ prxfumlcriat, cxcotnauuiicatioaideccrDiiDUs mandare. 1 ubjaeere. XVIL XL Item, inhibemus ne fircerdotes in ecde­ fiis fuis feu cimiteriis communicare permit­ tant , Sc quod nullos ad prxdicandum in ecdefiis ibis permittant, nili fit perfona auquaatur . thcntica ; nec quaftores aliquos praxficare XIL permittant , fed fuaium tenorem exponere Jitterérum dumtaxat , nec ad hoc quxftoItem, praxipimus arduprestyreris & lo­ res eofdem admiti volumus ablquc noca tenentibus eorum, utecclcfias redorum non refidentium in eifdem cum jure & per- C Ararum tcftimonio litterarum. tinentia earumdem, Sc eorum qui infra an­ XVIII. num a tempore pcovifionis ubi faft* ad facerdotium non fuerunt promoti, faifiant, Inhibemus fi quidem reftoribus ecdefia& ad manum didi domini epifeopi Sc norum omnibus » ne in ccclefiis fins Sc cimi­ flram ponant & teneant ac expfaftant, do­ teriis curias laicorum dominorum tempora­ nec a nobis aliud receperint ia mandatis. lium exerceri permittant : Sc fi in eis vio­ lentia aliqua inferatur, nobis referant infra XIII. menfem, Sc providebimus de remedio op· Inhibemus infuper , ne de villa exeant abfque noftro fpeciali mandato, eifdem diftriétiffime injungentes, ut de&âus quos vi· Item, omnes illos qui nuntios aut eaefitando repetierunt , nobis fub figiÜis fuis D Item, curationes generales deinceps fieri prohibemus : pracipientes curatis omnibus & eorum loca tenentibus ne ealdcm cxfc- tradant Sc in feriptis. cutores litterarum noftrx curix , aut cafdetn lineres deferentes, hac occafione ca­ pere , verberare, detinere, occultare, vel XIV. per carcerem mancipare , aut litteras ipfas Item, prohibemus archipresbyteris omni­ memoratis prrfunis aufene , feu eas rum­ pere , cancellare , aut aliter detinere quobus , ac loca tenenribtu eorumdem fub acommunicationis Amentia , quam in non quomodo, vel fic ablata celare , vel ve­ nienti feu venire volemi ad didam curiam parentes Ierimus iniis feriptis, ne de cau­ lis cognofcanc aliquibus , nifi dc mandato in aliquo molcftare prxfumferint, aut ut difti domini officialis Ædueofis proceflcrit ifta fiant procuraverint, vel facienti opem, fpeciali. confilium vel favorem duxerint adhibenE dum, quos in hits feriptis excommunicaXV. mus , praecipimus excommunicares palam Item, praecipimus ut omnes excommuni­ & publice nuorian per omne, curatos dioecato*, qui per annum fuftinuerinc ientencens Æduenfis fingulis diebus dominicis & riam, moneantur a fuis redoribus per tres feftivis : injungentes infuper curatis cifdem, dies dominicos in fuis ecdefiis nominarim, ut non corunxfem quos fciverint fic jurifut infra tres menfes fe abfolvi faciant Sc diftieni ecdefiafticx clam vel palam , di­ procurent : alioquin quod citentur ad frno> ctât vel indireâe , publice vd occulte , dum inftamem iuper aniculos fidei reipoovel alio quomodolibec perturbare , nobis furi : cum merito habeantur ob hoc de fi. in feriptis infra menfem mittere fecrere de fufpeûi .· quorum citatorum nomina no· procurent . XX. •Wi .. -. 33* XX. Φ Item , inhibemus rrôonbus omnibus , fcu curatis , ne alienum parochianum admittant ad ecclefiaftica (aeramenta , item ea fibi mimftrare praefiniunt, abfque fui curati licentia fpeciali ; & ne abfolutiones fibi dircftas & in poftrrum dirigendas ali2uibus, praeterquam fuis vicariis exequan** as committant , & ne vicarios recipiant » nifi fuerint per nos primitus approbati. XXL Item, omnes dande ilina matrimonia con­ trahentes , 8c qui in eis intererunt, quos in his feriptis excommunicamus, pratcipimusic mandamus excommunicates publice nomi­ nari . XXIL concedant ipfis monialibus licentiam exeun- *·«>« di. Monemus etiam fub pœna excommuni­ cationis univerfos & fingulos cuiuslibet (la­ tus, conditionis*, vel dignitatis exiftant, ut nullus , nifi rationabili & manifefta caufil exi flat, ac de illius àd quem pertinuerit li­ centia, ingrediatur ad eafifan. Monente· nihilominus univerfos 6c fingulos , ut nulli moniales, extra cafus in jure expreflbs, x fuis monafteriis exeuntes vel egrcfias fcfenter recipiant in fois domibus feu habitacu­ lis vel receptent; nec earum pudicitiam vio B lare, fed nec etiam attentare pratfumant : quod redundaret in Chrifti carum fponfi injuriam & ofiènfam. XXVII. Item, fingula qux fuperius funt expreflà injungimus , aut una cum poenis fuperius declaratis diftrillius inhibemus fub poena decem librarum Turonenfium domino epis­ copo applicandarum contra ioobedientes & pro quolibet fingulorum. Item , prreipimus curatis omnibus 8t cuilibet eorumdem fub poena decem libra­ rum Turonenfium applicandarum domino epifeopo, utporriranrs litteran .noftrarum C XXVIIL ubicumque requifiti fuerint fecrete, procu­ rent celeriter expedire , &in cxccutione lit­ Monemus presbyterum, & ex caufa omnes Sc fingulos habentes litteras vel inftrutnenterarum ipfarum deferant , donec portitor ta ad jura epi(copalia domini Æduenfis fu­ camdem per unam leucam & amplius fe po­ terit clongafie, ut quorumdam malitiis ob­ per feodis, contractibus , & rebus aliis qu^ bufeumque & ad jus epifcopale ecclefie Ævietur . duenfis pertinentes, ut infra menfema tem­ XXIII. pore notrrur continue numerandum dkSlo domino epifeopo, feu vicariis fuis, aut no­ Item, praecipimus quod fontes cum fera bis rcftiriianr, notificent, & revelent : afioclaufi cuftodiantur , propter fortilegia & quin ipfos extunc in his feriptis excommu­ indumenta faoerdocalia, mappx , feu pan­ ni altaris commodius cuftodiantur. nicamus , & per nos excommunicari, pu­ D blice nuntientur . XXIV. STATUTA SYNODALIA Item, monemus omnes & fingulos facerdotibus idoneis peccata fua confiteri , tali­ bus qui fuper hoc habeant poteftatem. Johannis Rolin epifeopi Æduenfis & cardina­ lis , anno M. CCCC LX VIII edita - XXV. Ex kiliotbcti tllnfirifimn domini Merit in finitu Divionedfi frofidii> Irem, inhibemus fub poena excommuni­ Taruta ‘antiqua hujus civitatis & dicececationis officialibus & figilliferis arch id ia co­ fis Æduenfis noviter confirmata & cornorum, ac praecipimus ne concedant alicui roborata per reverendiflîmum in Chrifto litteras abfolutorias vel deiiberatorias matri- £ tnonium contrahere volenti fine auitoritate patrem ac dominum noftrum dominum JOHANNEM ROLIN titulo S. Stephani & licentia noftra fpeciali, cum illud ad no­ in Celio-monte presbyterum cardinalem & ftram fpe&tt jure ordinario poteftatem. epifeopum Æduodcm hoc przfenti anno Domini M- CCCC. LXVIÎL & per r©. XXVL verendum in Chrifto patrem dominum ANTONIUM BUSSONIS facrm theo­ Item , praecipimus follicitatores monialogia? profelforem, epifeopum Bethleemilium excommunicacos publice nunciari.· mo­ tanenfem & priorem Anriaci & S. Rachonentes etiam abbttiflas & prionflàs carumnîs : de per egregios & circumfpeûos vire· dem » ne extra cafus de jure exprefios , S domi- — M**’ JB**·"* jj7 E cc t a a i < Ædubnsii αμ·'4μ.dominum Anthonium Ju& utriuique juris A 4«Μ l«4f> famoftm doftoram decanum Æduenfem, 6c 111. magiflnun GuiUerauan Mace abbatem fircularem Cervidtai canonicum Ædoeafem Irem ordinatur , quod pro flatu fenâife fimi domini noftri papa, & fenitae Roma& Autifiaodorcnfeai , vicarios generales in fptdtualibus 6c temporalibus di& revere»· ma Ecdefisc & fedis apoftolkat 6c untoerfia *"u>* * diifimi patris in hac fynodo eftivafi pu­ Ecelefie, 6c pro unione fit pace quidem, nec non regni Frftcix chriftianiffimi domi­ blica» m hoc palatio opifcopali Ædoenfi, ni noftri regis, & illuftritfimi domini ducis ut moris eft fieri. Burgundue & Brabantia in fingolisecckfiis civitatis fic diocefis Æduenfis fingdis die­ bus fit maxime dominicis fic feftivis inter In primis reputabuntur contumaces omnes } miftaram folemnia , videlicet poft Tuor B wfttr dicatur pfalmus L/uoutt fiae , preces 6c Itngpli archipresbyteri civitatis 6t diceccfic orationes ad hoc felubritcr ordinatae : fis, qui perfonalirer non comparent in hac fic ecdefiaftici finguli didam ordinationem prsrfemi fynodo 6c qui fe legitime non exftudeant obfervare. Et djftus dominus cufant, quorum nomina funt hic. nofter cardinalis in perpetuum centum dies indulgentiarum omnibus 6c fingulis devoce Archy presbyter Æduenfis. orantibus pro praemiflis, & canentibus diArchipresbyter Bhmsiaci. Itas orationes conceflir. Archipresbyter Luzeii. Archiptobyter Perrectaci. Archipresbyter de Kadrillis. IV. Archypresbyter de Bofco. Archipresbyrer Sinemuri Bricunenfis. Item, pro parte difli domini noftri car- α·<μμ·. Archipresbyter Petrarfiâr . c dinalis epifeopi pnedUfi omnibus 6c fingulis curatis civitatis fic dioecefis Æduenfis Archipresbyter de Molinis. concedunt przfeti domini vicarii licentiam Archipresbyrer de Borbonio. quod poflint eligere confeflorem feu conArchipresbyter Bcraenfis. teflbres idoneos , qui de peccatis quae libi Archipresbyrer Vergrii. confitebuntur, nifi fuerint refervata, eos Archipresbyter de Arneto. abfolvere valeant hinc ad proximam -futu­ Archipresbyter Colcharum. ram fynodum rftivafem , Archipresbyrer Flavigneii . Archipresbyrer de Pouleio in Auxeio. V. Archipresbyter Sinemuri in Auxeio. Archipresbyter Diufini. Item , ftatuitur ut archipresbyteri a cu- «•MfUs·»· Archipresbyter Thullioms. ratis fubditis fuis contemnentibus 6c neArchipresbyter Avalonis. D gligentibus ad fins convocationes, prout ffy Archipresbyter Corbigniaci. Archipresbyter Sede-loci. Archipresbyrer de Quadratis. Archipresbyter Danox. tenentur, convenire , poenam quadraginta folidorum exigere valeant feu levare .* cu­ jus medietas dxfto domino cardinali &em£> copo:& alia medietas eifiiem archipresoyteris applicetur, 6c fub eadem poena injun­ gitur didis archipresbyteris, & curatis, ut m fynodis generalibus conveniant. DtrMin. Injungitur ramen presbyteris 8c ceteris , •wUf 'r 9ui interfile tenentur in fynodis , quod de cetero veniant 6c intrent iynodum in veftibus longis cum fuperpebdis feu albis aut cappa cïaufii , prout jstndudum falubrircr eft ftatutum : aliter reputabuntur contuma­ ces . Et fimditer agant curati iu convoca­ tionibus archipresbyterorum . II. llon i quod archtpresbyreri feu curari ad fynodum venientes, feu ab radon rrccdentea, decenter incedant, & honeftaque­ ant bofeaia : in quibus mature, & gra­ viter fe habeant, ne flatus clericorum ver­ tatur in derifixn populi & feaodalum. CM. Gtotr. Torn.XXXII. VI. £ Injungitur presbyteris & curatis quod d· fap* baptifmus cum honore & reverentia cele- ** * bretur , & cum magna cautela , & foe· cia I iter in diftinâioae verborum quo funt ifta : Eta kptiz» ft m nomiitt Tetris , ir FUii, é* Sfirfats-fimSi > Ληκη . Et doceat facerdos in rotnano laicos , & fixcialiter a (fan tes in neceffitate baptizare fub forma priftina . VII. Fontes fub fera daufi cuflodianturpropi P torti­ . "5. »·. , IWüWWWiil St a τοτa S T N O D A L I A jqo ÀntMÏtf fonilegia : dirifina · & etiam oleum infîr- A dnenfi epifcopo vel ejus officiali incoafulci* : contrarium facientes fententiam excommu­ mocum fob clave fervemur diligenter* nicationis incurrant fàâo, Diftriâe etiam fob poena fiifpenfioois prohibetur, ut VIII, nullus cgpellanus vel feccrdoa aliquid exi­ Sacerdos femper laicum prudenter inter­ ante beoedi&onem nuptialem occafionc ferculorum qu* debentur pro nuptiis, roger cum m oeceffitate baptiravenc, quid ytl aliqua caufa quacumque : fed celebraro dixerit fit qmd fecerit » 5e fi invenerit lai­ matrimonio, dida fercula recipiat,&fi accum difcrete & modo debito bapci rafle, Sc cefie fuerit exigat confecta, formam verbomm in remano debite protui i fle , approbet fetium . Et fi aliqua XV. dubitatio emiferit, ad dominum noftrum cardinalem & epifeopum vel officiaktn rc- R Inhibetur diftrifte fub excommunicatio­ curratur, nis poena & omni alia poena , quam incur­ IX rere poifent, officialibus Sc figilliferis archidiacononnq» ne concédant ddiberatorias Inhibetur quod ad levandum puerum de ·*· facro fonte , ne ultra duo recipiantur » & litteras aliquibus matrimonium contrahere fecerdos contrarium faciens , pro qualibet volentibus line licentia domini cardinalis & vice qua plures receperit , yiginti folidos epifcopi przdifti .* cum illud jure ordinario ad diÂum dominum catdinalcm cpifcopum, Turonenies folvere teneatur » nifi fint confeu ejus officialem fpedet, fanguinci proximi, aut viri ecclefiaftici in facrit ordinibus conftituti, XVI. X. C Larvaris Gallice Cbtrhxri de cetero fie­ d» mifi. Nullus in die bis audeat celebrare , nifi ri prohibentur fub pcena excommunicatio­ in magna ncceffitate, excepto dic Nativita­ nis & centum folidorum cleemofync didi reverendiffimi parris applicandorum. tis Domini. XL gat XVIL Nullus etiam antequam matutinas Sc pri­ mam dixerit canonicae , miflam aliqua necdfoatc celebrare prafumat. Nulli judices fxculares in eodefiis vel ci- d« j-îîôi· meteriis eorumdem quarumcumque caufarum cognitionem exerceant, vel proceflus «<»<*». quofeumque judiciales laciant in eildem : XIL alioqum u moniti per presbyteros vel reîftoces ipfàrum ecclefiarum defiftrre nolue­ Inhibetur officialibus dc figilliferis archidiaconorum , ne deinceps mandata contra ° rint, per eorum alterum excommunicatio­ juris formam Sc ftilum curi* Æducnfis t fe­ nis vinculo innodentur. cundum quem regulare fe debent, conce­ dere audeant vel pratfumant, didique figilXVIII. liferi pro litteris figillaodis ultra fummam taxaram in curia Æducnfi levare feu exi­ Prohibeatur per focerdotes fob pcena p« dp>.<* gere non prxfemant. excommunicationis choreas fieri Sc duci in cimiteriis eorumdem : quibus fimerdoXIIL ribus diftrifte praecipitur, ur divino offi­ cio celebrato , & populo ad mopria rePresbyteri bofliam populo non oftenfjreflb , foas ecclcfus firmare ftudttot didant, fed ipfam teneant ance peftus, ut vi­ igenter . deri non poffit a populo donec dixerint illa e verba : Hoc cft enim Corpus metem ; & adver­ XIX tat diligenter fecerdos, quodhoftia fic mun­ da, integra, & circumquaque rotunda, & Sacerdotes parochianos fuos farpius in °* generali moneant Sc inducant, ut de qua-efiu" quod vinum non fit acetofum , Sc aquam cum vino ponere non obmittat. libet domo vir, Sc uxor , & liberi intelliXIV. p< mu>. ••M. Nullus facerdos audeat in cafe dubio matrimonium perficere , domino cardinali Æ- gibiles Sc capaces ad ccclefiam fuam parochialcm conveniant fingulis diebus domini­ cis Sc feftivis ad divinum officium, Sc man· data ecdefiaftica audienda, & hoc eis in confeffionibus injungatur , & facer- dotes ____ E C C 1 1 S ! λ Æbubnsis. **••«0 doces cthn fubffiras fuos erudiant diligen- A ter in oratione Dominica » fabeee » Tawr XXIII, iwyftr» & h fymbolis fcilicet CrtJt inDamt} & Cnit m fie eififem ex­ Nullus clericus vd laicus in domibus fuis D«r«*iM> ponant pro modo fcientûc eifdem a Domino vel etiam alieni'» teneat concubinam velj**1"* •mulierem de qua fufpicio habeatur : alio'* ’ mmiftratx «terne vit» gloriam» fic pre­ mia, ac poenas inferti mifcrabiles » fie di# quin dena ufque ad fatisfi^onem condi­ verfas, fie riaa eildem oftendant cum devo­ gnam ab officio & beneficio fint fufpentione magna, prout melius poterunt per u : laid vero ecdefiaftico fubjaceaa inter* 3uasgloriam «ternam» fi bene egerint» vel dfcto. Manifefte aurem fornicantes funt excommunicari ipfo àâo. amnarionem, fi contrarium fecerint, confcquentur : exponendo eifdem fepius feptem peccata mortalia fic opera mifencotdùe» & B alia qu« circa hax fuerint opportuna » ut tamquam veri paftores de ovibus fibi cocnDiftriéte praecipitur omnibus fic fingulis D« ««StcW. miffis in die judicii idoneam habeant red­ dericis dvkaris fie dioecefi» Æduenfis, madere rationem : & quod fingulis diebus do· xime curam animarum habentibus » fic m minios inter miflanun folemnia populo difacris ordinibus conftkutis , ut deinceps utantur veftibus decentibus fic hooeflist dios Tarer nafter , ι/ft» Merit » Crede ôi Deum , Credo in Spiritum , Confiteor , Mifeita videlicet » quod veffis eorum fuperiot reetur veftri , rraftius alta & inteftigibili fit oputegium vel optdenda » longa veftis ufque ad talones, vel circa» prout volunt voce pronundent ; ita quod allantes mteU canonicae fandiones .* habeant manicas la­ ligert valeant , & hoc fub poena viginfi fUidorum Parifienfium fic fiifpenfioois ab tas fic longas, & in parte anteriori non officio eorum per tres tnenfcs . pendentes vel excifas ad modum joculatrK C rutri . Non fint etiam velles eorum a par­ te fuperiori mmis excifae » vel etiam incoXX latac ficut multi faciunt» ne carnes eorum inverecunde videantur. Capuciis ac caiim η< *1^' Inhibemus redoribus omnibus 8c curatis viridibus vel rubeis vel altis inhonoras ne alienum parochianum admittant ad ec“ ciefiaftica facnunenta » nec ea fibi miniftranon urantur . * ’ re præfumaoc» abfcue fui durati licentia XXIV. XXV. fpcciali ; nifi confeflionis» eucharifti», & extremx-undHonif facramenta » in cafu ta­ men nccefliratis, fic ne abfoluriones fibi diredas vel io poliarum dirigendas aliquibus » prêter fins vicariis excquendas committant » quos vicarios non recipiant » nifi per dominum cardinalem Æduenfem prxdiltatn » D vel ejus officialem primitus fuerint appro­ bati . Qui autem icienter contra prxdifta fecerint, per tres menfes a beneficio fint fufpenfi , fic poenam centum folidorutn Pa­ rifienfium incurrant. XXL Iceni , archipresbyteris pracdi&is omnibus injungitur , ut ipfi » fub pena cen- »·> «up­ turn lobdorum eleemofyn» didi dominiub**’ cardinalis fie epifcopi Æduenfis applican­ dorum , tradant ilia die didis dominis vi­ cariis vel procuratori prefari reverendiffi» mi nomina curatorum in fuis ecclefiis non relidentium » fie defeûus quos repetierint vifitando » fi vifitaverinc poll fynodum hyemalem ultimo praeteritam ; pooancque didi arch i presbyteri ad manum dtôi do­ mini carcfinalis fic epifcopi frufitas fic pro­ ventus ecclefiarum parochialium curato­ rum prxdiâorum non relidentium in eif­ dem XXVI. iMi rt.H Prohibetur facerdoribus ludere penitus kw* cum deciis & interelfe fpeôaculis cc cho­ reis » fic tabernas intrare caufii potandi, nifi Cum decinue finteributa egentium anima- p» ledm». peregrinando, fic inhonefle difcurrere per E rum, quas in fignum univerfalis dominii Do­ vicos 8c plateas . Contrarium autem &■ minus ubi fpecialiter refervavit » omnibus fic dentes ab officio fufpendantur. fingulis làoerdotibus fic religiofis praecipi­ mus , quod Jaicos diligenter ammoncant » fic maxime in prxdicationibus fuis, fic confeffionibus eorum audiendis , quod decimas Inhibetur fub panis juris omnibus fe* integraliter petfolvant ecclefiis, a quibus ccrdotibus» ne teneam fecum prolem quam recipiant ecclefialHca facnunenta » vel aliis in facro ordine genuerunt » ne fcandalum quibus debentur de confiietudine , pri­ generetur . vilegio vel de jure : intimantes eildcm XXII. Cottii. Gener. Tom. XXXII. P 3 foUi- Statuta Stnooalia J44 ίΖΓ^ά. foUidtt quod aliter filvari non potiunt. A inceûati , vd fi teftamentum condiderint Laicus qui décimas de manu laid recepead opua eaecutiodis bonorum pnodiâoran, rie, mfi ecclefîar ad quam Pertinent reddi· abfque confurociooc vel diftraâione aliqui, derit, ecdefiaftica carcat fepultura. bu» facientes, & hoc fub pana penfirionis * lecti, quern diai archipresbyteri redpiunt XXVII. de bonis curati defuncti. Item, quia nonnulli civitatis 8c dioecetis Æduenfis pro re cognita , adjudicata , & . tnanifefta ofienfa , excommunicationis fententia ligantur : poftmodum ills ad quorum inftantiam prediâa fertur feotenria fe ab- XXX. Item , prarferi archipresbyteri in fuis primis convocationibus hgnificent omnibus & fingulis curatis archipresbyteratuum fuofentant, & caufa quart diAi cxcotnmuni- B rura t quod ipfi infra tempus B. Andreae cati fic fuerint ligati penitus ignoratur, nifi 0 apoftoli mittant vd afferant potdictis do­ minis vicariis nomina & cognomina cona diAis excommunicatis & fic ligatis, qui* cubinariorum , ufiirartorum , & fbrtilegobus de fâcili non creditur : dictique fic lirum mani fetiorum infra proximum feftum gari humiliter abiblvi petentes , dc fatisfeK Andreat praedictum. Itionem fecere paratos aflenmt, fi cui fa­ cerent reperirent : praetextu cujus diAis , XXXI. ficut prarmittitur, ligatis provideri non po­ teft , ut dccec , idcirco ex parte domini Item auctoritate etiam dictarum conftl- c^tw t». cardinalis epifeopi, fub poena praedi&a prae­ rationum provincialium & fynodalium de· cipitur ac etiam injungitur omnibus dc fin­ nuntient excommunicates omnes & fingugulis ecdefiarum parochial i um civitatis & los qui fcienter impediunt directe vel indi- *"* ' diœcefis pradiAis reAoribus » ut ipfi dein­ ceps in regiftris fuis diAos ligatos inferiben- C recte jurifdictionem curiae Æduenfis : & ifiam denuntiationem faciant diligenter ardo , ponant diem qua litteras contra ipfos chipresbytcri & rectores prediai fub poe­ receperint, fummam, terminum & caufam na centum folidorum Turqnenftum deemodefèAus , quorum diAas fententias incurre­ fynar dicto Domino applicandorum, palam runt , ut ipfis petentibus & de regifico pa­ & publice fingulis diebus dominicis & ferochialis eccleux , in quantum iplbs tan­ ftivi» , dum mlflarum folemnia celebra­ git , docentibus > nec non illis ad quorum buntur , it omittentes graviter punientur inftantiam diAse fuerunt latae fententiac poffit de congruo remedio provideri, etiam ultra poenam praedictam . XXVIII. Item , injungitur reAoribus feu curatis D« nui». MmaUati·. prxdiAis, ut ipfi infra inftans fèftum bea­ te Mari» Magdalenz , nomina & cogno­ mina omnium parochianorum fuorum, qui fententiam excommunicationis per annum & ultra fuftinuerunt , domino officiali Æduenfi feu procuratori domini cardinalis epifeopi przdiéîi revelare , 8c in valvis ecdefiarum fuarum parochialium pingere non obmittant ; alioquin contra diAos reAores feu curatos procedetur tamquam contra receptatores excommunicatorum prediAoram. XXXII. D Item, archipresbyteri fignificent curatis fuis , videlicet quilibet in fuo archipres- “*·*· byteratu quod aliquos oueftores non reci­ piant abfque litteris teftimoraalibua fub ti­ gillo domini epifeopi Æduenfis Praedicti, vel ejufdcm domini curia confectis, & etiam tales munitos litteris bonis non per­ mittant predicate ultra quod in dia» lit­ teris videbunt fpecialiter coqtineri .’4od copiis litterarum fuagum fides nonadhibeatur , nifi fint tigillis predictis tigillare , ac tignis notariorum bene notorum fignatae. XXIX. XXXIII. Item, archipresbyteri juxta formam conftitutionum provincialium , bona mobilia curatorum, presbyterorum , 8c altorum virorum ecclefiafticorum decedentium , ad manum diAi domini noftri cardinalis epif­ eopi ponant, & de ipfi» inventarium legi­ time faciant, & fub ipfi manu regant ad utilitatem quorum intererit, fi dcceffaint Item , archipresbyteri tradent in fcriptis nomina & cognomina curatorum in fuis convocationibus venire & comparera contemnentium , ad finem quod poena per conffitutiones /ynodales contra tales impolita ab ipfis exigatur . XXXIV. Ecclbsijk 341 XXXIV. Item « alüs coofuetudioibus fupcr hoc edicts hadenus adhaerendo , omnibus & fingulis ecclefiarum redoribus civitatis & dicecefis audoritatc didi domini cardinalis JEducnfis epifeopi inhibetur, ne aliquas Kerens Æduinsis. Λ · 546 _____ Âm» ·♦*». χχχνιπ. Nullus mulieres concubinas in puerpe­ rio jacentes purificet, feu ad purificatio­ nem admittat , nifi de didi domini cardi­ nalis epifeopi, feu officialis ejus » procet ferit voluntate , & fub penna excommu­ Pa- rejsaaw , nicationis fereftdx & decem librarum de aut quafeumque alias rificnfium. litteras extranei judicis exfequi prxfumant abfque ipfius domini cardinalis epifeopi aut vicanorum icu officialis ipfius fpociali mandato . Contrarium facientes ab β officio & beneficio fufpcndantur ipfo fa­ Injungitur feoerdotibus ÔC maxime curam animarum habentibus , ur cum feido . verint clericos per dominos temporales ou^r’*· ptos & eorum carceribus mancipatos , di­ ttos clericos cum eorum bonis mobilibus & informationibus , quarum vigore eos Item , quod de cetero notarii & jura­ detinent dapeos, indilate dominis tempora­ ti curiz epifcopalis Ædüenfis prothocoila libus fcu eorum judicibus aut officiariis ex fua non feribanc , neque fignis lignent in parte domini cardinalis epifeopi Ædüenfis papiris vel rtgiftris perfonarum , ad qua­ prxdidi petant & requirant, & didos rum commodum ipfa prothocolla fuerint clericos fub fida cuftodia , expenfis didi & erunt recepta , prout etiam fieri non domini cardinalis epifeopi, carcci ibus cpifdebet ■ Et hoc fub poena privationis offi­ cii eorumdem , nec non omni alia pœna C copa!ibus Æduenfibus abducant. Et fi do­ mini przdidi feu eorum officiarii aut iuquam pofTent incurrere erga dominum noftrum cardinalem & epifeopum contrarium ^dices didos clericos fic captos prardiélis curatis reft i tuere rccufavcrint , aut plus faciendo . debito diftulerint , cviTetur in dida ecclefia feu parochia, ubi talis mancipatus fuerit , penitus a divinis , abfque alio mandato expedando. Et hoc fub omni Item , ordinatur & praecipitur curatis & pœna quam incurrere poflinl , tamquam ecclefiarum redoribus fub poenis in aliis contra contemnentes ordinationes i y noda­ conftitutionibus fupcr hoc hadenus cano­ les , afpemmrcs propriam profeffioocm & nice edicis , ut ipfi & eorum finguli lit­ ftatutum proprium. teras & mandata a dido domino cardina­ li epifeopo , vel ejus vicariis aut officiali emanatas & emanandas eis diredas fic di- ® XXXIX XXXV. XXXVI. X L. rigendas ftatim & indilate , poftquam eas viderint & receperint , abfque aliqua di* Item , quia nonnulli curati dum reci- c.otr. >s latione vel notificatione partibus contra piunt abfolutiones relaxatorias feu relaxa'JT* quas deferuntur aliqualiter facienda exe­ menta ufque ad tempus , tenent , ur dici- «5»* · cution! Audeant demandare , & ipfa pro cur , partes excommunicatis per abfoluexeeutione figi liare fine mora , didam tionem minus jufte& contra juris formam, exccutioncm nulli notificare , donec & ac in animarum talium defraudationem . quoufque portitores per unam leucam fe Univcifis, & fingulis archipresbyteris cu­ potuerint elongafle , ut fraudibus & ma­ ratis ex parte domini cardinalis epifeopi chinationibus illorum contra quos fuerint Ædüenfis diftride praecipitur, ut de cetero exfecurae obvietur : alioquin fi contra pratdum tales litteras receperint, in regiftris mifla & per malitiam aliquid fixerint , £ fiiis tegi ft rent per hunc modum, videlicet: pqpnam excommunicationis & arbitrariam Relaxatus eft talis, &abfohiru$ hinc ufque ipfo fire to incurrant . ad cale tempus & non ultra , juxta for­ mam litterarum fuper hoc diredarum , & dicto termino elapfo excommunicatos & reXXXVII.. trufos, ut prius , publice denuncient abf­ Curati , dimiffis propriis ecclefiis, vica­ que alio mandato fuper hoc exfpecrando ; rii in alienis non finr : fed in fuis ecclefiis & hoc fub poena excommunicationis & decem librarum eleemofynz didi domini perfenaliter fub poena privationis ftudeant dofervirc, nec fuam parochhlem ecclefiam cardinalis epifeopi applicandarum. laicis admodiare pro*fumant . P ? XLI. Concil. Gcntr. Tom. ΧΧΧΠ. ■Μ» 547 Statuta Synopalia. J4« A clefia parochiali & locis facris in futurum aquam benedidam habeant conficere, be­ nedicere , & afipergere , nifi in die do­ minico ante miflx introitum , & dum po­ pulus ibidem congregatus ad divina au­ dienda incerefTe* contigerit : praecipientes flatura & ordinationes fupradictas per archipresbyteros in fuis convocationibus pu­ blicari rcdoribufque ecdefiarum arenu presbyteratus ; quibus prxfentium copiam fuis fumtibus fieri trafique ordinamus, & aam^s. Icon , injungitur didis archipresbyteris, quod curatis fuis io primis convoca­ tionibus tenendis dicant & injungant ex parte didi domini noftri , quod circa re­ gimen ipforum & beneficiorum ac fubditorum fuorum taliter fe habeant, quod de bono regimine ac vita laudabili & boipforum congaudeat idem dominus nofter cardinalis epifeopus » dc ipfi etiam concedimus eifdcm , inhibentes ne debeant apud Deum & homines merito _ civitate Æduenfi quovis modo recedant, commendari : & quod contrarium facien­ p donec prxfentes conftituriones per nos no· viter editas receperint , & ne forfan fubtes punientur fecundum Deum & canoni· diti noftri negligentiam prxtendere va­ eas fandiones in corporibus & bonis ta­ leant quoad pracmiflà , in valvis ecclcfialiter , quod cedat ceteris in exemplum, runi collegiatarum noftrx Æduenfis dioeccfis prxfcntium copiam affigendum juffiXJJL mus. neftate *> · ab hac XLIII. Cum audoritate juris di vira & canonici & fecundum antiquorum patrum ftatuta , Item , ex parte prxfatorum vicariorum p· <>w««· aqua cum fide per facerdoces benedida po­ pulis fit introduda , ut ea eundi afperfi C prxfati reverendiffimi patris injungitur, & fandificentur & purificentur i quod ab diftride prxeipitur omnibus archipresbytcris prxdidis , ut ipfi in fuis convocatio­ omnibus facerdotibus faciendum extitit, & eft conceflum & mandatum . Nam fi ci­ nibus dicant, & prxeipue injungant omni­ nis vituli afperfus in antiquo tcftamento bus eorum curatis , ut ipfi fub excommu­ populum fimdificabat atque mundabat , nicationis pœna & centum folidorum Tu­ multo magis aqua fale afperfa divinifque ronenfium elccmofynx prxfati reverendif­ fimi parris applicandorum, & in pios ufus pecibus facrata fandificat populum atque mundat : & fi fale afperfo per Hclyfxum converrendorum , fingulis diebus domini­ cis & feftivis moneat omnes & fingulos prophetam fterilitas aqux fanata eft .* quan­ -eorum parochianos , ut ipfi fefta in ho­ to magis divinis precibus facratus fal ftenorem Dei & cultus divini augmentum rilitatem rerum auferet humanarum , & introduda colant , nec aliqua opera ru­ coinquinatos fandificat & purgat, & ce­ ralia , vel alia fervilia mccanica , feu tera bona multiplicat , & infidias diabo­ li avertit , & a phantafmatis verfutiis ho­ adus judiciales quovis modo in didis feftis exercere prxfumant fub fimili excom­ mines defendit . Quapropter funt non­ municationis & centum folidorum pdrna . nulli viri ecclcfiaftici redores ecclefiarum & reportare habeant feu referre dejncepc noftrx dioecefis Æduenfis prxmiffa non in fynodis nomina & cognomina didorum confiderantes, quin imo ad lucrum captan­ malefadorutn , ut cojura eos ficS delin­ dum & non ad ea qux funt fux falutis quentes de remedio valear provideri op­ properantes , pergunt & vadunt in domi­ portuno . Cum enim dies feftos in hono­ bus prophanis poft inhumationem cujufrem altiffimx majcftatis dedicatos nullis dam cadaveris ad faciendum aquam benevoluptatibus occupari debeant , decet ab didam didx domus, loca afpcrgcndo , omnibus adibus efle alienos , nifi ncccffiaut eamdeni domum reconciliando ; offi­ cium divinum &. ecclefiam contemnendo . e cas vigeat & pictas fuadeac .* Hunc abufum in quibufeumque perforas ecclefiafticis reprobamus , & ufum talium XL IV. inhibemus, contrarium autem facientes ut. tranfgteflbrcs canonice puniantur, fpccialiter & exprefle flautendo inhibentes omni­ Cum fecundum apoftolorutn juraque & c—n u*rbus viris ecclefiafticis noftrx dioecefis ad conflitutiones reales , nullus catholicus fi· t**·*·*·**»· poenam decem librarum Turonenfium eleemofynx noftrx applicandarum, & in pios ne caufii rationabili debeat vel teneatur Deum, Matrem ac fandos & fandas Dei ufus convertendarum , & fententiam ex­ blafphemate , feu etiam.de cetero, finique communiât ionis » ne aliunde quam in ccnon- ■ 349 Ecclmsim Ædubnsis. jjo parochianos in confeflionibus audire, ipfos AMW i»m. λ.« ■♦♦4. nonnulli ioiquitatis filii civitatis & diœfpecialiter & expreflè interrogent an Deum cefis Æduenfis Deum verum omnipoten­ blafphcmaverint , feu denegaverint ; & fi tem prx oculis non habentes» fuxque faper eorum confcffiones repetierint ita efle» lutis immemores, qui maligno imbuti fpiad beneficium abfolutibnis obtinendum ritu & abufu peffimo & temerario, Deum eofdem remittent didto reverendifiimo pa­ flt ejus fimOos ac eorum nomina invere­ tri , fcu fpecialiter &. exprefle ab ipfo cunde jurant & blafphemant : de manda­ to domini officialis Æduenfi* ftatuitur > in civitate Æduenfi dumtaxat deputatis vd deputandis. injungitur, & ordinatur ad honorem Dei & totius curiae fupemorum civium, ac etiam pro obfervatiooe prxeeptorum decalogi omnibus & fingulis ecdcfiahun XLVI. parochialium civitatis & dioecefis curatis R & reâoribus » quatinus quilibet ipforum Prxterea ut animarum obvietur peri­ fingulis diebus dominicis & feftivis foculis , etiam fecundum juris difpofitionem lemnibu* poft offertorium inhibeant au­ juxta capitulum Ut emnurtan , de conftictoritate noflra filis parochiam* > quibus cutionibus LVI. ne forfan aliqui ex noftri* etiam inhibemus ad poenam excommuni­ fubditis habeant craffiun & lupinam igno­ cationis & fexaginta folidorum Turooenrantiam , funtque quandoque aliqui archifium deemofyn® domini cardinalis Æpresbyteri , curati , vicarii , feu facerdo• ducnfis epifeopi applicandorum , & in pios ufu$ convertendorum , ne de cetero tes » quibus , feu ad quos cum manda­ nomen Domini noftri JESU - CHRISTI, ta 'noftra vel curi® noftrx Æduenfis ejus Genitricis & Tuorum fandorum qua­ eofdem deferuntur, vel mandantur cution! demandari , didi archipresbytelitercumque abnegent , blafphement , aut turpiter jurent, ficut haftcmus ante con- c ri , redores feu vicarii ecclefiarum ipfafutverunt . Et eifdem intimantes , quod rum noftrx civitatis Sc dioecefis Æduen­ fis cum eafdem litteras receperint > & fi poft inhibitionem nulitiofe aut contu­ eafilem pro libito fu® voluntatis quando­ maciter in contetntum diétæ noftrx inhi­ bitionis in praedirorum juramentorum abu­ que execution! odio vel favore pro exe­ fu perfeveraverint, contra ipfos ut de cutes vel execution! demandatis vel non fide fufpe&os procedetur , juftitia median­ demandatis habent ; non obftantc quod prxdi&as noftra* litteras vel didi officia­ te . Volumus etiam quod quilibet archipresbyrer prxfcntem conftitutionem penes ls noftri receperint , interdidi clericum 8c fcnbam caufarum officii curi® municationis vinculo fint innodari . Cum noftrx capiat, & copiam ipfius curatis fi­ vero ad noftrum paftorale officium bi fubditis publicent 8c intiment fingulis bus noftrorum fubditorum fpeâet lâlubridiebus , &c. ac ipfius tranfgreflbres no­ ter providere , funtque plure* peribnx d> bis aut procuratori domini cardinalis epif- D üx noftrx civitatis & dioecefis juris divi­ copi fub difta pœna quam citius poterunt ni , canonici & civilis ignari , qui notificent & intiment . ignorantiam craifam & fupinam decernere nefeiunr , quod tamen diffiteri juxta didum capitulum non deberet » X L V. propter quod aliqui ex ipfis in dida igno­ rantia craifa vel fupina interdum moriun­ tur & decedunt , dafta excommunicatio­ Ablo co Item , quia crtfcente malitia , crefeenis fimtentia innodati , non credentes in eafdem incidiife : & qui fi talia fcirent * te debeat & pœna , & ut fubditi didi ruder»*, reverendiffimi patris a tali & nephando «nimabus ipforum providerent . Nos igU tur talibus periculis obviare quantum cum crimine arceantur adhaerendo prxfatx conftitutioni , omnibus & fingulis cujuf- £ Deo poflumus , ut tenemur , cupiente* cumque fexus exiftant inhibemus , ne volumus & ordinamus audoritate hujus quis de cetero fub excommunicationis poe­ noftrx conftitutioois fynodali* , ut dum & quotiens mandata noftra vel curi® no­ Deum blafphemare feu denegare ha­ ftrx Æduenfis a nobis vel officiali noftro Abfolutioncm vero tanti facinoris perpetrantium prxfaro revcrendiffitno pa­ emanata per vos feu alterum veftrum prrtri, feu ab ipfo in hoc cafu fpecialiter fentau fuerint t mox & incontinenti excdeputatis tantummodo refer van res . injun­ q nenda , eadem fub excommunicationis gentes omnibus & fingulis archipresbytepœna , quam canonica monitione prxnufla in vos & veftrum quemlibet feri­ ris , curatis » vicariis & aliis reftoribus ecclefiarum, ut dum contigerit eorum mus , nifi qux vobis praecipimus ffc-mandamus ad exe­ vd excom­ anhna- inter vd negare na beat . Vw'Wfle· ■ ■ ' ■ :.. Statuta Synodalia J5i M< damus tn his foiptis , curaveritis adim- 4 Sc omnes fitter* ad judicium curi* epifi TiZZi·. plere eadem mandata , pro executis feu copal is Æduenfis consocaton* contineant nomina & cognomina impetrantium t dc execution· demandati· habeatis » abfquc hoc quod vobis feu cuiquam vcflrum li­ illorum adverfus quos impetrantur, amharum panium , per defignationcm nomi­ citum tic ctiam fub pcena trium marcha** nis Sc cognominis indubitanter detnonrum argenti detmolyn* noftr* applican­ ftrando . darum , & in pios ufus con verrendarum habere vel vobis licere diâa mandata pro ' XL IX. cecutis vel execution! demandatis ; icien­ tes quod nili mandata prarefiâa curave­ ritis adimplere , nos contra vos & veflrum quemlibet inobedientem Sc rebel­ Item , quia f*pe in di quod ÎX’ ’"*' plures laici , quibus difponcndi dc rebus fint ; alioquin in ejus domicilio aut parochiali ecclefia hora miif* dum populas ecclcfiafticis aufhuicas nolcinir mtcrdiifla , ibi convenit ad divina audienda , exeeuclericos in beneficiis dc faflo inftituunt ; licet dc jure vel ratione non poflunt. Im­ C tionem mandatorum didi rrvercndtflimi patris & fuorum officiatorum faciant , Sc portunitas autem talium clericorum pur fi fetibere fetant fuam conlcientiam fuper ambitionem eam infliiu:ionem fibi fuflicehoc exonerando , quod dc exeeutione fua re credunt , tam ad promotionem ordi­ debitam relationem faciant, annum, diem num factormn , quam fruâus obtintn& locum exeeutionis exprcfle ddignando : dos : prohibemus fub poena excommuni­ & hoc in fua brevi cartula xel dorfo cationis , ne quis laicus in quocumque ipfarum litierarum hanc formam tenen­ beneficio fub titulo δε nomine beneficii do , fi aliam pleniorem non curaverint creato , cum cura aut line cura , five ca­ pe! lania fuent duplex aut fnnplex bene­ apponere , videlicet ; ^inne & die tali ci­ tavi talem in fua perfona exeeutionem facun­ ficium , inftitutionem auâonzabilem de do in edomo vel in ecclefia ad diem & locum quacumque peffona ufuiparc vel attenta­ re audeat , nec fub dkSta pcena quifquam retro nommatos , fi ibi fint . Alioquin clericus a laico talem inflitutionem reci­ D executor apponat vel fub hac forma : Ληηο & die tali feci in propria perfono piar etiam pro ordinibus aflumendis ; alio­ quin fiat inhabilis ad promotionem ordi­ principalis nominati aut in domo vel ecclefia num quorumcumque & aliorum beneficio­ quod retro mandatur , ttfle figno meo , &c. rum , & ab illo' fic obtento tamquam tus Alii vero qui dono (cienti* adeo funt pri­ vati , quod feribere dicunt fe nefeire t non habens repelletur . libi tamen fa­ praecipitur quod fua fi^nara feu figilla cu­ cultatem przfcntandi habuerint diâi lai­ riam certificent fic Sc taliter , qu d du­ ci , per hoc prxfins flaturum in quo­ bitationi vel fraudt non relinquatur locus » cumque nolumus derogare, quominus praefi Dei offenfam & poenam decem librarum fentare poflint nobis aut noftris vicariis omnes Sc finguli fupradifta evitare volue­ feu officiali , & pratfentati legitime militui , fi alias fuerint idonei, rint . E XLVIII. Cum aâus judiciales adeo certis finibus concludi debeant , quod nulla varietas praejudicium partibus litigantibus afferre poffit , & rcfpublica in exeeutione juftitue detrimentum patiatur .· ftatuitur «Sc or­ dinatur , quod citationes , monitiones , Quamvis obligationes, contiaâus , confeffiones , & res judicata fuo non fruflrantur eflêclu , nifi per longiflimum tempus prriens effluxerit ; multi tamen difficultant , fi poft annum vel menfem adjudicationes curi* noftr* , monitiones , confdfiones , Sc obligationes feu litter* E c c l i I I I Æ d u s N s 1 f. LL D· 4<··η« η· c-amiiM· * 0W. tM F**· nraaa·· qw 4 Mai· lattdâM. f54 LIV. Item , omnibus & fingulis notariis euri» Æduenfis > in civitate & dieecefi Æ- *» UmT' ducnfi coaftkuris fub pana privationis fm MM>a* officii, & alia quam incurrere poflrar con­ trarium faciendo , praecipitur & etiam in­ jungitur , ut ipfi ad minus bis in anno omnes & fingulos contractus, trftameota & mftrumcota quaxumque fub figillo diôx curis ab ipfis receptos it recepta ti­ gillo pntdiôo figiliari feriant It procu­ rent , nec ipfos » vel ipfe panibus reddarit , donec fuerint primitus figiftata» iftud curatis civitatis , & diocefii prsedidis in ecclefiis fuis intimare infra unum menfem a die hodierna computandum non obmittanc. \ Irem, rectoribus parochialium eccle­ fiarum civitatis & dioecefis Æduenfis pnc. dictis injungitur , ut ipforum quilibet , prout ad ipios fpcctac, omnes & fingulos LV. interdictos , excommunicates, aggravatos & reaggravaros fux narocbne pubbee denuntiem in ecclefiis fuis diebus dominicis, c Item , quod quando pne&ri notarii re­ & ad minus quando eis divina celebrare cipient tciUmencum aliquod feu ultimam contigerit, & contenta litterarum fuper voluntatem slicujus perfona ecdeffeflic* hoc directarum Audeant obfervarc , & de vel fircularis , fub figillo curi* Æduenfis verbo ad verbum fecundum formam & teillud infra quadraginta (fies a tempore re­ notem earumdem exponere, fub pcena ceptionis tcftamcnti poft mortem seftatoexcommunicationis & centum folidorum. ris groffere , It in formam redigere, ac dido figillo figillare fub pena prxdida feciant « procurent , ut perinde m papiris dida curi» regiftretur , ‘ut citius exa­ L II. cutioni demandetur ad exonerationem ani­ ma lefiatoris, & commodum perfonarum, ecclefiarum & locorum , quibus legata pia Cum excommuniants fit membrum putridum , ejectum ab ecclefia , 6t todens ϋ It alia erunt feâa . quociens fetagit intertffe divino officio, praecipue dum /aeramentum facr* boftis conficitur , prefumtuofe agit, pneemnenIVI. do claves Ecdcfia i juxta ftatutum pro­ vinciale fenteotiam cxcommunicarionis incurrat, & ad poenam centum folidorum Cum fecundum jura canonica 8t anti­ Parifienfium puniatur. quorum patrum conftitutiones , fecerdotibus & clericis in /acris otdinibus confti- tutis veritum fit, ne clerici laicorwn fiant mmiftri, nec in rebus coram tabdfiooas feu procuratores generales cxiftatx . I Et quia indignum eft ese clericis sb ccItem , praedicti domini vicarii injungant clcfia fubvemri , per quos confiat in ccdefia fcandalum generari : attendentes ex pane dicti reverendifflmi patris cardi­ nalis epiicopi Æduenfis dictis cumis, qui­ etiam doArinam apoftob dicentis, tr/aa» miiitMS Pte imfltat fi ficuUrtktu neuttii : bus etiam, nec non archipmbytrris pn»> it qui fsKuhurirer agit ab ecdenaftico dictis injungitur, ut ipfi fingulis diebus fiat minifterio alienus , pro eo quod offi­ dominicis It feftivis juxta formam conftkucio clericali neglefto , fiuâibus f*cu& at rionuao fynodalium & provincialium hacte­ potentibus placeat fe injungit; omnibus nus fuper hoc editarum, generaliter de­ viris ecclefiaftki* noftne Æduenfis disKcfis nuntient excommunicato· coocubnurics, in fecris ordinibus conQitutis propwras ufurarios & foctitegps manifeftos . inhi· LIII. Flh 3ÎJ de Nifi t que qemn dfan habent, ta Λ pqffat execution! demandari. Ordinamus Igitur quod cum praedio* litter* de tbfi > ieu obligationes fub Curi* noftra receptae, adjudicationes, mooirionefque per curiam noftram declarate fuerint , infra Cat menin a dic ibi dcfignaro & effluxo decu­ rioni demandentur abfque difficultate qua. cumque. Poft vero dictos fex mcnfes non nifi habeant cnanoun curi* noftrr , que fimiliter durabit per dictum fpatium fex rnmfium , nec ante dictos lex menfes vd poft executio praraniftarum fiat contra jaceotcm in periculo mortis , dt. SrATUTA MJ Synodalja AaM ,0, inhibemus fub excommunicationis pcena A fam ex evidenti neceffitate vd utilitate AMM 14»i. & viginti librarum Turonenfium clcemobeneficii , ve! praerogativa perforet per nos vd per fuperiores noftros concerns fyn* przdifti reverendiffimi patris appli­ fiifficicnter oftcnderinc infix diôum temcandarum , ne dc cetero miniftri laico­ rum fiant ; nec in rebus corum tabellio­ pus. nes & procuratores generales ejtifiant, nec intendant quovis modo » nec aliqua officia frcularia exercere quomodolibet pro­ LVII.·. curent . LVII. Quamvis jus commune neceffitatem refidenli imponat omnibus qui beneficia \ e! officia obtinent ecdefiaftica , quibus ineft divinum officium in celebrando femel in die aut pluries ibidem , five in hebdoma­ da , tnenfe, vel anno quolibet incum­ bat talis celebratio , vel alia efficiendi minifteria i pratdcceflbrrfque difti revercndifluni patris domini cardinalis Æduen­ fis epifeopi virias ac diverfas poenas ad hunc finem contra deficientes fiepe pro­ mulgaverunt , aliquando fuipenfionem , aliquando perditionem fruduum , aliquan­ do privationem beneficii : nihilominus ta­ men , devotione frigefccntc , dc cura de­ biti officii poftpofita , in hac diœcefi , qiiafi nullus ex prarmiffis reliât fru&us . Quapropter praefenti edido decernimus , quafcumque perfonas ecdefiafticss bene­ ficia , vel officia ccclcfiaftica obtinentes, qualiacumque fint, vd curata , vel non curata , dignitates, perfonarus , officia , prarbendx , capellanix , oratoria, vel alia quaelibet , fub nomine & titulo beneficii creata ; quibus cx fundatione , ftaruto , ve! coni uerudi ne , aut alias debetur refidentia perfonalh ratione & ex caufa ibi celebrandi , feu alias divinum officium exercendi inibi , ut perfonaliter refideanc & divinum officium quod incumbit exer­ ceant devexe , prout fundatio , ftatutum, confuetudo , vel alia ordinatio exigit . Quod fi in animarum fuarum periculum infra firftum Affiimtionîs Beata: MARIÆ Plerumque ad civitatem & diœcefim n«r"î»· Æduenfem aliunde veniunt peregrini & advenae, quorum origo > mores , quali- ■*«·*»· tas , profeflto penitus ignorantur .* te ge­ B rentes in habitu vel officio pro clericis dc facerdotibus rite ordinatis , Ce divinis of­ ficiis temerarie mifeendo , licet aliquan­ do non fine in tali ordine, aut alias apo* flatas fini, vel tales quibas celebrationem divinorum officiorum attentare interdiâum eft, ut de eorum ignorantia & deltâis taceamus · eorum animabus providere vo­ lentes , perkulifquc aliorum obviare, in­ terdicendo diftride prohibemus omnibus & fingulis facerdotibus, diaconibus, fubdiaconibus , clericis quibufcumque & per­ C fores aliis quotcumque fint, ne quis m civitate vel dioecefi Æduenfi, feu loco , vel parte earumdem fe immifeere audeat in publico celebrationi divinorum officio­ rum , nec populo ecdefiaftica prarfumat miniftrare facraroenta , fub pcena excom­ municationis , quam incurrat ipfo fado, auctor itate reverendiffimi parris ac domi­ ni noftri domini cardinalis Æduenfis epif­ eopi , & trium marcharum argenti, vel incarceration» per annum , ut luant in corpore qui non habent in x-e . Curati autem & alii quibus pertinet, prrdidtos D recipientes non approbatos , per diâutn dominum cardinalem Æduenfem epileo» pum feu ejus officialem poenam fufpcnfionis ab officio & beneficio per annum fimiliter incurrent : prxdifta autem inhi­ bitio , mterdiâum , pcena huius ftatuti locum habent in eis qui approbati non fuerint per diâum dominum cardinalem epifeopum vel ejus officialem . Virginis proxime futurum divinum cul­ tum prarterm it tentes refiderc petfonaliter cx deoitoque officiam quod incumbit exer­ cere non curaverint, extunc in antea eo E ipfo fint privati auâoritate prarfentis conPlurimae fubieâorum follicitudinee no- l«nm nw> ftitutionis fynodalis , dicto termino ad­ bis expofitr, & eorum interpellationes veniente , pcenam trium marcharum ar­ *· . a , quando ·Ι4* genti > & excommunicationis nihilomi­ pro indemnitate rerum & quiete reipu- blicioét. nus incurfuri , & reftitutionem omnium bheae legem communem defiderant , quas frudum a tempore quo refi dentiam hafufficiat non habentibus privatum reme­ dium , fi contingat denuntiationes & élenus obtniferint, non obftante qua­ banna matrimoniorum quarisncumque percumque pluralitate aliorum beneficiorum vel alia excufittione minus jefta , nifi diffonarum publicari , Sc publice nuntiari in ecdefiis t ut moris eft , ne quis cura­ pcnûrionem vel aliam rationabilem cau- LIX. tus, ■....... j n ^■fiTtas , reOor , vri vicarius ecdefiarum parochiahum notas dkncfis Æduenfis am­ bigat doDcepc quibus diebus celebrare debeat ifcopus Æduenfis omniw* "’•u‘ bus nobis fabditts falutem . Cum confti­ tes , quantum cum Deo poftumus , ad perpetuam rei memoriam ftarutis fynodalitutiones & ftatuta in abufum cedunt fubditorum , merito fint revocanda , & in C bus noftris adhaerendo, ordinamus & prae­ cipimus omnibus fubditis noftris, fob exmelius reformanda .* conftitutionem fynodalem ab officiants noftris nuper ecutam communkatioms flt omni alia poena in an­ tiquis ordinationibus pnrdeceflÔFum noftro­ qur fic incipit .· ρΐαηφκ trepifatt » rum taxata, fcfta feqnentia obfervare > Stc. per quam in minori «cate duodecim & ab omni opere fertili abftinendo * vi» annorum conftitutos & per decem annos in diœcefi Æduenfi relidentes , ac in ea­ dcficec feftum Nativitatis Domini , Ste* fthani prochonaartyris > Johannis Evangedem diœcefi natos , licet eorum parentes aliunde venerint t abfquc noftro aut cu­ ift*, Circumcinonis Domini , Epipha­ ni* Domini, Anthooii confefforis » Vinri* noftr* mandato matrimonialiter con­ erntii martyris * Converfionis S. Padi apo» trahere » aliaque (aeramenta ecclefiaftica fufeipere pofle , & ad illa recipi debere ftoli , Purificationis Beat* MARIÆ > Catbedr* S. Petri» Mathi* apoftofi 9 Anin civitate ôc diœcefi notais predi&is dicitur . Cujus quidem conftitutionis prae­ D nuntiationis Dominicae, RefurreAiofiis Do­ mini cum diebus Lun* , St Manis fctextu » curati feu vicarii & alii redo­ res parochial ium ecdefiarum civitatis St quentibus, Gcorgii martyris , Marti Edioecefis noftrarum prediftarum cadem vangelift* , apoftolorum Philippi fle Jaco­ conftirutione abutendo, & illam confti­ bi * Johannis Evangclift* ante portam la­ tinare , Afcenfionis Domini > Penthecoftes tutionem contra intentionem conftitutio­ nis St confticuentis extendendo » & inter­ cum duobus diebus fequentibus * beat* pretando » indifferenter omnibus perfixus Trinitatis , & fânâ* Eucharita* , Barpetentibus praeflua » tam matrimonium nab* apoftoii r Johannis Baptift* , apo­ quam alia (aeramenta ecclefiaftica confe­ ftolorum Petri & Pauli 9 B. M. Magda­ runt . Quibus abufibus obviare cupientes len* » Jacobi apoftoii , Nazarii Se Cd& pnedeccfforum noftrorum conftitutionifi, Petri- ad vincula » Laurentii martybu& antiquis inhxrere volentes , di&wn E ris , Aftumtionis B. Mari* Virginis > S. conftitutionem per prsefentes revocandam Simphoriani in civitate St fuburbiis Æduav· duximus flt revocamus fle prefixes anti­ fibus > Barthoiomati apoftoii t Decdlaquas fynodales conftitutiones fuper hits ationis S. Johannis-Baçtiftc , Beati Lazari predeceflbribus noftris ffiftas & approba­ in civitate & fuburbiis Æduenfibus , Na­ tas obfervari volumus. tivitatis matris Domini noftri , Exaltatio­ nis S. Crucis , Mattfi*i apoftoii t Andochii in civitate St fuburbiis , Michaelis archangel i, Leodegarii in civitate & fuburbiis , Dionyfii martyris, Luc* Evangeliftr, Simonis St Jud* t omnium finito­ rum» T 3J9 / Statut* Synodalia jdo ü*» <«<· rutn » S. Martini 1 epifeopi 8c confefforis , A Chrifto patris ac domini domini JOHANN1S ROL1N permiffione divina tit. fan&i André* apoftoli , Conception» noftne Stepham in Cœlio-monte fâcrofand» Ro­ Domiar, Thonpe apoftoli, Patronorum man* ecdefi* presbyteri cardinalis epifioecclefiarum 8c illorum fub quorum voca­ pi Ædüenfis, in prurientia archiprcsbyterobulis dotate funt : non intelligentes quin rum civitatis fit diœcefis Æduenfu, icu eo­ alia fcfta 'ftcunduœ devotionem fidchum obfiervari poflînc, fed non pracâpieOcur obrum vices gerentium in eadem fynodo con­ fervari fub poen» a rure ordinatis· nifi mo­ gregatorum ac plurium aliarum perfonarum ecclefiallicarum 8c frcularium inibi exifienre folîto. Et oc hoc ûlubie ftatutum lêu tium ledbr & publicat* fuerunt publice * conftitur» fynpdalis coonivenribus oculis notorie, altadc inteiligibili voce peralto­ fub dtffinuilatkrte tranfeat ; injungimus om­ rum notariorum infra Icriptocum, omnibus nibus aithipresbyteris & ecclefiarum reftofinre 8c videre (cientibus 8c volentibus pr»· ribua noftre civitaris & dicecefis , fub poe­ nis quinquaginta folidonim Turoicenfium , B lentes confiitutiones fynodales fupcrtusdef ut infra dnos modes proximo» quilibet in fua parochiaii ecdefia hanc conttitutionem de verbo ad verbum (criptam habeat au­ thentice in pergameno in tabula lignea , ut ponant fuper altare , aut in loco emi­ nenti , ut videntes videant · 8c de praediAis ignorantiam non habeant. LXIL Noverint uoiverfi quod anno Domini M. CCCC LXVI11. die vero Martis poft oAavas foiemnitatis fefii omnium fando­ rum , qtuc fixit quindecima menfis novem­ bre , in fynodo hyemali tenta in capella palatii epifcopalis Ædüenfis per reveren­ dum in Chrifto patrem dominum Antbonium Bmflbnis facrae theologiae profeflbran, opifeopum Bethlranitanenfem 8c prio­ rem Anziaci 8c S. Raehonis Ædüenfis , 8c per egregios 8c circumfpeftos viros domi­ nos Anchonium /s^ utriofque juris frunofutn dodtorem decanum Ædueofan, & magiftrum Guillelmum Mace abbatem fecularem Cerviduni canonicum Æduenlèm & Autiffioderenfem, vicarias generales in Ipirituahbus 8c temporalibus reverendiffinu in cript* 8c inferte ; nemine ad hoc diferopante » quibus conftitutionibus fynodalibus ledis 8c publicatis, ut fupra , nobilis & pro­ vidus vir Magifter GuiHelmus Lombardi in utroque jure licent iarus procuratorque ge­ neralis , 8c nomine procuratorio didi reve­ rendi flSmi patris , promotorque caufarum officii curi* fedis epifcopalis Ædüenfis , petiit 8c requifivit nobis notariis fubfcriptis inftrumentum feu ioftrumenta publicum lèu publica fibi fieri, tradi , & deliberari : C quod feu qur eidem conceffimus - AdU fuerunt hate anno, die & loco prcdiAis > pratfentibus venerabilibus & diferetis magiftris Hugone Majoris in facta pagina profefiorc, Philippo dr LrneUs, Johanne Thorini , Guillelmo Boucheri , Guillekno Groneti , Hugone de Salinis > canonicis Æduenfibus virifque providis & diferetis, magiftro Bened^to Miloti , Johanne Viturelit > Philippo Grignardi, Petro de Pilis juris peritus, nec non nobilibus & diferetis viris Johanne Majoris , magiftro Petro Pitoifi , domin'» Petro Monfoti , BarthoD lomeo de Vevra presbyteris , & pluribus aliis in multitudine coptoia ad prxmifla vocatis 8c rogaris . Ύ550- CHKISi I - ** τπϋ» *** CHRISTI EPISToLA PAULI PAPÆ Ad Lugdunenfctn archiepifcopum. nem gravium quorumdam criminum, quofeumque criminibus ipfi» illaqueatos folenni publica­ tione cum candelis acenfis , tc deinde extinEnerabiln frater , ialutem , & in terram projeâis , excommunicato» Cwint. WM D D»benediAiooetn confucverunt pmdeceflbres denunciare ; quem ritum te laudabilem confueUwtiaO *. noftri Romaai pontifice», anni* fingulis indic tndinem nos quoque fecuri , tempore noftro ,» 4· ’>·» dbferravimus , te obfervaturi fumus , nibilque cante domini ledente* pro tribunali in pontiVM UM> ficialibua parati , «ffiftcttfibus Gbi venerabilihaAenus excommunicationi confuete addidi­ ■US*·*· mus , pneter juftiftimam & omnino necefTariam bua fratribus noftri» fanâc Romanas ecdefie cardinalibus > nec non archiepifcopis, cpifdocondemnationem obftinat* perditionis filiiGeorpia , te aliis praelatis , fixniliter in nontlficaSii de Pogiebrat, Huflttanim tuereiim non tnolibti» conftitutu, ex eminenti aliquo loco, au­ o pertinaciter tenentis , verum etiam illana diente multitudine tam curialium tt incolarum, totis conatibus defendentis . Cum autem non mirum fit nonnullos in provincia tua effc eifquam puregrioorum ad urbem Romam eo tem­ pore propter indulgentias Ac benedictionem apo­ dem criaainibus in fupradiAis bulla , tc publi­ ftolicam confluendum , ad mSjorem detcftatiocatione contentis irretitos , nenoqne , quam­ i’fittrtbili fràtfi érckrfifctf Υλ»!·» ΜΛ II. V vis jrt BftlSTOLAPAVLlPAPffilL ▼is escomnumicitio ip£a prater hajufmodi £o- A ANNO lennem publicationem fingulis annis in propaCHiirri talo aliquo ad tempus aliquod affigatur, itaac 10». quicumqee voluerint illa legere, vcl ind* exem­ plum tranferibero optime poffint, ne quifqnam vcrifimiliter ubivis cooftttatus ignorantiam protendere valeat. Nos tamen pro debito pa« (toralis officii, ne ignorantia nujufmodi Tub 2navis excufatiooe protendi poffit » obviate · : quantum in nobis eft etiam falubriw in ipfa provincia tua providete cupientes · littras ex­ communicationis , te publicationis originales cum pnefcnubos ad fraternitatem tuam tranfmittimus , eidem committentes, dc in virtute fauftn obediential mandanto » ut ter faite» fingulis annis tribus feftivis diebus infra arida­ rum folconia , dum populus ad divina concur­ rerit , non iblum fa metropolitans , tc aliis locis civitatis » tc dimcefis tms , fed etiam a fingulis faftraganeis tuis in cathedralibus civi- tatam» * dieeefium fuarum eccleliis, per uni- anno verfam tuam palam te , CHH1STL r' provinciam ------· ·- rfolcnniter -'—-—alta * intclligibili voce ,^ροη tantum in Lati>«**· no » led etiam in materni» tc vulgari Ume­ nt , juxta idioma uaiufeujufque loci, publica­ ti facias , traafmittens fingulis ioforam fuffiraganeoram unum tranflumpuun ad litcram ori­ ginalis ipfius noftri , manu proprii notarii co­ ram tcftwus , ac too pendenti figillo robora­ tum . Cui quidem tranflumpeo ex none , prout ex tunc , dr econtta » decernimus tc manda­ mus » ab eifdem fuftraganeb tuis, tc ab aliis quibuicumque , indubitatam fidem tanquam Cidem originali noftro , non obftantibus in premiffis omnibus contrariis quibuicumque , omnino adhiberi . Datum Rom· apud fanâsn Petrum fub anunlo pifcatoris , die xj. Februarii iqdp. pontificatus noftri , anno quinto « L.DATHUS. ANNO CHXIST1 CHIUSTl »470. •••STATUTA CURIA COLONIENSIS, Edita per Reverendi/λ D. Robertum archiepiicopum Colooienfem 2>f tlftinatiaat tawtotre* <· rae/h finit nrr OBEKTUS Dei (reti, Colofrftaaii , CT ttraùai ia ta·fil fr*~ nicnûii ecclefie archiepifeopus » facri Ro­ mani imperii princeps eleftor » ac ver Italiam fkuùt fafcr jaanta tattincc ataltmt Jaaie·* tiat fiamaraat ^Itncnfian. archicanccliariua , Veftphalin , te Angariae C dux 8rc Quia ( ut experientia didicimus ) pa­ Ttratiai faifiaatialet ftraaatii ia friata troni caularum, advocati , procuratores tc no­ iajUatia . tarii , coram officiali noftro pro tempore exiftentes , a juris ordine fepius deviarunt : proPrimus termina fubftantialis ncceffitrius cft S»ter quod te partes litigantes inutilibus expen­ ds gravari , fententias fuper bujufmodi nullipoft citationem ad eau faut , feu poft rcfolutiotcr fervato proceflii , in Romana curia annulnem monitorii , videlicet qnod citetur rtus ad lari , tc ca flari fepius contingit : Nos modum libellandum ad fecundam diem . Si tunc libel­ procedendi in canfis quibufcnmque coram dido lus non effet paratu » poflet dari ccrta feheofficiali pendentibus introducendum dare cudula , in qua inchoatus cft libellus nondum Ϋlentes , habita defuper cum venerabili capituperfeâus « 0c obtinendi ad corrigendum ad pri­ o noftro , prifperitis, tc praâicis confiliariis mant dietn , ut terminus fervetur in primo ter­ noftrit deliberatione matura, ftatuimus , & or­ mino profixo , tc ifte terminus cft communis dinavimus, ac ftatuimus & ordinamus, eaqus utrioue parti, ita quod licet tam adori, quam fequuntur . D reo libellare , fi vult. Libello real iter oblato, In primis innovamus ftatuta bonar memoriae citetur pars adverfa , vel profigatur procurato­ TheAdcrici archicpifcopi Colonienfis prodecefri apud uda » terminus ad rclpondcndum li­ fqris1 noftri, circa judiciarium ordinarium or­ bello oblato , te ad litem defuper conteftandinem laudabiliter edita , profertim circa ha­ dam > te jurandum de calumnia . Primo ad bilitates perfonarum , advocatorum , procura­ primam diem juridicam, & ifte terminus, torum , tc notariorum , tc que caufa cenfeaÎiuoad litis conteftationem , 6r juramentum catur fummaria tc levis , videlicet illa que non umnias , cft communis . Secundo , ad idem, excedit fumosam duodecim fiorenorum atari elcfub poena excommunicationis ad primam diem. âorum imperii : Reliquo vero caufa» fuper re­ Tertio, ad idem , fub excommunicationis bus diftam fummam excedentibus , ccnfcantur pcena ; alioqui ad videndum partem advertam plena . excommunicari , ob non reiponfionem libelli · Item ftatuimus & ordinamus , quod confie ioInterea oftendatur libellus, te exceptiones, fi troduâae fuper rebus non excedentibus valorem’ dat· Cnt contra libellum , officiali, ut admit­ oâo marcarum Colonienfiism , cenfeantur mi­ tat libellum , vel rejiciat , & compellat ad linime , etiamfi inter pauperrimas pertonas ven­ £; tem conteftandam ut moris eft . Lite conteftatilarentur . ta , tc jurato de calumnia , profigatur parti Item ftatuimus & ordinamus , quod in cau­ terminus ad articulandum , qui etiam cft com­ tis prophanis fammariis fervabuntur termini tc munis utrique parti ad fecundam . In quo fi modus procedendi , ficut in caufis beneficialilibellus fuerit articulatus , difpofitivus & bo­ bus , decimarum , matrimonialibus , & u fu ra­ nus , poteft repeti libellus loco articulorum , vcl poteft fieri major fpccifitatio in articulis » rum , prout infra patebit . Îuam fuit in libello » dc tempore , loco» tec, dioqui fi libellus firent narrativus , fiant ar­ ticuli ad longum » concludendo ad primam pe­ titionem datam in libello. Et tunc citetur ad- R Canal. General. Tom. XXX11 Q ver- ’W** Conchium Coiomiihsi, ’•“ΤΗ?"1* 3*4 ANNO ▼erfarfas »d dicendum contra articulos ad Teroo- A CHRISTI dam. Quo termioo fervato , metar adverfaTcnoM JiioéoiUfeftrooUitottfnttgot, CHRUn io·» riot, vel Msfiaatnr terminus ad prodocendum omnia ad lecuouam t oui etiam ch communis. Sic ume· · quod fi agitor faner nollitatc Et in il Jo termino poteft petere procurator ad­ refalcMtc n eiMtm aftis , Aon e& opus fervo­ re terminos ϊ fi autem debet conflare de Mili­ mitti articulo» hot ad probandam , pans orstate non ex eifdem a&U, fed altande extra fente adverts » vel etiam ad hoc ciuta, fi ab­ iens fuerit * dcfupcr producere jura dr teftes. aâa , tunc neceflaria eft libelli oblatio * litis Si non habet , producat jura verbo » cum ptocouteftatio , dr terminorum obfervaotia , ficati teftatione ad prodocendam eadem jura faao » ia mere prophanis caufis , etiamfi principalia canta effet beoeficialis vel fui natura fummana. fuis loco dr tempore opportunis. Et citetur ad­ verfarius ad dicendam contra ad fecundam diem , St in illo accufetar contumacia : vel reas exci­ Tereti»! i» msr» mltfifitii, piat , G voluerit , fi non habet negata para­ ta , vel diem per officialem . Ultimo pot» ad In caufis beneficialibas * matrimonialibus , cautelam fervari terminas ad declarandam , fi B decimarum , afararom » fammariis fandata jualiqua eflent dubia* ad (ecandam diem. Lapfis rifdttione , fervetur terminos ad libellandum, dt jurandam de calumnia ad primam diem : dc tunc terminis probatoriis affignandis * conclu­ datur , Bi feratur fententia. in illo termino detur libellus verbo a fine ferip-, r>(1 to » dc teretur de calomnia , dc citetur adver- w. n. ’ farius ad articulandum ad fecundam . In quo Trrmia» i» fccoodc infiMtU ftrv4>uii. termino dentor pro qnacumque parte ( quo vo­ Similiter in fecunda inflantia , nifi quod arluerit ) articuli , faao vel verbo , fi articuli non foot fafti : .dc citetur adverfarius ad dicen­ ticuli dati in prima inftantia , repetantur in dum contra articulos ad fecondam diem . Et termino ad articulandum : tc quod omnes ter­ tunc accufctor contumacia nil dicentis contra ar­ mini fervati in prima inflantia ad fecundam * ferventur in fecunda 8c tertia inflantia ad pri­ ticulos : quo termino fervato , poffunt peti ar­ ticuli ad probandum admitti , dr fieri probamam diem .’ tioœs , n placuerit . Et fi hoc fiat, five non, Trrwisi f»ftt Jefrrtiwt tpfellttitah. nihilominus fervetur termino» ad prodocendum C omnia ad fecondam : te deinde ad ducendum Ad etfeftum pronuntiandi fuper defertione contra produAa ad fecundam diem : te tunc poffententi» , neceffario (errandi funt termini ad fant dari articuli faâo , fi prias non fuerint docendum de diligentia perfecntioois appella­ dati , dr fieri probationes per utrafque partes tionis * primo , fecundo * tertio, dr quarto , qu· voluerint. Si autem aliqua partium fubex fuperaoundanti Temper ad primam diem ju­ terfagit , inflet pars petens expeditionem Tem­ ridicam , dc nullus alius terminus . per pro coaclufione , ut fupra. Tcntioi [»ftr tlttLtHtiwe ixcerftn tenfertrwo auiuUti, vel muttit, fe» fittottruot. Ad eftèâum quem declarandi incidiffe in peenas contenta» in literis executorialibus vel inhi­ bitioni» , vel aliis quibufeumque , ferventur necrflario termini ad docendum fe paruiffe literis hujufmodi primo , fecundo, tertio. Temper ad petmaffi diem : fi ramrn eft prohibitio in inhioitione, ne tale quid fiat , neccilarium cft articulari , inhibitum poft inhibitionem talia fecifle , te pane citata ad dicendum contra ar­ ticulos faper hujafiaodi contraventione datos ad primam diem, abfque litis conteftatione admit­ tantur , tc probentur : tt fafta probatione, fiat declaratio . Tcnttiiti fcrvtitJi i» tpftlktiutt» Tcratiai in cificio tufit i» ». & J.ia/faWh» . Similiter fiat in fecunda inflantia > nifi qaod omnes termini ferventur ad primam diem, prrterquam ad articulandum , qui fervetur ad fecundam diem : fimiliter fiat in tertia inflan­ tia , nifi quod omoes termini ferventur ad pri­ D mam diem . Fsrasa frtciendi t» asiamsis caa/Fs. In minimis tamen caufis intra duodecim florenos Rhencnfes ; vel circiter , vel fuper par­ vis injuriis verbalibus , nullus proceffus nat . Sed dumtaxat juxta ftatuta deducantur in ana parva fchcdula faftam difpofitrve te dare per articulos , 8r citata pa inci­ mam diem. Illis terminis fervatis , nihil pios piatur per monitorium t donec fiat rcfblatio. eft agendum , nifi ferre fententiam haoitis •Ais . I» ' !·> AMMO GXBJSTI Mi COMCILIUM MaifoartM· redstone* λ auttieni». Item notarii feribent ίο aftis nomina proca* ratorum ia fiogulb teraaiah qui comparse* rant* tr i» tcfttan prodaftione dicant illa verba » ia N. « advtrio procuratorie prafeutia Are. aftor Intendit agere · * ponant claafidam cnm oertiSeatiooc , five coopnrriK , five aco , nihilominus procedatur nfqoe ad difinhivam fententiam iodufivu * vel ad rlrtimmunicatio» nem ob non refponfiooe* libelli » fi fida conteftatio ncccfiaria inerit t vel ad immUBonem ‘ COLONIBMSI. fis fifei iaoeifirionis inner criminibus per fabdU Jnnq"* toa commifiu hoc ordine procedatur . Videli- CHMttTI cet , citatione vel monitione emiff* ad refpon- *♦?*■ dendum perfimalitcr taper objiciendis , citatus perfonaltter fine fcriptts coram aliquo notario curi· noftr· jurato , per officialem five figilliferum deputando aut deputato, ia prafentia tpfius figilliferl refpondcat fingulariter fingulis articulis la (criptis exhibitis medio juraaeoto . Et fi confitetur dclidbun , injungatur ei perniten­ tia falutaris : fi pro levibus , per dominum figilliferum dumtaxat : in gravibus autem , de confilio difti officialis . Et fi negaverit, den­ tur articuli exceifiram juridice., « citetur reus ve! procurator per eum conftitacndus , ad diB cenuom contra ad facundam , deinde fiat defuper litis contcftàtio more felito , te prarftetur juramentum calumnia , * ferventur termini , ficati fe emeris caufis prophanis. Item ftatuiuMs ordinamus , quod advocati, k procuratores , te notarii pramifla, in quan­ tum eos concernunt, non adimplentes , feu clientulos fuos inutilibus expenfis ex coram negligentia gravantes , prater damna espcofaru* « tntereie , ad que parti gravata obligantur, ad arbitrium domini officialis pro tempore exiftentis, arbitrarie pnniaatur. Item ftatuiaus te ordinamus quod fi libel­ lum vel articulos ex eorum ineptitudine rejici contigerit, advocatus vel procurator qui illos C fecerit, ad expenfas «trique parti teneatur, te alias arbitrarie puniatur t fimuiter obfervetnr , fi inutiles termino· obfervaverit, fe proceflum inutilem fecerit t quare in principio caufa de­ liberent inter fe de modo procedendi , te ad quem finem velint agere : ne partes inutilibus expenfis vexent, te Hos reddant immortales. In robur te teftimonium pramiflbrum , ligil· Ium five fecrctum noftrum pnrfentibos noftri» ’ flatatis , te ordinationibus in tribus foliis cum dimidio papyri confcriptis, per lingula folia de mandato noftro eft appenfum , anno domi­ ni 1470. die quidem Jovis, penultima menfis Augufti . portae aula noftra Cotonfenfis affigendas, ipferam citatorum abfcntla vel contucaacia non obliante . Et hujufmodi prima citatio decernatur pet dominum officiale* in caufis mamie * five prophanis , five matrimonialibue, decimarum aut nfarara*. Ite* notarii nulli dabunt hujufmodi citatio­ nes vel monitoria » nili principal» ipfi met pe­ tierint * te apud afta coofthuerint t vcl procn. rator curio noftro legitimam caorione* feceuc de ratificatione principalis * cu* conftitutione ante exeeutionem monitorii vel citationis, fub pena decem fiorenorum fifco applicandorum. Item dicant, qui eft terminue fob'tusad pro» fequendam appellationem, & non ponant in ge­ nere , cum terminis (blitis. Item in cauGs appellationum , vel nbi pen­ det terminus aliqui» fubftantialis , ponant fcfta qua impediant audientiam » de curium esufarum, Irquocumque impedimenta occurrentia. Item nulla» notariorum fubfcribat afta , nifi figillata figillo curis noftro. Item ftatuimu» & ordinamus, quod procura­ tore» fecundo* Ordinem eorum , caulas fuat diftin&e , te clare proponant abfque clamore, te multiplicatione verborum , te uno loqucnte , alii taceant te aufeuItent. Et interea nul- D la» advocatorum , procuratorum , notariorum, feu folicitatorum , proponentem impediat ver­ bo vel feâo , ant confabulatione· inter fe fa­ . Λ Ç«han·· Vatheaaafis u imadsto >fe*ciant , fub poena unius mares Cotonienfis irnci epifcapi ifecspcafis aiaae ad ameoi ivi. iacMfiremiffibiliter per officialem , |F figilliferum pro vv calteOa * eas cum rira Halasin mbmcA ha» danfotempore exigende t ac etiam fufpenfionis ab ofu tenaiaaatur. ficio, fi unus fepius deliquerit. J“ ;* * V toto , dmmr tftbto* , psdXtow tnfwiaU mgnùeft —tertae , frta Item ftatuimns te ordinamus , quod uno pro* frtfntit IHri frefattnJ — i , Miinti , —tM—t , ·«*■ curatore proponente . alii procuratores fixe ■NiMd·^ p msyfs fifi^u » fi· , iaqait μ ύύ» ad me Uni «Π. Damai faIre* ftaraimas q|prdiuamus , quod ia can> * coacüio fabsethias S.I. AaUMspia faiptis. ' ♦ S3, CosoZ. CMtr. Tom. XXXII Q. a (TCON- Concilium 3^7 B ινιπμτanum. «»«««»"· 1+7Λ ^CONCILIUM Habitum die j< uhm Edidit c..iA ?, BENEVENTANUM Augufti 1470. a Corrado Capycio Archieoifcopo. Ctrd. VrfinHi tn Synodic 0 Beneventano * Mctvofoht*no effierooto . ex exemplari in arcHvo fB· N nomine Domini Jefa Chrifti Amen . An­ no a nauvititc ejufdctn tnilkGmo qoadriagenttiicno iepcnigelimo · Pontificatu· janâiffimi in Chnfto Pauis 8t domini noftri Domini Pauli Divina providentia Pip» fecundi anno iexte , di> vigefima quarta tnenGs Aogufti , tecti» indiâioms , Nor Corradas miieratiooe divina archiepifcopus Beneventanus , & in civitate Beneventa­ na > ejuique difttiftu pro fanfta Romana EcckGa Gubernator univerfalis . Licet multitudi­ nem libertatis naturaliter conditio fufpiret hu­ mana 1 quia tamen , ut plurimum examine ra­ tionis amilfo in prncipitium pmrerfr labitut voluntatis, datum eft * ut vinculis diiciplina; reftrifta fub jugo Domini obviam tolium po- B nat , ut homo hominibus praeferatur ad motur illicitos lori· jofthie refrenandos ; attendentes quoque » quod in hac parte pr»ferin»ns , plus ioliro propter corruptas ' affcâiones hominum , invalekcnte· nequitias , Ac audacias perverioturu , poteft unicuique clero , Ar populo efle beatius nil , quam bono duce pr«vio bene du­ ci , eo maxime t^uSl fcftri fuicepti paftoralit regiminis « & pixlatiopi» debitum * Ar cura nos follicitant ut utilitas iubditorum in' illis percipiatur, propter que animarum faluu confulitur*i nunc novarum conftitutionum , ordi­ nationum Ac ftatutorum editione , nunc noftrorum pnadectlTorum haâenus conftftutionum , Ac ordinationum interpretatione , cqpfnnirtione , C 8t ordinatione » & quamvis adjutoι<· pleni­ tudo non egeat * nec firmitate , quod Ht fi ­ mum , confirmatur tamen intèrdum, non quod neceffitas id expofeat « fed ut confirmantis ani­ mus clareat : volentefque follicite providere , ac cupientes quod noftri fubditi a quibuslibet noxis pr«ferventur illxfi , Bc ab cis omnia icandala removeantur , quia dum eorum fcandala removemus , -nos in eorum quiete quiefeimus » &. fovemur in pace i verum quia perverforum audacia exigit , ut non fola prohibi­ tione htnus contenti , fed etiam negligentibus petunt imponamus: ideo habita fupet noc pkna deliberatione una cum reverendis in Chrifto partbus fufiragancis noftris , ac venerabilibus D viris Canonicis noftcb* Bc Capitulo noftrcEcclefiat Beneventane hic in Synodo congregatis, ac de eorum confenfu Ac voluntate omnes Ac fmgulas conftitutiooc· , ordinationes , Ac ftatuta , fadas Ar editas , faâa At edita hujufmodi per noftros Prndeceflores approbamus , 8e con. nrmamus ; Ac confiderantet quod magis time­ tur » quod fpecialiter , qnam quod generilû ter demandatur , infraferiptas declarationes t adjeâioncs eifdem » ac de novo Conftitutiones » Ar ordinationes metropoliticx facimus , Ac ordinamus , mandantes nihi­ lominus ab omnibus prardiftis dominis Epifcopis , Ar nui pro tempore fuerint eorum , Ac noftris funditis, oblervaxi > legi , Ac recipi E I fub prrni Λ id paua noftro. Ac dlAoram nultrorum Iu /Fraga n rorum in Corum iubditif arbitrio imponenda pro tranffreffiooe , *c por­ ter cam peenits , qar in eis pvticularitcr ap­ ponitur in contrafaciente· . CAP, I. Laicerum miniflri , eut 'Procterstorn > Clerici ne exi/lant . Contra/itctentes ,ΑΛΪ"* Concilium Bbnivbntanum. ANNO CHJUSTI 147·. 37® CAP, IIL CAP. VI. Repfiares e facro faste infamet ne levent . Tarmbi in Baptifim , Epifeopi in Cbrifi metit mintfleno eofdem non admittent. Duorum compatrmn fin matrimonio jun$ nm poffum ei 9 ^na compatemito· tem induxit . ΑΜΝΟ CHA ISTI •47· Item ad tollendum omnem ambigufak u«. ■>« b> '. *tv·. Item ftaniimus , praecipimus , & ordiÎnnî M'A erum debeat contrahere compatemitatem cum aliquibus ; & fi dc fad» prxfumpfedeclaramus , ac praecipimus , ftatuimus » * ** xioc * ipfiun compatemitatem fic contra* & ordinamus , quod filii duorum compa* dtan decernimus, & declaramus de jure B trum , five ante , five poft compaternitatem geniti > non poffint , nec valeant non fubfiftere , nifi fi eidem Monacho vel Fratri hoc competat ex debito officii: matrimonium contrahere cum ea peribna , mandantrfque nihilominus omnibus & fin* per quam perventura eft ad comparemitatem fub poena excommunicationis : fi con­ culis Ecclefiarum Reâoribus r & eorum trarium fuerit, decernimus de jute non locumtcncntibus in virtute fanébe obedien* fubfiftere tix, ac fub excommunicationis poena, ut non debeant aliquem monachorum > five CAP. VII. Fratrum admittere ad fufeipiendum de lacro fonte aliquem puerum : & fimiliter didis dominis Epifcopis t ut non debeant fer baptifinum , aut confirmationem admittere aliquem Monachorum five Fra­ compatemitas non fubfiht. trum in compatrem in confirmatione ali­ Item volentes malitiis & figmentis ho­ cuius pueri fub poena noftro , noftro- C rum iuccciTorum arbitrio eifdcm imponen­ minum obviare , praecipimus > ftatuimus , & ordinamus , ut nullus compatemitatem da . extra Sacramentum Barxifmt , & Confir­ mationis , neque per largitionem veftis , CAP. IV. ut vulgariter dicitur t lo Cappullo t ne­ que per folam prxftationem fidei fine Sa­ Troccjfio tn alienam paroebiam abfam confenfa cramento , vel alio aliquo modo contra­ Reflora, aut privilege Jpoftolico non hat fub poena excommunicationis, decla­ efl ducenda. rantes & decernentes per quidquid adum fuerit ad contrahendum compatemitatem b <. K«k. Item prarcipimus , ftatuimus , & ordiextra di&um Sacramentum , compaterninamus , ut nullus, proccffionaliter ingre4·^* Ac. diatur parochiam alicujus Redoris line D tatem de jure non fubfiftere. ipfius licentia fub excommunicationis poe­ na , quam ipfo facio volumus , & de­ CAP. VIII. claramus incurfuros contrafâcientes , Apoftolicis tamen privilegiis , fcmpcr falvis. Suffraganti Epifeopi , ^dbbates , ceteriqut 9 ut tic , ad provinciale Concilium quotan· CAP. V. nis accedent . Tomo non accedentibus in­ duitur . Contre 'Preshnerum bigame benedicentem exItem fispplentes, adjungentes , & adji­ communicatio proponitur . cientes conftitutioni noftrorum Prxdecefbc. Item praecipimus , ftatuimus , & ordi-· forum qua cavetur t quod omnes & finnamus, ut vir, aut mulier , ad bigaguli tam Epifeopi 9 quam Abbates fuffra■>« ft. mum trail fiens , non debeat a presbytero E ganei dc fubditi 9 quam etiam ArchiM>r , quia cum aha vice benedi&i presbyteri , Procuratores · Praepofiti > & fint , eorum benedidio reiterari non de­ aliarum Ecclefiarum Reflores civitatis fle dioecefis noftrx Bcneventanx annis fihgubet , ctfi vir , aut mulier etiam virgo fit ; nifi tn eo loco , ubi vigeret hujuflis uno die ante fêftuai S- Bartholomxi modi legitima , & approbata confuctudo , de menfe Augufli ad civitatem Beneven­ tanam fe conferre , & in eadem perma­ fub poena excommunicationis. nere perfbnaliter teneatur ad Concilium celebrandum fub poena pecuniaria , prout in ipfa Conftkutiooe continetur, ad quam referimus . Statuimus , prxeipimus, fle j ordiCondi. General. Tom. XXXII. Vita »t Dbcrbta ordiroumis, quod diâi domini Epifeopi CHBiiTi fuf&agaoei teneantur , & debeant venire , H7°* ut fupra , fine alia monitione * & voca­ Sixti Papb tione , led folum portentis Conftxunonis tenore Tub pœna , & ad poenam inter­ didi ab ingreflu Ecclefiae , & Sacerdota­ libus minifteriis , quam contravenientes ipfo fado incurrant , cefiànte tamen legi­ timo impedimento, praeter aliam poenam pecuniarum noftro , & noftrorum iucceP foturo arbitrio imponendam . Caereri vero fubdiri, Abbates , Archipresbyteri , & Redores, ut fupra, in dida Conftmn t>one dc nocui tuet , teneantur comparere perfonalircr , non dum in Synodorum Cooftitutiombus , fed in primis vdperis didi fefti S, Bartho|om«i , & in Mifla interefte proceffionalcter fuperpçlliceis in­ duti in proceflione facienda in primis vcfperis , & in Miflà fub pœna , & ad poe­ nam excommunicationis , & unius ducati in quemlibet contravenientem . ANNO CHRISTI »4?i. 371 IX. Svwdak' C9n/littttf9Hes nhfri nt ANNO CHRISTI »♦?·. Item praecipimus , ftatuimus , & ordi­ namus . quod nullus prxdidorum debear commodare in dida Synodo Conftitutio­ nes demonftrandas » & unufquifquc ha­ beat fuas proprias , fub poena excommomeationis , & unius ducari . CAP. X. Smoaks Ctmfhnrtionei hAftnt tnjrt ntenfem Item pnecipimus, ftatuimus , & ordi­ namus , quod unufquifaue prxfentes rx> finis Conftitutiones » declarationes ; & adiediones capere debeat, & habeat, no­ ftri rotundi figilli impreflîonc roboratas, infra menfetn a die datx pratfentium , & adjungat aliis çonftitutionibus Praedcccflorum noftrorum fub poena excommunicatio nis , &c unius ducari , Amen. Loco «Jp Signi , CHR1JTI VITA ET SIXTI îe,rf* IV. CAP. anno DECRETA PAPÆ IV. ÇIXTUS « nobili génie Ruverea oriun-C vantique manus pelvim prrbuit. Idem quoque dus , de Francifcus antea nominatus , pa­ pntftitit Fernando , ducibufque Calabri· & Saxoni·, qui Romana pietatn Audio venerant. triam rcünqaens , venit Patavium, ibique per Cenfus Fernando remifit , dum tamen quotan­ vigintiquinque annos moratus, a Paulo II. Befnis loco cenfus equum egregie inftrudum phafaiionis Nicrni cardinalis rogatu cx ordinis Mi­ norum generali miniftro cardinalis fadus , poft leratumque perfolveret · Beatum Bonavcnturam in fandorum catalogum retulit. Feftis ioobitum Pauli creatus eft pontifex maximus an­ Icnnibus etiam diem conceptionis, przientationo domini 1471. quinto Idus Augufti , tempo­ nis beate virginis , iancir Anne , Jofephi 8c re Friderici III. Imperatoris . Cardinales qua­ Francifci ad fer ip fit . Annum Jubilaei ad vigetuor legato» delegit : quorum tres ad reges Gal­ frmumquintum annum redegit . Cavit edido , be Hungari* Bc Aragon te miftt, ut ad pacem cos cohortarentur : quartum , poft foedus cum ne porphyretici lapides , neve marmorei ad Fernando rege 8c Venetis initum , maritima prophanos ufus c templis tollerentur. Ut Franclafle in Tureas armavit . Sed uterque conatus cifcan; B< Dominicani pacifice viverent , decre­ vit dc conceptione virginis quamlibet adverfanirritus cecidit . Dehinc ut quorumdam tyran­ norum Umbri· audaciam comprimeret , Fer- D tium opinionum line h«relis vitio fuftineri pofnandi regis auxiliaribus copiis Federicum , an­ fe . Catholici regis nomen Ferdinando & Ifatea Montisfeltrii comitem , deinde a fe gran­ bcllz tribuit, officiumque inquiGtionis in Hifdiori nomine Urbini ducem appellatam , prae­ fania collocavit . Petrum affinem cardinalem fecit , quibus 8r Julianum nepotem cardinalem andi Sixti creavit . Hieronymo Forum Livii prrpofuit . Perfecutus eft Laurentium fle Julia­ dedit , Antonio Ordelafo ademptum; Bc effe­ num Mediceos fratres , ex quo bellum intulit cit , ut dux lafubrum Catharinam naturalem Florentinis . Inita fbcietate cum Venetis , Sc filiam & Imolam ei in dotem daret . Sed infe­ Roberto Malatefta exercitus fui duce creato , licem habuit exitum vit· . Occifus quippe eft Calabri· ducem prslio fudit . Conciliato tibi domi fu· in oculis Catharine uxoris . Sixtus rege Neapolis, arma in Columncnfes venit. A ad ornatum elegantiamque converfus , urbem Venetorum amicitia fe fubtrahens , facris in­ pukerrimis elegantiffimiique operibus excolere terdixit , Bt adverfiis eos cum aliis principibus czpic , vias lateritias fternere , eaque loca re­ focictatcm innt . Liberale holpitium pntbuit formare , qu« tenebiicofa aut humida nimium, Palrologo Pe loponncG domino , defpoc· Epi­ aut deformem civitatem , aut infalubrem red­ ri , reginis Cypri ac Boffin· , qui Turearum £ debant ; pontem fui nominis extrucre , aqu· armis profugi , patriifque bonis fpoliaei , fele virginis dudum corrivare , celeberrimam Va­ omnes eo contulerant. Idem quoque officium ticani bibliothecam libris undique cooquiiitis exhibuit Chrifticmo Danorum regi , qui pari erigere . Ingens ecclefi· propugnator , generohonore Sistum profecti tus eft , eique in cubiiu indolis , liberalis , exceln animi fuit . Pri­ CRlum icd;unti exeunt ique femper adfuit , lamus venalia habuit curi· officia , Br nova ad >♦»· Dvcrbta Sîxti Papa IV· 37i 174 lucrum excogitavit. Nonnulla coefatefit, quas A quoties id fecerint , eandem prorfus indulgen- ANNO OHliSTI apud eniditox vira· in precio Fant . Obiit lepitem * peccatorum remiffiooem confequantur, CHAim i«r·· tuageaariua , podagra aiiifqoe curis vetato· » quam juxta felicis recordationis Urbani IV. io ·♦!«. Sc lupultus eft in Vaticano, anno domini 1484. concilio Vieaaenfi · approbate . ac Martini pridie Idos Augufti , cum fcdiflet anno· tradeV. A aiioram Romaooram pontificem prode* cim» dc diet quatuor. ceflbram noftsorum coottitutiooes confeqountor illi , qui miflia & horas canonicas in fefto corporis it (anguinis domini noftri Jcfu Chri­ Nota F. Lamwrii Sumi. fti » primis vefperis , it per illius otiavas , Hoe toe· adfcr&euda pwari*·» t «■· Sùn·· IV. m·ràxta Romana ecclefia conftirationem edo­ sifex ««xioHrt A CMCcptteoe inraufti·· nqaifcMw· mant , dicant , aut tnifia officio & horis hi»•remuigavit A isnwit, qaeusadMAm* i* «msavafUtibM jdmodi jntetfunt , prpfentibus perpetuis temnb ça·· SCena·. Dm piMa» , fri .Ι/ΐιυ iurftr rft iimitm AUtit «wotAmIcmi fiati fafe tF, /Λ fvtif M *to« <·«ρίηΜΜ·4·Μ eauStuWs J f*at feiMaat Mt AmAb* . Iplôia igmc Snri poatiiro , m toagrâi t»f to­ rt·*, peteêe togati* , verba febjicHMM. Apnn geado· de AA cootepuoua ceiebntiooa ■ Acted· A pumia in OO «euffitaû·, qui roocapttoocai ipCsui «ppugram. ANNO CKAISTI 147«. DECRET CM SIXTI ALIUD DECRETUM SIXTI IV cxKun PONTIFICIS MAXIMI. ’***■ Xto audeas (Mttftittf *jrgi»h nutrit IV. Rave nimis gerimus A moleftum . cum fioiftra nobis dequibufdam ecdcfiafticispcsfonn referantur . Sed in eorum qui ad evann·litandum verbum Dei lout deputati, exceffiDe ftftt tvettftiuM Msasaraterd otogteû bos pnudicaudo commiSs eo gravius provoca­ Marse . mur , quo illi periculofius remaneat iacorreC di : cum facile deleri nequeant, qui multo­ rum cordibus fic publice pnrdkaMo diflufiua UM prn excelfa meritorum infignia , qui­ it damnabilius imprimuntur errores . Sane emo bus regina edorum , virgo Dei genitrix gloriofa . icdibus prolata arthereis , hderibu·fanda Romana ecclefia de intemerata femptr Sue virginis Maris conceptione publice feftum quafi ftella matutina perrutilans > devoto coorlenniter celebret , A ipeciale ac propriem fiderationis indagine perfenitamur , & infra pe* fuper hoc officium ordinaverit , nonnulli, ut Aoris arcana revolvimus > quod ipfa , utpote via mifericordiae , mater gratis it pietatis ami­ ca , humani generis confoiattix , pro falute fi­ verias chritates it terras affirmare hatienas non delium . qui delitiorum onere gravantur, foerubuerunt , A quotidie predicate non cefidula oratrix it pervigil f ad regem quem ge­ fant , omnes illos qui tsncat aat aficrunteamnuit , intercedit : dignum , quin potius debi­ dem gloriofam & immaculatam Dei fenitricem tum reputamus , univerfos Chrifti fideles , ut abfque originalis peccati macula fuifle coneep. omnipotenti Deo, ( cujus providentia cjufdem tam , mortaliter peccate , vei efle haeretico· t virginis humilitatem ab zterno refpiciens, pro coocilianda fuo autiori humana natura , lapfu D ejufdcm immaculate conceptionis officium ccfa brantes , audient e (que fermooes illorum qui primi hominis «terne morti obnoxia , eam fui eam fine hujufmodi macula conceptam efle af­ unigeniti habitaculum fantii Spiritus préparafirmant. peccare graviter. Sed it profatis pr*. tione conftituit , ex qua carnem noftro mor­ dicationibus non contenti , confetios fuper bis talitatis pro redemptione populi fui aflumeret , fuis aflêrtionibus libras in publicum ediderant, A immaculata virgo nihilo minus poft partum ex quor*, m aflertiooibus it predicationibw non remaneret : ) de ipfius immaculate virginis mi­ ra conceptione gratias it laudes referant , it levia fcandala in mentibus fideliam exorta foot, it majora merito exoriri formidantur ta dies . jnftitutas propterea in ecclefia Dei miflas it alia Nos igitur hujufmodi temerariis anfibus ac per­ divina officia dicant , it illis interfint, indul­ gentiis it peccatorum remifliooibus invitare, ut vertis aflertiooibus ac fcandalotis , quse exinde in Dei ecclefia exoriri poflunt, quantum nobis exinde fiant ejuidem virginis meritis it interceffione divine gratte aptiores . Hac igitur ex alto conceditur , obviare volente» , mote confideratione indudi , ejufdcm omnipotentis proprio , noo ad alicujur nobis fuper hoc ob­ Dei ac beatorum Petri it Pauli apoftolorum late petitionis inftantiam , fed de noftra me­ ejus antioritate confifi , audoritate apoftolica E ra deliberatione it ceita (cientia , hujufmodi aflertiones praedicatorum eorumdem it aliorum hac in perpetuum valitura conftitutione ftatui­ quorumlibet , qui affirmare prrfumerent , eo· mus it ordinamus , quod omnes it finguli qui caederent aut tenerent , camdem Dei ge­ Chrifti fideles utriufquc frxus , qui miflarn it nitricem ab originalis peccati macula in raa officium couceptionis cjufdem virginis glorio­ conceptione prrfervatam fuifle , propterea ali­ le , juxta piam , devotam it laudabilem or­ cujus hçrefis labe pollutos fore , vel mortali­ dinationem dilctii filii magiftri Leonardi de Nogarolis clerici Veronenfis , notarii noftri ; ter peccare; aut hujufmodi olKciutn conceptio­ nis celebrantes , ieu hujufmodi fermoae· au­ it que defuper a nobis emanavit , mifle it officii hujufmodi inftitutionem . in die feftividientes , alicujus peccati reatum incurrere; atpote fallas A erroneas , A a Veritate punitus tatis conceptionis ejuidem virginis Matie , it alienas , editolque dcfuper libros prsrdiâos id per otiavas ejus devote celebraverint & dixe­ continentes , quoad hoc , audoritate apoft»rint , aut illis horis canonuis interfuerint : PONTIFICIS MAXIMI. C G 37? Db Primis Archibpis copis Scotiæ. liea tenore pnefeatlum reptobamus & damna­ ANNO CRKISTl mus , μ motu , feientia Sc auâoritate prsediβίι ftatuimus Sc ordinamus , quod prrdicato»♦·$. r$s verbi Dei , *r quicumque alii, cuiufcumque ftatus , gradus aut ordinis ac conditionis ruerint , qui de cetero auiu temerario prrfumpferint in eorum ferosonibus ad populum , feu alias quomodolibet affirmare , hujufmodi fic per nos improbatas 8e damnatas aflertiones veras efle , aut didos libros pro veris legere , tenere vel habere, poftquam de prçfentibuc fcientiam habuerint , excommunicationis fententiam eo ipfo incurrant, a qua ab alio quam a Romano pontifice ( nifi in mortis articulo ) nequeant aofolutionis beneficium obtinere . Item motu * feientia 8r auâoritate fim ilibus , fimili pccnx ac cenfor* fubjicicntes eos qui auG fuerint a flere re , contrariam opinionem tenen­ tes , videlicet gloriofam virginem Mariam cum originali peccato fuifle conceptam , herefis ciimen vel peccatum incurrere mortale , cum non­ dum Gt a Romana eccleiia Sc apoftolica iede decifum : non obftantibus conftitutionibus , & ordinationibus apoftolicis contrarii^ quibufcumque , quibus communirer vel divifitn a fede apoftolica indultum exiftat , quod interdici , Lulpendi vel excommunicari non poffint per li­ teral apoftolicas non facientes plenam ac exprelTam , ac de verbo ad verbum de induito nujufmodi mentionem . Et ne de prçmiffis ali­ quando valeant ignorantiam allegare , volu­ mus , quod locorum ordinarii requifiti prrfentes literas io ecdefiis confiftentibus in eorum civitatibus, Sc fuarum dioecefium locis infignibus , dum major ibi multitudo populi ad divi­ na convenerit , fermonibus ad populum man­ dent Sc faciant publicari . Pneterea quia diffi­ cile foret prefentes literas ad fingula loca , in quibus expedient fuerit , deferre : etiam volu­ mus , Sc diâa auâoritate decernimus , quod earumdem literarum tranfumpto manu publici notarii confeâo , k authentico alicujus prelati ecclefiaftki tigillo munito , ubique ftetur , ptout ft aretur eifdem originalibus literis, G fo­ rent exhibitae vel eftenfse . Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam noftrae reproba­ tionis , damnationis , ftatuti , ordinationis , voluntatis Sc decreti infringere , vel ei aufu temeratio contraire . Si quis autem hoc atten­ tare prxlumpfent , indignationem omnipoten­ tis Dei , & beatorum Pcrti St Pauli apoftolorom ejus fe noverit incur furum . Datum Ro­ ns* apud fandum Petrum , anno incarnatio­ ne dominies» 1483. ptidie Nonas Septembris, pontificatus noftri anno decimotertio. ‘ ANNO* ” CH1USTI dreano , f ce frimo fui pontificatui anno , i. e. anno 1471. Quod ei olim nomen fuerit urbi non confiat, illud modo in couftffo efi , $. Kentigernum fedem D ibi efifcofalem babert frcptntint folitnm : fMrs ab eo efifcofatui aomen accefit , ait Boetbiui lib. IX. bifi. Scot. fag. 167. a po tamen fundatio fo­ lia , fif cenfui adfignati , afud me in incerto efi. Academia etiam pre gloriatur, cujus aullor anti· fiée pidam iffiut , CTc. Safir archiefifcofo S. Andrea, fries (inquit ) funt CT fuffraganci Kill. arebiefife. Scotia , ( idefi , S.^dna·’» domini 1471. pi fait annus 1. Edo- vardi IK. u r«( it· Tom H ~a- A rarjar A/axtMMr Scotorum epifeopni . E* eifdem ANNO mtnalibut ( fata Scticu ) CÀSHMN . To/» ««Zea CHJUSTI demde facula , Jacobo Ul. rege •oebeoiHneiou m- ·4Π· Aure , illini fedia aurifici arcbiefiftofat 0- r·I·' prrmar (MUfHrams 4 fiixto IK. fub amnhs» 1471. Licet alii regni fralati indignarentur , /remrrear , ac ixgeutei petunia fummai regi ad td wpedkad··» offerrent . Append, hiftor. Scot pag- 59°· fuit pe nevi boavit primae prafarTa- £ aPud ^otos male audiam , qui in referendis ipforum antiquitatibus Sc rebus geftis , Anglos plerumque habent lufpedos 8c explofos : dabo quod ex fuis auâor ( pluribus fat antiquus gentibus , ut noftram taceam ) de boc tradidit : & primum de aichiepifcopo S. Andter. £»"/· ( '"f"'* ) 1ti3orum imperio , deletope DunkcldenGs. Abcrdonenlis. MoravienGs . Cathcncnlis . Dumblanenfis Brechinenfis Rodentis . Orcadicnfis Sub Glafcuenfi arcbiepifeopo fnffraganti III. Candid* Cafz , feu Gallovjdije. LeimorcnGi , feu Argathelic. Infularum Hcbndum . Albione gentis illini nomine , Keauethus HI. ^bernttho fedem efifcofalem ^dndreofobm tra»~ finiit , circa annum domini 8fo. manfitpe is a»· eifitt in fraciftro honore pene 300 annis , dictba· ♦*BUL. J77 Di Primis ARCHiiPiscons Scotia. 378 A curaverint, ut promittitur » extunc excommt» ajino Dicationis ftr anathematis vinni Io eo ipfo alii- CMMSTI gati tc irretiti exiftant, reos fe divino jodt»♦/·· cio de perpetrata iniquitate fore feientes j a Pr» likrtett tlrntru» (J rtnm fumt i if w quibus fententiis te poenis nifi per Romanum rp/ clerici fer leitu emfater, ettt tedcfieetttr pontificem, aut loci dioecefanum, nifi in mor­ i» ftrfitii fi» rtk»t fiùt , ^c. tis articulo conftitnti , pnrmiifs tamen conf;rua fatisfaAione, abfolvi aon poffint leu va­ cant , non obftantibus conftitoiionibus Se or­ ϊώϋ1 ÇIXTUS epifeupus iervur fervorum Dei ad dinationibus apoftolxi* ; necnon bone memo­ CMMa.fab O perpetuam rei memoriam . Officii paftorari» Ottonis Sc OAoboui olim in diAo regno dW* cw·' li« cum jubente tc facrorum canonum auAoritsapoftolico fedis apoftolica legatorum , ac in P"·1,1’ re pre na , fient ia judiciis frcularium perfoprovincialibus fynodis te conciliis generalibus narurn illarum jura Sc privilegia per ccdelisili­ vel fpeeialibus editis, ceterifqut contrariisquicas pertonas turbari nolumus t ita cis projudi­ bufcumque i volumus autem quspcumque concantibus juribus ecclefiaftkis , qme violare fine indignatione divini judicii liceat nemini , de­ B ceffiones feu indultu de abfolvcndi eos, feu eligendi confeflbres in cafibus refervatis , qui bita correAione refitrere cogimur , uti fçculaeos abfolvant , per nos vel fedem apoftoiicatn res ipfa fua forte contenti , pro Dei honore & conceffis Se impofterum conecdendis , talibus apoftolic* fedis reverentia alterius negotium nullatenus fuftragentur : Quodque omnes arptçjudicialiter atttemptare non profumant , chicpifcopi, epmcopi diAi regni , ac etiam quod poftmodum in asterna damnatione eoa dominii V valli» , annuatim pro fentes Iiteras acrius luere conveniat . Cum itaque ficut es vel eorum tranfumptum in primo die dominico venerabilium fratrum noftrorum primatum, ar?|uadragefim« perpetuis futuris temporibus fub chiepifcoporam , epifeopotum , ac dileAorum ulpenuonis prena , in eorum cathedra!ibus Ic filiorum abbatum > priorum , Sc altorum prealiis ecclefiis ubi major pars populi aderit > pu­ latorum , Se univera cieri regni Anglie . «r blice per fe vel alium Ieu alios legere ar ex­ dominii Vralliç , non fine gravi cordis noftri ponere ac publicare , feu exponi , legi St pu­ amaritudine lamentabili infirmatione percepi­ blicati /arere teneantur , ut ignorantiam pnrmus , ufque adeo boil is bonorum operum , * tnifl» conftitutionia nullatenus protendere , &: malorum feminator te difcordiarum omni in re­ gno βί dominiis prefatis privabit aftutia , C ab hujufmodi injuriis malis , fi gehennam in­ cendii evitare voluerint , fidelius valeant abquod nonnulli iniquitatis filii , faccrdotcs Se ftinere. Et mfaper quia difficile foret pr»fen­ clerico· tam religiotbs quam fçcularcs regni Sc tes (itéras fingulis exhibere , volumus, Sc ea­ dominii prçdiôorom in dies falfis feggeitioni­ dem auAvritatc decrevimus , quod ipforum bus , de exceffibus Se criminibus coram judici­ tranfumpto manu publica & figillo alicujosepi» bus faxularibus , eorum que officialibus te msIcopi vel fuperioris ecdefic vel curi» munito , nifti is infamant tc accufant » Sc jmrta vulgare tanquam profatis literis originalibus plena fi­ patrias praefato multipliciter perjurando indides adhibeatur , & perinde ftetur , ac fi diAam ; ro quibus fic enormiter perpetratis, faA» originales liter» forent exhibite vel oftencerdotes 8r cleri profati career ibus publicis man­ f» . Nulli ergo omnino hominum liceat , cipantur , Sc pro eorum Lberatione focularer, hanc paginam eoftr» confticuttoois , volunta­ hujufmodi patrimonium Chrifti extorquent , tis , te decreti infringere vel ei aufu temera­ eoramque beneficia, decimas & portiones, frurio contraire : Siquis autem hoc attemptare pr*. ftus , redditus , Se proventus refignare atqtte fumpferit , indignationem omnipotentis Dei , aliis locare cogunt & compellunt ; ac in bene­ ficii· , domibus , te cans eifdem cammiifis , D Sc beatorum Petri Sc Pauli spoftolorutn ejus , fe noverit incuriarum . Datum Rorrro apud fine hujufmodi exaAionibus 8e extortion ibus ftafanAum Petrum anno incarnationis dominica re pacifice non permittunt, in totius fideiChriMCCCCLXXVI. quinto decimo Kalendaftian» Ic religionis opprobrium 8e gravamen , rum Junii , pontificatus noftri anno quinto · animarum fuarum perniciem , ac fedis apofto­ lic® vilipend i am non modicum . Nos igitur tantis malis te inconvenientiis , Deo nobis ÇT EJUSDEM SIXTI PAPÆ IV. affiftentc propitio, ne de Cetero perpetrentur, profenim in diAo regno quod facne religio­ Darnwi· prytfiriwimi e ?rtro de nis tutamen Se domicilium efle confuevit, quod 0/ÎM4 CT dût tmttrt frtdkaritt» , frefirtif» cum Deo poflutnus obviare fatagentes, prima­ tire» ftttéter·"· , CT die feeflt tum , areniepifeoporum , epifeopotum, abba­ etclefie ficreeieiue . tum , prolatorum , ac aliorum clericorum hojufmodi m hac parte fupplicationibus inclinati Sixtus epifcopu» , fervus fervorum Dei, ad hac irrefragabili Se perpetuo valituia conftituperpetuam rei memoriam. tione finximus , ut quicumque per calumniam E cMatm "*♦ BULLA SIXTI IV. MZ* odii , malit i se , invidi* , doli, vel lucri eaufa , aliquem facerdotem rcligiofum vel (»cularem ·, vel aliquem quemcumque in quibufeumque gradibus , ordinibus , vel dignitatibus conftitutis, coram fccularibus judicibus eorumve officialibus, deputatis , five miniftris, ac­ cu fare , indiAare , Se ad carceres five publica opprobtia vel fpeAacula trahi facete · bonave , penfiones , decimas vel feoda, potentia , me­ tu vel fraude , vel aliquo alio modo eos fic , ut profertur , vendere , vel locare , aut refi­ gnare arAaverint feu coegerint , aut fieri pro- ket ea qu» de noftro mandato rite fient, Bv plenam obtineant roboris firmitatem ; tamen illis interdum noftri muniminis robur adji- * ·*>·. cimus , ut eo firmius illibata perfiftant , quo magis noftro fuerint prçfidro communita . Dudum fiquidem ad audientiam noftram deduAo , quod a medico tunc decurio tempore citi a , in Hifpatiiarom regnis , te prçfertim in Univerfirate Studii Salmantinl , fuerant & adhuc erant, nonnulli iniquitatis filii , qui quafdam falias, fanft* Catholice fidei contrarias , erroneas , L fcan- / 379 Bulla Sun Papx 380 IV. confilio te aflcnfu Magiftrorum te Dodorum "/ΰηκΓ ANNO fcandalofas , te male fonantes oropofitiooe· , A pntdidonim , dedaravjt illas propofitiones , CHAISTl CNAUT1 prçfertim circa peccatorum conteffionem , tc per quas Petrus de Ofma te ejus fcquacespr*rar». ecclefiaftica (aeramenta * in Studio hujufmodi, 1479» & in frequentiffimo bominam conventu , veras efle publrce affirmare » ft pertinaciffime faftenrara ac defendere ; apertifumas fact* Scriptarc •udotitates cocum erroribus repugnaotes , ilia* rum reflem , clarum , te apertum fenfum , falfis eorum interpretationibus impudenter vio­ lando refellere ; htnufmodi quoque eorum feL £a dogmata > manifefte heretic* pravitati* la· bem continentia , in aliorum mente· iaferere, te fimpliciom anima· illaqueare ; te ut illa ia plurium notitiam pervenirent, tc m perpetuam de illi· memoria haberetur , libro· componeret & in publicam, at illo· tegendi omnibas cflet B facaltas > tradere prefiimpTerant catena· , te profumebant ; Nottanc venerabili fratri noftro Alfonfo arduepifeopo Toletano per alia· no­ ftra· littera· commtfimns » at aflumptit fecum aliquibus in Theologia Magiftris . te ali» vi­ ris litterati· t Vocatis iis , qui propofitiones ipfa· vera* elle affirmare χ·*ϊ erant , & nite­ bantur in dies » te auditis qro ipfi pro illarum veritate t te alii Chrifti fideles ad dilucidan­ dum earum felfitatem deducere vellent ; an qo* in propofirionibus hejufinodi continebantur , falfa , te fidei prefer* contraria , erronea, te male fanantia exfifterent , audoritate noftra decideret, te declararet « te declarationehujuf­ modi fafta , illos qui in pnrmilfis culpabiles C efle reperiret , fi juxta fandorum Patrum inftituta te canonicas fandiones fe emendare , te depofitis de cordibos eorum totaliter erroribus Credidi· ad ccclcfi* unitatem , hpretica labe ajufmodi abjurata , redire J te juxta declara­ tionem foam tales propofitiones efle fcandalofas , falfas , & hcreticas > ac male fanantes fateri , te defeper confedum librum huiufmodi retraflare te cum effedn refutare recuterent ; te in illn , eorumque erroribus pertinaciter inliftere vellent ; hrreticos , ac cenfuri* ac pa­ nis in tales · jure promulgatis irretitos efle de­ cerneret , plena fini auâorirate conceits, prout in noftris inde tunc confedis litteris , plenius continetur . D Poftmodum vero , ficut accepimus * praefa­ tus archiepifcopus , ad esfecutionem dictarum litterarum , earum forma fervata rite proce­ dens , diledos filios , Petrum de Prexamo > te Petrum de Ocanno , ac Petrum de Caloca , necoon Didacum de Betoono , Martinum quo­ que Alphonfi de la Torre , magiftros i te Pe­ trum Didaci deCoftanna, & Joannem de Quintanapaglia , licentiatos in Theologia; necnon Tellium de Bnnndia Toletanum, & Vafcunum de Pitcia de Talavera , in eadem ccciefia aschidiaconos , March io nes ; te Thomam de Cocnaa, te Joannem de Medina, Decretorum Dodore* -, te Gsrfiam Fernand i de Alcala in ei idem Decretis Lieentiatum ; te alios quam- g plores Magiftros in Theologia , te Dodores , ft Licentiatos in eifdcm Decretis ; alios quo­ que qua rapiarimos doflos te Licentiates litte­ ratos viros > Cx diverfis regnorum prrdidorum locis ; pariter & diledum filium Petrum de Ofma , propofitionum predidarum auâorem , ejufque Îcquaces > coram le ad fuum oppidum de Akala , Toletane dfcrcefis , evocari fecit : te dido Petro de Ofma » ae fcquacibus, mini­ ma comparantibus , debito tempore cxfpedatis ; matura fuper omnibus propofitionibus pre­ dicts deliberatione prohabita ; de unanimi didi pertinaciter affirmare non verentur, Confeffionem peccatorum , ex univerfelis Ecciefi* rcaliter ftatuto , non divino jure compertam fore : fit peccata mortalia , quoad culpam te Menam alterius foculi, abfqoc coofeffione, fo­ ls cordis contritione t pravas vero cogitatio­ nes fols difpliccmia deleri : Et quod coofeflk» fecreta fit, necoflario non exigi i Et noa perafla posaitent ia confitentes ablolvi noa dece­ re : Et Romanum Pontificem Purgatorii ponam remittere , te fuper bis qu* umverfalis Eccle­ fia ftatuit difpealarc non poffii. Sacnuncnum quoque pceniteoti* , quantum ad collationem gratis , natum , non autem infittutionia novi aut veteris Teftamenti exfiftete : te alias, qu·· propter caram enormitatem ( ot illi » qot de cis notitiam habent , oblivifcantur caram j te qui dc cis notitiam non habeat ( cx prqmiffis non inftruantur in eis : ) fiientio pnrtercundas ducimus ; falfas, fan&* Catholic* ecclefia fi­ dei contrarias , erronea· , te fcandalofas » ac a fidei veritate alienas , ac fandorum Patrum decretis te Apoftolicis conftitutioeibn· contra­ rias fore , manifcftam hçreGm continere , didanam litterarum te per illa· fibi conccfl* fa­ cultatis vigore declaravit , te pro talibus ha­ beri te repetari debere decrevit , prout in quibufdam authenticis feripturis defuper coofcdis plcaius continetur. Et demum prcniiflu , ficut profertur, gcftis , te propofitis in Confiftorio coram nobis t Nos dileais filiis noftris Stephano tituli fande Mari* in trans-Tiberim, te Joanni tituli S. Praxedis , presbyteris Cardinalibus commifimus » ut de prçmiiïu eeftis per ipfum arcbicpifcopum diligenter fc informarent ; te qu* invenirent, nobis , · te aliis fratribus noftris fanda Roma­ no ccdefi» Cardinalibus referrent . Qui tam aelo fidei , quam ut noftris parerent manda­ tis , onus hujufmodi promptiflima voluntate fufeipientes , confla diligenter ritnarunt ; & qu* invenerant , nobis te aliis fratribus noAris memoratis fideliter retulerunt ; propofitiones pr* fatas erroneas fore , pluribus au dori fa­ tibus te rationibus , prêter illas , quas in Archiepifeopi proccffibus invenerunt , etiam dcmonftrantcs , aelo fidei memoraro. Noa igttut , ad quem fpedat errores hujuf­ modi exftirpare , habita eoirumdem fandas Ma­ rie in trans-Tiberim, te fanda PraxcdisCar­ dinalium relatione prçdida ; ipfius Archicpifcopi folertiam te diligentiam in prfmiffis plu­ rimum in Domino commendantes ; cx certa fcientia , Arehiepifcopi declarationem, te de­ cretum huiufmodi , te prout illa concernunt , omnia te ungula ia feripturis prçdidis Archicpifeopi fuper premiffis,confodis contenta, aadoritate Apoftolica tenore prçfentium , deeorumdem referentium te aliorum fratrum noftrorum unanimi confilio te aflenfu laudamus, con­ firmamus , approbamus , ac prçfentis feriptis patrocinio communimus ; fuppfentes omnes fr Ungulos defedus , fi qoi forfan intervenerint in eifdem . Et nihilominus pro potioris cautel* futfirai;io, omnis te fineulas propofitiones pnpdidas, alias , fande fidei catholic* contrarias , er­ roneas , te fcandalofas , & ab evangclica ve­ ritate penitus alienas , fandorum Patrum quo­ que decretis te aliis Apoftolicis conftitutiombus ' con· »A«iet «fir 3"» t.U f'rtk»r.»r TrtftriMtiu LONCIl· A OLBTANwM· FU® EXtCUS HI. IMF. minucusiv.ilcastella. _O_ 3®^ anno contrarias fore > ac manifeftam hprefim coati- A bito , ac didi Petri abjuratione , fingulis il- '"annq CHRISTI nere * dida aiidoritatc declaramus . Prristo larum partiam epifeopis fignificare non omit- CHRirri ‘♦7> quoque Archiepifcopo fcitntia 8t audoriuto tat ; qui poft fignificationem .eamdem , clero tc ‘O· prçdtâis committimus tc eunfaam , ut con­ populo fisarum civitatum tc diocefum ea pu­ blicari procurent > te generaliter omnia faciant, tra didi Petri de Ofau feqaaces predi&os, G hujufmodi hrreGta , in quam prolapfi funt , Î|uw pro hujufmodi bçrefis esftirpatione necefabjurare » A eumdem Petram * prout erran­ iria fuerint , feu quomodoiibet opportuna vi­ tem fccutt funt , enota fuos abjurantem tc fe debantur . Non obftantibos conftitutionibus tc emendantem feqai recufaverint , aut malitiofe ordinationibus Apoftolicis , ac omnibus illis , diftukrint , juxta prçdidamm aliarum noftraqu· in didis litteris volumus non obftare « cetum lit te ta rum continentiam , tamquam hxrcterifque contrariis quibufeumque · Nulli ergo, ticos procedere non omittat. cum procefiu per eum ha­ Canno hristi .... ............ •mssmim.wamMSTURaaraMvnmaTOUwau· i ,, wiiMiiimnmwfWimwwrMnraa· ^CONCILIUM «.'£1* MATRITENSE ANNO CHRISTI IVJ. AjBiiT· C4· dt Hifp, Prtefidc D. Rodcrico de Borgia Cardin. Legaro , celebratum anno Domini 1473. ·» r· N Hifpanie Sacerdotes invaferat pudenda li­ terarum inicitia , ufquc eo ut pauci Latine C fcirent , ventri gulrque fervientes : avaritia rapaces in Ecdeua Dei manus injecerat r te quod olimemere Sacerdotia Simonia erat, tunc tnduftria cenfebatur. Neque iatelligebant cae­ ci Principes , caeciorefque Pontifices , irato Deo fieri hoc commercii genus · quod facias , an patiaris , perinde eft . Habito Madrid ad principium anni 147;. conventu Epifcoporum ac Sacerdotum evocatorum a Rodcrico Cardi­ I • CONCILIUM *'f*fl^* Π·-**. **· nale Vice-Cancellario , in Hifpantam initio pro negotio belli Turcici , tc pace inter Re­ ges concilianda ; predtào infeiti· malo medi­ em· facienda ratio excogitata eft , ut impe­ traretur a Pontifice Romano , uti ia linealis Ecdefiis Cathedralibus bini Canonicatus mftituerenter, fuffragii Epifeopi dr Collegii , quo­ rum alter Theologo , alter jure confulto obve­ niret . Cujus impetrati Pontificii diplomatis prreipuam partem Mariana hujufmodi narratio­ ni fur inférait . TOLETANUM to opP>d° quodam Hifpanix de " Aranda , ad reformandos cleri populique mores celebratum anno domini MCCCCLXX1IL tempore Sixti Pap« VL CAPITULORUM. D IX. VrorqUus fxà debet fieri centre thricet f»i psblice tenent tencnbincm . I. crcbiepifcepi previncMie i» bit en it , Cr X. jQxsd nen fiienti le^ni Lctincliter nen cenfe. epifeepi /jnedelu aoaaartsa /nictet toucilie renter pereebidet teelefin , nec cenenicctui celebrent. tT difnitctti . Π. Qned rtSerct ccclcfiemet bebeent »· feriftit XI. Qned tlniti nen Indent ad tcteiilet . crticnlet fidei tfc. CT publice et pepnle . XII· Qn*d epifeepi ter t er fccerdetet /citent in III- Qued neu prsws-psaa/ur ad /cerei «rdiars wa enne celebrent . feientet A»e«» Letincliter. XIII. Qned nulli prédicat fine licentic prclcteIV. £*od nen edntit tenter clerici nlicrunt dieeetrune , CT f>«d ^nefieret leitnt dnmtcxct fiunt fint litetii ceutnetndetitiii. littrct junt fibi ituceffcrint ditrcefeni , niV. gasd pra/art nen incedent publice fint re^uete, biltfne cited prepotent . nec induentur /ericii 'vefitbnc , nec eelcienr XIV. Qned clerici in ntineribut deferent tenfufttnUrti clbei ; <7* f««d ad Uten/cnt ip/e~ rene tabet regelii , bebitune cetepuafunt legentur /ccrn /cripturn. tnt ; clie^uin perdent privile^iunt : CZ* VI. J^asd nen induentur clerici vefiibut /ericii ru- E Jssd Uttrn erdinunt prnfententur cerent bei/ vel virxlibu» , nrc initient ftnlnm ieeeefcnit . cibet , vel btrfegnti clbtt vel rnbeei, nifi XV. Qned clerici in fncrh erdinibut ctnfiifnti ennt nifrit defnfer JetnUribn»· eut bénéficiai nen vivent cent dentiteh VII. jQaod tbferventnr diet deminici C/efiivi. temperti^ni cd euxilie erntomut preVIII. Qned clerici n»n indncntnr InSntfit vtftifiettde . bnt . XVI. Qned nen fient nuptie , nec ccrnciet centmixTITULI 383 anno *7”* Concilium Tolltanum HUMUCUS HI. IMS. mmicusivxcAST. mixriams, nec f«ltaaitat«i featfart a jart vê­ A imperfcraubilû font , nos coaipkimtu confti- ANNO' tutum . Snoenamero palfavit cor noftram inter CHlim hajns mandi prHlîuas , quibas pro tacoda ju«471· ftitia & republics dirigenda temporum caniante Mr ««άφΜ ttfiti aJfa«riatt «xt«mmaaitatia» ait feattatiaai iacarraat. malitia inccflant· uventor » id modicam otii , XVIII. j^Md fui mmltattr «tcafavtriat feffiffitmet quo negotiorum nolet nos refpirare concedit , hatfitmnu», fiat «atvmmaaitati iff· faff·, altiflùno dedicare , at in cjw vinee cultura , XIX QaaJ mb fiaat ia «ttlcfih nfrafeatatitati ia~ pnefatim cicca pnemifia, totam id qnod fit pofhatfit t Jam Jiviaa agaatar. ubik peragamus, in ipfo non ab re fidacum XX* ftysd drrrdrarer is Jatll· town «ctlcfiafiica obtinentes , qui etiam ia mediis flaftibos , quemadmodum eft pollicitus , fponfam fuse [tfaltata , «r smb Jitaatar fn tit Jtimiaa , att ntifiaatar diatiaatt. non deferet pmdilectam } diffidiorumque vepri» XXI. J^usd prvhakares traSarai Jttiautram teverendos in Chrifto patres XXV. Q»ta «rJiaei grati·fe taat«Jaatar. dominos epifeopos comprovinciales 8t fuftragaJÇJLVI. j^pad ftraa fafrajiffa ttatm haefieiatat neos noftros , ac noftram 8r eorum capitula , ' baieaaf l«cam «tiam ia rtSariat 0· d%·»il lorumque venerabiles procuratores ad oppi­ tatiiai · dum hoc dc Aranda noftrx provincie & OxoXXVII. QaaJ tfftafi *· f»b Jiretfibai akfaivaat tnenfis dicecefis , per noftras patentes liters» a ttafiru fraMit. fecimus convocari, & una cum eifdem fuftragaXXVIII. QaaJ ht mafiitatieaet iafra d··» anancis, ac in fuorum capitulorum prwfentia prrftt faUinatar , cujua judicia eadem concilia venire neglexerint, nifi ca­ Q C noni- Concilium Tolbtanon. j8j ______ 'anno nomeo , evidenti fic inevitabili impedimen- A ricordix domini noftri Jefii Chrifti horta- anno chusti t0 fuerint,praepediti, eo ipfo fimiliter ab mur , fit in virtute obedientix monemus, fi prstdiélorum ordinum celebra* *♦”· ingreffu ecclefiae per tres menfes fint fuf- quatenus ---- Λ--,;Λ-----------penfi : fit nihilo minus fic impediti, ut , noni , & promovendorum ad iacros or* praemittitur, procuratores fuos fuffidentes dînes examini pcrfbnaliter non adfuerint fic inftrudos ad ea quae in concilio expe­ duos faltem viros idoneos (cienda & mo* dienda erunt, fic cum quibus de impedi­ ribus approbatos deputent , quibus offimento hujufmodi fidem fic probationem in­ çium examinationis pariter committant , injungendo cifdem fub excommunicatio* dubiam fodant, mittere teneantur : alias ipfo fodio camdem fufponfionem fic ducen­ rus pcpna , ut onus hoc fibi creditum fide* liter exoquantur , nec quidquam dolo , torum florenorum pcenam incurrant , exprece , negligentia , munere , vel alias in­ penfis concilii appficandam. debite agant Praelati autem facrunh ordi­ B nem per feipfos contra praeditam prohibi- 4 f II. tionem * non (cientes loqui Latmaliterconferentes t pneter pœnas a jure ftatutas , a Arma militiae noltae adverfus fpîrituaquorumcumque (âçrorum ordinum , quos les nequitias maxime confiftunt in fide Hase enim bpis angularis eft , fic funda­ tali contulerit, ipfumque indigne promo* mentum totius noftri operis . Ideoque vo­ tum ab exeeutione fufeepti ordinis : exa­ lentes aeternam falutem adipifei, oportet de minatores vero in pnemiffis culpabiles ab fide fic moribus efie eruditum . Quapro­ officio & beneficio per annum noverint fe pter univerfis ac fiogulis parochialium ec­ fufpenfos, nifi ex caufa rationabi]i & mul­ clefiarum redoribus per noftram provin­ tum neceflària > ut in dicta conftiturione ciam ubilibet condituris (aero approbante continetur, cum cifdem promotis praelati viderint diipenfendum. concilio praecipimus , ut de cetero habeant in feriptn articulos fidei fic praecepta deca- C IV. logi, ecclefiae (aeramenta , fpeoes vitio* rum fic virtutum ; fic diebus dominicis a Ut non vituperetur minifterium nofeptuagefima ufque ad dominicam in pafftrum , melius eft in domum Dei paucos fione exclufive , folemniter in fuis ecclefiis publicent ipiâ , fic publicari faciant. Cle­ miniftros idoneos adire, quam pluies fic rici vero contrarium facientes, duorum re­ indignos- Quoniam autem plerumquecoogalium pro qualibet dominica quam prx- tingit, ut clerici aliarum dicecefium ex­ termifenat, pcenam incurrant, medieta­ communicari , quidam fufpenfi , vel in­ tem hujus poenas feqœnti concilio , medie­ terdidi, feu alias inhabiles, propriam pa­ tatem vero fabrior illius ecclefiae in qua triam deferentes , in noftras fe transferant publicatio debuiflet fieri, irrcmiffibiliter ap­ regiones , ibique iocqgniti divina officia ce­ plicandam. lebrare nitantur : Nos fidelium faluri animarum, ubi majus verritur periculum , confulere volentes, univerfis ac lingulisar* III chiepifcopts, vicariis, redoribus, capellaAgri dominici cultura non eft indigne nis, cleridfque curatis & non curatis per operariis committenda , fed ilh dumtaxat noftram provinciam ubilibet conftitutn , conducendi funt in domo domini, qui fe- noftro approbante concilio praecipimus, ne . eundum apoftolum fcbnt que fit longitu­ de cetero hujufmodi clericos ad fanébe ma­ tris ecclefiae (aeramentorum adminirtratiodo , latitudo , fubiimitas fic profundum , & inter lepram fit non lepram difccrnerc nem recipiant , aut in fuis ecclefiis mini* noverint. Ideoque facro approbante con­ ftrare permittant, noftra velepifcoporum, cilio ftatuimus , nullum ad facros ordi­ in quorum dkecefi moram traxerint, non obtenta atque * edo&a commendationis Ii* nes de cetero promovendum , nifi fciar Larinaliter loqui. Quia tamen plerumque F centia . Si vero (ecus fecerint, triginta re­ galium raenam eo ipfo incunant , dimi­ contingit ob dcfc&um , nqgligentiam vel dium fabricx fuarum ecclefiarum , dimi­ dolum eorum quibus ab epifoopis ordinum dium vero pro expends futuri fcquentis examinatio committitur , quod indodi & concilii applicandum. omnino ignari , tam juris difpofitione , quam carumdem conftitutionum tenore , aliafque indigni ut digni & idonei pnediV. dtis epicopis prasfentantur , ficque per cos Gloriofijm (âcrofândhe ecclefix corpus ad (aeros ordines promoventur . Nos reli­ gionis noftne aditum pervigili cura cufto- ab zterna Dei Patre providentia admira* dire volentes , epifeopos per vifceta mife- biliter ordinatum , nullam jure iu fe deL'owjï. ûsnrrs/.Tonu XXXII. R fbrmi- y J -O-, 3©7 SIXTUS riv. rnurirmu CONCHIUM T n f 8 ▼ A M U Μ 'M Ο BMC·» Jit IMf. lOLITANVM· huoucusiy.axastux*. a nx o formitatem continere debet Nos vero qui CHAisri prelaûcnb infula f licet immeriti , nutu ‘*n* divinô altius evefiH fumus , tanto honefta- A ,ββ jW ANNO VII. chiusti »471· Catleftts hiérarchie rex , - qui fua mun­ fis & vine fitma inter alios przlucere te­ dum ineffabili providentia plafinavit, ita nemur , velut fidera in firmamento czli , quidem afihis noftros in beneplacito fuo quanto majora fumpfimus de manu domi­ direxit fânébe majeftads, ut fit laboris de ni , quatenus & membra fier bona opera rtquiei dia non immerito deftinarec . In fuo capiti cotrefpondeant. Quia igitur per illis enim Dei populus in fudere vultus fui exteriorem habitum t qui quahfve inte­ yefceretur pane fuo, in his fittifeentia mem­ rior praelatorum ornatus efle debeat, fibra a fctvili opere dettréta , Deq offerre gnificatur, przdecdforum noftrorum hor­ curaret . Ea propter nos prxdecefiorum tamenta frétantes ftatuimus, facro appro haute concilio , ut archiepifcOpi & epifco B noftrorum veftigiis inhaerentes , facro probante concilio, diebus dominicis &. te· pi vefte linea fuperiori, vulgariter roqueftivis ab omni fervili opere fideles quiefeeto nuncupata, in publico femper urantur. rc jubemus : nec liceat cuiquam rufticalia Sericas vero veftes qualefcumque, aut bre­ feu artificialia opera exercere, aut agros vitate notandas , nec non fotulares albos colere, nifi urgente neceffitate, vel eviden­ ipfis przicntium tenore prohibemus. Con­ ti pietatis cauta, fit hoc de licentia fui fatrarium vero .facientes viginti fforenorum cerdotis. Infideles vero praefatis diebus of­ aureorum poenam qualibet vice ipfo fréta ficiis fuis publice non utantur. Contrarium incurrant , dimidietatem ipfius poenx fabri­ vero facientes, per judices, officiales , vel ca ipfarum ecclefiarum , dimidietatem ve­ alios ad quos fpefiiat, legitime puniantur . ro pro expenfis concilii fequentis irremiffiQui fi négligentes in hoc fuerim , graviter biliter applicandam . In menfa vero praela­ puniantur .· fi vero dolo vel precio contra­ torum omnimoda fervetur honeftas , & faerx feripturx legantur , ita videlicet, ut C rium permilcrint , ipfo fréta lententiam ex­ communicationis incurrant fauces fumant cibum , & aures cfuriant verbum Dei. VIII. ap­ VI. Quamvis omnis gloria * ■ afpira , cum ad «ternam fidutem abintus effe debeat , & Ceterum ne clerici poliquam inlâcrisorverum quia militamus illi, cum quo omnis dinibus fuerint conftituti , aut bénéficiât i pulcritudo agri eft , vilibus veftibus uti non «. cxtitermt , fericum , praeterquam ab inte­ debemus. Abfurdum ergo & reprehenfibiriori futura chlamydis aut capuciolorum , lem quorumdam clericorum abufum , qui quz vulgariter forratx appellantur , nec lugubres & lufiluofas veftes induunt, fic rubeas feu claras virides veftes induere,aut caligas ejufdem coloris , feu lotularcs al­ flebiliores quam fuz congrua bos , vel boriegnes albos vel rubeos , nifi υ eo fe reddunt, quia parentes oonfiuiguinei· que eorum & amid corruptibilem carnis cum nigris defuper fotulanbus dumtaxat noftrx molem deponentes, ad «ternam pa­ calciare de cetero prz lentis t on ft i turionis triam de przfcntis exihi miferia convola­ tenore prohibemus. Clerici autem contra­ runt, penitus abolere volentes; cum fie fèrium facientes , fi in metropolitana aut caeundum fententiam ore benedifita prola­ thedralibus ecclefiis bénéficiât! fuerint, per decem dies qualibet vice eo ipfo portione tam , qui credit in Chriftum , etiam fi J·*· im­ mortuus fuerit, vivet. przfcntis cooftitufua mulétantur . Alii vero clerici extra pnedifitas ecdefias beneficiati duorum flotionis fene , facro approbante concilio renorum poenam qualibet vice irremifribituimus, Ut ulterius lufihiofas veftes lem incurrant, dimidietatem fabricz illius re clerici in fâcris ordinibus conftituti ecclefiz in qua bcueficiati exiftunt , dimi­ beneficiati noftrx provindx non dietatem vero pro tefte fynodali hoc exe- E Contrarium vero facientes eo ipfo a perce­ quente applicantes . Si tamen beneficiati ptione frufitaum fuorum beneficiorum per non fuerint , unius floreni pro tefte prxditres menfes qualibet vice fint fufpenfi , ♦ filo poena puniantur . Decani nihilo minus medietatem prædréterum fnrétaum pro & alii ad quos id pertinet, fi mulfilatioexpenfis fequentis concilii, nem praedictam remifermt quoquo modo , ro pro tefte fynodali eoe accufinte appli­ ipfo fréta a divinis per menfem qualibet candam Epifeopi autem & alii praelati vice noverint fe fufpcnfos przmifTa obiervare tepeantur fic fi contra fecerint , viginti florenorum poenam pro qualibet vice eo ipfo incurrant concilio iequenti applicandam. honeftati, ex fta­ indue­ vel audeant. medietatem ve­ Tri- |8ρ "aNMO CHRISTI M/J- Concilium Toletanum. 7™’ JPo A do prsodklo , manus rapaces ad di&orum anno beneficiorum fruélus , feu ad aliquam christi ejus partem·, incurrant excommunicatio­ Triftifiimo impellimur animo receufere nis fententiam ipCo faClo , a qua non pofturpis conditionis fœdiflimum fcelus , quo fint abfolvi , nifi de fic pecupatis refiitutiotie integra , &. beneficiorum quibus pri­ & clerici in confpc&u populi cootemptibiles redduntur, iramque divinae ultionis fibi vati fiiennt , ut praemittitur , dimiflione thefaurixanc , & reverendiflimum illud feplenaria , prius fallis . Verum quia pec­ cata multa non vult dunittere dominus ul- , reniflimumque corpus mundi-palcritudinem excellens , facerdos pol­ nonum , fiatuimus dicto approbante con­ lutis manibus ( proh pudor ) traftare non cilio, quod clerici non bénéficiât!, tam faformidat t dicente domino : Difttditf < cerdotes quam diaconi &. fubdiaconi, feu iwr omun qui «perornati ùtiquitittrut . Et inferiores clerici , qui non erubelcunt con­ B alibi : Mxudumiui .qui fertu vqfit -Dfi . cubinas publice detinere, fi fiicerdos fuerit, Jdeoque przdecefTorum nofirorum vefiigie capellamam perpetuam vel temporalem te- ' inhaerentes, facro approbappe concilio (la­ nere vel habere non poflit , & ufque ad tuimus , ut quicumque clerici io facris or­ unum annum , pofiquam fe de pntdiélo dinibus condituri, feu bénéficiât!, fi poli .peccato plene correxerit , ad obtinendum duos menfes pofiquam $per hoc moniti ecclefiafiicum beneficium fit inhabilis & aut requifiti fuerint nôniipatim , concubi­ indignus . Diaconi & fubdiaconi ac mi­ nores clerici ufque ad annum pofi correnam feu concubinas publice tenuerint, vel dimifiam feu aliam adimlêrint ; fi bénéfi­ dtionem jam diltam fint ad fuperiores or­ dines inhabiles, & ad quaxumque benefi­ ciât! exifiant, tertia parte fruduum bene­ cia ecclefiafika obtinendum. Si vero adhuc ficiorum omnium quas pro ilio tempore ob­ incorrigibilcs extiterint, proceditur per alia . tinuerint , ipfo ftfto penitus fint privati . Si vero per alios duos menfes, duos pratdi- C < juris remedia contra ipfi». Et quia majori culpc jufio Da judicio major debetur & dios immediate fequentes, in eodem crimi­ poena , ftatuimus , ut qukunx|uc in tam ne continuaverint vitam fixdam , alia ter­ profundum peccatorum devenerint, quod tia pane fru&uum noverint fe privatos . Quod fi ferte , Dei timore contempto , pubhee concubinam feu concubinas deti­ neant infideles , aut moniales , fi benefi­ per alios duos menfes poil quatuor partes immediate fequentes in peccato perditecum fiierint , per duos menfes a die pubhoationis hujus confiitutionis ia cathedrali* mit memorato , reliqua tertia parte fruéluuni ipfi» privamus omnimode . Antobus ecclefiis faaendx ipfo fifelo privati fint diéUsvcro partes frudluum , &. ipfarum beneficiis obtentis, cujufcumqnc conditio­ nis beneficia ipfe cxiftant, & reddantur quamlibet .n cathedralibus & colleguüsecc Ipfi is , quoad bona qux de communi inhabiles ad beneficia quacumque obtU menfa fuerint , ad communem madam ( nenda . Si vero benefidati non fuerint , D capituli , ahx vero pro expenfis fequentis ad fufeipiendos facros ordines & ad obti­ concifii : fic in parochialibus ecclefiis me­ nenda beneficia fint penitus inhabiles & dietatem fabric» earum , alteram vero indigni, ac tam bénéficiât! , quam non medietatem przdidlo concilio applicandam . bénéficiât!, qui eas fic definere prxfum Quod li forte nec adhuc ad cor redierint , pferinr , per fuos przlaios per biamium fed prriens noft rum contemnentes manda­ ad minus m carccre detrudautur , quibus tum , fe oftcedcrint tam exeerandx tur­ per diœoefenos pornat graves ali» prout dipitudinis amatores , fuis praelatis praedi­ fetetiom fur videbitur , imponantur . St olis & i piorum cuilibet in virtute lan&x tamen hi clerici ad cor redeuntes vere pecobedient ne & fub animarum fuarum peri­ nituerint de peccato, concedimus quod ipculo difiriéle praecipimus & mandamus , forum diœcefeni cum eis poil biennium quod infra quatinr menfes a fupradidlis dumtaxat a fua corre&ioDe numerandum fex meufibus numerandos , tran/grefiores poil i ut , quoad ordines & fimplicia benefi­ E prrdiclosqui concubinas non dimiferint , cia, nufericorditer difpenfarc. Volumusincafdem ulterius non admiffuri , nec abaro fuper & mandamus, quatenus prolati om­ aliquam recepturi, omnino beneficiis fuis nes & finguli in fuis dioecefibus per viros probos & timentes Deum diligenter inquiprivent, ipfofquc m limo peccatorum tamfitionem » quotiens expedire viderint , fa­ diu fixos , donec fe correxerint , & poilciant ; qui, quot , quale», &. ubi fuerint ea per quinque menfes inhabiles effe de­ przmifla crimina committentes ; atque ad nuntient ad fuperiores ordines & ad qua­ pcenas fuprapofiras io ipfi» exequendas incumque ecclefiaftica obtinenda Volumus furgant viriliter, ut domus Dei ft renui zelaetiam, quodfiquis de pnediftis, pofiquam tores; & tam ipfi clerici in publico concubi. beneficio feu beneficiis privatus fuerit moR i natu Gmo/. Gcnerul. Ten. ΧΧΧΠ. IX. Chrifti omnem 3Pi Concilium Tolbtanoh. jpx anno natu decedentes , quam ipfic cbncubînz , A quod nonnulli noftrx provincix clerici in emus'll ecclefiaAica carcant fepultuN . Volumus inpresbyteratus ordine conAituti fac ramen,4n· foper quod collatio cujulcumque beneficii tum eiichariftix, in quo fpiritualis dulcefac‘ta clerico , qui tempore collationis fibi do in fonte guftatur , poft fufccptum fafâftz, aut fuper duos menfes ante vel poft ccrdotalem ordinem , ptouc tenentur , in fuit , eft , aut fuerit publicus concubina­ animarum fuarum periculum & divini cul­ lius , fit nulla ; & quod collatores benefi­ tus detrimentum , celebrare contemnunt . ciorum in literis collationum hoc apponi fa­ Ideo facro approbante concilio ftatuimus ( ciant exprefie. Si tamen ( quod Deus ^ver­ ut clerici per noftram provinciam conftitutat ) facri epifeopi , & praelati concubinas ti , cujufcumque ftatus , gradus , ordinis publice tenuerint, tam diu a fruduumfuafeu condiupnis exiftant, poftquam presby­ rum dignitatum perceptione Ant fufpenfi , teratus ordinem afeenderint, quater in an­ donec eas realiter dimiferint. no miffam devote per fie fakem celebrent, B nifi de confilio fui przlati duxerint abftiX. nendum. Contrarium vero facientes trigin­ ta regalium qualibet vice pcenam incurrant, concilio* fêquenti & fy nodal i tcfti aequaliter Cum in coniUtutione noftra quxincipit, Agri dominici, contineatur, nullum ad faapplicandam . Hortamur praeterea noftra: provincix praelatos ob reverentiam Jefii cros ordines promovendum, nifi Latinalitcr fciat loqui , id etiam fumma obfervantia Chrifti, ut ter in anno ad minus celebrent. Si vero fccus egerint , graviter in fequenti cavendum eft in collationibus parochialium ecclefiarum . Nam cum ars artium fit re­ concilio arguantur. gimen animarum, pari ratione facro appro­ bante concilio ftatuimus , nullum de paro­ XIII. chial! ecclefia debere provideri, nifi fiiltem Latinaliter fciat loqui. Attendentes etiam, C Praedicationis officium quod animatum quod quanto ctefcunt dona, tantum etiam pabulum eft fpirituale , illis dumtaxat eft rationes crefcunt donorum , eamdem concommendandum , qui non ambitione tem­ ftitutionem ad canonicos tam metropolita­ poralis fubftantix , fed animarum zelo narum, quam cathedralium nnftrzprovin­ intendant & profeétui. Verum quia prae­ cix ecclefiarum , & ad majores poft Canolatorum ( ut ita dicamus ) incuna plures nicatus earumdem ecclefiarum dignitates religiofi & clerici, ac alii nonnulli per ecclefias laxatis lu bénis dilcurrunt , &. ple­ extendi tenore prxfentium eodem appro­ bante concilio volumus & inhibemus , nifi ex caufii multum evidenti & neceffaria cum ipfis canonicis & dignitatibus przlati vide­ rint difpenfandum. XI. bibus varia & ridiculofa exponunt , & gratias concedunt innumeras pro exigua quantitate , quas nec immenfa divinae largitatis clementia, nec facra fummi pon­ tificis audloritas confuevit erogare, in no­ D ftrz religionis vilipendium & fidelium periculum animarum : Nos hoftiles calli­ Cedit in opprobrium noftrz religionis , ditates & aftutias in domino praecludere quod mini An ccclcfix adeo vitam degere cupientes, facro approbante concilio fta­ inhoneftam non verentur, ut etiam otium tuimus , ne de cetero quicumque nrzdiample&entes, in vilipendium fui ordia is fe catores , tam religiofi quam fxcularcs , immifccant ludis inhoneftis : ex quibus quan* per noftram provinciam gratia przdicatiota perjuria , fcandâla , homicidia & mala nis officium exercendi difeurrere audeant i fequuntur, nemo fanx mentis ignorat. Vo­ quomodolibet, noftra & epifeoporum, in lentes ergo paterno confilio, ubi difcordiaquorum dioecefi moram traxerint, non rum materiam obrepere fentimus , difpenobtenta & edodla licentia. Quzftores ve­ diis obviare futuris, ludum taxillorum pu­ ro qui fzpe non qux Jefu Chrifti , fed bi ice vel occulte univcrfis clericis in facris qux fua funt quxrunt, etfi bullas apoordinibus conftitutis, five etiam beneficia£ ftolicas , aut gratiarum conceftiones ade­ tis noftrz provinciae, facro approbante con­ rant fe habere, nihilo minus teneantur eas cilio prohibemus . Contrarium vero facien­ dioecefano divulgandas przfentarr ; qui pofttes tnginta regalium qualibet vice pcenam quam illas examinaverit , continentiam & incurrant, medietatem fabricx fu arum ce­ veritatem ipfârum bullarum feu indul­ de ii arum , medietatem vero expecfis fegentiarum plene dedu&am per literas fuas quentis concilii applicandam. eiidem quzftoribus fuis exhiberi curabit, lidcmque qux ft ores fola lectione hujuf­ XIL modi literarum per redores ecclefiarum, ubi eos declinare contigerit , contenti , Magna mentis amaritudine referimus , nihil aWm re vero expenfis fequentis concilii applibratio interdicitur dc carnalis copula pro­ hibetur , nonnullos laicos nubere ac camacandis . liter commifceri , ac proinde convivia pu­ ÎVIIL blica, flrepitus dc choreas facere, parentes qpoque & amicos invitare, & cum hiflriombus d£ joculatoribus folemnircr nuptias Quoniam nonnulli terrarum domini, */ imthn. celebrare, &. ad ecclefias fic * incidercpleeorum locatenentes > nec non clerici dc laici, aliique inferioris fortune viri, ver® rumque contingit ; Nos contendentes quod vera fitcrorum canonum incentio fuitnon faiutis immemores , nedum fuis contenti tam ecclefix folemnitates & nuptiales b©· B metis , manus fuas extendere ad iniquita­ tem non formidant, ecclefias , Dei timore oedi&ones, quam carnales commixtiones prohibere, perniciofiun confuetudinem hu­ negleâo , ut pofieffiones beneficiorum pro tempore vacantium, feu vacare expedien­ jufmodi divellere cupientes, facro appro­ bante concilio, commixtiones praeditus , tium, obtineant, indebite occupant , deti­ nent dc incaflellant, ipfâfque pofTefliones flrepitus, choreas, joculationes dc alias folemnitates ac convivia, temporibus quibus more'venalium rerum vendunt, dc fuper ipfis indebite pacifcuntur , ex quo plurima folcmnia ecclefix interdicuntur, dc cefiant Icandala , homicidia , dc alia damna pro­ nuptiales benedictiones, feri de cetero pro­ hibemus, flatuentes, ut qui contra hujufdire fen:imus , fed dc divina officia dc ecclefiaflica facramcnta impediuntur . Nos modi npflrx conflitutionis tenorem nupfcrit, ipfo fâéto fententiam excommunicatio­ pemiciofam hanc corruptelam penitus dele­ nis incurrat , dc nihilo minus clerici qui re volentes , facro approbante concilio flapraefatis nubentibus miffas dixerint, decem C tuimus , ne de cetero prxdiflas ecclefias florenorum poena puniantur . Hanc autem quifpiam , tam laid quam clerici , cujuf­ noflram conflitutionem qualibet prima do­ cumque flatus, gradus , ordinis feu con­ minica adventus dc quadragefimx a remo­ ditionis exifiant, incafiellare, munire, vel ribus parochialium ecclefiarum in fuis ec­ quovis quxfito colore per fe vel per alios , clefiis , dum populus ad divina convenerit, diredle vel indirede occupare , aut pofleffub decem regalium poena, qualibet domi­ fiooes vendere vel emere , aut fuper ipfis nica quam prztermifêrint, publicari man­ discite componere vel pacifci, vel de manu damus , prxdi£ti$ poenis concilio de fynodc poffe incafidbarium feu occupantium dali tefii applicandis xqualiter, .. recipere pnefumant . Contrarium cientes, tam occupatores, incaflellatores, vendu ores , iliîcitique compofi tores hujuf­ XVII modi, etiam prxtextu gratiarum expediaUt jurgiorum materia dc dubietatis oc D tivarum , dc quarumlibet collationum , quam qui ipfis ad hoc auxilium, confilium cafio tollatur , qux nonnunquam ex danvel favorem dederint, ut promittitur, fen­ dcfbnis defponfâtionibus folent evenire, fstentiam excommunicationis dc quinquagin­ crorum canonum inflitutis proinde nofeitur ta florenorum pcenam propter injuriam ccinlUtutum, fponfalia publice in facie ecdeclelix illatam quilibet ipforum qualibet vi­ fix coram populo fotemniter celebrari. Nos ce ipfo fadlo incurrant. In ecclefiis vero fic vero juxta canonicas ianiliones , facro ap­ occupatis, durante occupationehujufmodi, probante concilio, dcfponfariones clandefli■ nas hujufmodi vel occultas fieri omnino de clerici fub eadem excommunicationis cetero prohibemus, flatuentes, ut qui fponcefient a divinis. Acceptantes autem , ut falia hujufmodi dandeflina contrahere prxprofertur , delinquentes ea vice jure , fi fumpferint , nifi ad minus quinque telles quod habebant ad ipfâ beneficia , fint ipfo ibidem adfuerint, per quos, dum opus fuc- E fafto privati . Demum fi confilio , auxi­ nt, fponfalia prodii&a probentur , ipfo falio , mandato vel favore dominorum tem­ flo excommunicationis fententiam incur­ poralium quorumcumque, vel eorum loca rant , dc eifoem contrahentibus nuptiales tenentium , quocumque nomine cenfeanbenedifhones tamdiu denegentur , donec tur , occupatio , incaflellatio., munitio , fententia prxdiila abfolutionis beneficium venditio feu compofitio hujufmodi fieri aflfequantur . Clerici vero qui tali clandeflicontingat , ultra fententias dc poenas jam nx defponfationi interfuerint, proterquam diftas , terne ipforum tamdiu ecclefiaflico fi quinque telles adfuerint ; aut fic dcfponfupponantur interdidlo , donec debita pro­ fatis bcnedi&iaces contulerint nuptiales , cedente facisfadlione , ab occupatione pr®co ipfo ab officio dc beneficio per tres mendkfta de fi (lentes , dc de pernis prxdi&is aliaf- dc vero fa­ pcena a I 397 Anno” Christi ustus r.ir. μΤλιβταμι.μ raiotatciM rtf. îmk Concilium iol&tanum· ksmucusiv.slcastslux. 3$® aliafque famfacicntes, arbitrio pradati rela· A aliafque regie majeftatis prohibitione inter- λ nno difta fint .· Nos· tamen animadvertentes # christi xentur : dimidietatem vero przdiélorum quod fratrum in fratres exarfio in divinae >v<* fioreoorum camerae noftrz « cpifeopomajeftatis offenfam & evidens vergitur perum, m quorum diçecefi praediâa neri con­ tigerit, dimidietatem vero expenfisfcquen. riculum animarum; fiutôorum veftigiis in­ haerentes, facro approbante concilio ftatui­ tis concilii applicandam . mus , ut qui in pugna , certamine , torneamento nujufmodi decefferint, aut a pu­ XIX. gna vulnerati evaferint, adeo qt od porte* ex eo ipfo ab hac luce migrare contigerit , Ab ecclefia t ubi redemptor nofter Jectiamfi ance obitum receperint poenitentiae fixs, in cujus nomine omne gena fleôlitur, jugiter pro nobis immolatur , turpitudo quaeque merito eft abolenda . Quia vero quaedam tam in metropolitanis ,,quam in cathedralibus Sc aliis ecdefiis noftne pro­ vinciae confriet udo inolevit , ut videlicet in fertis nativitatis domini Jefu Chrirti, & fandorum Stephani, Joannis Sc Innocen­ tium , aliiique certis diebus feftivis t etiam in folemnitatibus miifarum novarum, dum B larvz , divina aguntur , |udi theatrales , monftra , fpcdacula , nec non quamplurima inhonefta dc diverfa figmenta in ec­ defiis introducuntur; tumultuationes quo­ que & turpia carmina Sc deriforii fermones dicuntur , adeo quod divinum officium C i impediunt t & populum reddunt indevo­ tum .· Nos hanc corruptelam , facro ap­ probante condi», revocantes , hujufmodi larvas, ludos, monftra t fpe&acula, fig­ menta & tumultuationes fieri ; carmina quoque turpia Sc fermones illicitos dici tam in metropolitanis quam cathedralibus , ceterifque noftne provincia: ecdefiis, dum di­ vina celebrantur, przfentium fene omnino prohibemus , ftatuentes nihilo minus , ut clerici qui przmillà ludibria <5c inhonefta facramentum , ecclcfiamca ipfo faâo ca­ neant icpultura & divina officia pro ipfis non dicantur , nec oblationes admittantur. Clerici vero eos icpdicntes per fex menfet ab officio dt beneficio fint fufpenfi, fruélibus vero medio tempore provenientibus a beneficus hujufinodi fabricas ecdefiarum fuarum & concilio ftquenti aequaliter ap­ plicandi. XXI. Quoniam non fumus filii ancillae , fed liberat t quia macer noftra Jerufalem libe­ ra eft , & ab omni fervitutc penitus exem­ pta , libertatem noftram tueri tenemur. In quibufdam tamen terrarum partibus adeo quorumdam magnatum , potentum , pro­ cerum Sc dominorum temporalium utriufque fexus , communitatum quoque , jufti- cupidius tiariorum Sc aliorum laicorum excrevit , ut nedum quod redditus, ded- re­ mz , jura praelatis Sc clero debita non cuperentur, recipiantur, arrendentur,cxiganrur & leventur , diverfimode profil­ ent ; fed etiam bladi, annonae, vini, olei, leguminum, armentorum , pecorum, pe­ officiis divinis immifeuerint, aut cudum Sc aliorum fruâuum , tam D immiiceri permiferint , fi in prxfatis me­ decimarum quam primitiarum trafluras , exitus , reditus , nec non tranfitus a loco tropolitanis feu cathedralibus ecdefiis bé­ néficiât! extiterint, eo ipfo per menfem in locum vetant & interdicunt in ecclefiaportionibus fuis mul&entur : fi vero in pafticz libertatis derogationem, jaduram & rochialibus fuerint bénéficiât!, triginta ; dc detrimentum. Nos attendentes , quod do­ fi bénéficiât! non fuerint, quindecim rega­ mini eft terra &. plenitudo ejus, & ipfe in fignum Sc recognitionem dominii de terrae lium pœnam incurrant , fabricis ecdefia­ rum Sc tefti fynodali zqualiter applican­ frugibus decimas dc primitias fibi pro fuis dam . Per hoc tam honeftas reprzfentatiominiftris qui habitant in domo fua , inte­ nes & devotas , qux populum ad devotio­ gras refervavit , Sc quod non licet laicos contra regis regum fandlionem decimas & nem movent, tam in prxfatis diebus quam primitias Chrifto dedicatas fibi ipfis vendi in aliis non intendim us prohibere. E care , vel quomodolibet detinere : ftatui­ XX mus facro approbante concilio , ne de ce­ tero magiftri ordinum , duces , marchioPraeterea , quoniam fuadente pacis ini* nes, comites, magnates , potente, com­ mico & bellorum fat ore , oui vineam do­ munitates , uni ver fi ta tes , jurtitiarii, cartellani, officiales, reâores , laici utriufmini exterminare nititur , lites & conten­ que fexus, cujufcumque ftatus , gradus , tiones inter nonnullos laicos ac etiam cleri­ cos obrepere folent, per quas ad invicem ordinis , praeeminentia: vri conditionis exi­ stant , dc quacumque praefulgeant dignitafc defidiant & bella aggrediuntur , ex illifte , feu auâoritate fungantur , tn&us , J|ue temere hinc inde certantium homicidia figmenta equuruur ; etfi haec ipfa duella de jure , terne du&us, exitus , reditus , ingrefius & re- gref- 399 " ^r.rr1 /' Concilium Tolbtanum. niDEHICIB m. IMF. Hi NU eus 1V.R CAST. greflus fru&uum quorumcumque ad prx- A gatione libertatis feu immunitatis ecclefix . anno’ didas decimas & priqptias fpe&antium de & bonorum immobilium ecclefiarum occu- Christi pationc , praelatus feti officiales vel vicarii ‘47** jure feu confuetudioe, per (t vel per alios, publice vel occulte , direéle vrl indirefte, aliquem cxcommundaverint, & voluerint quod hujuimoâi excommunicatio in abis aut quovis quxfito colore impediant , feu impediri faciant , quo minus nos prxlati diœcefibus obfervetur ; tunc epiicopi qui noftrac provinciae, ecclefix , decani Sc ca­ per eum fuerint requifiti , receptis literis pitula , Sc alix ecclefiaftjcat perfbnx , Sc liiis i illas pro plena probatione quantum fru&uum prsedidorum arrendatores , pof­ ad hot habentes , nulla partis allegatione fint Sc vgleant de ipfis libereduti Sc gau­ vel exceptione admifla , teneantur excom­ dere . Contrarium vero facientes, fi mamunicationem pratdiftam in fuis diœcefibus . giftri,4duces , marchiones Sc/comites fue­ obfervaxe , Sc obfervari facere & publica­ rint , Sc infra quindecim dies , poftquam ri . & tamen decreverit ad interdiétum pro­ B eamdem prohibitionem fecerint , aut fie­ cedere, qualecumque tale fit interdidum, ri jufTerint , non revocaverint , Sc libere Sc voluerit quod alii pradati illud obfer✓ frudus, decimas atque primitias, Sc alios vent , utputa quia delinquens declinat ad ecclefiafticos redditus hujufmodi ab eorum eorum diœcefes , vel habet m eifdem ter­ dominiis Sc drftridlibus extrahi non perras, dominia, veldiftridus, tunc prxlatus miferint , excommunicationis fentcntiam vel judex icu officialis teneantur mittere ad ipfo fado incurrant : eademque fententia convicmioiem epifeopum 'vel mctropolitaceteri inferiores prardidi in prarmiffis cul­ num ptoceffiim hujufmodi , fuo & duo­ pabiles etiam innodentur , fi infra fex dies rum peritorum nominibus roboratum, qui, ab eadem publicatione , ut praemittitur , conftito fibi de legalitate proceflus, (impli­ numerandos, revocationem & liberam perciter & de plano, abfque citatione feu au­ miffionem praefatis non fecerint reahter Sc dientia paitis , litcras luas teftimoniales excum eftedu , terraeque ipforum domino- C inde impendant . Quo facio , omnes prar· lati fuper hoc requifiti teneantur interdida rum & magnatum , Sc loca ubi hujufmodi prohibitiones fieri contigerit , tamhujufmodi in fuis diœcefibus juxta formam diu ecclefiaftico fubjaceant mterdido , do­ proceflus obfervarc & obfervari facere. nec a praemiffis defiftentes f Sc arbitrio prae­ lati latisfacientes , beneficium abfolutioXXIV. nis Sc interdidi relaxationem obtjnerc me­ S.indorum patrum ftatuta proclamant , reantur. laicis difponendi de rebus ecclcfiafticis nul­ lam efle attributam poteftatem, quos obXXII. lequendi manet neceffitas , non auftoritas imperandi. In tantum tamen laicorumau­ Raptores , quos divinus timor a malo dacia inolevit , quod in alienam meflèm non revocat , temporali faltem poena me­ ο falcem fuam mittere non formident; talianto funt puniendi . Ideoque facro appro­ que pracfumunt, per quae ecclefiaftica vio­ bante concilio ftatuimus , ut tales fcclerati latur libertas. Nam ut efficax rerum ma quamdiu ab hac luce migraverint, eccle­ ter experientia manifeftat , nonnulli domi· fiaftica careant fepultura . Si vero fuerint fepulti , exhumentur , etiamfi hujufmodi ni temporales, juftitiarii, restores, civita­ tes vel communitates banniunt & expel­ raptores ante obitum poenitentiae facramentum receperint, & de rapinis fatisfecennt ; lunt de civitatibus, villis & terris fuis, & in quibus curam gubernationis exercent , nec pro eisdivina dicantur , aut oblationes clericos in metropolitan» , cathedralibus . admittantur. Adjicientes nihilo minus, quod & aliis ecclefiis dignitates & beneficia ob­ famofi aut publici raptores ultra pœnas tinentes, Sc aliis ingreflum & aditum fuaprsedidas ipfo jure fint inteftabiles, nec ex rum ecclefiarum interdicunt in divini culreftamento capere poffint : filiique eorum fint inhabiles ad beneficia ecclefiaftica obti­ E tus detrimentum , & ecclefiafticæ liberta­ tis derogationem . Ideo facro approbante nenda. Clerici vero hanc noftram conflituconcilio (latuimus , ut nullus fiecularis do­ tionem infringentes , quinque florenorum minus temporalis, cujufcumquc flatus aut - pœnam incurrant pro exponi» concilii, alias dignitatis feu conditionis exiflat , juftitia& fuperioris arbitrio puniendi. lins , reélor civitatis, vel communitatis , feu curam gubernationis exercens , vel XXIII quivis clericus , expellat , vel banniat clericos fupradiéloe , vel venientibus adi­ Quia una & eadem eft fanda mater ectum liberum deneget , quo minus in fuis clcfia, ftatuimusfacroapprobante concilio, ecclefiis pofiint defervire . Si vero con­ Ut ii fuper fradionc , violatione aut dciotra annc Christi 4o» · “J™* Concilium _ , „ _ . M T OLBTANUM. niniucni m. IMF. . hcmicus i».» cast. ΛΛ_ .4® * anno tra-prxdiâa vel eorum aliquod attentatum CHttiTi fuent, ’ propter expellentium , bannien1 7t' tium , vel eam admittentium culpam, ci­ archipresbyreratus vocatis redloribos , verum poft quadraginta dies a die hujufmodi publicationis immediate computandos , vitas vel villa , in qua contra fadum fue­ rit, ipfo fado iit interdirai Actamdiu in volumus & decernimus, facro approbante conciliout hx noftrxconftitutionesligent, & ad fui veram obfervantam omnes afingulos, prout in eifdcm continetur, arctent Ac obligent. ca v interdiftum fervetur , donec expulfus vel bannitus fuerit reftitutus , Ac veniens admiffus, & de injuria Ac damnis Ixfople.ne fuerit fatisfa&um. anno ’ «XIX. XXV. Sancitum novimus fan&orum patrum a Ordinum collatio gratiote fandis epifcopis eft concedenda , cum przcipuc ordo fit (aeramentum foirituale . Prxcipimus igitur univerfis epiïcopis noftrx provinciae , ut prp conferendis ordinibus quibufçumque nihu penitus ante vel poft, feu cum iidem ordines celebrant, exigant feu recipiant .· nec janitores, btrbitonforcs & alios officia­ exigere , les quidquam feu levare permit* tant, etiam pro figillo & cera , fed gratis & liberaliter impendant . Notarii vero pro literis ordinum & reverendis decem dumtaxat marabetinos recipere debeant ; Ac fi contra fecerint, quod receperint, du­ plicatum reftituant fequenti concilio appli­ candum . XXVI. Ad tollendas ambiguitates, facro appro­ bante concilio declaramus, pernas contra * beneficiates indkftas locum fibi etiam vin­ dicare in obtinentibus parochiales ecdefias & dignitates quafcumque , etiam majores poft pontificales. XXVIL Concedimus univerfis epiteopis noftrx provincix, facro approbante concilio , ut a fententiis & cenfuris in pratentibus no­ ftris conftitntionibus latis , & promulga­ tis finguli eorum in fuis dicecefibus , fatisf&lione debita praecedenti , poffint & valeant innodatos abfblvere ; idque nos in noftra diœcefi modo prxdidlo faocne valeamus. ( ; XXVIIL Rurfus coepifcopis noftris in virtute obedientix diftn&e jubemus , ut infra duos mentes a die harum noftrarum cooftitutionum pratentis nublicationis imme­ diate numerandos , i pias teneantur in fuis dicecefibus in fynodis > fi eas celebrave­ rint , alias in ecclefiis cathedralibus publi­ cati facere. Et nihilo minus in capitibus ! inftitutis , in provinciali concilio per fin* gulas metropolitan! Ac fuft'raganeorum diœcefes lynodiles teftes fore deputandos, qui diligenter inquirant qux corrigenda • ΰί reformanda viderint, per cos in fe­ quenti concilio nuntianda. Nos vero fta-tuta eadem (alubcrrima reputantes , fa­ cro approbante concilio (latuimus, ut per nos Ac fuftraganeos noftros viri providi , fideles Ac hoocfti deputentur ultra provin­ ciales teftes per nos & coepifcopos noftros in conciliis oefigpandos, qui fine judiciali cognitione (olicite inquirant per etfdem dice cotes , qus viderint corrigenda & re­ formanda , eaque fideliter djcccefanis denuntient , qui per promotores fic procura­ tores fuos filiales ipfa petere, profequi At exequi teneantur, & nihilo minus illa ver­ bo vel (criptis in forma authentica & fub virtute juramenti referant Ac denuntient , recipientes primitus ab eiftiem teftibus Ac promotoribus, quod in officii prxdiâi executione fideliter fe habebunt, corporale ju­ ramentum . Si vero ( quod abfit ) prxfirti teftes & promotores fifcales in inveftiganda veritate eorum qux fibi 'committuntur , dolo vel malitia a denuntiatione exeeutioneque prxdkftis reflaverint quoquo modo , aut poenarum nrxdi&arum quidquam remiferint , aut fuper ipfis compofitionem vel paflum fecerint , quominus przdiéhe conftitutionis debitum tertiantur eflêélum , ipfo fado fententiam excommunicationis incurrant , alias arbitrio concilii puniendi. Nos praterea Ac noftrx provincix epifeo­ a pi pœnas pecuniales fuperius impolitas delinquentibus exigi Ac levare facere , ip(afque fideli cuftodia fequenti concilio referE vare, prater illas qux juxta difpofitionem prxdiÂarum conftitutionum fabricis feu fynodalibus teftibus applicate funt , quas ipfis ecclefiis Ac teftibus integre, Ac plena­ rie pertelvi faciemus , Ac facient , tenemur Ac teneantur. Publicatx fuerunt hxconftituriones in przdidlo oppido de Aranda , die mente, Ac anno quibus fupra, pratentibus ibidem reverendis dominis Joanne Arias epifeopo .Segobienii, Ac Didaco de Mendo­ za epiteopo Palcntinenfi , necnon Didaco G un- 404 Vita Innoct nth P αρλ VIII 403 ANNO Gundiialvi canonico Gienncnli , procura- A an patiaris, perinde eft. Habito Madrid ad prin- anno cipiuti} anni conventu epiicoporum ac (acerdo- CHRISTI CHRJiTj tore epifeopi Giennenfis , & Nunio Alvatum, evocatorum a Rooerico cardinale vicecanuzi. **7i' rc cancore Conchcnfi , procuratore cpifcocellario, quem in Hiipaniatn mitium vidimus pi Conchenfis , & Joanne Gundiialvi de pro negotio belli Turcici , fic pace inter rege* Avila in decretis baccalaureo , procuratore concilianda ; prrdido in Icitis malo median* faciende ratio excogitata eft, ut impetraretur epifeopi Oxomenfis, & Nunio Gundiialvi a pontifice Romano» nt lingulis ecdehis cathecapellanp majori & procuratore ecclefiz dxnlibus bini canonica tus, hiflfragiis epifeopi fic Scgunt inc nils; & aliis pluribus epifcopis δζ collegii, theologo uqus, alter jnreconfulto ob­ procuratoribus, qui huic publicationi mec· veniret. Cuje* impetrati pontificii diplomatis défia faηΛί Joannis ejufdeni oppidi volue­ praecipuam partem idem Mariana hujufmodi narrationi lu* infenut. Pertinet que ad hanc runt interefle. A.archtepiicopu/Tolctanus. De mand^tojcrriendiffimi domini mei archiepifeopi, Petrus de Pqntc ejuldem domini Iccrctarius . Nota S e v e r i n i B1 n 11. . > Ada bu ; u» & quarumAam aliaium fynodorum Htipankarucn , qua* lupra foil loci· iafcruimu* cm aicbivo ConcbtnG exicripiit in Hifpania Valcciui Se­ nnit»» Belga , anno domini 15X5. addiditque , aa dem in aidnvo Tutano haben. Qua occatione eadem ad noft ta’ maoua devenerint , fup»a divetii» in locia indicavi. Syno­ dum hacteni», ut puto, nullibi errcufim , motibufquc reiormand·· apciilimaan , nec non Hiipanicas fidei ac rch-’ u.ioni» noram & indkeoa. huic editioni omniuo iaferendam effe putavi, fu veto , ledot amice , eadem uterc, frue re. B cleri ignaviam , quod ad finem anni in oppido Arande ab Alfonfo Carillo Toletano arehiepifeopo concilio provinci* celebrato , fla­ turum inter cetera fuit » ne cura ecclefiarum » aut dignitates , ullis crederentur , qui Latine nefeirent : ut epifeopi minimum ter , mino­ res presbyteri quater fingulis annis mifiam ce· lebrarent. Addito etiam falubriter , ut epi(co­ pi femper 'in publico linteati viferentur : & ut viris (acri ordinis nefas effet (cie obfequiis pro· cerum addicere » aut cotum Ripcndia facere , prctercpiam regis. ' Observatio Ρη^,ιρρι Labbe, S. J. Convrorum ία urbe Autelianenfi celebrauun fiiifie an· no 1479. tempore taxti IV. fumai pouifici*, A Ludo­ vic» XI. ChrUlianiffimi Ftanconim regi* pro renovanda , quae abolita fuerat , pragmatica fanftione ; rum deinde re infeAa concilium Lugduni indiâum narrat Joa* Mail iu* , ' ** Hec Binius ; quibus fubj ungenda ccnfui atque ex eo abi : Tu confute qua Tomi XII. fuprapag» 14JJ. B. adduximus in eam rem ex fumraa conciliorum qu* ex joannis Marians S. I. hiftoria HifpatuV. C. Ludovic! Baillii. Neque vero alienum fuerit hic ca , inférait annalibus fuis ccclciiaftkis aJ huncobiter obiervare eodem anno 147*. errore* quibu* Petrus ce annum 1473. tUuftrilfimus Spondanus. In Hifde Oima Salmaatkeafeai academism infecerat, tum ab pania (accrdotcs (inquit Mariana) in va ferat pu­ Alfonfo Toletano archiepiicopo , tum ab ipfo papa Sixto IV. condemnato* fiiifie· In Germania quoque apud Modenda litterarum i nie itu; ufque eo ut pauci La­ gumiam extinftam fui fie hterefian Joan ni» Ruchard de tine (cirent, ventri gulrquc (ervientes. Avari­ tia rapaces in ecdefiatn Dei manus infecerat : D VvcIUalia. tefte Tritbemm , quem pluribus refert vir de ecclcfiafiica hiftoria quam optime meritus. Odolticu* Ray&■ quod olim emere faccrdotia fimonu erat, tuldut tomo XIX. fuorum annalium . Verum hac abfque tunc iuduftria ceniebatur ; neque intclligebant concilii* faâa non inficiamur , ideoqiM pauci* tantum at· que obiter fuiflc a nobis pcriltingcnda. csci principes , crciorefque pontifices, irato Deo fieri hoc commercii genus : quod (acias, ANNO CHRISTI v ! INNOCENT T l I ANNO CHRISTI A P A P Æ VIII. lani Fcrnandi ioci» imminebat, ad concordiam hmaceatiu» JNnocentius, antea Joannes Baptifta eugnoicdiiflet. Hoc pontifice Ziximus. frater regii quando ya χ mcnto Cybo vocatus , patre Aarone equite aurato, lacri imperialis palatu comite, Neapo­ £ Turearum 3 Rhodiis captus, Romam addudus fuit. Innocentius ad res douieftacas pacandas con­ litano proroge & Romano ienatore natus, poft vexius , urbanos motus avium cotnpefcnit, Bc vatios honorum gradus a Sisto IV. cardinalis Columnenies cum Uxfinis, Marganos cum gen­ creatus eft , eoque defundo (abrogatus eft in te Sandacrucia pacavit. Sicarios &.·. craftatoreB pontificatu anno domini 1484 1 v. Kakndas Se­ (uftulit, & in eorum fautores, aliofquc curi* ptembris , Fiiderico ΠΙ. imperante. Ad princi­ officia perperam adminiftrantes graviter anitnadpatum veterem illam morum facilitatem hutnavtotit. Annonam auxit , Boccalinutn Auximonitateeque attulit, quam in privata vita reti­ nim tyrannum ducis Mediolancnfis auxilio per­ nuerat. Principes Chriftianos , («pius iteratis domuit. Porticu· atque hortu» «dis Vatican*» nuntiis, ad concordiam , ac proinde ad expedi­ tribunal ecclefic Latcraoenfis , diaconiam fan­ tionem Turcicam hortatus eft. Subdito fibi tnaet* M^ri* in Via lata reftituit. Eodem anno giftratui ferio ptrcepit, ut juihtiain omnes re­ partem oominic» cnicis reperit - Iaeram illam cte ac mature adtniniftrarcnt. Ad Friderici IIIcu(pidrm,qui Chrifti domini latus per folium inftantiam (anftum Lcopoldum ducem Auftiiactim in fandorum numerum ac canonem retulit. eft » a Turearum rege dono accepit. Procero cor­ Fernandum regem Hifpani* , ob non (elutio­ pore &r pleno decoris erat , regiamque formam nem debiti cenfus, jure regni ipoliafict , tuli a proavis vcluti hereditariam acceperat. Deciat metu belli, quod a Florentinis & dncc Mcdioilli quod non fatis profpera valetudine uteretur. Nam 4θ5 mnocumas r. tui Γ*λκιπ· vQNCIL^ONDONINSI» nroweusnuw. 'Bmmcuiiv.r.castU· ^O· 'ammo ^am biennio anteqMM decederet, ia ceftafioa A lis» circiter borer· qefatam aodtia, anno do*\ À mho CHRISTI e* motb° incident* horis ferevtginti fine arfe. ni 149s- cum fediffet anno^feprem, menfet de- CHRISTI riarum mdtu immobilis permnirt. Eadem agricent fedtrs vigimifepteiB, fefepalctu eft ia Va» »♦·* tudine opprefins interiit oAavo Kalends» Sextu ties no. —— -anno Christi akko cHlurn -••CONCILIUM LONDONENSE, ■··«- $cu Dtcrttwn Joennit Morton Centner. ^rebieptfiopi y & eptfolice fidls in cmvicetione preletarwn ir cltri Centner. previnde , behte in etcle/ie S. Teuli lyndmcnfis 13. ite menjis t'ebmerii en. dominù* incernetioms i486, é* tretuleiionis fee enno primo. t* «4χ· /*^hUia facro tc^utt eloquio fanda ti Ulubris B voluntarie tranfgrefibribut impolitam evitare ve­ mieft cogitatio pro defendis exorare; & telint. dlmLi nc'’ ** contigerit, ipfiufque mors epifeopi» fuperftititieafî, A cardinale adverfa» ««torts Rejiaaldi ftacocki »bui fuerit nonlicata, quando commode fieri pofpiUopi Caociitcricnfia ia eadem provincia , $ui ptojeAia fit quilibet epifeopus noftra provincix fic fuperin ignem libris «pifcqpatu depolitus, fa in etenobiamdé­ ftc», excquias, fe fex miflas pro anima cpilcotonnas fuit , ut aaoauimuk pag. >Η· HiAoric* aoRrofyaopicot. 'Verum illius fyaodi arts, nec ab Artglts in ul­ pi lie in fata decedentis , per fe vel per alium timi conciliorum Britannicorum colle&ioae estais inns, infra menfem a tempore notitie mortis epildem ecc «d ananas meas bactaius pervenerunt. epifeopi dicere teneatur, uti poenam canonum ANNO CHRISTI »S»J. ** LITERÆ iNNOCENTII PAPÆ VIII. Henrico VII. Angliz regi dirctfl», pro libertate clericorum. Ariffime in Chrifto fili, falutem & apofto- C peccifient , fxcolari enti· relinqui : Quodque licam bcncdiâionem. Non pofiumus non ecclefiarum cnthedraliumxprcdla , Deo jamprjCama fab magnopere letari & in domino gandere , cum dem pro peccatorum fe animarum redemptione «SpeGwdedicata τη feodalitates ipforum epifeoporum, ad nos fide dignorum hominum relatione affer- ' non tamen tertiatorum, aut hac fanfta fede in­ rut majcftatem tuam (ut regem fe principem ca­ dicator om , feu condemnatorum qurfito colore tholicum maxime decet) pia rtligiofaque inten­ tione, nihil aliud pene animo veriare fecogita­ prophanantur fe confiteantur, atque ut hoc fieri re, quam quomodo Cultus divinus in omni re­ poflit, regii decreti accedit auCloruat, quam rem gno tuo quotidie augeatur ; fe ut cetera omit­ etiamfi bona illa feodalia, iniquam & Deo ma­ tamus, qua commendatione ac laude quod nu­ xime odibilem, ut fieri non permittat, etiam at­ perrime in «délia Eborum cum fumma Dei glo­ que edam rogamus fe obtecramus in domino maria, & majeftatis tux honore inftitotum eft di­ jeftatem tuam. Abiit perpetuo hrc macula ab gne profequi quifpiam polle. Facit in hoc fili inclyto fe catholico animo tuo, abiit a te , ac cariiume rem dignam inclyte Angine regno; D domo fe cognatione tua tam deteftabilc facinus; dignam clatiffimis regibus fe progenitoribus tuis deleatur perpetuo ex omnibus annalibus tuisratn dignam poftremo priftina illa devotione ac pie­ pcrniciola lex, id quod maieftatem tuam pro lin­ gulari prudentia, pro pia devotione, ac Dei ho­ tate erga Deum tua, quem rodamus, ut in tc nore omnino fafturam nullo modo dubitarepofconferret hunc .clïgiônts fe fidei Chriftianx ac­ fumus. Qux antem feribimus tamquam ab op­ iam , quod ut ipfius ineffabili benignitate gratimo fe paterno animo pro fed a, lufcipiat majetiaque confequi poliis, majcftatem tuam, pro ftas toa, fe ira etiam accipiat. Non poflumue paterna qua ipfatn profequimtir caritate mone­ enim tine gravi indignatione domini ac redem» mus» fe hortamur in domino, ut deinceps om­ fitoris noftri Jefii Chrifti, cujus vices in terris, nem operam, diligentiam, feauôoritatem fium interponere velit/ ut quod haftenus factum eft icet meritis inftifficie ntibos, gerimus, verba pal­ pantia & adulatoria loqui, fe Icribere majeftati cum Dei offenfa, nullo modo fieri permittat, tua, cum prefertim juxta Exechielis prophet· fed omnino, ut decet, prohibeat majcllas tua rya/ it t»e rtfuiren iitet in regno ilio inelyto fc devotiffimo. Non enim E verba, fine odore cordis audire potuimus, quod (acerdMHmn. Confidimus autem in eo , quod te ita in futurum illuminabit , fe gratia fua proteget» dotes nonnulli, non ab epifeopis , aut alias ju3uod fi quid fatore zizanie inftigante, deteftanlitdidionem in cos habentibus capti, neque exa­ c confuetudinis inolevit in regno tuo, tua po» minati. led per fzculares judices contra omne tiffimum prudentia fe religione intercedente cor­ fas , contra fandiorum patrum decreta , contra rigetur in melius ; quod h , ut certillime fperafummorum pontificum fe conciliorum genera­ tnus, fecerit majeftas tua, dirigentur in domino lium conftitutiones partim tormentis iuojedli, çreffus tui, fe fuperatis vilibi 1 ibus , & invifibiIibus partim crudelillime laniati, fe partim etiam fur­ hoftibus tuis de virtute in virtutem ambulabis : is lulpenli fueiunt ; qui tamen debuifient per ju­ Nos etiam omnibus honeftis, fe opportunis gratiis dices ecdchaflKos prius judicari, & deinde, b & fa- Bt att end, ml. la HbL C Concilium Sbnonbnsb. *ÂnWi & favoribus, tam fpiritualibus, quam temporali- A annulo Piicatoris, die fepclmo Maii titieitus noftri anno primo. CBBIJTt bus femper in domino majeftatem tuam profe,Dato Romz apud Sanâum Petrum fub TWvlMt ’’•♦CONCILIUM 408 AM»k>~ pon- CHMUtf I4>p SENONENSE Anno Domini MCCCCLXXXV. die xxm. Junii Pttftde Triftiodo de Sxlizar , • o Archiep&opo celebration, i, ,0»Ρ»- A» f»· ct^litMionti Concilii itidem Senoncnfii, Ληηο Domini Mccccix. cw^regas/ fiA Ludovico £· «JU» de Akliduno Triflendi dtttjort , innoventur » nonnulle immuteimr , PtdHfuu», /mma edduntur. N nomine Domini , Arnen - Univerfis prz· B ribus conventual ibus , tam cathedralium quam collcgiatarum ecclefiarum procuratoribus , ertefentes lircias infpeduris , Triftandus miferatione Divina Senoncnlis archiepifcopus , fa- rifque quam plurimis ecclefiafticis, tam frcularibus quam regularibus , exemptis & non exem­ lutcu, ir. eo qui eft omnium vera falus . Sufeeptis , noftrarum dictcciis A provinciae Senoncnpti paftoralis officii cura folicitat, fubditonim lis , qui tam dc jure quam ac confuetudine po­ compendiis , in quorum pcofpcritate piofpcratuerunt A'debuerunt mterefte, nonnullis tamen , mus , A animarum faluti jugi attentione cogi­ licet debite convocatis, minime com parent ibus, tationis intendamus : quatenus a nobis excutio nec proie mittentibus ad otdinandum, ftatuen· negligentiz iornno, noltriqne cordis oculis dili­ dum , A reformandum ea qua; eflent ordinan­ genter vigilantibus , corumdcm fubditorum pe­ da , ftatuenda , corrigenda , & reformanda t liculis & incommodis obviare, animafque ipfas celebrato in noftra civitate Senoncnfi , congreDeo lucrifacere , ίυ* nobis coopérante gratia , gatis. valeamm * Sed eum plures uno feverius ince­ Eodem approbante Concilio ftatuimus A or· dant , fortius ratifiant , facilius operentur , A dinayimus , lactas conftitutiones canonicas , A <»uil>iM>ein Deo jocundins exultentur : ad hzc facra inftituta funt concilia , ut in ecclefia unitas, ani- C etiam provinciales , circa prrmifla in poftrcmo provmciali Conciho per defunâum bone me· morum concordia, A vita puritas, ordine debi­ motiz dominum Ludovicum immediatum prz- «Sim m» to conferventur . Quod fi per lubverfiones mo­ dcceflorcm noftrum m di&a civitate Senonenfi, M4·· rum , illecebras vitiorum , ADivinoc<«t rat, excctfiiscorrigat, raorefquc reformet. Hiac uà/h ··>■» :ft quod nos Triftandus priLdiâus cupiente» iuN nomine Domini , Amen . Univerfis ptrper bis , quantum nobis ex alto conceditur , fentes litteras iafpeâuris, Ludovicus milera- _r, w opportunum adhibere remedium , in noftro fa­ tionedivina Senoncnlis archiepifcoptis, falutem ft·. tL cro provinciali concilio , dic Sabbati vice lima in Domino fempiternam . Provincialis folicitutertia mentis Junii , cum continuatione dierum diniscura noftns incumbens humeris, non folutn fequentium , anni Domini millefimi quadiiapro mento apud Deum confcquendo , verum ne fentefimi oAuagcfimi quinti , una cum venerade torpore , defidia , aut negledu villicationis ilibus fratribus noilris dominis Agilonc Car. noitrz . in dic tremendi judicii arguamur, nonotenfi , futfraganeomm noftrx provincis deca­ £ ii.-em excitat o flic ni m , ut quantum cum lupreno , Joanne Antiftiodorcnli , Fctro Nivcmenfi , po direétore poilumus , czrctis quibufeumque Joanne Meldcnfi , A Jacoba Treccvli , cmlcopoftpofitis, faluti provincialis gregis nobis com· pis , ac vicario & procuratore venerabilis fratris miili paterno intendamus afferftu, 8e devia qurÀ fuffraganci noftri domini Prancifci epifeopi que in viam , deformata in formam» Amorüm Aurelianenfis , venerabili etiam fratre & fuffraobnubilata vitio in iplendorcm reparentur anti­ ganeo noftro domino Ludovico Parifienfi epilquum . Quanta enim autot itate provincialia con­ copo fe contumaciter abfentante , & pro con­ cilia , quz a Chrifto, facroqiie apoftolorum coi· tumace dc eorum fratrum noftroram confilio a legio fumpterunt exordia , refulgeant , veritas nobis reputato : nonnollifque abbaubus, pnoquz Iciplam ία medio ftarc pollicetur, A dicit, I I often· R 40$ Concilium Λ N K O otaadit tc manifeftat . Que G retroafti* tem- A CHCim peribex .malitia dierum , voraginibus inuri. Μ»ί· ram exigentibus , minus per eoram ccMbrati·nem in notitiam reduda nserint, vel cMcâum : nunc impedimentis calcfti dooo certaminis , tc ca vancrari & cotera ad’ Dei tandem » animaRiaaque falutem t ac viuoram extirpationcm t decrevimus. Prefix» mirar per noftraa patente* litteras ten. mino ad dtem Martis poft Dominicam dicm , qua in fanda Dei Ecclefia pro Miffit introitu Arasusfrerv cantatum cft , tertia menis Martii hujus anni Domini milleGmi quadrioguntefimi fexagafimi more Gallicano , com continuatione dierum ieqnentium , nfquc ad hanc potientem diffinitioni* diem . Qua die » fen alia ab ea B dependente Ac continuata « certi* de caufis ra­ tionabilibus oos ad hoc moventibus, videlicet die Jovis inde feqoente , que fiait quinta pro­ didi menât Martii, poft prefentatione* Sc com­ municatione* cum venerabilibus fratribus tc faffraganei* noftris inferios deferiptis , did* die Martii Ar Mercurii fequentis prnbabiti* , pa­ trum tc prxdecefibrum noftrorum ia confimiH* bas Mutaris infequentes veftigia » ia pneTcntia didorum fratram tc fufiraganeoram noftrorum > videlicet Milonis Csmotcnus decani fuffiaganeorum noftrorum , Guilielmi Parifienfi* , Joaonis Afeldenfis , tc Ladovki TreeenGs , Dei gratia epifcoporum > nee non venerabilis tc difcteti viri domini Stcphani Plaifance utriafque juris C d odoris, venerabilis fratris etiam fic Toffragaaci noftri domini Theobaldi Dei gratia Aurelianenfis epifeopi debite excufati procuratoris j normal loramque abbatum , tc priorum conventualium ac cathedralium , tc collegiataram ecdeliarum procuratorum ; plurimonimque viro­ rum cccleuafticoram tam fecularium , quam re­ gularium , exemptorum tc non exemptorum in magno tc notabili numero , tam pro feipfis quam aliorum abfentium convocatorum procu­ ratorum > nonnullis tamen , licet debite convo­ catis minime comparantibus , nec pro fe mit­ tentibus . MiÆiquede fando Spiritu cum devo­ tis orationibus atque proftrationibus per nos in noftra Senonenfi ecdcfia devotiffime celebrata , D ac folemni verbi Dei exhortatione ad jefbnnationem falotarem hujus noftra provincia prxhabita , ad locum pro didi concilii celebratio­ ne defignatum congruo ordine accedentibus , tc in eo juxta morem patrum in locis ordinatis , abfquc cujufcumque dignitatis eorum prajudicio tedentibus , abfentibus, qui citati fuerant, debite evocatis , tc eorum abfentia « Dei re­ pleta prxfcntia ; iterum in eodem loco expofitione tc declaratione « dc autoritate tc inftitutione -conciliorum proviacialium , de neceffitatc tc utilitate eorath , de modo procedendi in cis feriofins 'habita atque fada , ac libertate omnibus concerta atque data , ut quscumque corrigenda vel emendanda in ftatu ecclefiaftico E æfeant , plena cum libertate, folumDeum tea pre oculis , in medium fuo ordine de­ ducerent , habentes animum liberam atque redum. Vififquc tc auditis tc verbo atque feriptis nonnullis variis consultationibus , confi­ nii , tradattbus , tc advifamentis , per viros dodos & ex penos traditis Ar expolitis ; ledifÎue in publico prudeceflorum noftrorum in conmilibus provincialibus conciliis , ordinationi­ bus tc ftatutis , ut ordinatius tc convenientius omnia determinarentur , fierent , te conclude­ rentur , abfque confufione quacumque, quatuor Catii. Gmcrd. Tom. XXX1L Si, n ο n 1 n s b. 410 principalia per die* varios tradanda cenfatmus. a χΝθ' Primum de Dei reverentia atque cultu , tc de CHJum divini furyitii celebratione finccraAr devoca i in ’♦·»· quo pmcipoe coofiftit vocatio tc coeverfatioec- ' dcfiaftica , tc in quo fuaime coofiftit falas no­ ftra . Secundam de correAione morum virorum ecclefiafticoram , tc dc eorum converfatiooe , veftibus , vita , moribus tc dodrina . Tertium de fideli admioiftratiooc , * bonorum tempo­ ralium converfatiooe , eorumqae finccra tc de­ bita diftxibutione . Quartam oporeffiones tc gra­ vamina ecdefiis tc viru ecdefiafticis illata Ar in­ ferenda , Domino dirigente perquirenda . Nos igitur ia hac finâa Jynodo favente altiffimo Divina gratia congregati , ad reftauratiooem domus Dei > tc falutem gregis Dominici, mo­ rum reformationem , tc pacem ectlefi» noftras provineie , pro viribus jugiter ex noftri officii debito intendere , tc folerter vigilare cupien­ tes , cum confilio » deliberationeque , ac vo­ luntate omnium noftrorum pariter tc artenfa , ftatuimus tc ordinamus ftatuta tc ordinatione* que fequuntur. ARTICULUS CAPUT Dc MNde PRIMUS I. ctlcbrmli fcnxdttii. Dc cfi/kxti* . icet antiqua patrum traditio , ac facroram conciliorum, fummorumque pontificum ca­ none* tc falutaria decreta , tc conciliorum pro­ vincialium ftatuta, modum Ar formam , At qua­ liter io domo Domini converfandum fit, verbo pariter tc exemplo poftcrioribns reliquerit, At falubritcr in Domino providerint : quia tamen ipfa experientia docente » in neglcôum , obli­ vionem vd contemptum , noftris proh dolor ! temporibus collapfa font > dignum vifum eft in premiffis » tum antiquorum innovatione , tum novorum editione praeceptorum , ad perpetuam rei memoriam piam adnibere medelam . Cum igitur qus a majoribus conftituta funt majori temper autoritate firmentur , At funiculus tri­ plex de difficili rumpatur : volente* Ac cupien­ tes , ut fanâa te falubris ordinatio tc conftitutio Cacri generalis Bafilienfiv concilii per prsla- c·^. tos totius regni, pariter Ac delpbinatu* , Bituris acceptata , decenter circa Dtvini celebratio- i'T’*"’"* nem fervitii , in cantu , prolatione , determirM' natione horarum , affiftentia tc honeftate miniftrorum , qua in difiuetudinem tc negtedum a multis deouAa eft fub iplius autoritate ge­ neralis concilii congregatos , etiam Biturice* ac hujus noftri ordinatiortt concilii debite pu­ blicetur , te fideliter ohfervetur . Illam inter extera hujus provincialis concilii decreta du­ ximus inferendam , cujus tenor icquitur Ac cft L talis. Si quis Principem feculi rogsturus habitu honefto , geftu decente , prolatione non prxeipiti , fed diftinâa , attenta quoque mente feip- M« e* ac chori difciplinam fpedantiagendum imminet , ftatuatur tabula aliqua <**·* us , Decanus , vcl cui incumbit onus , dili­ continue pendens in choro : in qua , quid per genter invigilet i hinc inde , ne quid inordi­ nate fiat , circumfnicien* · Horum autem tranf- C unumquemque ex canonici* , vel aliis benefi­ ciarii , in fingulis horis per hebdomadam , greflores , illius note in qua ci.ca predida aut majus tempus , legendum cantandumve MucaTaeri· cxcefter>nt , vel alia majori , prout tranlgreffit . * Qui autem fecundum quod ibi deferi|ί>ηι <4><· bonis gravitas exigit , pledantur petna . * Salptum fuerit facere per fe , vel alium' neglexe- coeuaMw. Iramfii. vis tamen laudabiliter coniuetudinibos & —1 Hf. ^tem *cttptat decretum qualiter hor· canodebeat ingreflu·,, & egreflus, fe fanda in eis a· nice fiat dicende extra chorum , quod inci­ te c»»o*ir« pit : Quotcumque etiam alibi bcneficutos , converfatio paritet fe devota , qne Deo fe h·** minibus placita fe accepta fit , afpicientes infe» »n iacris conftitutos , cum ad horas cano* nicas teneantur , arLaonct hrc fanda fynodus, ftruat, xdificct pariter. reficiat fe deled»· Sta­ tuimus fe ordinamus, hortamur, monemus, juxfi oratione; fuas Deo accepta* fore cupiunt, ut ta pnedidi Lugduneniis ftatuta concilii, ut ad CMgXc-i|. non in gutture , vel inter dentes, feu deglutienda , aut fyncopando didione* vel colloEcclefiam accedentes devoti* orationibus & di­ C vini ... SJWWH ■ · ■> Concixiom Sbnonbnsb. 414 vini aominls iovocationl te veaexatioai bfiBerc A do·t » te eboreas, te tales ialblentias, in facris ammo amno ecclefiis te locis dn cetero fieri prohibemus. CXIUSTI catim habeant. Nall·· ia Ucb eUdcm f ia quibus vo­ Quod fi ad memoriam feftivitatuadl At veoera‘*·ί· ««·»■ ta Dosais· convenir celebrati, fedkioncaa exci­ donem Dei ac fanftoram , aliquid justa confuetet, conclamationem moveat, impetumv· comtudioes ecclefi·, in Nativitate Domini, *cl Re· mittat. Ce&at «niverfitaasm. te focietaum farrcdUone, videantur faciendum t hoc'fiat cum quarumlibet coafilia , coacioncs St publica par· hoocftate te paca , abfque prolongation·, im­ lamenta, vanaqne At malto farti·· fimda Ac pro· pedimento , vel diminutsoae fervitii, larvatione phana colloquia , confabulatione* , * alia quas te iordidatiooc faciei , ex ipeciali permiSone •offixae Divinum fctvkiam perturbare , aut ocu­ , Oidraarit, It beneplacito miniftrorum ipfius ec­ los Divinas majtftatis offradere j m abi pecca· toram venia pokulaada , ibi detar peccandi oc­ clefi· . Ut autem h· infolcoeie Indorum , cir­ ca feftutn prufertim Innocentium , In aliis no. catio , ant commferi depeebersdaater peccata. fttis provincialibus ftatutis prohibit·, te quam Qma *ero petulanti animo didi lacti concilii prohibitionem iteram renovamus » penitas ar­ inKibitioae· faoftiffimas, Ar cohibitione* ante ceantur .* Conftitntiooem facri Bafiiienfis condiâes, multi conttmaers mm verentor i alii pro­ pter ignorandam A ncgledem; alii per temeri­ B> cilii obfervandam, Ar huic noftro prelenci ftaluto duximus inferendam, cujus unos (equitur, tatem te cootamptum t ftatuimus te ordinamus, Ac eft talist diftam ordinationem pnudiAi celeberrimi conci­ m Turpem etiam illum abufum in quibufdam lii in corpore juris fcnptam, incipientem : Dv„ frequentatum ecclefiis, quo certis annis nonatatt Damusi drtr/ fttitittii, etiam verbis gal­ M nulli cum mitra , baculo» ac vcftibus pontifi- iTucM* licis Capias populo prodicari, te tranfgreffores ,, talibus , more epiicoporum benedicunt ; alii ·"· *4"·· quotcumque, ultra Divina majeftatis indigna­ „ ut reges Ar duces induti, quod feftutn fatuo- ** tionem qdam incurrunt, licuti ia eodem ucro „ rum, vel Innocentium, fen puerorum, mquiconcilio conftttutum efle dignofeitus , per ordi­ „ baidam regionibus nuncupatur t alii larvales narios coerceri. », Ac theatrales jocos , alii choreas ac tripudia Adjicientes infupcr, quod viri ecdefiaftici, >, marium ac mulierum facientes, homines ad in quibus tranlgreffio periculolior efle dignofei„ fpc&anda Ac cachinnationes movent ; alii cotut, tempore iervitii in choro diligenter a Iliffant ,, mellationes A: convivia ibidem préparantes. At ia oratione unanimes, · garrulationibus At „ Hsc Synodos dcteftatu, flatuit te juoet, tam confabulationibus te omnibus qm» Diviao cultui impedimentum afferre pofient, vel fcandalum C M ordinariis, qoamecclefi«tum decanis te reftoM ribus, fub Mena fnfpvnfionis omnium pruvenaut detrimentum, penitas abftsneantj his que „ tuum ccciciiarum, trium menfium fpatio, ut iu choro cantantor diligenter intendant, in con­ M *hrc aut fimilia ludibria, etiam mcicantias, ·w. ·· firmitate çsterarum gentium, flexiones, Ratio­ „ fea negotiationes nundinatum , in ecclefia, nes, vd cefioues in confornicate Ac concordia „ qu< domus orationis debet efle, Ac etiam eoechori, abfque difparitate est erorum confervent. „ metetiis, exercere amplios non permittant 1 Horas luat pitticularker vel alia fua fervitia, m tranfgrcfTorcfque per cenfaram etxlefiafticam » pct fc ve! cum alio in choro non dicant, ad ni­ „ aliaque jutis remedia , puoire non Mglihil aliud quam ad fervitium chori diligenter at­ tendant. Quia vero fanAa A fala taris divini ier­ » f»at. Adjicientes etiam, quod mercimonia negotia­ vitii cultus obfarvatio per deambulationes protionis intra ecclefiam neti nullatenus de catero diâas, garrulationes, circuitiones Ae evagatio­ permittantur. Quodque infra fepta fcu ixaufunes a choro Ae loco lervitii plurimum impeditur ram monafteriorum, tam virorem, quam mulie­ Ar fcandala plurima in Dei ecclefia te fidelium rum, chorea Ac tripedia nullo «aquam tempore mentibus generantur : ftatuimus te ordinamus, émues a talibus deambulationibus Acoafabula- D exerceantur per qoofcumque i tvec etiam extra ipfa monafteria liceat tcligiUis perfohis in quitionibus abftincrc » prout in decreto (acri gene· bufeumque locis prufatas choreas te tripudia asalis concilii faperius citato continetur. lujungerej Ac in contrarium facientes per cotum fu·, Eentes decanis, cantoribus, abbatibus, prioriu* & officiariis quibufcumqac, ad quos Ipcfiat periores debite puniantur* nlios corrigere atque dirigere, ut xelo Domini qui nummularios de templo * negotiatores de­ CAPUT IV. jecit , convenienter acccnfi , talia reprimant te Dt difirAatitaiiai ff . temporibus minus aut lakem non faru trudtuofe *» tuât poahioac « In coociliii «tiras proviabaâcnus obfervatum eft ) precipimii» omnibus », cûJibua Λ fyadalibus » adverias talcs praire Sc fingulis epjfcopis , ac aliis antcdiAjs , ut ne» „ négligentes , vel de hoc crimina diffamatos t n etiam per fufpenfionem a collatione beoefique ad carnaUtatetn , aut preces , aut alias inordinate refnicientes , fammooere curent ia », ciorum . vel alia condign* pana » feveriter beneticiis notabiles viros , provido» Sc moribus „ procedatur . Etfi bi , quorum deftitutio ad „ summum pontificem fpetat , per concilia bene compotitus , probatos Sc examinatos , ia,, provincialia » aut luoa fuperiorea , propter ftituere , promovere , Se ordinate , per quos cultus Der , St ecclefiafticus ordo , noftri» ia » publicum concubinatum reperiantur privatio. diebus poflit Sc valeat augtnentari . Providen­ ,, ne digni : ftatim cum proceflu inquifitionis „ ipfi fumato pontifici demeatur . Eadem dili» tes etiam Sc folicitudinem gerente» , ut tuxt* qiraJificariouea Sc ordinationes facrorum conci» >, gentia 4r inquifitio in qnibulcumque capitaI iorum Sc cauonum , viris dignis , enduatis » J ,, lis generalibus & provincialibus « quoad luoa, &.* |kt uaivcrfitates nominatis , ia ordine flr tur„ fervantur , panis aliis contra prodiAos te no eorum provideant, decreta concilii Sc ccclc», altor non publicos concuhinarios ftatutis in fi< conferva nd o . ,, fuo robore pecmaofuris · Publici autras io„ teliigendi font » non folum hi quorum eoti„ cubiuatus per feotentiam aut confeffiooeniia Caput v. », jure faâam , feu per rei evidentiamquas De lUCkimunK . >, uuUa poteft tergiverfatione celari, fed nut », mulierem de incontinentia fufpctum & inu­ Utn in viris ecclcfiafticis , prrfertim in lu­ ri matam tenet Λ- per fuum fuperioremadmocris ordinibus conftitutis , ad cultum Do­ „ nitui, ipfatncutn effèâunon nimittit. mini , qui fahâusfanâotum dicitur, ipecialius »> Quia vero in quibufdam regionibus nonevocatis , quorum eft lands tradare , Sc tnini„ nulli jurifdi&ionctn ecclefiafticam habentes , ftrare populo myfteria , viro munditia Sc cafti,, pecuniares queftus a concubinariis percipere tatis honeftas procipae requirantur i Sc ex im­ ,, non erubefeunt , patiendo eos in tali fexdimunda Se impudica convcrfatjooe plurimorum , », tate iordefeere: fub pana tnalediâionûrtcrC in Dei eccleua magna quotidie fcandala Se pe­ », ns preci pit, ne deinceps fob paâo , comricula oriantur, & majora oriri verifimiiiter for­ „ pofitione , aut fpe alicujus quaftvs » talia „ quovis uiodo tollant aut diffimulcac : alio- —'** midentur : volentes huic morbo Sc fcandalopctnicioio decenter obviare , cum jam multa in », uuin ultra promidam negligent!* panam» ,, duplum ejus quod propterea acceperunt reftiDei ccdcfia fuper his fuerint inftituta, ftatutum praecipue fuper concubinariis in facro Bafilienli „ tuere ad pios ufus omnino teneantur . Ipfas concilio falubriter iuftitutum , Sc in congrega­ ,, autem concubinas , feu malicres fufpeâaa » tione Biturica publicatom , iterum inter hujuf­ ,» prolati modi< omnibus curent a fuis fubdimodi ftatuta interi, publicari , &obfervari ccn,, tis , etiam per brachii fiecularis auxilium, fi letnus : cujus tenor fequitus ; » opus fit , penitus arcere t qui etiam de tali Co*c. w>t. „ Quicumque clericus cujufcumque ftatus , „ concubinatu procreatos filios apud patres fuos Mitin*, jeligtonft , conditionis , dignitatis , etiamli » cohabitare non permittant. Jubet infaper hrc „ pontificalis , vel alterius proeminentix exi„ fanda fynodus , ut etiam in prodiâis fyno,, Jiat , qui poft hujus conftitutionis notitiam ,, dis Sc capitulis haec confiitutio publicetur , „ quam habere profumatur » duos menfes poft „ Sc quilibet fuos fiibditos ad ipfarum coacuD „ publicationem ejufdem in ecclefiis cathedra„ binarum dimiffionen* moneat diligenter . In„ libus » quam ipfi diocefaniomnino facere te,, jungit propterea omnibus feculanbus viris , „ ncintur , poftquam eadem cooftitutio ad eo,, etiamfi regali prefulgcaat dignitate , ne ul„ rum notitiam pervenerit , fuerit publicuscon„ lum qualecumque inferant impedimentum , „ cubinarius : a perceptione fruftuum omnium „ quocumque quofito colore , prolatis» quira„ beneficiorum fuorum , trium meafium fpatio ,, tione officii fui ad*crfusfuos fubditos pro ha„ fit ipfo faâo fufpenibs ; quos iui fuperioris „ jufmodi concubinatu procedunt . Etcumom,, arbitrio in fabricam , vel aliam evidentem „ ne fornicationis crimen lege Divina prohibi„ utilitatem , ex quibus hi fruftus percipiun,, tum fit, 8t fub perna mortalis peccati netur , convertat . Necnon Sc hujufmodi pu,, ccifario evitandum : monet omnes laicostam ,, blicum concubioarium , ut primum talem cf,, uxoratos , quam folutos , ut fimiliter a conw fe innotuerit , mox fuus fuperior monere te,, cubinatu abftineant . Nimis enim reprehenfi„ neatur , ut iofrs breviflimum terminum con,, bili» eft , qui habet uxorem , Sc ad mulierem M cubinam dimittat ; quam ii uon diinifcrir , „ alienam accedit . Qui vero folutus eft , fi „ aot dimHTam aut alum refumpient , jubet », continere nolit » juxta Apoftoli confilium „ base faaâa fynodus ut ipfis fuis omnibus be„ uxorem ducat . Pro hujufmodi autem Di·* neficiis omnino privetur . Et nihilominus hi „ vini ubiervatione praecepti , hi ad quos perf>ubUci coocubiaarii ufquequo cum eit per „ tinet , um falutaribus monitis » quam auos fuperiores , poft ipfarum concubinarum ,, liis canonicis remediis » oaaai ftudio labodimiffiooem , man&ftamquc vitr emenda„ rent. tiooem t fuerit difpenfatum , ad fufeeptioPoll hujufmodi autem conilitutionis iacricon­ nem quoromeumque honorum , dignitatum » cilii novam publicationem in fynodis dierccfabeneficiorum , vel officiorum fint inhabiles . norum faciendam » injungimus omnibus ordina­ Qai fi poft difpenfationcm ad hujuimodi pu­ riis noftro provincic Senonenfis , & aliis ad blicum concubinatum redierint , fine fpe ali­ quos ipedat » ad didi exeeutionem concilii vi­ riliter & diligenter procedere , justa formam >» cujus difpenfationis ad prxdifta prorius in­ habile» exiftant . Quod fi hi ad quos talium in difto concilio dc dida conftitutione compreCMTcâio peruoct , eoa » ut diâum eft , pi*heniam : fub panis Sc cenfuris qu· conti* C tales 4x1 Concilium SbNOMBNIB. 411 χ>Κ> ' AMHO l*k* coneubinarios , ft contra judices negli- A tente· , fi ad focro· ordine· advenerint » a sa- Α ANWO libu* abftiaerc cogantur * alioquin ad ipfo· or- ciiWTl CHftim gtntes in dida conftitutfone continemur. dine· non admittantur > talibus beneficia eccte»«l> »«i> »4«*. fiaftica taiaquam indigni· denegentur, ad fimi» CAPUT VI. liaritatem it coofortfom pnslarorom , 3r alio­ rum virorem ecclefiaftjcorôm » minime admit­ Dv dr/srasirariAm uqffiuMsmrM» O AafcruM» . tamur . Commiffi vicarii ad ferviendum curia •exiere se «rrity(q|lfafo. A parocbialibus ecdefiis , 8t capcllanis adjacentibus eis , in talibus culpabile· 1 a tali adT TT autem morum gravitas non folum in viL-J tn munditia * fed fc in coqverfotioae hominifiratioae repellantur . Infuper dignum ft æun «Wtnnar > «t prolati & ani cedenefta * ft habitus ft geftes conducentia, invi­ viri etiam familiare» laicos ia domo ft sis ecclcfiafticia * fc ecdefi· miniftris refulgeat > familia commorant·· ad modeftiam ft mode­ fc ad hooeftatem fc obfervautiam fondabuem , rationem , quantum fieri poterit , fecundum, ptiftinofquc patrum mores omnia reducantur : vocationem eorum . reducant in pnsmiffis , ad volentes novitatibus fcandalofis,fc deformitatibus moaftruofis fapompetis fc plicaturis tunicarum, B bonam ndificatioocm aliorom pariter ft exemfuperius pariter fc inferio· , m coma capitis per capillorum dilatationem fc defluxum fuper nuda CAPUT VIL colli » ft ttfquc ad fapetficiem frontis ft oculo­ rum , io difpo&rione turpiffima fc indecenti XV tltrku t t&nit , (k mnrisriMifaM iUifitiift polenantm , quas lufolentn peftifera , fc inde­ uaaùfrtatiÎet. cens converfatio plurimorum exemplo fcdufca pernicie noftri» temporibus introduxit » falobriUm circa gravitatem morum , ft cooverfotet providete , pnelertim in viris ecclefiafticis , tionem honeftam virorum ecclefiaftkotum, fc ecdefi* minirois , qui formam ceteris pnebe& procipue facerdotum , ac eorum maxime re tenentur fc exemplum : ftatuimus ft ordina­ qui curam ft tegimen obtinent animarum » jam mus , ut poft publicationem hujus itatuti , vi­ ft legis Divine ft fandorum patrum regulas · ri ecdeliaftici m talibus culpabiles , fub Divift coafHturioaes quam piarim· , atque fanftif, ni obteftatione judici i, fc in fuaram periculum jtrains·. aajnarum , hujufmodi deformitate fc inde­ fima emanaverint inftituta , ac plura in noftri» centia penitus abftxneant , fc ad morum deceo- C provincialibus conciliis fuerint promulgata ftatuta : ft omnibus epifeopi· » fc aliis ad quo· tiam fc patrum obfervationem folitam in tali­ fpedat fobditarum mores fc vitam ia melius re­ bus habitibus fe reducant ; veftes honeftas , formare , ft viam fcandali» fc «convenientibus tonfuras condecentes , in forma honefta ft foo procludere , diftride procipieado mandamus t ftatui coadecenri deferendo . Super quo etiam & eos ac fobdiros hortamur , quatenus diligen­ unumquemque eorum per foos fuperiores pattiter obfervent , fc a fais fubditt» faciant obforcu lari ter cenietntrs admonendam · Quod u poft vari , qtus fandorum patrum decretis ft cano­ menfem a die noftrorum profentium ftatutorura nici· inftitutionibus , ac noftri» predtdi» pro­ publicationi» talibus utendum cenfuerint , fc vincialibus concilii» , de vita ft huncftare de­ his noftri» la lut ar ibus ordinationibus obtempe­ licorum fuerant laudabiliter inftituta: cccleliarare neglexerint .· a choro fc convcrfatione ex­ fticos viros, fc prnfertimfacerdotesDei, ebrie­ cludantur ; & ei» in ecclefia, donec refipuerint, tati fc vinolentiae deditos , 8c qui tabernas inft prrdiftas deformitate» ejecerint, diftributiohonefte frequentant , aut qui negotiationibus , nes penitus denegentur, fc pro dilatione fc con­ mercimoniis , quaftibu» , aut officiis clericali temptu per fuos fuperiore» arbitrarie puniantur . Quod fi pnemifla omnia poft menfem alium du­ D ftatui non convenientibus , fe immifeent, fospius commonendo , ft pernis fc cenfuris , pro­ xerint negfigenda : per cenfuram eccfefiafticam , ut jura ftatuunt , rigide coercendo: fic quodfc vel per totalem fubtraftionem fruduutn fuorum tranigrefforc» « ft delinquentes > in talibus ar­ beneficiorum , perna contra eos augeatur , eoceantur , a traofgreffioocfc culpa ; ft ordinarii* rumque punitio publicetur ; taliter quod aste­ feu alii ad quos foedat , notari vd reprehe^ ris cedere valeat in exemplum : injungente» om­ di non valeant , de traaifgreffioae , tolerantia nibus ad quos ex officio fpedare dignofeitur , C vel negligent!·. vel diftributiones miniftrare , a choro fcandalum faciente» ejicere , vel delinquentes coerce­ CAPUT VIII. re , ut in his diligentiffime invigilent abfquc perfonaram acceptione quacumque . Quod n in HthUtatAfu éJtMilUt , 0* a/tM/ad·» religiofis * qui ad amphotem veftium fc habi­ iUtctfj. tuum hooeftatem voto fc profelfione tenentur , hec inhonefta» veftium reperiatur a foperioribas fois ia capitulis , ft alibi : tauquam pro Um e» debito noftri paftoralia officii juxta tranfgrelfionibus regul» majoribus debite pu­ E canonkat fandiones, teneamur ludos perniciofo» , indecente» , ft inhoneftos , quorum niantur , ft a talibus abftinere cogantur . Aoccafione fub quadam curialitati» aut confolalioqain per ordinarios contra eos tanquam pro tionis imagine ad difiblucioni» materiam deve­ rravi crimine per incareerationem, aut aliaidenitur , ab ecclefia fr ecclefiafticis , prefertimia ite procedatur. facris ordinibus conftitutis , extirpate atque ab­ Ut autem condecentius ad hooeftatem omnia reducantur , monemus fc exhortamur patres , jicere 1 ft delinquentes in talibus coercere : at­ tendente» , drea ludos taxillorum alearum , tutores , fc direâores jovenum , ft prefertim & alios , jam plura a fandis patribos conftit·magiftros in (cholaftici· ftudiis , ut juvenes ia doftrina & timore Domini habeant erodite, di­ ta » ft in noftri· provincialibus conciliis ordi­ nata , qu· a multis hodie penitus negliguotur: rigere pariter ft docere , ft a talibus deformiomnibus epifeopi» > ft aliis ad quos Ipedat de­ tatibu» arcere fc cohibere. Volentesfc ordinan­ linquentes ft Icaudala in talibus facientes cortes infuper , quod talibus deformitatibus inni- C ri- 4M Concilium r’Jcrc » Ipcdaliter injungimus , quatenus eonCHAISTJ ûituu » unftis patribus * lUawmispontifici144;. bn* > fstpins occleiiaftid* fibi conuniffis infinu•M . 8c tnfinuari procarent : (acevdotes 8c alio» in (acri» ordinibus conftitutos ad taxillo* publi­ ce aut confuctudinarie ludere noa verent·», per fufpcnfionesad tempus ab officio at beneficio > per axcommonkationem in locis publicis fiapius pro­ mulgandam » 8c alias » debite 8e rigide coer­ cendo . Alios vero non fic publicos , nec confuetudinarioc , per applicationem unitu libro cera parochiali vel cathcdrali ecclefia pro Qua­ libet vice , qua ludendo» duxerint ad taxillos» 8e alias arbitrarie puniendo .' Aleatores vero » feu ad aleas ludentes , prnfertim iUos nui in publicis locis » in oftiis » 8r operatoriis laieorurn , in fcaudalum ftatusecdcuaftici ludere non verentur , aut qui ad palmam feu pilam in Ca­ milla » & alias inhonefte 8e inverecunde » pu­ blice confuctudmarie ludere non verecundantur aut formidant « ordinarii & alii ad quos fp·âat , frpius commoneant , & contemptores fu arum monitionum fic panis legitimis coer­ ceant » quod ceteris ccdeix' valeat in exem­ plum , Sbnonbnsk. anno' CAPUT 4x4 x. » 0* «ama» j>e ciïïm S4>S- r^MwarkM. Ublica atque communi fama referente didi­ cimus » quod curiarum multarum ecclefiafticarum officiarii , advocati , procuratores , promotores, tabelliones , 8c notarii , ia fupradidis curiis faciant abufus multiplices , 8c pau­ peribus 8c fimplicibas » exquifixislr illiciti» no. dis pecuniam extorquenda » îlloiquc in pluribus malitiofis 8c damnandis involutionibus proceffisum involvendo 8c illaqueando . Quapropter nos » qui fubditorum nofteoram quietem petoptamus , fupradiâis abufibus de opportuno re­ medio affectantes provideri » omnibus epifeopi» hujus Senonenbs provincia , ac cetaria qui m· rifdidioncm habent ccclcfiafticam » fubootenatione Divini judicii , & fuarum periculum ani­ marum , & panis contra négligentes judices in jure comprehcnfis » praecipimus , quod circa . fuas jurifdiAione» fic curent infra feftum om­ nium fanâorutn falubriter providere » faciendo (cilicet ad ordinationem firarum curtarum ecclefiafticarum ordinationes, ftatuta etiam panaCAPUT IX. lia , vel jam edita fic faciant obfcnrari » quod apud Deum meritum poffint reportare » & opus £>< fac/lenrus, CT r^ormarNof coram» . non fit in proximo provinciali concilio eorum Um ex inordinata queftorum multitudine C negligentlym corrigere . Provideant etiam circa houeftatem A probitatem officia riorum, eorum fepe gravamina plurima ecclefia 8c fideli­ bus populis inferantur » & per qmeftores ipfosmultitudinem moderando » ac etiam circa ta­ abuius multiplices committantur » orxdicatio­ xationem litteratum qnarumcumque » falanum eorundem officiariorum qui quandoque pro fuo nis officium uferpando , & per mendacia & fifalario 8c laboribus plus debito exigere non ve­ Aa blandimenta pauperum & fimplicium pecu­ rentur in grave pnsjudiciuna fubdstorum . Pro­ nias extorquendo j & quod detersus eft * fanA« fedis apoftolica 8c alsorum inferiorum inter­ videant etiam iidem prolati quod non it* fa­ dum bullas fimulando » felfificando » & etiam ciliter feratur lententi* excommunicationis » * procipue quod pro una contumacia non fe­ corrumpendo j ac per ecclefias » dinecefcs 8c pa­ rochias » vagando abfque litteris ordinariorum » ratur. •d quorum officium ipeAat queftoret ipfos 8c ipforum litteras probare & examinare : nos cir­ ARTICULUS TERTIUS. ca tales nequitias 8e abuius providere volentes» CAPUT I. omnibus epifeopi»hujus provincia injungimur, quatenus non alias quaftores ipfos per fuasdice- D ccfcs qurftas facere permittant , nifi prius per Cu(* nlifUfinnu. fe aut per fuos comnifloj probatos 8c doAos in Um BencdiAur papa duodecimus » qui ad talibus , eorum litteras ad plenum viderint 8t intellexerint , 8e de earum veritate ac falfibcatiffimorum patrum BcaediAi 8t Aaguftini religione» zelum gerebat non modicum » tate plene cognoverint : omni pradicatione ac reliquiarum delatione eiidem quxftoribus pe­ ad fupradiAarum regularum obfervantiam mul­ tas conftitutiones ediderit » que BcnediAinn nitus interdiAa , ntfi ordinarius ipfe ex caufa nuncupantur,& qua a pluribus religioGs negligunlegitima , prodicatiooem vel reliquiarum dela­ tionem alicui notabili perionr probate , 8e no­ tur, iiptno penitus ignorantur in magnum Tuarum minatu » 8c in facris ordinibus conftituts » pro periculum animarum : ea propter onuses abbates j magna & pia caufa in litthis ordinarii expri­ priores ac pnrpofiuM eorumdem ordinum » in menda , aliud duxerit ordinandum · Quoa fi Domino exhortamur » quatenus in fuis mona» quaftorcs contra prodiA» quxftis uti aut aliter ftcriis fupradidas BcnedlAinas conftitutiones ha­ abuti comperti fuerint : acriter puniantur pesbeant » 8c cas frequenter legant 8c relegant , na publica , 8c tali , quod ceteris cedere vale- £ ut fciant qualiter oporteat eos in religionis fcmita ambulare. Ad majorem autem evidentiam, at in exemplum , quodque pre Uti de parucU pationc turpis qucltos , qua lior ibus jura cano­ cx ipfis cunftitutionibus aliqua his noftris ftanica aut de negligent ia vel difliraulationc nullo tutis duximus inferenda » 8c ab infix religiofis una cum aliis regularibus dticiplin» » & modo notari valeant , aut in aliquo reprehen­ di. In his autem qu*ftrs atque 8c ftatuta kufuaruin religionum laudabilibus conftitutioni* dabilitcrobfervari volumus, & przfertimc-Cua» bus & inftitutionibus fpectaliter obfcrvand* ■ cx rs i It Ckm. dvfitmhii defeta. V rt. Et primo cum idem BcncdiAus duodecimus papa voluerit 8c ordinaverit , quod inmonaftc- Ai», rii* quorumlibet ordinum , abbates vel alii fu* periores provideant de idoneis magiftri» , qui novicios 8c juvenes , ccterofque iuiteratos te indoAos txhgiofos in grammatice rudimentis » P C C & .dtaoh......... .... iAdiitafc— 415 Concilium Sbnonbnjb. 415· fc intelleAu fctinturanim fan&arma * * couib A vel religionis . in caritate Doeslni monemus , ΑΗΜΟ christ! 5U· inealeGi* leguntur « habeant convenienter quatenus amodo a iè k fais fitbditb omnem CHRIST! !♦»/. inftraert, vt fic ucraruas fcrtpturarum feâura evagandi materiam · quantum eia poffibileerit, *♦’»· βί intclIcÂws , relfefoGs ipfis oùoGtatem aufe­ repellere conentur i k fervent ac obfervari fa­ rat » devotioeem dilatet & augeat « * ad fan­ ciant ea qu a fandis extribes de honeftate ac dorum patrum fequenda* doârina* tt exempla gravitate religioforum racnmt laudabiliter inftiinducat : hoc faletarc ftatutum dnximus de ce­ tuta , tam in vnftibus qoam ia calceamenti* , tero in fingulis religionibus ohfervaaduA 1 or­ necnon in gtftfeus k inceffibus corumdem t k quod praecipue ca , qu de floda vel cucullis · dinantes , quatenus hi «d quos ipeâat * fuper cappis TJatquc capueii* flxi* fiiper humero* » hoc folicitudinem adhibeant fpecialcm a fwp* botu , at lotulanbus corrigiatis Clem. ty ia _ quo etiam in vifitationibus diaorummonsftcefr· , faiubritcr ftatuit , fereent k faciant £a- ***· norum pur ordinarios 8t alios inquiGtioocm He­ lubriter obfervari . Quam quidem Clementiri volumus diligentem. nam , k conftitutione* feinta*»* in ea conten­ c Item cum idem Benediâus papa circa fpirer.^Ge»«ruT tualia temporniiaque commoda } ac commodum tas , in capituli* maxime generalibos diâorum a leUrfenA* ftatutn rehgioforum , cupiens providere > inter B relicioforam precipimus urpias publicari , k taiieuAe* crtea qUS ad obfervantum regularum fando­ verbis «tinas Gallicis > fi opus fit , clare k lucide expooi , ut fic via indecentiis k aburum Beocd&i k Auguftini ftatnft , voluerit k fionibus pncdudatvr , propter qua* liodic reordinaverit , quod omnes abbates , abbati!!· » ligiofi a fcrularlbus in opprobrium haben­ priores t prionll· , fingulis annis in fuis, capi­ tur k contemptum ; qci tamen ceteri* de­ tulis generalibus five annualibus » qu· fcilicet bent efle forma religionis pariter fe exem­ tenentur fingulis annis cum religious , priori­ bus , ac aotDufcumque membn» ubi fubditiscr· plum. lebrare > flatum eorum monafteriornm vel prio­ ratuum quibus pneffc digno Icuntur , quoad re­ CAPUT Π1. ceptas . mitia* , atque debita > ie credita, co­ ram afhntibus infirment k declarent . Quodque rtcifivtiMt ut fro iqrtfi omnes k finguli corumdem monafteriomm oficiarii , de inis adminiftrationibus faltem bis in /*^Uia canonicae inftitutione*, que de Sialo­ anno computem reddant , fire rationem t ut finguli religiofi per hoc fcire valeant , fidtem € kg nia loquuntur, diftnâa prohibent proinin groflb , Tuorum ftatum mon a fi eriorum. Not grefiu religioni* ab ipfi* ingredieotibus , vel eo­ igitur cjufdem vcftigiis uiherentes , omne* ab­ rum nomine , quicquam exigi » etiam ponextu cujufcumque conlbetudinis , qo< potius dici debates , abbatiIfas , cctetofque foprudifeo* in Domino exhortamur , quatenus pnrdiftum fta­ het corruptela : omnibus abbatibus k abbatiffis , prioribufek prtorifl» , k alii* quibufeum­ tutum , k etum alias in provinciali contilio que , fuademus , quod jura de hac materia lo­ ordinatum , ctun omni diligentia fervent , k quentia diligenter obfarv*nt , fic fcilicet, quod obfervari procurent. Sro nigreffu religionis pro fe vel monafteriis c»v Item cum idem Benedicius papa modum ap^îiû^cira*- P°ncre nolens circa antiqua jura , qu· de absais ex paôo vel conventione nihil recipiant . Si autem poft ipfum religioni* ingrcflnm ali­ em, At. ftinentia carnium k jejunii* a religiofis ordinis quid fuerit ab ipfis ingredientibo* , vel eorum S. Benedidi ©Mervandi» fatisrigide loquuntur, parentibus , monafterio ex devotione oblatum, propter quod in ploribu* monafteriis ramifie obillud recipi minime prohibemus. tervantur , matera deliberatione pmhabita ftatuerit k ordinaverit , quod (idem religiofi per finguhss quartas ferias totius anni ab efis carnium. D ad minus fe abftineant j k quod in Adventu C A P V T . IV, Domini , k Septuagefinu » jcjuiua oh fervent 1 attendentes ptedioam moderationem » litet omni rigore k aufteritete careat , in pluribus mooafteriis ejufdem otdtnis omnino contemni : icet per jura canonica fuerit fuÆcwnxcr proomnes abbates , priores, kpracpofitoc ejufdem vifum circa patrono* parochialium eccfefiarum , Jura decimaram in parochia* obtinente*, ordinis in Domino exhortamur , quatenus dc tam religiofos quam f«cula res , exemptos & cetero fuprxdifti* diebus k temporibus a car­ nibus abftineant > k jejunent, cum idemuplu­ non exemptos , quod fcilicet bene kcompeten­ ribus facuiaribus , clericis , k mere It icis, fé­ ter provideant curatis ecdefiarum prcdiâaram , in quibas habent ju* patronatus : quia tamen licité cuftodiatur. Ad regulares canonicos circa eadem jura multis in Inch negligent ur, k pro­ jejunia k abftinentiam carnium , idipfum ob­ servati exhortamur , quod IdemBeneniAus pri­ pter hoc fiunt plure* ex eifdam ecdefiis vacan­ te* , k paftoribu* vidua:· , in magnum peri­ dem in fui* conftituttonibus , qu« Bencdiftinc dicuntur , ab eifdetn voluit obiervari. E culum animarum : omnes hujus provmcie epifcopos in Domino exhortamur , quatenus fon. predxfta , k prsteipne cap. de Monachis , tit. de pntbend. k cap. r. eo tit. in v*. k CJeea. CAPUT II. i. de jure patronatu* , irrefragabiliter faciant obfervari. n> titfit ft gtwutr !» vtftintt*ti>. anwo L Utn evagatio’ , diflbhdlo , atque levitas a maxime indecentia voftium > debeant a religiofi* evitari , cum illa fint devotioni khoneftati religionis contraria k inimica : omne* abbate* , priore* k prepofitos, five quofeumque alio* religiofos, cujufcumque fiat ordinis C A Κ­ 4*7 Concilium Sknonbnsb· A itendo mandamus , quatenus populos Domini ANNO rpms commoneant , ac friciant particulariter CHM.UT1 Q.UARTUS. CN-ISTf ARTICULOS ac fpiritualiter commoneri , a talibus horrendis 14IJ. Μ»ί· abrtinefc , horrorem ac deteftatioocm criminis, Concernens ftatnm lakorum , & genera liter omnium fidelium. ac pernas temporale* pariter Ar «terna* , corpo­ rales St fpirituales , in contra delinquentes in talibus a jure & conftitutionibas etiam princiCAPUT 1. pum ordinatas atque impolitas , intimando j ac pernas legitimas , abfqoe acceptione perfoftfit f»»> ctlrtraaia . nanim , pro quantitate & qualitate criminum, Um circa celebrationem feftonim & dierum juxta iaadioncs canonicas , omni timore ac ne­ majeftati Divine , Chrifti dr fan&orusn logligent ia poftpofiu» , delinquentibus imponen­ kmnttittbus , fpecialitet dedkatorum > multa do ·. videlicet pro prima vice pmaqp pecuniaria* in noftris piovinrialibus concilii* , & fynodaliia cera vel aliter fabricis ecclefiarum , Ar non alibi , applicandas -, pro féconda per incarcerabu* conftitetionibas draccefum lingularum fisetionem Se jejunia in carctribu* facienda 1 pro rtnt laudabiliter inftituta , fcripturarum fanda- B tertia contra afluctos per inftallationem vel aliam rum «c canonicarum inftirat ionum teftimonio rnboiata ; omnes epifeopos 8c parochialc*iacerpcenam publicam procedendo . Sic qood cereris cedere valeat in exemplum , 8c Divina valeat dotes , 8r alio» ad quos fpeftat , curam volu­ me» gei rte fpecialem » ut diesipli Domino fin­ iia piscari , Sc Dei miiciicoidia Sc pictu ·po­ pulis obtineri. di ficati nullis fervilibus operibus profanentur , ne«. vanitatibus aut voluptatibus occupentur i CAPUT III. fed Divini» vacando olfietis , expolitioni de au­ ditioni Divinorum eloquiorum , laudes » vota, Hetime felveria. & facrificia Domino onerantur, & ad hrc om­ nia populi fzpius moneantur . Si quid autem in his tranfgrelfionis vel otniifionis fuerit commi fUerimoniam plurimorum relrgioiorum Se a 1 lotum ecclciiafticorvm audivimus, quod fua» . poena contra tranlgrrflbtes ad devotionis licet Dominus in veteri Tcftamcnto percepe­ omiffie Vel nogledM per pia opera fuppkmcnrit , perceptores fruduum ccclefi* miniftris de­ tum ? non ad privatum emolumentum applice­ tur vel queftum . Ut autem quo celebriores 8c C cima* tribuere : tamen his noftris temporibus eafdcm diminuere conantur , ut jam ex cis ali­ majore» Domino folemnitates celebrantur , eo qui dicant St aderant , decima!ia jura non nifi convenientia* populi prrparencur : volumus fic ad voluntatem fote folvenda i propter quod ac­ ordinamus , quod parochia les iacerdotes & re­ cidi» Se carum miniftri maxima damna Sc in­ stores ecclefiarum , in quinque feftivitatibus commoda pariuntur. Quapropter no» circa tales precipui* · etiam ultra Paicha , videlicet Nahominum nequitias occurrere cupientes , omni­ tivitaiis Domini . Afcenlionis , Pcntecofte* , bus epifeopi», archidiaconis, decanis ruralibus, Atlumptioois B- MAK1Æ, St omnium Sanato­ cctcnfque ect left irum redoribus pircipinws , rum , populo» hor çntur pariter & moneant pii» quatenus Dominicis diebus , necnon mcfTium commonitionibus λ- devotis, & fua confiteri pec­ i vindemiarum temporibus , admoneant & hor­ cata - A' fe ad celebritatem Se devotionem in tentur, faciantquc admoneri 8c hortari per eo* iplis iolcmnitatibu» fpecialius prrparare , di­ qui veibum Dei populo predicant , omnes qui das commonitiones pias St devoras die Domi­ ad folutionem decimarum tenentur , quod ipfi nica ante ipfarum celebritatem feftivitatum de­ amodo iolvant bene competenter fine fraude bite faciendo. D vel deceptione, qualibet ulla contraria confuctudine non obftante, pernas in feripturis fan­ CAPUT Π. dis , Se canonicis infUtutionibus , contra non folventes ordinatas , ac p>*mia &: temporalia Qaikai effùieadi fSM i» t left beati4» , vel & fpiritualia iolventibus tepromifla, populis in­ rxrrrahiÏM/arawrara isodaar. timando . Singulos autem ordinum mendican­ tium fratres , qui ad praedicationes faciendas , Um propter horrendam Divini nominis blafvel confelfioncs audiendas , in dicrcelibus adphemiam , ac cjecrabilia plurium juramen­ *»*·■ ta , ultra sterne damnationis interitum propter mittunrur, juxta conftnutiones * Concilii generails 8r cap. Caftemtt, ia . Admonetalia debitum , etiam temporales plagr > Del­ mus lub prems in eodem capite cuntcniis,qua­ ia . peftilcnti», fru&uum vaftationc* atque cla­ tenus populis praedicante* aut confcftiones au­ des j tempeftate* atque tonitrua , ac mala in dientes, juxta formam illius populos ipfoscom­ populis evenire foleanrex Disini animadverfiomoneant -d prrdiâasn ioluuonctu decimarum, ne jndicii quam plurima ; 8r contra btafphenihilqce privatim vel publice proponant per r' »nantes 8e execrabilcs juratod ab ipfarum folutione decimarum populi i Librrahantur. J quam Romanorum pontificum , quin immo 8c Î C Q C prtncipum fecularium plurima emanarmt inftituta , que a multis hodie ncgbguntur ; atten­ dente* ex teftimoniis fcripturarum , quod Dei St fandorum injurias diflimulare > nefarium 8e periculofilEmum judicatur ; quodque crimen ta­ lium in negligentibu» prclatu Se judicibus qui tales retrahere negligunta dcliftis, etiam quan­ doque feveriflime vindicatur : omnibus epilcopis , Sc aliis ad'quos fpedat in noftra provin­ cia fubditorum more» &.· vitam in melius refor­ mat t fub obtcftatione Divini judicii prate i- CAPUT IV. Matxvtcaaim patiite i» taltfie tfi toatrabtatlaM. Um jura canonica non fine magnis ratio­ nibus jubeam matrimoniorum contrains in ecclefiis publice celebrati , fcilicet propter facramcnti dignitatem , reverentiam Se hono­ rem , in quo confertut gratia ficut & in c*tcr ris C 429 Concilium ~λμηο r” facramentis · k etiam ad tollendam omnem A SaNONKNSl. m» 4JO bonis, quotidie inferuntur, multe conftitu- aKHO CHJtlSTl malam peccati fufpicionem, cum piares «ftimationcs ft ordinationes in Scripturis faciis atque CHRISTI canonibus fuerint promulgatas, que jaminmuk »4*1· H*sre pofTenc inter ipfos conjuget folum fort con­ tis hujus noftra Senoner ne de cetero Dfcefliuti ac qualitati temporum, videbitur ex­ ita faciliter difpenfeat fuper bannis te matri­ pedire : jura ecclefia. licuti ad unumquemque moniis concedendis » etiam pnutextu cujufcumcoram ipedat ft couvenit, convenienter ac vi­ qoc pecunia » ficut htâenus difpcnfarc confuo* riliter defendendo , ft fe in murum pro domo verone. Domini opponendo : fic quod ft juta ecclefia rum valeant confers an , ft ptxlati ft epifeopi CAPUT V. dc negligentia apud Deum & homines minime valeant accuiari. Ctrtu aw·» rrmpar4ur car marrrntaeûMI ttlthrtri prtMwir. CAPUT VII. Um certis anni temporibus matrimonia ab C ecclefia prohibeantur celebrari , fcilicet jQ»a λ atHutlthu ttfnw itftttt . tempore Adventus » ^ptuajtelima ft RogatioD noftram quibuidam referentibus deve­ num; ft quia tunc otnnes magis quam aliis tem­ nit auditum » quod epifeopi hujus provin­ poribus debent devotioni & orationi intendere , * a quibas tamen retrahit plurimum carnale com­ cia: Senoncnlis obfervare ft obfervari tacere omit­ tunt ea , qux ttatuta canonica circa moniaks mercium ; eo etiam quod illis devotionis tem­ poribus fefta , cboncc, ludi ft convivia , qua obfervari jubent ; propter quod magna fcandala » & fpiritualra it temporalia incommoda , in nuptiis fieri (olent , non bene congruunt , frequenter eveniunt, ac iu poftcium contingctc led verius opponuntur devotioni ft contempla­ pntlumuntur · nili de falutari remedio occurra­ tioni: nihilominus tamen in hac Scnonenfi pro­ tur. Quapropter eifdem cpiicopis dilhiâe prae­ vincia quxdatn mala coniuctudo vel corruptela cipimus , quatenus praedicta ftatuta laciant 10 iqolcvit , quod fcilicet fupradidis temporibus fduïimx fiant fcftinrates nuptiarum , chore* , luis dicecefioas inviolabiliter cuftodiri . k prae­ cipue cap. Monafteria > it vi. CF b·. cIerit. Staudi, convivia, ft alia indecentia, que eifdem teftis , conviviis va, ft non ipfum marrirum m 6. ft c. «rrradracn, eodem ut. in Ck-m. · monium contraftum , intendebant tura prohi­ Qux capitula cum aliis conftitutionibus ad Itabere. Eapropter nos pnrdiftum abuium feu cor­ tum monialium pertinentibus per eos , ad quos ruptelam extirpate volentes , omnibus ft fingufpcâat, volumus ipfis monialibus etiam vcibis *■*“■*<** lis viris eccleimfticis , ar exteris , necnon raegallicis exponi ft publicati, feivata temper gra­ minis hujus provincia , fub excommunicationis vitate ft honeftate , quae in talibus vilitationiprna inhibemus, ne fuprodiâis temporibus au­ bus monialium debet a vilitatortbus obfervari · deant facere vel fieri procurare folemnixationa nuptiarum, id eft, convivia, fefta, choreas vel Ctnltfi» tttiri CeiKhii. extera hujufmodi, vel eifdemquocnodolibetintrreftc : praecipientes interim epifeopi» ft cura­ Pro conclufione autem omnium prrmiflbrum tis feu presbyteris ecdcfiarum parochialium , quatenus hoc pre fens ftatutum in fuis ecclefiis ftatutorum noftrorum , ft ve.a exeeutione eo· publicent ft publicari faciant diligenter, & ma­ rntn , volumus ft ordinamus quod tcftei fyno xime duobus vel tribus JDommicis ante fepra- £ dales m dioecefi qualibet ordinati , ft inferius diâa devotionis tempora. nominandi, diligenter inquirant fi prxdiâa fta­ tuta ab omnibus obfervabuntur , ptouc in c. /fCAPUT VI nt ·!·<», Dt trt»jitn,inl>tif, in decretalibus con­ tinetur, iu alio proximo concilio provinciali de­ LirtrUfti tr MUHtUkftftt tttltfit tivrrftu ieiibite ft fideliter reiatuit qas circa ea viderint mi­ itt JitHli nime obfervari. Statuimus inluper & praecipimus quod omnes fuffraganei noftri , abbatclque » Um circa gravamina , qux per nsultq» ju­ priores convcntualcs, & capitula ecclefiarum 00dices frculsres ft oflficiarsos curiarum Ixftra Senoncnlis provincias , necnon decani rura­ cularium multipliciter ecclc.iis lacrofanftis , ftles cujuslibet dkxcefis, copiam habeant authen­ ecclefiafticis viris , in junldiâiunibus luis , li­ ticam noftrorum prrientium ftatutorum , iliaque bertatibus ft privilegiis» in perfonis punier ft Jaciant infra, duoriun menhum fpanum in fui* C A C ■ 431 Concilium Sbnonbnxi. 4ji ANNO fynodis & aliis loci» folemnitev publicari ft de- A canonicis Sctsosaenfibus , Petro Regineo canoni- anno CHM15TI clarari. Prscipneauu* volumus, quod ilia qua co dc officiali Nivernenfi , io decretis licentiate CHMJSTl »4*5concernunt vul coocctqck poflunC ftatom dr mo­ una cum plebis multitudine copioia ad hac con»♦»». re» laicorum , laciant i'tdcaa futfragaoei it deca­ gregatas , teftibui ad pramiffa vocati» fpcciallni in poblici» pcmdicatiodibas it vnlgnri fermoter dc rogatis. ne coram populo mrponi, ne aliqui valeant eo­ Quibus ftatutis, fanâionibus, ft ordinationi. caaAJsatu. rundem ignorantiam pneteodese. bus pram fertis, leftis dc publicatis, eodem fa- ■·* «μοιμ „ Tcfte» autem fynooalea hujus facri provintiacro prafenti approbante concilio , ipfa» laudalis concilii Scnonenfis, eodem approbante concivîmes, ratjficaviaaes , approbavimus , dr inno-,«,( quibat· cmoMi. Jio , ia qualibet dicecefi ordina mu» , nomina­ vaviasM ; laodamufqoc , ratificamas, approba- *· *»»·· mos ft innovamus per prafenrcs , decernentes J|{jJ.* mus dc eligimus infra fcriptos : IcUicet pro diecefi Seoonen/i decanum Cnriftianitatis rrovineo­ eafdem fore inviolabiliter obfcrvaodas fub pa- TutuMla k lis , ft officialem fandi Juliani de faite ; pro ni» ia eildam contentis. Et infaper quod carumdem tranigreffisre» feu contra facientes , ft cm eM ■ ‘ ■/ ’X·^ ?w‘i' laum Héraut, A decanum S. Margarete. tii faperna providentia papa oâavi anno primo Nor igitur Tri fi indor atehiepifeonas preno­ B prrfenribos ad hec venerabilibus A circumfpeAis viris dominis A magiftris, Ludovico de Me­ mi nator , affato m provinciali , A ipfo appro­ loduno archidiacooo Senonenfi , Andrea Colin bante , praefidentes concilio , ulteriorem ipGas thefaurario ecclefi· Scnoncofis » Ludovico Bro­ concilii proiecatiooem A continuationem hinc chet archidiacooo Mclcdoncnfi in eadem ecclefia ad triennium , feu donec A quoulqoe caafis eSenonenfi, Hubcrto Bernier priore & Floiculi mergentibot concilium convocare expedierit « Aorelianenfis » ioriiperxeis i nobilibuiquc A ho­ quibus occurrentibus, eifdem Fratribus faffraganorabilibus perfonis HcAore de Salaaat S. Jafti > ncis noftris, A aliis quorum intererit , figntfrPetro Picdcicr, de Cbampleto, dominis tempo­ cabimus A notificabimus , cum peoteftationibus ralibus , Petro dc Vieachaftel receptore ordina­ tamen in talibus fieri folitis A requifirir, praefi­ rio Senonenfi, ana cum pluribn· aliis perfonis gentes , ftatuentes A ordinantes . fide dignis teftibus ad pnmiffa vocatis fpecialiIn quotum omnium A finguloram fidem, ro­ bor A approbationem prnmiflTorum, has noftras trr A rogatis. GuttfscXen. I. AtMnsrj. litteras exinde confici, A per notario· fobicripANNO CHRIST! 14°· CHRISTI ^CONCILIUM MAGDEBURGENSE. Ab Alberto Archiepifcopo in. 1489. celebraram, in quo etiam provincialia pnedeceobrum fuorum Harun reformat, & innovât. Kx Leaijil Spill,. CMda. ». p· Lbcrtut Dei gratia faofte Magdeburgenfis C de confenfo & approbatione venerabilium fra­ trum noftrorum A Coepifcopormn noftre proecclefi· arduepifeopus, Univerfis Prelatis, Capitulis, Conventibus , Clero A Clericis acviqcie. B. Mifaenfis , C. Merfebergenfis , D. Chrifti fidelibus, tam religiofis, quam feculariNuenburgenfis, E. Haxelbergenfis, F. Brandenbus, fexos utrinique » per noftram Magdeburburgenfis adjecimus, aliis ftatutls predeccfforum genfem provinciam ubilibet conftitutis, In do­ noftrorum Immutatis ac in melius reformatis, mino ialutetn ac prefens opufculum grat-nter aliis etiam penitus refecatis prout tempus eapofcit Acaufarum de novo incumbentium facultas acceptare» Leftionis Studio frequenti memoriae commendare acceptatumque diftriftius effeftuali requirit » ordinare fecundum rubricas A juxta ordinem in conftitutionibus Romane ecclefie obobfervantia adimplere . Licet a diverfis noftris predectfforibus conciliis diverfis provincialibus fervaram prefenti opulculo foicribi fecimus an­ celebratis plurima ftatuta A di ver ia provincia­ notatas, ut legentibus provincie fubditis que ad lia » per que tam clericorum quam laicoram ftaipforum obfervantiam tenentur adftriâi, facilior tus refplendet adornatus , viciis repulfis» lean- D nt aditas, ftatuta ipfa, cum cafus ipforum, vel dalis re fees th A nocivis quibafque eminus pro­ alicuius eorum in dubium venerit facultas, inve­ fuga th, edita A promulgata pervenerunt in lu­ niendi ftatuta etiam predeceflbrum noftrorum, cem ; Er quamquam fel. Record. Borchardnt prequeeunque tenoris exiitant, etiam noftro prefendecefior nofter ooviffimus A tali nomine defitl que volumine minime reperiuntur inferta A gnatut omnium predeceflbrum fuorum A noftro­ pr·fontibus annumerata , volumus habere pro rum ftatuta in unum collefta opufculum iabcer­ cafiitis Arejeftis, nec quemquam de noftra pro­ tis rubricis adunafletj Tamen modum A for­ vincia ad ipforum obfeivantiam in judiciis vd extra in aftibas fuis fed dur.taxat ad ea , que mam » quam alii xrcbiepifcopi in fois ftatntis Eovincialibas digne fervavefant » pretermifit obin prefenti volumine continentur, fore obliga­ rvare caufa congruenti ipfnm pro temporis tum. tunc currentis difpofitione movente. Nos vero ordinem A rubricas pofitas in Conftitutione faDt fatum» friaitttt tr fit C»tlnlii4. cre Romane ecdefie, quam fequi expedit Afomma reverentia decet venerari » quia ex ipfa fola ^ikrtui tx fatUi» MugdrÀa,. verius confpicitur» A que intra fe politos vali­ da caritatis compage cuftodit , fequi volentes i Que propter fui exquifitiffimam A probatifQuia turpis eft pars que fe toto minime confor­ fiuiam perfeftionem ac dariffmam A focidiffimat univerfo » ftatuta provincialia prediâi Bor­ mam veritatem adfeftione vel declaratione ulla non indiget, ad quam faprimis, tanquam prin­ chardt A aliorum predeceflbrum noftrorum, A que ipfis in hoc prefenti concilio per nos edita, cipium medium finem fsfotis omnium, corda, A Cm»7. Gmrrn/. Tam. XXX11 T mmus ’«”· 4M Concilio μ Ma 0 D B B U K fl I N S I. 4Jtf A h no *““* * oculos elevamus , devoti· nihil aliud 4 torn ejus, petroni noftri, meritis confifi, omniCHJUSTl eft credendam, tenendum , «el docendum , aifi bus vere penkenribes contrflu, qui eas Gbicom- CHtUT| quod Rmmm credit, tenet, docet ecclefia, piparaverint, legerint , aut legi audierint, quo141$. ciefcwnque hoc fecerint, iL dies de iajmiâa fi­ iffi*a , fandifiima Ar pcwdentiflima mater noftra. Ita U«en ut omnes prelati articulos fidei bi penitenda relaxamus. pcincipalcs fideliter Taos fubditosdoceant layco·, Dt tte/Htitieeiki frtierki V Kxnli (impliciter credere , ficot ecclefia cfericos sere Jntferxmù. explicite Ar diftioAe, ,4ihruu Ut mt. MagdsAurgw. Mmti ut nat. A&g/r* hxfta. , Imprimis igitur ftatuimus · et fi altanis cie. ricas vel layars, uttinfqne fexus , cniuicomque Prefeuti ftatuto, -lacto approbante concilio t dignitatis, religionis , vel ftatos exiftat, aetas ordinamus Ar mandamus diftriAe obfervari, ut fit * prefumottane dampnabili, poblice predica­ quilibet epifeopus cum fuo capitulo noftre prote , vel occulte docere, credere, vel tenere, quod B vincie , pro fe ac fuis capirularibos , prélatis , facerdos in mortali exiftens peccato non pofiit religiofis tt fecularibus, Ar generaliter pro cle­ conficere corpus chrifti, feu fic ligatos non pofiit ricis fuc civitatis te dioceL univeriu pro tempo­ io Ivere vel ligare foos fubditos a peccatis, pro ribus aftuturis procurent Ar habeant une defcân heretico Ac incredulo habeatur. Quem errorem conftitutiooem fel. Record. Fredcrid Ac Karoli hujus facri concilii approbatione datnpnatnus aquarti Romani imperatoris quam Arnos cumnoitro capitulo eodem modo fervare intendimus Au nathcmatt&amos te penitus reprobamus. Cum (acre icripture dicat auAeritas, quod five bonus Î|uantum pofiumus noftros fucceflores hortamur five malos fit mi ni (1er per utrumque deus effeub bulla papali perpetuo durante, fi ipfam fic Aum gratis confert. Won enim que fanâa funt, obtinere potuerint vel ad tempus obtentam in coinquinari poffunt nec ipia (aeramenta poteft eifdem confcrvatoribus , verius tamen exeeutohomttwm malitia prophanare. Unde (acerdos, ribus in locis cis congruis qui in cafibus diâi quantuttfcumquepollutus exiftat, divina nonpo­ privilegii Ar quemlibet epifeopus A» faum capi­ teft pollucte (atramenta , que purgatoria cuntulum te clerum religiofum Ac fecuiarem lue Asrum contagionum exiftunt. Licite ergo a quocivitatis At diocef. ab injuriis per quempiam ipcunque facerdote ab ecclefia tolerato divina my- C fis inferendis defendant, ^uxta diâi privilegii fteria audiuntur & alia recipiuntur ecclcfiaftica continendam , injuriatoribus penas contentas (aeramenta, in eodem infligant. Proceifus contra tales pena­ les fecundum diâam Karolinam Ar ufque ad iatLfaâionem debitam tc quoufque injutiatores Xairua it CttAilatitnt. fint a fede apoftolica abfoluti, vel ab aliis, ^liertXi artbitfiftefx! t» ηκ. Mtfit· quibus hujufmodi poteftas dinofeitur refervata , qui fibi fpeciafitcr in cafibus diâe Karoline abfolutionetn , te ioterdiAi relaxationem Canonum ftatuta primum , & demum confti­ reiervaverunt. Volumus etiam, ut quater in tutiones provinciales tam a noftris predeceflorianno quilibet curatos civitatis ' tc diocef. no­ ftre proviocie, videlicet dominicis diebus im­ bus, quam a nobis editas Ar prefentibus infertas ab omnibus fciri ac inviolabiliter cuftodiri man­ mediate quatuor tempora fequentibus fuis pardamus fub obtentu juris & honoris eorum, poft rochianis, infra miffarum follenuia, pronunaiet publicando fub lingua teutunica Ar (nos parroprefentem enim publicacionem ignorsns ignora­ bitur & negligent negligetur. D chianos ammoneat diligenter, ut fe caveant, ne ia penas diâe Karoline incidant laqueati. Vo­ lumus etiam Ar mandamus, ut in ungulis fi no­ ^ilkertxt .^rtbitfifcefai ex text. M^itdis epifcopalibus prelatis Ar clericis univerfis ibi­ kxijex. dem prefentibus dida Karolina diligenter publi­ Statuimus, ut prefens libellus de conftituciocetur, quam prefenti ftatuto in fine volumus de verbo ad verbum annotari. siibus provincialibus in fingulis ecclefiis kathedralibas fub figillo noftro ac deinde in aliis eccleGis collegiatis Ar conventualibus noftre proRufeira it \eferiftit. vincie , infra tres menfes a prefenchim publica­ ^tlitrnt ^irtkufirtefat tx texe. Utfie· tione computandos , fub figillo dyocefenorum fi­ ixefen. ne excufactone qualibet habeatur confcriptus te in choro jaceat , ut fic pofiit patere cuilibet lef;ere feu videre volenti. Ut autem communis utiCum fecundum legitimas fanxiones prefer itas prcdiâamtn conftitucionum in noticiam lu­ provincie delegatos principes ad iplius prefidis culentam cunAorum deveniat, Venerabilibus fra- £ provinciam declinantes non debeat ex omeii de­ bito fine re amplias facere quam eorum legacio tribas Ar coepi (copis noftris injungimus te manda, fe extendat. mus in virture fauAe obediencie, quatenus i pia s moxfcribi faciant Ac procurent, ac anno quolibet in fingulis. eorum fynodis in toto clero ubi fic com­ D< frettfl&ttt jxiicaae étlfiaterxm. mode fieri.poterit, alioqain alibi legi faciant &r injungant fnbditis fuis, ut eas quilibet fibi pro­ ^4!bertxt ^trtbiefifctfxt ex tene. Mx^ieburfen. curet , Ac tenorem earum memorie recommender te maxime archidiaconis te fuis fubdirù, fc. de­ canis ruralibus , archiprcsbyteris Ac presbyteris Attendentes , quod judices delegati a fede hoc injungant. Nos infuper de omnipotentis dei apoftolica Ar a legatis a latere vel aliis legatis snifericordia beatorum Petri te Pauli apoftoloconfervatores , deputati gratiarum exeeutorer, xum ejus auAoritate , nec non Mauricii Ac foçiovel ab eia fobdelegati judices, fiibconfervatorea vel 417 Concilium Magdbbuxgbnsb. 4)8 'Âiniôr fabaaeeatorti dépotati» rom munirer vel dit i- A dem mnbUibus, precipue factamus-de alienatio- - aMNO Cfourn fim, poroftatemeû traditam dr mandatorum fao«.roraro immobilium, poffint fpoliare , etiam CHUST! '**>· ramnMstnnfceadaM multi* modis, k aliquibus fruGus aniverfos primi anui , infra quem debe*♦·»· fcandibas exqaifitM criam fepe Balle apoftolice rent ad facerdotiam promoveri, recipiunt , in pCTBoaaolloo iniquitati* filios falfifictsKmr, que fuo* ufus convertant minime promoti, diGat etiam alias ipfo jure Tant nulle. Expat fic falfi. parrochialcs ecclefias fic fpoliatas te defraudate* ficata* execurorc*, jadict* fauradifti, earam faltacitu refignando vel exprofie petroni* eorum, fitate aüaime cognita que de facili non potcft vel collatoribus. Volumus amem jus, quod in deripiantur. Casa autem ptocafioa earom aafto> cafe illo providit, ad permutantes infra sonam rhatc falaünaü fiat ipfo Jure dr fefto nulli, ne­ fi fine promoti, five non, prorogari, Ita mbo­ quit ad coram esecuuooem , taceo obfervamiam na inventa m dotabas ecclefiarum prcdiGanim tcoeatar obligatu, diverfoe fulminantes procetapud ecclefias tales debeant fine qualibet dimi­ fas limites fat mandati excedentes loca ecclefianutions fais fucccfibribos remanere pro eorum ftico iottrdiGo feu cefiacfoai gcoerali pro rcbos faftentatiooe. Ia promiffi* vero reverti culpabi­ mobilibM vel pro pecuniaria famma (apponen­ les drdelinquentes, a perceptione Beneficiorum, tes. Unde facro approbante concilio ftatuimus, B Îuc obtinent ia provincia noftra , volumus efie «t Mlles plebunt, fan vicarius, vel quiconque ifpoafos, ncc fniGu* ipforum porte facere faos, alter détiens, vel prolatas, citationem feu pro­ ncc in utilitatem fuam debere convenere , do­ cedam aliquem a /odice delegato (edis apoftonec ablata priori ecdefie omni cum reftituant lice vel fobdelegaro ipfius , vel i legato difte integritate. fcdis apoftolice etiam a latere , graciarum exceutoriMs vel conferva toribn*, vel ab ipfis com­ J^efosra dr feratiait i» tniiae fuimi». muniter fobdclegari*, vel divifim , fibi direfto* de citando qnemcmnque, monendo, vel trahen­ Jtitrfu Jnktfifnfti t* ssroiU* Mgdrfwg. do altra aaam dictam vulgarem ooeorie compu­ tandam a fine diocefi* admittant, dc quorum Statuimus ad terrorem mtlefaGoram, m uni· audoritate ante omnia debet conftarc, vel aliverii epifeopi pro*incie.Magdeburgenfis ac coram Juatcous exequatur, nifi fuerint per vidimus vicarii , quando volunt dr debent fais tempori­ yocefani approbati · Pro quo vidimus officiales bus o'dioe* celebrare , commirtaot aaprefieexaepifeopi, vel alias, qui hoc officiam habet ex­ ainatorfott» clericorum ordinandorum , fab ana­ ercere , non antequam recipiet, qutm crea folid. C thematis interminatione , ut inter cetera per­ denariorum communiam dr in illa dtocef. cur­ quirenda fideli diligentia perquirant , fub ob­ rendum , contrarium fadeas fit ab fagtefiu ectentu honoris percipiendi a finguli* ordinandis defie fufpenfus, qaoofque parti fic indebite eReligio Ii» , cujuftunque ordini» , *el fecularixadionate duplum reftitaat. Statuimus etiam rcbus , ut fi patre* avi , ac progenitore* eorum ufque ad quartam lineam afccodcntes captiva­ fcrtpta confervatoria papalia, litteras gratiarum legatorum quorumennque dc fabdelegationes a verint , captivato* detinuerint , occiderint , p. edidi» officialibus, vel aliis, quihocofficium mutilaverint , profcripfermt , banniraverint , gerunt per noftram provinciam noftrorum fuflfradiffidaverint derteum in facri* ordinibus confti­ ganeorum debere examinari examina tronc dili­ tutum ‘dr pro clerico fe gerentem , etiam fi in genti facienda , It ut evitentur omnis falfitas minoribus fuerit cooftitutus , & pro tali fe ge­ rebat habitum detonfaram deferens ; Eum quem & corruptela , exhiberi. Si autem contingat, in aliquo promifloram afieâum per aliquem pro­ quenqaam plebaaum curatum, feu clericum, et­ genitorum fuoram ufque ad lineam memoratam iam in dignitate conftitutum , in civitatibus & dioccC noftre provincie per judices delegatos feinvenerint , fi faâum iftnd fit notorium , vel dis apoftolice, vel legatorum ipforum conferva- ® fcitnm in loco nativitatis fae , nullatenus ad­ rores, gratiarum excoriarer, ve! ab eia deputa­ mittant . Prelati vero , vel coram vices geren­ tos, citari vel vexari pro eo, quod fine vidi­ tes , quorum imereft inveftiro , ve! inftituere mus fui diocefani eorum ciutione* Ar proceffu» prefentatos , ante inveftitnram vel inftitucioalio* quofeumque requifiti fprevetint recipere dc nem cum fumea diligencia de hii* qnerant, te exeeauoaem debite demandare ; Ex tunc epifquos tales invenerint , vicio progenitorum la­ borante* , de quo feriptum eft , nullo modo fropus cui difti plebant, curati dr alii clerici inftituant v:l inveftiant ad aliquod beneficium, fabfant, dc in cujus civitatibus dr dyoccf. no­ vel officium , ecclcfiafticam etiam dignitatem . ftre provincie funt bénéficiât!, ipfo* tociu* cleri Et fi tale* quovis modo per negligenciam ordi­ fomptibua dr expenfis defendere non tardabit, nantium fuerint ordinati , vel ner propriam ta­ cum ad luium fpeftat, ut fuam jurifdiâfooem citurnitatem , cum dejhoc conditcrit , fint ab tueatur. Nihilomians , fi emfeopus In peemifordinibus fic fafceptis fufeenfi dr maneant, do­ fii négligeas inveniatur , fabdiro, fi que dam­ nec a fais dfocefanis difpenfacionem meruerint na receperit dc expeofas fecerit , ad arbitrium obtinere . Inftituti etiam ia beneficio vel claunoftrum, vel noftn in fpiritual ibus vicarii, fibi B ftri* profeffi vel monatterio obla ti, fint ipfo faplenarie rtftnaat dr cum efficta. fto pire , quod habent in beneficii* , privati . Oblati vero Sc profeffi a diâts daufhi» expel­ lantur , vel faltetn fufpenG maneant ab ordini­ J* «MfiMt. bus fic fafceptis , donec dyocefani fui cum ei* Xlforru* ttrtlritfifcqtu tx nat> M^i»· difpenfaverint , ipforum meriti* dr laudabili converfacione eorum hoc exigente tc cum bene­ ficio inftituti» . Etiam dyocefani prout viderint expedire , habeant plenam poteftatcm in hiis Item qnasBVt* provifam fit canonice de illis aondum la facri» ordinibus conftitutis, quibas dilpenfandi ; Examinatores infuper dr prolati , ac eorum vices gerentes , qui feras in premifde ecclefiis narrochialibns providetur dr qui ta­ fi* agere prefampferint , io faturo per loosfaie* parrochsalcs eccfefias ea de caufa recipiunt petiore* immediatos fafpcnfioni* icntcncia per» dumtaxat , at cas rébus dr bonis inventi* ia eifT B (d. Canal. Gntrét, Torn- ΧΧΧΠ. 439 »♦»«· COMCItlOM MAGDBBVBGpHSt. 440 ellaatur ; alia* eciam mo taata negligeaesa A Contrariam fadens in nn* mare* puri 8t deft- ammo J *-r------ r--- ---fjo, graviter pudati argenti , pro admhfione qualibet, per Io· CXlun nicndl. ei arebidinconum puniatur. Si vero amhsdiaconum non habueris cone per dioceCanum · vel it ΚΜβΛίχΐββι ejus vicarium in ipirhautimts , cupticnoqon eciamdignitatis fuerit» Abbas » Prepofiuu» vel jAtrtiU JnbitfifitftH tv CfVH Decute* , medietatem atehidiaconatu* utilita­ ti » vel diocuUni , ubi non habent arshidiacomu » vel alium pedatum, ejus loci delinquen­ tes, raliqeam vere medietatem fabricaKatbedraNullus ecclefiam vel benefici·· ecdefiaftilis «CfiMn convertendam. cum dimittere » v«l recipere prefumat · fine fuperrori* fui auâorttatu , quod fisb pena M· J^rdtirn dr qfksv trjixxrg, ftnfioait firmiter inhibemus , etiam qnnd· cunque fuerit , curatum vel non cucatwm , •Mtrt»t tx ttxtUit quod ea de caufa recepit dumtaxat , ne fub ipfias titnlo ad facro* ordines 9c ad facerdo- ■ cium promoveatur . Nam decent eft ( ut fi­ Cum quilibet archiepifcopus 8r epifropus , cui io recipiendo beneficia ecdefiaftica cano­ canone aifponcnte , teneatur dominicis die­ num ftatuta obfenraotur . lie 8r pari modo bus fiogulis k fefti viratibus aliis » prefertim in dimittendo 8c in renundbando beneficio fummis , in ecclefia fua » populo ubi credi* fra beneficiis ecclefiafticis debent canones ohto , fe prefentem exhibere , minam celebrare » fervari , Verbum dei proponere , ac indulgentias do* Dt ttnftrtbcti tnUMtttxem, re j Unde pnrcipimus , quod quilibet epifeopas noftre provineie . maxima m fummis feftivitatibus * nifi neceCtate prohibente , vel cau^llhrcxt jlrtbttfiinftii tx Ctvtlti· M*g* fa rationabili cum cxcufamc , fit prefens in drMtrgr*. ecclefia fua Katbedrali , Verbum dei proponat · vcl fa prefeute , per alium ydoneStatuimus , quod nullus ad examinationem um proponi faciat 8c indulgentias populo aliquatenus admittatur , nifi ante confiteatur omnia lua delifta ydonco freer dot i » k quia C det , miflam in eadem ecclefi* devotius ce­ lebrando . panci funt , qui fua delifta , vcl fequclas in* telligunt deliAorum , ideo per difcrctum coo«dttmfns ex cmciH· MtlfdTorem debet iaftrui ordinandus 8r talem £eu ~ itbvrv·· tales vicarius epifeopi , qui ftatuta canonum non ignorant feu altos ydonco* pro ordinan­ di* ( fecundum ipforum pluralitatem » vel pau­ Pot bee ftatuiauis , ut finguli Epifcoponttn noOie provintie fuoi carceres habeant juxia eccitatem , tempore ordinacionis deputabit » defiam Kathedralcm » pro clericis dumtaxat » etiam in 1 loco ubi continget ordium celebra­ * fpectalri , it a qqod nullatenus cum furibus ri , vel vicario in pontificalibus , qui ordines 8c aliis ultimo fupplicio deputatis vel députais· celebrabit « fi de epu puritate coafcientie condis clerici detineamur incaccerati » in quibus fi fur fuerit > tribuas facultatem , ordinandos falfarii dcrici » vel monachi incorrigibles k in coafeflione expediendi , k talibut coafrflbapoftate * ve! alii , qui hoc meruerint reclu­ ribos injungimus fub’nterminatioau malcdi&iodantur perpetue » vcl ad tempus , prout eorum nis eterne , ut ordinandos , quos invenerunt rcpeMendoi in foro fuo t id eft anime » ubi D expofeunt cxcaflin ad quod efficacius excquendum alia ecelefie » fi opus fuerit , fubfidium fadum eorum eft occultum , admoneant , ne conferant * juvamen . Epilcopus tamen cum 2uo*ifmodo ad ordinum fufecptiones praee­ fuo capitulo carcerem procurabit apud ecclcant ■ Si autem cafes eorum non preftarut eis perpetuum impedimentum « led effet difpenfafiam majorem » vel in alio loco congruo » k cuftodem careers* unum , vel plures , fe· otlir per epifeopum Inum * vel papam vcl per eundum quod opus fuerit , fuis fumptibus 8e alios , ficut per archiepifcopum , vcl cardinales expenfis ; Juratos tamen prius » quod fide* certos , io cafibu* tii tpecialiter refervatis, pro liter velint preefle incarcerates tc eos cnftodk difpenfacione remittam ad co idem luperiores re diligenter 8t humaniter traftare , deputabit, obtinenda > k de expenfis nihilominus incarceratis eciam providebit juxta canonum prccepu ia vcftitn paJ^afevra it tltrith ffrtgrinii. riter k amiâu. ^Ubtrtti ^rtbitfifcfi tx rnfilit MqÎtHpiriu it affuit itlqitl, '1 Nullus in eedefi* fua ignotum » feu peregri­ num de alia dioccfi venientem , ad celebratio­ nem divinorum in publico prefumat admittere » licet formatas fuas litteras lue ordinationis ex­ hibeat » nifi & ofteodat litteras diocefis epifeo­ pi , vel ejus vicarii , in cujus diocefi £e petit admitti > in quibus contineatur csprefie, quod in eius dyoccfi in fpiritoalibus habeat licentiam celebrandi » ne ignoti k de longinquo venien­ tes , qui frequenter funt apoftate criminofi 8c irregulares , in fua temeritatis malitia fovean­ tur dt tribuatur audaci* divina prophanandi . jiAtrtxt ^rtbitfifnfvt tx Httttlit M*gdcdmgra. Qui* frequenter injuriati dçrici j {«culares vcl religioG , facultatibus deftituti , vel minos , ydooci , eciam ft cis rerum affluentia fuerit copiofa , vel metu coocufli tc uh > qui merito cadere debet in conflantem, contraibas injuriatores , pro jufticia eoafequenda cum fatisfaftione debit* non prefumunt aâioncm inteatarc . Statutorum noftre provmtic eciam eae· o*- C O M C I L t U M 441 MaGDIBGEGINSI. cutores ta civitatibor , ve! diocefitau deputa- j cmuffl «I, ubi dedco injuriat» vd religfofo injuria ili«>f« lata À > injuriancium potentiam perimctcfce·tea , contra ulet reqaifid per diftoe dcticM · vsi ex foo oflicio procedere , vd ptoccflat falminare foemidaw i Nc ergo iajuriatores * derids fecntarites * vel religiefis , injuriam , feu vtofandam in perfoais sono , retat fc teute «defianm foaram fc fois jeritau , * Iftmadtats familia , coofonguineu nepotibus vd nepetam Inferentes , tranlcaat impuniti fc d* foa temeritatis violentia commotam re­ portent « gloriances cam illi· , qui ictaatar eam malcfoceriut ; Sacro igitae approbante cooctlio pedeoti ftatuto ordinamus , at clerus cujwtitet civitatis te diocefi» noftra provincie I habear mmm vd ploret procuratores fiicata , quos edam in locis congruit te focuris » obi tyrannorum potenciam non habeat formida· re , Epifoopos loci , cum confeufe foi capitu­ li pedatorum le fanioris cleri pania foe civi· tatm te diocelis deputabit , oui decicotem fecdariam * religioforum injuriam , ut promotorts carie , cum clerici injuriati (ceu lares vel rcligiofi propter inopiam vd injariancium potentiam foam juftitiam contra injuriantes profcqui non prefomant , diâorum injuriato­ rum juftidam coram exeeutore loci Karolinc vd urbaninc profequi feftinabunt , te requiliti per injuriatos , vel fao officio illis agere non valentibus * procurent proccflirs » juxta ftatuta ndbe provincie , cum foie penis con­ tra injuriantes te nique ad fatisfoftionem con­ gruam fulminari , & per fubditos noftre pro­ vint ie artiat obforvari . PrediAo vero procura­ tori fiXcali, feu procuratoribus , Epifcopos lo­ ci & per quem cum (no clero focrit , ieu feeriot deputati » eis de cxpenlis , quas in proffecwcionc injuriarum & pro injuriatis clericis fecularites vel religiofis facient * fi injuriati ptediAi procuratori de ftipendio congruo pro luis laboribus & expenfis fatitfacere noluerint * feu inopu coi cxcufante non potuerint , pro­ videbit. De feltfitlia "ferit. St*tent* itnbertli ex HeUtn. 44% canatur , qui exeeutorem foam pro rommifa 1 Mgfigcutia corrigat te ad fodandum debitam QOtfn esecutiooem compellat. Adicientm quod ace ΐ4βν pet nos, nec eoepifoopo» noftros fentancie mm» cutoris rite te raciooanilitcr late de fofio pofo fint vd debeant revocari , net eorum oficlam aliqualiter impediri. Itrtktrùt ex rtixiût Helle». Cum ftatutonim noftrorum remediis intenda­ mus contra notorias injurias fc violentias pro. videre, decem imos , quod exceutores ftatuto. lamhajafmodiadea, que judicialem indaginem exigeât, fc nullatenus intromittant, nec ad taba . que ordinem judiciarium requirunt » foam extendant aliquatenus poceftatem , quia in taltaos jutis te judiciorum ordinem fervere juxta canonum taftituta expedit fc rigorem. te txtrpeMhu repxlfhee tefUxm ht teefe Mterietxtü. tereieritu ex enriHe Helle*. Plerumque tamen id , quod notorium ateritur, apud exeeutorem notorium non habetur fc ad hoc teftes quandoque producuntur a parte , uc executor! de notorio fides fiat ; Unde a qui. bufdam revocatur in dubium , an executor ex­ ceptiones propoficas contra refles produâos ad notorium oftendcndnm admittere teneatur . Et licet iuper eo diverfi doAores fentire divetfimode videantur, quitefdam a& reatibus tajdCmodi exceptiones debete admitti, aliis vero affirmanttaus. ipfas in cafo tejufinodi rcpeOendas i Nos tamen decernimus fc declaramus, ilii optaio· ai, forare ecdefiarum fcperfonunm ecclefiafticarum pocras adhcrcndwm, que caceptiooes tales aC. (erit non efle contra teftes hujufmodi admitten­ das . Tales namque ad judicem , ordine judi­ ciario procedentem, non amem ad exeeutorem, qui circa notoria intendit, pertinere videntur, nifi exceptiones objefte adeo forent inficientes fc notoHe , quod nulla potent tergi verfociooe J celari, quod diforcti exceutoris aroitrio dnau mus relinquendum. ChkH. Congruum reputamus 8r confonum equitati , quod executores ftatutonim noftre provincie fibi debeant, oeceffitateifeu utilitate exigente , adiuviccm fulfiragari ;tUnde prefenti ftatuto fanximui , quod quilibet executor , dum fuper •roceffibus fc fententiis per eutn in foa dpocefi taâii fc habitis exeeutorem alterius diocetis fu­ per eis publicandis & etiam obfervandis duxerit per fuas litteras requirendum , quod idem requifitus , occafione poftpoli ta , nifi in neceffitaie inevitabili fe excolare valeat , rtqaifitioE nem hujufmodi admittere teneatur. te exetettre it(l<(titt *tel Inqatt Benlteriei ex ttntili» Helle». Si. eueemor ia aliqua dioceG noftre provincie deputatus execution is foe tuinifterium facere ne> gilgat , foe deneget conqucrenti fc potiflime , per procuratorem filcalem requifitus, ad inftantiam injuriam pafli, feu pro eo extunc ad epifcopum loci ordinarium in cafo hujulroodi re- Cnx.Gatrtl. Tom. XX XII Joutera ie tneferitete V eSeJÜetttU. jiAertnt ercktfifnfet ex cmc. M· defic ab ingrefib procipâmas Sr mandamus, qua­ tenus omnes , tam clericos quam laicoi in ter­ minis ecclefiarum coaftiratos , cujnfcumquc di­ gnitatis , nobilitatis , conditionis , aut ftatm exiftant, publice in vcftris ccdehis moneatis , at jnrifdi&ioaemecclefiafticam, aeoftios, man­ data noftra, ieu litteras noftras, vel judicum noftroram , eciam noftroram fofiraganeorum & judicum quornmcumqne noftro provincic ecciefiafticarum, deferentes, verberando , offitodendo, vulnerando , mutilando, capiesido , occi­ dendo, feu ipfas litteras lacerando,velqwocuaque alio mooo impedire prefamant i Alloquia contrarium facientes fagtenciam excommnmcacionis incurrere volumus ipfo fade 8c excommanicatos a canone nundiamus , & ab omni­ bus ardus evitandos, fingulis diebus dominicis, accenfis candelis, ft puïfatis campagis, cum vobis de hoc per e videndam fa&i conftiterit , cciamfi aliud mandatum noftrum judicum noflrorum, fuftiragancorum noftrorum , vel eornm judicum fuper hoc non receperitis in vcftris ccdefiis, poblice nunttietis, quoufquc a (enten­ dis excommunicationis hujufmodi per nos , ve! judices noftros , feu noftros futfrajgaaeos , vel eorum judices, fi in civitate vel diocefi, fcual­ tera eorum exccfliis hujufmodi cotnmiftu* repe­ ntur, fuerint Icgittime abfoluti Adicimus inio» per, quod quilibet epiicopus in fua dpocefi , prout fibi expedire videbitur, fuper ftatutu hojuimodi valeat difpcnfare. provindadoeufaliana t··— babeap, ajfaada AJOtO* vcnieas, haae eaccftam naaupittens , m aaftra ‘ t <ααβη provincia , piaster auam fe fabdftam aeftie jarifdidioai facàac , VabaMM prefeati confiâtioM efle inhabilem ad benefidum ecdefiafticam fa neftra ptuvisKÎa obtinendum, donee « oobà , fi hune exccflùm commifrrit ta aoftra civitate , val diocefi » fini a noftris faffiragaganeis , ia quotum civitate » vel diocefi , vd allerim «ornai , hujuimodi esceffim commifem fatüfadioaa roadlgaa faetfc cam en mifericurditer difpenfatum. Λ jUr A^ftumrafuram. Mutt tctiitfifcaftu ut nx. iûtUeii· Cum n eo , quod plerique adeo radet tc ignari inveniantur , quod per it protocoUa fa­ cere penitas ignoram , *r alii fc notaries pu­ blicos mentientes , coaficere inftnumau peafa mam, es quibas incommoda ft padcala ori­ untur , quibus nos obviare volentes, prohibe­ mus, ne pr» notario poblico fe qailqaam m rat, vel quevis inftrumema cun&iat m noftra provincia , vel quifquam eis utatur coafcâis , antequam de creatione fua loci dioccfaao, vel ejus officiali fecerit plenam fidem , contrariam faciens escommunicatioois fentendam incidat info fa&o, ft inftnunenta per eum confefta ; uot inita ipfo fadto , ft alias per loci diocefanum conficiens cum utentibus fidenter pena debita puniatur. c Ut taUti jtUtx fccalarit ftumfcmo frklrtakfn jtiictt. Dc fttfjllHtJt. Mactat trclitfifcqai ut earn. Ji4>t· rogetur , St fic reverfi debent ultimum in caEitu Io St in choro , proccffionibus St aliis uâius locum dumtaxat perpetim obtinere. De fkehiteeiexe CMeertuee. -d&rVUi ertiitfiftifu ex text. Msgdsfag. De effelUtiexAxt. ^iikrftn enkfrfifnfai ex rw. MeieMxrg. B Quia tape contingit in caufa apnellacionum ad oos a noftri» faflraganeis appellari, vel ad ipfo· a judicibus cis fubjeftis snterpofitis a fenttneiis diffinitis provocari per fuperiores , cum omnia fecundum formam juris attemptata , Se abiolvi appellantes, 8e ipfi» revocatis, predi&i appellantes , in dclufiooem juris , judicum 8r partis appellate a profecucionc tae appellatio­ nis definunt · Ne igitur provifio faaa ad re­ medium, ut experimento didicimus, tendat ad noxam i Statuimus * ut fi infra duos menfes » poft revocationem hujufmodi ipfi appellantes profequi appellationes fua» non curaverint, ex­ tunc per interiores judices , a qjiibus appella­ runt, in priftinas lententi as retrudantur, tam- C diu eiidem ligati publice nunfticntur quoufque, jufta caufa ccflante , ad appellationum fuarurn {irofecutionem , moram foam expiando, redire eftinent, vel pensant judicatis , J^rjrira dr firs CT keneftett Clerieertm . ^tlhemi ertkieiiftoftu ex evn. Stet/ehuj. ·"* 9 Ad hec, quia clerici vagabundi , qài Ebtrhardini dicuntur, quorum vita deo jdibiliseft. Clericos 9t ipfosla/cos fcandalitant., difeurrendo per terras , in villis , que carent propriis facerdotibus , celebrate pretamunt , feto quod verius in quantum ito ipfis eft divina propha- D nare officia -, Statuimus ut tales ad mandayim diocefani, vel loci archidiaconi , teneantur in cuftodia carcerali, ad hoc, fi neceflèfuerit,in­ vocato auxilio brachii fecularis , ialvis nihilo­ minus conftitiKiooibus contra tales per fedem apoftolicam promulgatis. Ruiriru murra tleriew m iliteret. ^tlhernti xrtiHefifteftu ex tent. Ue^Mxti. Contra clericos militares 8r prefertim in fa­ ctis conftitutos, qui , clericali fcemate dereliâo. Comam Mtriunt , * , gtfiantes habitum laycalem, coram pteiatis fuis & in ecclefiis, in E 3aibos habent beneficia neque reverenter inceunt} Demum poft tyrocirua Se aAus alionni. Πtares, qoQsJnterdmn excreent , habitum pri- ' ftinum raumentes , ad beneficia priora fe ad­ mitti impone defiderant , fic terram viis dua­ bus ingredi non verentur ; Hoc facto confilio approbante » ftatuimus , pc apoftataates hujuf­ modi , fi , antequam a fuis prélat is , five ca­ pitulis evocati , Se prine habitis beneficiis fue­ rint fpol tati , ad fuas ecdefia» , feu prehendas redire voluerint * non aliter admittantur , nifi discipline cbutftra vel carcerem tanto tempore Attendentes , quod omnibus dei miniftri» ta in ejus fortem laa divina provideacta elcâû Se omnibus rdigiofis fit a facris canonibus prcceptum , ut non talum abftineant a malo » fed cciatn ab omni fpecie mali . Unde quosli­ bet canonicos tam Kathedralium , quam colIrgiatarum ecclefiarum noftre ptoviacie , ceterofque bénéficiât os hortamur , Se ia vifceri· bus cnrifti obfecramus , ne ammodo in ftubia venalibus Se publicis balnea recipiant , ubi fufpeâarum perfonarum prcfencia fe prebet fre­ quenter fcandalofe , lied in ftubis tuarum ccdéfit rum , aut in propriis curiis fuis , perfo­ nis fufpeâis balnea fua faciant longe exclu· fis , qu* in fingulis ecclefiis noftre provinde Kathedrahbus St collegiatis fi non nabeottnr volumus edificari , vel fi funt defrâuofa infira menfem reftauraci Se debitis temporibus ca­ lefieri mandamus Bc de quindena in quindenam precipimus deputatis contactis & hone· ftis miniftri» pro canonicorum St clericorum uta balneandi . Rdigiofis univerfis noftre pro­ vince io monafteriis degentibus , quibus ur­ bium 8f populi frequencia locorumque publi­ corum aditus eft inttrdiâus , omnino prohibe­ mus prefenti noftro ftatuto , ne quis eorum andeat de cetero in ftuba pre fata , extra lepta mooaftetii ta i , balnea publica fubire , fed ha­ beant ftubas fuas communes , ut ecdefie Kathodrales ir collegiate in monafteriis tais , St pro conventu fuo , quas eis calefieri jubemus , ac in eis de quindena in quindenam deputatis eciatn contactis Se honeftis miniftris pro rdigiofis ba Ineant ibus obfcquiis exhibendum . ftefens eciam ftatutum ad lanâimonûles noftre prpvin· cie prout concernit religiofos , obiervandum prorogamus , provifo , quod fi qui religiofi , vel moniales, infirmitateipforum exigente, pro remedio recuperande confervandeque fanitatis balnea fubire coguntur , pro cifdem in quolibet monafterio parvula ftupella conftrnatur & ha- , beatur aptata requifitis , ut dum opos fuerit , infirmi in ea duntaxat pro remedio, balnea fufcipiant & nullatenus fani in eis balneis uti per­ mittantur . Religiofi vero habitantes in parrochiis , vel aliis locis , certis officiis deputati , in curiis fuis habeant ftubcllas parvulas , in qui­ bus , fedufis fufpeâis perfonis , balneis pro mundicia , fcu pro remedio , cum infirmitas hoc expofrk , pcrfruanrur . Tranfgreflores ve­ ro hujus ftatuti falutaris , tam feculares, quam rcligtofoa, volumus , fi canonici tant, ecclcfiarom csthedralium vel collegiatarum , vel alii beneficiati per taos epifeopos pena debita emen­ dari ; Si vero religiofi vel moniales, pena gra­ viori , poft carceralem , per taos prclatos pre­ cipimus emendari ; Si autem ipforum religioforum , vel monialium prclati , pro bujulmodi exceflibus , corrigere neglexerint , Epifeopus loci ipforum ncgligentiam ic ventare debit a fupplcbtt contra delinquentes oblervata. Λί- 44* Aimo cm urn I4»f. C O MC ! L I O M Bufefae jlAtrtt» Ma • DBBVKGKNSt Dt itjtittfMhu. it futnUteM. mr ttedDt Mtf· drimjsu. 4JO -dUvrtn» t» ttatili» M*· AMMO (cx*irn H»P Attendentes » quod ferfptMi eft de diAutn Quanqnam factorum canonum ftatada proprecipue facerdotibus * clericis nnivevfis » i« fi­ hibibitum inveniatur diftriAe » ne aliquis cle­ eri» conftiratis : SanAi eftote » qiua fanAm ego ricus a lapco de beneficio ecdcfiafticn » tat quo jus oodnet patronatus , iaftitui fe per­ fam . Prtcipimus hop· fieri approbadone con­ cilii , at fecerdotes univerfi It daid in facris mittat , vel fe ipfem de faAo inftituac, vel «xdiaibw coofticud * alii fimplicea » dei ferviquifqtum tali» dcAns » vel polulatus ; ad ali­ quam dignitatem , vel officiam feculam vel re­ cio mancipati , ftudcaat cafte virer* A conti­ nenter , quatenus incoufpeAu omnipotentis dei gularis » cujnfinroqoe ordini», etiam in concor­ purp corde valeant 8t mundo corpore mioiftradia fe ipfem intendat » vel procuret intrudi » re . Si quis amem clericorum vifu» fuerit dein­ B non iagrtdiens per oftinm » fed ut fer per de­ ceps ia iacoQtioencie vitio laborare , poblice via aliunde » ti noa canonice febintrans » fed coocobiuam fecum detinendo , vel alias fepofiportas prefeatatM epifeopo , ab eo vel loci archidiacono inveftituram recipiet , prout ad al­ tam in domo nutriendo aliena , fama publica hoc |ttcftanu » ita quod vulgariter dicitur ta­ terum eorum feeAate dinofeitur . Si vero ali­ qui» fuerit efeAus » vel poftufetus ad aliquam di­ lk cft concubina iptius , poft am mon itionem gnitatem ia concordia » vel a finio* i dr m*jori canonicam ci per fuos nralatos immeduto» faparte Ini capituli » feu conventu» epifeopo preAam ; verbo , vel m kriptii , illam prorfes dc domo fua» non expulerit , vel a fe ponte viAum lentatus » per ipfem confirmetur * mandetur inftitui, efeAiooe vel poftalacione ipfius tamen Sc amiAwffi fubtraxerit » aut ipfius ronfettium penitus evitaverit , officio 8c beneficio fuo pri­ prius per diligentem eaaminacionem canonica vetur . Si vero nec fetorem fee libidinis cura­ reperta dc pronnnAiata . Si quia autem eleAorum dc pofttilatorum fe in dignitatem iatruferit » verit evitare , quia , crcCceate contumacia > crcfcerc debet dc porna » anathematis gladio fe­ (piritnalia vd temporalia ammioiftrando ia par­ te vd fe toto » orno i jure quefito fibi per ta­ riatur . Qui vero vofeptatAus inhiantes con­ cubina» uioue ad bcc tempera tenuerint publi- C lem prefentacionem , dcAioaem feu poftalacio» nem , fit ipfo faAo privatus » nec de cetero ad ce» ne dc littum preteptum tranfeat isapotnturu, ullam digpttatem » officium , vd beneficium afcos fub tali pena durants religandos » ut & ca­ nonici feetint » vel bénéficiât! in cccleGa Ka- - fumatur. Volumus aurem prefens ftatutum ad reverendos fratres » epifeopo» fuiragasieee nofttt tbedrali » vel collegiate » xl. diebus in clanftris provtocie. aainime extendi. fuis in quadragefimali cibo jejunent . Si autem hoc agere contenapferint » Prepofitis decanit 9c Capitulis ecdefiarum fua ruas , fub anathematis ^Utrrttf te tttttHh Mq* pena prohibemus , ne prebendaram fniAui eis miniftrent » vel ad chorum , vel ad confortium capitali cot admittant » nifi digna penitencia » Cura frequenter nugis a tramite regule *r ftatutocum obfervancia divertere videatur » qui de qua premittitur difpenfacione Icclufa ince­ pta it pcraûa plenarie . Qui vero fic ammotas amplioribus privilegii» peifulgent premuaitt * refumpierinc » decernimus eos beneficiis effc pri­ prelcrtim hot pit a Ia ni fratres dc domo tsvthoaivandos , ftatueates , ut illi » ad quorum colleca » dc alii rdigiofi ordinum quoQuncunquc , Aioncm eorum beneficia pertinent , ipfis priva- D ] ubi lavei , licet minus provide » facerdotibus dc tis » ea petfonis ydoneis a Signent infra tempus sitis clericis principantur . Et quanquam eis fit in Laceranenfi concilio comptehenfem » alio­ prohibitum lanxionibu» canonicis in diverfis , quin proximi» fuperiorum feoram ea tuae ea nc ad eccfefias parrochiales, velcappellas» quas fiodeant afligeute · Sivero decani » vel alii eo­ a fede apoftolica , oon tamen pleno jure , cis rum (apertorum exedfum feientes » diffimularc febjeAss , vel a diocefano » vel feo capitulo » fois domibus vd monafteriis obtinuerunt , vd prefempferint , ipfot volumus dc prononAiamus a perceptione fruAuum fuorum beneficiorum non obtinebunt in feturam , unitas dc incorporatas » folum fufpeofos , que obtinent in noftra pro­ Ac que confeeverant per feculares derteos regi vincia , fed privatos » febricc ecclcfie ubi preladc a tanto tempore reAe funt , de cujus con­ ü fent » applicando». trarium memoria hominum non exiftit , per feos confratret offitiate pre fumant , fed clericos fe­ culares dt ydoneos, epifeopo five archidtacono XfficriUI te netilit Afe|loci , infra tempus debitum , prefentent , qui dvdavgm. illo» inftituent , tanquam perpetuos vicarios ia De clericis concubinarii» rolalibu» rigor fepe- E e i idem , ordinata ipn» portione congrua » pro rius expreflus fervetur » quotum archidiaconi fi ipforum viAu decent i dc amiAu , dc quo eciam cos ta fuis iniquitatibus voluerint confovere » poflunt large hofpitalitatem , epifcopalia onera luppottare , dt archidiarooo jplorum » vel alte­ vel eorum diffimulare exceflus » fciant ab offi­ cio fe fefpendeados, dc fi in psofumptione perri preLato ipfis» loci » integre dc fuo jute an­ manferint » ptecipimos eos per eptfcopos foot a nua tim dr debitis temporibus refpondere» quam dignitatibus removeri » que dignitates per eofpocciorwm debitam dc congruam epifeopus, vo­ dm epifeopos, vel aliot » ad quos donatio (pecatis fepradiAis , quibo» ecdcfia patrocbialis » Aat» petfonis pdoacis infra tempos Lataraoenfis vel cappella eft incorporata dr unita » dt in eo­ rum prefencia , ante mftirucioocm prefentati ta­ coocdii affiguearor. xabit , dc inftituendo taiatam feriat per predtAos religiofos dc fratres in fua prefencia mi tu­ tioribus bonis difte panochislis occfefie vel cap- » 4fr Conciiiom Ma ODBBÜAOBNS1· 4JB * AWNO‘ 1*^ affigturi . Et jurabunt diâi ftatres pro fe A ram etiam contra prefentem noftram conftitu- 1 Anno CHKISTf & fuo conventu , exhibito mandaro foper hoe donem io aliquo vcafemram filii fc nepotes nf« CHWn que in quartam generationem nifi fnificientcr *♦·»· «♦»,. fafficienti , quod hujufmodi pomooem diâo iuftitoendo per paftuan non minuent , rd*alia· injuriam paffis fatisfaâum fuerit ad oenam ho­ quocunque modo fibi auferent in parte eel in norem te dignitates ecclefiafticas inhabile· fint toto . Et fi contingeret ex quacunque caufa et­ te eo» etiam inhibemus fub anathematis pena iam diâam porcione·* in patte» vil in toto de­ quam ex nunc in omnes contrariam facientes fe­ perire » ipfi aliam cotam ordinario loci & ad rimus in ecclefia dei promoveri. cjui arbitrium in loco deperdite affignare » te quod diâam vicarium fic inftiraeodum non pro­ D* curabunt ammoveri, eel occafiooem fibi dent , didam beneficium refignaudi Sr dimittendi , «« ume. Magdfcum tali» fic epifeopo » vel archidiacooo » eel alteri prelato preientatus » titulum habeat per­ petuum in benefitio » nee per eo» ad libitum Quoniam ia quibufdam Alemanie locis fun­ ipforum poffit , eel debeat de ptndiâo benefi- B datores ecclefiarum , vcl heredes ipforum pote­ cio ammoveri , ad iftam eciam tenentur p red ι­ ftate, in qua hocafqoe ecclefia (uftinair , abu­ ό i iciigioli ex juris di (polit ione 8c précepte , tuntor, partem decimaram, vel aliarnm obven­ quacunque corum exempt ioae non obftante · tionum ecclefiafticarum » in quibus jus obtinent patronatus, fibi retinentes, ex paâo tamen pré­ levant clericos ad ealdem , huic vulneri canceLikert »e tcrckiefijcefai er eeaciiie Afefrofo dr fymoniaco cenfure ferrum apponimus, decernentes, ut ex quo conftiterit patronum huPreterea ftatuimus , ne religiofi , cujufcunjuimodi perpetralTe flagitium hoc, anathemathe qne ordini» , vel religionis exiftant , privilé­ feriatur, & ejut terra ponatur fub ccclefiaftico giât! fine» fuorum excedant privilegiorum, cum interdtdo, donec ecclefiam liberam fuo juri di­ privilegium mereatur atnmicterc » qui concefla mittat , (also jure patronatus, quod eis de jure tibi abutitur poteftate - Si qui eciam refigiofosefervamus , quod poffint per itaris ignorandam rum , per donationem , vel alium legittimum excufari . Qui vero cupiditate auâi taliter a pa­ titulum , jura patronatus aliquotum beneficio­ tronis prefentationem receperint, officio benefi­ rum ecclctiaftkorum acqnifiermt , talia benefi- C cioque priventur , nec ad beneficium , vel aâus cia propria temeritate fuisufibus non ufurpent, ecclefiafticos admittantur , nifi per fedem apo(ed| ipfis vacantibus ad ea facerdote» ydoneos ftolicam lecum fuerit difpenfatum. Epifcopi ve­ fecula res , per quos regi confueverunt , Je non ro aut archtdiaconi, aut alii prelati , jus inftifratres fui ordinis , vel alterius prefentent, nec toendi habente», qui t»libesicienter curam combona ipfarnm ecclefiarum , corporalia vel incormiferint animarum , ib inftitutione beneficio­ Îioraha , fcc libertates quafcuoque » detraâa rum tt collatione perpetuo fint fufpenfi. uis monafteiiis- , vel domibus ', dignitatibus vd officiis applicare prefumant ; Contrarium ^iikrrfat ^rcktcfifcefai ex nix. vero facientes , lint jure patronatus » quod ha­ karfenfi. bent m predict is ecclefiis , ipfo faâo priva­ ri . Demum fi predict! religiofi ad beneficia Cum , benefit!· ecclefiaftica fine diminutions picdiâa , curata vel non curata , infra tem­ conferti debeant, quidam ecclefiarum patroni, pus a jure ftatutum » dioccfanus loci » vel ar­ perlonis ydoneis pretermifli» tales ad ea prefen­ ch idiacoous, ubi habet xaftitucionem, vel alius tent, qui porcione, quam talibus dant, debent prclatus qmcunque , non prefetstaverint talem , D efle contenti, reliquum luis ufibas totaliter ap­ pe· quem , vel qoos » ecclefia reâa eft , vel aliud plicando i Unde , ad hujufmodi mali perniciem Beneficium, es quo , propter lapfntn temporis exftirpandam, ftatuimus , quod fi tales clerici tc negligentiam lunt auâoritate prefentisconftife porcione debita fpoliati videntes, ad epifeoturionis jure patronatus quod ad ipia beneficia rnm iuum querelam non detulerint, anâoritatc habuerunt, privari ; Volumus jus patronatus ad ujus concilii fint ipfo jure fufpenfi, te nihilo­ dyoceianum loci fine omni exceptione fore de­ minus eifdem eccieuiis priventur per epifeopam, volutum . Qui , prout ecdefie expediat , provi­ te de plibano ydoneo provideatur ipfis ecclefiis dum virum fecuiarem dt ydoneum inftituat » vel alus beneficiis. Si vero ad fuperiorem banc dummodo per talem confuetum fit regi, five cudetulerint queftionem, ipic patronum per cen- ratum fit, fire non curatum. Si quas etiam ce­ furam ecclefiafticam ab nujufmodi moleftatione de fias parrochiales, infra quarum limites » grancompefcat. Adiciendo nihilominus , quod fi in gias tc monafteria habuerint terras, agros, pra­ hoc pertinax patronus etftiterit, ad prefentatio­ ta , vel vincas, aut alia bona , de quibus de ju­ nem ecdefie talis, cum proxime vacaverit, pro re decimam folvere tenentor , in decimatione illa vice dumtaxat jure prefentandi fit privatus, fraudaverint omnes ipfis ad hoc opem vel ope- £ & epifeopus ea vice patronatus jure rangatur. ram dantes te ipfotum fervitiis intendentes de­ cernimus ipfo faâo lententiam excommunicatioPe rtkeu eccltfte axt ctlietuiUit. - nis iucurritfe. Quicunque vero aufu temerario contra diâam conftitutionem venerit cujufcunque ftatus -fuerit vcl conditionis ipfo faâo fit anathematis lententia innodatos. Et fi clericus fsieiit qui talia commiferit opem vel operam Interdicimus , ne in dignitate conftituti Sr concilium vcl auxilium prsediâri vcl alicui preatnminiftracionem habentes adminiftratores per­ di&oRim adhibuerit perpetrandi omnibus fit be­ petui, feu temporales ecclefiarum, in monafteneficiis cccicGafticis &* dignitatibus privatus que riorum, eciam monialium , te alii bénéficiai·, obtinet in noftra provincia 8c ad ulteriora perquicunque de rebus ad eorum dignitates, atnmieipienda omnino inhabilis te indignus. Laycomftracionem, fen beneficia pertinentibus , potiSmc ftJt Verrai ^tnhieeilafrftafi npeu. ^Ihrtiu Urekefiixfricefw eafi. ex nxe. Mqtle- 4JI COHCILIVMMàIDI BÜneiMSB, 4H ri®me e»ol»lib«, ctiam juribw corporalibus A •daferrsn ^xtlMtfJttfxi tx ttxeilit Mql*CHRISTI CHUSTÎ alienart qnocuaqnc modo alienation* tirai· !♦*>· prefamant. Verb· autem alienationis » vendi­ farpqf. ·♦·,. tionis, donationb»obligarioais»pcrmotationis» ▼el in emphitenfim, fient in quibufdam cedefiia Hac cooftitutione (anximus, cnnAos ecdefiaA monafteriis fieri cosrfncvit, nerperanm contra* rum advocatos infra provincie terminos conftiάιη votamus comprehendi. Nec etiiun ampliat tutos» cnjufcunqoe preeminent* fint aut flatus, ad vitam vendete prefamant» at nunc comoMmieifdem debere juribus efle contentos, que ipfis » feu eorumanteceflbribus fuerint concefla tempoter contacteront, habit· etiam eonGenfa om­ nium de collegio feu mooafterio , nifi dyoeefare, quo advocatiam unius (ufeeperint, tc ecclefias quarum advocati exiftunt defenfare ftudeant dî conlenfus, ia qualibet tali venditione requifitna , accedat» * fuerit obtentos. Et fi quid tc manutencre pro pofte. contra pcemifla fuerit » vel alteram ipibrum au xrcbitfifctpw tx ttxcilit Mt^ittemptaram fc faftum » ea nunc irritum decerni· mna * inane. Forefta quoque nemorum fetari & pifeioas evacuari non faciant » firm fratrum B Infuper ftatuimus , ne perfona quantumcunconcilio tc afleofu » fi fecerint » in nfum monaque nobilitate , aut preeminentie ftatu prefuU fterii fen ecelefie» pretium committatur. Abbas geat, ecclefias aut ecdcfiaftica bona, Jura, Juvero» vei ofitiati» cujafcumque monafterii , Ii de rebus ecdefie quicquam » citra formam ca­ rifdiâionçs, Civitates, Opida, Caftra, Villas, diftriâus , prédis, vaialios , ii tones, fervor Ac nonicam » alienare prefnmpierint » etiam ad di­ alios fubditos quofeumque cotum » violenter » gnitatem fuam divifim » vel cooionâtm pert»· nentibus» ipfum (operior » cum ia certis clarue­ auftoritate propria , occupare , aut occupando rit argumentis» a luo in continenti deponat of­ invadere , vel feienter occupantibus ecclefias, aut bona ecdcfiaftica predida prelamant pteftaficio, nec de cetero ad dignitatem ?liquam, vel amminiftrationem admittatur, nifi fecum fit per rc quomodolibet per le, vel per alium ant alios loci epifeopum mifericorditer difpeniatum, aaconlilium auxilium & favorem. Et nifi requifitus infra menfem ecdefie leic , aut prclato ip­ âoritate prefeatis concilii decernentes , ot in fius, dampnum illatum emendaverit, ipfo fa&o mutuo contrahendo nec non obligatione , facti canones obferveorar» qui eos creditores tantum anathematis vinculo fit innodatus , nec abfolvaappellant, qui probant mutuum in utilitatem C tur per fuum epiicopum, nifi iatisfecerit A cau­ ecdefie ctcidiflc· tione preftita epilcopo fuo dc fimilibus impo» ftcrum non committendis. jtrtbitfifctfni tx ctxtUit ^iLtriXj xt.'iietifctftu tx ctxtiitt htrft». Àarjra. Ceterum nonnulli ecclefiarum advocati , fpe defenfionis earum In advocatos ea conditione Hoc facro approbante concilio diftriftius inhi­ primo aflumpti, quod de cettis ftipeadiis & (er­ bemus, ne aliquis epifeopos , vel prelatus, caviliis fpontancc deputatis eifdem , ipfarum ecrtitulum, vd conventas , aliqua bona immobi­ clefiarum jura, pofleffiones fe homines defende­ le, fub pignoribus, que vulgariter underpanre debeant, faftt funt ex defenforibas often fores dynghc dicantur, ponant ant obligent, quiouieo, quod tam immoderatis exaftionibus fe fetcunque perfonis, contradam alienationis rerum vitiis angarient homines, quod non pollin'proecdefie perpetuum roborandum , tine cxpretfo ririis dominis perfolvere cenfusfisos, aliafque ilconfenfu cpifcopi tc juris foknnitatibus, que in icitc dividentes advocacies in partes , inferiori­ D rerum hujufmodi alienatione requiruntur alioquin bus fuis eas in grave ipfarum ecclefiarum diffidum ipfum decernimus irritum tc inane. Et pendium, impheodare prefumant. Quia privile­ epifeopi qui hoc fecerint, ab ingreflu ecdefie gium meretur amittere, qui concefla fibi abuti­ (ufpendendi, alios vero prdatos aboffitio & be­ tur poteftatci Statuimus, quod fponte aflignatis neficio , perfonas vero alias excommunicationis fibi primo ftipendiis tc fervitiis fint contenti, (ententiis rpfo fido decernimus lubjacere. Et prout coram imperio eft obtentum , fententia mandantes nihilominus volumus hujufmodi conprincipis approbante, alias tc ecclefiarum jura tradus alienationis fados etiam cum quibulpofleffiones & homines defendant tc protegant, cumque cum contra juris ordinem tc preceprum ut tenentur, nichil aliud In eorum potcftatsbus, fint celebrati , efle trritos tc iplo jure nullos, juribus tc poffeffionibus tc hominibus ulorpantcs nec ecclefias, monafteria , beneficia queenmque réintégrant advocatias, quas in partes diiaccrafad ipforum obiervantiam fore obligata. Manda­ fe tc inferioribus impheodafle nofcnntnt ; Pheumus faecefloribus contrahentium» ut omni dili­ dotarii vero eas taliter occupatas dimittant . gentia adhibita ftudeant bona ecclefiarum fua­ Quod fi non fecerint , infra meniem moniti per rum, monafteriorum, fen beneficiorum , fic de ordinarios, vd alios fuos inferiores, ipfe advo­ E fado alienata ad jus ipfarum ecclefiarum moiMcatus te pheudotarius fuus ad id faciendam per ftesiorum (eu beneficiorum fuorum revocare in excommunicationis tc interdidi fententias com­ fortem computatis fruAibus quos didorum bo­ pellantur. Demum ftatuimus , ut fi quis eccle­ norum detentores perceperunt, invocato ad hoc, fiarum vel clericorum bona , five homines, te· fi opus eft, (uperiorum fuorum adiutorio Afucmere invaierit (poliis , incendiis , vel rapinn, curia. In premiffis vero negligences volamus et­ aut tollendi pignoris occafione aliqua , quam iam pro tanta negligentia · fi coavifti fuerint, ab iogrcfiu ecdefie (ufpendi , inferiores vero a contra alicujus ecdefie advocatum fe proponit habere, fecundum ftatuta edita contra invafores luis adminiftrationibus (eu beneficiis per luos return tc perionarum eccleliafticarum, contra ta­ (uperiores lu(pendcndos. les procedatur tc ufque ad fatisfaftionem condi­ Item de revus ecdefie tc ornatu nulii privaie perfone obligandum aliqua concadantur , A fi gnam obierventur, aliquibus funt concefla, illa inframeniem redi­ mere anno 455 Co n c i i i σ μ Μα ODIBU1LGBNSB. 4 $6" ANNO 81 Κί^ίΐ€ reftiiuerç compdlanrur. A fieri mandaverint, ratum habuerint, conciliem, anno feu auxilium preftiterint , fi perfona fuerit fin- CHKIST1 CHKlSTi ftatuimus» ut proventas fabrice uni, vel E laris, ipfam excommunicacionis fentenrie voι«>» *♦*·. duabus perfonis fidedignis in fingulis ecclefiis nus ipfo fado Jubjacere ; Si reouifitus per committantur , qui eos ad ορω ecclefie conver­ exeeutorem ex officio fuo, vel adinftantiamin ­ tant utiliter & fingulis juftam de ipfis Se certam juriam paffi , iafra quindecim dies , res , per­ capitulo reddant racionem , lc ne itdeut reddi* fone ecdefiaftice , u ad ipfam nomine ecclefie rus dividantur , vel ad espcnfas mellis vel au­ pertineant , vel nomine fuo proprio non reftitumni , feu extraordinaria onera convertantur. tucrit, iategraliter Se eum effedu , damna re­ Obveniencia eciam de prehendis fufpenfonim Se ferciant enas fa titfadione, de injuriis, premiftempore fiifpenfionis &- aliorum bencficiaroram fa occafiqne illatis , perfone ecdefiaftice , feu ad ufum fabrice convertantur . ejus hominibus Se fubnitis vel ad arbitrium execuroris , infra quindecim dies fibi affignatos , ttrtlntfifcfut c« raar. Mxylfixrf. contumaciter adimplere neglexerit, Volumus m loco domicilii ipfius ftridiUitnum fervari interEt quoniam pauci iunt in fingulis ecclefiis qui predia Se redditus ecclefie plene cognofcant nifi B didtim lapfis quindecim diebus predidis Se cum contingent ipfum ad alia loca petvenire noftre illi, qui officia forfitan habuerant St multa vel provincie , Se quamdiu moram traxerit in ali­ «liqua , propter negiigenciam officiatorutn & flatum temporis inequalcui, ex eo funt perdita qua parrochia extra locum fui domicilii , in eadem parrochia Se in ejus prefencia ftriâiffivel diftrada, ftatuimus, quod predia & reddi­ mum ratione illius parrochic fervabitur interdi­ tus ecclefiarum , jura corporalia , vel incorpo­ ctum . Si vera proconfules , confules , redores ralia, jurifdi&ioaes, libertates fit firrvitutes quecivitatis opidi caftri vel ville in presniflie cul­ cunque ecclefiarum , monafteriorum , commu­ pabiles re pen i fuerint per fe, vel per alios hu­ nes dignitatum beneficiorum Se officiorum eciam jufmodi pandynghe fecerint , vel fieri manda­ laycorum, qui ecclefie fpeciaiiter obfequentur , verint , perfone lingulares hoc facientes , vel in duobus libris conferibantur , Se quibus ter. minis redditus ptemilTorum iunt emonendi Se mandantes eo ipfo iunt' excommunicat! , loca vero eorum , fi infra quindecim dies requifiti colligendi , ac quibus ufibus exponendi , quo­ per exeeutorem ex officio fuo , vel ad inftanrum unus ponatur in loco ecclefie , vel monaciatn injuriam palh , non fatisfecerint , prout fterii tuto Se tali , ubi tamen quilibet de ec­ clefia vel monafterio , cujas intereft , pro fuo C fupra eit cxprcfliim , ecclefiaftico fubjcdi funt interefle poflit tempore, cum fibi incumoit, rainteidiâo. cione fue dignitatis, beneficii , vel officii con­ gruum habere acceffiim . Alius vero liber refer, Barrhardai xreltiefifieftn ex eene. tJxUex· vetur in loco ecclefie, vel monafterii , ubi pri­ vilegia Se denodia alia refervantur, tuciori. Contingit interdum, quod rtâoret, feu ma­ jores civitatis , aut opidt alicujus contra domi­ terite it extftiexe C \ . nos fuos , ad quos civitas , aut oppidum fpeâare dinofeitur , ipiritu rebellionis aftumpti , Nullus eciam predam aliquam fcienter emere civitatem vel opidum alterius domini ditioni vel retinere prefumat , alioquin , nifi ipfam fubiciunt & fubmittunt, ad hoc eciam fibi con­ ftatim reftituat , excommunicationis fcntencia fli tuentes in fignum 8e recognitionem fubmifliopercellatur. nis de certa fumma pecunie annuam penfionem, quod plerumque ex ea caufa fe facere dolofe dr pifxerihi. prétendant , ut tam in rebus quam in perfonis D tuitionis &r dcfenfionis prefidio tueantur ; Unde igitur ex prefumptione hujufmodi veris dominis BarrAardui xrekitfifeeftu ex eext. HxUtn. damna gravia inferuntur ipfique prefnmptores Deteftanda quurundam temeritas, qui in fua occafioqe hujufmodi fraudulenta a confuetis do­ caufa jus fib? dicere contra fanxiones legittitnas minorum fuorum ferviciis fe fubducunt Se de­ moliuntur , nonnunquam perfonis ecclefiafticis bite fidelitatis vinculum diflblvatur & diflenfiones exinde 8c fcandala fulcirentur ; Unde fta­ exhibet fe moleftatn, quoniam aliquid ipfis con­ tra perfonas ccclefialficas habere proponunt , tuimus & fanximus, quod quicunque fubmifliolicet perfone predi&e ecdefiaftice paratas feex­ nes hujufmodi in civitatibus , opidis, caftris ; jurifdidionibtts, juribus, aut rebus quibufeunhibent ft a re juri coram fuo judice ecclefiaftico competente ; Nihilominus tamen iidem teme­ que ad ecclefiam alienam noftre provincie (pe­ rarii impignorsciones, que vulgo pandinghe di­ dantibus, quocunque colore quefito, facere precuntur , frequenter in rebus Se bonis ad benefi­ fumpferint perpetuo fint in --- & pheudis , fi cia didaram ecdefiafticarum pcrfouarum (pe­ que a quibufvis ecclefiis Magdeburgenfis pro­ dantibus , vel in perfonis ipforum committere vincie ootineerint, ipfo fado privati . Et lin­ non verentur ; Unde non modica damna 8e in- E gulares perfone, fi que talia fecerint, aut rata jerie, cum tediis variis, bonis ecclefiarum,echabuerint , aut ad ea preftiterint coofilium , defiafticanim perfonarum, villis Se villanis , St auxilium, aut favorem, eo ipfo fentenciam cxfubditis eorum , fraudibus exquifitis , inferun­ communicacionis incurrant . Et fi civitas, opi­ tur . Attendentes igitur , quod premifle invadum, caftrum, vel villa fuerit, quod taliter alie­ fiones, que, ut eorum verbis utamur , pandynno domino eft lubmilTum , ecclefiaftico fubja5he vocantur , de cetero conniventibus oculis ceat interdi&o. ifiimulare non debemus ; Unde provida ddiberacionc facti concilii authoritaie (anximus , BtrtlrurJxi xrthitfifeofui ex etxe. Hxlie». quod quiconque nobilis, Baro, Comes, Vafallus, feu lingularis perfona , ipforum advocati, Infuper & is » qui fubmiflionem caufa illici­ vel officiati, aut alia queennque perbona , co­ ta , aut alicujus utilitatis , aut commodi tem­ ram nomine > hujufmodi pandynghc fecerint , poralis cupiditate feduâus, aut appetitu domi­ nandi 4Π Concilie* Μ AGD1BU&GIN4B. 45· AMW> «uUi psefampraofc dumem ( nl »b Uc I Λ locoram Efafcopoa dr ceteros prelates junfdi- ambo dioacm habente» arrivetfi elerki dc fayci imp·. cwusn CHKUTi quamvto alu caufa «IMbe. «4 fil receperit, · disuses defanftoram legate, feu ultimas volunifav. *♦»· tali fabreifitane faim sschfam «nnfaufactdeni· tates, per cxcosmsmicatfonis fa peribnas ft in­ atque infra eundem «enfin·, qnicquid ai eum terdidi fa Iocs fentencias , odo dicram monihujufmodi fabmUBnab ocafioae , quocseqae cione premifta . ferendas , ab hujufmodi impe­ Modo pervenit, totaliter reftitBCrc tomiet , dimentis defiftere compellantBC . Ad quaram alioqufa cacommunicacfonis fenttnriam fondât cuccuciooes ft débitas nggravacionn, precede»* iplb fado . VoIbbm» autan qond hoc ftutstc tempore faciendas epUenpi dr paelati , ad tvn loan· mb habaat fa piecedeuribua » find mkm teftamentoram dennfio, utroque jure fuafa fotum. dente, dfoofritur pertinere , tambennrofos fe exhfoeant dr paratos , ne hujnfmodi neflicen­ Jeyadtor it fjkannit. cia dc eotum manibus in dm diftridi judkn re­ quiratur. jOhtnat tnkitfifnft ax canr. Mqdafarj. jAtrtot atihflfhfti ta nat. Clericus de proventfous anni gracie vel alias B de nebus, iatuKN ecclefie aut bcneficioram fiso­ Statuimus ft a condis prccipimus immobili* rum acquifitis, concubine foe, vel fili» ex for* ter obfervari ut mamtfidelcs ad esequendas ul­ nkaeione genitis, quicquam peuitns non telfatimas decedentium voluntates cledi antequam quat, qBod fi fcccctt, legatu·» boa teecatnrdc de rebas feu bonis defundi fe aliquatenus fa* quod taliter eft relidurn eolcfic applicetur , tromittant inventarium faciant fub fidedigna· rum tcftimonio de eiidcm ac infra sumam eun­ Jlirrt»! ατϋι^η^ι ta roar. Mafdrforgv·. da difponant fecundam placita defrsndorum ad que per focorum dyoceC diftridtSme compel· Abolendam de domo domini confuetedinem lantwr . Clericos vero 9t laycos boc ftstntum vel pocius corruptelam , feu tementatem qua falutaru violantes in toto vcl fa parte velamus derui in figmim pudicicie deberem oftendcre penis canonum ft legum fore fafardos- Qui­ layeis, quibus font pofiti fa cucmplum, fa ar­ bus premiffis delinquentes tenentor aftridt ft gumentons fae final» impenitencie , fradtes fixcbendanm fauve» concubinis , vel fouriis nota infamie incurrere ipfo fade. uis legant fa ultima voluntate , rigor ecclefia- C J(adr«ra dr ftfalfarit. fticus debet exercere i Quart fob anathematis vinculo prohibemus, ne de cetero clerici , gra­ jUtrtat artkttfifnfat ta nat. MagMetf. cie annis abatentes , cum de rebus ecclefie not­ ium poffint condere teftamentum , frudus be­ Cum facris canonibus fit coafonum, ubi quis neficiorum eciam ecdefiafticoram , fpuriis vcl vivus receperit ecdefiaftica (aeramenta , quod concubinis dimittant. Qui vero contra hanc in­ ibi etiam mortuds requisfcat, omnibus chrifti hibitionem venire prefumpferfat in figmia» fise fidelibus, qui fepulti luerint fa fob eedefiis ; perdiefonit ecdefiaftica caneant fcpultura , dc parrochiis, dei omnipotcntfomfiericordfa * bea­ quibus taliter frudus legant , cis caneant ipfo torum Petri ft Pauli apoftoforum ejus * beati jure. Qui autem teftamentum tale poft mortem Mauritii patroni noftri dr foetorum ejus oonfifi, defundi manntenere votent dr per quorum ma­ in rdevamen inoram pcccamieum , pm dfes in­ nus geribais illis frudus prebende Iverint miotdulgentiarum de fajunda fibi pcaitenet· mile· ftraii , ecclefia ipfius manutenentis vd miniricordhcr relaxamus. ftrantis fit foppofita iaterdido. D ./Brrras artkitfifnfaj ta nat. M^Matg. Mtmt artbitfifnfot ta nat. Htfirietf. Ad noftrum pervenit auditum, plurimos noAdhec qnia quedam in quibufdam partibus ftroram fobdttoium it maxime qui redores funt confoetudo ymmo corruptela deteftabilts obfervatur, videlicet, quod tam clerici», quamlaiecclefiarum 8r curati parrochialiam , quod qui­ cus fa ledo egrittidfais conftitutns ultra quin­ dam domini temporales, duces, comites, baro­ que ίοlidosufaalis monete, vel altam ftunmam, nes, va falli , civitatum, opidoram , caftrorum puta foci illius confuetudincm limitatam , nec it vitiaram poteftatcs, advocati, redores, propiis locis nec perionia ccdefiafticis pro anime con fuies, eoa fu les, altermanni , feu vitrki ectue remedio h falute aliqua poffit ordinare 8e clcfiarum parrochialium ie cappella nim , campaAooan legata 5 Confideremus predidam confuenaram ecclefie Ar ornatus dominium fibi aferitudinem k facris canonibus 4c fecularibus legû benter , in damnacmoern fvarom animaram ie ccclcfiafticu libertatis dcrogaciooem, fuam pobus obviare it cum omnia jura clament , quod teftatem ad cis prohibita extendentes , tempore ultima totaatas, vcl ultimum hominis tcftamcntum immobile perieveret , it nihil fit , quod E interdidi , in folennitalibus ecclefie majorinus, in calend. cotum , feu nuptiis divitum te pohominibus magu debeatur , quam ut fupreme voluntatis liber ftilus exiftat , eandem confoctcnrum > cum funera traduntur fepukure , vel coram peraguntur cxequic , vel cum anniverfatudfaem deo odibilem , aoiatabus 8c bonis mo­ ribus inimicam, audoritate hujus facri condiri ria fiunt, vel memorie dcfunAorum, catnpanas penitus reprobamus , finnites ftatuentes , ut pulfare & alias folennitstes facere, ornatum ecubicunque jura a teftamcntorum non prohibent clcfic exponere, ac fi ccdcfia ft cimiteriumejus fadionc, it fa fanitate , vcl in ledo egritudinullo ccdefiaftico fubjaeeset faterdido , etiam nisconAituto legandi, donandi, difpooendi it tempore interdidi diebus foleonibus , palmanim, pafebe , afcenfionis , Peatecoftes ft aliis ordinandi dc bonis fibi cpilatis circa pia loca it perioan ccdefiaftiras , duasmodo fuos legitfeftrvkatibiu , fa quibus futuit ecclefia proccftiaaos non pretercat heredes, libera fit facul­ fiofscs fieri folennes ft ohfervat in locis non intas i Volentes ie precipientes diftridc , ut per tcrdidM, Layri haprimodi ^occffioncr ci» v«r» Cent·. Geatral. Tom. ΧΧΧΠ. 459 Concilium Ma GDBBURGBNSB· anno «■» crucibus, vexillis te reliquiis facere pre- A CH^tSTi fumuac » etiam tempore interdiai facerdotnm »4*9. fibi officium a (fa me me», elavet ecelefie contem­ nendo » Unde prefenti ftatuto fanximu» , ut nullus dus, comes , ve! baro * vcl qaicunque alius lavetis , prefumat t tempore interdidi , hujufmodi proceifiones mandare · ut fiant face­ re· per fe, ve! interefle , TranfgrefTorcs h< jus ftatuti Λ: contrarium lacientes volumus lenteoeu excommunicationi» majoris ex faâo elle li­ gatos k loca > in quibus hujufmodi procefljones fiunt· fubjncre interdido , donec epifeopo loci fatixfaciant de tanto temeritatis exceflu , le caveant fibi ydonec , nec de cetero concilia attemptent. Cum layci* nulla fit attributa facultas de re- B bus ecelefie difponendi» quibus manet perpetua obligatio ecelefie obfcquendi(l quia nonnulli ptincipe» k Barone» noftr» provinci» ac alii temporales domini in cafttis opidis & villis feu communitatibus cis fnbjcdis nec Don civitatum proconfulcs k rcdoies he re t ici» k ipfi» penitus interdidi» jure divino pariter k canonico le abftmere, ut tenentur , non formidant : Statuta fuper modo offerendi funerum exequias per­ agendi in fuis civitatibus , caftris , opidis ie villi» (latuerunt in (narum animarum peticulum & damnationem, primo , ut defundorum excquie non nifi certis diebus pofiint peragi in feptimana nam in pulfibus , miflis & quod certe mjflê celebrantur pro animabas eorum A* non C plures ac etiam quotiens offertorium fieri debet ad miflas predidas k quod unico pulfu omni­ bus peragendum in uno die vel diebus per cos flaturos in feptimana fufficiunt, in ecclefiis, in quibus defundorum anniverfaria vel memori? queeunque peraguntur; Sacro igitur approbante concilio ftatuimus fe ordinamus , ut quiconque nobiles, barones, k per Ione Cingulares in civita­ tibus opidis caftris villis feu civitatum opidorum caftrorum, aut villarum proconfulcs, confule», redores, aut alio quoennque nomineccnfeantur per fe » vel per alios hujuimedi ftatuta fecerint vcl faci a fervaverint , nifi infra menfem poft requiiitionctn cis fadam per exeeutorem ftatu­ torum illius dyoccf. ubi talia fadafuerintfc fer-D vata ptedida ftatuta, fi fic dici merentur, cum verius fint corruptele & laquei animarum , ab earum obfervacione penitus deftiterint, ipfi» ta­ men de libris capitularibus fui» prius omnia de­ letis , & caveant exeeutores ydonec quod talia ftatuta de cetero non ftatuant, nec edita &rftatuta obfervent ; Contrarium facientes perfone Cingulares , poft lapfum didi menfis , excommonicacionis lentendam ipfo fado incurrant , loca vero in quibus hujufmodi ftatuta edi 8e fervari contigerit , eccleliaftico poft menfem predidum iubjaccant interdido. Dt farrtihtii (T alitaii farrttbiaaii. liberte» arcbitfifctf»/ tx cttu. ^la^dtberf. Dcfiderantcs divinum cultum non minui fed augeri & mimiho» cedefiarum in divinis cili­ ciis peragendis nullatenus impediri , (latuimus, quod rectore» eccicliaxum, quibus celebratio di­ vinorum & cura populi eft commifla , ad pulfandum vcl pultari faciendum pro convencieuc populi ad divinorum audicionem ad talia , que Glutem refpiciunt animarum , liberam , quacunque horaei» placita congrua, habeant potcftatcm , nec a tali libertate a quacunque 4^0 poffint ve! debeant prohiberi ; Com indignum ANNÔ valde fit, ut talia ex arbitrio petideant alieno, CMBIST1 ut videlicet per quemquam laycum , vel la/cos 14,ί· cena forma aut nora minus congrua impona­ tur. Si quis autem contrariam bujus ftatuti at­ temptare prefumpferit prohdsicioucm , aut‘im­ pedimentum aliquod inferendo, nifi »' taouitus per redoxem ecelefie, ce (faverit infra menfem , eo ipfo frateociam excommunicationis incurrat. Non obftante , fi quid confuetudine in contra­ rium allegetur , que cum ecclefiis fit onerofa , merito eft reprobanda juxta canonum fanxiones. A/lrrtct architfifafet tx caxt. Ma^dti»^. Nos fan&ocum patrum , qui ecelefie fande dei k perfonis ecclefiafticis tciminos, quos non licet tranigiedi, pofuerunt , ftatuta confiderantes, Hujus facri approbaeionc concilii Univerlis facerdotibus, tam rcligiobs , «quam fecularibus cujufcunque ordinis , conditionis , five ftatus exiftant, in civitatibus, dyoceii, vel provincia Magdeburg, degentibus , fub debito juramenti, quod epifeopo in receptione iacerdotii preftitelunt, fub interminatione divini judicii , firmi­ ter inhibemus, ne quis alienum parrochianum, cujus cura per epifeopum , vel loci archidiaccnum , fc;i ejus fuper eo vicarium alii eft commiiTa , prefumat , excepta neceflitatis caufa , que legem non habet ad confeflionem recipere, vel ad porrigendum ei aliquodecclefiafticutn fa­ cramentum , nifi petita & obtenta defuper li­ cencia proprii facerdotis , cum certi k indubi­ tati juris exiftat , talem a xali aliqualiter (olvi non polle, vel ligari, k ex hoc ordinemecclefie per majores k fandos patres inftitutuin ti­ mendum eft confundi, quod per nniverfo» ple· banos Cingulis diebus dominicis k feftivis co­ ram fuis parrochialibus precipitous publicari. Bercbardxt arcbitftfitfac tx cute. Halita. Infnper ftatuimus, quod clerici parrochialium provdorcs, vcl vitrici , qui Altermanni in vul­ gari vocabulo nuncupantur , .de rebus ecclcfiarum , que recipiunt k expendunt , ad rcquificionem reâoris ecelefie , quem ad hanc in vir­ tute lanâe obediencie duximus aftringenduq^ , bis in anno, in prefencia ipiius regions k quorundam aliorum de parrochiis houcftoium vito­ rum, rationem reddere teneantur, ut k depredlitorum concilio k confenfu res cccleiiarum ad ufus eorundem congruos & decentes utiliter convertantnr , ac pariter nos k aliorum locôrum epifeopi , quibus eccleliarum cura k foliic it udo imminet fuper rebus ecclefi arum per re­ dores ipiius fuper hoc requifitos poffimus apercius informati. artbttfifcafet tx esur. Cum fandorum ymaginibus , propter illo­ rum reverenciam , quos figurans , locus di­ gnior debeatur ; Ob hoc prefenri ftatuto pronibetnus . nc in civitatibus, opidis , caftris , vel villi», vel cotum plateis , five inviis ante civitatem , opida, caftra, vcl villas, eciam in locis alus quibulcumque nemo de cetero preiumat ymaginem fande crucis erigere , five alias ymagines pidas, incorporeas (cu corporeas, in aliqua materia, fub teâura , vel fine reAnra , & oratoria facere fub quoennque coloie , ta·* hetxiati ftft ftr tait t yma^intt tam devenerint, quod ibi de provenùbus mona­ fterii (uftentari non poflint te ab atnicis panis, vinum, denarii, vel aliquid hujus cis mittatur eiidem non ipfe moniales hoc recipiant fed ab­ batiale , vel magiftre fue id iîgnificent , ut de e;us arbitrio eque, fecundum deum Arobfervantuoi regule, de talibus diiponat & ira , quod io communes ufut convertantur te diftribuan-ur unicuique prout opus eft. Iftud ftatutum etiam a monachis volumus obfetvati. ^dbtrtai artbiefifcrfns ex c»iw. Λ/^dsStatuimus infuper , ut io fingulis monafteriis isrxrayi. fade moniafidm fencftrc prolatorie, que ad lo­ quendum font deputate, & precipne , per quas Prohibemus etiam monialibus, flatuentes, ut habent confiteri, duplicata habeant ferramenta, E Iacri canones jam piohibuerunt , ne aliqua tnonec alicui virorum permittatur, moniales vtfita· nialis de cetero profeffa vel non profelTa aliquod se potifJitne monafteriutn ingrediendo, fed cum artificium, vel manuum fuarum opus exerceat caufa lucri, feu negocii cujufcuoque , nec puropus fuerit , parentes admittantur te medici, cum aliqua fuerit gravi infirmitate detcnta Arei las cyrothecas, vel alta fimilia faciat, etiam afuffragio medici fit opus, tunc tantum medicus micis, ncc aliis, ut gratis tribuat vel impendat. cum laudabili teftknonio , prepofito prefente, Nam non decet viam dei agnoviffe 8r puit agni­ durante infirmitate, quotiens opus fuerit, egrotam optimam partem deferuifle , nifi paupertatis tam vifhabit, nec alicui moniali noftre provin­ detcâus ipfas ad laborandum, redditibus morucie liceat claufuram fai monafterii egredi , pro ftcrii deftruôis diftriâtus compelleret te amico­ quacunque caula, fine licetftia fai dyocefam erum fuftragio dcftitutc. p i iconi, etiam fi fuerit exempta, nifi in cafu de­ cretalis : Indempnicatibus booifacii oftavi. Omo/. General. Torn- ΧΧΧΠ. V a Λ- i 4*3 CH* 15ΤΙ »♦**· Concilium Magdbburg*N«b. xrtlâe/ijiytu er ttatilix Mxgith^gexfi. Ad bcc quia inveoiulnum Regiaara* la plus frequent A evidcoa datum religionis deform.' fc plurimo» icand'lixat, ftatuimus, vt null, de cetero in earum numerum admittatur, nit qua. dxagciimom ctatie fee annum «ceflêrw fc pro. bat. a pennis cuiftat * fesagenatmm numerum, quern fcripfit apoftolns talious affiusendl pro. pter fragilitatem noftri tempori» ad quadragefi. mum numerem reftringens. ^Hitrtxi attitefifttfai t» raw. Jfcgdrlmg. bub pen* etiam anathemati* prohibemus, ne clcricu* vel rcligiofa» quiipiam introeat in do mum earundem, icd n qui» ci jufta caufa 8t hoocfta cuique earum loqui voluerit, hoc in ce­ cidia fob bono tcftimonto faciat manifefte , na fin dira contra i pio* (uipicio otiatur , alioquin gravi fobjaccat ultioni, quam talibus per diotcfaoum loci pmcipimua infligendam. 'Ilitrtiu erthfeftffpM tx raor. 4C4 A fee relufeafo defetenw, alii de onsdcnfo fispo- ΑΜΝΟ riorum fol oedmis» alii proper coram fcfcnrn fc anum roofe.fom cum fiat tesmiaarii, emis locis dm*4*·. putati, regimna purraehfolmm ecdefiaram fofcipfoot cuma popoli gerentes ipfo foaamequ uâefiaftka mmiftrando. Baptisantes, matrimo­ nia celebrantes Corpore chrifti fc fanguiM focroiaaâia cos reficientes, prêter archijiacooi fc precipue dyocslaai iod coafenfom fc aoâoritatem i Afo curatorum ipforum dc confeofo, alii populi de confenfa parrochialis. Cnmigitar prediâi rdigiofi precipue mendicantes regimen po­ puli fofcipece fc cnercere, fc focramcma mtaiftrare prohibeantur j Quapropter prefentis ftatetl auâoritate facro concilio approbante, prohiB bernas, ne prediât religiofi fc prefertim arendicantes prefemant dc cetero regimen alirojro partochiahs ecdefie fofeipere fc curam gerere. In contrarium facientes , nifi infra quiadacim dias moniti per dioccfanum , vel ejus vicariem ia (pitttualsbus deftiteriat, fentencum excommuni­ cationis ipfo* fc quemlibet eoraun volumes in­ currere i pio feâo fc ab officio quod auâoritate clementine debent exequi in diocef. cert* fc ci­ vitate volumus elle privatos, nec de cetero ad illud officium exercendum ia noftra provincia per quemquam curatorum admittendos. vftim Bt habitum nec non conventicula lufpicione mali non vacuam Bobuchardorum , cla­ -./iferrru vdnrfopyfopar err raw. M*drmantium per platea» fc vicos civitatum opidoasuiM. rum fc villarum hoc vulgate t Brot dorch got ; C Ncc non quaslibet slias bngularitatc* a land* Ad cstirpsndsm dcteftabilem corruptelam fc dei ecclefia ηοα receptas coleuiiutn reprobamus abufum quorumlibet patronorum noftre provfomandante» fob pena fefpcnlioni* Univerfis ple­ cic fpirittulinm, feo fecnlarfam, quam quidam bant» per civitatem dyocef. fc provinciam Mageorum hucuiqac temeritate propria, in derogadeburgen. confli tuli», ut tales Bobechardos dc cioueaa ecclenafticc libertatis, fc animarum luar vicarios publice tribus diebus dominicis dc feflirum grave difpcadium , obfervare prefomphnint vis ajnmoncant, quos fcnos prefentibus ammofc oblcrvarunt, domos, curias, habitationes fc nemus, ut hujufmodi fingularitatibus dereliâis dotes ccclcliarum, précipité parrochialium cap­ it teneant , ficut alii chriftiani , dc quod non pel Urum fc aliorum beneficiorum ipoliando , predreent tn cavernis fc in aliis locis publicis dc mobilibus rebus inventis in didis domibus, eu­ cum Bcguinis le conformantibus eifdem mori­ rus, habitadonibus ecdefiarum prediâaramparbus, habitu fc inceftu. Alioquin c* tunc ipfos rodiuliutu cappellarum > fc aliorum beneficio­ extra terminos fuaxum parrocluarum per rxcom­ rum , aut in aliis loci* quibukunque pjebafos, municationi» fentenciam auâoritau hujus conci­ curatis, cappellani», feu aliarillu, «ut aliis bolii repellcrt non obmittent dcnunfttcntque vici­ D ncficiatis , dcfiinfcis vel nondum dcfimâis fed nia facerdotibus ut talcs fic repullos in luis parin agone couftitutis. omni dei timoee poftpofi· rochii» non admittant. Idem dfc Bcguiuis pelti­ to, fpoliantes & res fpoliata» hujus abducunt fc feri» duximus ftatuendum. frequenter temporibus rctroaâis abduxerunt fuilque ulibus applicatis, prefenti nolho ftatuto, Avfofea It txptlUt xfMubxrxm . facro approbante Condito , reprobamus fc condempnamus cum fui» prefomptoribus , ficut » ea ttot. Mageitjure duMifcitiur reprobat, fc maxime cun* tales kxrgtx. res prefomautur intuitu ecdefiarum acquifite potirome mobiles de immobilibus non hefiFirmiter prohibemus prefentis concilii anâqtantibus, fc debeant feturis plcbanis feu cura­ ritate, ne epifeopi vel Arehiepifeopi cooctflionitis & eorum ufibus quamdin fuerint plebani, bus ecdefiarum , que fiant bofpitalariis vel aliis feu curati, reaaanere, poft mortem vero eorum religiofis cuiuslibet approbation!» coofenfotn ul­ feu receflum , fi didas parrochialcs ecclefia» dilo modo exhibeant » donantes eis parrochialcs miferint perasntaodo, vel fimplicitcc renaaAianecclefia», cappella» viventes incorporantes , feu fi do, nihilominus res acquifire; per diftos cura, que vis alia beneficia, nifi requtfito prius fc ha­ tos cciam mobiles fc intuitu ecdefiarum didabito confenfo Capituli ecclefie KaXhedralia. Ali­ rum , ficut fecra canonum psecipit aufiocitas , apud ecclefia* dimittent , relinquent·» ufibus ter conceflioais hujus doaacksnes uniones mcorporaciooc» five foAas five dc cetero faciendas vi. fiiccelToium feorum , qui ficut fc fui pcedecaffoms in cifikm viventes fc conftitnti in fenirores non decernimus habere. te cenfentur ufeûuâuarit in reb«s predidia . ^AlktrtuJ ^triktefiictfxi tx (Mt. MxgJtInfirmantes vero ad noctem fc m morte ufurarii ixrgt». dumtaxat · jure font confti tuti ; Prefenti ergo conftituciooe fiuuimsis , ut non folum patroni Qui* plerumque religiofi dc prefertim de or­ ecdefiarum , cappellarum fc beneficiorum fecudinibus mendicantium , jam derelrdis fois «no­ lases , fpirituale* , vel regulare» , advocati , ua fieri i« aliqui in apoftafia , alii vero habitum officiali , dominorum temporalium , potiffime •cclc- Concilium M^gdibumginsi, AtfKO ccddM&icoram fe« quireaqae alia* , vet alii , A CHAUT! aemiae foe proprio * feu alieno · Deinde A ta •«a*, antea carias 8e dotes » domos, allodia ccciefia» rum panochialium > cappellarum , feu quonuucunque beneficiorum cccfefiafticorum 8t cita· rca qua fourraœ apud qoofcunqfie etiam exifleutes rêcfemp&rrint etiam fub quocunquc colore (poiiarc 8c adfc recipere * plebanis , curatis, cap^ Ellanis & quibuslibet aliis bénéficiât!» defonis -, vcl adnuc laborantibus Γη agone , rcsmobiles , feu immobiles abducere de eiidern , vcl a creditoribus eorum monere , vcl (altem arreftare , areeftatas ammoneic 8: detinete > (poiiatores talcs ipia fado cum eorum complicibus , in faâo fpoliacionis detencionis cis amulium prebentibus , fentenrias excommunicationisma- B pris prnfenti ftatuto 8c audoritatc fore decer­ nimus ligatos . Addidcntcs etiam C tabs fpoliatores aneftatores «farpatarcs 8e detentores per aicbidiaconom loci , rd fucceflbrem in benefitio hujufmodi requifiti res (polities de prediAis curiis , dotibus , domibus ecdefiarum , vel aliorum locorum , ubi fuerint recondite , infra quindecim dies poft requificionem didis (poliatoribus faâam verbo , vel in (criptis pet archidisconom loci, vel in beneficio incertiorum integre A fine omni diminoeione reportaverint, re­ ft i tuerint, feu procuraverint, reftitui A reportari, A reportent A rcftifuant . Plebanis curatis A aliis beneficiatis in parrochiis , ubi tales fuerint vifi A quamdm morum fecerint in eiidcm extra C domicilium eorum proficifcentes A in eorum Mefencia A prccipuc in.loco domicilii eorum IhiftifUmum fervetur interdidnm , quod nulla­ tenus per exeeutorem loci A noftrorum (bruto­ rum relaxetur , nifi omnibus ablatis (poliatis A abduftis integre A plene ecclefiis , cappcllis , feu beneficiis aliis reftitutis A reportatis nihilo­ minus bencficiatis fuccctibribus in diftis benefi­ ciis (atisfadione exhibita congrua A decenti , ad arbitrium exeeutoris ftatutorum loci de tante temeritatis aufu A prefumptionc. -dtferta/ ^rtkupifetfet cx cvuUit PiefJtfxrin. 466 tranatus volumus 8c itttmiau ceciddfo , Aad aitno eorum heredes proximiore*, defeendentes in re- cHtim fta linea fi fint ; illis vero deficientibus ad i*M» afcendentes fimiliter »n reda linea ; Illis etiam deficientibus ad loci dyoref. fore devolutum A non folum Ius patronatus , fed 8c omne jus t quodprediai delinquentes id diftis ecclefiis 8c monafteriis 8c earum bonis preteodebant fe ha­ bere . Idem contra patronos ecdefiarum , qei bona clericorum decedentium fibi ufiarpant con­ tra ftatuta Lngduncn. concilii, ut a jure patro­ natus 8c prefeatandi cadant , A nihilominus cxprdtas fuperius A in prefeoti ftatuto , fi re­ quifiti fuerint, ut premiffum eft , per exeeuto· rem , res A bona decedentium clericorum in­ venta A . ablata , infra terminum fuperms ex* pretium , non reftituerint , 8c de injuriis fatisfiecerint juxta formam fupcruu expreftam volu­ mus A decernimus incurrere ipfo faâo. Hoeftatntum per locorum ordinarios diftriâitiimc, in * vocato ad hoc, fi opus fuerit auxilio brachii fecularis, decernimus exeqnendum. dr feficretieee eccltft id dterti. larrfordar *4rckfpijnfiM ex textiüe HeUtx. Et quia ecdefiarum reconciliatio dubitari confuevit a multis . Erclentis concilii auâoritatc declaramus , quod ecclefia violata per alium, quam epifcopum , reconciliari non poteft eaque (ub epiicopatus ordine non nifi cpilcopo valeat demandari. J^xirira de cr/rdra/Mw asÿàflMu ex eeerilie JAgdadargm. Prefentis concilii auâoritate ordmamas, fiatuentes , ne de cetero quifqtuun clericorum , feu rcligioforum prefirmat ilia die, qua miftam fuam primam celebrat , conviviis A commetiat ion ibus , choreis A aliis ludibriis exhilarari per fc , vel per fuo· invitatos , A dumtaxat invitandorum numerum ad decem fcutellas ieftringat , nullatenus etiam joculatores , fiftulatores ac quofeunque byftriones , vel mimas ad­ mittat , ne ejus mens, que pro illo tempore potiflime deo dedicata aliis, quam divine contem­ pla cfoni devotius intendat. Quia plerique ccdefiaram patroni , qui et­ iam aliquotiens a jure advocati nuncupantur fuis terminis non contenti , ultra penfionem A redditus , feu proventus ab antiquo eis A a prime va fund aerone deputatos nova jura fibi in didis ecclefiis A earum bonis vendkantcs , di­ ripiunt & ufurpant fibi bona A res didarutn ecclefianun , propter quod fpiritualia , one fine temporalibus confidere non potiunt , didis cc\dnut it keptifme ejet egtQe. clefiis fubtrahuntur, hoc facro approbante con­ cilio (latuimus ,- ut huiufmodi patroni , five ad­ XAerr», ex netiUe MU' vocati , in premitiis delinquentes , per es ecutorevn loci , ex oftkio ftatutorum , vel ad inftantiam nartis injuriam patie A pro ecclefia , Bsptifmus cum fuama reverentia celebretur (eu monaucrio requifiti a vendicatiooe indebi­ g maxime in diftinâiooeA prolatione verborum* ta novorum jurium fervidorum A exadione qua­ in quibus (aeramenti virtus confiftit , hiis fc. libet infra XV. dies penitus defiftant A bona verbis : Ego te baptixo in nomine patris A filii ecdefiarum direpta A ulurpata , ut premifliim A fpiritus Saaâi. Doceant etiam facerdotes, tam eft , integraliter A cum eticftu ecdcliis mooamares, quam feminai in ncceffitate debere par­ vulos baptiaare , eadem forma in fuo ydeomafteriis , queeunque fuerint , A earum perfouis te ferrata , A quod patres A matres proprios reftituant , ac de injuriis ac preiumptis violen­ infantes, fi farnus ncceffitas exigat , ita quod tiis , ad arbitrium didi cxccutoris , didis ecalios habere non polEnt , potuerint baptisait . clcfiis , monaftertis A earum perfonis, ipforum Et fi facerdotes fuper hoc diligencius inquiren­ nomine fatisfaciant ; Alioquin diripentes , ufurpantes , vendkantes exadioaantes , extor­ tes debitam formam (erratam in baptifmate in­ veniant , quod faftum eft* approbent , fupplcnquentes A retinentes hujufmodi nova jura, feu tes citca baptitatum quoad un&ionctn olai in bans ex tunc ipfo faâo a jure advocatie feu pa- Gendi. Gener. Tom. XXXH v S J*- 4<7 Concilium Ma gdibuagbnsb. 4^8 ANNO "pbôm fc in fcapulis fc trifmatis in vertite, / 1 Coi.pus chrifti in patulo exponere fc io altari « vel alio loco in vafe perfpicuo , ita ut layci , CHfcWTI CNBIST1 q»od a laycia aft obmifam fc fieri non poteft . i4<»> Si autem ia baptifinate delwtatn fern a no non quibus tempore interdifci divinorum participa* «4·* invenerint ofafervatam debent eos baptifatio omnino eft interdiâa , niU in certis cafibus N denuo fc «lia circa hoc aeceftaria adim­ fcper confequeos vilio corporis chrifti, ne quod una via prohibitum efle dinofcitur per ajiecn plere. eque illiciiatn lucri caufa «on(eftun fc queftus tn ctxtih· Mtgvideatur , fc hujufmodi abufionem committen dtfo-gtnte» , tam clericos feculares « quam rcligiofosor dmum quorumcunque, exemptos fc non exem­ ptos , fc precipue mendicantium ordinum fraCum autem contingat infirmor facra αοΑία. ne perungi ia extremis attendant facerdotes tres vinculo excommunicationis conftrinxit} No 3uod foratam verborum feriptatn tn libtiiageoergo clerici feculares fc regulares , exempti * non exempti , precipue inires mendicantes in orum^fuoratn debite fc perie&e exprimant fc cum devocione , ficut fc in (aera dominici cor­ noftra provintia degentes ignorantiam praten- ' poris confccraeione fieri chriftus inftitoit fc ce- B dentes , que non poteft efte , nifi craffi vel ûipina prediâi ftatuti , oenam incurrant La­ défis videtur attentius obfervarc fc fi mi Ii modo formam obfervent fc verba debite exprimant aliis queati i Volumus fc mandamus prcdiâum fta(aeramentis appropriate · tutum Urbani fexti in fingulis finodis noftri» ac fratrum fc coepifcoporuni noftre provintie legi fc publicari , ut metu pene ipfius abufum pre­ Dt cxflttlU did um de aoftra pcovintia profugarum esftupcmus . Injungentes , prediais fratribus fr coepifcopis noftre provintie cum luis exeeutoribua Xrclmfifttftti tx CWtltt MqCanonumque fc eorum officialibus, utquofcnnMxfit»· que culpabiles invenerint in premiflis m fuis civitatibus fc dioceltbus > feculares vel religioStatuimus , ut in cun&s noftre province eccleliis fc monafteriis baptifmus , en ima , ole­ (os » exemptos fc non exemptos , eciam men­ dicantium ordinum fratres , faciant penamconum , cukn lilia fub fideli cuftodia clavibus adhi­ bitis oblereotur , ne poftii ad illa manus teme­ ftitutionis predidi denuntiare incidite fc ab raria extendi : Palle quoque altatis vafa » cor- C omnibus artius evitari , donec dvocciaao lociin cujus civitate vel dyocef. hujuimodi exccftus com­ poralia fc veftimenta minillrorum munda fc ni­ mittere preiumpfcrunt fatufaciantfc (edoceant tida conlerventur » Nimis enim videtur abfurdum in lactis fardes négligera que dedecent fc legitime abfolutos. in prophanis. .velint ipfum a her­ ma nais fc plebanis integre reftituerccum inven­ tario fnpar hoc faifto fc eis tradito ornatu cum predtôo , quod inventarium in tsadicionc fc commiftione ornatus fingulis campanariis confi­ ci volumus duplicatum,. Unum tradendumcam­ panario afliimpto , alium feu correfpoodcntcm £ plebanur icu curatus fibi refervent fideliter cuU»d>endo , fc cum diftus campanarius. ammotus fuerit plcbano fc vitricis prediâe ecclefie ornatum fibi piefentatum fc.diligenter cuftoditum mundr fc integre reftiuiat cum inventa­ rio Iqo fucccflori fub premiflb pafto commit­ tendum'. Quia felicis record. Urbanus papa (extus falubrner providit gravi abufioni , qua plerique facerdotes feculares fc religiofi, esemptifc non exempti , fc precipuemendicantium oramus fra­ tres , in ecclefiis £u>» fc monafteriis , tempore gcoetalia vel fpecialis interdidi , confueverant ΛΙ- ' ’ 469 ZjScT Concilium ... cM&xrn i> tx Cwtilit Ma G D 1 > U R G I N I I. A 470 J^iricada tctlcjfa tUficxaiii. cujum Statuimus » ut di£um (aeramentum Eukariftie , quod fumma dignum eft vcneraciooe in­ Prohibemus etiam » ut religiofi vd quilibet ter (atramenta » dc fanAiffimum cunb ad infir­ alii Ecdcfias de novo fundare , vd fundatae mem deferuu t presbitec ullatenus incedat in calopedis » fed tantum ea hiatus dc habitu de­ traasfeac « fine epifcopi diocefaai licentia defi­ centi fuperpelliiio indotus » defaens defapee ne primarii .lapidis bcnediAioac'professant. « aliter fundata ecclefia diruatur» dr u » qui fun­ ftolatn , Corpnsqoe dominicum dbceatcr ante dat » fi clericus cxiftat . vd monachos ab ofu pcâor fuum portet , luminaribus ccrett arden­ tio fufpendauir , alia pena nihilomiatu juxta tibus una vel pluribus ante latis eum cahtpanula continue retonante in mappa ferina vei elia faperiorum arbitrium puniendus » fi lapcus fuo» rit ufque ad fstisfadionem condignam excomdecenti dc munda « Quod dum chrifti fideles » cum fic defirrtur^ad infirmem t fequi horta­ B mnnicacionis vinculo innodetur . Item altaria fuperftua per ccclefias psrrochial» omnia tol­ mur » presbiccmnk deferentem fequentea humi­ lantur » nec altare , uec aliquid de novo fi­ liter 8t devote ad infirmum St de infirmo rede­ at , nifi epifeopo permittente , nec tunc et­ untem ad ecclefiam xk dierum de penitentia eis iam , nifi eidem altari tantum in provenu bos injunâa relarate ante fores ecclefie pronun&iaailignctur , ut Ititem luminaris & ornatum corcione presbiteri noftra auâoritate recepturi * requifitum , ultra viAum , miaiftri habeant quam omnibusvere confeifii tt contritis dandam tc poonunâiandam prefentibus concedimus dr competenter. Hoc prdeotis ftatuti anâoritate declarantes , indulgeasus , dc do quolibet infirmo vificato » Iuod epifeopus primarium lapidem benedicere Si autem contingeret » quod nulla cukariftia vjr io fundamento Jocare propria io perfect te­ fitatis infirmis in pixide remaneret ad ecclefiam neatur , occ benediftionem bpidum £ru politio­ reportandam , ex tunc ante oftmm infirmi vi­ nem eorumdem alii debent, quam epifeopo de­ litati ,· candelis extinftis » campana ceflante a mandace · puliu t ptesbiter ibidem pronunâiatis indul­ gentiis» Pix id em ad ecclefiam reportet fine foU J^edrsra da Xxmuxitxtt tcdtfitrxxt CT Mo itate » populum liceat ia ndo » ne ydolatria C tixriitrlxnm. quevis per populna Amplium committatur impcovife. infartu xrtbtififc^tu tx mtdii· ** Dt ^ftr^xthiu Jtjmfii. tx c·»/, ^Hcrtnt txrifx. Excommunicamus * aasthemaxisamus om­ nes . qui dedicates deo ccclefias au fu facrilego prophanantm faciunt munitiones dc ipfis , ad infirmandum eas perfodiunt cimiteria , oflibus mortuorum ejcAb * omnes quoque adhibentua opem , vcl operam , concilium . vd juvamen decernimus «KommuhicarioaM fententie fiibjacero j Ecdcfias etiam taliter prophanatas dr ai* htlomiaus omnia illa loca « to quibus adores aut opem » concilium oportunitm , aut prcftaetes juvamen habeat domicilia » vel receptacula fubicimus ex nunc ecdefiaftico iutcrdida - lu graviorem etiam penam fubtrabantur eorum familie ( facramstnta dr ecdcfiafttca fe pu hora , donec cum debita fatïsfaâione munitio dcftruatur . Preteroa , quia quidam a perfosus ecdefiafticis , contra libertatum carum dr appro­ batam confuetudioem » ex antiquis obtesu tam temporibus , ab eis pedagia dr theolonis interdum extorquent injufte . raies ad ab> ftinendutn ab hujulmodi angariis dr ad reftituendum fic extorta iajufte per ordinarim fuoa monitione premifla , per ecelcfiafticam cogan­ tur cenfurem. Adhee etiam prohibemur , ne quis adultus pariter de diferetos ordinaria dr ftatuta jejunia . ut quadragelimale quatuor temporum dt vigilia­ rum prefumat infringere , nec hujulmodi ne» cedant jejunia pretextu votivi dr extraordinarii jejunii violare , cum tale damnum tali luens deus nolit com peu far i . Inherent» priori cotscr- D lio pravam confueiudinem quorumdam reproba­ mus , qui fextam feriam violant , Sabbato > vel quarta feria vcl die in ebdomate jejunan­ tes . Hoc de ectero Geri hujus Caere auaositate concilii firmiter prohibemus dr prefer titn illa jejunia fuperftitiofa > quibus deum temptare videntur t vel aliae machinantur in malum » ut fic jejunent » ut die jejunii tribus buccellis panis dr totidem eetevific vcl eque pro die na­ turali funt contenti , vd alio modo fuperftitiofe jejunant ufque ad vifionem fjrdcram , mo­ re gentilium dt judeorum , hee dr hujufmodi Gmilia eum religwoi chrifti a oc fint inimica » facri concilii approbatione de ectero fieri pro­ hibemus , Injungentes confriToribus tam Cecula­ E ribus , quam reli g iodi de ordine mendicantium ^ddUrrsu xrtktirftxfxi tx multi· Mxf· prefeutat is dr admiffis , ut coofitentes fibi ab bujufmodi jejuniis fuperftitiofis retrahant . Diftriftius eis inhibentes . ne talia de cetero fa­ Ad hoc faero approbante concilio irrttamui ciant » fed ecclefie jejunia , que matare con­ te irrita nunâiamue omnia ftatuta * coaluetvgruunt dr deo funt accepta cum omni finceritate dines , que civitates, vel loca » jsot efts les eooobfervunt. fuics vel quecunque «lie parfont contra liber tâ­ te» ecclefic ac perfonai ecdefiafticM edere\ eel iemire adrorfus canonical faneioues prefampferant St eadem a fuis capitularibus mandamus ioira duos rocnf·* pofthujufmodi publicaoonem ftaiati penitus abcJeri * A firn ilia de cetero ac- 47< Concilium Ma ANNO reptaverint ipfo jure decernimus efle nulla . A CHU STI Putcfta» vero » ac omnes ftatutarii ipforum lot«l». corum ca pro ftatutu obfetvante» , Se qui , fecundum natata Sc conlvctud mes memorata* , judicaverint cx tunc inhabile» line omnem m ecclefia dei legit t imum ad a dum, falvis nihilo. * minue penis ahu contra talo in generali concilio promulgatu. Item ftatuiiau» , nt queeunque civitas , vel cotQtnbnita» , pertona publica , tel privata , Coiledas , five exadioncr » angarias , five pciangarias , ecclefiis vel aliis piis locis , aut ec· eiefiafticis perfonis imponant , ve! bona ce­ de fi a ft ic a jnvadere prdfumant quadruplum tcfundant, fi requiliti contcmplerint emendare. Juiisdidioacm ecclefia It icant preterquam per B vias a canonibus indukas nullus attemptet ali­ quatenus impedire Ar ecclefiarum vel aliorum Io. eorum imuniratem de jure fe de conluetudinc obtentam infligere , aut aliqualiter violare picfumar. Novas etiam ad tones, que vulgo Inghclt no­ minantur , vel alio nomine nulla civitatum inftituat , & ab inftitutii poll hujufmodi edidi publicationem infra munfem defULt , nectnenluras rerum venalium ab antiquo fervatas & a fidelibus approbatas minuere, vel immutate pie. filmât . De fervit Ar mancipiis ecdefiaium in ci» vitatibus relidentibus & pod corumdem fervo, rum mortem ecclefie debita jura , quarum fervi fuerant , recipere minime prohibeantur . C Infuper ftatuimus , ut perfotu quacunque nobilitate , aut preeininencia ftatus prefulgca: ecclefiafticas perfonis , aut etclefiallica bo­ na , jura , juriidiftione» & vafallos eorum violenter , aut autoritate propria publica oc­ cupare , aut occupando invadere , vel fcienter occupantibus ccclc£as Se bona predidx pre. ftare prefumant quomodolibet per fe . vel per ahum , aut alios , concilium , auxilium , vel favorem , & nili infra XV. du_s ecclefie kie , aut pxclato ipfius damnum illatum emendaverint , ipfo rado fit anathematis vin­ culo innodatus , Decedentium etiam clerico­ rum peculium occupare , vel occupatum deti­ nere omnibus laycis fub anathematis pena ex- D nunc , prout extunc , in ipfos lata , dilcrctius inhibemus. GDBBUUGBNSB. 47% étum , vel probati , matrimonium nullum icd- ANNO ' dane &- coujundos omnino ieparandos. CHAISTI ^Sliertxi ^irchitfifcefui tx tç/Kili» Mxftltbxr^tn. Cum lacrarncntum matrimonii lit magnum , figniticauone Sc inftitucione primum , & om­ ni revexenna A: celebritate dignum ; Volente» igitur ejus nobili utera figuificationem & ccl> britatcm omnibus chrifti fidelibus , cujufcumque con dit ion u , (Tatus , aut fexus fuerint , attentius commendare -, Sacro igitur approban­ te concilio ftatuimus , ne quis laycus etiam , cujufcumque ftatus , picemincncie vel nobilita­ tis fueut , prefumat , aliquos matrimonialiter copulate in domibus , vel extra etiam in cede» lia , cum lajcis facramentorum amminiftracio penitus fit interdida . Sed cum aliqui fuennt defponlau per parentes , vel propinquiore» » defundis parentibus , vel , viventibus patenti­ bus , dc eorum conlcniu , vel fcipfos dcfponfaverunt , fponfalia contrahendo per verba de futuro , vel matrimonium dcpicfenti nihilomi­ nus per curatos fuos , qui funt ipforum proprii faccrdotps & immédiat i , tribus diebus domini­ cis in ccdeliis patrochtalibus , aut alus feftivi» diebus tribus a ie diftantibus , per edi&um pu­ blice proponantur infra millarum folennia co­ ram cnnfti fidelibus Se parrochianis , qui illo tempore tenentur in parrochiis fuis propriis effio congregati , ut Ii quis , vel qui fint , qui ia-> ter delponiatos de futuro , vel dc prefenti , aut dcfponfandos aliquod impedimentum noverint , propter quod matrimonio jungi non poflint , vel matrimonio jam jundi limul remanere , il­ lud iofra tempus proclamacionis per curatum contrahere volentibus prcligendum in facie ec­ clefie & iplis contiahere volentibus Se confan5uineis ipforum omni ftudio adhibito &- fine ifficultate revelant ; Excommunicationis quo­ que lententia in genere proferatur m omnibus hujufmodi impedimentum celantibus a qua fi­ ne fatisfactionc debita nullatenus abfolvantur. Et fi qui tempore hujufmodi dcnunâiationis prefentes fuerint &- impedimentum celaverint poftmodum nec ad accufationem nec ad teftimonium live in ecclefia, five extra in alio lo­ co contra ipfum matrimonium admittantur . Layci vero perfonas matrimonio copulantes vo­ £>t (y“ mttrimtxn . lumus excommunicationis fentcntic majoris efle fubjcâos , etiam fi trina proclaoucio publica ^ikertai ^irtlntri/cefin tx c»»u/i» Afajin ecclclia Se diftinAis diebus eam debito preatbti'ie*. ceflmt intervallo , coojunâos vero , vel fc Matrimonium ftatuimus ut cum omni reve­ conjungentes , prêter alas penas ipfis a jure renti* A· honore in confpedu ecdefic celebre­ canonico Se eorum filiis procreandis vel pro­ creat is infliâas , volumus a participatione fa­ tur . fct cura matrimonium fuerit contrahendum cramentorum penitus efle exclufos . Et fi con­ • per presbiteras proprios , feu eorum vices gcrente* , tnbus diebus dominicis m ecclefiis , aut tigerit ipfos , vel aliquos eorum , ante recon­ aliis fefttvis diebus a Ic diftantibus publice pro. ciliationem obtentam a fuoepifeopo dumtaxat, ponatur , ut fi quod impedimentum matrinioiui E sei luo vicano in fpiritualibus , cui ipfam du­ ximus refervandam , cx hoc feculo migxari , contrahendi noveriht aliqui , flhs , infra ter. minum competentem ab ipfis presbiteris prettctclebaftica careant fcpultura , nec difpcnletur fuper hoc per epifeopum fuum , nifi evidens Se gctxdum , in facie cccleliv , fine difficultate , re­ velent ; Excommunicationis lententi* quoque sacionabilis caufa difpcniacsoncm inducat & cxpofcae , Ar prefens ftatulum volumus celebre per . in genere proferatur in omnes hujufmodi impe­ dimentum celantes , a qua , line fatisfadlunc ituatos tuiftre provincie quater in anno, qua­ debita , nullatenus ablolvantur . Et b qui tem­ libet die dominica poft quatuor tempora in­ pore bajus dcnumftiacionis pref.Otcs fuerint Se fra miifarum folennia parrochianis wis adu­ impedinicntum celaverint , poftrrodum nec ad natis veibo dei propolito &- teftivis diebus inxccultcionem , occ ad tefturoninai contra ip. dnftis, ficut tenentur, fideliter publicari. fum matrimonium admittantur , nifi tales fint cafns , qui matrimonium dinmunt lie contu. 47$ Concilium ‘Magdbburgbnsi· 474 A de facro approbante concilio ftatuimus te ot- χκηο anno d in a mus ut pro quolibet tempore afuturo de- CHAisn «ZfcvftM ^ireUiffe»f»i f» mttiüt MqtlrcHiurri canus & capitulum noftre ecclefie metropolita- i«iq. ne deputet te habeat habiles ad proficiendum in ftudio privilegiato de gremio capituli no­ Item adkientes ordinamus > quod decani k ftri , feu.alias de ecdefia unum ia tacra pa­ capitula ecckfiarum noftre provintic , tam ka­ gina proficientem , alium ia jute canonico , thedralium , quam collegiatarum Abbates , k tertmm in legibus . Ecdefie veto alie KaPrepofiti k alii prela.ti religioforam ac iplotbedralcs duos , unum ia theologia , reliqu­ nia conventas prefens ftatutum violante* , k um ia jure canonico , vel in legtba* profici­ Mmenim perfonarum ydonearum obanittentes ente* i Ecdefie vero collegiate ar monafteria ad litterarum ftodia deftinare privilégiât* « tinum in theologia * feu in jure canonico pro­ pro quolibet anno fummam , quam lui» ftuficientem , quibus prebendarum fueram corpo­ dentibu* taxatam , te quam eis miniftrare te­ ra , justa canonum precepts , ad triennium nentur , epifeopo loci , fine qualibet exeufaintegre mioiftrabunt . Et fi predifti ftudencioae foirent pro emend* , nib evidens ecciefic fuc , feu conventus paupertas ipfo , k de B tes de ecclefiis Kathedralibns noftre provla­ cie k collegiatis non habeant ab ecdefia rahoc per epifeopum cognito « poiBt cxcufsre · cione dignitati* perfonarum , vel oCcioram , Prepofiti vero rurales» plebani te curati, quo­ fi quas obtinent te ultra corpus fue prehen­ rum beneficia valent , torum (apportatis one* de , unde poffunt in ftudio viâum habere ribus , in ftudio ei* triginta Rorenorum auri detentem te amiâum te libro* occedario* com­ miniftrare » vel amplius , fi ipfi per triennia* parare ; Volumus cis fubvenire per decano* ad minus in ftudiia privUegiatis in theologia , & capitula eorum ad valorem corpori* prebenvel in jure canonico , ftudcre contempfermt , darum fuarurn de communi . Abbates ve­ nifi. antequam eorum beneficia fuerint adepta , ro , Prepofiti te alii pedati religioiorum , jam per tantum tempus , ut prcfcriptum eft , fui* rdigiofis , taxatisipiorum prehendis, cum in ftudiis privilégiait* i*m proheâj ftuduerunt, omnibus obventionibus fui* fummam taxatam vel alia caufa racionabilis ipfo* poffit excufa­ in ftudio permanentibus pro quolibet anno mire , de qua tamen fuo epifeopo fidem faci­ niftrabunt & ultra illam equivalentem fummam ant , crcuitivam Summam , quam de fuis be­ de communi miniftrare Audentibus prediâis yneficiis annuatim poflint habere te in ftudio de­ berent expendere , cum proieftu epifeopo. loci C donc i* non obmittanr , fed tamen prclati te conventus bona fint iodiftinâa . Si vero difolvent integtalitcr pro emenda . ftinfta prelatui de pore ione addenda quartam , de redditibus fuc dignitati* ftudenti t Conven­ ^Ikerttu ^nkiepiffgpu ex t—cil» Mqtus vero tres particula* de fuit bonis miniftraXtkarttn. bunt i Prepofiti vero rurale* , plebant , feu curati , qui verbo te exemplo fui* fubditis rcInfupcr addicimus ftatuentes , ne quis ca­ fidentibus continue preeffc tenentur , qui an­ nonicus ecclefiarum noftre pr ovin cie Kathenuatim pro fubfidio ftudii fui poflint in abfendraliuta , fecularium , vel collegiatarum , in tia . XaX floren. habere de fui* beneficiis pre­ antea emancipetur , ftallum in choro , lo­ dicts ad minus per triennium in ftudio juri* cum Sc vocem in capitulo habeat , feu de­ canonici , vel tbeologk , debent permanere beat obtinere, nifi prius vitam faam per bien­ nium continuum Se integrum , cauta ftudii Si qui autem de prediâis prepofitis ruralibus plebanis curatis , vel aliis bénéficiât!· in di­ dumtaxat manens in ftudio privilegiato Se pro­ gnitatibus conftitutt Ecclefiarum Kathedralium ficiens , bonis moribusaâibus probaverit vir­ D k collegiatarum canonici a monafteriorum relitue fis . giofi , nabiles k ydooei , velint ufque ad magiftcrium » icu doAoratum in aliqua fcient la­ ^xkricA i· cagxituxe JpiritAAli . rum prediâaram io ftudio remanere , illis om­ Alkerthi xrekiefiCceft eg eX9C· MAfie^ nino volumus per fuos eptfcopo* licentiam lar­ gam impartin , provifo , quod tempore ftudii ipforum , beneficiis fuis prediâis fideliter , vi­ ris ydonets ad hoc affempti* per fupertorem · Juxta canonum ft at ut a fervetur in baptifmo conferendo kin confirmatione, quod duo dum­ ad quem hoc fpcftare dinofciwr t providea­ tur . Si qui autem canonicorum , tam Katietaxat teneant puerum ia baptifaaolc fiant com­ dralium , quam collegiatarum ecclefiarum , pactes fc unus vel duo ad majusfeu religiofi , habiles tamen k ydone i , ve­ lint ufque ad magifttrium , leu doâoratmn fjtkriex It Btxgiflrii . in aliqua fcicatiarum prediâaram in ftudio retnanetq ; Iliis volumus omnino , ac , fi ca^iikerfxj grckufifctpgi eg eveeilie MqE nonici funt , per fuos decanos k capitula , àehgritg. fi vero religion , per fuos prelates k con­ Recolentes altis cum fufpiriis ecclefiarum noventum largam licentiam desurtUeass conce­ dendam k nihilominus iofis k cuilibet ipftram meuopoliticam a lia (que ecclefiae Katheforam debent corpora hiaram prebeodmwm dralcs collegiatas religioforam aaonafterm , prepoftturas rurales , plebanoa , parrochiales duplicata cum moderacioos praficripta pco eccaefias eeteraque quamplurima beneficia no­ quolibet anno integre k fine defcân mmiftre pcovincie virorum litteratorum non folum decore inclito , fed eorum auxilio & confilio deftitutas , qui fidem facrofanâaœ , ccclcfiaram libertates , jura Sc perfonarum pri­ vilegia , antequam quam milites respublicam armata aulici* , funt poteau* defenfara i Un- 475 Concilium . AN»O CHKJSTl . „ . . Λ 1,:Jei: , U‘>, *4ikfrtei ifn> tx r»n;lh· Μ*ξdrvvijrw. ' Μ AGDBBURGENSE. A «ilio , fi ico ordinarii fit applicata ·. Iniupcr , anjjo" fic ut canones ^recipiunt , nullus judeus noftic CMAl$n p ouncic chriftianos, mafoulum vel feminam , ut#. in domibus fuis in fc-ivicio teneat , vd extra vd in mcnla , nec in ftuba judeorum 8e eis ptopria, vcl fua , aut in publica communicet, feu commercium habeat cum cifdem in cibo , vel iu potu, nullatenus e orum munera , ctiam fi fin*, efculenta vcl pocuknta recipiat. Atten­ dens illud prophète : Quod ignis dcicendit dc celo Ac tabernacula eorum combnflit , qui li­ benter munera ceperunt & potillime a chrifti inimicis A* fuis . Inhibemus tc unircrlls chrifti fidelibus noftie provineie , ne aliquo tempore infirmantes , feu fani , judeos medicos ad fe B advocent , nec medicamina , ve! confilia quo’vis modo ab eis recipiant , contrarium facien­ tes per locorum ordinario· ia nos volumus ex­ communicari chriftianos, infirmos vero in presnirtis culpabiles repertos , fi ab illa infirmita­ te dcccflcrint , nili digne penituerint A’ abju­ raverint judeoium contrlia At medicinam · Si­ militer ctiam lani fi in hoc deliâo deceflesint , penitcncia aligna non premifla 9c cum fatisfaâione debita ordinatio exhibita pro tan­ te temeritatis ixccllu etiam careant eeckfraftica icpultina. Cutp gcn» judâic» crecis,chrifti Ar noftie re­ ligionis inirnka , ut rci evident:· muftis lignis çdocuit A· icripiaratu.n^Gnctariim· teliimon:· »etitatis . Cum ergn noihe religionis profefho , que pro immicir , doJtiin* evange-ica mftruda , doect cxoxaie , ipfos fuftinet , in me-* muriam dominice paftioms, Ar humanitatis duntaxat intuitu pacien*cr tolletaudo , quia ctiam ficut gentiles Se pagani lumine vultus iui letulgent inligmti , non tatnen lie tollcrandi funt , ut privilegia habeant, propriam legem tranigredtendi , noftratnqnt legem A* religionem, cniiftum dominum noft.um maledicendi , blafphemandi Λ: contumeliis divetits afficiendi ; Unde facto approbante concilio ftatuimvs &.· diftridiii! piecipmius obfervari, ut judri, ultra pro­ vinciam noftram moram facientes , dc cetero, fob penis inha notatis , canones contra eos ieriptos , qualiter fe habere debeant in feptimiui dominice partionis, penitus oblervcntper totum illud tempus , domos icas A· frneftras elautas teneant , nec de domibus fuis in pu­ blicum prodeant , ctiam fuas iynagogas vilitando . Sed antea , dc Cibi necellariis pro il­ lo tempore pro vidu & in aliis provideant , C ne chtifiianis facratiflime partionis memoriam Cchibentibas 8t lamentacionis ligna prefentantibii illis diebus ab codem judeorum pupulo illuditur . Judeos vero contrarium facientes vo­ lumus per locorum ordinarios^-penis pecuniariis graviter mulhaii , A' , eorum rebellione exi­ gente , fi in preinirtts culpabiles rcpc:ti fiictrnt , contra cos brachiam invocate fecularc. trikiffi/fifHt tx text. Item cnrn in facro concilio romanorum pon­ tificum olim facratiflime Iit fanxitum , ne ju­ dcis iub alendo puerorum obtento, nec pro fervitio , nee pro qualibet alia re chriftiana mancipia habere in domibus fuis permittatur , βς quod exeerentur chriftianos , qui cum prefumpferint habitare com ipfis per continuam ennveriationem A’ afliduam familiaritatem &: foam fupcrftitionem A perfidum exeerabilein inconrinencium pollint limplicium chriftianosum animos de holi inditure - Nos , qui dei jkriu arr/Wefi/cvju/ t» texi- Ma^x.-Lxr^. injurias graviter portamus , hujus canonis au­ dio: itate ftatuimus , ut omnes chriftiani noftro iiVuper drftiide p e.ipienJo , pri/enis con­ provineie , fub quocunque pretextu judeorum cilii approbacrone mandamus , ne p<.r p>incidomibin inhabitantes , infra quindecim dies, Îes nt fire provineie , comités , buones , per : , vcl per alios chrifltanos «iretis judcis fccu· D poft publicationem hujus ftatutt, de judeorum domibus , nunquam poftrr.odum rcvcrluri , re­ lares dignitates, oftiru publica, vel privata de cedant. Nullatenus etiam judeorum pueros la­ tc c n regenda committantur , erm Va'Je lit de fuo nutriant , vcl alia fervit ia preftent , indecens , filium libcre filio ancille fubeffe dccum omne participium chriftianis habendum br>c A** famulari , A fi que comtnifla funt , cum judeis ftridilfimc fit interdidum , ut iaquod abiit . mt i quindecim dies port publicn canones publiée declamant precipiendo , eaciunetn prcieivium , per committentes talcs alioquin chriftiani contrarium facientes per fendignitates , oflicra publica , vci occulta revo­ tenciam excommunicationis percellantur , Ar centur , cue A· n >s ptefenti concilio revoeaalii chriftiani tamdiu a judeorum familiaritate mui , quod il non fecerint per locorum dioce&* commercio arceantur , quamdiu hujufmodi ianos committentes debeant excommunicari di· chriftianos prcfumpfcrint in fuis domibus re­ κά·, Judei pecuniaria lumma muldari, juxta tinere . ipforum facultatum portibilitatem , quam ii non curaverint , narncipacio chriftianorum , juxta Hekric* Jt hettlitif . canonum documenta , penitus hibtiahatur. Re­ secamus caflamus Ar tollimus omnia privilegia libertatis , in quibus eis conceilum eft Ar con­ mcbitfifctfi» tx r»»c. tra veritatem evange'icam , A’ dc tali igitur Univerfos canones 8c ftatuta , prout a landa prccrpt im , ne rem turtiram eis in pignu. da­ tam teneantur, domino fuo requirenti , gratis anatre ecclefia funt edita a fpiritu lando do­ cente , qui univerium corpus ecclciie fuo flatu & fine omni iolutiooe reftitucre , cum hoc non regit A vivificat , que etiam , domino Jetu li eat chtiftuno, ncc licere debet chrifti &: ejus chrifto ad patrem fuum intercedente, a Katbocruc;i ac noftie religionis inimico; JuJei veto renuentes & coviadicentes res futtivas domi­ licis rrgulis runftitutis te veritate declinare non nis fuis gratis icftituere, cum ipfis furibus com­ peflit ιρίο atteftante, qui dicit : ego pro te ro­ municare videntur in furto , ii militer in fpolio gavi Petre , ut non deficiat fides tua , facri &· in preda . Mcdic’as bonorum fuorum , que approbatione concilii , ut tenemur aftrifti, 8t poKdcnt fit coab.c.ra , A fine omni juris au•tanquam vcie fidei celatores , precipimus 8S man- 477 Concilium Ma GObBUUGBNSB. 47g ' mandamus in omnibat inis capituli* 4c articu- A lebrationem indigni diocclim , in àua de his ViNNt/ CHJUSTI lis diftriâim, omni meto ccflante 4c potencium habetur nuticia fugientes , ad dinaei. alum fe CHRISTI •ata* tenore , obfervirl , 4r pouflitas per confratrcs transferunt fraudulenter , ut fie débitas luor un» *♦·»■ noftros 4c eorum vicarios in fpintualibut , ad exccfluum penas evitent & divinis fe ibidem in­ quo* hoc principaliter pertinet, ntipfi diligen­ gerant olbciis , aut ea celebrent , ficut prius , ti Audio per fe 4c per foot vicarios , ficut 4c non verentes in his fuam ledcie confcicntiam no* intendimus , iollicita cora St toto conatu nrc divinam offendere majeftatcm. Cura itaque invigilent, at hereticos 9e fchifmaticos repertos non iit malitiis indulgendum , precipinus Aain fuis civitatibus 4r diocefibus penitus exter­ tuentes , quod executor in ea dioceh , in qua minent , frequenter fenitinium contra eos re­ predida funt,notoria » vel hujus noticiaa» de pertos obfervent , ei* pena* debitas infligendo, cildem talibus, in quorum djocei. diâi prefumet i amfi opus tft , ut heri debelt pro execut to­ ptores fe receperint , denuntiare per lua* litte­ ne ultimata, brachio ad hoc invocato feculari. ras teneatur ut ipfi tale* excommunicato» faciant excommunicates Λ: ab omnibus artius evirando* publice nunâiari, 4r ut in fui* locis, pro polle He>keiex Je ftbipxetiei» · eorum, nullatenus ftare vel morati permittant, ne forte in fua rebellione A: inobcdiencia ac «Ύ/iemr afibitpjeefxt ex rene. M^Je^erg. deliCto notor jo ipfos fovere cum aliquorum icandalo videantur; Invocato ad hoc , li opus fue­ Cum igitur veteri teftamento omne genu* rit , auxilio brachii leculati*. augurii auruipicum, maleficii 4c incantationis, lub pena corporis , fuit populo judaico prohi­ /guinea Je rnftetiknt, bitum &· intcrdiâum pro tanto , quia de qao legis preceptum continens « dominum Deum ^llkertni n't kiefiftepee ex text. MegJekeerf. tuum iulum adorabis 4r ab ipfo pollutes auxi­ lium , & in ipfo omnia tua conii lia perma­ Cum igitur leculares poteftares Barones noneant , unde omnes augurium facientes mafcubiles vaGHi advocati ofticiati civitatum opidolos A: feminas , fitones ArfitorulTas , aurulpirum villarum reftore» vel alie peifone Ungu­ ce* , maleficos , incantatoe» , prclenti ftatulates, aufu facnlego , diabolico mftinitu feduto , approbante facro concilio , cxcommunicaâi , non folum vint ccdeliafticis & univerhs . mus 8c volumus eo* ad no* & in noftra civitate 8c diocefi, vel ad noftrum vicarium in ipiritua- C milirie dciicali adferiptis opido iunt intefti , ipfo- occidere , vulnerare , mutilare > captiva­ libus , cum penituerint , remitti abfolvendos . re, captivos detinere Ar non lolum ipfos , fed Inhibente* ftriâiflime fub interminatione divini ipforum familiam utriufque fexus cum eis ha­ judicii , ne quit religiofus , curatur , vel fabitantem , vel alibi pro eis Ac in eorum odium cerdos aliquis, in ifto cafn, vel conlimil·, eo* contra cccleitafticam libertatem non verentur , fub confidenda aliqua abiolvcre prefumat , in­ lui ftstus & honori* piodigi Λ.· fcelerati* nequijungentes omnibus curati* per noftram provin­ tiores , volentes cotum miliciis obviare & 4 ciam coaftitutis, ut in fuis parrochiis non per­ mittant hujufmodi homines habitare , fed dili­ tante temeritatis aufu penârum acerbitate pro­ genti inquilitione prehabita cum tales invene­ hibete Socii approbatione concilii fanximus ut quicunaue ptincipum, comitum , Baronum no­ rint nunâiant vicano epilcopi 4r coopérénrur ut de fuis parrochiis expellantur . Cum tales re­ bilium , per fe, vel per alias perfonas ipforum advocati , vafallini , vel ofticiati civitatum , perti fuerint pena etiam eis debita pro modo opidorum, villarum Ar caftrorum reâorc* etiam etilpe prius inflicta . Si autem aliqui tales ieperti fuerint, & vere , noti litnulate , ad gre­ per fe, feu per alias perfonas mandantes , ramium fande matris ccclede redire voluerint , li­ j) tum habente*, confilium , auxilium 8t favorem dant, vel dantes ia premiflis , Abbatem', Pregna penitencic oftendentes , abjuratis fceleribus prioribus commilTis, recipiantur a proprio cura­ poGtum, Decanum, priorem , Aichidiaconum , feu quemlibet alium , in dignitate ecdcfiaftica to , 8t abfolutione obtenta per diocefanum , conftitutum, feculari vel religiofa ,,canonicum vel luum vicarium in fpiritualibus , quibus re­ ecdefie Kathedralis vel collegiate plebanum , ferrals eft vel alterum ipforum nihilominus , curatum, presbiterum, monachum cojuslibet or­ quia deum creatorem temptantes fponte per ydololatriam offenderunt , quatuor diebus do­ dinis etiam fratrem ordinum mendicantium , minicis nudi* pedibus cum proceflio fit per cifeu clericum in facris conftitutum Ar quemlibet niiterium dominicalem crucem, vel vexillum an­ alium dekum , derica liter viventem , habi­ tum & tonfuram deferentem clericalem , occi­ tecedant , caputio ab/edo , cio&uram nudam propriam in collo portantes proceflione intran­ derit, vulneraverit, mutilaverit, captivaverit , captivum detinuerit, vel eorumconfangutnco*, te ante fores ecdclie maneant , 4c poft omnes aut alios eorum familiares cum ei* , vel alibi primo introeant . Attendentes chorum illi fiC liantes nudis pedibus non longe retro presby­ habitantes, fexus utttuique, in ipforumodium, terum , fine ciputio , cingulum tenentes in £ difplicentiam, & pro eis, vel alias prupi ia te­ meritate , ut in terminis archidiaconatu* illius collo totam naiflam , in fignum vere penitenAc per totum iftius archidiaconatum , ubi ali­ tie audiant Ar converforum nefenfores, recepta­ quem dc predicts perfoni, , feu clericum lecutores , credentes horum , fimili pena volumus emendari. laicm , v<.l rdigioltim ordini» cujukunouc in 1 acris otdimbas conftitutum , vel limphccm 8ί Je eftftetis . pro clerico fe getentem , etiam novicium, vel convcrium ordinis cujushbct , habitum lui or­ dinis deferentem , Ar fub obedientia conftitu­ gertfwJiu ertkiefifceftii ex tent. Heiitn. tum, occidi, vulnerari , mutilari , capi , vel • detineri conftiterit , eo ipfo fervetur ftiiClifiContingit aliqtioticns, quod nonnulli dciici mvm in-crdiâum . |Adicientes ut non fulnm m vinculo excommunicationis aftriâi, vel propha­ archidiaconatu, in quo hujufmodi cxcefius hunt, ni, vel.irregulares, fcu aliter ad divinorum ce- 47P Concilium Μ A β D'1 B V R O B N S B» 480 lcd **b* committentur in futurum , fed etiam in à eum tale» juris audontas pari pena coqfttingit "aÜ)üJ“ fe cum de hoc fuerint conviât. . cHitnn CHRISTI omnibus loci» noftie provinct» , m qujbut pre·♦*·· ‘di/lotum clericorum & reltgiolorum occilore»/, «♦··. vuluei stores , imictUteics. captivature», vel de­ tinente.» co> captivo», fe'eoiuus complices, qui ■ eis hujulmudi malehciuin de eiccfium mandave­ Noa igitur ftatuto precedent! ipfa duximu» rint , ratum habuerint .concilium atit auxilium 4 pxeffiterint , feu domi/ilium , jarifdiâioœm, adjungendum firmiter Ratucnies quod fi teme­ rarii captivatore· clericorum aliquos de famiHu de fa&o vcl de jure obtinuerant , Ar illi» quo* fua habuerint clericos conhlurios * (criptorcs, que locis, ubi talesreceptaculum habuerint,in­ iidem ftatim fe detrahant a communione eorum fra noftram provinciam fervetur ftriâilfitnum non lotam in divinis, fed etiam m mcufa au fin interdtâum ; ha videlicet, quod corpora mor* aliis, quibus excommunicato qnomodolibet com* tuorum ad fepulturam ecclciisftjcam nu II a tenu» mupieatur illicite , nec conciliis eorum in te Hint » admittantur . Et £ forte in ecclefiis·, val cimiteriippar abufuin laycalis potentia hujufmodi nifi forte txafeatun» haberent cum ei» de prococotpora fcpuJta fuerint, nifi prius tjedi» inde B randa liberatione eorutn , quam fi infix duo» menfes procurare non poterint , fub pena cxcorporibus, nullatenus relaxetur. Et riericKcacommnnicatioais late fententie procipimus, quod ptivi», vulncoiu, mutilatis, vel eorum conextunc non folum a concilio 8t ferioendo fc abianguuieis, nepotibus, vel neptibus . vel aliis ftrahant , fed omnino ab eis reeedant, qnam-fi eorum familiaribus fexus utrrufque priliinc li­ iidem clerici per unum menfem futtinuerint, ex­ bertati reftitutis, cum debita fattsfeaione ipfis, tunc periculum fuorum beoefitioram incurrant fe epifeopo loci faâis , exhibita cum plena reita, quod ipfo re e beneficia aliis conferri vale­ ftitutione ablatorum, fi que eis ablata funt, vel ant, nec non inhabiles ad alia capienda n tali tebus fuis funt fpoliati. Si autem occifi fuerint, inora reddantur in noftr» provincia. Advocati vel in captivitate, vel vulneribus mortui, tunc qui patrocinium , vel defenfioaem afiuaapferint etiam interdiftum nullatenus relaxetur, nifi per quorumlibet clericorum detentorum , aut etiam occifores , vel in quorum captivitate mortui in occulto eis dederint concilium, vel littera· exfunt, amicis fe epifeopo loci fe beneficio fatiscufationum diâaverint, vel fcripferint, aut lit­ faftio fit, fecundum canonicas traditiones, ex­ teras quafcumque a fu «serioribus impetraverint, hibita fe cum efleâu. Adicimus etiam, ut non folum in terminis archidiaconatus, in quo pre- C quibus a liberatione clerici, vel rcrofione dampnorum de feüsfeâione ecelefie quoquo modo latum, feu religiofum aliquem canonicum , plebanum, curatum , clericum facros ordines ha­ de faâo valeat colcrare, nifi prius clericum dimiferint, ablata xeftituerint, aut ctdclie fattlbentem , vel fimplicem fe fe pro clerico fe ge­ fecerint de oflcnfa, excommunicationis fententaa rentem , temere occidi , vulnerari , mutilari , captivari, captivum detineri , contingat , feu innodamus. eorum confanguineos, vel familiam fexusutriuf^i/fercu/ jtrdùpifrefei en raw. Μ^χΛque , fed in terminis archidiaconatus in quo quenquam talium detineri confiitcrit , vel eo­ Mrgen. rum confanguineoa fe familiam pro cis fe in Pretcrea cum predeceflbrum noftrorum ftatuipforum odium ftriAiflimum fervetur interditum per pena· contra captivatores clericorum aum , ut fic tam nobiles , quam magnate» . prcdiâss ad hoc non ecdeuis, nec ecelefiaftici· quam etiam populares cum plebe , contra mxperfbnis fijficieatcr provifum cxiftat, conftdcramlefaâores hujuunodi , ex divinorum carentia tes, quod pro delifeo facricanones interdum puprovocati , confurgant ad liberacioncm illius , vel illorum , qui aufu facrilcgo detinentur ca- D n ^ilhtrlut .JrdjtfÎjltfXf tu niàlit Μλ^rum , terrarum Ae aliorum locorum univerficaMerit·. B tes, non attendentes, quod laycis in clericos Ar per lotus ecclefiafticas nulla eft attributa pqteftas , Verum quia in concilio anteriori ftatoitur, ipfo» clericos Atpcrfonas ecclefiafticas» etiam in­ omne» pena» contra occifores captivatores ibi­ terdum in dignitatibus conftitutos temeritate pro­ dem ftatuta» inviolabiliter obfervandas donec ca­ pria baonfeeieu relegare, aut proferiberenon ve­ ptum liberum Ar folatum dimitti contingat, prerentur nos adverfus temeritatem hujufmodi reme­ llita fatisfadione debita It condigna, pari radium appontre cupientes, omnes Ac fingulos talia 1 cione It hunc duximus ftatuendum, quod niti prefumentes, aut ea fieri mandantes, feueorum mutilato , percuflb , (eu vulnerato fuerit per enomine vel maiidsto iada rata habentes, vel ia eis faciendis dantes concilium, auxilium, vel fa­ tnendam condignam Ac fatisfadionem deoitam vorem, cujofcunque preeminentie , dignitatis, latisfa&um ; nequaquam ceflaudum etfe ab exe­ cution·, feu obfervatiooc penarum percufloribn» ftatus, vel conditionis exiAant, fi lingulares petfene fuerint eorum videlicet fingulo», vel fi com­ feu vulneratoribus fu per ia s infliftarum. munia vel univerfitates cxtiteiint omnes Ac fin­ go Los eorundem communium Ac univerfitatum po^tihtrnu ^nbitfft^ur tx futili· . C seftates, capitancos, ballivos, fcabinos, Advo­ catos, Redores, Judices, Confutes Ac offitialer quocunque notninc ccifeantuc Af conciliatio· At Similiter volumus advocati capitanel abbatis, rtrivatas perfixus, que hujus facrilcgit prine ips­ prepofiti, archidiaeoni canonici, vel redori'ali­ iores pnftatores esiftunt , excommunicationis cujus ecckfie , aut clerici cujufcumque iufficere fententiat incutrerc, nec non quemlibet eorum­ pro exeeutione facienda infinuationem, quam Ta­ dem communium feu univerfitatum ac illas illo­ per hoc fama defert promulgata . rum principum, tharchionum, ducam, comitum vdeferrus trtlritfifffi tx ctirtii* Mapfobaronum, nobilium Acmajorom, qaorumcunoae ferjra/T. laycorum &* laycarum perfenarum tanta prelum entium, in quibus talia fierent, civitates, opida, terras, canra & alia loca ecdcfiaftico saterStatuimus etiam , ot nullus manufidelis ami­ dido fubiacere volumus ipfo fado, nec ab ipfis cus, vel aliquis habens poteftatem rerum capti­ fententiis per alium, quam Papam Romanum vati promittat , vel det aliquam pro liberatio­ poterit, preterquam ia mortis articulo abfolvi, ne ipfius, vel dando fe interponat vel alias ali­ quam cautionem faciat. Quod fi contra ftatu- D nec interdidum hujufmodi per alium etiam re­ tum hujus iacri concilii quifquis in cafu hujuflaxari, non obftante fi aliquibus communiter vel modi inventus fuerit alicui dediife , vel promidiviiim a (ede apoftolica fit indutam, quod ex­ iiiTc , in tanto diocefano pene nomine teneatur communicari , iufpendi, vel interdici non poffint •ftridus . Adicicntes, quod fi detentor clerici per litteras apoftolicas non facientes plenam Ar per untim menfem clericum detinuerit captiva­ exprelfam ac de verbo ad verbum dc induito hutum , aut eo dimifib infra annum a tempore ca­ juimodi mentionem Ae de eorum propriis nomi­ ptivitatis «clerici computandum fatiifadione nenibus in quibulcunque conftitutionibus, privile­ gleda ηφη obtinuerit feabfolvi, ex tunc ab om­ giis & literis apoftoiicis contentis, de qaibusetnibus fetidis cadat ipfo jure , que a quibufeunisct plenam At expreflam in didis litteris fieri que ecclefiis nofeitur obtinere- Hec omnia con­ oporteat mencioncm . Nulli crgo&c. Datum rotra captivatores epifeoporum multo fortius vo­ me ΙΠΙ. ydus decembrit, noftti pontificatus an­ lumus obfervari, eo aa/edo , quod epifeopo cano VI. urbani quinti. Îtivato clerici a familia captivatoris ftatim rete­ cte teneantur, quod captivatores tales ipfo fa^llbtrtxi •rthitfifcfnt tx sw. do non folum a juris cadant perpcttfo pheudo, ® bxtitxfi. que captivitatis tempore a qnibufcunque ecdefes obtinebant, verum etiam ipfo fadocumomConfiderantcs, quod clericorum quorumcunqoe, prccipuc in dignitate conftitutorum , five ni pofteritate fiant inhabiles in eternam ad pheuda quelibet a quibufeumque ecclefiis aflequenda religiofi fudrint, five feculares, occiferibus, mu­ tilatoribus tanti criminis attenta enormitate non­ aut bona coram quelibet, que habuerunt capti, dum fit fuffitiens pena per conftitutiones predevitatis tempore propriata ecclefie applicentur, ceflorum noftrorum Ar noftra» infliâa, facro ap­ etiam hii qui pheuda eis duxerint concedenda probante concilio, prefenti ftatuto ordioamusAc ipio fado excommunicationis fententiam incur­ rant. Quod fi proximi domini feudorum pheuadicimus , quod ultra alias penaa , emendas Ae fatisfediones , prcdfeti occiiores Ae mutilatote» da illa , in quibus cafibus premiffis epifeoporum vel clericorum captivatores ceciderunt, infra men Ar eoium quilibet debet tribus diebus dominicis fem unum, vel duos concedere, vel ad fe nc,fe continue icqucntibus, nudis pedibus, Ar corX porc ittuil. Grxtrxl. Tom. XXXII. Concilium M A □ DB1URGENSB. 484 P°rc t***1·** femoralia habena, ia ecclefia Ka- res uhiraram Ac fidejuffores datos forfitaa fuper eis abfolverint fimpliciter & publice ab ufuna, CHBUTI thcdndi civitatis fc diocefi· illius » ia qua cleri* cum occidit, ieu mutilavit, proccflionem ilia ho­ excommunicentur fimiliter nominatim cum eis, I4«» ra, <)m fit in diâa ecclefia', nudus Sc diicaltiaqui (olvunt ufuras, nec accolant, poft commu­ uss, deferent rotam parvulam in dario Ac virnicationem fadam eifdeas , infra meufem. Ab Sam io qualibet manu , antecedere continue , ufurariis autem manifeftis juxta Lateranenlecon­ onec, circuitu fado, proccflio ecclefiam ingre­ cilium nullus omnino oblationes recipiat, nec ditur, Arante illam januam, per quam proceilio ad communionem admittatur altaris Ar fi in hoc inu^ditjsr, fublrct, Ac duobus ultimis prelatU, peccat· dcceflerint non recipiantur ad ecclefiuftivel· canonicis,io proceffione, & cuilibet eorum, cans fopulturam,- Qui autem contra premitta fe­ unam virgam prefentabtt ad manum . Ac in fi· cerit caique recepit, reftituere compellatur , Ac gnum vere penitentie petet fe cum prediâis virdonec, fecundum fui epifcopi vel ejus in (pick gis emendari : qui, receptis virgis prediâis, iptualibus vicarii arbitrium fatisfeccrit , ab ottitii fui maneat exeeutione iafpcnfus. Tales ft refifum lev itet pro qualibet vice caftigatum emenda­ bunt. Si autem efteti curatus aficujm parrochialis p i icere non curaverint a peccato , deinde , poft ecclefie, ieu canonicus ecclefiecoliegute, vcl re* B reftitucioncm, que male extorferunt per ufuraJigiofus alicujus monalterii, ultra emendam pre- *riam pravitatem, fi ad reftitucionem omnium eorum futfecetint .facultate· , vcl fi in loto folmittam, quam quilibet talis (acinoroius facere tenetur As debet in ecclefia Kathedraii , A* illa vendo non fuerint, priu» reftituta ex, ad quam Eerafta, in eud-nv ecclefia fimilcm faciat Ac trifuttecerint, porcione, dc reddendo refrduo for­ ui diebnr dominicis anse procclBouem Ae obtuitu tempore fu Ai tient cm caucionem adhibeant fcrvsci fimili forma in beneficio occifi vel motieis, vcl eorum heredibus·, fi exiftant , ex qui­ Jjti nobilio-i, fi p; fi vero religiui·», m monafterio- fu» ferve­ pile lucis juxta ordinacionem fuorum epiicopntur talis modus Acfjrtnu. Nolumus etiam iftam rum , vcl ipfis in (pii itualibus (atisfaâinnc ydoemendam per quenquam debere remitti venera­ □ea, preftita cautione, ab ciidem fuis epifeopis, bilem fratrem nolhe provintic epiicoputn , nec tel eorum vicasiis in ipiritusdiboa abfoluttonis benefitium confequaacur. Not enim folum pre­ prediâos ficinotofos ad communionem tbrifti fi­ delium recipi Ae admitti , nifi emendam preferidiâis abfoluttonem talium duximus committen­ ptam in forma fua obfervent, ultra alias emen­ dam , ne per quorandam (acerdotum fimplicitadas Ae penitential penitentias prediâis ptcdiâis injunâas a lege vel C tens Ac per malitiam aliorum , qui contra reftia canone ne faeinorofis , Ac hujufmodi coullitutio· couftiiutio· tutionem hujufmodi proprium queftum querunt, iv tn volumus diftriâius obfcrvati per illos, qui non (alutem animarum , vel commodum proxi­ poprios plcbanos, icu curatos oçcjdunt, ycl mu­ morum, quibus eft merifo reftitutio iatianda, niant , vulnciant , captivant , vel detinent capti­ contra nfurarios aliquid incongruum ftatuatur. vatos, 8c fimiliter per vaiallor &· omnes lubdiQuod fi ufurarii prelcripri, fpe finalis peniten­ tos ecclefiarum λ mo.uftcrioieu» inprcrniibs dctie & abfolutionis extreme » claves ecclefie fani contempferint te temere fuftinuerint anathema, linquentes. (cqu< in extremis abfolvi petierint, juxta provifionem ftatuti Lateraneniis concilii non ftatim, fob proprio jure mento, cll eis abfolutio impen­ ex Cuutlh ^Lifdenda , nifi prius male cunfta extorta rcftnoant d.ineri. >. dummodo in bonis mobilibus Ac immobilibus tantum habeant, quod reftituere valeant univerContra ufurarios juxta ftatutum I-ateranenf· fo, vel faltem refundant , ia quantum iulorum concilii procedatur , ut fi notorius fuerit ipfo. D facultates fe extendunt, Ac de reliquo refunden­ rum exceflus fine diftinâion· aliqua ecclcfiaftido Se fatisfaciendo ecclefie , faniure recepta Ac ca careant fepultura. Nihilominus iplqruai he­ copia rerum naâa, dederint fidejuflbres yaoneos redes ad reftituendum ufuras per ccnluram ecclcconfaoguineos & attines. Quod fi fidejufibresta­ les non exftiterint Ac in eis appareant verepenifufticam compellendi. Si quis autem tales iepelire prcfumpfciit fi>is benefit iis fpolietur excom­ tentie figna, recepto fub forma preferipta pro­ prio (aeramento admittantur ad penitentie Ac municationis fenrcntij fingulis diebus dominicis follenmbusproferatur in omnes, quicumqueufu­ cukariftie facramentum. Sed ia penaui tam diu­ ras de cetero prefumpfcrint exercere . Hoc ptioturni contemptus clavium, ad terrorem aliorum, ' ri concilio adjungentes, ut fi, non notoiii ufunegetur eis extrema undio & ecdefiaftica fepul­ rarii, demum inegritudine conftituti abfolvi detura, nifi forte, fuadente caufa legittima, noc a nobis eis ex gratia contigerit indulged. Ad fiderent, nullatenus audientur, nili primitus latisijeiant, vel heredes fuos tales habeant, quod que etiam duo ultima coniequenda non fufliSto eis htisfactant in quantum poliibilc fuerit tient proprium juramentum & penitentie figna \nremiflis, cum pater Se mater male acquifita ree ufuris. Sacri concilii approbacione ordinamus ftatuen- E ftituerc fint parati, fed forfitaa fidei contradi­ tes, ut in ufurarios omnes cunâis diebus domini­ cunt vel properantibus nolunt per premiflas ex­ cis fe feftivis per loeorom plcbanos Ae eorum vica­ ponere cautiones , vcl cum uxor pro marito, rios au&oritate noftra excommunicationis lenten­ vel e converfo maritus pro uxore fimilia facere tia proferatur ita, ut qui publice eveirentuiuras, detraAant. Adicicntcs, quod ii ufurarii maniaut qui coram ecclefia de ufura conviâi fuerint fefti per menfem unum temere in excommunica­ aut confetti , aut qui per juratos villarum pro tione duraverint Ac tunc uxoribus Ar filiis ac proufurariis publice funt proclamati excommuni­ Îriis i piorum mancipiis divina & facutnenta cucentur folenniter nominatim. Qui vero de ufuariftie fubtrahantuv, baptifmate parvolorum Ae re vitio fola funt iufpicionenotabiles, nifi, da­ peniccntia monentium exceptis, ferviencibus aliis tis fibi fuper hoc a Prelatis, plebanis, feu vi­ Ac ancillis conduâitiis Ac colonis eorum excom­ cariis certis termi.n», le de hujufmodi vitio lemunicationis gladio feriendis. gittime coram ccclefa expurgaverint, & debito* Preterea cum deliâa privilegium emunitatis 0Q1S christj i,s>. 48$ .Concilium Ma G D B K U R O B N S B. ΛΗΝΟ ·«< habmut fc delinquentem pena * non dig ai- A pia 1STI ta», «terito comitetur, ftatuimus . at quilibet, iris· fire miles, five minifterialis nofter exilUt, feu cx quocuoquc privilegio , five prelctiptione re­ fulserit fuper uluris, reflante ia nocjcrimine om­ ni privilegio, fub offitio fratrum noftrorum, cpifeoporum noftre provint ie conveniri debeat, Cum privilegium mercator amittere, qui lui hoDotis fc 'fori tam viliter abutitor , poteftate ni­ hilominus fc hoc contra captivatores ipoliatores ecdefiarum te clericorum inimfterialcs fint vel aliai gaudeant privilegio fc contra fiJquffore» datos ab iifarariis volumus obfervari, videlicet, 'quod per noftros officiates, vel noftrorum ira-, trum coepifcoporum valeant coactari. non vereatur, contra quos volumus rigarem ec- aj«O dcfiafticum exercere » Statuimus igitut, ut tales CHX.1STTfinc fpe rcftitutioais , ab officii» deponantur te · «♦··· infames ac detcftabilcs faâi de cetero ad bene­ ficia ecclefiaftica nullatenus admittantur, nifi per penitenriam approbatam tt converfauonem lau­ dabilem fedis apoftolicc graciam meruerint ob­ tinere. defrivileiuttnni(T. exceffifot ^tlkertui ercii efifc*pni tx exxeilie Mxf· Radrtra Pretetca ftatuimos, ne religiofi cujuicunque ordini·, vcl religionis exiftant, privilégiât!, fi­ nes excedant fuoium privilegiorum , cum privi­ legium mercatur amittere qui conic fla fibi abu­ Likert m trtbitfiftftH ex teaeiUe Magdetitur poteftate. Si qui etiam religioforum per forfex. donationem, vel alium legittimum titulum, tu­ ra patronatus aliquotutn bencfitsoium cctlefiaftiEt quia piecique falfarii litteris apoftolicis fc corutn acquifierint, talia benefitia , propria te­ aliorum ptelatornm teftimoniis aderunt fc mu­ meritate , fuis ufibua non ulurpent , fee , ipfis nitos . hoc fandum decrevit concilium, ne ta­ vacantibus, ad ea (accrdotes ydoocos, per quos les, qualiacunque (cripta deferant, a clericisvcl regi confoeverint te funt refte, pervertent, nui· a quioufcunquc aliis pcrlonis recipiantur in eeIa nona , detraâis prediâis benefit iis , ufibus clcliis , vel in domo, nili prius ipforum littere fuit refervent, Abbaric , prioratui, conventui, Cc epifeopum diocefis, fi ejus copia poffit ba­ feu aliquibus officiis applicando. Sed ordinarius re , alioquin cius in fpiritualibas. vicario· cu­ inftitntioncm, exaâa diligentia, faciet inftituti, minate fuerint diligenter tc nifi ipfius Cpifcopi, vcl vicarii litteris teftimonialibus fint moniti -, C •d p relent a tionem diftoram religioforum , vcl quem ipfe ex officio luo inftitucrit, benefitia ad Et boc ideo qnia per (accidotes fimpliccs non ipfum devoluta ex negligent ia diâorum religio· Soffit de facili litterarum veritas vel falfitas inforum dc temporalibus ad diftum beneficium in­ •gari. Sane, queeunque perfona ecclefiaftica, tibus corporalibus fc incorporalibus integre ra­ ultra hanc formam, ures receperit, ipfo jure ab cist refponderi ·, alioquin clapfo tempore a jure officio fc beneficio per triennium fit fufpenia, ftatuto ordinarius loci , prout ecdefic expediat, alia pena nihilominus juxta fuperiorum arbitrium providum virum mftituat in Cuts tum. Si quas punienda · Iftud quoque prefeotis aodoritate etiam ecclefias partochiales , te in eorum limi­ concilii huic capitulo duximus admittendum, ut tibus grsngu & monaftetia habuerint, Tertas, fi tales, fine didis litteris tcftimonialibus peti­ agros . prata , vcl vineas t aut alia bona, de tiones fisas prelumpferiut promovere, plebani ci­ vitatum ac villarum» ac alii, ad quos veniunt, quibus jure decimam io Ivere tenentur fc decima ©os cum rebus eorum feculare judicium, fi alias tionem defraudaverint, omnes , ipfis ad boc odetineri non poffint , non dubitent occupare, pem, vel operam dantes, fc ipiorum fervhiisiadyoccfano Icu archidiacono ptefentandos. tendcnics, decernimus ipfo faâo excommunica­ tionis fententiam incurrifte. Quiconque vero audt feriUtfiii. fu temerario contra oicdiriam conftitutionemve­ nerit, cujufconquc ftatut fuerit vel conditionis, ex ttntiho MajipL· faâo fit anathematis vinculo innodatus. drf«*|rn. Et fi clericus fuerit, qui talia commiferint, aut opem, vel operam, confilium, auxilium prcdL Excommunicamus fc anatheuiatiaamus omnes âis vcl alicui prediftorotn exhibuerit perpetran­ fOrtilegos , firmiter prohibentes , ne ab alio, di , omnibus fit benefitiis ecclefiafticis It digniquam Tuo epifeupo , nifi fbrfan in mortis arti­ ratibus privatus, fcad ulteriora percipienda om­ culo , abfolvantur Se hanc excommunicationis nino inhabilis fc indignus. Laycorum etiam fcorentiam fingulis diebus dominicis te feftivir Contra prekutem notham conftnutioaem in ali. per facerdotes in eorum ecclefiis fc capitulis ptequo venientium filii fc nepotes, ufqoe in qdbrcipimus publicari. tam generationem, nifi fufficieoter injuriam pat­ io fatisfaftum fuerit, ad omnem honorem te di­ .diktrtnt ex tancilie M.tf· gnitates ecclefiaftica· inhabiles fint fc cos etiam inhibemus, fub anathematis pena, quam exnunc in omnes contrarium facientes ferimus, in cc­ Cum icriptum fit in lege domini , quod qui­ ciefia dei ulterius promoveri. Et quia de cano­ cunque non obtemperaffet facerdotibus , extra nicis fc clericis convinciatotibas fc percutior ibus caftra pofitus dilapidabatur a populo, aut gla­ per prcdcccflbrum noftrorum concilia feu ftaiu. ta, nulla cena forma vel pena , prêter eam, dio cervice fobjeâa expiabar contemptum te in prefentia ecclefie inhobedientes cunfti de eccle­ que jure communi comprehendi invenitur, exfia rapido oredemonnm trahebantur. Multino­ Iireflas j Nos attendentes , quod plus timeri fo­ mine facerdotes ceniuram ecclefie contempora­ ot , quod fpecialiter alicui percipitur , quam res, excommunicari vel fufpenfi a prelatis fuis, quod generaliter imperatur} approbatione totius exigentibus culpis eorum , immcmores, quod econcilii oeceffario duximus ftatuendum , canoni­ ais te prelatis clavium cetorum fit collata cus, qui fue, vel alterius ecclefie canonicum ver. is , attemptare fibi interdifta minifteria bis probrofii afficit ananifefte, pet quartam} fi Ceari/. Gener. Tom?ΧΧΧΠ. X vera tlt crimine felfi. i s r 4.87 t o K c i L i v m Mac, d 1 i d i c i n si • ABWO n’° cmsvitia manifefta dixerit in prolatum , per A pci (on i> Icili plenarie fatisfadaut, maKmepu*!» Ofttrn mediam partem anni a Tradatu fc contortio ·«*> or«s, lo­ ll incedere in campis , in civitatibus fc villis* nunc pedeftres, nunc iu equis, nunc in cortibus alii fine habito , aliquando habitum fue profeffionis deferentes , prefumunt fc curatis noftro pravtncic, quibit' deputati terminât», ad fupportaedom eom cis ipforum onera io confeflioJ^sArira dr fttii. Dibus eorum fubditis , dummodo tamen pre len­ tati fuerint* audiendo, jam fadi font in grava­ ^ilhrttu trtbiefifufi f* men. Et cum iohia» h ad tentum domini ufque ad diem citcumciGonii domini inclnlîvc fc per f urjr·/. quadragefimam ufque ad odavam pafche fc per Statuentes prefen-i conftitutione , ut fi quan­ C teftum penthecuftes, ac Affumprionis beate ma­ do coni gerit pet Ionio* ecclefiafticam , v*l ejus rie virginie deberent in locis, ubi termmarit de­ familiam domcfticam captivari , fc ad aliquam putati Toot, in verbo dei rrqujfit» proponendo* fc licentsati duntaxat^per curatos ia confefltonicivitatem, opidum, caftru-n , villam , captum bp· audiendis ptcftare fubfidmm, fuis fandis duci &in dida civitate opido csftro vel villa ca­ moribus populem ad profediam incitare faloui*. ptivum detineii in vinculis incarceratum , vel Nunc vero privilegii* eis œoceffi* ab oniverlali alia* quocunque modo, aut infix te-mino* ipioecdclia prefumptuof» ubuwitei fere per totum rutn in aliquo loco , fcu ics iniorum fpiritMHum pertona rom abduci , vçl abduda detineri* annum tr locis , ubi terminari» deputati funt, Sacerdotes, vel cappçllsni civitatis , opidis cafc in domibus fuie frequenter io Ii cum mulieri­ ftri, ville· cujulcunque eminentie vel Iratus fue­ bus, quas iplorom marts*, ut eorum verbû uta­ rint, nempti, prefentis noibe conftnutioni* vimur , habitare non verentur , ex quibus ican5ore fc auaoritatc , non exempti vero in fobfidala plurima frequenter oriuntur m populo * nm juri,, quns etiam requirimus p*r prefentes nunc medicorum officium exercentes , nunc fe poftquam fic (civerint fc ad eorum noticiam de­ artifices in diverfis artibus fc artificiis mçtiticnvenerint fc quouique pred'âe pertone ecclefiaftites, vidum per tales abufus queruntes* fcquod ce, vel eorum familie, contangoinei, vel nepo­ deterius eft , in ftubi* communibus inter popu­ tes eorum bona fi* in predam vel fpolium ablares balneari non veicutur . Volentes igitur prediftorum mendicantium fratrps ordinum fc duâa detineant * non expe^ato fuper eo (apeprefertim tfrminarjoa terminis horum privile­ rioris mandato , cqflent a divinis , ftriftiffitnnm giorum efle contentos , nec ipios debete prefueccfefiiftfeum ferrante* inaerdiâum , fc nihilo­ mere, que luam profeffionem dedcçtnt fc feanminus prediâi facerdotes t capellam' diri* civi­ tatis, opidi) caftri, arillc, prafenti* conftitutiodalum ponunt in populo ; Unde facro appro­ bante concilio, ftatuto preienti ordinamus,ftants audoritate in unutn congregati, adeant fc requirant dominos civitati* , opidi, caftri , vel tnrotp fc prohibentes * ne quis mendicantium ordinum fratur de cetero prefunut iolus, etiam ville, ne predidas pertonas ecclefiaftica* aliunde ad bon< fua addudas feu eorum familiam, ipin habitu fue profcffioois fc nullatenus habitu depofito , monafterium fuum egredteado , per forotq nepotes fc neptes cum fui* rcbu* captivos quevis loca noftre prqvincic incedere , vel mo­ detineri permittant, nec aliunde ad loca alia de­ rari , .prefertim in domibus fc in locis, ubi funt duci ulteriora, feu ipforum bona fc re* queennque, fed mox pettoni* predidis priftine reddi­ E terminari i deputati extra tempora preferipta * nec medicorum officium · uut aliud quodcunque tis libertati, ipfis eciam ipiorutn bona integraartificium aflumere fc exercere , quod fue reliJiter reftituant^ Qj’od fi didi domini tempora­ les civitatis, opidi, caftri, ville, vel alterius lo­ Eiom non congruit, nec balnea recipere in (lu­ ci, feu alie potcftate» temporales adimplere conit rommitnib'isfc inter populares, ubi frequen­ ter (ulpedanim mulierum fe prebet copfofapretempferint requisite, volumus ipfas fentenciaex­ ientia . Si qui vero religiofi noc falutare ft,tu­ communicationis majori, & quemlibet porflm fo­ tum viohntes, prefumpferint foil in civitatibus, re ligatum fc taqidiu excommunicros denundiari fc loca prodida, in quibus vifi fuerint fc mo­ caftris, villis , vel per alia loca noftre provm. cie incedere, fine focio fui ordinis, habitu fue ram traxermt, fc in eorum prefentia quamdiu -ibi fuerint, efle fuppofita ecclefiaftico interdido profeflionis depofito , vel delato vel incedentes nec. abfolvantnr a predidis lentennis, necinter. m calopediis , medicorum officium , vel aliud qfficium , quod fua religioni non congruit , didua relaxetur, nifi ad arbitrium executor» toci 4*9 Concilium Ma GDBBUNGBNSB. 490 prefondcriat exercere feu. in tod* , ubi font ter* A fcrtilas ferente* in manibus , riim quibus per ANNO ANNO cafdam ccdcfias poblice fuftineotur , hhri pott- CNAJJTI CNAirri minarii * A extra tempora prefcripta Ar et> coenaodam ad fodem apoftolicam , ibidem aAuti •♦«s•μ». cefla , habitare * vel balnea· publica adirc At penitentiam per anu· integrum , nec inde balneari in eifdem j Volumus pa enratoa , in poftmodnm revtefori, abfquc difti archiepiicoquorum partochiis font deputati, ad foot leftpi , vd epifeopi Icfi , vel fic ofienG 9t ccdefie rtores Ar ad manendam amplies in danftria luis foe licentu fjpsrituali. Ceteram cum tales gra­ remitti , Ar de cetero eos pro tesmmariis mini* tiam reconciliationi* menicrim, beneficio 1N0* me fuftincri ; Si autem jxediAorom mcodicaulutioais obtento, indalgeatar licentia, ut fuam tiorn ordinum fratribas üc foil*, ipfonua habi­ Λ fnaram injmiam proiequantur Ar debitorum tu depolito , vel delato repertis , vel in ftubis illorum , que coatraâa fuerunt poft abfolutfo· communibus balneantibus injuria illata inerit , nem acquiutam repeticio non negetur , Pretcrvolumus eis per exeeutorem ftacutoram noftro. ea precipimos , ut pmfides ptovMciarum , do­ rum noil re provincie, ft injurati fuerint, fubvemini, feu rcAotes, fcbulteti At alii domini tem­ niti minime , nec ipfo* ad prcdicaadem ver­ porale* civitatum, opidorum, caftroram , ▼il­ bum dei ia eeelefiis noftre pràvincie , vel ad audiendum confeffione* , vel ad petendum cari- B larum , Ar aliorum locorum, contra prefumptoies predidos, prefente ftatuti tenorem diftriAe rativa fubfidia a populo noftre provincie per observent At faciant obfctvari , quod fi non fe­ plebano* At curatos aumitti. cerint ttm ipfi wiu oficiales epifeoporum in­ fra menfem, pouquam rm ad ipforum noticiam ^tiitrfxi xnkitfifttfxi tx ruor. pervenerit , eo ipfo featentiam excommunica, t ion is iocurrant > Çsvitates vero At un iverfi ra­ Hoc facro approbante concilio ftatuimus ut tes alie , que talia psefumentes receptaverint , li quis in boc Iscrilcgii genus irreuferit , quod vel in hiis confilium , vel auxilium dederintaareniepifeopum vel cpilcopum noftre provincie vel infra menfem taliter faltem delinquentes , fuerit hoftiliter infecutus , vel percuflerit aut prout tanti facinoris enormitas exegerit ic faceperit , aut fieri mandaverit , vel faAum ra­ enicas eis afuerit, non duxerint puniendos, ectum habuerit , aut concilium dederit , vel fa­ defiaftico fubjaccant interdido. vorem , aut poftea acceptaverit , vel defenfaverie eundem, lie , ut reus crimini» Jefc maje­ Aarrfordur enhitfifnfiu tx canr. Hxlitx* ftatis, perpetuo fit infamis ; Dilfidatus nihilominos i banniras fit iateftabiiis , dentur cun- C Ut autem penss peemilTa* contra captivato­ fta ejus edificia in ruinam, 8t «t perpetuam no­ re» , vd detentores perfossarum ccclefiafticarum tam infamie perpetua ruina teftetur, nullo tem­ noftre provincie hoc concilio generaliter pro. pore reparentur , nullus ei debita reddere, nul­ mulgatas mitigare, remittere, interpretari , de­ lus ia judicio refpondere teneatur . Qaicquid clarare, vel etiam ampliare, prout fiïâi quali, etiam in bonit repetitur ipfiut , ipfi ocdctie , tas exegerit valeamus, tam ocMs, quam cuili­ cujus eft epifeopus, applicetur, ut ex illis nihil bet fratrum coepUcoporam noftrorum in foa tranimittat ad pofteros , fed pocius eum ipfo diocef. libera fit facultas, penis prioribus faner quodammodo damnentur Ac foa . St que veto arehiepifeopi , vel epifeopi captivitate , leu frudi, oftkium, vel beneficium fpirttuale, aut detentioee , ftatutis immutatis , nifi fuper hoc temporale ab aliquibus ecclefiis ootinet, fit eis omnium noftram accedente communi concilio ipfo jure privatus , que fic libere ad ccdcfias & confeofo « convertantur, quod ecclefiatutn redores de ipfis pro fua voluntate dtfponant. Quod fi quis pre^diforras xnktfifnfet tx n»c. diAorum filios habens , vel nepotes , per reâiœ lineam dciccndcntes beneficiaros , quivis D beneficio fit eoipfoprivatus. Nulli preterea ta­ Cum non folum clerici , fed etiam ipforum familia usriufque fnu» fint At dfc debeant a lium filiorum atque nepotem per virilem fexum defeendentium ab eifdem alicajus aperia­ fecularium quorumcs^uc judicum Judicio Ar poreftatum iecularium poteftate, invafione, op> tur janua dignitatis , aut honoris ecclefiaftici, vel mundant. Et ot magis famola fit cis infa­ preCooe, At in jure eaempti ; Hoc tamen mul­ te feculares perfonc, poteftaies, advocari, balntia , ab omnibus aâtbus legrttimis repellatur. livi civitatum, caftrorum , opidorum Af villa­ Volamus etiam At prefenti ftatuto adicimus , rum reAores per fe, vel alium vel alios, cura­ ut in eiecutione pradiâa , ficut ex injunftione manuum violenta ipfo fisAo fenteuriam excom­ torum , plebanorum , Ar aliorum clericorum fa­ municationis incurrat, & um infecutor, quam miliares , vel ancillas , vd eorum confanguifupradiAi alii, tanti mali participes, quamdiu neas , cum eis habitsmes vel alibi moram tra­ in fua contumacia perduraverint , lingulis die­ hentes .in ipforum clericorum odium mvadere per fe , vd per fubmiftas perfonas verberare bus domuuli* Ac fceftivis , pullatis campants 8c vulnerare , captivas ducere , Ar eis abduAia Ac' candelis accenfis , per omnes loci illius ecdefias , io quo tantum fuerit facinus perpetra­ captivis detentis abuti non verantur , ipfas et­ iam rebus luis fpobantes Ar exaAioruntes , at­ tum, nec noo civitatis ,· diocefis, vicinarum eitendentes, qood hujufmodi injurias, vel liber­ coomunicati .publice nunAientur , nec ab alio tates ccdcfiafticarum peribnerum violationem quara a provinciali concilio , vel fummo pon­ non debemus fub aliqua diflimulacione iuftinu­ tifice pouiat abfolutionem, preterquam in mor­ re . Ea propter prefentis coaftitucionis auAotis articulo, obtinere · Cum autem primo fue­ rint abfolvuodi , 'primo fufikienter Ac ydonec ritate, Iaera approbatione concilii, ftatuimus, ut quiconque lingularisperfona, premitfas periocaveant , quod inferende pene parebunt , At na», vel eosum aliquam verberaverit, vulnera­ auxiliante domino penitentïam peragent injun­ verit , captivas duxerit, mutilaverit eis abufus gendam . Deinde per omnes illius loci ecclefia* fuerit, rebus fuis fpoliaverit, vel exaAionave­ principales vicinorumque focorum , diebus do­ ri: , fit ipfo fafto excommunicationis fementia minicis Ar follennibus incedant nudi coram po­ inoodxtus, At nihilominus , ubi domicilia ha· pulo, femoralia tantum habentes, Ac virgas feu Cwsri/. Gener. Tom. XXXII X 5 boc- 4$i Concilium Ma G D B B V R G B N S E. ANNO ^®erit» moram traxerit & in ejus prefentia A prefumat te ne pro vivis fiat aliquid tricena· ANNO CHtfSTI larvetur ftriâiffieum intetdiâam , qaoufque nutu, vel annuale. CHBlSTl 14J*. hujafmodi perfonas Br prefertim mulieres, puel­ Ut». la» » ica virginei quibus abafus eft pi ill inc rc•Albert*. . ex caecilia Mtgfticucrit libertati ac ctiaaa rebus carum integra Jebargea. reftirutis atque fatiafaâio dc iniuriis cis illati· ad arbitrium exccutoris dyoccus ubi prediâa Quamvis ecclefia tolleret , quod , de concommitti continget. niventia proprii facerdotis , fubditi prcsbitcrorum tc plebanoram , pro majori concilio adiItrebarJiu trebleta (UK. Htlfrn. pifcendo , religiofis quibufdam confiteantur in­ terdum ; Volumus tamen ymmo (acri concilii lafapee dr is , qui fubmiffione tam illicita , audoritate , fub pena excommunicationis late aut alicujus utilitatis , aut commodi tempora­ fententie inhibemus, omnibus religiofis ne fub­ li· cupiditate feduétas, aur appetitu dominandi ditis plebanorum , maxime autem Beguinis , prefumptuofe deceptus vel ad hoc quavis alia Vagerdinis te indufis , aut aliis per Tonis hucaufa alleâus , ad Ic receperit a tali iubmiflio- B jufmodi communicent corpus domini , aut alia ne infra menfem non recedere atque infra eunporrigant ecdcfiaftica (aeramenta parvulis vel adultis . Hoc etiam fub eadem pena religiofis detn menfem, quicqoid ad eum hujufmodi fubmillion is occafiooe , quocunque modo perve­ omnibus firmiter inhibentes , ut cum procefliones te ftationes folennes , quas obfervat eccle­ nit , vero domino loci in cujus injuriam eft re­ fi· generali· , ex inftitutiône ecdefie & magne ceptum , totaliter leftituere teneatur , alioquin excommunicationis fententiam incidat ipfo facto. auâoritatis &.* multe opitulationis cxiftant, utpote in quibus dominus honoratur votis com­ munibus A: placatur , ne populum abftrxhant \ebrica Je ttufeffieaibat feeitffU. •b eifdem , predicatione» nunc ipfis inftaurando , ymmo in predicationibus ledulo propo­ -Albert κ t xrcbieftfnfeu tx rear. MegJebarge». nant eifdem , quod totaliter tenentur intereffc frthvitatibus , & quod peccent fe ab hujufIn confcftionibus audiendis maximam adhi­ modi proceflion ibus aoftiahcndo , eidem popu­ beant diligentiam facerdotcs, ita ut a pcnitenlo exponant , quod matricem ecclefiam in prete ufitata peccata tc omnia figillatim, inulitata vero tantum per quafdam circumlocutiones cau­ C cipuis feftivitatibus tenentur accedere , ac illam fua prefentia honorare , a quo (aeramentorum te perquirant , ne inexpertis detur materia , giacia in cos , quafi cx fundamentali gurgite quod ante nricierant, ne verbo, aut ligno. vel iniiuir At defeendit , ipfique tunc abftineant ab aliquo modo prodant aliquatenus peccatorem , omnibus alleâivis , quibus abftrahi poflet po­ Sed it prudentiori confilio indiguerit , illud pulus , quo minus aa folennitatcm veniat fue abfque omni expreflione perfone caute peiquimatris . Interdicimus etiam omnibus religiofis rant, quoniam qui peccatum in penitentiah ju ■ mendicantibus , ne ipfi preiumantdc cetero no­ dicio fini dirrôutn prelumpGerit revehre , non vas facere adinventiones in proceflionibus fic folum a facetdotali officio ipfum decernitnusdealiis . nec dominicis diebus te aliis feftivis ponendutn , veram etiam ad agendum penitencircuitum faciant proccflionaliter per ambitus , tiam in anum monafterium detrudendum · Ve­ c uniter ia &■ ecclefias , fecum reliquias deferen­ ram quia quidam confeflbres , etfi perfonam tes , nifi diebus dedicationis fuarum ecclefia­ confitentis non exprimant , circumlocutionibus rum . Nec cereos in die purificationis popu­ tamen contuentium peccata te circumftantiis fub lo folenniter benedicant , nec ramos , palquodam generalitatts involucro indireôe publi­ mas , fcu frondes in die palmarum , neque cant conhtentem , concilium proxime celebra­ herbas , vel alios fruâus in die aftumptionis tum clarius elucidando ftatuimus, ut nullus la­ beate marie virginis , vel alio qnocunque die ce rd os exprefla religione, conditione, feu ftatu premifia , vel confimilia dc cetero fecere prealicujus peccatum recitet confirent··, ymmo nec lumant . Requirimus omnes igitur fratres tc peccati qualitas , locus , vel vicinu perpetisti coepifcopo· noftre provincie te ipforum officia­ facinoris indicetur , “aut fpecificatione peccati les , nt diligenti cura invigilent , ut mendican­ humana fragilitas ad perpetrandum fimilia pro­ tium ordinum fratres io premiffis culpabiles re­ vocetur . pertos ab hujufmodi exceffibus ftipnt modum cxquifitis & a jure non permiffis ceflare compe­ -A/bertts -Artbitfifttfxt tx etne. Me^Jtllant , te epilcopo loci de tante temeritatis exbtrgra. ccilu fatisfacere per diftri&ionem eeclefiafticam compellant , cx ecu tore ftatutorum loci hoc effiEt quia plerumque infirmos fua confiteri pec­ tieate. cata , propter multorum prelentiam crubclcere contingit , illud a facerdottbus precipimus di^Alberi*! 'Artbiepifetpee ex facUi· ftrtâimone obfervari , ut ipfi familiariter Ar fe- 11 iefarge». crete audiant confieflionem , fi mortis periculum non fubfiftat , Ac poftea ad eum deferant rum In furto , ufura , rapina te fraude ance omnia devocione habitu Ar reverentia condeeenti hoinjungant penitentibus , fi poflint, ablata reftiftiam falutarem, tuant , alias nulla valebit eis fiteisfaftio ad faluscm , cum non dimittatur peccatum , nifi k-Alberta 1 -Arcbiefifinfai ex cvulio M*gftituatur ablatum. Jrbargea. Prohibemus etiam , ne quis facerda» ab uno fibi confitente de aliorum peccatis , nominibus eapredu , inquirat , te ne milTas , quas peni·» tenti procurandas injunxerit , ipfcmct celebrare °- ........., j .y,.................................................................,ί;.,, .Alberitu -Aribtofifetp"i ex ctaeili· MegJebxrgex. Sum autem tria peccata , que in fatisfaAio- nibus 4PJ Concilium Ma GDBBtfKGBNSK. 494 ΑΜΝΟ nibui injungendis faar domino apoilolieo refer- A ANNO ftvlrzr» dr vtrberxx» faxifiextixOmiSTT vanda , fcilicet in clerico* » vel alia* perimus * CMkldTI xtbxt. ·♦*»· vel alio· quofeunquereligioio* mjeâio mannum >♦·> violenta , Eccleiiaram vel religioforum loco­ Albert Xi .Jrtbieptfcepii tx tetuHie M4rum incendia , ie fymonia in ordine peroedrbarj»·. trata ; In alii» peccati» minoribus > fecundum quantitatem culpe 8e pluralitatem conGtentis » Parum enim effet maliciii hominum occurre­ rationabilem fatisfadionem temperent facerre per bonorum jurium fanxiones « nifi quibus dotes· data , ad ipforam obfervanciam prout iui ftatus concernunt decorem , jufto modo compel­ oAlltrtttt ^(rtbiefiftefet ex cexcilie M*?lantur ; Sacro igitur approbante concilio ftatuJtkxUtx. entes ordinamus , quod licet ftatuta provincia­ lia prefenti» opufetui Gnt ab omnibus fubdirt* Statuimus .quod Sacerdotes in fatisfiadionibus noftre provincie debita reverentia 8t obfervaninjungendis * in religione (edentibus » ac ma­ joribus majora refervent , utpote Homicidia , 5 tia am pledend* , tamen non omnia omnibus communiter precept* videntur , fed aliqua Prefacrilegia , incendia * peccatum contra natu· latis aliqua Canonici» fecularibus , aliqua cu­ ram , concubitum perfonaram conventus hum ratis dc Plebanis , aliqua veto religiofis , Le­ in (accit ordinibus conftitataram , fnceftus, vi­ xus ntrwfque ; Quapropter volumus 9e preci, delicet cum confanguiaea , vel alline , vel cum pimus , ut plcbani dc curati ftatuta prelentis ea , que votum caftitatis cmifit , Injeftiones opufculi habeant dr frequenter petlegant , dc manuum in parentes , oppreffioner parvulorum , prefertim , que fpecialiter cis loquuntur , ad negligcntiam parentum in ignem vel aquam tnenfem femel cum diligentia perlegant , dr natos amirteocium , beneficiatoram -perjuri* , memorie fuc commendent » ne penas ipforam folennes Gdci fradione» , votorum tra nigre(Bo­ incurrant laqueati · Etiam ftatuta prefenus opuf­ nes , Symoniam , Adulterta > Herefes , Apoculi habeant dr pertegant monachi de ipforam ftafias , Malcfitia coram » qui maleficium con­ prelati , de quique regulare*ftatuta ipfos con­ juges , ne poflint coire * vel qui procurant ftccernentia , per que vita Br 0>ras lue profeffionhtatem mulierum , vel abortum , Falfarios nis confervatur in decore ■ Volumus fingulis feÎui figilla.,. litteras vel monetam falGGcant : ipfis congregati» in n hujufmodi peccatis & fi mil ibus detentos mit- c ptimanis At fieri·» (ext·* unum , left 1 one diligenti recitari , it iftum tant facerdote» ad epifeopo» abfolvendos , nec modum precipuc volumus per prepofitos fandiabfolvaqt , preterquam in mortis articulo , monialium de per Iplas moniales ohfervari , ut abique loci epifeopi licentia fpeciali . Decla­ femel in feptimana » videlicet feriis fextir , rantes . quod illi quibas hanc duximus com­ hora capitafari , ipfis in unum congregatis > mittendam , poteftatem illam aliis perfonirnoo ftatuta , que de emendatione ftarut ipfarum habeant committendi . In dubio autem confuin prefenti opufculo conknpta videntur ipfe lant epilcopum * vel ejus vices gerentem , vel habeant , dr perlegant (ludio diligenti dr obalios lapientes quorum concilio penitentem abfervent > ne in provide peni» eorum Laque­ folvant , vcl tranfmittant ad alium abfolvcnantur . dum. ^tlbtrt κι xrcbitfiftfiu tx drfiorjrv. r»w iii· Afisj- Albert xi ^irtbitfif'tefxt tx textili» MefÎtbxrffx. Cum in aliquo ftatuto (edit apoftolice . ejui Quia clerici quidam & layci , vinculo ex- o legati , vel noftre provincie judicum , difte (ecommunicationis aftridi , fiducia finalis penidis exeeutorum > confervatorum , proceflibus , tenue dr abfolutionis extreme > claves ecclefie vel ordinariorum mandatis ponitur ifta oratio . contemnunt tempore fanitatu ; Hujus (acri Supponimus civitatem , opi dum, caftrum , vil­ concilii aodoritate ftatuimus , ut tales in ex­ lam , vcl aliqncm locum ecclefiaftico, vel ftritremis ad reconciliationis beneficium nullatenus Ctiflimo interdiâo . vcl ifta oratio : cedetis per admittantur duntaxat fub proprio juramento , civitatem , opidutn , caftrum , villam , vcl nifi ydoaeam cautionem preftent , quod live alium locum a divinis ( vcl penitus divinis, ifte moriantur , five convalefcant , per (e , vel pet orationes parem vim habent , dr tunc per to­ fuo», in quantum ipfis eft poftibilc, fatisfaciant tam civitatem ejus fuburbia debet iervari de commiflo. ftriftiihmum interdifium &: exempti , quacun­ que exemptione non obftanre , tenentur ad ipfebrite Je fexttxtix txcxxixiexiextixMi. lius obfervacionem , dr tunc eft interdiftumge­ nerale Ar com prebend tt omnes ecclefia» civita­ tAiitrixi xnbtefiftfxt tx texe. Mxiitbxifex. E tis Arc. Cum vero in aliquo ftatuto predidoram di­ citur , ecclefiam talem , monaftenum vel ca­ Si epifeopus aliquem excommunicat certa de pellam lupponimus diftriâifiimo intetdtdo » catifa , denundict vicinis epifeopi» per fuas pa­ tune folum illa ecclefia eft interdida · dc in tentes litteras , ut excommunicatum faciant deillo interdido non habet locum capitulum, al­ nundiari dr vitari . Ex tone fine aliqua diflima mates , quia eft interdiftum fpeciale. Idem cultate vicini epifeopi excommunicatum faciant clfet , fi in aliquo ftatuto , vel proeeflu dice­ publice nunftiari de io dyocefibus fuis artius retur : interdicimus , feu lupponimus ecclefiaevitari . Si vero epilcopi in hoc fuerint négli­ ftico interdido civitatis f caftri t vel ville ecgentes , vel excommunicatis communicaverint , ckfiam , tunc in tali ecclefia eft interdidum (petamdiu Kathedralium ecclefiarum canonici fibi non communicent , quamdiu huic fatubri ftatu­ Item fi diceretur in aliquo ftatuto - proceflito prefumpferint obviare. hus 4PS Concilium Sa LISBUUGBNSB. 4*«* **nd«to : Volumus per civitatem, ops- j , for penam non memuc » tamen pcrfeôius vive- -^κΪΙ0’ ret ipfam adimplendo· CHLUn fyiirrt dam , caftnim , vel villam te mandamns cci> Stent diverte lent ftatus hominum noftre pro» t«a«. tfl*» lari a foleoniis divinorum , vel dicirer fic refvi acie , ita opportunam fait , diverts ftatnfctis in ccdeâa faotei Martini a folcnniis divi­ ta edere , quibus mali retrahantur a noxiis te norum » in hoc cafu omnia divina uffitu pera» boni dirigantur vel miniftrentar ad opera virguntur , faut print tegendo te facts menta accte* totis. haftka miuiftrantur non prohibitis fanis A in­ Omne ilatmam continens preccpcum prefemia ternis at pries, icd ioium tunc ccflatnr a canta noftri opqfcnli , Ave affirmativum , five nega­ te ab organi» , tivum , ligat te conftrmgit fabdkoe noftre pro­ vincie» quatens dirigitur , fecundum faam limi, Rfgu/r }*»rh, tacionem te adjeteas condite iones. Santeorum patrum regulis te Auratis chri. Omne flat a turn pre feat is opufeuli aut conti­ ftianus regatur in vita » verbis te fateis » ut net mandatam, aut concilium, iciat te faciat , quod acceptum eft omnipoten­ Statutum continens mandatam , (tn prece­ pt una , obligat omnes fabditos nofttc provincie, i ti deo , qui vivit te regnat per omnia fecula feculorum· 4g quibus dirigitur fub pena peccati , Statutum continens concilium1, licet tranfgref- XWtto" b” ANNO CMJUSTt K»®· ^CONCILIUM SALISBURGENSE Ab Henrico Archicptfcopo anno 1490. celebratum. brice applicandorum fecundum quod proter­ via demeruit te cxceius artius per nos offi­ tis Dei , gloriofe virginis Matie , totiuf► Π*· **’ Sue fe*c^'· Cur,,: triumphantia , te incremen­ cialem te archidiaconos noftroa aut ordina­ rios loci feu corumdem vicarios te officiales tum fidei chriftiane Nos Fridericus Dei gratia puniantur. fande Salieburgeofis ecclefie archiepifcopus , Item inhibemus omnibus clericis fapeaditeis apoftolice fed is legatus , Sixtus Frinngen. Ge­ orgius chicmen. Mathias Sectorien. ecclefiarum C in poblico vel alibi prefentibus laicis tabernas epifeopi Oratores te procuratores Ratisponen. intrare preterquam in itinere eonftiratis , vel ex alia caufa rationabili » te omnes Indos inratavlen. Briainenf. Laventinm. epifeoporem hooeftos maxime taxillorum exercere 1 Cotitraac capitulorum ecclefiarum cat hedral mm ac colfacicnres pena furis communis & ad arbitri­ legiatarum fetu larium te regularium pleno man­ um noftrum feu feperiorum fuorum in iplos judato fulfulti Prefati te eorum oratores te pro­ curatores in fando concilio provinciali in eccle­ rifditeionem habentium puniti volumus te man­ damus. fia parrochiaIi fandi Nicolai oppidi Muldorft Item ftatuimus te in virtute fande obedienSalxeburgen. diocefis Decima nona mentis odotie diftrktc precipiendo mandamus ut nullus bris Anno Domini Millefimo quadtingeRCefimo nonage fimo celebraro congregati de concilio elerieorum eauponem vcl tabernarium hofpiOmnium huic«facro concilio intereflentium con­ tetn fibi conftituat continuam ia domo ha­ flit utiones te ftatuta provincie SaUeburgen.fahibitationis fue , aut potum venalem négociâtiobrirer condita & edita funt m hunc quiTequitur nis caufa poblice exponat vel vendat » nifi ex antiqua confuetudine haftcnus obfervata jus po­ modum : D blice vendendi vinum habuiftet. Permittimus ta­ men domos prela lis te ntotufttriis pro hofpitaZ>r vira CT Ι"ή#4!< daUrrwn» litate rationabiliter introduteas te fecundum pcrmiHuur regale te juris communis . Contra fa­ Quia Clericorum eft in feipfi» implere Do­ cientes vero arbitrio noftro te fuorum fuperiomini voluntatem te "lucere per bonam converrum in cos jurifdiftioocm habentium puniri vo­ fationem qualiter oportet alios in domo Domi­ ni converfari , faero provinciali concilio appro­ lumus te mandamus .ut etiam clerus qui in do­ bante ftatuimus , volumus & mandamus univermini fortem aflutnpcos eft , divinis offieiofua fos Clericos provincie noftre , prefertitn bene­ intendat minifteriis dtftrifte inhibetnas te fab ficiates te io factis conftitutos , honefte > cle­ obedientie pena mandamur ne qoivis clericus ricalior & devote fe exhibere , a crapula te cujafeunque dignitatis religionis aut ftatus exiebrietate abftinere , indumentaque fciila in orit ftat , venationes & filvaticas vagationes com feu extremitatibus ab exrra iuperduda non de­ canibus exerceat penit nihilominus juris con· ferre , mitras caudatas penitus dimittere , cin­ tra tales promulgatis in fuo robore permangulos te mouialia auro argento vel alio metal­ furit, lo eaccffive fplendentia , ad modum laicorum £ abjicere penitus te vitare . Vellimcnta rubei aut t>e evuiatMu eletktniei. viridis coloris deferre clericos omnino prohibe­ mus > equilibus çolliriis in jopulis tunicis five Volumus concubinatum evitari fab penis te mantellis ne alterum refpetea alterius circum­ juxta decretum facti generalis Bafilicnfis conci­ ferentiis eminentius appareat utantur , mitram lii quas penas nna cum penis juris contra inofeu birr era capiti fuppofitam , capueium hume­ bedientes exequi precipimes te mandamus. Cu­ ris fuit clerici reverenter deferant , ipfis in pu­ ius decreti tenor lequitur per omnia io hec ver­ blico deambulantibus 1 Conirafacientes vero ba : Sacrofantea generalis Sioodos Bafilienfis m ultra penas juris communit per fufpenfionem fpiritu fando legi tt ime congregata » uni verfaproventuum beneficiorum ecctefiafticornm Fa­ Icm ecclefiam reprefeotans ad perpetuam rei me- Ka Ls«i|ü A D honorem laudem te gloriam omnipoten- IDO- 4P7 C O N C I l I ο M S*lliJOKÛ«Nft CHXIST1 tua coaditieuia religionis dignitati*, etiam 6 ·♦»* pootificalis vel «huma prceminmtie eoftat , Injungit uretere» omnibur fecularibu* viris etiamli regali prcfidgcant dignitate , a* «Hum quelconque inierant impe^meutum quacun­ que qofüta colore , prélats* qui rationem oftcii fai adverfu* (vos fobdito* pro bujufawdi coacvbinatu paxedutt. &t tua omoc footie*, tionis crimen lege divin» prohdrituu* fit . Ar fob peccati mortalis pena ueccfiario evirandam monet omnes laicos tam nsor»to* , quam fobum menfium fpacio, fit ipfo fitfto foipenius quos fuas foperior in fabricam vel aliam evidentem eos , et fimiliter a concubinatu abftiacant. Ni» ecclefiarum utilitatem ex quibus hii frisftus permis enim rewebeofibilis eft » qui uxorem habet Ar aliam mulierem accedit. Q.Î verafotatu* eft cipiunter convertat t nec non ft hujufmodi pu­ etfi continere nolit t juyta Apoftoli confilium , blicem concubinarium ut primum talem rfle in­ notuerit . mos fous fopçrfor admonete, teneatur 1B uxorem ducat. Pro hujus autem divini obfervaut infra brevijfimnm terminum concubinam di­ tiooc prreepei hii «d q··· pastinet tam toluta­ mittat * quod fi non dimifertt , vel dimiftam ribus monitas quam ab» canonicis remedii· omai ftudio laborent. •ut aliam publice refompferit Jubet hec fsnfta finodus ut ipium omnibus fois beneficii* omuL no privet ft nihilominus hi publici foqcubiaathrift» i»tii C ftrtfiitii, rii ufque cum eis per fuo* fopcriores poft ipfo­ Quia paftorali follicitudiai incumbit (abditis rum concubinarum dimiffioaem mantfeftamnue vite emendationem fuerit difpenfatam * ne prclati religiofi aut fcculare* , ft la pollit tergiverfatione celari . notorias eft } clerici quacunque nomme ccnfcantur . Mimis . Sed qui mulierem de incontinentia fuipeétamft joculatoribus, hiftnonibo*. bufonibus, feuho­ infamatam tenet » per (uum fuperiorem admominibus arti* lubrice, prefer tu nuptiarum, miliitus , ipfam cum etfe$u non dimittit . Quia litie vçl alterius fimiliscaufe quicquam fob quo­ vem in quibufdam regionibus nonnulli jurudicunque modo (pecte aut forma nce etiam in pe­ ^iotiem habente* pecuniario* queftn* a concucunia numerata largiantur. binariis percipere non aubefcunt , paciendo Vt titrai ftrfuuiittr nfiittit ttt f!nr4 ituffitU cos in tali feditate iordefeere inb pena malcdiâioni* eterne pryeipit , ne deinceps fob pa£o, cpmpofitionc » aut fpc alicuju* queftus , talia £ quo*i* modo tolerent aut diffimufent . AlioAnimaram periculis que etmftis opibus per­ quin ultra premifTam negligentie oenam duplum feruntur defiderantes occurrere , ftatuimus vo­ cis quod propterca acceperint rcftitucre ad pios lumus & fub pena privationis beneficii manda­ uta* omnino teneantur ft compellantur · Ipfa* mus ut omnes habentes ecclefias quibus cos* autem concubinas feu muliere* fofpeâa» prclati animarum dinofeitur annexa pcrfonalitcr in eiû dem refideant , abfentes erro infra bine Λ tres modis omnthus curent a fois fobdtti· etiam per brachii feculiris auxilium fi opu* fuerit penitut menfe* pros imum futuros a die publicationi* prefentis computandos fe ad refidentiam perfoarcere . Qui etiam et tali concubinatu procrea­ tos filio* apud patre* fuo* cohabitare non per­ nalern recipiant » aut eorum quilibet foum diomittant . Jubet infuper hec f*n publicantem confefiionem , peccantem contra naturam aut cum brutis t facrilegum , incantatorem aut incantatricem pre­ ci pue cum (aeramentis facramcntalibos vel offibus mortuorum , prolis oppreflbrem ctiam a cafu , incendiarium > commercia habentem cum judeis maxime in ufuris , préparantes propi­ nantem ementem, aut vendentem venenum pie­ tati m m machinationem mortis proximi , demoocm invocantem , cudentem fallam mone­ tam , utentem fcienter auro 8t argento falfo , cogentem chriftianum dare ufaram » blaf- D ihecnum chrifti nominis vel ianâorum fat­ um t cfte tn , coeuntem cum judea , obb liga­ tum ad vagas reftitutiones » nec quemquam alium enormibus criminibus irretitum > non habita defuper a nobis metropolitano , vel fuo diocefano, aut eorum in hac parte vicario commiflione fpeciali 8e etprefia > vagarum etenim rerum diftnbutionem eorum ordinariis refer­ vent , ad ipfofque legittime deducant . Quod fi fecus faôum per eofdem fuerit tant undem fabrice ecdefie Kathedralisfubqua degunt quan­ tum diftribnerc contra hujufmodi prohibitio­ nem ptefumpferint , fub excommunicationis pe­ na infra duos menfes immediate fcqutntcs perfolvant£ Inhibemus infuper fub di&a excommunica­ tionis pena diftndc precipiendo ne quifquam facerdotum fecu laris vd religiofos noftre Saltaburgen. provineie non habita defuper ledis apo­ ftolice aut ordinarii fui vel ejus in hac parte vi­ carii aut officialis licentia fpeciali fe intromittat de diftributione rerum male acquifitarum» incer­ tarum , feu vagarum. Fsrma atyilariaiut. Item volumus fub eadem pena omnes con- JOO fetiores abfolvesrio uti ad minus illis verbis : "aioso” Ego abfolvo te a peccatis tuis * reftituo te Sa-CHRISTI crementis ecdclie an nomine patris * filii* fpi- t«va ritus finfti. Cupientes atfeâum devotionis augmentait , mandamus in virtute Cmftc obedientic * vo­ lamus omnes facerdotes qui parroehiit prefunt fingulis diebus dominicis aquam * fal benedi­ cere ac eofdem una cum toto clero ad ipfas eceleftss (pédantes horia confactis ante mifiTarum iolennia ecdefiarum pcrfonaliter circuire . Ut antem populus ad hujufmodi proçrtiiones invi­ tetur , omnibus vere penitentibus confeffis * contritis infam procelhooea devote fequentibus fub fiducia divine pietatis de thefaaro ecclefie quadraginta dies indulgentiarum de iajundtii eis penitentiis in domino mifcneordi­ ter relaxamur . Quas quidem indulgentias per redores fupradiâos ex time volumus publi­ cari. Dr CTw alifaiJ fra faeramantii trf&rj- mantaliba» rxifatar . Diftri&e precipiendo interdicimus , ne quif­ quam Sacerdotum pro reconciliatione penitcatium sut pro admlniftratione alicujus facratnenti ycl aliquorum facramentalimn pacifcatur de fibi danda pecunia vel aliquo alio cquiva lenti pro eodem ied volumus dlfpofiti; abiqve dila­ tione pro tempore * loco congruis eadem adminifttari * exhiberi fecundum utnm ecdefie . Vcrum_ quia rationis * pris explorati exiftit ?uod iocii palfionum fini pautcr * facit con­ flationum permittimus ex poft exigi etiam cum imploratione ofticii judicis quantitatem in talihus ex confuetudine debitam , ad qusm laicos hortamur * quantum de jure cft aftangi * Compelli volumus. Item volumus ftatutum five decretam genera­ lis concilii Confiant, de Simonia editum publi­ cari ut in fine t quoniam tranfgrcflbres ejufdem diftriâius deo dante procedemus , cujus tenor Gr omnia fcquitur in hec verba Martinus *culte contra Simoniacam pravitatem ab oljm faâc funt conftitutiones * quibus morbus ille non potuit extirpari. Nos volentes dc cetero ut poflumus attentius providere , facro approban­ te concilio declaramus quod ordinate hmoniacc ab exeeutioae fuorum ordinum fint eo ipfo fafpenfi . EI e di ones aut poftu lationes , confirma­ tiones * quevis provifiones fimoniace ecdefia­ rum monafteriorum dignitatum perfonatuum of­ ficiorum * beneficiorum ecdefiafticorum quonuncumque deinceps fade nulle fint ipfo jure , nullumque per illas jus cuiquam acquiratur nec promoti , confirmati aut ptovifi faciant fru&us luos , fed ad illorum reftitutionem tanquam inique ablatorum percipientes teneantur’. Statui­ mus infuper quod dantes & recipientes ipfo fado, fententiam excommunicationis incurrant, etiam fi pontificali aut cardinalat» prcfulgeant dignitate. Item interdicimus * diftride inhibemus t nc quifquam clericorum cujufcnnque flatus fuerit , cenfum de aliquo beneficio aut pecuniam vel emolumentum aliud ex pado , quoquomodo nomine anticipande abfentie Ceu penlionis vd alio quocuaque quefito colore augeat , vel ali- quem •joi C O H C ILIUM Sa i i < i σ i o i N f i, joi AW no 3“*® •atete ONMdta I Coatra&cicntes tan A ab eifdam pro elcmofina petenda adm*ttan-~Amao1 tar . Qaod fi qai cootrafccerint tripfam re- cffltirn ftituctv teneantur ad ufas quibus clemofine sero* f«nt depetat· , remiffione colligeau··* mini­ me profatura , nec queftocts leu collcâocfs propria in perfona quicquam proponere poSilo permittantur > lcd per plebanoa fitarooresecclefiarampsomoveantar. Hortantes uropterea univerlo* te fiaguloa nota Sajaepûr- ’ genfi* provincie laicos ut quetaea te colle» dores hujufmodi in elemofinis colligendis quo?oomodo perturbent a ut impedire prefumant. icc tpi tau* infuper te mandamus omnibus preDa tfüttriit tT ttrtHB ttnietnt w» frttti· latis rtâoribu* & vicariis ecclefiaium lub ex­ t'™*·. communicationis pena quod omucs fa I ίο* queUiuraram voraginem detefauates hoc faCro B ftores , qui non exhibeat per omnia fanas littera* detineant captivos > iplbfque nobis approbante concilio inhibemus omnibus ch ri­ aut loci ordinario Icu vicariis noftri* trani» ft' - fidelibus naître Salteburgenfu provincie ram mittant fru denuntient quantocius poterint clericis quam la ici* » oe pecunias ad ufuras pro demeritis puniendos taliter quod exem­ mutuent , aut in pignorattonem ultra fortem plis eorum ccteii fimilia facere pertimefeant. aliquid at paâo recipiant , nec preemptiones deteftabilc* faciant f aut alio* quoslibet adus ufurarios exerceant . Quod Ii quis contrafece2^r rit ultra penas juris communis te conciliorum provincialium Salzeburgenfiutn per predecctfotet noftro* bone memori e celebratorum fubjaceat folutiooi decem librarum denariorum ufualium irrcmiŒbiliter ad fabricatu ecelefie Volumus , itatuimu* & mandamus quod re­ fub qua degunt aut in ufu* pauperum juxta dores ccclefiarum nota Salzeburgenfi* provin­ fuperiori* in hac parte judicantis arbitrium cie , frarre* mendicante* nequaquam invitent convertendas. C vcl admittant nifi du proponendo ve,bum Dei & audiendi* confeffioaibu* a luis fuperioribus Inhibemus infuper fub excommunicationis licentiam » te ab ordinario anâoritatem cano­ pena univerfis prelatis , srchidiaconit , deca­ nice prefentationis examinationis Λ* admiflioni* , plebanis , At ceteris quibufeunque re· nis litteris auihentkis Λ parantibus habeaot . Jigiofa & iecularibus ne aliquem* didi* cri­ Volamus quoque redores laici* iub excommu­ minibus mamfcfte reum , Ijtisfaâione non nicationis pena inhiberi nc alios fratres mendi­ Iiromifla ad quam tamen cofdem induci To­ cantes quam taliter prefcntatos te admitto* in urnas modis poffibilibus ccdcfiaftice tradant confcflionibu* adeant. Ipfi etiam fratres in de­ icpulturc. cedentium live recedentium talium prefentatorum & admitforum locum nullζ» fnvttti O' it t—rmifat pttattit itctdttttr fubftitterc quoquomodo debeant , nili prius fit λμ vetifi tcclrfuflict fe~ ordinario prefentatus & per eundem ut preferftltnrt . tur admiftu*. Infuper volumus te fub excommu­ nicationi* pena mandamus ne quivis adminiInfuper prefenti conflitutione duximus inhi­ bendum univerfis clericis totius Salzeburgenfi* D ftrationem te curam animarum exercens rcligim fo* qnofcunque etiamfi litteras fuorum iu pe rio­ provincic ne fufpenfos patibulo decollatos vel rum ut extra mooafteria fua morati valeant cifalias qualitcrcunque per fententiam morti tra­ dem oftendant > admittant. ditos m tomeamentis , ludis publicis , fpcâacsili* aut alia* occifos vcl fubito dcfunâos qui Dt Iwut fthrire ntitfit tr rari··* d* tifdtm non eodem anno confefli vel alias in peccatis ruUneU. mortal ibus mone prevent! fuerint » vel non re­ ceperant euchsriftie facramentum , nifi de con­ cilio facerdoti* duxerit abftinendum , tradere Statuimus &r hoc facro approbante concilio irrchagsbilitcr diffinimus quod in qualibet parprefumant ecclefia ft ice fepultutc , nifi de licen­ lochia plcbanus, aflumpti* fibi vitricis ccclcfie tia ordinarii , aut cius in hac parte vicarii vel te daobu* honeftioribus ex parrochianis fui* officiali* fuper hoc diligentius petita te obtenta quo* communitas ibidem ad lux duxerit eli­ nihilque pro conceftione hujufmodi prêter confuetuainem exigatur feu recipiatur. gendos , quorum vitricorum quilibet habeat elavem unam , te ipfe terciam , omniaque de£ votione fidelium ad fabricam ecelefie , lumina­ D* r/rmi/ffaarni CT fvrdorii·* adasirrrodfi ris vel ad alias utilitate* fuerint deputata dili­ ixl m» , genter colligat te confervet , & his ufibu* im­ pendat ad quos funt deputata. Volumusctism Abufionibtts queftoram viam precludere cu­ pientes , ftatuimus , volumus & mandamus , quod nec vitrici nec tales fibi adjunâi nec alii procuratores ccclefiarum qualefcunque de rebus quod hi qui prefunt ecclefiis nullum quarum­ ecelefie prercr fcitum plebant quicquam diipo· cunque occnione litterarum etiam potcftatum fccullarium petere aut colligere etemofinam per­ nant. Ut autem re* ipfa fufpicione carcat , Ac non detur occafio fubtrahe nd i res ccclefiarum mittant , nifi litteris eorumdem prius diligenter Volutpu* &' fub excommunicationis pena preciperfpeâis , & ordinarii quibus appareat quod nitnus quod plebanu* virtrei & siTumpti fibi ad lue littere lint vere , ac earundem auâoritas noc officinm feti minifterium esequendom loci adhuc duret feu non expiraverit , quo comper­ archiducono ant decano feu communitatisepif. to nulla portione recepta cxaâa vcl rcquifica CM1IST1 ®*ntes qoam rocipsentcs dupluro qood dederint i«»e. v«l recepcriat noma ant loci ordinario feu vica­ rin noitris irrmiffibilitcr folvcre teneantur Ac nihilominus juxta atbitriMi ooftnua artius pu­ niantur . Item Jahibmus fab pena privationi* oScii ne ajiqui* facerdocam quemquam notoria it· linquentem accepta pecunia vcl alio commo, do temporali peda condigna corrigere prêter- ' mittat. nundi rei fine ttfti miue»JtnrreMnr htttrtnm .feurgtn f»ferit ttaet»» rfifctft mo- $oj Conciliait Sa I f t B V t β B N S B. 504 dem parrochie femel in anno plenam teneantur A vel iccipiaàt quam eis debebatur in cujus Io- awjm cum « jus iuccefferunt te nihilominus fient dc- cinuiTI CHHisTl facere rationem , quam vel quas hujufmodi rafundus ecclefiam defendere teneantur . M quis nae H»e. cioncs inb pea* eadem tam lollicire quam at­ vero in exeorfione aut receptione juris ad­ tente fub boats teftimoaiis.exigere volumus te vocat ic modum exceflerit memoratum , occarecipere atque auâoritatc ordinaria Tub memo­ fione juris patronatus jure fuo privernt te ni­ rata pena inhibere plebenis vitricis te ecclefia­ li i lorn inns ficut raptor te fpo lutor ecclefie pu* rum procuratoribus ne ies ecclefiarum quovis niatur. quefito colore mutuent fee locent. anno Ns ♦eraww Kthfit fpUtMtr & fuad dUu tifitm TeUifMtttr. Cm/V4 «m/ararcr tfiltfijftictrimi pr. fnurim . Volumus & mandamus ftatutum divine me­ Statuimus ut nullus ecclefiafticus vel feculamor ie Guidonis legati de latere per provinciam ris cujufeunqoe ftatus vel conditionis fuerit,eenoftram Salseburgenfem publicari quo cavetur > elefiarum vacantium ( aut clericorum deceden­ tium bona rapiat , diffipet, aut invadat, quo- B quod quiconque perfonam ecclcfiafticam vulne­ raverit , captivaverit vel occiderit , ipfo faîte cunque que fi to colore , contra facientes , dece­ dens eccfcfiaftica careat fepultura , vivens autem ea que ab ecclefia nomine frudi jute cenfuali aut in emphiteufim aut alias quocunque nomi­ cum tota familia fua ab ingreflu ecclefie arcea­ ne tenuit, perdat penitus te amittat in utilita­ tur donec ablata reftitucik univerfa -, crefcente tem ecclefie convertenda . Adjicimus quoque vero temeritate te contumacia eorundem majori quod in illa parroehia in qua canonicum ecclefit artiori pena conftringantur. lie cathedralis capi contigerit vel detineri vel Item fimili pena rarentie fepulture deceden­ alium in dignitate vel perfonatu leu clericatu tium & 1 ne tellus ecclefie vivorum , prohibemus conftitutum donec liberetur &r abfolvatur , ceflatci» ne de fepulturis dandis fe intromittant fetur generaliter a divinis , falva fatisfaÂione nec campanas aut ’alia ad divinum cultum de­ ridem debita impendenda. putata contra voluntatem plebanorum qnocunque modo prefertim ad prophana religioni ecclefie adverfa eontredent aut per manhonaclerici citexttr fujicitt» ffrtaf* . rios ecclefiarum pertradari mandent auttorizaQuia privilegium fori ecclefie eft immediate biliter contra facros canones nec io ecclefia fir C a jure aivino contra qued nec confenlus ncc rebus earandem quicq4f«* aliis quibuicunquc divinis vcl extra nreicxtu lia videlicet abdicationem proprietatis, obedienCujulcunquc leatcoue aut ewiure ecckii attice tiam, fr continentiam caremoaialiaqae religio­ feu fufpcoironis aut prohibitionis ab homine vcl nis , fecundum fan&m regulam & daÆaitiouem * jure generaliter promulgate > teneatur abllilan&orum patrum, dlligtsSuu ftudeaat io omni­ ncre , vel aliquem virsre , aut inaesdittuoi ccbus obfesvate. Si quis autom predtôorom iue cleliaflicum obfexvarc, a.di lententia prohibitio fufpenlio vel ccniura hujufmodi ioetint in vel falutis immemor premiflorum excitent violator feu negledor, fecundum eandem regulam & dif­ contra perfonan , collegium , aut uaiverfitafinitionem patrum, pena condigna puniatur. , tem ecclefiam ’, vel locum certum a judice pu­ blicata vel denuntiata fpecialiter fc exprefle Aut ft aliquem ua notorie excommunicationis Ten·, Dt masua/Oar Dt» itvttu. tent ism conftiterit i mid life , quod nulla poiiit Quoniam nedum in viris fed etiam in mulie­ tvrgiverfat ions celan , aut aliquo jure fumagio excuiari Nam a communione illius abltineri g ribus Deo devons vigere debet religio ianfca ,-fc vita monaftica fecundum regulam lue prafeŒoois vult juxta canonicas faoâiones. Per hoc tamen fcfanAorum patrum dlfluuriones ymmo tanto cau­ hujuimodi excommunicato fuipenfoa interdiras tius fanentur pralati fcalii ets prefect vigilare, feu prohibito* non intendit io aliquo relevate qua isto fragilioris fexus elle nofenntur ftatuimus nec eis quomodolibet futfragsri. volumus it mandamus quod omnes pre lati quorisnUt Jrtint iar/jr/tatr rer/i/raa/wr . cunque ordmum mendicantium te non mendican­ tium aCalii quicunque monachi, fc non nsooacbi noftreproviacie Sxfeeburgen.quiboscurqDeodeMulti fecularium interdum in deteftationem votsrum mulierum eft rommifla, eafdem paterne cleri, temeritate propra decnnrfr, quas omnium dominus IcUvi nreceoit, fubtrshere noa verentur pie fc folerter fecundum fuam regulam fc patrum diffinitiones ad obfervaotiam regule fcmonaftice ia animarum grande periculum Cunâis preterea vite inducant, tnloiment & compellant juxta offinredicatoribus & confeflbribus rcligiofis & iecuifi debitum, diligenter etiatn vigilent ne inrelaiibus prccipimus & in virtute fan&e obedienceptione ipfarum ad religionem quicquam per tie mandamus, quatenus in pcedicationibus tc confelfionibus fubditos fuos ftudiolius moneant c fimomam exigitur Négligentes vero fc non re­ Λ indicent, qnod memores fafetis animarum, formantes cujufcunqoe religionis fuerint maxima decimas ipfas omnium terre nalccntium fine di. de ordine fandi Francifci , qui triplicem regu­ lam five modum fande vivendi declaraverint, minutione integre , perfonaies vero fecundum laudabilem confuctudinem perfolvint fi pe nat diftrida animadverfione per ordinarium punian­ tur . Infuper conftituiionem Bonrfacii pape odadamnationis sterne voluerint evitare. vi fuper claufura mooialium editam que incipit periculofo cum cfledu execution! demandari vo­ Dt Dfnftrtat, lumus fc mandamus. Licet illorum qui occulto Dei judicio afferun­ Ce»trt i»Tt»l»rts piltrgHt. tur lepre morbo pcrcufli fepualio a communio­ ne hominum majoribus gradibus ecclefie duntaQuia ooonunquam (ab fpecie religionis farxat fecundum expertorum medicorum examen Gt credita frequenti tamen querulantiutn affertione gunt fede nec non conventiones penifere juri­ recipimus plures innocenter iepatatos alios fepa bus iaimioe, precipimw fc mandamus eundis eeranoos, tollcratos prefenti ftacuto fub cxcod' p clefiarum redoribvs dide noftie provi ocie quod municationis pena inhibemus quod nullus dein­ omnes vims fc mulierea infra termino· fisarum parrochiarum degemes feb fpecie religionum non ceps clericus vel laicus SaLzeburgeaf. provint i. quocunque modo vel forma quemquam homi­ approbatarum fc communioni in vita ' accepta a communi vita populorumdiferepantesrequirant, nem fua temeritate audeat judicare leprofem, quod infra otanfem · fea requifitione ipf·· invcl ab hominum feparare communione · Seduni, loment cujus religionis fint fc fee viteitatuaap­ vertis &Γιη··Ή* lub prefata provincia noftra Jcprobationem, quod li non fecerint , ipfos tr­ gentibos, diftrifie psecipitnus, quod fuborta fa açant in omni obedientia parrochtali ficut alios ma contra quemquam quod Jepre morbo percuiparrochlaaos fc ordinario cofdcm nihilominus fusfit, talem loci ordinarii tianfmittat nudien. tie tanquam ad facerdotem leviticum per ipfum denunciarc non ubmittant. amplius examini medicorum fubiiciendum pro experimento, an rumori veritas fuffragetur hac Dt triti Ktlrfitrtet »tn tamen niti fit cafus adeo indubitatus quod ter. giverktionr nequeat occultari , puta cum infir­ Quia non omnibus Ifewent canones contra amus aperte profitetur fe manum domini teri- £ licnatioDcm renitn monatleriorum feriam prohi­ bitiones publicandum omnino inhibemus omni­ gifle. bus abbatibus peioribus prepofitis ac aliis prela» tis tam fecularibus quam regularibus fub pena Dt eiferventm ngtitri. privationis adminiftratioois ipforum, ne de re­ mis eeclefiarusn fu aram, vel monafterioram ino­ Quia religioios qui per religionem fpoate af. firaiptam Deo dicati funt puriores decet boneftarum aliénations , fine lleentia petita fc obten­ ta faciant perpetua· quocuaque titulo gratuito tis ie vite nitore clarere ut Deo feiubrius pof­ vel oneeofe. Nec etiam rea temporales usfignes fint famulari. Quapropter prefenti conflit ut to­ aut notabile* prêter jatisformatn fc licentiam fe­ ne irrefragabilitex duximus flatuendui·, ut unicundum eandem obtentam quossodocunque alie­ verfi abbates prepofiti. priores decani ceterique oaonafturiorum profefli in noftra Salzeburgcn. nare prefemant. provincia cooftituti, monaftica regulari vivant D« >09 Concilium Sa LISBUK.GENSB· JIO A feau» cuju feu noue dignitatis religionis vel fia- ANHQ~ tus cxiftat aufus fit prefumptionc damnabili CHftirn çMUiri d* tqtil*·· publice predicate, act occulte docere» credere '♦>* 14H> vel tenere » quod facerdos in mortali peccato BaptiGMacvm fumnaa reverentia celebrator» matiora in diftinAione * prolacioac verborum ( exiftens «son poffit conficere corpus chrifti, feu fic ligatus, non pofit foivera.vel ligare foosfubin quibas fecramrati virtu eiifttt his fcilicet rarditas a peccatis, pro berriico Ac incredulo habea­ bas : Ego boptifo te in Manioc patris * filii βι fpiritus faa&t. Doceant igitorfaccrdotes tana tur. Quem errorem hujus facri concilii appro­ batione damnamus anarhcoiatifamus At penitus mate· qtiam femioas io Mccflitatc debetw par­ reprobemus , cum facre feriptore dicat auAovolo· bapiisart eadem forma io fee idiomate, ritas , quod five bonus five malus forait mi­ Ot quod patres te mauu proprio» lofantes fi nifies per urromque Deus offeAum gratis con­ famosa oeccffitas exigit poterant baptifare » * G féra . Non enim que fanda foot coinquinari facerdotea fnper hoc dilfaealer hq« trente·, de­ pofiunt, nec ipfa facramenta propter hominum bitam formam in baptiimo inveoemc { qood faAum eft approbnet » fapplente· circa baptifatum maheiam propnanari Unde facerdos quantum­ 2eoad uoatoaem olei its peAora s Conftituimus ot facnficinm akaris non n> ultra medias tybias ingrediantur, noncapucia, fcrico panno aut intinAo quifquam celebrare fed altnucia· vel pireta tenentes in capite . Erefomat : fed in puro lintheoaoepifeopo con­ Qa» cum in choro foerint gravitatem fervent tera to terreno fcilicet lino procreato atque quam te locus Ar officium exigunt non infiContexto, ficut corpus domini noftri Jefu Chri­ fti io findone linea munda fepultum fuit. Vo- E mu! aut cum aliis confebulantes Tcu coIloquen- lumas etianr te in virtuto linfle obedientie mandamus ut nullus divina mifiarum Colennia fine luminibus celebrare prefumat , nec boftiatn ante confccrationen» in altum quoquo modo elevare ne adorando hoftiam non con fecratam populum idolatriam committere con­ tingat . Ttem ftatutum concilii provincialis Salaeburgen. per predecefibres noftros editum prefent ί­ ου» noftri» ftatutis duximus luiereodum cujus tenor fequitur in hec verba : Item ftatuimus quod fi aliquis clericus vel laicus , utriufqac C«v»7.Gr»7*/.Tom. XXXII. tes aut literas feu fcnpturas alias legentes . Et cum pfalleodi gratia ibidem conveniant muta ac claufa labia tenere non debent , fed omnes pre fert i m qui msjori funguntor honore m pfolmis hymnis te canticis Deo alacriter modulentur Cum dicitur gloria patri te filio •c fpiritui facsAo omnes Confurgant- Cum no­ minatur glonofum illud nomen Jefes , in quo oanne genu AeAitur celeftium terre (Inum Ar in­ fernorum , omnes caput inclinent ■ Nemo ibi­ dem dum hore in communi publice cantan­ tur > legat vel dicat privatitn officium : Nam Y 2 non 5ii COMCILXOM Sa L I S > V t O 1 N I 1. $ïfi Amro fol·· obfequtaaj quo obnoxios eft chore A in cooveatnalsbus ecclefiis circa predifta «· làsr OUJ3TI fabcrahit , M alios pfalleotes perturbat fuper ccflermt gravi pena Asperioris aroitno cafti- CAltR usa. hiir debite obfervaodSs aliity* ad divini of. genter . tes» fieri pcolcrstiooam ae ebon difciptium fpcftaatibos Dk»mj «el col ooac faonabit diJi. Jte jufoAs i» rfore. gtnter invigilet hioc iode , ae quid ioordinare flat ctreumfpiciens. Hoeumautcm teaafgref. Ut cuofta in domo Dei ordinate procedant « forte IHirn bore ia qua circa prediAa exreflcAc quilibet fciat quid fibi agendum immiamt-» rint, tel alia majori prout trsÂfgreflloais gra­ ftatoater tabella aliqua coattau pendens id vitai exigit pleftcnt* pesa. chore , in qua quid per suMmqoemque ex cn* Doaids vd aliis beneuciatis in fingulis hodf tcccftrc Au cfore fofoar cgi. per ebdomadam aat majus tempus legendam cantandumvs fit Qui autem fecundum quod Qui ia matutinis ante flaom pfalmi Veni­ ibi dafcriptus fuerit facere per it vel altum te naJumai , ia aliis horia ante finem priai neglexerit pro qual ibet hora aiftribntioncs unius pialai, ia mifla ante altiawa kyrtefeiirô ai- B dici amittat. que ia fiam divino officio non iaceriucrit , Prtdcceflbcum noftronam duâi veftigiis fta­ nifi forte aectflicatc cogente ac potita *r ob­ tuimus inhibente* bujw tari approbatione con­ tenta a prefidente chori licentia t difcedere cilii t ut nuUus feoerdMMi aovieforam > illa oporteat » pro illa hora abfaaa ctafearer, faidic qua primam miflàm celebrare voluerit» in vh ecclefiarum coafoetodiaibM fi que forte exordio publicationis ta&iffimi fui offici obcirca hoc artiores exiftant. Idem ia his obiasares Dre primidas » gretie ac fetatis fibi fervetur qui a principio arque ad finem in collate, aliquos ad convivium invitare aut inproce ffionibas non permaaferiat pro cujus esevitatos habere aut procurare per fe vel per cuuone deputetur aliquis onus habeas notandi alium ullo modo prefumat , fed ad folum perimus fingxlas ftatuto tempore non cooreDeum cujus militic eft afenotus dirigat eciam uleates , juramento aftriftus fideliter agere flt fui cordis maxime dic illa devotus curis tc fol· nulli parcere. licitudinibws temporalium quibus mentes hoJubet etiam bee foofta Gnodus quod in il· ouiMim diftrahuntur exutus, remotis vanitati­ hr ecclefiis ia quibus fingulis horis certe di· bus , hjrftrionum aufibus , tumultibus, Ic inftnbutiones ftatete non tant omnino etiam de C folentife reproborum , qui etiam fepe veniunt groffis fraftibut fi opus fit deputentur ut jus­ non t^caii. ta menfuram laboris plus minufve quifque caItem volumus tc mandamus in futuram abu(>iat emolumenti , tollens prorfas abulium ilfum quo nonnulli presbiteri fnos fubditos fibi um quo in una dumtaxat nora prefens totius confiteatur etiam in cafibos in quibus non ha­ diei aifiributionem ufurpat, & illum quo prebent poteftatem abfolvandi , abfeiurione non politi vel decani aut ahi officiates cx hoe fcobtenu ad communionem admittunt tc poft Ium quod officiales font , licet aftualitur pro cosnmnaiooem pro absolutions tranfmittunt , utilitate ecclefie non abfiat quotidianas diitnpenitus aboleri , tc nullum chriftj.fidclein fine abfolutionc in forma ecclefie folita tc confecte butioaes percipiunt. admitti. Quitter btn namict exire clurine «tirrodr /·** » Dt eU*dt/li*4 irff^îuiciu tT pniiictaàii ntftiir . Qaofcunque etiam alibi beneficiates fcu in factis conftimtos cum ad horas canonicas te- D Quia experientia rerum omnium magiftra di­ neantur admonet hec fonda fiaodua, fi oratio­ dicimus ex eo quod decretum concilii generalis de daadeftina dcipoofetione in nonnsulis diones fuas Deo acceptas for* copiant tft non in gutture vel inter fontes feu degi utendo feu finrefibos proviocie noftre per abufum io oblivio­ nem venit , tc obfervatum non ex i ft it , plures copando didiooes, nec colloquia vel ritas in­ termittendo , fed five foli five aflbeiati divi, in gradibus confanguinitatis tc affinitatis lege nutu diurnum noAuraamque officium reveren­ divina ac canonica prohibitis, ac cognatione ter verbis diftiuâir peragant ac tali in loco fpirituali coniunfti , matrimonia verius contu­ ut a devotione non retrahantur ad quam fe bernia contrahere non tant veriti , in fuarutn difponcre k préparas* debent juxta M quod animaram periculum ac fcandalum plurimorum. fcriptum eft t Ante orationem prépara animam Nos cx paftoral is officii debito animarum faluti tuam ne fis qaafi qui temptat Deum. quantum in nobis eft ptofpfeero cupientes , facra fi nodo approbante ftatuimus tc ordinamus , £>< hit fXi rempars divinarum v de quorum vita tc mo­ ribus valeant te poffint tefpondere , terrifican­ judicia mediante - Item ordinamus ut in eaufis decimarum, matrimonialium fe aliis de jure vel tes eos qui in pretniflis culpabiles seperti fue­ confiietudinc ad forum ecclefie (pedantibus nul­ rint , quod canonicam ultionem tc condignam lus trahatur vel refpondeat in judicio feculari , penam non evadant . alioquin contra judicem trahentem , fe reum relpondentem procedatur prout de jure per cum De rtcüttccdü ei ccfferitett» efijcefi tr ad quem jurifdidio caufaiutn hujufmodi in pro­ ei cernent > vincia noftra Si kcb urgeri, fpedat & pertinet. A vi fati fint fioguli curati; ut vigore qusmmDe centriit fnklicii. cuoque litterarum confeffioaslium perfonis pri­ vatis ctaceflarum a nobis vel ordinario loci Placuit noftro facro concilio ut nullus fe pu­ emanatarum non abfolvant aliquot in publicis D tc notoriis criminibus conftitutos , fed eofdem blicum notarium aflerens ad officium tabelliocum litteris filis claulis, ad nos tc loci ordina­ natus exercendum aliquatenus admittatur , nifi per litteras teftimoniafes , nec credatur eis nifi rios feu vicarios tc official·· noftro· publice in loco ubi publice deliquerunt pro qualitate cri­ per ordinarium loci vel ejus vicarium feti offi­ minum puniendum tranfmittant, feriem tc qua­ cialem fint approbati fe admiffi > eum fepe a litatem nujufmodi notorii criminis in (e conti­ notariis ignotis & imperitis graria fol eant pro­ nentibus · Preterea idem curati cauti fint , ne venire pericula. occulta crimina in hujufmodi fub litteris feribaut, dc aliquo modo contingat figillum conDe freletit nriinir fenili ttneiifli . feffiouis aperiri . Preterea omnes notorie errmiBofos quorum erceflus totam parroebiam fcanStatuimus etiam auAoritate fieri coneilri dalifat , tc qui alias publicas penitentias ege­ provincialis , quod abbates priores tc prelati lant , nihilominus tanquam canes redierunt ad urdinia fenfli Bencdiâi provincie noftre Salvomitum tc peccata priora, fi noo funt perione zeburgenfis capitula eorum que multo nunc trannobiles aut mulieres, ad folemnem penitentiam E faâo tempora per eos non funt habita , non peragendam (quam valgus csrrtnam appellat ) abique divini cultus diminutione te tnonaftcmittantur riorum ejuldem ordinis detrimento Quintaderima die Junii de Anno Domini, fee. hlonsgefimo primo qoe eft dies fanâi Viti proxime fo­ De nevit ettkfiit erifteiif. tura in civitate noftra SaUcburgen. capitulum Hoc prefeotis concilii contenta declaramus , celebrent , fe poftea fimile proximis tribus an­ Ut justa canonicas fandiooes nullus in parronis , fingulis annis in loco nwic rei accomado ehia fua exigat vel erigere paciator novas ecclepro augmento divini cultus fe bona reformatio­ fias , vel in campis fatuas cum truncis ad quas ne totius ordinis teneant. Et poftea de triennio in triennium insta facri BaClieo. concilii difp»occunie reponantur nifi Epifeopus vel alius de licentia fua primum lapidem ponat cum popu­ fitionem celebrare non omittant , ita tamen quod ia eifdem capitulis nihil tradent quod lus novitate gaudeat tc matrices etdefic debiti· Condi. Gcncrcl, Tom. XXXII Y 3 jurif- jij Concilium Sa LISIVKOBNSC. J1C aypo jurifdiftlomb·· ordinatiora·» locorum quoquo- A hem fubjeAam do&rinis Ac monitis falutaribus annoCMUrn modo prejudicare poffit. inftruant, Poftea legantur ftatuta , provincia- cHUm lia , Ac finodalia, «inter alia aliquis compeo- »4»·. HMb diofus tra&atus docens quomodo ferramenta Lutociathu ftf* ftnitu i» cvtcilh ftwiii . miniftrari debeant , Ac alia utilia pro inftruOmnia utriufque fexus fidelis , poftqiut· ad ttione facerdotum Deinde ipfe diocefanus de viia 8e moribus fubditorum folerter inquirat , anno· dileretionu pervenerit , omni· iua folus peccata , faite* feme I in anno * fidolitar con­ iabem Cmoniace pravitatis , contraditu u fu ra­ fiteatur £uo proprio facerdoti > Et iniunft·* ri as , concubinatum , fornicationem , 8e aha fibi peaitentiam propriis viribus Rudest adimquests crimina & exeeflus debita eorrediooe !>lere , fufeipiens ad minus in pairs eukariftic cohibeat » alienationes rerum cccieiiafticarum aeramentum , nifi forfan de proprii l'açoedotir jure prohibitas revocet , abufus clericorum Ac eoncilio , ob aliquam rationabilem caufa* » ad aliorum fubjcdorum , oui eirca divinum offi­ tempus ab ejus perceptione duxerit abftioencium delatione debiti habitus defecerint in me­ dum · Alioquin St vivent ab ingreflu ecclefi· lius reformet Se emendet . Et quoniam multa armatur, Ar morions chrtftiana carcat fepultura. B fcandala frpius contingunt , «x «o quod coa· Unde hoc ialutare ftatutum frequenter in eo> ftituno Bonitacii pape oitavj que incipit peri· cleliis publicetur , ne quifquam ex ignorantie culolo edit» 1uper monialium claufura non fer­ cecitate velamen excufationis aftumat , Si quit vatur , ftudeat Ipfe diocefanus ut omnino jux­ autem alieno facerdoti voluerit jufta de caufa , ta ipfius conftitutionis tenorem execution! de­ iua peccata confiteri , licentiam prius poftulet mandetur , nrenon ut quicunque religio fi dio­ Ac obtineat a proprio facerdote, cum aliter ipfe cefano fub|cAi recolas Ac eouftitutiones fuarum illum non poffit folvora vel ligare . Sacerdos religiosum prefortim ut ab cis omnis proprie­ tas abdicetur , inviolabiliter obfervent , nc tutem fit diferstus , Ac eautus ut more periti etiam in receptione ipforum ad religionem quicmedici iuperfundat vinum Ar oleum vulneribus laociati , diligenter inquirens , Ac peccatoris quaca per Cmoniam exigatur , preripue autem in infa finodo epifeopi cura fit inquirere ac de­ circumflant i as Ac peccati , quibus prudenter in­ tel ligat quale debeat preberc concilium , Ac cubitis remediis occurrere , ne aliquod dogma jufiuodi remedium adbibere , divertis experi­ hcrelicum erroneum ac fcandalofum fru piarum mentis utendo, ad fanandum egrorum . Caveat aurium oftenfivum , forti leg i a , divinationes , autem omnino ne verbo nat figno aut quovis C incantationes , fupcrftitiones , & quevis dia­ alio modo prodat aliquatenus pcocatorem , fed bolica figmenta dioecfim fuam inficiant. Inilifi prudentiori concilio indiguerit, illud abfque tuantur preterca tcftes fi noda les viri graves pro­ ulLa expreffione peribne , cauto requirat. Quo­ vidi 8c honefti, legis Dei scium habentes, jux­ niam qui peccatum in pemtentiali foro fibi ta diocelis latitudinem in numéro competenti detectum prcfumpferit revelare , non folum a • ut alii eorum poteftatcm habente» ubi alii ad facerdotali officio deponendum decernimus, ve­ hoc non funt iuftituti qui fi diocefano minus rum etiam ad agendum perpetuam peuitentiam idonei videantur eos amovendo alios prout vi­ in artum monafterium detrudendum . debitur expedire iKftituat. Hi autem in mani­ bus ipfius dioccfani vel fui ricatii jurare te­ neantur, ut tradit Canon XXXV. q. VI. EpifAx.'.'a Jt cc/tciliii ct!tlranJ;> . copui in finodo. qui per anni circulum luftran· tes ipfam diocclun que corrigenda vel refor­ Acroian&a generalis Bafilien. Sinodusin fpimanda viderint , liis ad quos talia corrigere ritufando legittime con^icgata univcrlalcm ecclefiam rcprcfcntans Ad luturam rei memo­ vel reformare pertinet referant , que nifi correriam , pridem hoc lanCta hnodus quoddam Ia- D fta vel reformata, jxm fuerint, ad finodum per­ terent fobkcueiitcm in qua debitis remediis oc­ lubcrrimum promulgavit decretum , pro Habi­ curratur. Sed Sc pretir illa que a teftibus tinolitate Ac rooore generalium conciliorum quo­ dalibuc vel aliis cotum officium exercentibus rum frequens celebratio prccipua oil agri domi­ diocefanus audierit , inquirat ipfo diligenter nici cultura , verum cum ad eandem culturam de eundis fuorum fubditoium actffibus Ac tali­ non dubium fit pertinere , epiicopalcs linodos ter delinquentes iniurgat corrrüiouis debite Ac concilia provincialia , prout veteres canones drfciplina , ut aliis malignari volentibus traadecreverunt frequentare. Ideo eadem fanda lifeat inde in exemplum · Celebretur quoque ia nodus antiquos Ar laudabiles mores noftris cu­ fingulis provinciis falrim infra biennium a fine piens temporibus obfervari , ftauiit atque preconcilii generalis, & deinde ad minus femel dc cipit finodum cpiicopalcm in qualibet dioc. poft triennio in triennium provinciale concilium in odavas dominice iclunedionij, vd alia die fe­ loco tuto in quo tam archicpifcopus quam fufcundum coniucnidm?» diuc. ad minus fcmcl in fraganei omnes , Ar alii qui in nujufmodi con­ aano ubi non eft corduet ido bis annuatim ce­ ciliis provincialibus intereiTe tenentur debite lebrari, per dioceia.tum in piopria pefona nifi canonico impedimento fuerit impeditus & tunc E vocati interfiat . Quod fi epifeopus canonico filerir impedimento detentus procuratorem fuum per vicarium ad hoc ydoneum , que iinodus faldeftinet non folum ad cxcufandum Bc proban­ tim triduo vel biduo duret , vel prout necofiadum abfentie caufas , fed etiam ipfius nomine rium opifcopo fuerit vyu* · Primo autem die in concilio intereflenduoo fufeipiendumquequid­ convcrueotibus diocefano Ar omnibus alus qui quid concilium duxerit ftatuendum , alioquin in hujufmodi fi nodo interefte tenentur , infra ipfe epifeopus a percept i une medietatis fru&uem mi (Tarum folcmniavel poft, diocefanus velaJius unius anni (ue ecdefie qui per perfonam in e>us nomine verbum Dei proponat , exhortan­ ipfo concilio deputandam in ipfius ecdefie foe do omnes ad bonos mores fedandum, abftinenfabricam efledualitcr convertantur , eo ipfo fit dun» a viciis, Ac ad ea que pertinent ad ecdefufpenfus Alii vero venire négligentes · conci­ fiaftrara difciplinam, Ac officia Ungulorum, & lii arbitrio puniantur aliis juris ponis in fuo ro­ prefertim ut hi quibus animarum cura commifta eft diebus dominicis 8c aliis folennibus plebore duratutis. CoQciJio autem general i durante S &pCT $17 Concilium S a li s 1v r o k n s 1· $18 ANNO & per fex menfes ante hujusmod i provincialia Λ generale accedere volverint , aut eorum clerus anno ■’ — concilia non celebrentur * ‘ ♦.·-*_ nullatenus propterca gravetur. Relegentur ia CHMstT CHRISTI , porro in hujus iaunoquoque provinciali concilie que tecundum >♦>«· i*»·. cboatione concilii ipfe mecropolit&nsu vel alius canonicas fanâiones in eisdem legi ptecipiuoejus nomine infra miffarum lolennia vel poft * exhortatoriam fermoacm faciat ea que ad ftatur ut ea Bc inviolabiliter obterveotur Be transgreflbtibus pene debite inferantur. Quod fi me­ tum ccclcfiafticum Ac proci pue ad pontificale tropoli t ani vel diocefani predidis terminis in officiam pertinent feriole memorando , commicelebrandis provincialibus Be episcopal thus ünodir Dandoquc fingulis quod juxta prophète fentcnceflante legsttimo impedimento fuerint negligentiam u eorum culpa cujervis anima peribit, tes medietatem omnium fruduum Be obventio­ illius fanguts de manibus eorum a domino exi­ num ratione fuarum ecclefiarum ad cos perti­ getur. Precipue autem tunc fiat monitio exaâa , nentium fabrice ipfarum ecclefiarum applican­ ut dignis Bc bene merit is quorum vita fufficicndam eo ipfo amittant * qui fi in eadem ncgliti teftimonio nota fit , ordines Bc beneficia fi· gentia per tres proximos menfca perfeveravene ulla fimoniaca labe conferantur , 4k fuper rint ab officiis & beneficiis fint ipfo fado fufomnia ut in animarum cura committenda futnma diligentia dc materie inqnifitjo adhibeatur, B i penfi . quibus rranlaCtis temporibus fub ante fcriptu penis antiquior io provincia ordine Bc ut bona ecclefiaftica nullatenus ad ufu$ illi­ epifeopus ipfius metropolitans epifeopi aut ma­ citos quinymmo ad honorem Dei , eccledarutn jor in dignitate poft pontificalem in lacris conconfervationem habendo fecundum factos cano­ ftitutus, nifi ad ah<>s forfan de confuetudinc nes pracipuam curam pauperum dc indigen­ vel privilegio pertineat , ncgligentiam in ce­ tium , laudabiliter convertantur , feiente' , lebrandis didis provincialibus & cpifcopaliquod his omnibus apud tribunal aterni judicis bus finodis fupp 1ère teneantur . Jubet ioluper ufqne ad minimum quadrantem rationem red­ hec fanda finodus omnibus prelatis religionum dituri funt. In quibus quidem conciliis dccor­ Bc ordinum quorumcunque ad quos celebrare rigendis cxcelEbus morioufqtic fubditorim re­ capitula pertinet , quod illa ftatutis temporiformandis , Bc precipue qualiter epifeopi io bus fub predidis penis fervent & fervari fa­ conferendis beneficiis confirmandis cledioaiciant in quibus fecundum canonicas fandiobus , miniftrandis ordinibus , deputandis conoes & religionum conllitutiones cum omni Au­ fe floribus predicando ad populum , & punien­ dio Ac diligentia ad rerun lingularum religio­ do exccflus fubditorum cbiervationeque eorum num & ordinum reformationem intendat , ita in (piritualibus Ac temporalibus quomodolibet C i ut deinceps in fingulis monafteriû juxta pro­ fpeft anti bus fe gcfiêrint Ac preiertim qui fimoprias regulas Bc conftitutionrs drbiu regularis niaca labe manus innoxias ferrent diligens invigeat obfervantia & precipue rria fubllantiaquifitio fecundum juris difpofitionem nat , ut lia profeflionis vota omnino ferventur, per omnes qui in premiflis deliquilTe comperti fue­ Sremifla autem hec fanda finodus non intenrint per ipfum concilium puniantur Bc corri­ it juribus quorumcunque quomodolibet derogantur. Simili modo de ipfo metropolitano di­ Kire . Datum Bafileç in fdfione publica festo ligenter inquirantur exeeflus & defettus de eo alendas decembris Anno Domini Millefimo concilio exprimendis ipfum admonendo & obquadringentefimo triccfimu tercio. fecrando, at cum aliorum pater vocetur & efle debeat , a talibus omnino defiftat , Bc nihilo­ flUrisr iM/rutarie rarsftwe ftr Mtrtùumi fuintUM minus inquifitionom dc ipfo habitam in (criptis papam i» loth* O' -v»Jg4rt phMmuhU »t redaftam ad romanum pontificem, vel ejus fuinfrt ftr . periorem fi quem habet , fine mora tranfmittat , ut ab eo punitionem Bc reformationem fufeipiat condecentem. Inter cetera li que dii· D Mtrtinus epifeopus fervus fervorum Dei dileftis filiis abbati tnonafterii Scotorum in Vienna cordse contentiones Bc inimicitic inter quofcunFatavien. diocef. Bc Auguftcn. ac Salxeburgensque viguerint, que quietem Bc tranquillitatem «xdetianim decanis Salutem 8e apoftolicam beftrovincie pollent perturbare , curet omni Üudio nediftioncm . Ad compcfcendos conatus ne· aerum concilium illa fedare , &: more piarum pharios perverforam , qui perfonas Ac loca ec­ fiatrum ad pacem concordumque filiorum νϊςίclefiaftica fuper bonis Bc juribus fuis oftendeanter intendat . Et fi inter regna provincias feu principatus hujufmodi difeordias k , ac multiplicibus perturbare molofUis noa verentur, tanto magis per romanum pontifi­ contigerit , mox fandi Dei antiftttes concilia cem decet de opportuno remedio providere , provinciarum fuarum fimul congregari procu­ rent Sc fibi invicem coniilium Ac auxilium im­ quanto per amplius turbationes husuimodi moleftie » 8e in divine majeftatis oneniam . nec pendentes difeordiarum fomenta amputare ftunon ecdefiaftice libertatis redundare difpendeant, nec hoc alicujus amote vel odio pretermittant , fed ad Deum folum & ad faluicm dium dinofeuntur . Dudnm fiquidem cum in diverfis mundi partibus confuies civitatum Ac populi mentis oculos erigentes ad fandum pa­ cts opus ( omni tepiditate femota ) invigilent. E redores nec non alii qui potcftatem habere vi­ debantur, tot oneri frequenter imponerent ecCogitentur infuper in provinciali finodo que clefus , ut deterioris conditionis fadum fub eis immediate generale concilium fequens antoecfacerdotium videretur , quam fub Pharaooe dit, omnia que in eodem generali concilio vi£a fuerint profequenda , ad Dei gloriam ac fuifiet , qui legis divine notkiam non habe­ bat , quique omnibus aliis fervituti fubadis provincie commodum , lalutemque populi chrifacerdotes pofieffiones eorum in priftina li­ ftiani, ibidem que eligantur in numero compe­ bertate dimifit Bc de publico eis alimoniam tenti qui ad proximum generale concilium no­ miniftravit , in conetlio lateraneofi ecclefie immine provincie debeant proficifci , quibus per munitati providendo fub anathematis diftndio· fubfidium vel alias provideatur pront de jure ne prohibitum extitit, oe confutes redores aut Ac dc concilio proviaetali vifum fuerit expedi­ alti predtdi ecclefias Be viros ecclefiafbcos tai­ re , ita tamen quo« illi qui ultra peribnas ut predidum eft deputatas ad ipfum concilium llis , feu celled is , vel exadionibus altis ag­ grava- Concilium S A LISAUKGBNSE. J IO gravare prefumereflt , tranfgreftoici 8e fautores A pliciter refundetur , Ac nihilominus banno im- " aajjft* tcriali fubjaceret * quod fine fatirfaAione de- CXAIftg CJUUfTI eorum precipiendo anathematis fen lentic fnbjaita nullatenus remitteretur . Statuerat infuper ·♦·* r*O*> Ctr* * donee fatisfadionem impenderent com­ quod queeunque communitas vd perfoaa pur petentem . Et etiam deinde in generali conci­ lio editum fuerit , quod fi epifeopi forte fimul annum in excommunicatione propter liberta­ tem ecdefie violatam perfifteret , ipfis jure fi­ eum clericis etiam ii tantam, neccffiitatem yei rn il iter diAo banno imperiali fubjacerec, a quo utilitatem inspicerent , ut abfqnc ulla coadionullatenus extraheretur > nifi prius ab ecdefia ne ad relevanda* communes utilitates vel neceffitates ubi laicorum non Puppet erent facul­ beneficio abfolutioni* obtento . Et infuper ordinaverat ut nullus ecclefiafticam perfonam tates , fubfidia per ecdefias laicis ducerent in criminali qoeftionc vcl civili ad judicium concedenda , minime fuper hoc confulto ro­ feculare trahere pre fu mat contra eafdcm cano­ mane pontifice » concemones & iententie que nicas fanAiones 8e cooftitutionea imperiales , a talibus vd de ipforum mandato forent pro­ quod fi focus faceret * ador a ibo jare caderet mulgate , edent irrite 8e inanes , nullo un­ Ac judicatum non teneret , ft judo* foret «quam tempore valiture , ac ctiam in ipfo ge­ nerali concilio demetam eititit , illum qui in­ B tunc judicandi auAocitarc privatus » quodque judices temporales qui derici* ft perronis ecfra tempus fui regiminis propter fn dio nem defiafticis juftitiam denegare prefomerent. terconftitutionutn vçl fanAionum hujufmodi fucio requifiti iuam j’urifdiAionem amitterent. flineret anathema , tanquam poil illud non Conftitutioncm ipfam de confilio ctiam fra­ Hlêt ad fatisfaAioni* debitum compellendus > necnon ipfiu* fucceflbrem qui non tatisfaceret trum fuorum fande roman* ecdefie cardina­ lium qui tunc erant auftoritate apoftolica apinfra menfem manere ecdenaftica cenfura conÎtroban* Ac confirmans ipfam mandavit invio(litium , doute fatisfaccret competenter , cum abiliter obfervari, necnonftatutariosAcicripto(accederet in onere qui fu bili tueretur in hono­ res ac violatores prcdiAos excommunicates ea­ re · Poftmodum vero felicis recordationis Ho­ dem auAoritate nunciari · Et deinde ad au­ norius papa tertius predeceflbr nofter attente dientiam dive memorie , Caroli quarti etiam eoflitderans, quod quondam Fridericu* fecun­ romanorum imperatoris femper augufti dedudus , olim romanorum imperator , tunc fub do » quod nonnulle fingulares perlone in pqobedientia 8e devotione fanâe romane ecdefie tcftatibus Ac officiis puolici* conftitute < viperfiflem , ad la'odam ejufdem ecdefie 8e facri decus romani imperii cupiens , ut expurgatis C delket duce* , march io nes, comites , baro­ nes 8e alii domini temporales , necnon confuquorundam erroribus 8c iniquis flatutis penitus deftitutis de cetero ecdefie 8e ecclefiaftice perles civitatum opidorum villarum Ac locorum re­ dores in divertis provinciis ejufdem imperii , fone plena vigerent quiete & fccura libertate Dei timore poftpohto ftatuta lingularia Ac ini­ gauderent , ac pie At jufte attendens quod quas ordinationes t motu proprio Ac de fade Juorundam pecverforum iniquitas adeo abuncontra ipfas perfonas ecdefiafticas Ac ecdeliaaverat ut non dubitarent conrra ecclefiafticam nim libertates , ac earum privilegia condide­ difciplinam Ac facros canones ftatuta fua con­ rant , illifque de faâo Ac publice utebantur , fringere * ad verius ecdefia fticas perfonas At contra canonica* Ac legittima* fandiooe» , utccdefiafticsm libertatem ediflali lege hujufmopote quod nulla bona temporalia in potefta­ di ftatuta iniqua irritaverat & precaperat irrita tem ecclefiafticam transferrentur , & ne clerici nuneiari , Ar omnia ftatuta & confuetudincs in facri* ordinibo* conftituti ad agendum Ac que civitates 9c loca poteftates vel confutes aut teftificandum in civilibus Ac maxime in pii* qutcuoquo ali* perfooe contra libertatem ecclecaufis aliquatenus admitterentur ·, quodqu* ue vel perfonas ecdefiafticas hujufmodi edere , . , aut fervare temptarent , contra canonicas vel' D ~ «communicati laici Ar publice denuntiati in civili foro minime repellerentur . ” Et infuper imperiale* fanAiones , de ipforum capitulari‘ prediAi domini temporales confutes Ac restores bus infra duos menfès poft i piius legis publica­ per fecolarem poteftatem re* Ar bona clerico­ tionem penito* abolere facerent , Ar n dc ce­ rum occuparent , arreftarent, Ar oblationes chri­ tero talia attemptarent illa ipfo jure decrevit fti - fidelium minuerent , atque reftriogerent , efle nulla , Ar eos fua jurifaidione privato* exaftionc» Ac tallias indebitas , de bonis reddi, necnon locum ubi talia deinceps prefatnpta (bif­ fent banno mille tnafirharam auri fifco impe­ tibus ecdefiarum exigerent t Ac extorquerent , poffiefliones ecdefiarum Ac petfonarum ea mo­ riali prece per at fubjacere , poteftates vero con­ fute* ftatutarii 8e feriptores ftatutorum predidem devaftarent incendiis Ac rapinis , contra­ das inter clericos 8e Ia ico» faAos legittime ad , Aorum , necnon connliarii locorum ipfornto qui fecundum ftatuta Ar confoetudine* memo­ libro* civitatum villarum Ac locorum ptediAorum inferibere Ar figiliare rccufareot , dooatarata judicarent , extunc effient ipfo jure infa­ que Ac legata ad fabricas Ac ecdefiarum ftradta* mes ( quorum fen tent i xs Ar aâu* legtttitnor ftatnerat aliqualiter non tenere , quodque fi ras contra prelatorum voluntatem At aliorum •ee sanam prefatarum conftitutionum inventi E quorum intererat, temere ufurparc prefomerent, locent contemptores , bona eorum per totum ac in fraudem Ar odium clericorum de bonis etiam Ac rebut eorundem clericorum > que non iuum imperium mandavit impune ab omnibus eaufa négociât ionum fedpm eorum propriis afioccupari, falvis nihilominus aliis peni* con­ bus per eorum terras docebant feu duci facie­ tra tale* in etCdcm generalibus conciliis pro­ mulgatis ■ Et infuper voluit idem tasnc impe­ bant theolonium exigere ft recipere non vere­ rator quod m!U commonitas vel perfona pu­ bantur . Et confugientes ad ecdefia* A «rum blica feu privata colleAa* feti exaAiooe* anga­ cimiteria inde extrahere , contra canonica* & imperiales fanAiones hujufmodi prefumpferant ria* v*I perangaria* ecdefiis vd alii* piis locis aut eedefisftia* perfonts hujufmodi impone­ Ar prefumebant . Idem CaroJu* imperator tan­ re . f*u invadere eedefiaftica bona prefumeret quam chriftianiffimns princeps volens in premifίι· providete de remedio falutari etiam de qooquod fi fecus faceret Ac requifita ab ecdefia Vel impeti i hujufmodi emendare contineret tr itundatn principum ducum Comitum baronum fidc- Concilium SalisburginSi. _____ m anno hdrijumqud aliorum ftcri imperii kfM&i COO< A canonicas A legales conftituliooes A fandloncs aWÎO ** bujuimodi indebite naolcftan , ntcnon oafdcm CMAtm . çhamt! dlio auftoritate idiptmJi qoecuaquc ftatuta A conftitutiones ubi A quando «spedire videritis »♦»·· m··. confaetudlnes prediht taftqaam par canoUMU A dviies (aaâlôoes cxpreflc reprobata caflarit, foleaditer publicantes > faciatis tranljgraflbm A violatores hujufmodi £ A prout feftum faerit irritant le atsaullavit, ac cafta A irrita nuiliaf«c obi A quotient expedierit , tamdiu ettommanicatos aut auatbematilatos pnblice aunciarl dopée ab earandem eaUiaramoblloftaram ***** fitionum A quarumlibet «xtorûonam ncc Aon potcftatibus ae afils in officiis publicis in eodem bonorum cpiicopi ptepofiti decani capitali cieri imperio conftitutis , quatenus extunc iptgcum ftatuta A ordinationes ficut in prejudicinm ecpcribnaram A ecclefiarum prediâaram invafioctefiaftice libertatis edita fuerant , omnino re­ nc atreftatiooe oceunatiooe detentione A applivocarent · A dc luce tollerent, quodque fecun­ calioae omnino defiftant , nccnon etiam efficaCitcr reftituant , aifdcm epifcepo prepofito de­ dum da non judicarent amplius , neeiententias cs no capitulo clero pcrfonis A ecclefiis predididerent , aut cifdcm in judicio vel extra ju­ dicium quomodolibet pro fit A contra eandem B ftis occafiooa prumifieram per eos lefts iturri­ ecclcfiafticam libertatem potirentur, prontmeiavatis , tallies , gabelles A eraftiones tpuc , vst infuper A eadem decrevit audoritate quodac etiam bona eptlcopi prepofiti decani capituli 2ue quacunque laicus cUjufcwuque ftatus aut concleri perfonaram A ecclefiarum earumditm ano· itionis txifteret anfn facrilego A proprie te­ ftata occupata detenta A applicata « ipfis aut que per fe vel alios illo pretcxtu quomodolibet meritatis audacia facerdotem vel eterlaim fetularem vd religiofum dlffidaiut , prefcriberet , receperint , ymmo vetius temera A illicite ufur» captivaret , {poliaret , occiderat , mutilaret , pariat . a fe libere omnino relaxent , ac in ma­ nibus vcftris juraverint quod de cetero talia non aut in cxrcere dutbmt , vtl hujufmodi male­ ficia perpetrantes feienter receptaret, vd eis fa­ committant , Aea committentibus non preftcnt vorem preftaret , prater penas a facris canoni­ auxilium concilium vel favorem contradiâores per cenfuram ecclcfiafticam A alia juris oportu­ bus A legalibus boffiionious in tales infiiâas , na remedia compcfcendo , invocato etiam ad eo ipfo redderetur infimis , ac omni honore hoc fi opus fuerit auxilio brachii fecularis. Ce­ privatus t nec ad placita vel concilia nobilium teram fi forfan hujufmodi tranfgreflbrum aut admitteretur quovumodo . Hortans infaper ia Domino A requirens eeclefiafticos prdatos ia C violatorum vel ea fieri mandantium , ipfrfque confsntieniium , feu dantium In illis per fe vel illis partibus ia quibus committerentur talia confututos , ut legem imperialem hujufmodi alios direAe vel indiredU publice vel occulte per rarum ecclefias A flnodos publicarent , nc auxilium Concilium vel favorem prefentia pro» motionibus A reqaifitionibus per vol de ipfis tranfgrsflbres hujufmodi per fimu latam Ignoran­ faciendis tute fecere vol comode haberi nequi» tiam , fuam valerent in hic parte nmliciam excufare » prout in conftitutionmus A fanftio» ret i Nos vobis monitiones A reqeifitiooer miiufmodi ac citationes quaslibet » per edifta po­ nibus conciliorum A Honorii prediftorum ac blica Iccii affigenda publicis , de quibas fit ve» imperialibus profatis plenius continetur. Cum autem ficut lamentabili querela venerabilis frarifimilis couje&ura * quod ad notithas citato­ tris noftri , N. epifeopi trifinaeafis , A dileAo» rum A monitorum tanufeodi pervenite valeant nim filiorum N. orepofiti N. decani A capituli feriendi plenam A Iffieram concedimus tenore ecclefie frifinganus ac cleri A ecclefiarum ac ecprefentium potsftatem· Volantes quod monitio­ clefiaftkafum perfonaram civitatis A diocefis nes rrqnifitionet A citationes hujufmodi perin­ de ipfi» citatos rtquifltus A monitos ut prefrifingenfis nuper accepimos nonnulh principes deces comites barones A alie Ibculares potefta- D mittitur artent > ac fi eis fade A infinuate pre* tes earandem couftitutionum A fanâionum ca­ fcntiallter A perfortaliter estjtjfiênt « Non obftantibos tam pie nsemoric Bonifarit pape ofta» nonicarum A legalium fbrfan ignari , A codvi etiam predeedToris noftri , quibus casetur ne tra Ipfai , ab epneopo prepofito decano capi­ tulo clero A peribnis ac ecclefiis A ralcficfticit aliquis extra foam civitatem vd diocefun nifi parfonls urediâis furfan tallies A gabel las ac in certis exceptis cafibus A in illis ultra unam alias exaaioom illicitas haâenus extorferuut A dictam a fine fuc diocefis ad judicium evocetur adhuc extorquere nitantur, ac diam bona epiffeu ne judices extra civitatem A diocefim in copi prepofiti decani capitali cleri ecclefiarum quibus dpputati fuerint contra qnoftunque pro­ cedere , aut alii vel aliis vices fuee committe­ A perfonaram predt&antm invaierint arreftavcrtnt occupaverint detinuerint A fuis ufibus apre feu aliquos ultra unam dietam a fine diocefis plicavettut, necnon occupare invadere arreftaro eorundem trahere prefumant , dummodo ultra detinere A eifdem fuie uhbut applicare fimiliter duas diotas aliquis audoritate prdefitiam non de fa&o prefumferint ia animarum fuirum pe­ trahatur ac de peribnis ultra cenam numerum riculum , necnoa epifeopi prepofiti decani ca. . vocandis ... ad rjudicium non quam aliis conftitupituli cleri perfonaram * ecclefiarum predicts- JJ tionibus apoftoliciscontrarii , in quibufamque Aut rum non modicum prejudicium atqsfc damnum. - aliquibus ■· · fi communiter vel dtvifim a fedeapoNos ia peumtflie epsfeopo prepoGto Decano ca­ ftolica indultum exiftat , quod interdici fufpenpitulo elato peribnis A ecclriîis prediftir opondi vel excommunicari , aut extra vel ultra cer­ tune provider» volentes , diferetioni veftre per ta loca ad judicium evocari non poftnt , per apoftolice fcripta maodames quatenus vos vd litteras apoftolicas non facientes plenam A duo aut unutveftrum per vos vel dium feu alios expreifam ac de verbo ad verbum de indui- v epifeopo prepoGto decano capitulo clero perfoto hujofmodi mentionem . Datum Conftantic ntr A ecclefiu prodiftis contre quofcunque tranfXVII. Kalend· Januarii Pontificatus noftri anno rnriford* A violatores conftitutionum A fanprimo . oionum earundem , cojufcunquc ftatus dignita­ tis A excel lentie fuerint efficacis drfenfionis auxilio afiiftentes , non permittatis eos contra Vita ANNO CHRUTI 14··. A l e x a N D II P A ΡΛ VI. A âa conflitutio bulle Caroline ungulis amtl· ANNO perpetuis furari· temporibus · in Dominicis CHRISTI tMiftfiini w*i>M étkn fuquatuor temporum per omnes A fin galas phrmm» Wstvri.. banas aut eorundem vlctgerentes per now·» provinciam nulla excufatione •bftante p*bliStatuimus Ar diftriâe ptecipicndo hoc fanâo tenir. approbante concilio mandamus , quatenus di- V I ALEXANDRI T A PAPÆ VI. ANNO A Lexander , Rod eric us Borgia antea voca* B ni in ducatu Lituanie , te alii ritu Greco vi- anno* ventes , fidem tamen Chriftianatn alias profi- CHRISTI CHRISTI XA tus» Caüifti pape tertn ea fotore nepos . 14·«. Hic cum Bononia civili & pontificio juri ope­ tentes , qui Wilnenfetn , ac Chiovieafem , ijvi. Ludreronenlem , te Medincenfcm, civitates & ram dediftêt, Romam a Callifto vocatus» admo­ dmrccfes» ac alia loca ejuCdem ducatus inhabi­ dum adolefcens primum epifeopus Valentinus » tant, fanâo Spiritu coopérante, illuftratt, non­ mox cardinalis Ar vicecanceiUrius Creatos fuit. Pontificatum adeptus eft tempore Maximilian! nullos criorei, quoshaaenvs ritu te more Grae­ imperatoria» anno domini 149a. iti.Jdus Aucorum viventes obfervarant, penitus ab eorum mentibus te cordibus abdicare , b unitatem fi­ gufti. Deo prcclara illius aetatis lumina , An­ dei Catholic», te Latia» Roman» ecdefiaamgelus Po fit unus, qui Seneo ii um nomine oratio­ nem habuit » &■ Jafon Maynus fumme ex i Ri­ pleâi , te fecundum ritum ejufdem Latine tt mat ion u jurifconioltus , ftatira poft eleâionem Romane ecdefie vivere defiderant » 8e propo­ miffi funt » ad obedientic & falutationis mu­ nunt . Sed quia more Graecorum fcilicet in ter­ nus obeundum . Initium pontificatus a pietate ti· pertona oaptixati fuerant, te nonnulli alte­ delumpfit . Quofdam enim ftatim conftituit , rant eos de novo baptizari debere ; prediâi , 3ui carceres aflidoe adirent te vifitarent - Car- C qui ritu Greco haâenus viserunt, & adhuc vi­ maiern ex ibrore nepotem fiium ablegavit Nea­ vunt , tamquam antea rite baptizat i renuunt , te recufant o· novo baptifma fu ici pe re : Nos , polim , ut Alphonfum II. Neapolis regem ex qui ex commiflb nobis defuper, licet infofficienmore coronaret. Cum Carolo VIII. Francorum tibus meritis, officio paftorali , cupimus lingu­ rege , qui regnum Neapolitanum armis repeti­ las ores nobis comminas ad verum ovile Chri­ turus in Italiam venerat , foedus iniit : vereba­ fti perducere » ut fiat es illis unus pallor , te tur enim ne vis illa externa qu« tanto impetu ferebatur, aliquid fibi mali portenderet . Cum­ unum ovile : te ne fanâa Catholica ecdefia diverfa te deformia membra a capite diferepanque idem Carolus poftZàimum Turearum regis tia , fed conformia habeat: attendente·, quod fratrem abduftum , regno potitus Neapolitano eflet, Alexander rupto fodere, cum altis r«iper felicis recordationis Eugcnium Papam IV. predecefibrem noftram in concilio per eum Flo­ bus ii principibus contra eum confpiravtt. To­ to pontificatu tres te quadraginta cardinales rentia celebrato , te in quo Gneci atque Ar­ creavit , e quibus duodeviginti Hifpani erant. ment una cum Romana ecdefia featientes in­ Filium habuit Crfarem Borgiam , quem ex eterfuerunt ; definitum fuit formam hujus facrate iaptiv i» pifeopo cardinalem, te poft ducem Valentinum D menti baptifinatis exfiftere i creavit. Quas ille rapinas, carde» porentiorum » wteive Vefrie , fint ; faâa prius tamen per eos omnium erro­ rationem hujufmodi errorum , ac bsmtica preij»u •itate inde provenante , neeaoft tBCucaaMiaica. rum rituum Grscorum · Latina fir Romana ec­ clefia , fir illius ritu ac fauâis mftitution ibus tuxus fententia , alii (que cenfuris fir pom» mclefiafticis. quas quotaodolibet prapeuraa ianudeviantium , abjurat io ne , ad taittendo· fore : return , diâa tuâoriutc ApomJ km abfolvcnExhortantes etiam per vitrera mifericordi* Dei noftri omnes ft fingulo*, qui pnediâo modo di , ac eia proaaodo culpa pom itent tam (alutabaptisait funt, fir ritu Gueco vivunt, ut abne­ >ol m cm fub '(■ •{Η C1M- . C - Eatiffime pater , poAquam infignis memo- C qui in rei rnibrarh peritia , ut tota teftstnrCailis , nuftra «tace nemini fuit focundut ; regin*-' ri* Henricus quondam ejus nominis rex Anglic festus , emulorum crudelitate, quorum que Catharine Caroil V. Francorum regia fili* ac fereniffimi principis regû Henrici Vll. avi*, ·luUt animo· immenfa dominandi libido occupave­ que eumdetn Henncum VI. peperit , alfonimrat , regno patrio fpoliatur sc diris cruciatibus que fuorum majorum corpora in maxima hono- ,Χ*"* i«mancipstut effet, illicque immatura mone pro­ ventus , in mifersnda fata cgncriTcrat , juflu rificentia tumulantur-, in quo etiam omnes AnEdwardi tunc Anglic regis, qui nondum fatis git* reges primo diademate coronantur , inuti aecnoa mvîAiftîmi principis Henrici V. fluunt, B ί*7 Okdo Canon ibationis SanctokoW. 9t 528 1I1 religio religioOr beati beati vin virimeri meri­ A fuctudmibus juramento, confirmaiioae apoftoii. ANNO MUtO fluat » to de populi Cmurn «♦m» ta elarius clucelcant , ifludqwc es vcftrx f*o· Altatis meto rnoUi. certa fcientia, fr plenitu­ dine poteftatû, eo« iapplet tone deicAoum, de benignitate apoftolica 9t gratia ipeciali conce­ dere * elargiri dignemini t privilegiis, conftitatioaibus , ordinationibus , llatuttf » it coo- it ca , aat quavis alia firmitate roboratis , etiam CHRISTI diftis decano capitulo cjufdem collecti noa »<·<· vocatis , nec coafentientibo· , fed potius cootradiceotibus , ccterifque ia contrarium facien­ tibus non obftantiboa· " ·» ORDO CANONIZATIONIS SANCTORUM. ia ÇOim papa babet non fblum certos dc lan- B ftou it devotione populi, de miraculis fc alii· paartprt O Ais pro aliis eitoliere , led etiam eo* ca?iua eidem faut nuocianda in genere , non in pecie ; fc quoad famam non quoad veritatem, at. non itare multiplici satione i Primo * quia illa fc quod fibi refcribant qua invenerint , fc an eft una de majoribus caufis oiue inter Chriftiaais videntur quod fuper veritate corumdcm , fc csMu nos proponi poffic , ac fit eft ad fedem apoftoin fpecie fit mquifitw committenda. *7*»·»·*. Ikam referenda da kafti. t. eufartt . Secundo , Tertio , fi refcnbaak talia per qua videatur quia miracula attribuuntur fidei ; h«c igitur quod inquiTiüo veritatis coaamitti debeat , re­ queftio cum lit de fide, pracipue eft ad fedeui quirat iterum fummas pontifex fratrum coofiapoftolicam referenda vv/v. y»es»r·,. Ter­ ha, fc definiat atrum fit inquifitiocommitten­ tia, quia ad papam fpeAat aeclanare dubia feridi vel non. {Iturarum, f«» f fiat. fit. pir vaatrabiltat, multo Quarto , fi inquifitio committenda ei videa­ ortius dubia ïanâitatir , quia circa majora ma­ tur , iterum feribat cifdem vel aliis , quod ve­ jus periculum vertitur , /dr? , CTf. fupra de cleritatem is^urrent ; primo de fama ; fecundo ftis , aki frritalaaa . Quarto , ne propter multo­ de vita , tertio de miraculis exaftc » diligenter, rum epticoporum iirnpheitatem populum decipi contingat, /apre re ti. C. i. & » Quinto, ne in C fideliter , fc prudenter, fecundum articulor fc interrogatoria quo fub bulla fua tranfinittit , infinitum contingat fanftos multiplicati , & fic devotionem refrigefcare. fr fanâitatcm vjlefcede quo legitur fc notatur axtra dt ttfiibat t. «». fttniili : ■ quod invenerint remittant fub figillis ic. 80. d». tfiftafi , /rcavdare ». ·. re. r... . a ait» da fuis inclufis. 'r5. O' t>tat. fa a ft. Ii. vi. * Quinto , remifla inquifitionc , committitur Notaodum eft , quod omniR imâi canoni­ sât! , funt venerandi . Cibonn\rc amem eft examinatio in curia aliquibus capellanis , vel aliquem ianftum per catalogo aliorum aliis per ion 11 aufteoCicis fc difcrctis , que for­ ment rubricas. iaoAorum aicribere . k publier , lolmnitcr , Sesto, rubric*Ce fsâxexaminentur cum esacanonice , & regulariter declarare, definire, it ftatucre , quod tanquam fanfttu ab omnibus &a diligentia per dominum papam fc fratres , honoretur : B* fiat certum dicare officium fofc requiret papa confilia eorundem k an fcilicet Icnne annuatim , quale pco aliis findis illius videantur prefata talia , propter qua fit canonüatio non immerito facienda. conditionis i fi ut confcftor carsonisatur , offi­ Septimo , fi videatur domino papa, quod cium conieflorum; fi ut martyr , martyrum ; fr D facienda Gt, definiat hoc Cecreto, primitus in­ fic dc fingulis ter fratres. Ad fianc canoniMtionem pervenitur hoc ordine. Oâavo , coadjunfti· epifeopis , qui funt Primo, cxneftatur, quod aliqur perfona: ho­ pmfentes in curia, narret publice in confiftorio ne ftn , fc aασentier denuncient fariuin Roma­ ca qua afta funt fc probata , fecreta definitio­ no pontifici , fc iupplicent pro canonizatione fanai facienda; fc hoc non Untum icmel, led ne jam fafta fupprefla , fc requirat confilium pluries fc inftanter , ficut ne. dt ttjfiaat t O' dt perlatorum. Nono , affignabitur certa dies , ut omnes falli» , extra da ti«S. tat» ftfi prattrUat» V dt conveniant ad aliquam certam ecclefiam , certa vtaaa» ftidaa» aade»di\ non enim confuevit mo­ veri ftatim ad commetiendum hanc ioquifitiodie , io qua illuminentur cerei multi , fc fternem Romanus pontifex , fed potius expeâare nctur tapetis ccciefia , fcjpaxetur; ac conveniunt quod diu puftcUir fc famam attendere, fr utrum papa fc fratres , totus clerus fc populus, fc fa­ miracula crebre icant fc continuentur antequam ciat fermooem fummus pontifex, procefium reinqmfitioDem committat; fc hfne , quia fc < tans fc probata , inducens populum ad oran­ quandoqut per malo· miracula fiunt » n. f. i. dum , quod Deus non permittat eos errare in ■■ktraliis tt'***>"i : Unde cavendum eft , ne decipiatm £ boc negotioladsaafh- populus ut notat infra t. adfiat* . Lt quia*maDecimo , flexis genibus, fiat devota oratio , jora majus periculum vertitur . cautius vn sgenfc cantetur Fnujûa/fr Spiritui , vel alius hym­ dum 4». di. ^aiafraanat 41. di. H. Mantuk 1. p. 1. nus five antiphona cumeniens. Uto ,·· r $. 1res » are kuiarii . Dicunt auum aliqui qued Undecimo , furgat papa ab oratione, fc de­ finiat illum de quo agitur fandum efle, fr fanί·Γ*& ** k r*M poliunt continuari miracula ul»)Ζζ-,<ΐΓ· tra quadraginta dies, de quo tm 11 certi non Aorum catalogo afcribendum , fr tamquam bn•a rereaia fumus . âum efle venerandum , & feftum tuum colen­ ΓΓ* ίί Secundo fi continuentor iupj lir.ationpm irdum tali die .'h 1 ftantic fc fama fc miracula , contir.uaGo perDuodecimo, cantetur officium Tt Dw» fc». durare dicatur, confucvit hoc Romanus ponti­ damos, k celebret miflam idem papa iblennifex ponere inter fratres ; fc aliquibus epifeopi, tcr in honorem ejufdcm fandi. patnx illius, qui dicjtus ixnftus ; vcl conviciHic autem ordo non femper ad unguem hanu , vel aliis perfonis , boncftis , difcrctis, & ftenus eft fervatm , & nuxime quando ageba­ incorruptibilibus an;anttere , ut inquirant dc tur dc inartyrizitk pru fide ; illi enim confue- • ve- OidoCa Mom z a Sanctoium. iioNi s no______ ■'anno venerunt facilm* Bc levius expediri , fecundum A ttaftt. i. U. fuia cerf at : qr i» caf. ia fAafi ANNO CHMCTI Htfiitaf. Bt nota fecundum beate. quod regulariJ— CMUST1 Quartum eft , quod fit ad corroborationem rsof. ter tunc tantum fit hsrc canonixasio , quando 14S4· per fuficientev probationes conftat de fide Bc fidei ; herba enim mimftcno hominis tranfit excellentia vito > Bc bperatione miraculorum in vitro·» > fed hoc oil ad corroborationem fi­ det ; Et ideo ad canonixatiooem , nifi h*c ejus , qui petitur canosuxari , ftfnt it ttft watraiM. quatuor concernât miracula non prodaflént , Nota , neminem eanomsandum » nifi prius fecuodum " $·/«» tai frac aetaat fifru t. tit. ST Cmm»uttierai fafra it tqfi. t. , ficaaiaae K *“ diligenter per depufitioQes teftium fide digno­ ^iai. i» t, aain li. yi. trc. Htfli. ia fovva it tum confier de slums gloriofa dc optima vita le miraculis { nec unum fufficeret fine alio > noo nb. er antji». ubi etiam dieit prvmifla efle enim fuficit vita fine miraculis, intellige , ad intelligenda de eoofitflbribas : de mxrtynbul finem canoniutioais obtinendum > ooa enim aotem non Et tanta examinatio , fed fecunda ad finem beat itud in is , nam ad efle fanâitatis tantam da miraculis * Caufa propter quam pafoon requiruntur ncceflario miracula , ut nota­ fi fune , it tttft. i. HU. carethaueeaav C7t. Ba­ ft. viffV. tur in 1.1. ia τχΐή-, CT Vtat. faa, fr ia c. aain e. ri.Z4.vA fed non debet canonisari, quia igno­ Nota quod per caoonitationcm confuquiramus fine miraculis an fuerit dignus ira vcTmitur fandus , quod ecclefia pro eo folemni­ fericordia. j(i Itat t-f.Vfaatit iti at. itfar­ ter « St pro aliquibus folemnius dicit oCcium , ieta . Nec fuficiunt miracula fine vita glorio­ ut hic. fa , quia (ope fiunt ex fcientia, tc non ex dono Item inter allot fanAot in litaniis nominatur Dei, ut ia litff. i.Sxpc ex dono Dei fine meri­ Se vocatur : Et fi ecclefia in canonisations er­ to vitn, te tales punientui magis, quia fanâit raret , quod non eft credendum » licet accidere ult funt non fanâet Vide textum notabilem ia poflet , ftattat. ta. a atiit II. nihilominus pre­ t. frtfhetavit t. 5. t.er ia t. didam eadem cances in honorem talis acceptat Sc gratst funt , fa : cr f · JZ Imprimis in bafihca fauâi Petri Ar meNNO ANNO &Λο » non poteft probari dircda probatione , dio ecclefie fit unus parcus magnus ligneus CHXlJTJ CHABTl oam probatio dicitur direda qu· fit per pnnfupra terram , ad flaturam magni hominis ci pia , ficut cautatiun offenditur per cautam ; thus i longitudine xl. A altitudine x x x. fed nui acui un» fit fub incerto , & non habet pafluutn , unkarn dumtaxat portam habeas principium in certo : ponit exemplum m mira­ cum fcala claufe . ne pollit per iplius latera culo ta&i ; nam quod excus videat , vcl quod afccndi. mortuus rcvivifcat , eft fupra facultates Se vires In dido parco fit altare ligneum, longitudi­ natur· , per quas non dstur rcgnflus de priva­ nis duorum pafltium, fuper quo papa debet iotione in habitum i item ponit exemplum inno­ lamniter celebrare . do fait i , veluti in febricitante , qui ad viam Fiunt A in eodem undique fcamna pro nature per certas aherationes fucccmvc fieri po­ cardinalibus , epifeopis , ailutentibias , przteft , Sc efle fenus ; fed fi fiat in inflanti ad latis , abbatil-Ks , protonotariis 6c oratori, invocationem Dei , feu per Deum mentis alibus . eujusSandi invocati ; hoc cft fupra viresnatuHabetur ibidem pannus de (carlcto pro dore , qu< quoad modum operatur fucceflivc per alterationes divcrfas ; non ergo probatur hoc 3 mino papa , ut mnris eft , ante ipfum tenen­ dus , A duo tapeta in certis locis , quibus ip. direfle delicientibus pnneipiis deponat cum Ab ingneflu diftx ecclefir ufque ad finem didi parci , undique inter columnas imponun­ cauta fcientlx . ut M. i*f>- tnwabîh , txtrt ttf. Ht. fopra .illegAN : item miracula alicujus tur intorticia cerea , ponderis librarum qua­ fandi non probanturper telle» lingulares , quo­ tuor , vcl circa . pro quolibet ufque nd nume­ tum unus deponit de uno . alter de alio mi­ rum Ιχχχ. raculo fttHnJum ^rchidiaeetiune m. taf. nec Pro veneranda elevatione corporis Chri­ fti haberi debent tu. intorticia iimilis pon­ mirum fuptitus allegatura * quem omnino ibi. drm vide . deris . Cerei duo albi pro papa , quando exit caMùJ»4 iJneniutienii. picra.npro acrendcndo ad didam ecclefiam proceliionahter cum cardinalibus A aliis prrlatis paratis , ponderis librarum duodecim vel D can.’inzalioneni ahruju» beati m eatalocirca . go lanii jrnni adfcnbrndi . hoc ordine per­ Unicuique cardinalium dari debet cereus unus venti i contues it . Primo . quod aliquis princeps . aut ahi do­ D albus , ponderis librarum quatuor , pro proccffionc . mini vrl horefli & authrnt’ci viri denuncicnt Collibet praelato , o'a'oti , ac magno nobili Romano pontifici ; & nedum femel , fed p quamplurima miracula fuerit operatus , quod in re­ gno illo & aliis partibus te provinciis illi fi­ nitimis notilfimum exiftit , ut ab omnibus Chrifti fidelibus , partium tt regni przdiôorum pro fando habeatur ; te propterea com profatus rex , te didi regni Aagli· icgnicolae fommopere delideeent , pnefatum Anfclmum aliorum fandorum catalogo aggre? gari , nobis cum inflantia fuppficari fecerunt, ut fuper meritis te miracnln ejufdem Anfelmi arehiepifeopi informari vellemus ad effednm , ut miraculis merius ejus exigentibus , aliorum fandorum numero aggregaretur . Nos igitur deliberantes * prout tant· rei magnitoao requirit , in hujufmodi negotio mature At graviUimc procedere ; ac fperantea quod ea C 3uc vobis in bac parte duxerimus coramittena , diligenter , accurate 8c fideliffime exeHaC funt tereiMCnigrum frtfer (.tltkrgjt?uemini ; veftigiis etiam felicis recordalioni.s Dnocrntii pap· diu przdcccfloris roftri , qui di . fimilem feirt commiflionnn inhaerentes , hu­ Reverterunt hrc uutrua cxpcnfr tadr in jufmodi fupplicationibus piis , honeftis , te devotis intimati , fraternitati vcftrr per apo» CGtnmifTione caule &· f.irnutionis proccifus ■ ac fequuntur infnfcripta , omilus ex- ftolka Rripta mandamus , quatinus conjundim per voimetipfos de viu k miraculis ejof"r ' , Ouf* r peiiiie cotninilfionis , & formationis dem Anfclmi areniepifeopi , auâoritate noftra proccikn , cum dc illit haberr non portit ve­ mis aut certitudo . //«c fsoâos prcdiâos debet collocare , 8c ut fanto poffitis commendari , & apud Deum Conâoa ab ommbas Chrifti fidelibus coli . vene­ fequi merita felicitatis rternr . Date Rome rari , R adorari mandare : Idcirco cum a no­ bis fimdia petuntur , ut res debitis modo 8e E •pud fanâum Petrum anno incarnationis do­ minica; millefimo quadringentelimo nonagefiordine procedant , cam per nofmetipfos non mo quarta Nonas Câobris , pontificatus noportimus citra fingula quzque intendere , pre­ ftri anno tertio. lates te alius viros dignos doârina , bonita- “anno libet pannorum prardiâorum , debet efTe una Λ CKXl'Tl mappula tel· fiai&nue longitudinis odo pali«94 mtrura . Secundus comtnifTarius cardinalis offert quat­ tuor barillia vini , Garnît dumtaxat auripellc cooperta. Tertius cosnmiflarius cardinalis offertquatuot magnos cereos , ponderis librarum decem cer* . communis , pro quolibet. Oratorum , procuratorum , five folicitatorum canonteationis , primus offert unum caniftrum depifium , in quo erunt aliqui co­ lumbi albi , quorum unus faltmn evolare poffit . Secundus coronidem offert altesum fimilem caniftrum plenum vivis aviculis ; & tam pri­ B mus > Ar fecundus ex prvdiâis oratoribus , procuratoribus »el foliciUtoribus , quam alii ex eis quicumque fuerint , ufferrt debet ce­ reum unum librarum (ex cciz commuais , pio fingula Ultra cc.xai pixdifto* debent eilc ieptemCe­ rei ponderi» librarum duarum , pro quoli­ bet , de cera alba , qui portantur fuper ie­ ptem candelabra in proceuîone pontificia , a camera paratnen’i ufque in ccdefiam fandi Petri. Item ·»« i; ΠΤ. *A niAi ‘ ?**'♦»* ♦ w λ VITA P I I PAPÆ ANN θ’ CHRISTI ‘Hl· J III IUS III- ante* Franc ileus Piccolomincus Cumque Mulo poft ad deofcnlaudos novi pon­ appellatus* Pii 11, ex forore nepos, faftus ti^1* pedta red'iflet * Urfini ilium armis ador­ eft pontifex X· Kalendas OCtobris, anno Chri­ ti luQt , poftque magnam eodem utrimque fti redemptoris 150J· temporc Maximiiiani incommiflam , VafeatinM juflu pontificis vivut pciatous. Cariai dux Valentinos a morbo illo in arcem AUiam perducitur , Bx f«viflxmo ul­ queen ex fu «optione veneni contraxerat » libecere t quod non fine Γαίρtelone fapcrilliti ve­ latut, coafto duodecim millium armatorum neni crus exederat » pontifex «tatis anuum agmine * conclave quo pattçs ad futuri pontisgens ouartum Ar (csagcfimiim interiit xv. Ka­ Ecu comitia habenda congregati erant , obfelendas Novembris , Ar fepultus eft prope avun­ dciat : verum populi (editione , & Gallorum culum in Vaticano , cum icdiflct die* cantum atque Hifpanorum intercellione, Urbe excellit, vigintifex · P VITA JULII PAPÆ IL TULI US, antea Julianus de Ruvera nominum nidixiflent , atque ad illud Julium ponti/y»"11'" I nâtu,, stati IV. cx fratre nepos , epifeoput ficem vclut perjurum citari procuraiTent , ejufdem Julii aûâoritate congregata eft Rom· in Catpcntoraâcnlis , Ar cardinalis fanai Petri ad v intui * , contra Alexandri pontificis confiLaterano miverfalis & «scumcnica fynodus , lium defunfto Pio III. (obrogatuseft tertio Ka­ qua adis predid i Pifani conciliabuli an nui la­ lends t Novembris , anno domini ijoj. tem­ tis 8c reprobatis , rex Galli· 8e Florentini una pore Maximiliani imperatoris . Dixerat enim cum kbumaticis cardinalibus dira anathematis adhuc vivent Alexander, ab eo elfe cavendum» fen tent ia pcrculfi fuerant . Io hac rçnrm per­ turbatione contra Gallo* ab Hifpani· fc An­ ut oIiji Sylk a male pracioâo puero JulioCrfare . Valentulum ducem , quem Pius cuftoglia regibus auxilium 8r fubfidium imploravit diw mancipaverat » ea conditione drmifst » ut St obtinuit . Venetorum 9r Helvetiorum copiis Cefenr & Foti Livii caftra ecclefi* redderet . auxiliaribus fretos , omnem Gall ia rum exerci­ DimiiVus pro fuo merito in Hifpania glande tum Itali* finibus ejecit - Maximilimum SforjaiiM trajeCtus oecubuit . Neptem ex lororc Marco tiam ducatui Mediolanenli reftituit . Bono­ Asiis (e**. Antonio Columna defponfavit . Cumque *d niam a Bcntivolis occupatam recuperavit . Et reftitnendum ftatum eceleliafticum animum con- C nr plui a uno verbo dicam , libertatis eccleliailic« tam erat ftudiofus , ut frequenter dice­ vertiflet , Joannem Bentivolum Bononia vio­ lentum invaforem fugavit , initoque cum prin­ ret , indignum e(Te Levitas fervi re , quos ce­ cipibus Chriftiani» foedere contra Venetos, la­ teris imperare oporteret. Veri amantiffimum tam in fe anathematis fententiam ob Arimini fuifie fatebatur inimicus illius Alexander VI. cujus metu urbis aditu abftinebat . Multis pe& Kavennc iniquam detentionem parum curan­ riculis , plurimifque laboribus fraâus , obiit tes , exercitum movit, eofquc feliciter fubeRome ta. Kalendas Martii , anno Chrifti git . Ducem Ferraria» propter occupatas Sali­ 151 j. cum fediflet aiutoe novem, menles tres, nas exeammanicatum bello profligavit. Muti­ nam atque Mirandulam Gallico prefidio wnsdies vigtnti Ar unum . Diverfis vicibus viginti nitam expugnavit . Cumque ea de caufa fehifo£o cardinales creavit . matici quidam cardinales coociliabulum Pifa­ iuHu, i,»,, »»<* ««d»· S.*^.**' okinû*' jrti. -ΠΗ5- -Ï5λ “ CoediiAi**»r'1·**"· "««STATUTA ET ORDINATIONES Reverendi in Chriflo patris domini Willielmi Vvarham archiepifcopi Cantuar. in curia audientia apud Lambeth éditât & publicat» unio die menfis Februarii anno domini MDVIII. & ejus translationis anno quinto , dc confenfu omnium advocatorum δζ procu­ ratorum ejuidem curi» . r, rrt.nl-t. TMPR1MIS ftatuimus , quod nullus D rit in advocatum vel procuratorem in curia A, officium advocati feu procuratoris in cuCantuarienli admifliis . °^oa* tia audicQtia pexfumat exercere, nifi prius fuc1. Item ftatuimus, quod caufas pauperum judex “i·"' JJ7 Statuta b t Obdinationbs. 538 >*d«x ccrds advocatis tc procuratoribus gratis A dico cujudibet termini , quo eum federe con- AN NO CNUm lulcipseadasafligoet 9t Um aâonim feriba , tigerit “—pro — *tribunali *L , it antequam aliquem chiusti l«am ceteri d« curia noftnc audientias officiam adum judicialem exerceat , per ejus adorum mos. feribam publice perlegi faciat ; tc tam didus uum didis pauperibus impendant caritatis in­ auditor , quam ejus adorum feribe qui pro tuitu , quas caufas jades pre ceteris , Ar ci­ tempore fuerit , qui hoc facere neglexerit , ties A poterit expedire teneatur, nihil pro exa­ tçnebitur foIvere nobis te fuccefibsibus noftris minatione proccfiiuun aut ieutentiarum literis xi. (olidos fter lingorum , pro fingulis tetminis exequutorii , feu probatione lententi* a par­ tibus hujufmodi exigendo ; & fi advocatas rei totiens quotiens hujufmodi negligcntia cohtiprocurator hujufmodi per judicem cis alfignagerit porter tc ultra pernam arbitrariam , per noa tc focccflbrcs noftros imponendam cuilibet tw > in eorum caufis reouffior aut négligéseoramdem id facere negligent! , ratione lux tier, quam in ceteri· fub caufis fuerit , fen officium fuutn abfquc exadiooe mercedis eis negligent!*· tc contemptus . 7. Item ftatuimus , quod quando propter non pnrftitcrit ab hac curia noftra perpetuo fcncdutçm vel vaiitudinem tellium , aut de expellatur . j. Item ftatuimus , quosi uno eledo nego- B confenfu partium, vcl alia jufu caufa fuerit pro examinatione teftium ad Joca extra curiam tk» lire incepto ceteri uleant advocati tc pro­ noftram mittendum » illud in prima vel fecun­ curatores , nifi fuerint in eodem negotio fi­ da produdioDC ante tertiam omnino fieri polariali ,. ia ipfo negotio ad bancum accedant , quoufqoe inchoatum expediatur negotium c* ftuletur : Quod fi ufquc ad tcitiam productio­ vice > ac etiam hooefte tc modefte fe habeant, nem omifent malitiofe ( quod co ipo prrfu­ metur fi omiflutn fuent ) volens ulterius ad tc proponenda proponant ceteris procuratoribus producendam eos admitti nullatenus audiatur, ab inceptione altarum caufarum tacentibus « regiftri ctiam ordo in caularum expeditione nifi fecerit fidem corporali preftito juramento, omnino obfervetur, ita ut prius illa caufc ex­ Suod dc novo ad iplius pervenit notitiam tepediantur , que priores in ordine regiftri fue­ ium hujufmodi teuimonium in caufa lua vcl rint , nifi forte inftans produdio teftium feu negotio utile efle vel neccflarium , aut eos fenes vcl valitudinarios extitifle , fo lean irate ju­ Partium principalium , que fine difpcndio dif­ ferri non poterit , ejus ordinem ex equitate ris qu· in quarta produâione requiritur , in quandoque poftulet interverti : Et fi quis ad­ fuis cafibus nihilominus obfervata : Nec tunc vocatus vel procurator hujus ftatuti pro cele­ C cum mittendam fuerit fit in voluntate panis ri caufarum expeditione indudi tranfgrcflbr cxcontra quam conceditor miflio , utrum aftorum fcrioa ad id noftre curi· vçl alios deftinetiterit juxta arbitrium judicis punietur. tvr ; cumque plerumque fumptos examinato, 4. Item ftatuimus , quod nullos procurator rum mittendo quantum feu valorem totius litis iri did a audientia libellum , exceptionem, re­ plicationem , feu quamcumque materiam jtrftiexcedant, fed judicis arbitrio committatur , utrum aâorum feribam vel alium tranimittat j bcatoriam , feu excluioriam , vd direde con­ vel confidcratione habita ad perfonas te caulas tratiam , pofitiones vel articulos in curia pr»alteri peribo* illarum partium provlnctr rç diâa porrigat , proponat , aut miniftret in ceptionem & examinationem in debita juri, for­ quacumque caufa , nifi concilium alicojus advocati diâ· curi* , officium advocandi in ea­ ma committat. dem communiter exci ceu t is , ad videndum hu8. Item ftatuimus te ordinamus , quod nul­ jefmodi libellum » exceptionem , replicatio­ lus advocatus in curia noftra audienti* de ce­ nem , materiam juftificatoriam » excluioriam, tero caufam aliquam quam fuus eoad voca tus in­ cepit in fe fetenter arfumat , nifi coadvocatum vel direac contrariam , . politiones vel articu­ los prius habuerit , dummodo copiam advoca- D fuum infirmum aut abfentem fore contigerit , torum ejuldem curia habere poffit -, tc fi ad­ aut fuo coadvocato in eadem canfa aflbeiatus vocatus libellum , exceptionem , replicatio­ fuerit vel affiftat , tc qui contrarium fecerit nem , materiam juftificatoriam , excluioriam , ab officio advocandi a curia noftra audientia vel dire Ac contrariam , aut politiones , vel expellatur . articulos abfquc falario ante ubi tradito vide­ 9. Irem ftatuimus , ut fi quando juftificare , aut concilium cifdcm adhibere rccuiavetionem feu exceptionem aliquam direde con­ rit , tunc liceat procuratori libellum , et. trariam intentioni , vcl replicationem directe ceptionem , replicationem , materiam juftifi­ contrariam exceptioni , aut duplicationem re­ catoriam , excluioriam , vcl dircéte contra­ plicationi , fen deinceps in curia noftra au­ riam , politiones , te articulos in quacumque dienti* Proponi contigerit , hoc ftatitn fiat quoad jufttficationem , feu exceptionem direâc caufa porrigere , proponere, tc miniftrare. $. Item ftatuimus , quod nullus procurator contrariam intentioni > ftarim poft litis contepoft litis conteftat ionetn, in prefencia advoca­ ftationem aut faltem infra tertiam feffionem ti ejufdem caufr aliquid petat per dectetum , judicialem prxdift* litis conteftattonem imme­ nifi .prius per ipfum advocatum ejuidctn caufc, E diate fequentem ; & quoad replicationem , ut tunc prefentem petatur ; tc fi aliquis procura­ id ftatim fiat poft exceptionem propolium adtorum hrc duo ftatuta pro communi litigan­ miflam , aut faltem infra tertiam frflionem tium utilitate induâa , feu eorum aliquod objudicialem poft hujufmodi exceptionem adrniffervare neglexerit , ab officio procurandi in fam immediate iequentem , tc fimili modo hac curia noftra , abfque fpc reftitutionis per­ quoad duplicationem , aut proponatur ftatitn petuo expellatur. aut faltem infra tertiam feflionem judicialem d. Item ftatuimus , quod auditor caufarum poft replicationem propolium tc admiflam im­ in curia noftra audienti· , deinceps omnia tc mediate fcquentem , & fic deinceps , ut fic lingula precedent ia ftatuta in primo die juriprobationes concurrere valeant fuper iiidcm. anno Î Ceno/. Gcitar. Tbux XXXII. Z 3 GTCON- i H* CONCtLIOM AVIHIONBMil. "TJÎïï?*· 540 AMMO KmsramamsssEsa Sîïïïr. CONCILIUM «•♦FJ’b AMMO AVENIONENSE Anno M. D. IX· celebratum, £x MS. ecclefi» ivemonenfts , Statute fjnodalte provindalte in Jan&a fyto- A taras unius menfis fpatiura non excedat : do videlicet dt «m» Domini M. D. IX. & hoc Tub poena excommunicationis fué* XVII. menfis ORobris public*» cum per hoc ftatuta & decem librarum Turonmditionibus , rt/lriflionibus , 6* moder»nenfium curiae archiepifcopali applicanda­ rum , nifi a ditto reverendo archiepifcofionibus t nuper per reverendum in Cbriflo patrem & dommum , dominum in­ po feu eju, vicario fpecialem obtinuerim tentum Floris Det dr apôfloltca fedis gra­ licentiam .* 8c nihilominus ponantur '& artia ivenionenfim arcbiepifiopum , prafenreflentur omnes fruélus, redditus, & pro­ tibus domina procuratoribus totius cleri ventus talium capellaniarum in civitate & ejufdem dicuefis editis dr fablis , ac in ea­ dioecefi confidentium : in quibus inftituti dem fjnodo ultimo tenta per ipfius reve­ non relident , nec eifdem deferviunc, ut rendijfmi domini arcbieptfcopi vicanum ob­ tenentur : & hoc denuntietis populo vefervari juffa , de verbo ad verbum fe- _ ftro , ut nullus ipforum de didis frp&iquuntur & font tali» . bus cis refpondeat , fub poena excommu­ nicationis prxditta , I. IV. ceiktwo- p t primo prrfatus reverendiflimus do*·■' minus archirpifcopus lierntix olim de non refidendo in ecclefiis & beneficiis ecclcfiarum conccfix gratiam 8c alias quafcumque nunc fpeciahter & expreffe revo­ cat, ordinando quod didam revocationem in veftris ecclefiis publice nuntietis. IL ■earfno· ^icm » nu»us presbyter in dvir.mPiU4 tare feu dioecefi Avenionenfi duas capek ‘uu . ‘ 541 ,Brï"’ Concilium Avbnionbnse. “ΤπΕΚ01* 54* i who iftud ftatutum debeant inviolabiliter ob* A IX CHMSTi ferrate : .oocificando eifdem quod fi qui eorum poenarum mandati five conftitutioois Item , de mandato pnefim domim arhujuimodi fuerint contemtores , contra chiepifcopi mooeo vos omnes & fingulos , ipios , ut j'uftum fuerit, procedetur. ANNO cujum ïf··· ut hofpitalkacem debicam obfervetis. VL oauiMi i« X. Item > quod omnes derici , five quxItem , qùod fontes baptifinalrs mundos cumque perfona ecclefiaftica curam anima­ rum , aut quodcumque beneficium leu of­ & ctaifos teneam. ficium ecdcfia(licum in civitate & dioecefi przdiftis obtinentes , amodo in ec- & XL ciebit fias divinum officium faciendum, " tam in miffis quam aliis horis diurnis aut Irem, quod curatus etiam mundo, tute noftumis , eundo per villam pro admini- Sc hoocfto loco teneatur. ftrando ecclefiaftica (aeramenta , vel pro fepeliendo corpora defun£orum , ferant XII. continue Sc deportent fuperpellicium cum Item . quod altarium veftimenta , map·». longis manicis decens Sc hoodlum . Illa qux manicas non habeant , olim per ali­ pas Sc aha ecclefiaftica ornamenta praepara- "·*"α· quos ferri confueta, ab eis & eorum quo­ ta & hoocfte mundata teneantur · libet fub excommunicationis poena dimiffit XI IL penitus de rejeâa ; quam fcntentiam ex­ communicationis contra facientes contra­ Item , quod perfonas excomtnunicatas ■«»■■«rium hujufmodi conftitutionis fert femen- C evitetis t in veftris ecclefiis parochiafibus ·*““ * tialker in his feriptis, fingulis diebus dominicis & feftivis excommunkatas publice nuntietur, ipfafque inVIL ftantiffime moneatis ad redeundum ecdcfise unitati , fub poena excommunicatio­ Item, et praefari reverendi domini archiepifcopi parte t vos & quemlibet ve- nis Sc aliter ipfius domini arcbiepifeopi ftrum fub excommunicationis poena mo­ arbitrio puniendas , neo , ut nullus recedar de civitate prrXIV. feoti , nifi agnofeatur quod bene fatisfecerit ac folverit clavario curix epifcopalu Item , quod infra unum menfem pro­ Avenionenfis prxdido , Sc illi dc przfcnti civitate infra tres dies proximos etiam n ximum omnia nomina & cognomina et· refpondendo pro aliis de extra civitate communicatorum parochianorum veftrorum utriufque fexus, Sc per quantum tempus antequam recedant, folvant fynodum, « in hujufmodi excommunicationibus exticathedraticum anni pratentis > etiam arterint « procuratori fifcali vel fecrerario reraria temporis jam lapfi , aut alias cum ipfo legitime convenerint fub poena de­ in feriptis mandetis , fub panis excom­ cem folidorum Turonenfium , per difhim municationis & quinque librarum Turo­ nenfium . clavarium nomine fifci exigeudorum. VIII. Item , quod quilibet rc&or , feu vica­ rius , Sc alii quicumque , five monachi, aut canonici regulares exiftant in civitate E Sc diœcefi Avemonenfi praedida curam ani­ marum exercentes, prfcfencenc infra, fex dies ab ipfa immediate fcqucnres compu­ tando facerdotem fuum curatum eidem do­ mino epifeopo 9 aut ej'us vicario » fub poena excommunicationis St decem florenorum tx fupra applicandorum , Sc aliter prout requiret negligent! a cuiuslibet delin­ quentis . X V. Item , quod quilibet veftrum qui cu­ ram habetis animarum in parochia fua ftatuta provincialia St fynodalia habeat 9 & fi non habeat , procaret habere : qu« infra unum menfem oroximum offendere teneatur fecretario , fub poenis excommu­ nication» Sc vigimi quinque folidorum , ut fupra applicandorum . XVL HJ COMCltlUM decem florenorum difihe monetae, curie akno* przdidc applicandorum , pro qualibet vi- q^yt ' ce. decernimus fubjacere. ** XVI. CHXJSTl ·)·+ J44 riNiONiNSi. Df emuMh , nifi Je litauia RR, deoù» eritotptftepi fit excoaemeaniarienà pmi . XIX. Dt mm /recentanda taAemU d* hot ediU itebontfii fab fana «mswrmikwnnîs . Item , de mandato quo Λψη , inhi­ amnibus tam pncfrotibus quam foturis, quod qui in civitate & dioecofi Aveniooenfi praediiRa beneficia ecdefiaftica obtinetis , ne aliquis veftnuu betur vobU Item, quod de cetero nulla pertona ec· defiaftica , vel in iacris ordinibus cooftituta , audeat fcu praefumat ad tabernas , cetero proventus integros ecclefiarum _ fit alia loca publica accedere, potare, co­ fuarurn prxfumat arendare, nifi de fpemedere, ftare, vel alias quomodolibet perciali licentia a diifo reverendi flimo domi­ feverare, nifi in cafibus licitis fic honeftis, no archicpiicopo , feu eius vicario prius & dire&e a jure hoc obtenta , 9c hoc fub poena excommuni­ poena quinque florenorum ditae monetae , ut fupta applicandorum , pro qualibet vi­ cationis prafifta & commifiionis medie­ tatis proventuum illius beneficii arendati, ce , per mittenda . de pennies : de fub quemlibet contra facientem com­ XVII. XX c»* ·■ Item , quod quilibet curatus annuallis, fingulis annis recipiat litteram curae fibi Item , quod unufquifque curatus in fua pubiâ»commiflaB in continenti poft fynodum cele­ parochia, per totum anni circulum in fuis bratam ; nec aliquis presbyter curam ani­ C ivgeftris omnium decentium in fua paro- ωΰλ * matum in civitate & dioecefi Avenioncnfi chia nomina , heredum fit exceutorum teexercere audeat » fcu prrfumat quoquo Ramentorum, fi qui fuerint, nomenque nomodo , nifi fuerit difto RR. domino Ave­ urii talia teftamenta recipientis » fideliter niooenfi archiepifeopo , feu ejus in fpirideferibat i dt annis fingufis in fynodo portu ah bus vicario debite prssfentatus , fic ad tare animarum procuratori feu fecretario hoc admiflus, ac litteras fuas regiminis tradere , ut inde caecutio piorum legato­ curr ad quam prxfentatus fuerit & adrum fieri falubriter valeat pro animarum miflus habuerit fpeciales . Qui vero con­ folute . dt hoc fub poena excommunica­ tionis fit decem librarum , prout fupra , trarium fecerit, poenam viginti fohdorum applicandarum. incinat « XVI1L Ne iltricut vel quew eli» perfone ludat in ludo texillorum , e Iter une , tertarumque juh parut exiownunkntionif , tum elui ponit tnfre firtptit. Item , cum in ludis taxillorum , alea­ rum , fit canarum fiendis de levi commit­ ti polfunt, prout faepifiime committuntur, fcandala , rancores, debate, perjuria, nec non blafphemationes inhonefte contra De­ um, fic omnes fiindos, ac alia divcrfancfàndiflîma crimina : de quibus nullx fiunt punitiones ■ nos volentes in quantum pof­ lumus , prout ex noftro incumbit officio , talia evitari , procurare ftatuimus fic ordi­ namus , quod fi quis clericus . vel ecclcfiaftica perfona , ad di&os ludos taxillo­ rum, alearum , fic canarum , publice vel occulte , in quibus pecunix caufa imburfandi interveniat , ludere praefumfent ; fi de die excommunicationis ptenat. fi vero de nofte, di&e excommunicationis nec non »X1 D Item, in/equendo jus commune moneatis omnes fic ungulos concubinarios fubditos noftros, ut infra fex dierum fpatium, a die prrfentis publicationis , in antea computandarum , eorum concubinas dimit­ tant , in eorum domibus eafdcm tenere non audeant .* fic hoc fub poena excom­ municationis fic viginti quinque marearum argenti. Clericos etiam conjugatos fimilia attentantes eamdem poenam excommunica­ tionis & viginti quinque marearum argeo£ ti fe noverint incurfuros. XXII. Irem, quod quilibet prior, reflor, vi­ carius , five curatus civitatis dt dicecefis Avenionenfis diligenter inquirat, fi in rochia fibi CQmmifia fuerit eorum aliquis parochianus coocubinarius vel fortilegus & fuper hoc inquifitione diligenter fifla , pa­ dc exinde veritate comperta , confeftim Cowcuium AviKiOKiwfi. anno officiali curi» reveler, de hoc fub pœna A _____ Mf CHXiSTi quinque librarum ·■· . ­ fifco dide curuc appli I,·». Irniu»· nus <·*> CMMU». Ali.ni μ mcbUiu » P'orn.m pttoihitm wmiurnd. opleaâ·. W ____ ANNO CHXJSTÎ ------------ XXVI. candarum ■ J XXIIL Item , infequendo jus commune , quod, vos omne* qui curam animarum habetis, Item, etiam fimiii tenore praecipitur & fi habueritis aliquem parochiamm vefbum mandatur univerfis & fingulis prioribus , excouununicatum, leu aliquibus excommu­ vicariis, fini redoribus parachiaiium eccle­ nicationis vinculis litteratorie ligatum,tam fiarum civitatis dc diocefis pratdfdaram , audoritate ordinaria quam alterius cujufceterifque quibufeumque beneficia quacum­ cumque judicis praetori. ecdefiaftid , per que in illis obtinentibus, comtnunitatibuf- cujufcumque panis inftantiam ; fi ipfi: exque dc operariis ecclefiarum dc beneficio communkatus ponat bona fua quateumque rum hujufmodi, quatenus ipfi dc eorum mobilia dc immobilia ad manum curi* no­ fingula onca manutentionem beneficiorum B ftr*, pro fatisfadione debiti illius, ad cu­ fuorum , illorum reparationes, nec non jus inftantiam extiterit excommumcarue , etiam cuftodiatn, confervationem, dc aug- dc aliorum fuorum creditorum, dc ad &1mentationem , librorum, jocalium, orna­ vandum jus in rifdem habentium, iliacum mentorum, 3c afiorum cultui divino ordi­ inftrumento, ootsno dc teftibus, fi copia natorum taliter & habeant dc exhibeant illius haberi potfit , tin amem, cum teftijuxta ecclefiarum dc beneficiorum cjufmo- bus fide dignis , quos habere poteritis , di facultates , qux veniant commendande, fub dida manu cum inventario famibus exemploque fuo devotio ad illa applican­ rei recipiatis , dc fub ruta cuftodit pona­ da augeatur. tis, dc requifici eo audito de confèffione ; fi tamen apparuerint figna contritionis dc peenitentix , ab eifdem excommunicatio­ XXIV. c num fenrenciis dc aliis peccatis fuis more fidelium abfolvarur , poenitentiam falutaIrem , infequando juris difpofitionem , rem eidem injungendo , dc alia facramenquod priores dc curati ecclefiarum parota ecclefiaftica fibi miniftrando: ac eo mor­ chialtum folerti diligentia perquirant , fi diebus dominicis auc feûivitatious majori­ tuo ejus cadaver in terra facrata more fi­ delium fepeliri faciatis . Penum infra de­ bus alieni parochiani in eorum ecclefiis divina audire , fpreta fua parochia, fbliti cem dies poft ejufdcm defundi fepultufunt, <5c fi aliquos reperiri contingat; eos ram, didum inventarium feu cjufdem co­ caritative moneant, ut ad propriam paro­ piam nobis, didoque vicario feu fecretachiam ad divina dc ecclefi* mandata au­ rio noftro , portetis , ut circa omnia per dienda accedant J id facere reculantes ab vos agenda fuper praemifTa procedere va­ eorum ecclefiis rejiciant, illudque domino leamus, prout juridice videbitur faciendum. reverendiffimo archiepifcopo , aut eius vi­ cario denuntiare non poftponant. Contra­ D XXVII. rium facientes poenam excommunicationis & decem librarum incurrant. Item , quod curai , 8c redore» capcllaniarum in ecclefia cathedral· , ac ctum XXV. aliis fundatarum drfignationw ipfarum capellaniarum infra unius tnenfis fpatium di­ do domino vicario feu domus archicpifItem, quia fi ubicumque fua jurildidio non fervatur , ecdefiaflicus ordo confun­ copalis fecretario habeant portare. ditur . Hinc eft quod in virtute fandae obodientic , dc fub poena excommunica­ XXVIII. tionis, de qua fupra uiftridius mandatur, ut quos extra fuam parochiam in ecclefia Item , quod nulla matrimonia clande> confiteri, auc digni fumum recipere eucha- £ ftina in facie find* matris Ecclefi* folemnizetis , nifi fpedali licentia praefati revcriftix facramcntum communiter vel divifim , fine exprefla licentia diœcefani ejus rendiflimi domini archiepifcopi, aut ejus vicarii , aut falcem fuorum curatorum , vicarii, feu alterius ad hoc poteftatcm ha­ contingit i indilate ad fuam propriam pa­ bentis : nec etiam alia , nifi tribus ban­ rochiam revertantur , fnpradidx ficut de­ nis editis , nifi prius mifla celebrata, nifi fbrfim eum eifdcm difpenfiuinn fuerit, fub cet reverentia fufeepeuri facnunenta : nii ad id agendum licentiam obtineant ab al­ pcena excommunicationis & decem libra­ tero pnedidorum : alioquin ab ingreflu rum Turonenfium did* curi* applican­ ecclefi* arcebuntur & ecclefiaftica moriendarum. tes privabuntur fepultura. Ordi- $47 ,u/ï“' Concilium λαννο chxjstj Ht. • / XXIX. A VBNIONBNSB. LUOOVÎCUI XII. R franc , .o 54® A & fub excommunicationis poena , & quin- anno’ que Turonenfium folidorum pro qualibet CHRl$TI . vice irrcmiffibilitcr exigendorum prius . ςί'”' Ordinans infuper flattens przfatus reve­ rendus dominus archiepitcopus, ac exptefXX XII. fc prohibens , ne quis tkricus, vel laicus, aut alia qurvis perfona , cujufcumque fta­ Pe. vc/libui (iftoniccrum , benefiemorum , evtus & conditionis cxtllant, quod hujuftno* clejwum perocbielium rtflorum , freibytedi matrimonia , fcilicet d^ndeftina contra­ rarum, elerteorum tem metropolium* quem hantur per fe vcl alium , direile vcl indiflitrum ectkfitmm colleyeterum é* non -rede, palam , publice vcl occulte , auxi­ colleyeterutn, » lium , coofilium , opem , & favorem dare feu praebere quoquo modo audeant vcl prz- R Itpm, quoniain honeftas & modeftia defumanti Quod h contrarium prxfumfci in t, " xicorutn & ccdefiafticarum perfonarum , ipfo faâo laid prardidi excommunicationis quz m facerdotio funt a/Tumtc, non folum fentcntiam: elerici vero eamdem cxvonm.uinterior virtutibus , fed etiam juxta facrorurationis fententiatn etiam eo ipfo 0r de­ rum canonum difpofitionem, exterior orna­ cem librarum Turonenfium argenti po n^; ta efTc debeat, ut eorum laici exemplo be­ incurrant , & quilibet eorum incurrat jun ne xdificentur, & ne eis fcandali & mur­ communis & alias poenas contra pra trifh murandi occafio praebeatur, veftigia noil ro­ tam per conftitutiones fy nodales qu ini jw rum przdeccflbrum , feu mentem ftatutoprxdccefibres noftros promulgatas , 'ure rum fynodalium nuperrime & anno effluxo roftro in eodem robore femper falvo, fuper vcftibus .honefte portandis editorum , confequentes, ftatuimusde ordinamus quod XXX. canonici bénéficiât! tam metropolitans quam C collegia tarum , ncc non ecclefiarum paroItem , quod quaecumque perfora , qux chialium civitatis & dioecefis prardiélarum, rrdorefque presbyteri etiam beneficia non pro matrimonio clandeftino celebrando dxe· habentes , infra quindecim dies a die pu­ cefim przfentcm icu parochiam fu.;m exi­ verit > & ibi matrimonium futim contraxeblicationis hujus fi at ut i numerandos, a gerit fine lieentia proprii facerdotis , ipfo fa­ fiu diflbrmium veftium , quibus in eodem âo , fententiam excommunicationis incur­ ftatuto fit mentio » precife pemtufque & omnino defiftant , & a-cetero veftcsa parte rat , & ut cxcommumcatus vitetur Sc pu­ blicetur, donec ίώίόΙ ut toms beneficium me­ pofteriori altiores , quod colla eorum non ruerit a prxlato fuo , feu ejus m fpirituaita pateant , & ita a parte antcnOfi cum ernchetis claufas non nimis longitudiuis nec libus vicario obtinere , & fatisfeccrit parobrevitatis notandas , cum manicis longis ac chiali ecclefia:, in cujus injurum przfumferit attentare. capucns decentibus & honeftis a cetero deferant . Capuciis & non pileis ncc cornetis utantur, quoties & quando fe populo exhi­ X X XI. bebunt ? inhibentes etiam , & exprefle in­ jungentes eifdem canonicis bénéficiais, prefItem » denuo ftatuit & ordinavit prxfabyteris , reéloribue, & aliis przdiâis , ne tus reverendus dominus arehiepifeopus , «tam fotulares a parte fuperiori apertos cum quod nulli fzculares presbyteri , nifi dum­ corregio, quin immo daufos, apertos quo­ taxat per eumdem 'reverendiflimum domi­ vis modo differre przfumant .· & hoc fub num archiepifcoputn , feu ejus vicarium * poena excommunicationis , ad cujus decla­ & de ejus licentia admiffi infra limitem & rationem procedemus , & procedere facie­ diœcefim Avenionenfem , mdîas celebrare, mus per vicarium noftrum , feu officialem minufque contetfiones audire prxfumant , curiz archiepifcopalis przfentis inftrumennifi prius ab eodem resxrriKio domino, feu dido fuo vicano , aut alio per eum depu­ E ti procuratorem ipfius curiz » 8c quando in fupra diilis vel eorum aliquo contrave ri­ tato vifis , examinatis , ac licentia littera­ tum fuerit, juftitia & ordine in fimilibus torie obtenta: inhibentes & exprefle injun­ requifiti fuerint,- nec non etiam aliis.poenis gentes omnibus curatis, & aliis perfonisecin przdiftis flat ut is , & quolibet ipforum defiafticis , regimen & admimftrationcm contentis , hic pro fufficientcr exprefle ha­ ecclefiarum ejutoodi habentes & exercen­ bitis, & aliis etiam arbitrio dkfti dominiortes , ne di&os presbyteros , cujufcumque chicpiicopi imponendis. ftatus, ordinis, vel conditionis exiftontes, ad mjflas huiufmodi celebrandas & confcffiones audiendas fine licentia admittere , minufque neceflaria adminiftrare prafumant ■ Pe 1 >T’ ^CONCILIUM ANNO chmsti I i®·· XXXIIL Cc rtfloribus ct^clltnurnm ferfttturwn tun m cttbedrtli yarn in nîiïf cccUfik , Item , ne rerum geftarum veritis vaIcat deperire , (latuimus Sc ordinamus . Qdbd univerfi fic finguli capellam five roclores perpetuas capellanias in cathcdrali & quibufvis aliis ecclefiis civitatis & dice* ccfis Avenionenfis obtinentes, fundationes, inftitutiones } titulos., ereitiones, defigna­ tiones , Sc augmentationes capellaniarum ipfarum, documentorum, munimentorum, jccalium, & altorum /unum inventaria per eos Sc eorum alterum in adeptione pofleffionis eorum dem confetfte , tréc non Sc annuos veros valores peneF^iciarios epif- copales , infra unius menfis fpatium ab inde computandi poitarc Sc exhibere pro­ curent , fub poena excommunicationis & decem nurcharum argenti, fifcocuiiæ epifcopalis applicanda . i. XXXI V. ( ,ιχοηκιι. lTXÏÏl“· Ho bus , uoiorebus, Sc per infra errtum ter- akno minum tunc rxprcflwn coram prrtatoRR. CH*rvrt domino fidem facere teneantur . Ideo ad ‘w’ requi fit tonem procuratoris cleri , compor rente pro co domino Raimundo presby­ tero , domino Ludovico Sextons , prae­ centore diâar ccclefiz , cautam ejufinodi feu terminum earumdem litterarum in ter­ minis in quibus eft , hinc ad felium Pen- tecoAcs de gratia prorogavit Sc prorogat, ut infra eumdem terminum, caufa huiuunodi terminari valeat Sc inter cofdcm difputar». Λétum Sc teiHbus quibus fupra. Confequenter illico pndatus reverendus dominus , quia licet alias fuerit difputv tum & expofitum crebro iiiper dono cari­ tatis o folvendo , & pro c.j tra&ando dc quotaque taxando & moderando , & de­ putati eflènt nonnulli cx ip(is , St inter alios domini decanus Viliznovz Sc Johan­ nes de Acuto , St poil nihil aâum frie­ nt , quin immo in lotium & in dilatio­ nibus protelatum: ideo ibidem publice ei­ dem clero fic congregato & otnmbus exi(lentibus injunxit, & przcepit, ac exprefC fc inhibuit, ne ab hac civitate difetdere habeant , donec Sc quouique dc aliis lo­ corum ipforum decani tk dc Acuto interfint, Sc quia ipfe dccanur vacare non poteA, ipfe vero de Acuto abfens» provide­ lieni , volumus & ftatuimus, quod alia ftatuta & conflit ut joncs tam fynodalet quam provinciales & fynodaba huc ufque edita rint , nec non de quota &' portione ac & condita , «cditafque Sc conditas , & in dc tempore Sc de himina folvenda conve­ aliis procedentibus ordinationibus & ftanerint Sc concordaverint. futis dcfcnptis 6c delcnpta , locum ha­ Et fuccelfivc eadem die poft prandium beant , per quofeumque oblerventur, illifque falvis , illarque in fuo robore & vicongregato ipfo clero m loco capitulari dtdz redefiat pro pcrfiftendo in gere remanentes , ac fi in prxfcnti lynodo publicatae & denuntiatae forent & fub prima deputationc fada contra illius pr«poenis Sc ccnfuns m ciidcm & quolibet juditium attentata excubatione didi deca­ ipforum contentis. ϋ ni , nec non abfentu domini Johanms de Acuto , fub fimih facultate loco ipforum XXXV. deputarunt , videlicet loco didi Johanms de Acuto dommi.n; Petrum Belloti cano­ Itrm , vocatis ibidem publice intercifc nicum didz ccclcfix , & loco didi domi­ debentibus , leéiifque procedentibus ftaiuni decani dominum Vincentium Bat-ncii tis iynodslibus , comparait dominus Mi­ facriftam S. Defidcni ibidem przfinfcs , chael de S. Sixto procurator fifcalis. qui Sc intelligentes , ac onus acceptantes in de vocatione Sc publicatione ejufinodi pe­ forma. Adum ubi fupra, videlicet capitiit fibi fieri publicum inftrunientutn , & tulariter przfentibus , ibidem domino Va­ nihilominus vocatos 5c non comparantes lentino Merquerolt presbytero Vivaiierifis dicrctfis & Hilano Albi fecundaito Podnobtinuit contumaces reputari. Confi-quentcr rite fignatos poenas fupra ditias incur- j· alti teflibns . title declarari ac btteias opportunes fibi Quibus lie peraâis , non divertendo ad decerni . Quz acfla fuerint , ubi fupra m ahos aôlus , fupiadufli domini , videlicet prârdiâa ecclcfia , clero convocato, fic ip­ porcentor didar ccclefix, dominus Paulus, fis przfentibus, nec non egregiis dominis Villermus Pauli Decanus S Agricoli, HyeGabriele Sogailb dofton· , Petro domino rommus Divi piarcentor S. Petri , Stcphaeledo Caftellmatz , 0c pluribus aliis. nus C barri Ii prarccnfor S. Agncoh, lacnEt quia praefatus RR. dominiis archieAa S. Defiderii , & Bellot vicanus S. An­ pifeopus per antea fic litteratorie pris-rpcdrew przfcntians didi reverendiflimi domini rat omnibus Sc firlgulis perfonis ecclehait;anchiepifcopi adiverunt , cui przdidam in­ cis, ut dc eorum titulis , praccon dationitimationem notificavcnint, fic nihilominus ter- v SS» anno Christi ’’°9 , ' Concilium Avbnionbnse. 551 terminumododierum praecipuum ifc perem- A rium leda & ad intelligendum data con- 7αννογ tinebatur, & cujus tenor de verbo ad ver-CHRIST* tonum ad conveniendum ad invicem de bum fequitur dc eft talis. *’** quota & portione qualis & quanta dc de tempore obtinuerunt. Et nihilominus fuper pileis & cornetis portandis faltetn tempore hiemali , videli­ cet a fefto Omnium fandorum ulque ad feftum Refurnedbonis Domini , exrra ra-.z men ecclefias & divinum 'officium, & non accedeodq proceffionalner per civitatem & ultra temporibus pluvialibus, de gratia dc ob fiunratcm perfonarum licentiam obti­ nuerunt, non obflanttbus in didis flatutis g fy nodal ibus contentis , & citra illarum praejudicium dc enervationem. Demum vero anno «a Nativitate Domi­ ni M. CCCC. XCVI. Sc die xxt. menfis Januarii , eum poft publicationem hujuf­ modi peremtoriam ftatutorum fynodalium, ficut praemittitur , in fanda fynodo pu­ blice fâdam , inter prxfatutn reverendiffimum DD. archiepifeopum & clerum fux ecclefias feu archiepifcopatus & per eum cotnmiflbs & procuratores pluribus & diverfis vicibus de & fuper modificatione, Ad officium veri paftoris fpedat , ut fupplicum fubditorum preces cum Deo dc reda con/cientia poffic exaudire . propterea RR. in Chrifto pater dc dominus do­ minus Arxonius Flores Dei & apoftolica fedis gratia archiepifcopus Avenionenfis , vifis pro pane fui cleri , peritis & obla­ tis fibi a RR. patre domino priore Prxdicatorum Avenionenfium , pro dido cle­ ro apud didum RR. dominum interceden- Staiuttrna te inftantiffime , qui variis vicibus peten- ““X·*»1*·· do , nonnullas ex fynodalibus èsnflicutionibus modificat, declarat, reformat atque in hunc qui fequitur modum reducit. Et primo in quantum comparentes in fynodo pro abfentibus refpedive armaban­ tur ad docendum flarim de impedimento didorum abfentium, placet RR. DD. archiepifcopo quod ad docendum de hujuf­ modi legitimo impedimento, fi flatimcom­ mode docere non poffunt , habeant odo dies continuos ab eadem celebrate fynodeclaratione & reformationeeorumdem C di die computandos . Qpod ad compre­ hend in fecundo ftatuto extendi voluit & tutorum habitis requifiiionibus & collocu­ mandavit, & quod remaneat illxfâ poena tionibus , & fuper eifdem porredis eidem antiqui ftatuti quinquaginta folidorum mo­ reverendiflimo domino pro parte illius cle­ ri feu illius procuratoris & oeconomi fup- * netae currentis. Item, fecundum flaturum quod incipit, plicarionibus, omnibufque mature per eumItem quo! nulhtf prtibjier, idem RR. DD. dem RR. dominum hic pifeopum vifis archiepifcopus reducit ad juris communis & agitatis , prxfenribus , audientibus, & difpofitioncm , quam obfervari voluit & inteIngentibus egregiis dc RR. patribus do­ mandavit . minis Ludovico Sextoris fedis apoftolicae Quoad vero tertium ftatutum contra non protonorani, Stephano Chamelii & Hie­ relidentes , divius RR. DD. rçducit illud ronymo Divi S. Agricoli & S. Petri Avead jus commune , & laudabilem confuenionenfium ecclefiarum prxeentoribus, Vintudinem , fi qua fit. centio Batànec canonico didx ecclefia: AItem , declarando quartum ftatutum in venionenfis pro pane ipfius cleri deputa­ quo continetur quod redores capellaniatis, & egregio viro domino Johanne Ma­ rum, defignationem illarum portent fecrenx legum dodore, ipfius cleri oeconomo & tario ; ordinavit ipfe RR. DD. archiepif­ procuratore , nec non reverendo in Chrifto copus, quod a cetero in provifionibus vel patre egregiifque viris dominis Petro Flo­ collationibus de quibufeumque capellaniis res Qei dc apoftolica: fedis gratia pnore & beneficiis ipfius archiepifcopatus quibufCaftcllinarum , ipfius reverendiffimi domi­ vis perfonis Rendis adftr ingant ur hi , qui­ ni archiepifcopi nepote dc vicario genera­ bus de eifdem providebitur, exhibere va­ li , Antonio de Caftro decretorum dodo­ lorem & onera capellaniarum & beneficio­ re officiali Avenionenfi, 5c Michaele deS. rum hujufmodi , promittentque infra fex Sixto legum dodore , procuratore fifcali ejufdem curix ex pane ipfius RR. domi- e menfes de juribus dc redditibus ipfarum capellaniarum & beneficiorum inventarium, ni archiepifcopi exiftente , prxfatus RR. & defignationecn facere : & poft didos dominus archiepifcopus ftatuta & conftifex menfes didum inventarium fecretario tutiooes hujufmodi modificavit , declara­ ipfius RR. DD. archiepifcopi pro tempore vit , reformavit , ac in hunc qui fequiexiftentis in archivis palatii archiepifcopatur modum reduxit , prout & quemad­ lis reponendum tradere & expedire tenean­ modum in quadam papiri cedula manu ip­ tur : dt ad hoc faciendum jure jurando fius RR. DD. archiepifcopi in majori par­ promittat , & fe adftr ingat provifus , & te feripta ibidem publice altaque dc intelhis mediantibus fit dido ftatuto fatisfaligibili voce per me notarium fubfignatum dum . dc ipfius RR. DD- archiepifcopi fecreta- fta- arc Item, 5} j Join Pap« ΙΊ. E Item, quoad fatum loquens quod de-A. ANNO ChtUSTi fcut iupcrpellicium, intdligatur & decap1>°9· pa juxta laudabilem confuctudincm ccclcfiar reducendo ad fententiam «communi­ cationis cttra ftatutum de foh^endo cathcdraticum . Quando venerint ad fyuodum (olvant his ad quos fpeflat. Quoad odtavum ver > de repi zlcntandu curatis placuit dicto RL· DP. quod fufficiar , quod prxlèntetMur icmel in anno , & femcl etiam dumtaxat in anno expe­ diant litteras fui regiminis. Quantum ad decimum quintum quod B debeat auifque tenere ftatuta lynodalia , placuit dido RR. dommo quod (alarium fecretarii taxetur per bajulo* tabellio­ ι» i s t o l a-. vam d>dus dominus remanere voluit & nundavit . t”Kenri ' Quod vcro ad vigcfimum qumciitn ftatutuui Jc audiendis divinis in paoochia , non intendit didus revetendiflimus domi­ nus praejudicare privilegiis legitimis . Cir­ ca illud Hat urum tngefimum fecundum , quo cavetur , quod quis dfbeat exhibe­ re fundationes, titulos , deiigiutiones benefiçiorum , reducit illpd dictus RR. do­ minus ad illud Jhtutum partim quo ca­ vetur quod omnes capellam*s fundatas . Quancum vero ad illud edictum gâte­ rait de oftendendis titulis beneficiorum , de difpenfationibus ad incompatibilia , di­ ffus M. dominus voluit & mandav t , quod imelligatur *dumtàxat de habentibus incompatibilia in tua dicecefi i lalva ni­ hilominus remanente difpofitione juris com­ munis , Sc quod nihilominus remaneat illa prorogatio jatri fafla de eodem ediflo uf­ que ad frftum Pentecoftes proxime futu­ num . Item , declarando mentem ftatuti deci­ mi ferti diffus RR. dominus vult & per­ mittit, quod libere liceat atrndare feu lo­ care frudus beneficiorum illi», qui con­ ditionem ecclefir poftunt facere melio­ rem: ita tamen quod tfiéba arendatio feu locatio in frudum vel alienationem non rum . Supradiffc vero piodcrationcs & refor­ cranfrat , ôc fpiritualîCM direâe & indi­ recte in aliquo non laniatur , confliturio- c mai i ones publicabuntur Sc authcnticabuntnr in plena congregatione cleri , ubi dc nibus fuper hoc apoftolicia editis nihilomi­ charitarivo fublidio concludetur , & ibi nus in luo robore permanentibus , & fi incorporabuntur cum antiquis . Aliter ni­ quis in cotum vel in partem in aliquo fupra diftorum cafuum incideret , inci­ hil intelligatur efle conceftum , & hoc quia etiam mandatum non videbatur efle in poenam antiqui ftatuti , quam faliufficiens . t» dat JULII PAPÆ IL EPISTOLA De roiâ aurea benedifla regi Henrico offavo per Julium IL fummum pontificem tnifla. £■ c»4 Ml. ye»er.tbfli frttti G»tllt!rni trtkiyifteft C4W*ri<»fi , D rifero mu ico a i peri*m , noftrifque manibus de " vtntrA^üit ” ' " Jrittr J4inttm tr ‘ more Romanorum pontificum benediâam , i U. tfftüiaat beanii&iiHei* . quam ei a tua fraternitate inter miftarum folemma p«r te celebranda cum ceremoniis in « notui* allegata contenti* , dari volumus cum ‘eU,u Ariflimum in Chrifto filium noftrutn Henricum Anglia: regens illuftrem quem pecu­ noftra te apoftolica benediâione . Datum Ro­ liari caritate conepledimur, aliquo infigni apo-ms apud fanâum Petrum fub annulo pifftolico munere in hoc regni fui primordio de­ catori* die rjuinta Aprilis mijlelimo quingencorandum putantes mittimus nunc ad eum rotefimo decimo , pontificatus noibi anno fefam aureas· fando chrifmate delibutamfc odoptimo. C ΟμπΛΟπνγ. Torn. ΧΧΧΠ. Aa a CON »Π ’VIÎ’ COHC.HUM TvSOH.N,.. XZSÆ J5« ■5"' »C ON C! L I A B UÏ U M TURONENSE. Octrâ Julium Pontificem in Gallia celebrtnxn anno domini M D X, * f**#U*A»* . 1 De rebas in hae fynod© A non felum propulfare armts rjufmodi injuri* geli» Gentbsardus libro 4. ebmnologne rtfest. Cotniioto GrUittoitm Ttuootoft tptftopo* mut GMi (y phuUMmat ttao thtol^m f·4·» jurij (twaici , pro rtgt Fm^fit cOoirrt pinttj/itt/n /{ομλλκι» . ùt fua itirtitutt (Jt , tit ftttltertotur oj poet efeetoo Itgtft , f«i csur to it pr·-*· fufifc , quamvis Maximi lia mis imperatos uiprocurstuno dato epilcopo Gurcenii , quo foono­ mme Latcranenfi concilio fub Julio fecundo adeifet , audoriutcm ilb dcdiifct esprefft ad annullandutn A intrandum qua per ecclcfiam C Gallicanam tn urbe Tuionctifi coniult* , delibefau , actave hlificot , ut patet SX iefij-ajuf- dem concilii. Porro concilium hoc habitum cft juflu regis Ludovic 1 ΧΠ. didi patiis paui» , occafioa· belloium Italicorum inter Julium & Alphonhun serras ecdefie ccclcfi* poflvf. pofivf. am , fed etiam invadere terras fat a pap· notorio belle fuo t non taanan ca intentione ut iilas retineat » fed tatttum ui icnpedüt , nc per ea* papa ille fortior So patentior fit ad offendendum diâùm principes ic fuo». Coottlofuot çt ptr cootUlm ptbuipoioo koo prfk f»k totiitioftik^t cr m arrinria pro· An ob tale odium notorium At aggreffionem injuftatn , liceat tali prindpi fe fubtrahcre ab obedientia hujofinodt pontificis , attento et­ iam quod pontifex concitavit alio* quofdarti B principe* & communitates , imo St tcntavitcogere ad invadendas terras Ar dominia «jwfdam principis , qui potius benevolentia ledis apoftohe* dignus fiilt. fwc/a/aw pvr ttncHhm , priAtiptHt ok tltiitxtU pofo ft /okêoctro bu> ipfa Galia unpugnxxanir, hunc conventum ecclehc Gallicanae & dodiffimotum quorumcumque virorum fieri mandavit, in quo pnopoiuit patribus odio quaeftiones ma5ni momenti per cos difeutiendas & diifolven3s . Sunt autem h* fcquentes qu* ad tempo­ ris negotia difficillima 1 pedabant. An liccst Papz bellum inferre Principibus temporalibus , m terris qu* non funt de patrimo­ nio Ecclefi*, Ac. Quid fi papa nolit acceptare quod princeps CottiltifiUfi fuir ooeoimitrr ptr toittiliooo , Ta- E juridice Ac nonefte offert , fed contra non ot>ptoo ttte pofft , otc itktrt . Quod forfan iniervaio juris ordine , contra talem principem telligcndum de papa in propria ocrions , ut fa­ pronuntiat fententiam aliquam , an ei obtemciebat Julius. dicens fe uti gladio divini Pauli perandum Gt , maxime cum non eft integrum ac cum przdeceflbres fatis ufi fuificnt clavibus divi tutum tali principi ad fedctn Romanam ire, vel Petri. mittere , Ar jus fuum via juri* civilia , Ar raAa liceat principi defendenti û , jusque , tinnibus defendere. ' Abdïtio a» Concilium Turoninji. JJÎ 1 fer ntuiliv» t m» teneri ttlt» fris. Λ enim presbyterorum Be munimcma' clericorum *ÂMNCT font Br CUftlSTI fl(p*w purvey rtli fmeetia. r ‘ Uerymc ‘ “ orationes . Ecclefia gladium CMUSTt· nbo habet nifi fpititualcm, qui non occidit fed >>»<>. ipo. Si pontifes injutte , ordine juris non feretro, vivificat . Notorium exiftit per univerfum or­ procedens de fiâo, 8; menu armata , pronunbem , quod ipfe rex noa iatendit nee cogita­ . cict ac publivet aliquas ceniuras contra principes fibi teliRentes eorumque fabditot A confervit terras ipfius ecclefi* unquam occupare nec retinere ficut certus ipfe papa . Sed ne «artfoe deratos , an ci parendum ut, A quod remedium fieret , oppofuit nubem ne trtnfirtt oratio : adhibendum. quare oftcnfa videtur efle fada maxima ipfi reCsar/a/bar efi ««smi/a ker reeeiiitr» , télé» E Franci* -, &c- Et ii milites regis feu duces ft Mearunt aa/Lvw qjîr, wc «· /·« » *wl λΙμ fuaIli funt; in tertis ccckfi* , illud non fit juie ismvue mMfs liltn. retinendi fed confervandi , ana cum'terris re· vifüm eft tamen eoncilio , ante omnia , eis per cumdem acquilitis juxta formam con­ mittendos ab ecclefia Gallicana legatos ad do­ foederationis inter cos faftxm . Opponitur ca­ minum papam Julium , qui fraterna carhate , put «irur iv qu*ft. 8. ubi videtur dicere 8r Bc fecundum evangelkam corred Ionem t cum admoneant > ut a coeptis defifterc velit , pa­ B tenere quod epifeopi poflunt bello interfile . Quare pro. folutiane eft dicendum , quod illud cemque de concordiam prindpum amplcai . caput ifirar loquitur de bello contra infideles , Quod fi nolit legatos in hoc audire » inter­ puta Saracenos > jufte enim infideles perfequipelletur de. convocando concilio libero , jux­ mur non Chriftianos . Quin imo meliui eft ut ta facro[andi Bafiitctdis decreta , 8r boc fado ecclefia fua auferre finat, quam ampli» in per­ rclponloque ejns accepto providebitur , prout niciem ecelefis excandcfcant . Et polit» » di­ jus erit. > cit apoftolus quod omnia licent , noa omnia His itf deliberatu se concintis , vifum eft erpeainnt , text, ia cap. ab'ed ii. qunft. J. 8e iuiuper patribus congregatis mittendos ecclefia Gallicane nomine legatos ad Julium pontifiiplum papam qui arbitros accipcte refugit, ap­ paret evidentillime de juftitia 8c jure fe dimccm , qui eum humiliter monerent a ereptis de* fum per tex. in cap. dertfimu il. nu*ft. I. fiftere pacemque & cbncordiam principum amItem Deus ecclefiafbcos in hiosclegit . Hi sun. plcâi : fi vero reçu Ia re t , de convocando con­ que font reges fe Be alios regentes in virtuti­ cilio libero , cx decreto fynodi Bafilaeofis com­ bus , & a Deo regnum habent , prout defipellarent : h iique peraftis , ac rclponfo ejus accepto , quod juri confentaneum foret fe fa- C 1 gnat corona iu cap Ke eorum pofita > dc banc coronam habent ab inftitutione Roman* cccle&uros. fic in fignum regni Chrifti . Ratio vero capi­ Addit Duchefaios in vita Talii fecundi, tunc tis ell ugnum depofitionia omnium tempora­ conceffum fiiiffe regi fubfidium ingentis fum­ lium , Ac. Item nulli licet occidere nifi habeat ma pecuniarum fuper bonis ecclefiafticis per­ poteftatem gladii , fed gladius ecclefi* non cipiendarum ad' itnpenfas belli Italici luftioccidit fed vivificat. Item munquid Hiercmias nendas· gladium aureum Jud* Macabco dedit, qui ve­ rus habetur propheta , cognofcit gladium fibi Cs«rr«wr/x , five ttttlafi· , etient nec ecclefi* pertinere. Imo fenbitur ad Tbeféttfltrt . fal. v propter op» principum pacem habere cum illis. Item ad Rom. xi. X·· IrfrnX his diffinitionibus concilii intelligi poteft dtntti trt. Imo potius vir ccclcfixfticus quam ichifma perniciofum fit, ex quo fi­ lii fele contra patrem armandi materiam arri­debet permittere le pcrcuti quam occidat , tes. & gloua in cap. unum folum eft aj. .qtiaft. j. piunt , & quam periculofum etiam fit abfquc maturo concilio caufifque penitus nece fla rus D &: ratio eft boni paftoris habere manna dulce­ dinis non bellum , 8r habere in pedore feienmagnos principes ad iracundum provocare , dr tiam facrc fcriptur* loco lone* 8c gale* , nac veluti in defperationem redigere. Ex hoc enim totius principatus aut regni periclitator reli­ permittitur viris' ecckfialiicis qui fub fpecie oviutn fubintrarunt ut irvivia lupi quoîdam gio , & ia his infinitarum animaram , propter audeant lacerare . Pro omni cooclufione pofiquarnm falutem etiam fi unica effet , omnes to quod ecclefia gladium haberet , exercitium ecdefuE pontifices proprie vite cedere debe­ illius eft ecclefi* prohibitum cx verbis Jefu Pe­ rent , nedum aliquibus bonis temporalibus . tro direntis : Mitte flnJieet ttume i» . B«D·* In­ Ergo ( ajebat Vincentiui Rlgaldus difeutiens igitur papa Julius non poteft ullo modo bel- 1,1 fgf* ‘ articulos hujus concilii in opere jam precitato lum inferre . Et fi fcripwm reperiretur , quod in capitulo » a» fit fereeÿiun refiiat thrifiienit viris ecclefiafticia effet permiffa de&nfio » cur i/tftrrt htllum ptntifiti Rmmm ) non poflum co­ non ita laicis puu armigeris Franci* fi papa gitare qua poena veniunt puniendi illi , qui eos aggrediatur , Br fi fit permifla clericis, eft tollunt amicitiam inter papam 8c regem. Nam verum quoad perioaam A* non pro rebns per arque elle videtur 8< peccant ac fi quis Solem tolleret de muado . Qui quidem auftor multa E glofTam notab. in cap. Sfify·· Htiiirtri ; aj. qu*ft. i. Quid igitur de rebus & juribus ec­ dkit dc jure belli tam cx parte fummi pontifi­ clefi* , refpondetur quod fi papa Julius pro­ cis quam ex parte regum , qu* quidem non fatu accurata , ac rationibus firmata exiftimo. tendat aliquod jus habere in rebus acquifitis per regem Franci* , vel eum damnum aliud M» m- Aliqua tamen hic exhibeo hinc & inde , cx ilecclefi* mtuhfle , arbitro* eligere debet ne ve­ *J' * Io aeprompta , quamvis in ipfo auâort parum niant ad arma ut determinent , alias ipfe pa­ cohatrcant ■ Videmus , inquit , fummum pon­ pa cadit a jure fuo . Secus in caufis ccclcfiaftitificem Julium bellum terribile inferre regi Fran­ cu , in ouibus papa poteft efle judex in fua ca* Chxiftûaifiimo ecdefi* filio - Queritur na­ cauia Bi focus in bello prefedti , in quo non ter de filio malo : fed conqueritur filius deau­ ro patrem filius fervat fidem patri , fed non poteft bellum inferre quod arbitros accipere re­ cula vh , imo totis viribus oppofuit nubem ne econtra . Aaron & Moy fes fummi faccrdotcsad tran&rat oratio : quare non eft imputandum bella uulkxnodo accedebant, fedorabant, arma Canal, Gâter. Tom. XXXII. Aa a regi Al«o~ E Si9 Additio à o Cohi2IL1ÜM ÏV1ON8HÎI. JiO M Q*>» cafu conced&mr alicui mora* pur- ΑΧΝΟ regi Franci». Hac autem attiriirm»· at» quod A CWllSTJ omnu hujus auctori* dicta probaxe intend*» . gitio 4 dc legibus ad fram rcquifttis. : feto CH&lSTf mora pusgaturtum jos ad ilio* &«olu»um eft. l)lll nu. mus . ci»» ipbimct coquin rfiolituonibu» ; 1$. Julius 1. armatus com ilium Boom* in­ majori earn» qiicuffjoae iadigcniq qur modo dixit > non tam ftudio» libcn concilii Raben ­ nccçilària non eft , ( 8c utinun nunquam fit di , quam imped icadi ac haberetur , & oc oeceftaria > £ed tantum ut leâor faite® tt par­ dc ecclcfsa reformanda accietur · te cognaicat quibus momeotù tune librare», 17. Cardinales qui Pijanam iynodum inditiar cccielà» Gallican» determinationes , quas jxruat . quamdin Komas dcgciuut , αοα auii non libenti ant*tv< , fcddolçati paues epiico funt inqrui°nem facere, habendi coQeju proptet pa protulenxu , poft pacstio.etn eechtfla: fta, notifTimam Julii 2. violentum, 18· Utrum papa ia caula propria concilium dannçs ij. concilium · contra fetnctipium in. B di'erit t » yitoV , 11*pvtatm 4 1*1·» II· tt Lte»t X. paeri. fittbet firtvcut· htxt nrvrt <«er»e- E Jk» tempcuvir , reftituere voluerunt. Turcntafem aanveniuiu epHtaporuru G.dliz » plu» 7. Cardinale* Pilani a euiia Honuui» dilccsi) rximque théologie ac juris canonici docloruin , conci-* fc'unt , eo quod nedum m fentenuis Itberi , liabuluin vocant, Binius · emti]Ue brevlaxotes Cbnofed nec in vita quidem tuti «uni , q*and> Ixnus , Rivefms, Shtrovolftw, diiqtM , non fceu* »· apoftolicx prectptiones notorium, contineor pefe.juens Pifaaum cnnrilium. aaoo iùquonu M»'· ■» Ita’ lu hahiium . Htous «éà* *r apologmo» delemus ab barKuluin f audisi quidem led non impleri de­ retxis, A fchifnuticis hominibus nu& calleAs , Atio, bent . lucem enurta anno 1611. in quarto non ad/cripte au» 8- Memorati cardinales rccefcranv cum mi­ Horis neque rypojraphi nomine ; ( perionatus quippe mi militari, ut te » periculo Ar iubdiia aqukopi Melchior Moodier, cuiai oomrn ad agendam fibulam Concordicniis exttuereni · intrudsn» aft, CaJvinianus quidam viliiqur ac proieea, rina militor fuit ) iilnd vae» apparet tua» ex ali» t 9. Patres fatentur fe aliqua diflimufafTc ut tum nuxioir ex dialogo Juliet iukxipta > asque. ex pofraudes &: dotas epifeopi Concocdieniis vhaient. ilretno tpigratnmate, in quibus f*ra puta «ernitur im­ 10. Reipoulie ad objeâioncm duorum car­ pie tas , ac rerum divingrxoi profanatio, germanufque M dinalium , qui dicebant falfum efle fe ailctsut tu loquar, achcdmu». Nos taftv fani omfici illa lum prxbutffe convocationi Pilans fynodi ■ reeentloroai novaexum nafaoda additamenta reieMra aggratti fumarate , 3f fineara. ipia feâ» , quemadmo­ ti. Omnes emones quibut docetur papam dum in aliis, aait omnino , aut in quibufdam capiti* defeci* concilia generalia convocat» r intclligi bus a S- R. E. reprobati» prallitere Surius t finius debent regulariter St ordinarie : nom cttnar- *■ Baroaiui, Raynaldus , ah lique , bona Ade reprxrtndenarie A- in cetis cafibus congregari polluat tare. Virum fatiu» ροΛβ» vtfbm fcri» ab· iis omnmo abflinece , donec a catholica aliquo feriptom «xpurabique papa· gaita in lueer· denuo publicam fuerint emi ita Ludo12- Indi&o concilii Pilani quatuor frmilliviots XII. rex 111 mandato fuo ajin· :μι· vocat prae nu» principiis nititur , precepto fcilicet eccletentum concilium, nec ullum ei favorem aut afliflenlia , voto ac juramento pepr 4 catdmrlium, ttam paabere voir , ejafque reh.p»u» Lugdtnf perfk Rente* ejecit , Arc. Ut athil de PtanciRo f ntn gene» nec oon etiam ad vitandum graviffimim 4 ro ac furaeflbre diaam . Quia aaxxatn fuwtt tuüae apr»· intolerabile firandalutn. logi* pro Biûnia midmahlm* , «un.» Cummam alii>{. Perceptum, ducitur 0 feft. $9. concilii exhibeat , ena at i quoque fuitmn invriligare , fed res Conikantienln ·. dilutio objectionum contra hoc tanti nen eft vifa , ut uoa diutius leélorefque noftros perceptum. moraretur . Plnr» qnf voluerit adeat ifurti.tfrinutn 14. Depulfie eorum qinr objiciebantur ad Sponda^trot, quique poft eunt romoa /bea amplillianoa votum Sc jurement ujb paP* cumaodum esuila Odctaaooi Rayoaldum CON- •0t ' 'Ÿ'.iu$ Gonciliabulvm Pisanum. ·**«*«*«» 5N»a ·&<&*&«<&«<&«&,^.^,^.0,«}$. c1p.ST’ C"“.TI CONCILIABULUM PISANUM ' Occumcnicum reprobatum , contra Julium papam indiâum & congregatum aono domini M D X I. tempore ipfius Julu Maximiliani Imperatoris. 1 cenubiW»». A^»Um Julius pcvuifci jurato promiGflet , fe A eeceffiffet , e* tam Hemtii friat fereuffiffet : ln*ia biennium fur ordinationi» univcrJca "Ver iravii-^’ fraietoi aimanicui a konu vilib» indi- falc concilium eclebiitimim > illudque juftc in>r,i » frfi tolit[it , nuphuua in 'vita Julii his reibis : Gahi fuccefFridcricus de iati&o Severino. ( ut confiât 'ex Ju^rerum , Cafare Cr carimahkui jut a pontifi­ fcllionc terti* concilii Latcrancnfis ) aliique ce iifciverant , anflorilrai , pontificem ai ccnticardinales hctetici & ich ilmatici , convementet Itum , fued ai KalenUat Scpremkrii Vf> fatu­ ar locufta , inquit Julius papa-in bulla indi­ rum effet t citant . Tapa tum omnem optrauo ciums concilii Latcranenfis > qur estai fcllioiteitifer , »r recepta tononia , Tifanojne conci­ Cantra !«- nc 1· aeephali a^reffi funt fiat figmini pantijllio itmijfv , patem cum Fra-uornni rejt faceret , m pomifi- (;f ^{fontate cecumedcum eenerafo ar««< «/·» lialrulum tolleret , limonii Je Monte confido l\opul-licit foiii inii&ioacito bufujmoii affijere , nof- B ma Laterani concilium generale iniixit ; &c. Onuac veacrabilei fratrei noftrot ejufiem funtfa phrius . Hac picudolynodo in univctlo regno Romana ticlefia c trima!e i vocare V rejuirtre , Francis decimarum impoiitiones faâas elfe in­ at ptr noi vel adoi ai hnjnfmedi e'fra n conci­ dicat Julius papa iu bulla 3. fefilonis concilii lium acceitre vellem»! , *·* firmielarunt . Ne Lateraneniis. ▼ero hrc injulte 8e per tyrannidem aecre »iDc loco conciliabuli ifta Surius : Co-ivtne- ι^η»νΙ· detentur , aferebant , fubjungens ibidem aie ruat aliquot epifeopi ex Gallei V Infukrikm , hikui». Julius papa , iereanium poft ultimum univeifaprimo Ttftt , uki cum parum luti fiet viietca• Conft.n- it comuium contra lonftirutionem conditi jam tur , inde abiere Meifolanum . l arum nec ,ki faticufir. iuinm eftnxiffe , CZ net idui convocare nttltiit juii rebui f.Jentet , Lagiunur·· fefe tranftux-Je , mjo.ur cum juravifemui ill ni poft bien­ lerunt , ubi etiam aliquot fefiionet habita funt . nium, a 'intulit n.ft.a rentre , temp»fane pro Eadem expreflis verbis continentur in prxdicta himme inte· pe'l.ire , neaue creJeninm fore noftra bulla iellionis tenir . Onuphuus in Julio ait * andoiitate C~ voluntate concilium futurum ■ Er Florentinos in concilio Lateianenfis damnatos cum de [rav.bui criminitmi noiouii Jurantibni C elle t ideo quod concilio locum Pilis concelfil- *· fc «·* wvwfa.’em ccdtiam Ji-iniali^intitio; i« cafte lent . Reprobatum efle conventum fchifmatiaçcaiam forte , ai jnimnum f otifhta conci.il eorum , tcftantur afta concilii Lateraneniis congregationem non attine*! , fed letando loco ai ieiTione fecunda & tertia ; nec non bulla incardinale! qui ΐοηΊ,Ί.ι m nr^i^endj non ojhafcditiionis Julii papae , qua cum omnia qur a Mrrnmhi- rM)|f convo.atwm c.:v.!ii /oclcr: . I l*_c de khifmaticis tibi objiciebantur , falta vel male n» nna.rr. . , , , , · , . icte lufcia Cauia lodiit 1 coucI)Ubuli ju.iuü papa m buH.l ; accepta efle evidenter demoniltaflet , (imul foutifu.o· addens eofdcm ad tegendam facti lui t.irpitudietiam offendit utnnia aéta hujus conciliabuli *·*’“· nem , ornnia mandata iua fub nomine Maxi­ • pio jure nulla , adeooue merito repiobata cfmilian· imperamus & Ladovici regis Fiancofe . Primum , quod lolia» pontificis Roma­ rvm pioinu’gHle , ipfis veto regi ISe imperato­ ni fit generalia concilia indicere . Secun­ ri nihd hac de ;e conilr.ifte · Prrtei c.· i,.ua do , quod trimeflre tempus ad cotnpatendum de citatu pontifice Λ.· caidinalibis quiUiifdain ptxfixum non fuerit fatis longum . Tertio > fupra diximus , ad acfa conci.labu’.i Ipeitarc quod Piûna civitas quatuordecini prope anvidentur , oux Suriut anno 1511. cnairat his D norum bellis eahauita , non fati* aptum utuveibis t Torro cum ea ttmentai aj horrcaJum verialis concilii congregandi locum przbere fibejma ffeilare 't.'tjerrtfar , "Jnlini fontfea Japotuerit . Quarto denique » quod ipte verum f-i aj eoi litern monuit fcrheniine , at aj pa­ & umverlalc concilium apud Lateranum in or­ cem tr unitatem ecdefia fe reciperent : alto^nin be habendum de fratrum fuorum confilio te a«ûut apfote , at vel invitai i» ipJ»J animaJverterer . alfcnfu convocaverit . Videant igitur fauto·< i.a aJmoaitio frei caràinalei permovit , ut cnm res fchifmaticoram , qua ratione hunc con-u*· “***** ventum malignantium defendant , atque pon­ fontifiie in [ratium reJire maturarent ; tjaoi pon­ tifex hiet aliter cle-nenttr accepit : in altat , tificem omni plane culpa hac in rc carentem cam nollent ai faai.utem reine , gravem fane incutent. tulit ftnrentiam , SS. Nprei Se Achillei Cafcntinus S. R. E-Cardinales fuis nominibus, B ftmtja famftiflimum dominum noftrum Julium Pjpim , fupplicamus , & per viicera miferifit pro fex aliis domini* Cardinalibus iufticicns coidta: Dei noftri hortamur , ut huic convo­ mandatum habentes , Se pro alii* eis adhrrcn» cationi concilii pro didis caufis afientire di' tibu* ac adhrrere volentibus dixerunt fif propognçtur , Se illua perfonaliter , vel per fuot fuerunt fequentia verba , videl. quod contidelegatos hoqorare , Se confirmare , /imiliter Se rantes quantam Reipublicr Chnftianr utilitareverendifiimos dominosS.R.E, Cardinales, patem concilia generalia univerfali* ecdefie attutrinchas, archiepilcopos ,cpifcopos, reges»prin­ ’ Ierint , quantumque detrimenti ex eorum intercipes, Se potentatu*, ac communitates » Se colle­ miIlione ehnftiana refpublica fit palla > quam· gia , univerfitatcfq ie ftudiorum generalium , ac que imprefentiatum conipiciant clarç , magnam Religionum generale* , Se magiftro*, nec non inftare neceflitatem univerfali* concilii conejeomnes ahos ccdcfix prrlatos , Se in conciliis gandi pro vera pace Chrilbanorum fundanda , Î’eneralibus auctoritatem defiiiendi aut confuAc fuflicienti bello contra infideles ftabiliendo , endi habentes , & ad concilium de jure vel nec non potiflidhum pio reformatione morum confuetudine venire folitos Se obligato» con­ univerfalisecdefiie in capite, Se in mcmbiis pluri­ mum collapforum . ac emendatione criminum gra- C vocamus , A' requirimus , ut per fe , vel folemncs ο·.ιtores , vel procuratores , fi com­ viffimorotn, notorioum, continuorum, Se inennimode pcrfonalitcr interefte non poterunt , ad gibilium univcrialem ecclefiam fcandaliiantium, concilium iplum loco Se tempore , qui bos fiquorum omnium ecddiae morborutn falutaris &: pra , accedere dignentur , procuraturi quan­ unica medicina congregatio univetfalis concilii tum in eis erit , ut concilium fit liberum , Temper fuit habita : cumque tempus decennii tutum , & fecurum : & in eo juxta formam poft ultimum univerfale concilium pmdudum Confiantienfis lynodi procedatur ad honorem iit effluxum , Se ialuberrima decretali ConftanDei Se ecclefir fplendurem , pacem Chriftiatinculi conftitutionc edita , qur incipit , Frtnorum , Se infidelium expugnationem , quod , finguli* decenmi* univerhlc concilium nos S. R. E. Cardina'e* pro viribus offerimus congregari debeat : & fand iflimu* dominus noder Deo 8e ecdefie effectua liter procuraturo* , Se dominus Julius Papa II. , cui pi imo curr efle de­ faôturo* . Quare fanCtiflimum dominum no­ beret liLd convocandi , tanto tcmpoic hoc ne­ ftrum , Se reverendiflimo* Dominos Cardina­ glexerit , maxime cum voverit 8e juraverit poft les juxta formam aliorum concdiornm enixe biennium a creatione fua illud tenere , Se ne dum negligen* in prateepto ecclclir Se concilii > D fupplicxmus Se hortamur , ut a quatuor caafis , qux maixme poflent hujufmodi ianâam fed voti Se juramenti hujufmodi tranigreflor il­ congregationem impedire , ex nunc abftiocre , lud non tenuerit , tcmpufque interpellet pio ho­ videl. a creatione novorum Cardinalium Se » mine ; cumque nunquam iua auctoritate aut publicatione creatorum , fi qui foriitan funt , voluntate futurum concilium credatur : Se cum Sc procéda contra antiquo* Cardinales , aliofde gravibus ecdefie fcandalis in capite agen­ que pixlatos, Se perfona* ad concilium ipfum dum fit , quo caiu juxta patrum fandiones., accedere volente*, A.· illi, prout decet, confenti& ipfius facri Conftantienfis concilii decreta ad eivc* ; necnonab impediendo hujufmodiconvo­ fummutn Pontificem congregatio concilii non cationem concilii dnefte , vef, indireâe , pu­ attineat , fed fecundo loco ad reverendiflimo* blice , vel occulte , quovis quxfito colore , 8e dom. Cardinales, qui Pontifici in hujufmodi iua ab alienatione fcudotum aut terrarum S. R, negligentia non adn» ierint , m limitibus cahbus Ecclefir. convocatio concilii ipcftct , non ad eos , qui In quib cffcftuahtcr copgicgati monemus Se hor­ T ta- 1*1 ’Vu* Concilia »u LUM PlAANVM. M*™?™ ANNO ' tamar fatorum *« civitate Pifana, Se inehuao- A norttm , 8e aliorum prxlatorum venire pote- anno iit : quam vim publici edidi habere petimus, CHIIS 11 CKAim dum in Kalcndis Septembris proxime faturi , A principales aomini noftii obfervandiUimi >**«· un. & ibi continuandum & eerminandum ufoue ad habete decreverunt , A voluerunt perinde ar­ defitunonem fapçriorum caufamm, nifi deconil a re ad veniendum ad Concilium fapra requifenfa majoris partis congregandorum in Conci­ fitos , > A monitos , ac fi perfanaliter illis tuiflio aliqua legitima eau l a ad alium locum com­ fet intimata, vel exhibita ipfa convocatio mo­ modiorem transferendum fit . Quapropter cum nitio , & protcftatio ; cum non fit vcrilinaile omni reverentia A: humilitate ac initantia fanipfis fare incognitum , vel occultum , quod Atflimutn Dominam noftrum Julium Papam tam patenter omnibus publicatur . De quibus nomine , quo fapra , fupplicamus > & per omnibus didi domini confilum , commiflavifcera tnifeiicordi* Dei noftri requirimus , ut rii , Ar procuratore* petierunt a nobis nota­ huic vocationi Concilii pro diftis caulis aflenriis infrafcnptis unum vel-plura inftnimentum tire dignetur , Se illud perlons liter vel per vel infti umenti fieri atque confici debera . faos legatos honorare , A confirmare . Simili­ Ada fuerunt hrc Mediolani in domibus habi­ ter 8r reverendiflimos dominos S. R. E. Cardi­ tationi} modern* rekdcntir reverendtflimi Dnales , Patriarchas , aichiepifcopo* , F.pifcoD· G. Epifeopi Cardinali* Prencftim (itis m pos , reges , principes , dr potentatus , nec porta Ticinenfi , parochia S. Georgii in pala­ Aon alios ecdeltr prrlato* , communitates , tio fub -anno , indidiooe , dic , menfe , A dr univerfitate* ftudioruin generalium , collegia pontificat· quibus fapra , prafentibuj ibidem ac Religionum generales A magiftro* , & in IlluftriG. D. Galeatio Vicecomite milite ; ma­ conciliis generalibus audoiitatem definiendi aut confuiiendi habentes , Se ad concilium de gnifico J- U. D. D. Hieronymo M. rono filio q. D. Johanni* regio Senatore Mediolani, ma­ jure vel confuetudine venire folitos Se obliga­ gnifico D. Bernardino Guacio filio q. D. An­ tos convocamus > A requirimus , ut per fe vel tonii Pretore Papie , 8e D. Benedido Arlolemnes Oratores , vel procuratores, ft com­ briono filio q. D. Chriftophori Vicario D Camode perfonaliccr interefle non poterunt , ad Îitani Juftiti* Mediolani , ac D. Princivallo Concilium ipfam loco dr tempore , quibus Cu­ e Monte regio Secretario Mediolani, teftibus pra , accedere dignentur procuraturi quantum idonei* ad premiffa vocatis Sc fpecialitcr ro­ m eis erit , ut Concilium fit liberum, tutum, gati* . &.* iecurum : Ae in eo juxta formam Confta·Et ejjo Petru» Rebe clericus Edrienfis dicetlentas Synodi procedatur ad honorem Dei Se C celis auctoritate apoftolica nourius publicus , Ecclefi» fplendorem , pacem Chriftianor m , quia prxmiflis omnibus Se fingoli* dum fic ut & infidelium expugnationem , quod obfervanpixmittitur fierent Ac agerentur una cum pred ffirni ipfi noftri principes , A domini nobis nominaiis tcftibu* prsiens intofai , eaque reverendiffimi j»ro »n' folatis fignavi in fidem przmifluium ienon ab impediendo h juimodi convocationem qututus . Concilii dncfte vel indirecte , publice vel oc­ culte , quovis ou*fito colore ; Se ab aliena­ Bull* Moiirarii te»tr» trt> rrttcreuÀiffitione faudorum feu terrarum S. R. Ecclefi* . *>·< Cirdnulti , «C rtdtutt iei aheJititii·!· S. In quibus omnibus can fis proteftantur domi­ D. 7Ç. , *c i» tecltfii fafli ni pro nobii obfervandiflimi principales dc nnlDei ·τα!»τ . litate adus , niti a fanet illimo jOomino noftro in dido Concilio hujuimodi fierent , A aliter fada , vel facienda irrita haberi , ac per con­ ijliur Epifcopus fervus fervoiutn Dei . Ad cilium ipfam annuilati Se caflari debere piohtturam rei memotiam . C*lcftis altitudo tcftantur , Se requirunt . Et quia tutum non potenrije divina providentia cunâa di (ponens cflet nobis procuratoribus dictam convocatio­ ut ecclcli* triumphanti militantem ecclefiam nem Concilii ac proteftationem in praslentta , £ limilccr. faceret , vuluit famrno Pontifici Chri­ fandiflimi Domini noftri facere , qui S. R. L·. fti Vicatio , Dominici gregis pallori adefie in Cardinales fratres fans , Ac Ecclefi* umvei fa­ regenda A gubernanda univerfalis Ecclefi* Molis principe* carceribus aliquando mancipandos naichia conliliarios Ac mimftiot S. R. E. Carminari fecit , curatorcfque principum , contra dma'es , ut ipfi tanquam ejufdom Pontificis Ar jn* gentium detineri , prout notorium cft , A ecclcli* membra fuo capiti defarvirent. Ac f<>bpro notorio allegatur ; ideo dectevimus per afmiihs humeris ad regendum univerfalis ecclcli*· nixionem hujufmodi cedulat five inftrumenti con­ firmamentum operofa fedulitate cum ipfo Pon­ vocationis, monitionis, Se proreftationis hujufmo­ tifice laborarent , A tam ipfius eccletiz quam di in valvis Ecclefiarum Mut ineniis, Regieniis, At totius orbis incumbentia onera indekflis cum Parmenfis , ex quibus vetihniilitcr ad notitiam eo lollicitudinibus partirentui , ac cum eo umveiialcm ececliam repratfentarent . Hi funt , Sanditat» fur , Se revcretidiilimotum Do­ minorum Cardinalium , ae principnm chriftiaquos dJcxit Dominus , A vclut praecipuos ac J iubli- 50 CoVCtllABVLUM P19ANVK MAinauamn ΙΜΧ 57® AMMO fublintm ejuûfam ecclcfi» catdiam pnsrogatiya Λ Boaoais cum fu* curia cxiftanuaa voaau fe 1 omq coaferrept, prout iidem Cardmatcscidcm Fran- CMJSTl ÇMAUn fobltmavit honoris : boom car tu* iq «rhe ma­ ιρι> gnificus orna·· Ac fmguios quibufaumque utalii cuco Cardinali fit (aduro* obtulemae» inimm i»n« dccmatos exollit, dxicriptiqua dicentes ia dia­ demata principis : horum altitudo cnnfilU At CxperUi ciscumlpc&iotüs induflafa circa diriget*» da quabbet fe agenda S. Roman* atque univciûli ecclefie majora commoda ûJubritcr af­ ferre dvuofcitur , idcvque a nobis tanqustrf membra a capite per canonica» fatsriujnc* illa— ccntiati dikederç prohibui hint. Hi fent, quo* ideo ultra alia oroamcata galero rubeo iaheni­ tor alie confiât » ut pro çatcrM fanriam fodem apodolicam. Ronunamqvc ecclefua unitatem ua eis ipfi· ut profertur , rrptwfaatatem , quantw» ficti potaft verbo Ab vsemplo conftanter Ac Mt rapide ufqu« ad fanguiiui iwufwtem tmanUic , 9t detendant t ea quo majorit honoris prorogativa honcftati luat , tanto magis pec­ cant , cum eorum A( «ceUtlua unitatem hujuf­ modi fciodunt , rut a iummo Pontifice eotum capite quMuo modo iUieeatiati recedunt , vel ab ipfius ooedientia deficiunt . Sane nuper m COQufto”0 noftro fecreto dfte ut tta dixerim, eotiefim iocanabulis quorumdam peftiferorum hominum eftrrnatu li­ bido hatic fandam ecclefie unuarrtn fooderefe leaeraee tentavir. Qaifquis igitur banc fanCUm 8t imnuculatam ucdefix unituras aulu fa c rile«*·. * diabolica perfuafiorM violate pntiumpierit, hic , ut facri Canone* edocent, alien·· •ft, propbanuaeft, fasftisel, habese non pot> •ft Drum pattern , qui unrverfalis ecricfhe non •eruet unitatem , nec poteft ia cum aliquo con­ venire , qui cum corpore tpfins crtleii· , Ac cum oaiverfa fraternitate non ennveait . Ex num , pater fanrie , faarijtar vrftra taoenu > nt decet t recuperatione· terrarum A jvnuvs S. R, E. praferum ciritatia Farrasicnfis » civique diMatut , tetutorii , ac daftrsôas , quibus miquitatia filium Alphonfum Eften.ob eju· deme­ rsa, per itntrntiatn confiftorii ahurr fatam pravi»mt , Bononiam cum exercitu aaeftafiet > nsonuifletque S. R» IL Catdinale· , quos tarn pro pnrdiofe , quam aliis gsavibm eidem cceWt· incumbentibes «oenbit· coafulere inten­ debat , ut ip£am fan&Mtem veftrxm (equi de­ berent ,-proat par erat , inimico tamen huma­ ni eenerfa bradante ac (candaium Se sitaniam in dnmiruco agro femina nse aliqui , quod do­ lenter referimus , an diâis S. R E* Card mal ibo· monitionem fanriiutis veftro hujulmodi implere fi nudantes iter eorum Florentiam vér­ in ovpcruat , ac fpretis litteris land it a tu re­ fine ac moaitiorubos 6c exhorta*iaaisus pe< de­ votam, creaturam vnftram Franciicum tiu S. Cle­ mentir pauhptetam Cardinalem tune m munribua eonftitatum Epifcopum Concovdien- Da­ tarium veftram , quibus ill·· hortabatur , Ai monebat., «κ ad camdem fanâiesum vtûxam firmati· prius inter ipfos(«creto, tt pet mana* publici notarii ccrtiaconipirttioeib··, Ar capito» Lio ac conventionibus dhcitts 4' lohoocflb con­ ica (an&tatem veftram Papiam tilicentiati ad­ ierunt , Ar deinde Mediolanam it Conferente* ibidem contra ianâitaxm veftram , 8c fodem Apoft. ac fand« Dei ecclefie unitatem pericbJoum fe (chtimaticam conventiculam uyrç mo­ liti , aliolque Cardinales in luam laptcntiam trahere conari funt » prout divethmode fanciitati vcftnr innoraifle debuit » qua rc rfctcft» m fuo propolka pcrfcvtiantes gravia cccWuar unv B verfali icandala imminere , illam que rdorrnatiooe indigere » Ac propterva Concilium pixut quoddam decretum Caecilii Cunftaaucnfis a* votum per camdem iandikatetn velbam Ma qu* ad fuounum Apoftolatus apicem aftumptio·· emifliim , & juramentum per cam prcbttum congregandum fiarc , jufquc iUud coacpegandl ob una nans veftrc , At aliorum Cardinalium illi afliiUncium negligentia ad ero devofamum cfte . eolque Cuncilium ipfum ablquc aliqua fanftitat is veftnt nequilUione Ac bccntia ία«ΰ dem fe convocare pofte after·re non font veri­ ti* Horum principalis surior «atitit D. Bemardieof Epicopus Sabine·, qui jamdiu ifta animo fuo pnemed ·»»**» » fententiam G.ltel» C mum ÏMftopun» XVmeftin. fe HancUcum tft. SS. Nerei fe AchiHei pmbv^u® Cardinal·® rmnr.protR ia cedefis nsdifttonis * ce»»©cxtionii Concilii oervm nomene publient! , fe ·· credirur, ad eorum fijfegatioeer» enam fcsboro mine Maanortiani Roen. Imperatoria etefti , fe Liadovici Francorum ragis sHuftriutn «Mtferiis , ac mana pebliconie notarûxiun lubdrriptM, fe io urbe ac alibi clanculum alfixit clare eonftat. Qua nam gravitate vetbonm . Pater fenrie . quovo doSore animi sem hujuimodi depforem > Sed , ut video » Pater beaullime , ac reverendifimi domini, jam tempos eft mug· semedm » ouam querclm . fecce ostm Unria mater eccl·fia, qun in perfon* fanri i tatis veftxac lui indis» D busti fponfi iincera perpeius unita te fe paee p au débat, scieratis iachrymarum fom ibus mul­ ti· cum fufpiiifo fe fiuguhibits ad tc fponfum luum , fe ad vou seveamdiflimo· dominos Car­ dinales , qui «fti? in portem fotficitudinis «vo­ cati , damaie fe voetfosatu compellitur : fe m beat illime Pater cum omnia psmdift· fint adeo manifefta , public*, fe tuMortu, quod nullapoifint tergiverlationc celari , ncc excuiatiooe de­ fendi , in virtute altifiimi una cum hoc lacro collegio exurge, Ac judiea catalam fponfa tue, Ar rnemot cfto opprobrii filiorum tuorum , ac­ cingere gladie tua fuper femna tuum peteutiffime , intende profpere, procede , fe regna, fe caratplo alrorum fommonon Pontificum-par deeeflbnim tunram , qui fetnper iniurgeptes in E Dei ecckfi* herefes Ar fduunata cnm ipforum auftorum fautoribus aoftoribus fe fequacibns a Dei ecclefia , fe communione fidelium , fe (acrstilfimo Chrifti corpoxx eliminarunt, hoc novuer ortum perwciafiffiorom fchifma >n tuam , fe S. R* E. iponfas tu» inpsriam fpstltuali mu­ crone reietnde. Nro içter » quidudum Concilii indiriiooem hujufmodi, live potius fehiûaaiicam convuntiotlam per alias noftras litteras ravoesvimu», a< pro pace fe quiete omnium Chrifti fidelium » proque catirpandis kluimstibu· , fe hosriibm uni- Î7î ’Vi’’’ Concn.!Ainu* Piaamüm. WÀ”ïïï!AWe 571 •niveris, ac reformat tone univerfalis eedefi· , Λ vit , te fine qua nec orationes, aeque jejuula, Taxonec eleemolyna Deo accepts fudt , fcindere Ac CHUm laperait cApavefcantt At * pradiXi* quantocia· if tu pdekt caactiûritcr ineunde («cumçnicum gene­ tam pcraitMfi* At fcandalofis prorfu* dcfiftant rale eoneilMM Miximu* . A* celebrare Domino exceffibua , inventuri apud nos fi efleXuahte? permittente intend*·»·*.» hnpifmodi relatione paruerint , Ac etiam nobis pcrfonaliler humili­ audit* megnp ouidca», psoat decebat, dolore ter paruifle docuerim , patera· caritatis afteac remore aftecti !·■« . Non jsotamu* enim Xum , apenumque maninétiadinit , Ac clemen­ nan vehementer datore, ut par eft, tamperniti· fontem : alioquin ipfos fi forte jufticia* Ac cjofam ia Dpi ecdcfia incendium inchoari, Ac ab hia pfnciptK , a quibo· minime fufpicabavittutis amor a peccato non retrahat , induk genticqac fpes ad poenitentiam non invitat , mur } untfertim a Bernardino Epifeopo»-quem honoriheeatifima legatione Germania decora­ poenarum terror , Ac rigor coerceat difeiplin· , prnfotos Bcmardinnm , Ac Gulialmum Epifcovimus » Ac cujus » reliquoraa»q«e omnium peti­ tu , quantum eum Dico licuit , femper annui, pos , ac Francifcum Card, adhérentes, rece­ ptores, Ae quoslibet fautores eorum de fratrum mus, aliifque omnibus prwfatis, quostanquam corporis noftri membra paterna caritate femper B coramdeas epofilio requirimus , Ac monemus ia virtute S. obedienti· , ac fob ani th était i* Ac dikximus, Ac in vifceribu* complcâebamur ca­ criminum hzrcfis Ae fchifmatis , ae Info tnajentatis. Quoniam igitur fratres noftri pnrdiâi, Ac fanifte matris ecelefie filii alienati funt ab ftatis , Ac quibufeumque aliis contra tales ab ea , Ac claudicaverant a (emitis fidi , no* adhomine vel a jure inflidi* , ncc non privatio­ verius hujufmodi perkulofum fchifma juxta nonis Cardinalatu* honoris ac patriarchaliuai te ftris paftoralis officii debitum publia, Ac in fa­ Metropolitan. Ac Cathedralium , quibus prefont , aliarutnquc cedefiarum, nec non Monacie ecclefi· requifiti, ut przfertur , infurgete » fieriorum , Ac aliorum beneficiorum , quorumAc illi obviare decrevimus . Quamobrem revo­ cationi conventiculo Ac indiâionis concilii hucumoue que obtinent, ac inhabilitatis ad illa jufmodi inherences , ut ad debitum finem ec»alia qualiacumquc impofterum obtinenda , ciliatis omnium animis perduci poffit , nullafnec non convifti criminis (chifmatis , hserefis , que feruputas remaneat, quo minus hoc facram Ac Icfo Majeftatis pcenis diftriâe precipiendo x aecumcnieum generate futurum concilium cum mandamus , quatenus infra jo. dic* ab amixio- \ ne prafentium in locis infraicriptis immediate omni quiete Ac pace ac animarum unitate in spiritu fando , ut decet, celebrari poffit t & C fequentes numerandos , ipfi Bernar. Ac Guliel. attendentes memoratam ipforum promotoris Ac Epifeopi, Ac Franc. Cara, pro indiâoribu* Ac irocuratorts petitionem juftam , Ac divino Ac convocatoribus Concilii Knetali* ulterius fe ge­ utnano juri confonara ; nec non inftrumentis rere aut nominare defuxant : nec per alios , publicis talia manifefte continentibus > etiam in quantum in cis eft, haberi Ac nominari pro ta­ libus fe patiantur , ac indiâionem te convoca­ alma urbe noftr* temere affixis , te per no* vi­ tionem pncdi&at ficut de faâo te male faXas lis, Ac alias legitime probatam , & ufquc adeo coram nobis perfonaiiter conftituti publice re­ publicam Ac notoriam efle , quod nulla poffit tergiverfatione celari , ita ut ad poenarum fevocent, callent, Ac annullcnt: adherentes, re­ ceptatores , Ac faventes ulterius ipfi* Bernar. Ac veritatem justa (anâiones canonicas in prediGuliel.. Epifeopi* , te Francifco Card, in hoc âo* Bernar. Ar Guliel. epifeopo; , &- Franc. fchifmatis crimine nonaffiftant, nec adhareant, Card, abfque alia ulteriori mora procedendum ellct : prefertim cum nos eidem Bernar. etiam vcl foveant quoquo modo per fc vel alios dipoft omnium fupra narratorum perpetrationem, refle vcl indireâe, nec quovis qusefito colore i fed ipfi Bernar. Ac Guliel. Epifeopi , Ar Franii errorem ftium rccognofcerc, Ac ad cor reverti voluiflèt , plenam indulgentiam , Ar pr«terito- D cifcus Card, adherente* , receptores , Ar fauto­ rum temiffionetn Ar veniam dare Ae concédée: re* nobis tamquam patri Ac paftori animarum foarum reverenter pateam, Ae obediant , ac de apoftohea clementia parati efiemus , nihilomi­ nus de eonundem venerabilium fratrum noltrorevocatione indiâioms Ar convocationi* Con­ cilii hujufmodi infra prcdiâum terminum , ut rum contilio omnipotentia Dei imitantes demen­ pnrfortur , coram nobis perfonaiiter conftituti, tiam , qui non vult mortem peccatoris , fed magis ut convertatur , Ar vivat , te omnes ioetiam per publica documenta certiore* nos fa­ juria* illatas oblitafccbatur , omni qua po (Tu­ ciant , ut de coram vera obediemia nullus du­ bitationis fcrupulu* valeat 'emanere . Alias fi rnus pietate uti deerevimus, Ac quantum in nobu eft agere » ut piopofita manfuctudinis via Bernard. Ae Guliel. Epifeopi , ac Franc. Card. ad cor revertantur , Ac a pnedidis refipifeaxit te adhérentes receptore* , ac fautores pnediâi exccffibus , ut ipfos tanquam fiüum il Ium pro­ fecus , quod abfit , Ar nobis perfuadere non pofliunu* , egerint , feu pnemiffii omnia Ac lin­ digum ad gremium ecclefi· revertentes benigne gula infra terminum pnsdiâum cum etaâu nos* recipiamus , Ar paterna caritate amplexamur . Ipfos igitur Barnard i num , & Gulielmum Epifadimpkverint , noverint fe fupradiâis panto copos , ac Franctfcam Cardinalem » & etiatn E obaouo* , Ar a nobis quamquam invitis juftiquufrumque eis adherente;, eorum receptores, tia cogente citatos, prout tenore pntfentiumci­ At eis quoquo modo faventes , per vifcera mitamus , monemus , te requirimus , ut quintafeticordie Dei noftri , per afpctfioucm fauguidecima dic pr«fatum terminum immediate fenis domini noftri Jelu Chrifti, quo Ar per quem Juente , non feriata , Ac fi diâa quintadecima bumani generis redemptio » &.· lanX· maui* >es feriata extiterit , prima die fequenti non ecclclia edificatio faXa eft, ex toto corde hor­ feriata comparcant perfonaiiter coram nobis in tamur, precamur, Ac obfceramus, ut ipfiu* ec­ urbe te confiftorio noftro fccreto^-aut ubi tunc clefi» unitatem , pro qua ipfe Salvator tam inerimus , ad fe defendendum , iegitimeque exftinter oravit ad patrem , violare defiftaut i cufandum de prrmiffis contra eos oeduâis, alia· fraternam quoque dilectionem te pacem, quam ad videndum , Ar audiendum fe , Ac quemlibet totiens Ac accurate idem redemptor tranfiturus eoium etiam nominatim , quo* fic citamus ad cx hoc aondo ad patre* diicipafis -•amenda­ diem esindcm , contra ipfo* legislate procedi a AMMO CMR ISTI quatinus op«* fuerit , it expeditione cancre Iiw BC Hi '"AÏ’ C ©MCI LI ABU IU M PlSANUM· „4 -anno” k ad videndam fe dedatari fchifmstfcm, Haf- A no bombum liceat hanc jHurri phemoe, fe tanquam fe tarie·*· , ptaratiaaia t ibliauieuit r rtoui- caauTl filmai» » awnitioni· . amadaii , tfeatfoau, ·»π. ui»· aie hrfa majeftati* fore castificationis voie atat ia » decrod jaM^afey rat, fe panas poadMta caocaflfeaû fe mandat! iafeingera , v*t«Taufo k jaftitia fnadebst, ccttificafttesoofdmn » nec non Dum , Marchiones , Principes , Poaftates, Capitanooa, * quosli­ bet alto· ofeciates , k eorum Ibcatenentcs , nec non coaumnuutct, univeefitata* crenarum, critarum, oppidoeutn , villarum fe aliorum lo­ rarum tenore prvientnun requirimn· , fe hor­ tamur , ipfifque Patriarchis , Archiepifcopia , Epifcopi* . fe alii· Prclati» , ceteruque mbditis ooftru diftrifte mandamus, quatenus pnefiiiu monitis omnibus k fingulis in veniendo ad diâam Curiam occatione ptadi&a , moran. do in ipfa, vel ab ipfo recedendo, in perfonis k bonis aut rebus eorum nullam inferant , nec ab aliis . quantum in eit iverit , permittant inferri infonam vel oflenlani ■ Nulli ergo ornas- rum eju* fe novent incnrfuram. Datum Roesa apod A Petrnm anno incarnationis Dominic* 15it- qufoto Kai. Angnfti , Poaiifratui noftri anno ofeavo. IWfa nfeôM «MverariMb fe iavwariaao (anfiaa/iw* etftMi·* tr Pr»Ut«nun (UUiut B où «d rafidrarmam Caariiii X*«w«m^Ks raa» dtcXaratiHN aaib/arri faferam fir ζ—ΰΐίά·iMt TiftMM , T Ulias Epifeopus ferrn* fcsvorum Dri ad fo* Λ turam rei memoriam. Salvator dominainoHcr Jetas Chriftua unigenRu* Dei filma fempa in finu pnuis > ut humanum genua, quod pruvancatiooc primi parcatis perierat , infimata , fe ad iubiimia felicitati* marma odduccrat a mortalitatis cantem aflumue non aocufavit, impalfibili* ferius pellibilis pro ipfina humani generi* ial ration e , cujus uc redempti , fe a poteftate diaboli liberati curam beato Petro eeelritis regni clavigero , apoftofoque princiÇ pi , ac foccefloribua fuis eammifit , otnncm potuftatem k principatum fuper omnes tribuen­ do , cumque caput uiuverfali» ccclcfi* conftituit , ut populum ebriflianum fic redemptum a conatibus pervcrlorum prcefervarct , fe luporum nbie defenderet , k cmntes.oves , oe diabo­ lica fraude fe fehifautfeoram afiulia deceptas, boni paftotis asrmpfo ad ovile Dominicum re­ duceret , fc didf Ecclefie unitatem fervant . Unde nos ejufdcm beari Petri meritis beet infu Scientibus fiioceflom Di vina difpoocnte de­ mentia efltrii , ad pnfetvaodum popuhiM Chriftiannm nobis commiffiim , fe ftatum univetfabs Ecdefir adaugendum k reformandum, •c ad deliberandum de expeditione contra fidri D orthodoxe perfido* haftos fomenda per Chriftuuioa principes k populos , ac etiam ad non­ nullorum olun S. R. E. Cardinalium , qui in vedefia Dei tanquam in firmamento corii fiel. 1« hiccutcs , k ab ipfa ecclefia fubllmati fuigcbant, faperbtn tvpo fe odii rancore in ne*, * quibus honorati fuerant , fe malt* bona re­ ceperant , in angelo* Sathane immetati febifi matum fomenta , k conventicula illfcita , fen potiuseonctliabela congregare, kconvocarc fetagebant, ad ambitionem fe malitiam minguen dum , habita fuper hi* cum vonetabtlibu* fra­ tribus nnftm S. R. E. Cardinalibus dellbecsifoi» matura , Concilium Latetaoen. die Lue dedmanona pmfentis manfia Aprilis , qua erit E ferla fecunda poft oriavam refaneAmm* ejufdem Domini noftri lefu Chrifti anno paoxunc «laofo indiximus celebrandum, k ut feqiiitur, aucfon Domino finiendum ; hupifinoai qui Concilii generali* celebretionem per noiriae patente* littera* in eoriefia Laleraneu k alii* plunbui publici* locis curie Romane publicari mandavimus k fecimus ; ac etiem catilfiaiis m Chrifto filiis noftn* Maxuniliano in Rom- Imperatoiem eleAo > te aim regibo· > fe princi­ pibus Chriftmni* «r alia* aofou littera* ae etiam nunao* noflro* «d hoc Ipecialiter depu­ tatos fign(ficavimus , rcquifrvimufque veacratxles $7$ *V?S CoMei Ci abwlu m Piianvm. >uxlJS4A*n diram ac/indignam perfecutiooem t» Cevtdam '"Xhhq' An Ho' biles fcalrca noftnu Pairurcbas , Archieptfcoimplorare & expetere coaâl Aimas : qu* etiam emisti OHRiiri pas* Kpdcopo», fc dilet^os filios .Mouafteconventicula a fallitatibus & mendacii* initium ***** !>·»· Moram Abbate» λ PneUto» , fc allot , qui fumpht , 8c apoftolica auâoricatc da venerabi­ Corealii· insereC» tenentur * & confueverunt, lium rratratn noftrorum S. R. E. Cardinalium at ftatuto tempora pocdifco ad prrfitum Con­ unanimi coofenfu Ar coafilio damnata Ar impro­ cilium cakbcaodum «crederent . Et voient·* bata eatitit, ut in diverfe» ooftris litteris defrcfau labareris Domini noftri Jviu Chrifti vcfuper coufeâis plenius continetur . Quis deni­ igia loqui * qui a lummu calorum ad nna que perditalfimorum hominum Ar fchifmaticoAcTcvndn , anefatot olim Cardinale· * aliaa lum perdita·* audaciam Ar temeritatem poffet 9. R E. diieâos felio* * qui ab ea alienati unquam fati» damnare Ac abominari, vel «quahint, Ac claudicaverant a iemili* fuis , in qui­ eimiter ferre, decretis generalium Conciliorum bus incedere debebant, benigne , Ac ea inti­ Conftamico- fc aliorum pteccdemium , uti vo­ mis cordis noftri caritatis & diledionis affcâibus lentium Ar innitentium , ac gencmlibus Conci­ requilivimus , & per vifcera milcricordi* Del liis legitimis le comparantium , vel comparare noftri rogavitnoa , fc hortati fuimus , ut ad g femulantinm , ae panas fc obedientia* a nobis unitatem fanda matris eeclcfi» * a qua decli­ fubtractionem, , fico;ma conciliabule non afleonarunt, dulcia ejus ubera fugente» redirent , tiamur, comminantium Hilorum er*· fchifmati» 3uia invenirem nos omnem injuriam eis fe rererum ipiriws fanâus caput non eft , fed jux­ irent remififle , ac eos in vifccribut noftra ta veritatem caput fc puter eorumeft diabolus, diledionis recepiflc } fed ipfe tanquam afpides inventor mendacii fc ichifmatum fator . Sacri­ furdr , ut non audiant vocem incantantis, au­ legi ergo funt fc fchifmatici , fc tanquam lores fuas claudentes , 9e in eeclefia Dei vene­ culbe fine capite. & fine fcnfu conaotes ficindcna diffundentes tam apud Principes faculares, K tunicam domini indivifibilem , unitatem vi­ maxime eos * quos fpforum fchifmaticorun* delicet fanâs matri* ecclefie in dies novas in» damnata intentioni adhcrcrc fperarent vel fcidiâiones & vocationes concilii feu potiua conrent , quam etiam apud populos quibufdam vaniflimis fc falfiffimis perfusionibus indi&iociliabuli fingentes fc facientes , fc pana* com­ minantes contra cis nen obfequcntcs , in de­ hem Concilii ad eos pertinere aflereiftes , mul­ cretis pnrtcritonim conciliorum contenta* , pe­ la fcandala in ecclefea Dei feminarent » 8c fe­ rinde ae fi eorum conciliabalum non. conventiminare non reflant in dies , feipfos , & Chri­ fti fideles decipiente* , imo mittis Ar terrori­ ç cula fathane , & impiorum congregatio fc injaftorum , prout eft , fed legitimum acumenU bus , ac violentia ipforum Principum multas cum concilium eflet , fc diceretur , inftabilea tam Ecclefiaftica* perfooas etiam prolationi» mente ac fpiritu fc corpore Nam modo Pifis, honore infignitu , ac feculares ad eorum unde cum ignominia eje&i foat , modo Me­ damnate ambitionis eocitatem fequendam Ac diolani iedem peftilenti* collocantes , ■ fc omni cpafjvendam etiam invitos convenire , ac Dei. auxilio deftituti , a quo penitus fe abje» Cbulli fideles cogéra prafumpferant , * prxâoi efle , etiam eorum confcientia ftimulaute iurr.unt . Quis unquam vidit fynodum gene­ non ignorant , principes feculares tanquam De­ ralem tatatn haberi , quas fummi Ar indubitati um Acear on rtlitto Deo Ifrael eonfulunt . Uo· Rutnaui Pontificis non fuerit auctoritate fufluldc cum nunc de ftatu ccelelin , & dc fide cn« ta Quis unquam legit generale Concilium tholica agatur , fc ut prediftoram fc aliorum legitime congregatum vel indidum dici , vel omnium febifmatum tenebris de Chriftiani po­ haoeti , At vim general** Concilii fc auâoripuli finibus profligatis , lumen catholic· verita­ tatem fibi vendicare eam conventiculam , vel ti· , Chrifto vara luce largiente , refulgeat Ae congregationem , qnjr fada eft a tribus vel quatuor ohm Cardinalibus rebellibus , At cosv- D bcllomm cabman qua in multi* pattibas mun­ di ChruHious populus affligitur , congrua me­ tumacibus , fc ab obedrentia Romani pontifia ditatione fedata , pacis auftore ptarftante in cis le lubtrahentibus , At ad invicem ereâi* flatum pacificum fc tranquillum reducatur , ac fupeibir cornibus contra Dominum fuum indu­ ab efluhone Chriftiani fanguinis , .qui quotidie bitatum Poni, ab eis canonice eleâum una cum funditur , temneretur , ut poftea prout iemper alus , fc per annos octo & ultra pro vero Ar intentionis nonr« fijit , expeditio contra infiindubitato Pontifice ab univerio orbe etiam «b dc 1er fieri poffit univcrfalis, muitaque alia gra­ ciidem habitum fc veneratum confpi rant ibus & via io ipfo concilio ad fidei catholic*· exalta­ malignantibus line caula , nulle flat io ne Chritionem luot difenticoda , & plurea ex veoerabi* ftianorum cis illiibmic , nili aliquibus Prrlati· libus fratribo* noftri* S. R. E. Cardinalibus » Gallicx nationis , Ac illo coadis Ar invitis conditionibus tamponna can fan t ibus , nunc a minis & tenoribus & metu , qui io quemli­ Romana Curta abicnte* exiftant, quorum conbet conftaeitem virum caderent , iaicali fctlicct filio , doârina , fc auâoritate multum profi­ poteftate fc regio nomine , ot dicitur, carifficere pofle fperamus , fi celebratione didi eoomi in Chrifto filii noftri Ludovrci Francorum cHii LaUranen. fc prsmiflbrnm difcuflioni prrregis Chnftuniflimi , ob apoftohes fedis defente* fuerint . No* fperantes ipfo* Cardinale» fculionem , fc R· E civitatum fc terrarum ab abfente» , ut ipfis* fande matri* ecclefie vero» cj injulte occupatarum repetitionem , fc fubdifc devoco* filio· in re tam ardua reqaifitioni to uni noftiotiiui per cum injufte & indebite noftr* non refiftere , auâoritate apoftolica eofiuinjrfam protectionem nobifcum contra proge­ dem Cardinale» abfente· , Areorum quemlibet, nitarum ivorum clarr memoriae regum Franci* fc alios Arvhicpifcqpos , epifcopos·, Abbates B coplttetudioem Ar obfervautiam fc Chriftiani regrs officium «spitalibu* odiis dilfidcntis > Ar­ fc Pralato* nationis Galliae , perfettim eo» , qui pcrfooaliter, vel per procuratores in diâo coono; perfcquentis , ft «orum malignis au libas fc cilisbnlo interfuerunt , fc forte coaâi metu , conatibus , ut nobi* nocere poflint , fomenta qui in conflantes viro* cadere poteft , ad pre-, pt* flanti, , ut univerio jam orbi Ar omnibus (ens deftinentur inviti , alias tamen non pri­ C hdftianis pnncipibu» notiftiaum ell, quarum auxilium fc opeia advcrlus tam injuftam fic iruuvati., nc* pro privatis declarati , per vifeera mi- «rere 57/ JMtlM CONCILIABUL UM PltAMUM. 978 "ToJo ' ensfericoedia» ipfius domini noftri Jefu Chrifti » Λ tate Dei ambulare , * animarum lingularum "7^^ Chriftiani nominis profeflbram frlutem espe> cBI^Tl Cgmrn de cujus caufe none agitur » At pro honore butpt. jus fande fedi» apoftolice , prudideque unitere > exhortamur etiam omîtes principe· Chrii,,», vcrialis eedefisa catholicas confemtioste in vir­ ftianoa , Ar alio· Chrifti fideles , ne folfi· i»· tute fanda obediestHa requirimua , monemefdidionfons dsdoosm fchifmatieorom de fado qwe , At bntinar h doanino , clique diftridc Ac contra canonicas fondionm fodis Ar editi· , fas etiam facienda 9t edendis m cum ipfi tiua poseront ad bniufmodi foadam Ar iatabrem adhareant , vel intendant > concilii gesseralis Lateramen. celebrationem ac­ fcbilmatici fc » ruinam cedant i we eoarerineam . fi farina cm pro­ freti· fatbann exagitati» mcujus manibns poGdidi· fchifonatici· coavertatioitem badenu· , ti faut » ft a quo pro ejus libitu voluntatis feu confctdcratioMMB quamemuque haboeriiu , nulla fpiritaa fandi protediooe fdfrlti vexan­ aliqsûbuiqoe deterantoatioaibw Ar fonâionibe· tur , Ac locum requietis non inveniunt , ejuf­ dem fathana exemplo, qui vellet omne» fecum frai· Ar decret» interfuerint , ft forfan coain interitum addocere , alio· Chrifti fideles io fcaûun proftiierint , cum melitt· Ar fecurins fit eu « nobis veto Ar fadubitaco capiti didn fau- B 1 perditionem trahere viis , quibus poflimt t co­ d* entvcrfrlM eedefia adhsarere * quam praenantur . Nos ex abondantiori cautela , tc pro Chrifti fidelium omnium animarum fotore om­ fatis fchifoaatfcfe, tanquam locaftia Ac fine capi­ te affiftere , ne te ipu eorwndem fchifmaticones iodidiones , conventicula , feu potius conrum frlfis » te fraoauicntia , fimulatifqoe fub ciliabula didorum fcbtfmaticorem , ac sficrhumilitatis fpecie fnperbia pteaü foggeftionitas citationes , monitiones, ft decreta , Ac abbas circumventi 9c feduâi asm eis in interitum fohitiones , fententiat, Ar ada , Ar legatorum prolabantur , & cum Sathan Ac Abjrron in pro­ creationes , Ar obedicatiat fubtradiooes , Ac af­ fectas ccafiiras , prout ali·· fecimus , tanquam fundum inferni terra vivos abforbeat · accipi­ ant portionem . Remittimus enim cifdem Car­ a penitus privatis , Ar nulla ororius audorisate , Ar facultate fufiiltis nullas , invalidas , dinalibus . Ac alii· Praiatis , te cuilibet eorum fic monitis Ac requifitis omne· injurias , quas Ac inanes , nulliufque roboris vel momen­ nobis propter hujufmodi converiationem Ar trati » Ar contra omnes canonicas faodioocs fo. das Ar edidas forfic Ac efle , ac eos , qui ipfodatus , quot cum didis fchifmaticis habuerunt, rute folfu Ac oteodacibus deceptionibus volun­ ac cenfurai Ac panas , ii quas forfen propterea incurriflent vel incyrrifle ccnferentur » n ad C tarie adhsrierunt, cam ipfis malcdidioois «ter­ nos At ad didam facrofandum concilium Lana participes fieri declaramus ft pronuntiamus, ipiafqoe indidiones ft convocationes te cetera teranen celebrandum venerint . No· enim eis , te cuilibet eorum libeni· Ar foturum falvnm fopradida , Ar omnia alia inde fecuta ufqnc condudum in verbo Ro- Pont. Ar venerabilium ia profcnrem diem prout temere Ar dc fado fratrum noftrorum S. R. E. Cardinalium concedi­ proceflerunt , spoftolsca audoritare revocamus, mus, Ac per pro lentes libere elargimur . Erigant caflamus , Ac annullamus , ac cafla , irrita , ergo fe ipfi Cardinales fic a nobis requifiti » praanulla eife de didorum venerabilium fratrum nolatique ceteri , Ar vexillum juilitue confcientioQrorum concilio decernimus , ac volumus pnrque puritatem pratfeferente· , Ac (and·, Ac ma­ fentes noftras litteras valvis bafilicm ejufdem tris ecdefise unitatem sciantes ad praefati veri. principis Apoftolorum , * pmfatst ecclefia Lateranen. ac in acie Campiflosm deurite per unum Ac legittimi, ac cccumanici Lateranen. concilii celebrationem quanto citius poterunt feftinent , feu duos cx curforibus noftris effligi * Ar ibi ut rclida damnata fynagoga Ar conventiculo falegi ab omnibus poflint , aliquandiu teneri, ut thanse , ut Deo audere ipfifque Card, rorum earum notitia ad fingutos pervenire polfit , Ar concilio , opera , Ar follicitudine , fideque , Ar D illos didos Card, requifitos ad quanto citius integritate » ac domna Dei celo nobis affiftenpoterunt veniendum , ar alios , quos ilhe con­ tibus ad extindionem prefetorum fchiimatkocernunt · die habite notitie earum ligare» pe­ rum Ac perverforum , qui tanquam vulpes vi­ rinde ac fi era perfonaltter Ar profentialiter in­ timato fuiffenc . Nulli ergo omnino hominum neam domini , ideft fandam Ar u ai ver Palem matrem ecdcfiam fois venenofis morfibus de­ liceat hanc paginam noftras requifitionis , mo­ ft ruere non enflant , procedere valeamus , ipnitionis , hortationis » mandati , remilionis , famque ecclefiam fandam Dei e tot perturba­ «largitioni· , conreffiouis , exhortationis , de­ tionibus , quibus nunc vexatur , tranquillam clarationis , prouunriationis , caifatiunis , anAc quietam reddere , ecclefimquss reformatio­ aullationis decreti ac voluntatis infringere, vel nem univerfalem facere , Aede expeditione con­ ei aufu temerario contraire . Si quis autem hoc attentare prsrinmpferit » indignationem omni­ tra infideles ineunda eis adh&itia deliberare , potentis Dei ac beatorum Petri At Pauli apuftuAc cx tam bono opere cum ipfis fic venientibus lorum fe noverit incurfcnim . Datum Rome Ar adjuvantibus Cardinalibus Ac praelati· felici­ tatis srtemae promis coniequi mereamur . Et B apud S. Putrem anno Incarnationis Dominica» quoniam Deus omnium cognitor fecreta cordis x$ii. Idfous Aprilis . Pontificatus noftri an­ noftri novit Ac icit nos in finceritatc ft verino nono. Cat. oornl. Tom. XXXI !. Bb tr CON- i79 Conchium Hisfalsmse. jSo -ληκγ CMum «a, eNum HISPALENSE , u’Si* ^CONCILIUM fepunev·. £'.?*■L* Celebratum anno 1512. prnfide Arch»epUcojpo D. D&co Deza. Strata Ukef fm reverevdijfietam D- D Pf^· \nimu , fiant magni , multaram frecei mff. earn Deajt erckief; Miffaira- in frima itjf·* Irani . Veruaaumen animadvertite , fratres , Ceacilti jetvmcmlû fer mundo· Hiffeli Ctlfquod non promittitur multi» qualitercumque in firete unum congaegatis, vota iua · Deo impetrare , fed fi in nomine Chrifti convenientes depofcant. Sit enim lit Dominus ; Uki da» ntt tree rvqgroEx pncificua anigcnitiM * qui dt ία fiau patra, carné fn« nan vita te munium in. fati fattine io tetmit» mea . Illi autem in nomine grttfus pacis fader» nobm attulit , difperfaqu*Chrifti congregantur , fe poftuiant , qui ea , qur Chnftus docuit poftulanda , precantur . fe omnino diitantix , imo Tibi invicem adverHac aurem funt, qua Oratio dominies feptem fantia ia unum colligens , juxta quod Apofto. Ius inquit : Iffe eft fan anfira » V*' [etit ntranae petitionibus edita comprehendi , quorum lum··«■», fic primum unitar is vinculum et! cunâia ”U eft, ut ad gloriam Dei, fit fui nominisfanAifaationem , qua noftra ia lut i aut eomtned* f«culis admirandum , qui Deum fic hominem funt , aut neetflaria, pro divina voluntatis be­ non Cola natura sn infinituu disantes, fed afneplacito pie fe Mricveranrer potcamua . Ilii feAu fic adibas diffeniientes, tanto farder* con· cilûvit , ut ueut >d*«tqu* Deus diet, qui ho* B vero in nomine Cor i fti non petunt , qui non |ua Drt font, fed fua qaarentes ftatucre , domo -, fic unus ipfe homo , qui Detw . Hoc uni· (deris cordis fui implere dcpofcunt, vel ad mun­ tatis , ac pacis myftrrium mox nafrvnte Domi. di gloriam confequtftdam * vel ad camis obleDo ab esu Itantibus Angelis prtfdifium eft : Aament» fedUnda. Horum confortium Prophe­ quando gloriam in exeelbj Deo . pacemque in terra hominibus bonae volaniatis mulurudocs*ta f* gloriatur vitafte dicens: Ufa fedi tam etacUte nmaitaiie» O’ com inifna gerentlias aan iatraiJeftù n»i|m» ut Lucas refert ) pr»cecinit. Ne­ que libi ioli Verbum caro ûfium hanc unita, ka, tdinii ettlefiam maUytaatinm , tr eam imfii/ nenftdek·- Nos igitur fratres dilediftinoi in hac tem fervavit, led Be in fuos fidele· , safari ca­ fanfia (ynodo convenientes in nomine JESU put m membra , mirabili connexione transfudit. poftulemns , fi impetrate volumus , quod opta­ Nam quemadmodum juxta fententiam Pauli , coniepulti funuu » fe conrefufcitati cum Chrsmus . Petituri autem in nomine JESU brevi fto j ita fe fumas ejus ineffabili nat ivirate con­ fermonc, fed ex intimo cordis juxta formam a Domino traditam , ejus mifericordiam implo­ geniti , fe divin* effeôt confortes natur» . remus : ut Spiritus Sanfius adveniens corda noQvatyot antem ( inquit Ëvangtlifte Joannes ) rrcrpmsor euirr , feZr a«r fttefiattm Ulme Dei fie­ C ftra elementer expurget, mentes illuminet , fe inducat in omnem, faut promifit filius , veri­ ri/ Et faut natus in terris « pach ac unitatis a*&ar extitit filial Dei, ita fe ia mundo contatem : quatenus i* nomine fuo col led i, fic in verfatus , unircrix incarnationis mjHcria ad cunfiis teneamus cum moderamine pietatis juftitiam , ut ab ejus beneplacito in nullo diflenpacem fe unitatem di nexit . Precept» nempe fe tiat voluntas noftra , fed refium tramitem tn Sacramenta gratic, quibus legem mandatorum omnibus obfervantes , qur Deo placita (uftt , evacuavit , miro ordme tub unitate complexus fe difiis exequamur fe fafiit ; quod ipfc pnscft. Chiritas liquident , qu» , ut, inquit Apoftore dignetur , qui cum Patre It Spiritu SanItoius, finis eft preerptorum , vmtulum eft uni. fio vivit fe reguat per omnia («cula faxulotatas . Sacramenta vero lie Chriftur inftituit , rum. Ameu ut ex multis rebus collefiis verba fenâificationis unum conflaret: unde fe Apoftolis in unum PROLOGUS. congregatis coenaeulittn , fe ad unatn confiden­ tibus mesMam , fatxfitfltmtim corporis fui fe (an­ N nomine Dei omnipotentis fanda tnater guinis lacramcntum inftituit . Alccnderu prae­ ccelefia catholica a Spiritu Sanfio illumina­ terea Chnftus in coelum , nona i ft Apoftolis in ta , inter alia ialirbria documenta , qu* pro an a ta convenientibus, promifl'um Spitnum lanfajutc animarum fidelium Chriftianorum infti­ fiunt viiibiliter mifit . Nobis denique formam tuit * ordinavit quod Pnelati , qui habent aupoftulandi , fic a Deo impetrandi tradens , in âoritatem a noftro Redemptore Jefu Chrifto unum nos docuit convenire , dicens ■* Uki d»t ad regendum fe gubernandum populum Chritel fret etngrefan favute in nomine met, ifii fam ftiauum . celebrarent quibuidam temporibus , i» medie event ; fe , de re amm rr, yearn feteeCcili&t Metropolitani Concilia Provincialia , fe riatt fiet Mit a Pairs met : quail ipie multarunt eptfcopl fynodos in fuis dioreefibus , ad dfe. conventus , fe unitas animorum , magni meriti fium ftatuendi fe ordinandi res fpefiantes ad apud Deum çxiftat . Quod fe propheta David i nil nuat dicens t In ttnciht fufivam CT tengregafervit ium Dei , fe augmentum cultus divini, fe pro immunitate fuorum tniniftrorum , fe eccle­ riexc mafxa spera Demini. Hinc eft . fratres disiarum . fe reformatione vitas fe morum tam m lefiidimi, quod in eccfafia iynodoi fe Concilia ftatu ecclefiaftico , quam («culari , ad exalta­ celebrati inolevit , ut quod merita lingularum obtinere non valeat, multorum coetus uno cor­ tionem noftrae (and* fidei catholicae. Ideo nos de fe confotu voce Deum precantium impetra­ E D· Didacus Dexa , divina tnifericordia Archiepifeopus fanSat ecciefic Hifpalenlis confideranre mercatur. Unde fuper jllud Apoftoli Romanorum is : me în tretiamkue •uefhh , te» , quod longum tempus effluxit abfque eo quod fuerit celebratum Concilium Provinciale diet. g!of. fjegat ^tfoftolti afud mimrei fe» fe in hac noftra Archi-diacefi > propter quod , mart : multi enua miatmi dtm (tngrrgaatur ana·. R S I quam- ·«*· J»l COHCIttOM ’ïcSS?’ j8> A curam : dc ut premiflà melius obferven- ÂMNSr«Mums Arducpifcopt boo· ·μμτϊ· Perdeanno CHllSTl cedo*· noftri , mou fanfto ad» «e defideria · rsaisri tur, mandamus, ut in quabbec ex ecdeG**1*n •Ji*. antiqnitiu fecerint, 8r ocdiaavemrt ploret 1*0fiis parochialibus totius noftri archiepifcodabife» coaftitatiooe*, qoia uomo non factant parus, & provinci», apponatur tabula quam frablican» , nec obfervan mandat· , plues »1mandamus , ubi prznufià fiamoarie conti» arom oHi»Kxu tradit*, Cr ali· faerant viola­ neantur, quam praecipimus apponi in loco te i * videntes etiam quod pe« tcmpown v*publico, ad d&hun ut videatur & lega­ necate occanerant · At quoudie eveniunt nevi φ cafus, qoibus providere necefle eft de novis cetur ab omnibus. medib- Volentes feqoi ar obfervare» quod per Item mandamus omnibus parochis» -qui facro» Canones fah ftabilhua , ar demanda­ nunc funt dc erunt in futurum, ut omni» tam eam confilio de featentia reversndorne n&bus dominicis Adventus , a Qpminioa Seftroram dilc&iSiaoram fratrum Decani ar Ca­ pituli noftr· fandis ecclefi· , ftatuioaus facere pcuagtrfimz uique ad Dominjcam Pafliotfis & celebrare Concilium Provinciale in h»c infimclufive, legant, & declarent jnpulocon­ Stu civitate Hifpalenfi · Eto quo vocari man­ B tenta in ditta tabula inter Miflarum fo* amus per noftrat liter*» paternes convocato­ lemma, poft offertorium : de quod de his ris* reverendos in Cbrifto Patres & Dominos non potuerit legi una dic Dominica , le­ £piicopos Gadicenfem, Malacitanum, Svlvenfem, Canaris, 8r deMamicco, noftro, lutfragatur in altera , vd in primo fcfto oc­ ganeos , & illud notificari capitulis Tuarum eccurrente . cidiaram Cathedralium, omnibufquc aliis Λ0Item mandamus , ut praefati parochi > batibus, Prioribus, te Vicariis d&i noftri Arhabentes idoneitatem , explicent laottutn ebiepifeopatus< de quorum approbatione tc cooEvangelium diebus dominicis anni fuispafenfu poftquam ooanrs, feu major pars illorum fuerunt congregati per fe, vel Tuos procuratores rochianis, illis exhibendo , & illos indu­ in dia a noftra Tana* ecclefia , & civitate HiTcendo in viam faluris, ut fe retrahant ab palenii , mvocata prius gratia Spiritus Sanfiki , occatione peccandi. Quae omnia per di­ fecimus , tc ordinavimus, 8c publicari manda­ ttos parochos compleri mandamus (ceffanvimus , prout fuerunt publicat» Conftitutiones C te legitima exeufatioœ ) fub pœna unius fequentes. regalis, quoties ita non exequrotur , ap­ plicandi oro una medietate ecdefie cui in. ierviunr , & pro alia medietate illi , qui denuntiaverit. Quod 'Pitrocbi doceoitt fuôs peroebionoi ftrffteUt Parochi moneant iuos parochianos, rio noftro fimfio fidei Cotbolko , 6* quod ut fciant confeffionem generalem, & ora­ in quolibet ecdefie odfit ttbtdo , in quo tiones ecclefi» . contmeomttr ouenio > que ilht docere drMagnus defettus & culpa fubditorum , bent . & notabilis negligentia parochorum, quod Uia cognitio noftr» fande fidei cteorum parochiani nefeianr res pertinentes tholicx eft necelfaria omnibus fide­ ad fuam falutem , que funt fundamen­ libus Chriftianis pro fua falute : ideo cutum ­ noftre fanttx fidei catholice. Et quia pientes falutem animarum, que nobis fue- 'J fumus informati, quod plures ex noftris fubditis , habentes xtatem diferetionis , runt commendat», & quod non errent nelciunt orationes ab ecclefia inftitutas per ignorantiam ( facro concilio approbaote^ ftatuimus & ordinamus, ut omnes cu­ ( quod procedit ex negligentia dc pauca ram animarum habentes, dc confefforesno­ cura parochorum ) ideo mandamus , ut ftri Archiepifcopatus, & provinciae fint di­ prxfati parochi ic confeffores illos mo­ ligentes in docendo fuos parochianos , & neant pariter , ut procurent fcire confef­ perfonas , quarum audient confefliooes , fionem generalem , & Orationem Domini­ illa que fcire debent dc credere pro fua cam , Mirio, dc Credo , ac Solve Re­ falute , & in fpecie articulos noftrx fangna ; maodamufque ut prxfati curari dc ttx fidei Catholicas, qui funt fundamen­ confeffores, quotiefeumque audient confeftum noftrx religionis. Item etiam ut illos fiones quarumvis perfonarum, recitare fainftruant in fanttis Sacramentis ecclefi» E ciant dittas orationes , & valeant fi illas & in decem mandatis noftrz legis Chrifciant dc bene pronuncient, corrigendo dc flian» , ut non audeant illa tranfgredi , docendo quod non fcierint, quae omnia man­ _ rutn fuarum : ideo ( facro approbante Con-«. damus per ipfo· fieri fle compleri fub poe­ ° cilio ) ftatuimus , ut omnes parochi cfint na excommunicationis ■ mandamufque non diligentes in adminiftrando fanda /aera­ abfolvi , donec prxdidis integre fiuisfamenta , Sc fignanter Baptifmum infanti­ ciant. bus ad evitandum periculum, quod ex dilatione oriri portet, fle exhortando , ac requirendo fuos Parochianos infirmos , ut CAPUT I L confiteantur, fit fandum Sacramentum EuDeputentur perfonu , fux in fitnflu fide ca~ charifti» recipiant. Item ut notum fit omnibus, quando tbolice noviter ud ctm converjos iafiruant , corpus Domini noftri^ defertur alicui infir­ é* quid TerooH circo illud ogpre debeunt. mo ad cfirdum ut fandum Sacramentum Cum in hac noftra dioecefi fle provincia comitentur , fle propterea lucrentur induladfmc plures noviter ad fidem converti C sentias concertas , mandamus ut puifare Faciant in porta ecclefix campanellam » tam a lege Judaica , quam a leda Maho­ parum antequam exeat ab Ecclefia , vel met ana , maxime indulgentes inftrudionibus & documentis noftrx fand» fidei ca­ aliam campanam majorem 9 fi mos eft > fle poft reportatum corpus Domini noftri tholicas , & aliorum concernentium dodrinam Chriftianam ( facro approbante ad Ecclefiam declarent omnibus, qui illud fuerint comitari , qualiter fuerunt lucra­ Concilio ) ftatuimus , & ordinamus 3 ut ti indulgentias a fandis Patribus coocefPrxlati, ad quos fpedat invigilare fu­ fas , & ulterius indulgentiam 40. die­ per fàlute animarum, deputent perfonas rum , quam nos eis conceflimus pro qua­ honeftas & competenter dodas , qux illos libet vice . Quod fieri mandamus per di­ inftruant in omnibus neceffanis ad eorum dos parochos fub pcena centum morapefalutem , & qux fpecialem curam habeant tinorum applicandorum pro una medteinquirendi fle feiendi quomodo vivant , & an committant aliquos ex erroribus , in D tate Ecclefix , fle pro alia medietate de­ quibus , antequam ad noftram fidem venuntianti . nilfenr , ftererunt. Mandamufque paro­ chis , ut in fuis parochiis faciant catalo­ gum feparatum de noviter convertis ; & Quod Medici in primis dr ante amara movifira tor ibus ut-exigant rationem cum ma­ neent infirmos , ut fitlufem emmnrun» gna diligentia fuper eo , an faciant , flt fnurum procurent, compleant , quod mandat Ecclefia . Pariterque quia nonnulli funt utriufque ge­ neris « qui a noftra fanda fide catholica Pro remedio plurium inconvenientium ftatuit boo» memorix Innocentius IIL in receflerunt , fuerunt reconciliari , fle reduDecretali : Cum infirmités de Tonif. dr rem, di «d unionem S. Marris ecclefi», ac ab­ jurarunt fuos errores, quibus ordinatum £ quod quando vocarentur medici ad infir­ mos , ante omnia moneant didos infir­ fuit , ut audiant Miflàm fle concionem diebus Dominicis fle fèftivis de praecepto, mos , ut vocent medicos animarum, qui funt confèifarii . fic illos inducant ut con­ ac peccata confiteantur tribus teftis Paffiteantur , fic falutem animarum fuarum chalibus anni , fle alia ; mandamus paro­ procurent ; quia cum infirmitas corporis chis , ut de fic reconciliatis faciant fpe­ procedat ab aegritudine fpirituali , quan­ cialem catalogum ad cfFeâum , ut innodo infirmitas animae curata eft, Deus teicat m exrquantur , qu» ipfis fuerunt mandat lilutem corporis t ac etiam quan-/—.. injunda , Sc illos moneant ut illa com­ do in principio infirmi non fuerunt in/ pleant , ad effedum ut Deus Dominus dudi ad confitendum fle difponendum nofter veniam pro peccatis contra ipfum CAPUT IV. mas s 58$ IU»VÙUÎ Concilium Hispali ns e. ΐΐΐίϊΐ!" anno” CHAisn ”“·*** *” *· ®as fuas dc confcicntias , fucccdit quod , A quat dictis magica artibus > fonikgns , ANNO fi 6da graviori infirmitate a: eis dicatur j:-------------_c—:— , vaticiniis , vel aliis maleficiis utenrur , fi­ CHS. ISTI cadunt in periculum defperatiorüs fus fa­ ve cum talia gerentibus concilium inive­ rint , vcl illos adiverint, vel participes turis , dc. in alias periculofiis cogitationes. Et cum Gt , quod in D. Decretali fuit delicti eorumdem qoocunque modo fue­ rint ,· ultra omnes alias penas in tali cafe impofita pana Medicis illud non obferconftitutas , omnes illi incurrant in fenten­ vantibus , prout didum eft , eifque ve­ tiam excommunicationis ipfo facto, dc in titus ingreflus in ecclefiam , nobis eft no­ panam duorum millium morapetinorum tum , quod didi Medici parum Deum timentes, Sc periculum animarum fidelium pro prima vice, & pro fecunda vice pa­ na duplo augeatur > St publice diffamen­ minimi fiicientcs, id non obfervant, dc tur , dc in exilium mittamur ad tempus in didam panam incurrunt ; ideo nos judicibus de eo cognofcentibus bene vicupientes tanto periculo obviare , ftatuiB fum . _ mus dc ordinamus , ut impofterum omnes Item mandamus Proviforibus & Vifiti» >Mcdici noftrx Archi diacefeos & provin­ ces fint diligentes in obfervarione D. De­ toribus noftri Archiepilcopatus , ur dili­ cretalis : ftatimque in prima , vifitarionc genter invigilent, dc fpecialem curam ha­ beant inquirendi contra tales perfonas de­ moneant & hortentur didos infirmos , ut confiteantur & difponant fuam confcicnditas ifti peccaro , illudque graviter pu­ tiam , & ita facere non omittant cum niendi & delendi e cordibus noftrorum fi­ qualibet perfona , cujuivis flatus & con­ delium fubditorum. Et ut talia delicta non poflint remanere fecrera , mandamus dictis ditionis exiftat ; quodque fi talis infirmus Proviforibus , ut fingulis annis a Domini­ id non prxfbterit , Medicus poftquam de ca Septuagefimx relaxent litteras genera­ eo notitiam habuerit , illum fecunda vice non invifat , neque curet donec confcffus les . etiam anathematis, contra dictos de­ fuerit , & animam fuam difpofucric ; man­ C linquentes ac etiam contra omnes fcientes > quales funt qui talia déliera patrarunt . damufquc ita fervan & compleri per di­ clique praecipiant fub dictis cenfuris , ut dos Medicos fub poena excommunicatio­ accedant ad nocificandum, dc declarandum nis dc ducentorum morapetinorum appli­ coram ipfis , vel fidtem coram Parochis candorum fabricx Ecelefix , cujus fuerint fuarum parochiiriim , & coram Notario parochiani , quotiefeumque contravenevel feriba publico 9 ut in judicio conflare rint ; ad quam poenam volumus illos re­ valeat. Mandamufquc dictis parochis , ut neri in foro conicientix . Et ut prxmifla magna cum diligentia intra menfem nocifiomnibus innotefeant, mandamus, ut qua­ cent dictis Proviforibus , quidquid ipfis tuor prunis diebus Dominicis quadragefifuerit declaratum , dc ipfi /civerint , & mx parochi enuntient hanc conftitutionem fidem de his tranfmittant ; quod per ipfos in luis Ecclefiis. fieri & compleri mandamus tub pana fufD penfionis a divinis 9 & trium millium morapetinorum , quotiefeunque contravc- CAPUT V. Contra Vaticinatores & magos , tljojqut confultniet . nerint , CAPUT VI. Cum nobis notum fu , quod in noftro Arch.epi icoparu dc provincia adfunt phiguod relaxentur htwx generjles fingulis an­ res perfonae ucriufque fexus , qux timo­ nis contra silos t qui 'vivunt in petesuts publtiis , & procedatur ufque «d invoca· ris Dei oblitx , & fidei ac fpei , quam habere debent in Divina providentia, utun­ nonetn brachi facularis . tur variemus , magicis artibus , fomlegiis , &. maleficiis, euntque icu mandant Prxlatis & paftoribus animarum, qui­ ad capiendum concilium a talium malefi­ E bus fuit commendatus populus Chriftiaciorum geftoribus . qui diabolo famulan­ nus convenit firmiter & continuo invigi­ lare fuper cuftodia animarum fidelium. tur ; dc quamvis talcs pcrfbnæ incurrant in magnis panas de jure Habilitas, & in Ideoque nos cupientes falutem noftrorum fententiam excommunicationis vigore confubditorum , illofque a peccatis dc publi­ cis Dei offenfionibus avertere , & vene­ ftiturionum provincialium noftri Archiepifeopatus , in dictas poenas & cenfuras rando cenftiras & panas , in quas vigo­ incurrunt , & ab ufii tam gravis pecca­ re Conftirutionum noftri Archiepilcopatus ti non abftinent . Ideo tantz Dei offen& provincia:, fingdis annis a Dominica fioni obviare cupientes , ft aruimus dc man­ Septuagefimx relaxent litteras generales , & procedant pa cm furas ·, & per omnia damus , ut in pofterum omnes perfonx, Bb 3 alia Conal. Gener. Tom. XXXII ) 587 · CohciliüM Hihalinîe. TSiSE1* 588 alia juris remedia confina illos , qui vi. A omnes fuos parochianos » ut vadant ad Jâtmo confitendum peccata ; dividant fuas pa- chxisti CNiisTi vuot îq pacatis publicis, dt contra illos, u’** qui matrimonium dande/boe contrahunt, rochiaa per vicos & concretas , prxfigendo unicuique tempus , quo venire vel in gradibus de jure prohibitis, & debuerit ad confitendum , prout opportu­ contra prxfcntes & infervtentes talibus num judicaverint ; ne omnes fimul ac­ matrimoniis, & contra illos , qui vitam cedant eodem tempore , quo pr» mul­ ducunt maritalem cum fuis uxonbus non titudine coofitentium haberi non poflit co­ recepta benedidiooe Ecclefix , & con­ pia ConfefTorum , ita quod didi parochi tra inccftuofos , dt illos qui habent du­ ipedalem curam habeant de confeientfis as uxores , Bc contra ufurarios, & po­ fuorum parochiarxxum. blicos concubinarios : quodque fic proce­ Item mandamus , ut pnefàti parochi dere non definant, donec tales parfonx ab iftis peccatis fe removeant. Quod per B magna cum diligentia efferrnent catalogum omnium illorum degentium in fuis paroillos magna cum diligentia fieri & com­ chiis , qui non fuerint confefli , & fin­ pleri mandamus, fuper quo eorum coodam euchariftiam non receperint , vel fcienfiam oneramus ; & ut haec poflint fuerint excommunicat! propter peccata pu­ melius devenire ad nocitum didorum ju­ blica , iliumque fuo nomine proprio fubdicum , & puniantur , mandamus omni­ feriptum tranfinittant ad Provifores ufque bus parochis noftri Archiepifeopatus & ad Dominicam in Albis , prout hademu provincix , ut fint diligentes in inquiren­ fieri /blitum fuit . Infuperque dkfti paro­ do & fciendo , quales fint ex eorum pachi teneantur deferre catalogum & denun* rochianis , qui exiftunt in aliquibus ex core publice in ecdefia illos , qui incurre* didis peccatis publias , illofquc moneant riot in fententiam excommunicationis , dc cum tota charitate , ut fe ab cis remo­ veant ; & nifi corrigantur 8c emunden­ illos qui a noftris Proviforibus fuerint de­ tur , teneatur quilibet ex didis parochis c clarati , illos nominando propriis nomini­ bus alta voce ; itaut populus audiat & inillud notificare Prxlato , five ejus Provifori, ut remedium afferat. Et defuper telligat, nemine propter amorem vel alium quemlibet refpedum pratternuflb . Et fi mandamus , ut prxfati Parochi conficiant prxtâti contumaces non fuerint abfoluti , catalogos , in quibus deferibant omnes fic publice reputatos in fuis parochiis, & peccata non depofuerint , & fandam com­ munionem non fufeeperint , & a didis cum omni diligentia illos tranfinittant ad didos Provifores tempore Bc modo in fcpeccaris publicis non fe removerint ufque cc per totum diem fandifiimx Trinitatis , quenti conftitutionc contentis fub pana unius florem quotiefeutnque non prxftitemandamus & ordinamus , ut didi P*ro* rint , applicandi pro medietate ecclefix chi teneantur tranfmitterc ad Proviforem cui inferviunt , & pro alia medietate ac* alium fecundum catalogum & memoria­ le continens nomina illorum , qui fic fue­ c ulàtcr i . D rint denuntiati excommunicari , quem ca­ talogum tranfmitterc debebunt ufque & CAPUT VII. per totam odavam Corporis Chrifti fub poena unius fioreni quotiefeuuque illum OrJo procedendi contre Ufa pei non confitentur tranfmitterc prxtermiferint, applicandi mo­ pecctta , Eucbtrtjlùm do fiiperius expreftb . Pariterque manda­ non recipiunt . mus , ut didi Provifores & Miniftri no­ Notum nobis eft , quod non obftantiftri Archiepi fcopatus & provincix procedant bus ccnfuris , qux π gore conftitutionutn contra contumaces & rebelles per cenfurasÔC noftrorum bonx memorix anteccflbrum per panas , qux ipfis videbuntur magis fuerunt promulgate contra fideles noftros proficux, aggravando, & reaggravando ufque fubditos , qui peccata non deponunt lin­ ad invocationem brachii fxcularis , fi negulis anni* , nee fandam commumcnem E cefTum fuerit : & in feriptura invocatioais recipiunt tempore ab Ecdefia prxfixo ; brachii fxcularis exprimantur contumaces Oc litteris ac cenfuris * qux quolibet an­ propriis nominibus, & dicatur in ea, quod no fulminantur contra tales perfbnas a in carceres detrudantur , & ab eis non li­ Proviforibus λ judicibus , plures funt , berentur nec relaxentur , etiam fub fide* qui parum Deum timentes diu perma­ jufiione , donec conftiterit eos fuiffe abfonent cxcommunicati denuntiati . Cupien­ lutos , & paruiffe ecclefix & judicibus , tes propterra . novum afferre remedium , ?ui contra ipfas proceiferinr , itaut eos ia ftatuimus & mandamus omnibus paro­ uo peccato permanere non promittant. chis noftri Aichiepifcqpatus & provincix, Item quia plures dicendo confeflbs fuif­ ut a Dominica Septuagcfimx moneant fe apud Religiofos ÔC alios facerdotes ele* dos ΛΧΚΡ ANNO CMMSTl HiS* aliis partibus dc ioda tempore , quo cele­ bratur mitia major diebus dominicis dc i» noMriMr drwMnm Ojficiorem m feftivis , noftri barigelli & exequutores , ro» ffwinde fi a^fimett Ealtfit feu Birruarii noftrorum judicum ecdefiaMttnfoliuuu. fticorum , vd judices feu barigelli po­ puli 6 fuerint vocati a vicariis , foivi Cum rationi valde congruat » ut per ncianc ab unoquoque ponam dimidii re­ totum diflum noftrum Archiepifcopatum galis , dc illam non condonent , nec refti8c provinciam adfic uniformis modus reci­ tuant. tandi horas Canonicas , & divinum offi­ Item etiam mandamus , ut nullus cauponarius , nec ullus alius vinum ven- cium , quodque omnes Ecdefix didi no­ dat , nec aliquem admittat fa fua cau­ B ftri Arcniepilcopatus & provinciae in prsrmflis noftre , Ecclefie Metropolitane fe pona vd domo ad comedendum fic binendum didis diebus dominicis dc fefti­ conforment, propterea , ( fitero concilio vis , donec miffii major fuerit termina­ approbante ) ftatuimus & mandamus, ut omnes Clerici dxfti noftri archicpifco* ta . Pariterquc mandamus lanionibus » ut patus & provincix , cujufcumque digni­ carnes non ponderent , fic piftoribus , tatis & precminenrie exiftant , fe con­ fit aliis quibufvis perfects vendentibus co· meftibilia , ut illa fa platea non expo­ forment in recitando horas & officium di£lr noftre fânâx ecclefie . Et quia nant , nec publice vendant a quo fuerit pulfata campana pro mitia majori , do­ in noftra dioecefi fit provincia plures adnec ipla fuerit termmata » exceptis ta­ funt Sacerdotes aliarum dioecefum , infermen pharmacopolis , fub pœna quod con­ vientes beneficiis , qui fitpe fiepius reci­ trarium facientes mulâentur pro qualibet C tant officium modo diverfo ab illo dtcecevice per noftros barigdlos fa uno rega­ fis , in qua inferviunt , ex quo oriuntur nonnulle confufiones, mandamus propte­ li , applicando pro medietate exeqnutori , fic pro alia medietate fabricae eccle- rea , quod cum infervire debeant in ecclefia fle choro juxta ordinem illius dioecefix parochial*» , fimiliterque facultatem fis t officium recitent eo modo fic non concedimus omnibus vicariis , ut ita fieri alio . Sub poena quod qui fic non fece­ dc compleri factant. rit , expellatur a tali fervitio , nifi reci­ Item mandamus fub diflta pcena , ut diebus quadragefimae , feris fexta , vigi­ tet prout diâum eft , & habear brevia­ rium ad hunc eftêélum . lia , fic aliis diebus , quibus eft vetitus Quia pariter eft valde opportunum , fle ab ecclefia ufus carnium , non vendantur cames , laéticinia , nec alia prohibita abf- neceflarium , ut in noftra dioecefi fle pro­ vincia adfit uniformitas i ’', * _____ _ in ceremoniis que noftra fpeciali licentia . Et quia obfervantiam difllorum fetio­ D Miffae , fle Sacerdotes non utantur diverfis modis celebrandi (* facto Concilio Z rum defideramus , fic quod didi noftri approbante) mandamus , ut omnes fint barigelli in hoc fraudem aliquam non conformes in didis ceremoniis noftre Eccommittant , eis mandamus t ut non defir Metropolitan» , dc Vifitatores fuper conveniant , nec pafllum aliquod ineant his accurate invigilent, corrigant , ac pu­ cum diâis miriiftris , feu venditoribus , niant contravenientes. omittendo d&am exequutionem fub poe­ na , quod quilibet barigeUus , qui con­ CAPUT XIII. trarium fecerit , folvat quod fic recepe­ rit , & quadruplum plus , quodque per ^Nonwd» ftert Mmt Ecclrfitftici et oji30. dies m caroeribus detrudatur pro pri­ tüi DfWtii , & Ordo finondet ma vice , fic pro fecunda fiat poena du­ B in ώ . plo major , fic in perpetuum paratus of­ ficio remaneat. Tenentur Clerici ad recitandum divlnum officium cum omminoda attentione 8c devotione , & ftare cun» filent» in Ecdefia tempore celebrationis ; ac etiam ad 1 n ferricnd um & relidendum in Eccle­ fiis , in quibus funt Bénéficiât! , vel ha­ bent onus cujufdam fervicit : fuper quod a noftris bo mem. prardcceftbribus faite fuerunt fic ordinate nonnulle Confticutiones anno W 'V.'"* Comciuum HuniiKJi. TStE? isxs______ nes , quas mandamus obfervari in omni- A impedimento ; praecipimus , ut dum MiflTa ‘ ‘ per omni·» cum additionibus ' mijor Christi bus dc fe- celebrabitur , nulla alia Miflâ ce- ,ch*uti lebretur , nec ullus Sacerdos fe veftibu» l>,t" quentibus . Videlicet quod tempore quo faens induat , donec Sacramentum oonrecitabuntur hot* canonic* 6c divina offi­ fumpirnt qui primus incepit Miffiun, fub cia , adfint omnes in choro cum habitu poena unius regalis , m quo muldenrur decenti tale officium cantantes » 6c fer­ Sacerdos fic facrifta , qui ipfi ornamenta vent (dentium , (inique honefte ordina­ przftiteric ; quod intelligendum eft , ti * & recitent horas diftinfle & lente, ceptis ecdefiis Cathedralibus , in quibus non autem praecipitanter , quodque non celebrari foienc pium Mifi* , dc non loquantur , nec recident dum officium adeflet tempus ad illas omnes celebran­ decantatur , ne diftratantur ad alia atten­ das . Er fub dida poena mandamus , ut ti illi qui canere debent , vel impedian­ tur canentes } panterque mandamus , ut& Sacerdotes non fe induant ad celebran­ dum Miflàm * nec fe fpolienc in altari­ laici non fedeant inter ckricos t dum offi­ bus > nec in pratfentia populi, fed in fecium divinum decarnabitur , nec Clerici criftiis feu locis ad id deftinatis; ac etiam dent eis locum , nifi talis laicus adiuvet non dentur calices , nec corporalia pueclericos in cantando, Si per hoc noftrum ns . fed ipfimet illa ferant . (laturum facultatem impertimur Vicario, item ad eviranda inconvenientia & ubi fuerit , dc m ejus abfentia Parocho tollendum impedimentum quod uudatur antiquiori . qui in qualibet ecclefia paro· divino officio ( (aero Concilio, approban­ chiali fuerit, ad hoc ut fic poifit man­ te ) ftatuimus dc mandamus , ut pax non dare , dc compleri facere fub poena devadat per ecclefiam , fed ponatur in lo­ cer . morapetinorum , in quibus mulétaco , in quo commode illi , qui devotio­ F? pofiit prxmiffis contravenientes ; fic fi ne fuerint moti , illam capere valeant . ulterius fuerint inobedientes dc rebelles , & non compleverint ea , de quibus fue­ c Mandamufquc ut qui illam alio modo de­ derit , incurrat poenam unius regalis pro rint moniti , prxfiittr Vicarius , five Pa» qualibet vite applicandi fabric* fu* Ec­ rochus illos mul&are in aliis decem moclefi* . rapetims , qui ftatim icponantur in arca Similitcrque quia didicimus, quod eleefui trunco fabricat, cui illos applicamus. mofyn* , qu* petuntur tempore celebra­ Item mam mandamus , ut in Eccletionis MKTr majoris, valde impediant dc fiu , in quibus adeft confuetudo recitandi perturbent divinum officium , mandamus omnes horas Canonicas, fervetur talis Vicariis , parochis, dc clericis diili arconfuetudo , & ut in aliis Ecdefiis , in chiepifcopatus fic provinci*, ut nemini quibus adiunc dumtaxat duo Bénéficiât), permittant petere elecmolynam , nec alios ifti teneantur per fe , vel per Capellanos queftus facere per Ecclefiam , a quo fue­ pro ipfis intervenientes, celebrare Miflâm rit incaepta Mi(& major ufque ad conde Tertia , Sc Vefperas cantatas finguiis D iumptionem Sacramenti, fub poena unius diebus de fefto vel feria occurrenti , lub regalis applicandi fabric* talis Ecclefi* poenis in didis conftitutionibus ex preffis ; anno ex­ & ubi aderit unicus Beneficiatus , ur faltcin diebus Dominicis dc feflivis de praecopto celebret Mifiam cantaram de Domini­ ca vel fefto occurrenti , 8c tribus diebus Hebdomada; de (ena (eu fefto occurren­ ti , fub poena un us regalis pro qualibet die Dominica feu fefto , fic dimidii rega­ lis pro qualibet ex aliis diebus , quibus celebrare omiferit , applicandi pro me­ dietate fabric* talis Ecclefi* , & pro alia medietate facrift* . Et volumus , ut per nullum impedimentum Μίίϊχ c on frater nitatis , vel alterius negotii occurrentis , praetermittatur celebratio MiiT* maioris didis diebus dc fcftis de officio , quod ce­ lebrabitur dc recitabitur illa die , etiam fi adiit corpus prefens ad fepeliendum , vel nupti* celebrand* · Item nt in Ecdefiis, in quibus adeft copia fecerdotum , (ervetur ordo in cele­ brando Miflàs , dc non fint (ibi invicem E Item quia Sacerdotes debent fempercum gravitate fic devotione fe gerere , maxi­ me dum celebrant ; fic quia fcivimus quod tempore offertorii diebus Dominicis fic fe­ ftis principalibus, nonnulli Sacerdotes per magnam partem ecclefi* incidant inter po­ pulum ad effeélum recipiendi oblationes , quod non parit bonum exemplum , nec honeftum videtur ; propeerea ftatuimus fic mandamus, ut in pofterum id nullo modo fiat , fed Sacerdos fe conftituat in loco , quo pervenire valeant illi, qui offerre voluerint ; fic fi fuerit neceiTarium multi, plicentur Sacerdotes ad reciipicndas oblationes . C A- anno' >t>a< ____ 5*7 ’WJ* 598 Concilium Hisfalenss. A vacante exercere diâum officium & ab- <ί(ΗΟ CAPUT XIV. folvere a «Mis cafibus ipfis conoriis abf. cmwsti que eo quod ad id novam commiffiooem **·*· rire* caWraibarm obtineant. ofieiortM dtamMi , ba de prxfenti, noa autem matrimonium : neftum gerendum , exeat brevi rediturus : Sacramentum extrem® un&ionis nemini ita tamen ut quando exiverit fit indutus adminiftrari poeeft tempore interdidi. Se­ fuperpelliceo , & non alio modo, non obpultura 'm loco facro dari non poteft nifi ftanie quacumque confuctudioe in contra­ clericis non conjugata , qui non fuerinr rium , quam tanquam rationi minime con­ violatore· interdidi, Ac eis qui privile­ fotum rrprobatnu». gium vel Bullam habuerint ad hunc ef> Item mandamus fub pœna duorum mil­ fedum. lium morapetinorum omnibus & fingulis presbyteris trigenaria dicentibus, ut cum C A P U T XV. £ fic fuerint in ecclefia , non ludant chartis , nec aleis , nec alio quovis ludo : & quia £hvod Parti» poffutt exercere fattai qficwm ubi multitudo , ibi folet efle confiifio ÔC tempore feeiit vacoatif , abfatie aim Λpauca devotio, pracipimus ne ingredi pofcentia a4 banc effettam . fiot in trigenarioclaulo dicendo, ultra duo· Sacerdotes fimul. Statuimus, & ordinamus , facro Con­ cilio approbante , ut omnes Ac finguli Sa­ cerdotes habentes licentiam ad exercendum officium Parochi , & abfolvendum a cafi. bus dejute Prxlaco re&rvatis, pofiuxfcdc CA- 599 Concilium Hispaiinsi. TêSSï* commiflas , dc ut nullus habens fpealiarum perfonarum , in quibus celebrari folet mifla , & de his nobis relationem eiale onus Capellaniz , accipiat onus alia­ faciant. Similiter non dent licentiam, nec rum midarum diebus, quibus celebrare te­ netur in fua capellania . Et ne defraudenin eis celebrari permittant abfque noftro fpe- ventionem fàciant pro miffis, Œ C extra a mtMMimxn tfot 'Vm* Concilium Hisvalsnsi. M. CASTU.. anno fpeciali permiflb , excepta tamen die in- A OttisTi vocations Sandi. CAPUT XXI. OOJ Mi*· CAPUT jQvw/ «μ XIX. rrpr*ff»/4tM*i i* ccclefiif . feretri dcbeAcirM Cc^cjftatri*, & *lc*ri* prfali&i, Jrtf λΜμ. Sumus informati, quod » quibufdam ecclefiis noftri Archiepifcopatus & pro­ vincia: permittitur fieri nonnullas rcprxPlures perfoo* fob foliis rektiooibus , fentationes Paflionis D. N. J. C. & alios dicentes fe efle nobiles, vd habne ad hoc adus, & memoriam Rcfurredkxus, Naneceffitatem , vd per impe­ tivitatis Salvatoris noftri, vd alias reprztrarunt plura confefliooaria . & varias fa­ fentationes. Er quia ex talibus adibus cultate» habendi altaria mobilia , dc mifB oita font , & oriuntur plura abforda , dc fom audiendi in fois domibus , vd in eis fiepe fzptus fcandala in cordibus illorum, recipiendi fanda Sacramenta .· & quia fi qui non font bene confirmati in noftra Papa dominus nofter eflet informatus de fanda fide Catholica ; videntes confufioqualitate plurium ex didis perfonis , & nes &. exceflus, qui in hoc committun­ vili earum conditione dc ftirpe , ac etiam tur ; propterea, facro Concilio approban­ de aliis defedibus , quos nonnulli patiun­ te ftatuimus & mandamus omnibus pa­ tur , non eft credendum , quod tales eif­ rochis noftri archiepifcopatus &. provindem concederet facultates, maxime cum ciz , omnibufque aliis presbyteris & re­ tot fine, & adeocommunes, ut inde orian­ gularibus perfoois, ut non fodant , nec tur magna fcandala » & focra m vilipendeuc locum, ut in fois ecclefiis & mo* dium deducantur : & quia ad nos fpedat naftcrus fiant didz reprzfcntationes, neo infpicere , & examinare dida confoflionaria, «Sc facultates , & exequufrani deman- C aliquz illarum abfque noftra fpeciali fa­ cultate & mandato, fob pœna unius flodare illa , quz fuerint impetrata fob vera reni applicandi modo fuprâdido presbyte­ relatione, & exponere ac demonftrare fo« ris contrafocientibus, & laids, ut fint ex­ fonditati ca , quz fuerunt impetrata fob- alias caufas , reptitie, & a perfonis dc quibus oritur fcancommunicat! . Item cupientes, ut ecclefiarum fervidalum, & periculum confeientiarum ; man­ tium rede przftetur a facriftis , & laid damus ut nullus Sacerdos miflam celebret facris non immifceantur , ordinamus , ut in domo ullius perfbnz particularis vigore cujufvis confefltonarii, vel alterius faculta­ in ecclefia , in qua aderit Clericus non conjugatus habilis ad officium fâcriftz , tis , quamvis fubfcriptz a noftris Provifonon admittatur conjugatus : fimiliter ut ribus, abfque eo quod per nos prius fuerit facrifte dormiant in ecclefiis cum omni vifa, & examinata ; excepta tamen domo alicujus Domini titulati, vel eius filiorum, honeftate , & claudant januas adveniente fub poena unius floreni presbytero contra­ D node ; nec ab eis de node exeant fob venienti , applicandi pro medietate fabricas pœna, quod propter eumdem cafum car­ fuz ecclefiz , & pro alia medietate accucerentur, & puniantur arbitrio noftrorum fotori. judicum. CAPUT UM Cfkhrfntxr ecclefia» . XX. CAPUT Cxtr* XXII. jQvod Mwrr ccckfi* ptrocbutlcs fc con­ forment ecciefi* mnjori in pulfando Ax* Mtri* , df Vefpcrai . Item etiam prxeipimus , ut nullus presbyter audeat adminiftrare matrimonia Cum circa tempus pulfandi Ave Maextra ecclefiam parochialem fob pœna E ria in noftra ecclefia metropolitana & in mille morapetinorum ; & Ct fofpeofus a aliis ecclefiis tam jftius civitatis, quam celebratione didorum matrimoniorum ad aliarum civitatum , villarum , & loco­ annum; mandamufqueut noftn Provifores rum iftius noftri Archiepifoopatus & pronon concedant ad hunc eftedum licen­ vinciz adfuerit aliqua confufio & varie­ tiam abfque noftro fpeciali mandato. tas , mandamus ut in dida noftra fanda ecclefia , dc in omnibus aliis civitatibus , villis , & locis iftius noftri Archiepifco­ patus & provinciz , pulfetur Ave Ma­ ria poft occafum folis, node imminente; &, llatim ut campanarius didz noftrz Cmo/. Gmers/. Tom. XXXIT. fon- Cc ANNO CHRISTI do$ j“Vj” Concilium Hispalrnse. anno ftn&x eccklix , vd aliarum ecclefiarum christi Cathcdraluun , inceperit pulfare camp.. 'nam Ave Maria , om«s alii facriftac alurnm ecclefiarum inferiorum illi correfpondeant ; & hic ordo fervetur in aliis civita­ tibus, oppidis, & locis ad normam cedefiae principalis ; pariterque (latuimus ut in pultando campanas pro Vcfpens fe confor­ ment eccleliat principali, fub pœna duodecim morapetinorum quoties contravcnennr, applicandorum campanarx» ecdefiae princi­ palis . CAPUT XXIIL qus poliunt aliquod Qyxd Cleria non Uttenu concubita. icandalum generare i propterea , facro Pium & diverias & ccnfuras reperimut Concilio approbante, mandamus , ut nul­ impolitas , tam vigore conftitutionis Car­ lus Clericus fxculans , vel regularis, cudinalis de Sabina Iqnti Apoftolici, quam jufvis ftatus , dignitatis , preeminent r« , aliorum noftrorum bonas memoriae pne& conditionis exi liat , noftrae direccfis 5c deceflbrum contra Clericos publicos cooprovinciz , pratfcn» fit baptifmo , vel cubtnarios .· & cognovimus ac vidimus per fponialibus, feu matrimonio , yrl funera­ expenentiam illos tales pluries exponere libus fuorum filiorum, vel filiarum , feu damnationi fuas animas , & incurrere ac nepotum ; nec legatum , nec donationem permanere in (firtis poenis & cenfurts , faciant ulli mulieri , quae habeatur pro in magnum periculum fuarum confcientiaconcubina » fub poena duorum trullium rum, & in «s dirtum vitium non abo­ D morapetinoram ; & quoad legatum , nulleri . Proptetva cupientes fidurem noftro­ u lum fit in fe . Et hanc ipfam prohibitio­ rum fubdicorum, & puritatem ac bonum nem ic pronam extendimus contra quem­ exemplum eorum vitae ac perfonarum, vocumque Clericum , qui fecqtn duxerit ienteique moderari rigorem dirtarum poe­ fuos filios j nepotes , feu generos, ad narum ac cenfurarum , facro Concilio ap­ effertum ut ei m Mifla inferviant ; & quod tales filii, feu generi , non ingrediantur probante , monemus & hortamur omnes Ecclefiafticos noftros fubdinx, ut pure & cum eis in chorum , dum divina officia cafte vivant, prout tenentur . Et quod fi celebrantur . aliquis illorum habuerit, vel habeat con­ cubinam , illam relinquar , St fe ab ea CAPUT XXVIII. feparet & removear, fidtem intra termi­ num novem dierum , computandum a die Quod Ckriu non Mamt negoiMiJonfm, notification!!, 8t publicationis iftius con- H fitt ynerttnoMtut. lb turionis in qualibet dioecefi ; mandamulquc ut Provifores dc Miniftri noftri ar­ Cum Clerici , qui funt eledi m forte chiepifcopatus & provinciae fint diligentes Dotnini, debeam efle remoti ab omnibus in inquirendo & procedendo contra tales negotiis fieculanbus , fignanter a nego­ delinquentes , & fi repetierim aliquem tiatione mercium , qua? quamvis fit de re­ clericum in facris , feu minoribus oiwibus licitis fircularibus » ipfis tamen eft pro­ bus conftirutum benefidatum efle publi­ hibita & illicita , ratione eorum ftarus, cum concubinarium , illum plertanc juxta 8c quia ipfis eft impedimentum maximum difpofitionem juris pro prima vice , & fi pro complemento fui officii , eu/us nulla nabita ratione nonnulli clerin fe ingeifctalis perfena non corrigatur , & peimanCe 2 runt Concil. Gmer. Tom.XXXU CAPUT XXV! I CONCIXIUM HlSPALKNfB· tfo7 tfo8 Awwo rone in oœocùriooa ratione fûarum per- A cipiendo, ut Bénéficiât! noftrx dtascefis & provinciae reliderent in fuis beneficiis , cmini CHAUTi fonarum jUicitas · propterca, fccro Con& nullus poflet abeflfe a difto fervitk) '»·*· cilio approbante « (latuimus & mandamus quibufcûmque Clericis noftrx diœccfis & abfque juih caufa , & cum noftra fpo* oali & exprefia licencia . Bc quia difta provinciae cujufvis ftatus , dignitatis, & conftitutio eft fonda, & direâa tenrèdo prsemmcntùe caillant , ut non le intro­ mittant in aliqua negociationc mercium, Det Sc Ecclefiarum , & in hoc mapta adeft confiifio & corruptela ; mandamus Tub poena , quod ίι aliquis contrarium lacro Condi io approbante » ut ioipoftegeftent, ultra pœoas de jure impolitas, rom fervetur dtôa Conftitutio , & qua­ rncurrac poenam decem millium morapctenus opus fit, illam renovamus & con­ tinorum · firmamus ; quam volumus etiam habet* CAPUT XXIX. B locum in Capcllaniis perpetuis » excepto tamen fi ioftitudo Capellanix dixerit · QmJ Ficeta tnjcrmttioncr» cefiene Je vit» quod pofiit înÀèrvin per fobftûixum. Clcntarwn fine Ftceru, ér cL t» tr»mIrem quia dkfti Bénéficiât! & eorum procurarorcs ad c/fedum fruendi imrare mutant reletemetn TreUto finydu entât. frudibus fuorum beneficiorum in abfrotia, procurant pro fervit» benefixacrum Cum maxime congruum fir Prxlatis , Capellanos , qui oro minori falario jnlcrfine informati de ftatu fuorum fubvianc , faciendo aliquoties cum talibus ditorum , maxime perfonarum EccletiaibCapcllanis nonnullas illicitas paftiooes 9 carum , Sc de earum vita » & de bene­ ex quo fit ut multoties beneficia careant ficiis , & cffciis qux habent St poilident fervit» , Sc populus Chriftianus magnum in Ecclelia , propterca liero Concibo ap­ paiiatur detrimentum» propterca ftatuimus» ftatuimus » dt ordinamus , ut in pofterum omnes Vicarii noftri archie- C & mandamus , ut proviior non conferat fervicmm alicuius beneficii perfonx , qux pifoopatus Sc provincix , teneantur infor­ non fic habilis » &* idonea » ac opportu­ mationem capere de vita fit moribus om­ na Icrvitio Ecclefix , Sc aflignet prxfatis nium Clericorum , quilibet in fua Vica­ Capellanis falarium competens pro eorum ria * & fare , & diligenter inquireie de fubftentatione, prout ipfi videbitur oppor­ eorum vita & montas . A ranima rant tunum » ac aiam provideat , ut ex- frudi­ feu noftros provifores quolibet bus diftorum beneficiorum falaria diftorum quo tranimirtuntur liftx , Capeilanorum integre perfolvantur : fuper rdatioocn de b» quos repeteriae comquo e;us confcicntum oneramus . mififle oonnulla deliéta , & exixflûs » vei ducere vitam minus hondnam, ad cfic- Ut probante , ad nos « anno , tempore Âum ut provideatur quod congruurr fue­ rit faluti eorum animaram , Sc reforma­ tioni motum ; Sc fi exetifus fuerit talis l> qualitatis , m diiationctn non permittat , ilium ftatim notificent Prxlato expends delinquenti': ; quod per ipfos compleri & excqui mandamus i & in hoc magnam habeant vigilantiam , Sc ipeeialcm curam, fub poena unius fioreni applicandi ut Iupra diftum fuit . CAPUT XXX. CAP U T XXΧΓ. £uoJ reUfiefi non^ inferviem beneficio nec Cafellemn . Notum nobis eft » quod plures ReKgiofi pofthabito Dei timore, & obedien· tia fui ordinis , cuqa fiftfis relationibus Bc divertis . modis fraudaient» obtinuerant * Sc in dies obtinent licentias Sc facultate* quod fimint habeant murandi habitum dicentes » translati ad alias religiones, Sc licentiam a luis fupenoribus , accedunt ia ad QteJ Beat faun refijcant in fuit benefit Ut , habitu clericorum ficcularium hanc no* & non abjtn; ab eii fine bctnti» Trel*. E ftram dioecciim dc provinciam « occupantque frrvitia Sc fubftentaüoncm cleri­ it ; in ejm abfcrùta quotnodj provideri corum naturalium, incedentes prout in­ JgbcnfU Cepeilem . -J » cedunt e\ua ordinem & ablque habitu re­ ligionis . Propterca infequentes juris dif Bxperimcnto vidimus, quia nem reli­ politionem , Sc conftitutionetn Cardinalis Bcucficiati in fuis beneficiis, prout Don Didad Hurtado de Mendoza bœ deberent 9 magnam provenire diminutiomem; prxdcceflbns noftri difponentcm , cultus divini , Sc damnum anima­ ut nullus religiofus habeat fervidum be­ fiipcr quo Patriarcha Don Alphonneficii , nec Capellanix ( facro Concilio fitt bocwt memorix prxdeceiTor nofter pro­ dent nem rum ; vidit quadam cociftituuooc provinciali prx- approbante ) ftatuimus Sc mandamus , difta ut tfop ’“r ΙΓ COMCfLlUM HlSPALlMSl. didta oonftitutio firmiter obfervetur in no- Λ CHiim fha dicecefi & provincia, & quatenus M'a’ opus fit > per pnefentcs confirmamus » & ’tSJSf1 fttm fenum incurrent portes contrebcnitt , ér tefles . Cum in perfonis Ecdefiafticis , fignanPer facros Canones cft proiubaum , ter in illis > qui funt promovendi ad faquod matrimonia feu fpoufalia dandrfbcros ordines, vel ad officium , 8c mu- c nc, ncc occulte fiant » & quod talibus nus cur* Animarum , requiratur prudent dandeibms matrimoniis nullus Sacerdos t tu , 8c idoneitas fcientiarum , ftatuimus, nec alia perfooa interveniat ; & qiua diut aullus impofterum promoveatur ad Or­ tta prohibitio juris , nec poen* , qux dines fàcros , nifi faltem fuerit peritus lin­ vigore conftitutxxus noftrorum prsdecefgua latio* competenter , & in rebus dc forum fuerunt impofiue » non fufficiunt jure neccflanis > dt habuerit qualitates > ad obviandum magnis periculis & ίαοquas fkn Canones difponuru , fuper quo dafis, qux a talibus matrimoniis provemandamus, ut noftri provifores & exa­ niunt, & magnam audaciam , quam nominatores fc prius informent cum magna flri fubdki habent illam infringendi repri­ diligentia . mendum i propterea cupientes de novo Item quia repetimus accidiflc» quod per remedio providere » ftatuimus > fit man­ interceffionem & preces nonnullorum Ma­ damus » facro Concilio approbante » ut gnatum . dc aliorum » plurcs fuerunt or- D nullus de noftro archiepifcopetu dc pro­ vincia audeat contrahere talia dandeftina dinati abfquc eo quod mcruiflent ordina­ ri » mandamus , ut fi quis impofterum mmatrimonia » feu fponfalia > nec accipere terceflorcs infumplent ad cfictfum fufamanus contrahentium . yd illis interve­ piendi facros Ordines , non admittatur , nire i fub peena > quod ultra in tali canec recipiatm » fic fiat inhabilis ad fulcifu de jure difpofitum , contrahentes fit pkndum Ordinem t quem petit. ille , qui eorum munus acceperit, incur­ Item etiam mandamus , ut nulli abfenrant fententiam excommunicationis. 8c poe­ ti concedantur liter* Dimiflbriales » nifi nam mille morapetinorum » dc quod ccperfonalner comparcerit ad fc fubficienftes cadant in poenam 500. morapetinodum examini ; excepto tamen fi lauream rum pro quolibet. Dottoratus obcuiucnt in Academia gene­ Item mandamus » ut cales contrahentes rali : & ut pariter non dentur liter* di- E clandeftioe teneantur folemne focerc ma­ nuflbriales » nifi ad unum tantum ordinem trimonium in facie Ecdcfi* intra tennraum facrum , ut vifo quomodo k gerit ordi­ 60. dierum » a die qua dandeftine con­ natus in Subduconatu , vcl Diaconatq K traxerint , computandi fub poena privatio­ appareat an mercatur promoveri ad majo­ nis ecdefiaftic* communionis fi vixerint ; rem ordinem . & ut quiliber incurrat poenam duorum millium morapetinorum Oc fi in hoc ftatu decefleript, eis non detur Ecclefiaftica fepuirura . Cnkt/. Gtnerol. Tom. XXXII. Cc 3 C A- (Til ruuul ML Concilium Hispalen.se. A anno cmum HI* mDtNANMtt A. CJUTM1. CAPUT XXXV. Quid obftroari debut tn mefrrmouo inter euranut , CAPUT ANNO cmurri IS·*. XXXVH. Contra illof , qui centrabtttei duplex, matrimonium. Mandamus fimilittr , ut fi vir , vel Cum faverimus , quod piurcs extranet veniunt in hanc noilram dloecrfim & mulier pofiquam in legitimo matrimonio provinciam, dicentes fe efle fotatos, con­ fuerint conjunrti, perverfando ordinem hu­ trahunt matrimonium fecunda vice ; & jus fenili Sacramenti , contraxerint , quia funr perfonst incognitae, etiamfi fe­ quilibet illorum contraxerit matrimonium rtae fuerint denuntiationes in Ecdcfia pa· vel fponfalia fecunda vice , durante primo rochiali, in qua contrahere volunt macri- β matrimonio , ultra alias pernas dejure /ha­ monium , non poteft fieri notum impedi­ bilitas , incurrat praeterea poenam duorum millium morapetinorum , quamvis mari­ mentum , & poflea innotefrit illos prius tus fuerit abfens per longum tempus , & confraxiflc matrimonium & legatur cfle , de eo noo habeatur relatio , excepto fi vcl habere alia impedimenta » ex quo ma­ fuerit publicus & notorius obitus mariti gna pericub it fcandala oriuntur , Prop* abfentis , vel fi coram noftris officiali­ terra , fecro Concilio approbante , man­ bus conflare fecerit Ac docuerit legitime damus , uc null tu parochus , nec pres­ de obitu mariti , ut cum eorum licen­ byter noftr* dioeceta St provincia: cele­ bret , nec collocet in matrimonio tales tia contrahere valeat , & non alias , nec alio modo , idemque intelligatur de mu­ extraneos abfque licentia noftrorum proliere abfente. viforum , feu judicum , vcl abfque eo quod exhibeant Iidem & teftinioniun» , qualiter funt perfonx libers ad concrahen- C CAPUT XXXVIII. dum matrimonium * vel qualiter fuerunt Contra blafpbemias proferentes. denunciati in lua diœcefi, in Ecclefia fuæ parochix , & non fuit repertum impedi* mentum in dirto matrimonio , & quod ft Cum blafphemia graviifimurn fit pec­ quis ex talibus extraneis non exhibuerit catum , Ac contra prima & pnecipua Dei udem fupradidam, illuni rem ierant ad no mandata , ideo magnam infert injuriam & oftenfionem divinat tnajeftati ille , qui ftros judices ad effertum providendi, quod defuper fieri debet, blafphemat ejus fao&um nomen , iignanter fi eft unus ex tniniflris ejus divino cuicui deputati , facro concilio approban­ CAPUT XXXVL te , (latuimus Ac mandamus, ut nullus cujufvis flatus , conditionis , &. pntemiContra illos, qtu matrimonium contrahunt in nenri* exiftat. blafphetnet, juret, nec im­ gradibus de jure prohibais, properium aliquod proferat contra Deum dominum noflrum , nec contra virginem Quia plunes Det timore port polito, & glociofam iànrtam Mariam ejus matrem periculo animarum fuarum , contrahunt dominam noftram , nec contra aliquem matrimonium , vel fponfalia per verba ex ejus fanrtis , fub poena , quod fi fue­ de przfenti in gradibus confanguinitatis rit clericus , incurrat pœnam trium fio· Ac affinitatis prohibitis , vel m Ordine larrnorum auri , & quod detrudatur in cro conftituti , vel Rcligiofi profefli, qui carceres arbitrio judicis , fi vero fuerit laide jure funt ipfo farto excommunicat! ; cus, ut ultra poenas de jure impolitas, & quia plunes in dirtam lententiani ex­ judex ecclefiafticus contra eum procedat communicationis incurrerunt , & incar­ prout de jure. nait , mandamus , facio Concilio appro­ bante , ut tales contrahentes incutiant F. CAPUT XXXIX. etiam poenam trium millium morapetino* rum, & telles in pœnam morapetinorum Quid Jcrvare debeant 'dii qui aufugiunt in pro quolibet . ecclefias , & tempus quo in eis fiare debent, vel Notum nobis eft , quod plures deliila committentes timent plerti juftitia -aculari , aufugiunt ad ecclefias ,& volentes frui earum immunitate , adeo in* hone- , quia a Conci Àmno LIV M Hit P ALE N SB. booefte in ris fe gerant , ut Deus domi- A nu» noftcr valde Λ eis nffènfus remanent, Bc ejus eodefiœ profanate , ac ecdefiaftiά in otâdis divina perturbantur . Propte­ rva diâis abuftbus obviare'cupientes , teCTO concilio approbante , (latuimus , dc mandamus , CAPUT XL. ANNO CHRISH Ordo t yum Vicarii & Pancbi jtrvare debent circa #t*ftorer. ut impoftérum illi oui ad eodefias aufugient , in eis honeftc Bc decenter ie gerant , nec ulfo modo lu­ Perfonarum fide dignarum relatione di­ dicimus , qurfloees dc collectores loco­ rum piorum , illofque qui promulgant dant , nec familiaritatem habeant cum fuis uxoribus , vci alus intus ecclefiam, indulgentias Bc peccatorum remiffiones , poftpofito Dei timore publice extendere te cmmiteriis jocando , ve! citharas pul­ fuas bullas feu indulgentias ultra carum B tando , nec utendo aliis colloquiis o- J vigorem firpius audere , atque ad defrau­ ciofis , fed folitarie vivant dc tanquam dandos fideles teifum exponere: Bc, quod pejus eft , aliquando litteras adulterare pertona: quae erraverunt , <3c cum omni­ quas gerunt , cumque fint inhabiles Bt moda humilitate Bc honeftate . Item man­ damus , ut fi aliquis ex diflis ecclefiae im­ kici , abufus & teintâtes populo praedimunitate gaudentibus , ab ecclefia exive­ care . Idcirco nos cupientes tot malis rit ad committendum aliquot exceffiis , abufibus obviare , tecro concilio appro­ & contumelias in fuos inimicos prote­ bante , ftatuimus * dc predpimus Vica­ riis ac parochis omnium ecclefiarum no­ rendum , vel aliquod defirtum in eccteftri archiepifcopatus dc provinciae , ut m comnuferit t vcl ab ca exiverit quo­ polieram non admittant ullum quartiorem cumque modo , per eamdem cautem , ejiciatur ftatim anali ecclefia , inandamufdc eleemofynarum colleélorem , feu proparochis, clericis , dt faci illis , Bc om­ C: mulgatorem Bullarum , vel indulgentia­ rum in propriis ecclefiis , feu parochiis , aliis perforas , qux curam habent de talibus ecclefiis , ac hofpitalibus fub neque permittant eos concionari nec pro­ poena excommunicationis , ut id notificurare queftuni aliquem , nec indulgen­ cent noftris Proviforibus Bc judicibus ad tias , nec peccatorum remiffiones , quin effèûum , ut expellantur ab ecclefia tan­ prius videant noftras litteras , & fpcciaquam violatores ejus honeftatis , 8c am­ letn licentiam noftro nomine fubfcripram , plius in ea , nec in alio admittantur . Et no ft roque figillo munitam , in qua reve­ fi ab illorum expnlfione ab ecclefia ali­ ra contineatur facultas bullarum , quas quod periculum timeatur advenire talibus tales quJtftotcs divulgant , & ad quas delinquentibus , mandamus ut noftri ju­ indulgentias , remiffiones , Bc cafus exten­ dices illos carcerari faciant in ecclefia , duntur . Et ut diéti quartiores non pofi ita ut non pofltet exire ad fimilia deliifta _ fint excedere , nec devenire ad publican­ patranda , nec illa committenda m ipfa das indulgentias Bc cafus , ultra contentos ecclefia » prout didlum eft . Et quia Bc expreffos in didb noftra licentia . Sta­ pliues per tantum tempons fpatium in tuimus etiam , decernimus , dc jubemus , ecclefiis commorantur , ut videantur illas ne quteftor aliquis concionetur , neve pu­ habere potius pro refidentia , quam pro blicet ullas gratias , remiffiones , ÔC innui afylo fuarum perfonarum , mandamus , gentias , fed vicarius , feu curatus eccleut nullus pofiit remanere in ecclefia , nec li« , vel alius clericus illius legat publi­ in ea admitti ultra fpatium orto dierum , ce populo dillam noftram licentiam , ut abfcuc licentia pro vi foris , vel judicis ecptr eam fciant quod conceditur , ne quifclefiaftici t dc ihandamus clericis , ut fi 3uam defraudetur . Quod przcipimus per aliquis fupradiélis exceffibus commit­ irte. vicarios dc parochos fieri & exple­ tatur , illum notificent pra*tetis provifo­ ri fub perna trium ftorenorum quoties ribus , fub poena unius florem quoties id E contrafeoerint. facere omifcrtnt , applicandi modo fupraItem quia plures doffrina, Bc idoneita­ di&o. te deftituti , ipfique laid , immoderata avaritia moti potius quam Dei zelo officium coocionatoris exerceant , jubemus praeteris vicaria , parochis , & clericis , ut nulli qurfton , nec cuipiam alteri in fuis ec­ clefiis condonari . permittant , quamvis gratia fuerit per nos approbata , nifi ta­ lis perfona exhibuerit fpecialem noftram licen- nec adftenc in januis ecclefiaruip , nec fia que nibus ex Cl! Concilium HiîMIbnîb. CiC ,___ licentiam , vel nothorum > A formam fu® commtflionis : alis vero non___ ahio f ' ad praedicandum , quam , nifi prius fucnt ille legitime examinatus , dc de ejus idoneitate «militent t minime concedi ju­ habentes btteias Apoftolkas cxpe&ativas , amxq feu refervationes , vel habentes gratia» 0811 m pro aliis diœcefibus , vel ad tempus jam Ι,Μ> bemus ; dc ut nihilominus vicarius , Pa­ dapium , dc nullius vigoris , ac talcs ut rochus , feu clericus legat coram populo non extendantur ad beneficia vacantia , gratias dc remiffiones feu indulgentias con­ illa occupant . Et defuper nonnulli fe di­ tentai in noftri» luteris , ue Conaonatocentes excquutores , vd fubexequutorea res valeant in publicatione fraudem alitalium hierarum Apoftobcarum , confi3uam committere ; & decernimus , ut ounc diverfos procefius dc mandata, qur firpe funt nulla , tanquam fafh a noa le qui legerit noftras litteras , unum re­ gale pro labore a quefiore accipiat. habentibus facultatem dc junldiilionan t Item pnedpimus dstftis vicariis , paro­ B quibus noftri fiibditi opprimuntur ac mochis , dc clericis , ne permittant didli» leftia afficiuntur immeruo , dt in diver­ quaeftoribus ac colie&oribus imponi tafos errore» incidunt . Quia cum multi xam aliquam pei itionibus ( ut faciunt ) fint indodi , de fimilibus mandatis noti­ dicentes illum qui voluerit lucrari indul­ tiam nullam habent , dc ignorant quid gentias & rem till ones , offerre debere cer­ agere debeant t vel obfcqui : Et quia ad dos tanquam Antiftitem pertinet afferre tam fummam morapetinorum ; excepto fi m noftru litteris licencie , fpecialicer medium hujufmodi fraudibus , dc abufifbrrit expreftâ diéla taxa . Jubemufque bus , idcirco adherente juris difpofitionî » ut quaeftor dc colte&or qui contra fece­ dc iis > que per noftrosbon. mem. prerit , ftarim apprehendatur , de in po­ deceffores in hoc cafu fuere ftatuia dc or­ il ros carceres archiépiscopales , vel dxrdinata, facro approbante concilio decernimus» cefani loci , ubi id acciderit , intruda­ dc praecipimus , ut in pofterum nullus protur ; omncfque mofapetini diôar gra­ C ceflus, vel mandatum cujufvis judicis, qui fe dicat apoftolicumexcquutorem, vd fubtis t Sl alia ejus bona fcqucftro Abjici­ exequutorem, aut confer vetarem, quamvis ei antur. Item quia accidit , cum licentiis per pareant, execution! demandetur, nec com­ nos vel prxdecefTores noftros conccffis , pleatur per ullum ex noftns fubditis , licet tempus in eis expreftum elapfum quin prius fuent oblata coram nobis , vel fuerit , vel iplir fuennt revocatae , prae­ ' coram epifeopo dioecefano , vdnoftris profatos quarftores populum defraudare ; ju­ viibribiis , dc officialibus comnuffio origi­ bemus , ut nulla noftra licentia feu no­ nalis talis judicis apoftolici , dc procefftrorum prardecciTorum valeat ultra tem­ fus , vel mandatum , ut per nos vifo ad pus unius anni a die conceffionis : & ut quem dircéle incumbat cxcqui dc com­ m pofterum prrfàti quarftores non ad­ pleri facere mandata apoftolica , cis pare­ mittantur ad qualium faciendum illarum re dc exequi jubeamus , vel fuper eo ooovigore . Et praefati vicarii fummopere D fulamus dominum noftium Papam , ut fi invigilent obfervationi iftius conflit ut ionis ; quod in hoc cafu magnae fraudes com­ mitti Volent . Qur per ipfbs fieri man­ damus fub pcena fuperius expreifa. CAPUT forte fuerint liter® iubrepeithe , vel ha­ buerint aliquem defectum , ob quem exequutioni demandari non debeant . Quod jubemus per noftros fubditos ecclefiafticos compleri dc obfervari fub poena excommunication» dc tnum florenorum auri quoties id facere omiferint. XLI. Ne executiani demandentur mandata cujufvis , qui /r diced judicem Apoflolicum , nifi prius fuerint tufa & exami­ CAPUT nata ab Ordinario. E Cupientes obviare fraudibus dc cxceffibus , quos nonnulli cum falfis litteris , quas vocant Apoftolica» , commiferunt dc committunt in noftro arehiepsfeopatu dc provincia , figillum ac litteras Apoftolicas falfando , atque allegando facultatem plenam difpenfandi , approbandi , dc pro­ videndi de beneficis .· itidetnque nonnulli fe dicentes judices Apoftolioos , qui qui­ dem non funt , vel procedentes contra XLIL Ne detur poffffo eujufvis beneficii alicui atfque mandato ordinarii. Plures immoderata avaritia duAi procu­ ra™ occupare de fadlo ecclefia» dc pofleffiones beneficiorum . Alii vero ciandeftine faciunt afta poiTeiliocium viventibus poft feftoribus, varia fraudum genera commit­ tentes . Propterea fuit ftatutum ac ufu receptum in hac noftra dkecefi , dc nunc denuo , facro concilio approbante , ftatuimus , dc ordinamus , ut nullus clericus , nec J FEMMNANMlS ~.O CONCILIU M HlJPALi NJl. 'Vu· A. CASTU. 0 1· nec fecrifla admittat aliquem ad poflèffio- A anno" nem beneficii in fua ecdefia abfque noftro CAPUT XUV. cHxiSTi IJi*. mandato , feu Przlati dioeeefiua « vel no* Ut antarii aiffieiki exhibeant fitet tittdos 9 Arorum prpvifcrum aut officialium . Quod & exantûmtxr. fi contra quifquam fixent t incurrat ipfo fa&o poenam quatuor ducatorum auri pro qualibet vice. Notum nobis eft magnam confuiionctn dc abufum in noftro archiepifcoparu dc C A P U i XLIII. provincia emerfiffe ex multitudine illorum qui fe notarios Apoftolioo· venditant. Tum Ne adnûftantar ad celebrandiM [acerd*. quia plure» illorum funt inepti & ignobi­ tes extranet t vel ordinati extra dèeece. les , atque ab ignobilibus educari , cum fiat . fxaarvis babeant facritatet , nifi B etiam propter plure* fraudes , ac dolos » cxbibda liceatia ordinarii. & afta riandeftina quz fiunt ab hujufmo­ di notariis in magnam Dei offcnfioncm t dc Nunciatum eft nobis, plures fàlfo ex* republics detrimentum . Quia ergo ad ponentes extorquere facultates ad fufcipicnnos pertinet in fimilibus providere , Λ­ dosordinrs, extra tempora a quocumque An* αό approbante concilio , ftatuimus , ut tiftite, ac irpe fepius Latini fermooi* adeo nullus notarius , qui fe apoflolicum appel­ imperitos , ut nec legere noverint , & abf­ let , exerceat tale officium , quin prius que titulo aliquo , vel cum aliis maximis comparcat coram nobis , feu noftris prodefe&bus factum presbyteratus ordinem vifonbus cum titulo fui notariatus > ac fufeipere ; dum funt perfonz feculares in­ facultate cum qua fuit creatus ; ut fi fuo» habiles , & ejus conditionis , ut in noftro rit idoneus , & legitime provifus , illum archieptfoopatu & provincia ortum fue* notificari noftris funditis jubeamus , ut ab ut , oc oriatur haud leve fcandalum & C ipfis. habeatur , & reputetur pro notario pravum exemplum ab hujufinodi perfocis apoftolico ; alias vero non permittatur de­ ineptis Ideo , fecro approbante concilio , fraudare populum , & fallo dirium offi­ ftatuimus , & ordinamus , ut nullus ex cium exercere . Praecipimus ergo , ut cfehs ordinatis extra diœcefim admittatur fi quis contra prxferaem conftitutio* ad celebrandam miffam fine licentia fui or­ nem notarii officium exercuerit , quin­ dinarii , & nifi comparuerit coram nobis , que milbum morapetinorum poenam in­ vd coram fuo dkeceumo , aut noftris pro* currat , ac in carcerem detrudatur , ne­ viforibus cum literis fuz ordinationis , ut que inde extrahatur abfque noftro fpcper nos vifis , & examinata idoneitate t ciali mandato, quod ad falutem animarum , & ecdefix bonum conferat , decernamus . Prsxipi* CAPUT XLV. mufque , ut quilibet Clericus , vel faOrdo [ervandus in yfitationt crifta , qui alias ad celebrandum admifcccclefiartax, nt fupradiâos , incurrat poenam unius floreni pro qualibet vice applicandi pro medietate ecclcfix , & pro alia accufe Ncceflarium apprime eptfcopis eft , in­ lori. vigilare t & mediari continuo, uteoclefix Item jubemus, ut nullus Clericus, vel femper magna cum rectitudine & diligen­ Religiofus extraneus , vel ordinatus extra tia perquirantur & vifitentur , propterea dwecefim , admittatur ad miflâm celebran­ faero concilio approbante , ftatuimus & dam , nec ei prae beantur ornamenta ad ordinamus , ut omnes ecdefiz & clerici celebrandum neceflaria , quin pnus com­ noftri archsepifeopatus provinciae vifi­ parcat coram ordinario , & per ipfum tentur fingulis amis femel ab epifeopis , examinetur ; fi vero Fuerit extraneus, quin quolibet in fua diacefi , vel eorum nomiexhibeat literal dimiftbriales proprii epifeo* E dc a viris dodbs , confcfentfe integrae , & pi , ut ipfi per noftros provifores licentia Deum timentibus . Jubemuique ut diéti conferatur fub pcena 500. morapetinorum Vifitatores faciant vifitationem juxta quxpro qualibet vice tam ipfi , quam ei, qui dam capitula t quz fuper iis tradi ipfis ornamenta prxbuerit t infligenda , atque prareipimus : quaeque in fingulis ecdefiic applicanda pro medietate febriat talis ec- afiervari mandamus > Pariterque vifitent clefix , & pro alia medietate , denun* hofpitalia, & cremitoria. cianti. Item jubemus , ut przfàti vifitatores fingulis chcbu* fingulas tantum ecdefias vi­ fitent , quamvis in civitate feu oppido » m quo vifitationem conficiunt t adfint plu­ res. *•7 anno 6 If ammo JUUUS e.n. Concilium Hi spalbnsk. ns. Quod fi plura uno die vifitaverint , A facro Concilio approbante, ftatuimus , ut anno in poilerum nulla fabrica excitetur in ali- CHMni non fiat retributio nifi pro unica tantum qua cx ecdefiis iftius diœcefis & provin- ι”χ vifitatione . Neque acqptanc dona , vcl cur abfque noftra fpeciali licentia feu Prsemunera per fe, vel per interpofitam pcrJati diceccfiini, vd noftrorum proviforum, fonam , juxta capitulum rxi&it de eenfiaut illius perforce , quam ad hoc in fpecic but , Neque hofpitcntur in donubus prefeâorunt , «Sc adminifiatorum ecdefia­ deputabimus . nrve Vifitatores poffint ju­ bere ut expendatur in aliqua didarum ecrum t prout neque notarii vifitationis ; fub pœna duorum millium morapetino­ clcfiarum fabrica ultra fummam duorum millium morapetinorum . Si vero Przferum ab «drtnmftratore feu pntfeâo, oui dus alicujus ecelefix aliquod expenderit ilium u ceperit in fuo domo exigendonun . Et ut Vifitator & notarius amit­ ultra i ft am fummam , non recipiatur in tat emolumenta , que percipere debe­ & com pu tum : dt ulterius amittat quodeumque falarium ratione officii adminiftratoris bant ex vifitatione , ac incurrant itidem poenam aliorum duorum millium mora­ ei competebat, petinorum . Item jubemus , ut nullus cx didis CAPUT XLVI1I Vifitatoribus poffic vifitare -diquim ecUt nihil fdwttir Notario pro libro Vtfitadefiam , quin nerfonaliter ad eam fe tionii abfpae unuadeue P>oyijoru. conferat , fc* vuitet fiicramentum » dc alia ncceflâria , fuper quibus providen­ dum erit . Alias talis ecdefia non ha­ Item jubemus , ut przfeéli eedefia beatur pro vifitara , nec przfedlus quid, rum nihil folvant notario vifiutiqnis ratio quam rolvat pro ca vifitatione . Si au­ ne falarii dc emolumentorum libri , quem tem folverit , non recipiatur io compudare debet dc vifitatione ecelefix , quin tum. C prius videatur dc taxetur dkftus liber per eundem provifarem, feu per perfonam t qux fuper hoc fient deputata, dc abfque CAPUT XLVI ejus mandato & fubfcriptiooe . Quod fi Ut ttulltts oofit efle prerfeffta afiettjat ec alias przfedlus dederit feu folverit aliquid cïefi* titra dm aenot , & ab eo red­ diéto notario , non admittatur :n compudatur ratio pnblxe. tum . Jubemufque ut didus nrovifor feu perfona per ipfum deputata inferat in libro Ne pcadè&i ecdefiarum audeant fabri­ taxam de his , qux funt folvenda juxta carum pecuniam expendere , vel ab eis tanffam. frudum percipere > cum animo per lon­ Item praecipimus , ut in ecclefiis , in gum tempus di&um officium obtinendi , quibus adfuerit liber vifitationis , non fiat ftatuimus , ut nemo poffit ecdefiz prxfealius novus ad inferendum pofleffiones, or­ duram exercere ulna annum . Quod fi namenta , & alia ecelefix fupelleftilia, ac beneficia , dc capellanias ; fed addatur in vificatorir quis eoclefiz utihs vifus fuerit , illum prorogare poterit ad alium annum . diAo libro qui prius fuerit, quidquid de In poilerum vero dido biennio elapfb ne­ novo fuerit neceuàriuœ inferi. quaquam ad ulterius tempus prorogari pofCAPUT XL IX. fe jubemus abfque noftro fpeciali mandato dc licentia. Vt confciatar Uber atftbeaticnt oatninm Item jubemus , ut vifitatores perionalibonorum ecclefiarum . rer ; & coram dcricis ac populi primati­ bus rationes accipiant a prafedis fabrica­ rum ecdefiarum: nullatenus vero commit­ Cum fabrica: ecdefiarum expertz fue­ tam munus accipiendi didas rationes nota­ rint, ac in dia experiantur grave damnum rio vifitatkxus. E, de jaâuram , eo quod contraélus, tituli, dc inftrumenta hzredkatum ac poffeffioCAPUT XLVII. num , cenfuum , dc tributorum, quz ip­ fis debentur , fzpe difpereant, dc propter Ne fabricet fient fe eccUfits abfyttt maamutationem vifitatoruin dc przf&torum dato epifeopi. fzpius fqccedunt perferae , quz ignorant bona dc jura ecdefiarum , ideoque earum Cum in aedifici» ecdefiarum intervene­ bona detrimentum patiuntur . Propterea rint fraudes in damnum dc prxjudicium confervatiooi didtorum bonorum , ecclefiatarum fabricarum , oportet, ut Epifeopi rumque utilitati coofulenta, facro Conci­ huic rei vigilanter incumbam . Propttrea , lio approbante, ftatuimus & ordinamus t ut eu amso auisTi ,,,x* Concilium Himuilli. iu ut fut Fiber authenticus membranaceus in A applicandi pro una medietate fabricat eccie* fix Cathédrale , & pro alia medietate , noftra diœcefi & omnibus alm provincix , in quo defcribantur omnes poffefliones , fabriex ecclefix , in qua cafus evenerit , & una vd altera parte pro acculante leu hxreditates , dc tributa omnium ecckfiadenundante . Si autem culpa fuerit adeo rum , ac beneficia dc capeUanue illarum , gravis, ut majori pœna digna ccnfeatur , booaque refi&a pro anniverfariis, fcftis,& ea imponatur arbitrio proviforum, quibus Fundationibus, qua fuerint in qualibet ec­ prxeipimus & mandamus » ut majon cura clefia. Qui liber fiat in publica forma, ut fidem faut, & perpetuo remaneat in ec& diligentia , qua fieri poteft, fic fieri & compleri faiant & obfervari ; jubeant que clcfia Cathcdrali pro manutencione dc conpariter ut diu nofteque ardeae lampas co* fervatione jurium ecclefiarum. ram ditto loco & farario. Item ftatuimus , ut in qualibet ecclefia* Item prxeipimus dittis noftris vifitatorirum apponatur tabula , in qua defcnban- g bus , ut inter alia inquirant , an noftrx cur capellanix perpetuae , anntveriaria, dc Conftitutiones execution! mandentur , & mifix , ac fundationes , quz in qualibet an Vicarii dc parochi debite fuum munus ecclefia finir celebrandz pro quibuslibet & officium obeant, commitrantve excef* perfonis , qux illas dotaverint , vel dota* fus indebitos . Idem perquirant dc noftris bunt in futurum. Oust tabula fit fubfcrilittoribus, ut dc omnibus prxmifltf ad nos pca a vificacoribus, dc notario, ne pereant tranfmirtant integram relationem , cum fundationes . . abi de quibus ex officio inquirere tenentur, & fcire , ut fuper his omnibus provided* CAPUT L. tur, prout Dei cultui , & exonerationi noftrx confcientMC convenit. Ut farofaniltmt Evcbarifiùe Snfranttntum , & Cbrifnta , ac deum jacrnm a[ftrvenrnr in loco decenti , & jMfter C CAPUT LI. cujloduntur , Nf ecdtjinrnm amnmentn nd alienos rfu. eKtrnbnnticr . Cum admodum deceat fanfhim Euchanftix Sacramentum , fanttorumque reli­ Ut ornamenta , dc jocalra ecclefiarum quias venerabiliter alfervari , dc bona , di­ accuratius cuftodiantur , dc conferventur, ligenti ac fideli cu ft odia , & in loco decen­ ti , prout debetur tanto ac tam fando Sa­ prxeipimus , facro approbante Concilio , ut nullus prxfettus ecclefix , parochus , cramento , ut habeatur cum magna vene­ vel Clericus aliquod ornamentum, vel alia ratione , dc reverentia ; propterea ftatui­ jocalia ecclefix occafione bapfifmorum , mus , dc ordinamus» ut in omnibus eccle­ vel funeralium , aut alia quavis caufa exfiis cathedralibus dc parochialibus noftri archiepifcoparus dc provincix adfit farra­ trahi permittat fub pœna mille morapetirium ac loca bene conftrutta dc ornata D norum . Jubemufquc ut noftri provifores fi mi les licentias minime concedant , nifi cum bonis feris dc clavibus , ia quibus re­ fuerit de una ecclefia ad aliam, dc in eo* ponatur SS. Sacramentum , oleum , ac chrifma, omnefque alix reliqui» , quibus demmet populo. decet decore & reverentia , juxta faculta­ CAPUT LIL tes cujusiibet ecclefix , dc adfit capfa cum clavi, m qua reponantur reliqui» fi adfue­ Ne ecclefinrtmt bonn nlunentur rint . Quodque fimifiter in ditto loco dc facrario adfit liber feu manuale facramenQuamvis per factos canones ftritte pro­ torum , de quibus omnibus habeat claves hibeatur alienatio rerum dc bonorum ec­ parochus cuiuslibet ecclefix , quas nemini clefiarum , exceptis quibufdam cafibus , confignare 9 nec committere debeat, ex­ cepto cafu neceffitatis legitimx , quo cafu E dc fub certis folenm tat ibus in jure expreffis , plures perfonx pofthabito Dei timore adveniente illas non committat nifi Sacer­ doti . Pariterque jubemus, ut przfatus pa­ dc cenfuris m extravagapri Pauli fulmina­ tis , aufu facrilego prrfumpferunt dc prxrochus curam habeat renovandi lanttirtimum Sacramentum fingulis otto diebus , fumunt vendere , alienare , i m pignora re , dc occupare vafa & ornamenta (acta cultui & lavare faciat corporalia femel quolibet divino dicata , dc alia bona fe moventia . menfe. Volumufque ut fi in hoc , vel alio fpettante ad prxmiifa , aliquis parochus Et quia tanex audacwr occurrere necefic eft, facro Concilio approbante» ftatuimus, fuerit repertus negligens , vel aliquo modo reus dc culpabilis , multtetur dc puniatur ut quicumque abfque noftra licentia , dc fpeciali decreto ac mandato cotnmiferit ali­ pœna unius ducat i auri pro qualibet vice quid an»·®, > ,βί’ΐ’ Concilium Hispalinsb. quid de fupradidis , vd ille qui receperit, A quo modo violaverit eorum jura , five ad "anW chxistj feu retinuerit dida fupelledilia ecclefiahoc dederit coofilium , auxilium. & fit· chahti »i>k rum , vd .. aliquod .· j illorum ( ultra_ alias v_____ _______ ____________ _ λ...Habilitas ’,. __s ms· vorem ;. ..i ultra poenas· injure pri,,u* pcevetur ab inereflu ecdcfue; & fi ante praonas & cenfura» contra illos de jure impoli­ ftitam fatisfadionetn decedent , careat ectas ) teneantur tam ille » qui alienaverit , cjefiaftica fepukura. Civitates autem, op> quam ille in quem fuerint alienata , folve· Eida , & loca , in quibus praefati principere ipfo fado eedefix valorem rei aliena* s refederint, vel perfonx ecclefiafticx fue­ te , ,& plus quadruplo , Et quia talis rint apprehende , vel in qux dida bona alienatio m fe nulla eft , jubemus redi­ delata fuerint, & reperiantur, fubjiciantui fine ulla difficultate rem aliena­ tur ecdefiaftico interdido per totum tem­ tam cum omni quaeftu , qui ex ea pus, quo fic permanferint, donec integram fuerit fa&us , non obftante quovis lapdederint fittisfaftionetn. fu temporis. ““anno· B CAPUT LII. Ne cwtfiruétittur ^rcri ht ecclefia , CAPUT L V. Ne fient fletutn , dc/ orJinettona contre hiertetem Ealtfiefiuem. Domus Dei ad ejus laudem eft tantum­ Nonnulli fzculares & Communitates modo deputata . Propterea ftatuimus & contra prohibitionem facrorum Canonum, ordinamus, ut nemo cujufvis ftarus, digni­ & nihili zftimantes refpedum ac venera­ tatis , feu prxeminenCKB exiftat, five ectionem , quam debent Ecclefiis, il la­ defiafticuS , five fiecularis , nec communi­ rumque miniftris , ftatuta edunt ac con­ tas , feu Coofilium audeat munire , vcl dunt edida & prohibitiones contra liber­ mœruis circumdare eçdefias , aut in cis conftruere arces, vel in earum caemeteriis: C tatem Ecclefiafticam , atque egregiis mo­ dis compellunt Ecclefias & pertonas Ecneque moleftent , vd compedes aut vin­ clefiafticas ad fblvendas contributiones & cula injiciant iis, qui ad illas confugerint, vedigalia cum ipfis. Propterea facro Con­ vel cibum impediant, aut alia neceflaria , cilio approbante , ftatuimus , ut in povel eos quocumque modo infectentur, edu­ cantur a didis ecclefiis tergiver (antes; alias flerum nullus Dominus in temporalibus , qui contra fecerint , ipfo fado fententiam nec alia pertona cujufvis ftatus & condi­ excommunicationis incurrant . Si autem tionis exiftat , nec Communitas , oppi­ dum , vel locus totius noftrx dicecefis & Communitas vd Confilium prxmiflis cooprovincie faciat ftatuta > aut ordinatio­ travenerit , vel fieri juflerit , fubjiciatur nes , nec ponat edida, vel prohibitio­ ecdefiaftico interdido ultra poenas facrilenes contra libertatem 8c immunitatem Ecgii , dt alias de jure ftatutas . Ac et­ deiiafticam direde , ve! indirede · faciat iam praecipimus, ut laici non faciant congregariones intra ecclefiam fuper rebus D contribuere, nec folverc impofitiones, & vedigalia , Ecclefias & Monailcria, aut profanis . pertonas Ecdefiafticas i quodque fuper caput liv hoc non committant , vel committi per­ mittant fraudem aliquam , ut indirede compellantur ad contribuendum , alias Contre imfHttnttatii bidefufin* perfonx panicula· es > quae fiierint culpa­ Vtolatçrci . biles in aliquo ex pmniflis , volumus , & ftatuimus, ut ipfo fado incurrant fen­ Quia nonnulli poftpofito Dei timore au­ tentiam excommunicationis . Civitas ve­ dent apprehendere pertonas ecclcfiafticas , ro , oppidum , & locus, qui fiierint occupare , & deflruere decimas , vel alia culpabiles, & in quibus praefari , vel bona , loca , & pofldlioocs ecclefix , propterea , facro Concilio approbante ; ftatui­ E aliqui illorum refederint , fubjiciantur Eccleuaftko interdido . Quas fententias mi­ mus , ut quicumque cujufvis ftatus , & nime relaxari volumus, quin prius injuria: conditionis exiftat , apprehenderit , & in & damno fatisfecerint , quod ccdcfix & carcerem detruferic aliquem ccdefiafticum, ejus miniftris illatum fuerat, vel occupaverit , & acceperit decimas , & redditu» ecclcfiafticos ; vel deftruxerit, oc­ cupaverit , aut aliquo modo damnum inruient loeu , & podeftionibus ecclefiarum & mooafteriorum ; vd impediverit aut fequeftraverit eorum decimas & redditus , ut illos deferret ad fuam domum: vel ali- C A- Concino» HiS'HINrt. «Μ ÀHHÔ <»».m CAPUT LVL Ordo , pem firvero datent jttdiat Saltfi^tci m tmdientiit /détendit. Cupientes , ut Ikes cito tenninentur , 9c ue panes litigiis implicitae cito extri­ centur , fecro Conatio approbante > fta­ tuimus & prarcipimus omrnbbs miniftris , & judicibus noftri archiepiicopatvs & pro­ vinciae , ut continuo fedeant feriendo au- g dienrias horis folitis de mane Λ vefpere t Sc procurent obfervari filentium & ordi­ nem in audientiis , mülftando , & pu­ niendo perturbatores . CAPUT LVIL Ut r» confit levh momenti non recipiantur Scripture. Τ«ϊ}£“ fertkn vero receptionem > & examen teftium , cuicumque alteri perfonat, CAPUT fine jufta & evidenti çaufa. LIX. excommunicationit pro rebus parve momenti. Ne concedantur Utera Praecipimus etiam , ut Provifores & officiales generate non concedant literas fulminatonas excommunicationis generales pro rebus levis momenti, Sc modkr quan­ titatis i, Sc declaramur rem elfe levis mo­ menti & modiae quantitatis in hoc cafu ufque ad valorem ιοο, morapetinorum : & pro minori quantitate non concedendas didas literas generales : quodque fuper valore & pretio recipiatur juramentum a parte, quae ejufmodi literas petierit. Item etiam jubemus, ut prxfati judices non dent literas, nec mandata in albo. CAPUT Mandamus etiam ut in caufis levioris & minimi momenti non recipiantur Scri­ pture , fed decidantur , dc terminentur c fummarie & breviter . In aliis vero cau­ lis non recipiantur plures quam dur in­ formationes in feriptis a qualibet parte ufque ad primam conclufionem, & ar­ ticulos , ac interrogatoria ad faciendas probationes ; & poft publicationem non poflk prxfenrari nifi una feriptura pro qualibet ex partibus . Et fi aliqua exce­ ptio declinatoria jurifdi&ionis , vel alia quxvis exceptio dilationis fuerit oppofita & allegata , illa probanda fit intra 0Λ0 dies a die qua fuerit dedufta, & ad hunc effeftum non concedatur ulterior terminus D μ LI Nr omgantur filaria per judicet Ecclefi^hcos . Jubemus itidem , ut judices Ecdefiaftici noftri archiepifcopatus & provincia? non percipiant retributiones direâe nec indireAe provifionc proceftbum , nec decifione illorum , fed caufa» declarent & termi­ nent abfque exeeutione aliqua breviter , & prout de jure , fub poena quod ultra poenas de jure reftituant duplo plus par­ tibus qux folvaint. CAPUT Nc percipiantur jura LXI. ultra contenta in taxa . CAPUT LVIIL Ut notarii Sc miniftri audientiarum & tribunalium non poffinr excedere in perci­ nurnnmonialet . prafertim wo repiendo jura , facro Concilio approbante, ftatuimus , ut non percipiant jura aliqua ceptioncm tefittem . ultra illa , qux ex rariffa antiqua , & Cum caufir matrimoniales fint magni confuetudine noftri confiftorii & audien­ tia archiepifccpalis reperimus foiife ufu momenti , non debent traflari nifi a doitis , prudentibus , & facrorum Cano­ recepta & obfervata a tempore immemonum peritis . Propterea , facro Concilio £ rabii» ufque modo , qua: mandamus hic approbante , ftatuimus , ut nullus Vica­ inferi , ut notiora omnibus fiant : volurius » vel judex Ecclefiafticus fe ingerat tnufque ut dirti notarii Sc litfores , vel cognitioni caufarum matrimonialium prz* quilibet alius , non audeat exigere jura ter Frovifores , feu officiales generales , & falaria praeter illa , qux in diAis ta­ quibus in fpecie fuerint commiflac , vel xis & tariffis fuerint expreffa , fub poe­ alias perfonas ad hunc effertum vigore na ut qui contrarium fecerit , teneatur fpeciahs commifiionis deputatas, quodque pro prima vice illa reftituere parti a qua przfati Provifores & officiales generales , perceperit dupla, Sc pro fecunda vice feu judices fic deputati , committere ne­ illa reftituat quadrupla , Sc pro tertia vi­ queant , nec committant didas caulfes, pr«ce illa reftituat feptupla .* jubemufque ulD d terius Cwxil. General. Tom. ΧΧΧΊ1. Ne Trovifirtf t & Officiale t commit tent cenfes anno abdso '*'** Concilium Hispalbnse, ÔZ7 rcrius CRRIJTI jo^ç f prniri dcbett tfi8 pro furto prout de CAPUT LXIV. AMWtr CHRIST Item ftatuimus , ut in quolibet loco Approbat» & confirmatio Canflitutioniim audicntix noftrx prtfvincix apponatur in P. Cerdiiulii D. Dtdaci Hurtido una tabula taxa jurium quadratis literis > de Mmdoz», ita ut omnes legere valeant. Item utliftores non committant frau­ Quia vidimus* quafdam conftitutiones des , nec omittant exequi mandata no editas a D. Cardinali D. Didaco Hunado ftrorum judicum , prout debent & tenen­ do Mendoza noftro prardeceilore bo. mem. tur ; jubemufquc ut imprimis & ante qux ad divmunKçultutn , Ecdcfiarumque omnia exhibeant copias & nurtdata in ornamentum plurimum conferunt , facre quocumque loco illa exequi voluerint , Vicariis , & ubi non adfuerit Vicarius, _ Concilio approbante , jubemus illas hic 0 inferi cum aliquibus additionibus , quod Parocho principali. provident in cafibus in his noftris conftit uti on ibus omiflis , vol um ufque illas obCAPUT LXII, fervari & compleri , prout in eis conrinetur . νήΡ/»ύί»ηο fttntrum , Quz did® conftitutiones fuerunt leftz&rpu- ♦ blicarz die 14· & 15* Meofis Januarii anno a Quia plures pœnx ex contentis in his Nativitate D- N J. C· 15 ix. in difto Con­ noftris conftkutionibus non fuerunt apphcilio provinciali > uaod idem riverendifs. & catx certis locis & perfonis , ad evitanmagnificentiis. D. Archiepifcopus Hifpalenfis das tot repetitiones, nobis placet , ut Dominus meus celebravit in nobiliflima Se fideliffitna civitate Hifpalenfi , pneientibus plu­ omnes poenae contentae in conibtutionibus ribus Dominis et capitulo diaz S. Ecclcfir , fupradidis , qux fuerint valoris ultra flofe procuratoribus Ecclefiarum Gadir en fis , fe renum , dividantur in quatuor partes ap­ C Malacitanz , ac Vicariis , aliiiquc pluribus , plicandas, in hunc modum ; videlicet quar­ qui ad diâum Concilium convenerunt . Qui ta pars pro fabrica Ecclefix Cat hedral is ; omnes pro le , Se nomine fuorum principa­ lium » illas approbarunt , eilque confenfum alia quarta pars pro fabrica Ecclefix, in przftiterunt , ac fingulis illarum ; cum fiot » qua delinquens fuerit bénéficiâtus , vel Erout fiunt > probz , te utiles Dei cultui, ac Cappellanus, vel parochianus ; & alia iluti animarum . Przfenttbus pro aftibus Do­ quarta pars pro denunciante , & pro eo minis D. Beltrando dc~ Ia Coeva , & Petro cui profecutus fix-rir caufam ufque ad Gonzalez Bachinas familiaribus reverendifs. Do­ mini , te Antonio de Morales Apoftolica auiententiam ; alia vero quarta pan dc ul­ ôoritate notario « ac incola dias civitatis tima pro operibus piis , quibus nos , vel Hifpalenfis . Prxiati noftrx provincix quilibet in fua Et ego Didacus de Marlas clericus Salmatidioecefi illam applicabimus . CAPUT LXI1I. Ut in quilibet Ecekfia totiut provincia idjit liber continent iflat conflituiiena . D cenfis Dioecefis publicus apoftolica auftoritate notarius , te lecretarius diâi reverendiffimi Domini Archiepifcopi diâo Concilio Provin­ ciali interfui , te de ejus mandato legi , te publicavi pnsfatas Conftitutiones . Sermo Imbitet fer enndem re^ertnJl/Jtmum Demi­ nui* ^rcbiefifcofnm in ultima [effiam frafitl Concilii frovincmiii, Ut autem diÂe Confiitutiones omnibus noftrx diœccfeos & provincix facilius mEnerabiles Se dileâi/Timi fratres . Qux a fandis Patribus ex gcftis conciliorum connotefeant , prxeipimus & jubemus, ut ftiruta didicimus , io hac fanfta fynodo provin­ publicentur in fingulis Ecclefiis Cathedraciali , quantum Dominus dedit , explere cura­ libus noftrx provincix : St ut in omni­ vimus . Et minam dicere licuiffet cum Evangebus aliis Ecclefiih parochialibus diâi arIto t fjjid deboimnt facere , ficrtaui . Quetnadchieptfcoparus St provincix emantur a £ modum libet antecedens verbum fateri , qui fervi inutiles fumus vcftigia patrum fequuti re­ prrfedlis illarum intra menfem a difta gulas te orzcepta de cultu Dei , de divinis inEiblicatione ; & in di&is Ecdefiu iiftitudonibus , dc celebrandis officiis ecclefiafti­ s teneant » ubi omnes pcifnc illas vi­ cis , de vita 3 moribus componendis fecundum dere. canonicas fan&iancs vobis edidimus . Virtutis V tamen efficaciam , qua illa implere , flr in eis firoficere valeatis , non eft noftrum dare vobis , ed quibys pararum eft a Deo , qui , ut Panlus docet , oferetvr in mill & proficere fro buna •voluntate. -4 Domino , inquit Propheta, lreffet brminit diriguntur . 'Hem enim efi ^tlenth, aut curtanrit, [d Dut cfl mifmatu , ait vaseleAionis. Rcli- 619 COHCILIÜM H1SPALBNSK. tfjO -^NNO Reliquam eft fratres > at memineritis cujus ca- A fixit fient. In omnibus motibus , Ac a&lbui veftris "TT/Lq ' CHKlSTI puis , Se cuju» corporis membra eftis . Cefne , nihil fiat quod cujuiquam bffiendat alpedum , chhiSTj ijis. inquit Apoftolus > Chrifint efi : ecclefia cotpu» fed quod veftram deceat faudnatem ; ncc affr- l)IK ejus, cujus Se dos membra iumus . Caput landetis vcftibus preriofi* placere > fed moribus . âiffimum eft ipec»vfum prae filiis hotqinuai , Confidence , fratre» , quam tempo» vite te/ni ilaiem νιΛ*·ι , a fwjf breve eft t prêtent enim figura hujus mun­ vaifrmri 4 Tetre ftenttm irntia V vermcùe . £tdi , Se veniet dies domini magna Se amara vul. clcfiam tero ipfiu» capiti» cor pu» , fie Dem pu­ dc » dies ultionis in omise» qui operantur ma­ rificant , ut illam fibi gloriolam efficeret r fan­ lum . Mik i/iiliS»» , CT α· »■<·<>, dicit dam , Se immaculatam , non habentem macu­ dominus per prophetam. Nemo k decipiat conlam aut rugam : ut verbis utaomr Apoftoii . fiius quod pattern miicricordiatum habeat judi­ Decet igitur , fratres mei , tam preüofi capi­ cem t nam , ut ait propheta yuffiu Deminut , tis , Ac immaculati corpori» vos membra eiTt Sr infimem dilixit . Si enim tola mifcticoidia munda Se incontaminata : ne aut corpus cede- B Deo adkribcnda e (let , nequaquam propheta fic «toaftrum reddat , aut membra ftapida , & dixifiet : \ifi tnwrfi fieeritu , fledixm Jnnm empori incompada fiant . Si enim propheto li­ vibrnkit , erenm /■··» tetendit » Stpeievit iitnm , cuit clamare ( Se dicete : mandemini fui fertic C" i«r· pavavir vo/a mertu . Neque cnitn> liat*fe Demini j quanto melius Se «obis clamare tres t iq cvangclio legiti» , quod judex didolibet , mundamini qmS&cmbra eftis corporis rus Ut omnibus indiftticrtte: · Femrr kenxdifU Domini . Rudus , fratïes\cbaiiffimi , ftatus Se pefrit mei , /«rrjpi/r ; fed Ac legitis i officii veftri , ne fitu immcmoies . Noftis quid àuta eieinnt , iknnt in vitem xttrntm t Paulus fer ibat Corinthiis .· Sic nai , inquit > wr» «»4»4 , in xtcmum Jtcfflicitcm. Et ipfe Pau­ exifitmet ivw» , nr min^lrei fbrtfii , V d./pnfe· lus vasckdioni», ut cautos nos redderet, iram teret Du : Grandis prolcào 8LDei mecuete , Ac ne fpiritui fando contumeliam praccclia hrc dignitas , quam nec Angeli , nec fecerimus ; berrendnm , inquitefi imideitin mentit Archsngrli , aut etiam Setaphim divino amote Dei ntiventit . ^ik/icUmni χιμ , fratres , efne-te· ) ferventes attingrte potuerunt . Minifterium ve- C nebrerttm » CF iedeemter nrme ixen , fient ite die ftmm , fratres charufimi t in diipenfatione fa­ beetfie embelemet . Expoliemus veterem homi­ cramentorum ( fi audite placet ) hoc eft : pec­ nem cum adibus fuis , deponeiv.ci priftmam catorum fordes abluere , virtutes infescre , de­ converfcti .ncni fecundumdefidetia erroris. No­ biles in fide folidarc , domonia non tam a corlite , francs chanffimi , locum date diabolo , ponbur , quam ab animabas expellere , mentes Se tnembia veftra fieri arma iniquitatis , led illuminare , peccata relaxare » coelos aperire * ad^crius illius tnfidias , juxu Apoftoli Pauli portas inferi oblerare ; imo vero homines Deos co ili hum , iedteite ermetnr.im Dei , fcntnm facere . £;· dixi , dii efiu , ait propheta , Ar principes tenebrarum arcen­ Se Angelus admiratur . Cum itaque , fratres tur in inferno . Dignetur mifericois Deus cort charilliini , tale ac tantum minifterium vobis * di veftra dirigere in praceptis fuis , ut bonis commiiTitm fit hortamur ut in cunftis aftibu' operibus abundantes , «ternam beatitudinem exhibeatis vos ficut Dei miniftros fandos & ircoufequi mercamini » auxiliante Domino no­ rcptehcnfibilcs , pudicos, fobrios , nemini dan­ ftro Jefu Chrifto , qui cum Patre Se fpiritu tes oftenfionem , ut non vituperetur minifterium Sando vivit & regnat per infinita facula isciiveftrnm . Opertet enim , juxta dodtinam lotum. Arnen. Apoftoii , banttm bebtrt tefiimoninm ek bu , jni D. Cardineks D. Duieui Hurtado Dt Mendosa , Arcbitfiifcofii S. tccfcjtee Hifpakufif , approbat* antequam bbores & negotia inci­ mt fic Tertia: adfint hebdomadarii depu­ piant : poflea vero hora Tertix celebretur tati per ordinem ; fic ille qui om-finit ce­ miffa dtei cantata juxta regulam hujus dicelebrare mittam Primx hora piopiia , ibi· Dd a vat Conal. Gener. Tom. XX XII Λ t Ojl joue» r. il. ' rnwruinu LONClLIuM H fc» «rawer niiFALINSÏ. anno vat in pœnam decem morapetinos pro fa- Λ cm isti brica ecdefix ; & ilie qui omiferit celebrare ’”*■ mPIWAMW» a. caitiu Æ O 32 anno CAPUT HL chkihi miflàm dcTertia, folvat inpœnamquinde- l,u' çim morapetinos pro eadem fabrica. JubeUr aperiantur tcclejùe fvmmo manr , & mus pariter, ut in ecdefiis, in quibus celebratone vernant Clerici nd recitandum φ ri lôlet miflâ folemnior cum diacono dc fubcium t & facrifla dormiat in ecdefa. diacono ac canioribusobfervetur falis confue- · rudo, & non praetermittatur in omnibus feItem quia tam in pluribus ecclefiis hu­ ftis fobns & coniueiis . Si autem ille , qui jus civitatis , quam totius noftrz diœcefis fxpc accidit , ut longe poft iblis ortum debue^t dicere £vangelium,epiftolam , vcl canere , non venerit, antequam inchoetur aperiantur ecciefiz , unde languet devotio rrniTa , vel otfivjum , folvat didam pcepopuli , dc parochianorum , qui vdlent nam quindecim nuxapetinorum . Pariter- B ingredi ad folvendam Deo orationem priufque jubenjus , ut omnes inteilint vefpequam quidpiam aliud incipiant opus ; przcipimus ut iàcrift» fakem unam januam ris , dc ille qui non venerit die qua tene­ cujuslibet ccclcfix aperiant fub creptifcubitur infra primum pia Imum , amittat di­ midiam partem diftribut ionis dc obventio, lum matutinum . Jubemufque beneficia, tis, feu eorum Capellanis , ικ veniant ad nis dici lequrntis . Jubemufque aliis bedidas ecdefia* fumtno manead recitandum neficiatis vel ca pel lanis , qui fuerinr prxienmatutinum , dc continuent alias horas di­ tes, prout didum eft , fub peena excorn» municationis , nc valeant eis dimittere diurnas in didis ecdefiis fub peena amill,ci­ nis dimidii diftnbutionum illius diei Et das di ft ribut tones dc obventione* , quae ut hoc melius fieri poflit, dt ecdefiarum funt m pernam tranfgreiloribus . Et circa omifliones hebdomadariorum ( quorum mulcultui melius confutatur , facrilhs jube­ das applicamus fabricae ) prxeipimus famus , ut dormiaqt in ecclefiis abfquc Ιο­ criftx cujuslibet ecdefiac , ut notet poe­ ί cietate laicorum , nec aliarum pcribna· rum , unde oriri poflit fcandalum , vel nas , dc notificet praefeci o , ut illas colli­ pravum exemplum. gat pro fabrica : dc nofter vifitator quotiefeunque vifitabit , accipiat rationem di­ dar um pccnarum , eas oneri pixfcdoC A P U T IV. rum ccclciiarum imponat. Ne fax patena confecratis porrigatur . Ntvt ulli pester tlcricos mundent vel in­ CAPUT II. volvant calices , & babeant fur'ficato· Ordo rtcitandi boras, &puna tranfgrefforsius ria . rmpopi z. Item quia reperimus , quod fere in om. nibu* ecdefiis iftius noftri ArchiepifcopaItem ordinamus dc prxeipimus , ut in ?|uabbet ex didis ecdefiis , in quibus ad- D tus folet porrigi pax cum patenis conte- cratis ( quod cedit in dedecus dc vilipendiunt tria be chcia , *ei plura , dicantur um didarum patenarum , nam cum fint omnibus dc fingulis diebus dominicis dc fe­ confecrata: , illas tradant pueri , & noollis de prarcepro , faltem Tertia , & No­ nunquam in rerram cadunt ) propterea na cantata: hora propria , & ille , qui non mandamus, ut in omnibus ecdefiis fiant interfuerit didis horis , folvat duos morapaces argentex vel lignex tam pro viris » petinos inter prxfentes diftribucndos , qui­ quam pro mulieribus : dc quod prefbytebus jubemus , ne illos , vel partem illo* ri poftquam confummarint , ipfimet eoorum remittant. Et hanc eandem regulam perianc dc involvant calices cum fuis pa­ obfervari jubemus toto tempore Quadragttenis in panno lineo albo dc nitido , nee fimx in Prima , Tertia , dc VefpCTis . illos permittant involvi , aut tangi a pue· Quia tamen nonnullae neceflitares poftunt occurrere tam beneficiarii , quam eorum E ris, facrifta , vel alia perfona , qur non fit in ordine facro conftituta . Ac etiam Capellanis , difpenfamus , ut poilint gau­ mandamus , ut in calicibus teneant pannos dere , dc gaudeant quolibet menfe odio lineos fubtilcs dc nitidos, quos vocant Podiebus recreationis , in quibus etiamfi non rificatoria ad illos purificandum poftquam interveniant miflis & vefperis ac aliis hocomfummarunt , priufquam illos invol­ ris , non incurrant dictam pœnam ; non tamen lucrentur diftributiones nec obven­ vant. tiones in his diebus recreationis ; Jubemuf­ que hebdomadariis , ne capiant recreationem in fua hebdomada fub peena dimidii regalis fabrics eeclefiæ applicandi. CA- 1 Concilium <5*3 j "ANNO <»J£TI „ CAPUT V. 2?r mi ore corporalium, if bnteot *»: f atque ornamentar:du altarii. Irem quia experimur maximam incu­ riam circa nitorem debitum minifterio al­ taris tam in corporalibus , quam in linteis, IlOilTWCC IjPALINSr· H raKMNANOUS η lAHBi. ^>4 > omnibus ecclefiis noftri Arcbiepifcopauis, a'mno" quando fit concio poli euangelium , mei- < hrkti piunt decantare Symbolum , &-flarim il- l,,M' lud interrumpunt, ut concioni locum prebeant, quandoquidem vero pulfari per or­ ganum laciunt , ita ut ecclefix non fiat i at is : piopéerea iis obviantes , jubemus presbyteris fub pœna excommunicationis , ut in qualibet parochia finguiu diebus Dominicis Si feftis , quibus fecundum re­ & ornamentis , flat li imus , ut in pofterum qui habebunt munus Parochi iq ecclefiis gulam tenentur illud decantare, poftquam in quibus adfunt plures , quilibet fuo" loco illud fuo tempore incœperint , profequanfecundum ordinem fux antiquitatis affu- , tur viva voce ufque ad finem, nulla parxnat onus lavandi corporalia qux funt in4 J te illius omni/ . ufu , fait em quolibet bimeftn , & lintea ad detergendus , & involvendos calices CAPUT VIII. lingulis quindecim diebus .· & procurant apud prxfcCtum ut laltem quolibet .ncnfe mutet mappas altarium : & curam iuUt chriii interjint cum babitu deienti of· bcant prxfâti parochi , ut quando cliqua fciti t if Capellani diebm dommicii, (Jf f -βιί , utrifque Uefperii , if miffa Jolemcapfula , alba , amytus , manipulus, Ho­ la , dalmancx vel alia ornamenta iucrmt n ori interveniant . lacera . vd iordida\ftatim a prxfcélo de novo fiat , aut Item quia repetimus in hoc noftro Archiepifcopatu fynodalem quandam Cooftitutionem Patriarchx Cooftantinupolitam D. Alphonfi adnuoiftratoris perpetui hujus noitrx iandx ecclefix noftri prxdeceflbUt afferventur ia /aerario forma rotunda parva ad adminiftraudam (anciam com· ris , in qua decernitur , ut Clerici horis divinis officiis interfint cum fuperpelltmunionem . ceo & habitu decenti fub pœna triginta morapetinorum pro fabrica ecclefix , ubi Item quia fere generaliter reperimusin facrariis repofitam unam hoibam divifam Clericus contra facials erat beneficiatus , *vel pro beneficia to inferviebat. in plures partes; & quia divifio fie. i non Item m eadem conftitutiooe Synodali poteft ita , quin cadant ahqux particulx decernitur , ut clerici ÔL capellani infermmutiflim» , qux non confummantur , vi entes nonnullis capellaniis in quibuslibet nec confervantur prout debent ; providen­ ecclefiis parochiahbus, teneantur intere fle tes fuper eo meliori fbrma, ftatuimus & ordinamus, ut loco illarum particularum ü officiis diebus dominicis & feftis, tam in hoftiarum fiant fbrmx parva: iioflianim primis vefperis , quam in miflâ folemniorotundz & iategrx , tam ad illas repo­ n & fecundis vefperis cum habitu decen­ nendas & coniervandas in facrario , quam ti , & divina officia celebrent , ac decan­ pro communi ufu farcularium ; & ιίϊχ tent diftas miflas, & vefperas fimul cum fint in tali numero , ut lingulis quinde­ alus Sacerdotibus fub pœna triginta 'mo­ cim diebus poffint confumman & reno­ rapetinorum pro fabrica talis ecclefix . Nos ergo videntes ejufmodi conftitutiovari ; & ita jubemus fieri a Parochis . nem cifc juftam & hooeftam ac Dei cul­ tui opportunam , bonorique ecclefix ; li­ CAPUT VH. cet hucufque fuent male obfervara ; il­ U* canatur Symbolum intege viva voc? lam renovamus, & volumus obfervari in proprt.i ditbu‘. E omnibus & per omnia tam circa habitus & cape! Ia norum capellaniis infer vientium Quia in fecundo fymbolo fidei , quod affiftentiam divinis officiis diebus ÔC horis vulgo vocatur Credo , ac cantatur in miffupradidu, quam circa pcenam tranfgreffa folcmni diebus d<>mruui> , & icitis de fonbus impolitam . Vblutnufquc ut facriprzcepto , explicite omnes fideies confi­ ftx curent notare illos, qui non venerint, & confignent prxfeclo ecclefix defedus tentur fidem unncrtalem totius ecclefix quos commiferint, in fine cujusliber men­ militantis , prout quilibet Cbuftianus te­ tis, ut prxfeAi illas percipiant , ncnetur confiteri , & ut pueri ac recentes ftro Vicano facultatem ccncedimus ubi Chriftiani illud difeant, repetimus vigere adfuerit , ubi vero ipfe non adfuerit, papravam confuetudinem , quod nempe in Dd 3 rcCondl.Gcner. Totn.XX^L·. lavetur. ÎJ5 ,0Μ..η$ Concilium Hispalbnsb. 'TcTAu!*’ anno roche antiquiori, ut ita execution! deman- A menfc Augufti, & ejus oftava , prxeipi- anno €!’.*nTI d»ri faciat. . mus , ac jubemus noftro barigello majori, ^wsn ut illa node^apponat cuftodes, & accurate invigilet , ut omnes illi, qui pne devo­ tione voluerint pernotari , poflinc in ea Ne fiant pervigilii. honefte manere : & non pen nutat canti­ lenas , inftrumenta mufica , vel choreas , Item repetimus aliam cw.ftitutionen» nec alios adtus inhoneftos dicto tempore , fynoda!em prxf'ati D. Alphonfi Patriarqui hadenus fieri folebant, & multat ccn· chx noftri prxdeceflods circa pervigilia , trafacientes ducentis morapgtinis, quorum aux in ecclefiis & eremitoriis fiunt ; qux 100. applicabuntur fabricx cpclefix , ÔC atuit , ne dita pervigilia fiant : Qux centum alii barigello prxfafcr conftitutio de verbo ad verbum eft pro­ B ut infra , videlicet : Cum in more pofitum fit, ut. in vigiliis Santarum plures tam viri, quam mulieres, clerici & laici 'De Iwiefiate hibitus λ Clerk b jervanila. prx devotione veniant ad pernotandum >n ecclefiis: & quia audivimus, quod fub Item quia honeftas Je moderatio eft vir­ prxtextu devotionis plura in eis commit­ tus decentiffima in quolibet flatu, prxfertuntur maleficia , & lignantor fcortatiotim aurem in eoclefîaflico , Je audivimus nes , & adulteria ·. & ultenus fiunt com­ quod plures ecJeiiaftici m noftro archicpiipotationes , & proferuntur plures cantilecopatu incedunt inhonefte Je indixcntcr , nx fxculares, & fiunt chorex, & alia ingeftantes parvas coronas juxta fuum ordi­ honefta , ex quibus plura oriuntur fcandanem , cum capti us efli;fi$ , Je barba pro­ la & peccata , iuper quibus ad nos perti­ lixa , ac paliiis brevibus & apertis , & net prov iJere , ôc reprobare talem confue- C line biretims, ac quod pens eft, aliquando tudmem . Propterea , hoc facro Concilio cum veftibu> facularibus, & thoracibus approbante , ftatuimus, ut in pofterum in fericis , & cum cingulis auro & argento vigiliis gloriofx Virginis Manx , & cujuf* elaboratis , gerentes annulos , & calceos vis feftiviratis , nec diebus ferialibus , in lubros modo & forma indecenti (qux om­ noftra ecclefia Catlxxlrali , nec in qualibet nia funt figna feu indicia pravi & indevoti alia noftrx diœccfis & provincix fian: ejufanimi, & funt pravi exempli fxcularibus) modi pervigilia, & nullus illo tempore ad­ propterea nos fuper his dc remedio provi­ mittatur in ccclefias, Λ clerici ecclefiarum dere méditantes , jubemus , ut in poftein quibus fieri fblent , ftatim poft termina­ rum omnes clerici in facri· ordinibus contum officium vefperaium claudant januas ftituti feu bénéficiât! coronam competenter ecclefix , itaut illa nota , qua fieri folet apertam gerant , & capillos adeo breves , pervigilium , nulli» poffit ingredi diétasecut faltem dimidia pars aurium pateat , D nec finant crelcere barbam , & gerant palclcfias. Et clericus , ad quem fpetat cu­ ram de hoc habere, fi ita non prxlbterir, lia honefti coloris, nec adeo longa, ut per folvat quiogeotos moraperinos , quo appli­ humum fternantur, nec tam brevia , ut pes totus pateatfed ad terram ufque per­ centur ecclelix Cathedrali , in cujus diœcefi hoc evenerit . Et fi forfan aliquis ejus­ veniant : gerantque fua biretma , non au­ tem induantur thoracibus fericis , nec cin­ modi pervigilia celebrare voverit , nos li­ gula elaborata auro , argento , vel fcrico centiam & facultatem concedimus omnibus geftent, neque annulos, exceptis illis, qui­ presbyteris curam gerentibus animarum , oc auctoritatem a nobu habentibus audien­ bus ratione gradus vcl dignitatis ferre licet : nec calceamenta deferant praeter nigri colo­ di confi fliones, ut pofïint commutare talia ris , fub pœna , quod bénéficiât us , qui vota in alia opera pia . Prxcipimufque ut hxc noftra conftitutio in omnibus ecclefiis contrarium fecerit, incidat in poenam milE le morapetinorum iftius mooetx applican­ ali illarum presbyteris publicetur. dorum pro una medietate fabricx ecclefix, Nos ergo prxfâtus Archicpifcopus D. cujus erit beneficutus ; dc pro alia medie, Didacus Hurtado de Mendoza , viden.es tate barigello noftro , ue curet id exequi : hanc ditam conftitutinncni fore fantam , clericus vero , qui non fuerit beneficiariis, & valde utilem , & quanta cum diminuincurrat poenam 500. morapetinorum, qui ttone divini cultus haélenos non fuerit obapplicentur modo fuperius expreffo. fervata, nec obfervetur, illam renovamus, jubemufque fèrvari fub pœna in ea contenta . Quia tamen plures habent magnam devotionem pernoctandi m hac noftra fanta ecclefia in vigilia B. Marix Virginis C A P U T IX. I CAPUT X CA- ’V,'." , ANNO CHAUT! ijia» CAPUT Concilium Hupaiinh. Λ XL jgMomeda udrditiiflreri debeat Saerooeentum Baptifim .. Item circa Sacramentum Baptifini , qui eft janua > atque aditus aliorum Sacra­ mentorum ; quia repetimus in hac noftra diaccfi infantes per afpcrfionetn , non au­ tem per immerfionem quandoquidem bap­ tizari , nofcentcfque tam ex decretis & veterum Canonibus , quam ex San&orum B Theologorum fente.itôs eum ritujn ac con­ suetudinem baptizandi, quamvis non im- Erobetur , non tamen adeo piobari ac aptifmum per immeifionem , tum quia id tonfortnius confuctudmi fuxflx Romanr Ecclefix magiftrx & capitis, nec non confuetudini univerfalis Etclcfix ; tum etiam ur plenius compleatur analogia , quam habet cum fepultura & lefurredione Jefu Chrifti Domini noftri juxta didum S. Pauli Apoftoli ad Colofs. a. ubi ait , quod fumus tonfepulii et in bapttfino , in quo cr refur.extmus per fidem operationis C Dei . Propierea nos , ad quos cx officio fpcftat dirigere & promovere oves nobis committas de bono in melius , juxta fentenùam D. Pauli i. Corinth, xa. ^Emula· mini (birifinita meliora , & adbuc e*(ellen­ tiorem τι .t» vobis demonfiro ; prxeipimus ac jubemus omnibus parochis noftrx diaceiis , ur in pofterum baptizent per immerfionem , piout in Ecdefiis , quas vifitavimus , docuimus , & ordinavimus , & ulus tener , exceptis quatuor talibus. Primo cum baptizandus erit adultx xtatis , five vir, five fœmina . SecundoD cum infans xgroraverit , dc quo verifimilirer credi debet , quod fi in aquam immergeretur , manifenum damnum ac jafturam pateretur . Tertio cum infans ne­ quit ab utero marris exire , nifi (olum caput , vel ahu.l cius membrum ; quo cafu fieri d.Kr iuptifnius in illo membro per aiptinionen» . Quarto cum in cafu neccffitabs nequit haberi ea copia aquae , ut fufficiar ad imme.fionem . CAPUT C7; baptisa XII. deponat ficu tollat capuaium . ’ΚΪΑΪΤ capuccii ablatione compaternitatem con­ trahi i propterea fuper hoc providere vo­ lentes , prxeipimus fub pana eïcommu. nicationis omnibus parochis noftri aichicpilcopatus , ut ftatim atque terminaverint naptifmum , tollant capuccium , uti poft triduum facere folent. CAPUT XIII. Ui baptizans ftribat fuum nomen , cr illud iifantii , ac diem t menfem > & annum , Irem quia experientia compertum habemu. nonnullos abfquc patre, matre , vel confânguineis educaii ; aliquando vero du­ bitari quorum fine filii , dc an fuerint baptizati ; cumque aliquando oporteat ici. re aetatem , & an fint legitimi i prxeipue vero fi ad Clericatus ordinem promovendi fint , vel matrimonium contrahere debeant ■ ac neceflum fit & foire , an ztatem competentem attigerint, ut aiftntiri valeant ; & quinam fuerint patrini propter impedimentum cognationis fpiritualis , & propter plura alia dubia & damna, quae cx ignorantia illorum om· nium , vel cujufpiam oriri foiçnt ; proptcrea fuper prarmiifis prtjvidere volentes , prxeipimus , & ordinamus, ut a dic, qua fuerit publicarum hoc noftrum flatu­ rum intra jo. dies omnes & finguli prrfcdi Ecdefiarum teneantur fub pana ex­ communicationis & ducentorum tnorapeti. norum applicandorum pro una medietate accufatori * & pro alia medietate Eccle* fix , facere librum expenfis fabricae Ecddix , in qua adfuerit fons haptifmalis, & illum teneant Parochi in Sacrario , m quo volumus 8t jubemus fub pana excommunicationis parocho , qui baptizavenr , ur feribat fuum nomen dicens : Ego K. Torothus » & inde flaum diem r menfem , & annum , ac nomen infantis bap­ tizati , ejufque parentum ; & fi hnl>eantur ac reputentur pro legitimis coni ortibus, ac £ nomina patrinorum . CAPUT XIV. Nr admittatur t aec dtfpenfiert pofitt fuper Item quia renuneiatum eft, nonnullas matres feu nutrice.? non cuftodire infiintes, ut fàs eft, diebus quibus gerunt capuccium poft baptifmum cum reveren­ tia finito Chrifmati debita , aliofquc com­ mittere abufus > omittendo reducere pue- , rum ad parochum , qui illum baptiza, anno vir , adeuntes moniales , feu reiigiofos » cnaistt ut tollant infanti capuccium i dicentes in ’’ texmcro Compatrum . Item quia ex numero compatrum ma­ gna oritur confufio, & propter illorum tqpltitudinem non cognofcuntur , ac matrimoaia fiunt inter fpirituali affimtaic conjun. 6 i9 ’mV*’* Çonciliüm H anmo Jundos j fuper quo janv olim provifum >b Archiepilcopo Ü. Nunnio bo. mein. ‘,r*‘ pradeceifore noftro , & poftea a reve- CHiisti c r. t T » v. - . SPALmi. rint, MXMMÀMWIS K cAiTib. 040 atque illos puniat profit foerit op- portunum'. C A T U T XVII. pendiflimo D. Cardinali ab Hifpania pa* truo noftro , ac hujus fanûx Ecclefix •Ne quts pojfit deputare feu 'flatuere Capella· Archiepifcopatum rqgente, prout de ju­ re , nt poftint admitti nili quatuor per· num , nec Capellanos tnferwrt , qum prius fuerit examinatus , 6* licentiam ob· fonx * vel infra ; qui vero poftea dicta obfcrvantia nonnumqua/h deficit, ac nontinuerit . . nullorum importunae preces licentiam extorferunt , de remedio nos, diclarumque Item quia plures tam bénéficiât!, quam conftitutionum obfcrvantia ferio méditan­ beneficiorum patroni capellanos deputant, tes , praxipimus m pofterum fub pœna g qui inferviant beneficiis Ieu capellaniis, ' & nonnumquam funt excommunicari, vel excommunicationis majoris , in quam ipfo fufpenfi , vel profugi , vel aliis cenfuris fââo incurrat quilibet parochus totius nuftri Arcmepifcopatus , qui exhibitx libi irretiti , vel inhabiles , Sc minime idonei licentia: feu relationi didat conftitutionis pro talibus fervitiis , vel non habent li-pro parte cujushbct noftri officialis > live centiatn a fuis fuperioribus prout de juro fit provifor , five Vicarius, five vifitarequiritur, nos volentes de opportuno re­ tor , parere recuict » vel admittat plures medio providere fuper prxmiflis , przcipatrinos ; fed oblervari jubemus diftas pimus & ft u ii imus , ut in pofterum tam m noftra fanda Ecclefia , quam in omni­ conftitutiones : contra quas nolumus poffe difpenlarj . bus aliis hujus civitatis & Archiepifcopatus, nullus polfit admitti ad dllta miniftcria , qum prius fiient examinatus per CAPUT X V. C noftrum provi forem , vd per eum quem ad hunc effeélum deputaverimus : & fi Nr admittatur difycnfiitio m denunciiquis contra fecerit 'tam rcfpedu admit­ uombus . tentis , quam admilfi ) fi fuerit Clericus, ipfo tàdo pronunciamus fuper eum fenItem circa matrimonium , cum noveri­ tentiam fufpcnfionis ; fi vero laicus , ferv mus in denunciationibus , de jure com­ muni ac in conftrtutionibus Synodalibus tcntiam excommunicationis, Archiepifcopi D. Nunnii , & reverendifs. CAPUT XVIII. Cardinalis ab Hifpania patrui noftri ftatutis , ob nonnullorum importunas preces Ne quis pojfit inferinre nifi unico beneficio, fieri aliquas derogationes ; jubemus paro­ feu Capellam* . chis , & unicuique illorum fub difta poe­ na excommunicationis , in quain ipfo faItem quia novimus tum in hac civita­ éto incurrant . ne admittent licentiam , na relaxationem in tali cafu. te , quam in pluribus locis iftius noftrac dioecefis , quamplures clericos , tam bé­ néficiâtes , quam capellanos , aflumere in CAPUT XVI. fe onus multiplicis fervitii beneficiorum & capcllaniarum , quam diverfârum capellaNir ullus Sacerdos ente diluculum niarum , quibus facere fatis nequeunt, Miflam celebret. juxta diôum Dçi Domini noftri · Nemo Item quia plure» Sacerdotes, vel juris potefi duobus Dominis fervire ; propterea nos videntes tam damnum confcieotiae eoignorantia , vel importunis nonnullorum rumdem , quam fervitii ac cultus divini, precibus , qui contrahere matrimonium providendo ftatuimus & ordinamus , ne volunt , Minam celebrant ante diluculum in hoc noftro Archiepifcopatu , prout re­ £ quis infirviens beneficio poffit fimul inferlatione fide dignarum perfonarum didici­ vire capellanix ; neve infervientes capel­ mus , volentes fuper hoe piovidere , julaniis in uno loco poflit infervirc alteri ca­ bemus fub poena fufpenfionis , & unius pellanix . Volumus itidem, & difpenfaducati pro qualibet vice applicandi pro mus , ut (1 aliquis clericus habet in aliquo medietate fabricar Ecciefiz hujufmodi, & loco onus dirmdiar , vd tertiat partis ca­ pro alia medietate accufatori, ut nullus pellanix , poflit habere in alio vel aliis deinceps id faciat. Prarcipimufque noftro locis aham dimidiam , vd alia duo ter­ Vifitatori , ut quoties & quandoque vitia , iraut per totum menfem non tenea­ fitaverit , diligenter inquirat m eos , qui tur ad celebrationem Miflirum ultra viid prxlbterint , vd praftarc foliti fucginti quinque ; & in eo cafii difpenfitmus fàvo- » ammo *4l’ Cowen IV M 11SPALKNSE. ^41 ΑΜΝΟ bvone tain, circa id de quo fupra in A CHAirri conftitucione fuimus loquuri ; viddicct quod capdlani exiftant in habitu die* Quodfocnfta onut bobeontfcrtbendt JMiffia bus Dominicis de fcftis in officiis * in lo­ Captilentorum . cis, m quibus polfident capelbniasi dum­ modo compleam alternarim ,· videlicet uno die fefto in una ecclefia, St alio die fefto in alia , fiib pcena in ilia conftitudefeâus m fervitio capeilaniarum , quia m pluribus locis Miffir non ferihebantionc contenta , tur, quam etiam quia ubi notabantur oiudfiones , patronos , vel ipfe , ad quem CAPUT XIX fpeftabar folvere , fibi adrogabont > unde Ut diflnbutio fut datur pro officio fefii w- g non ’ erat in fuffiagium animarum , pro quibys Miflx celebrari debebam i fuper his trvi (inudatur inter profentes bcneficutot igaur providere volentes dc opportuno re­ Jen CopelleuM . medio , jubemus, ut in pofterum fieri ft cujuslibet Ecclefix onus habeat notandi Item quia quam pin res Ecclefix tam hu­ omnes Miflis , qux m dia Ecclefia cele­ jus civitatis , quam dioecefi» , nonnullx brantur , & habeat pro falano centum confratemitares, St perfonx celebrant non­ morapetinos pio qualibet capellania inte­ nulla fella votiva, in quibus aliquando gra per totum annum . Volumufque ut bénéficiât! , St capellam infcrvicntcs bene­ propter iftos 100. morapetinos vel raram ficiis pro aliis , aliquando etiam ibli caillorum , auferantur fingulis annis quinque pellani infervientes loco bcneficucorum » Miftar ex qualibet Capellania integra, quan­ ubi ifti non adfunt, qui inveniant , ce­ doquidem pretium illarum deducitur pro lebrant officium tam in Vefperis & Mifla, quam in altaris minifterio , & bénéficiât! C fabno , quod dari debet per quamlibet capellaniam . Item volumus , ac ftatui­ lolent dividere inter fe diftributionem qua: mus , ut talis facrifta teneatur rationem folvi folcr pro tali fefto , etiainfi fint ab- CAPUT XXL Item quia haftenus plures intervenere tam a fentes , & dc ea nullam partem dant capdlanis t qui inferviunt beneficiis pro aliis ( quod iniuftum St indecorum videtur ) propterea providere volentes cum aequitate, jubemus, ut ejufmodi diflributio dividatur inter prxfentes tantum, five fint bénéfi­ ciât! , five capellani pro eis infervientes, five fint bénéficiât! , vel bénéficiât! cum capellanis qui inferviant beneficiis : Sc tunc volumus , ut diéta diilributio dividatur eodem modo Sc forma , quibus dividi folenc obventiones & diftriburiones quoti­ diana: , cum ejufdcm fint conditionis dc qualitatis . vel fx- reddere vifitatori Icmel in anno , pius, fi firpius vifiiaverit talem Ecclefiam, de omnibus omiffionibus per tales capdlanos com miliis , ut decernat quid fieri de­ bar dc diftributiombus , quae pro talibus Miffis, fi fuiflênt celebratae, folvi debe­ bant . Et fi facrifta fuerit repertus negli5’cns in notando , amittat totum didum alarium , & iftud applicetur fabricae talis Eodefiz ; & provideat deinde vifitaror fu­ per his omnibus « Ac ne in exequutione error comminatur » jubemus , ur vicarius, ubi adfuerit , vel parochus anriquior cu­ iuslibet ecclefi» eum prxfedo illius ulti­ ma die cujuslibet men fis, vel aha dic fequenti videant diftas omifliones ex libro CAPUT XX. Sacrifia», Sc illas in fummam redigant , L·/ (ititem unus forethas porocbta perfiac inferant in feriptis, ut nofiu vifiratores Miner interfit. ilbs exequi valeant . Quod compleant fub pcena too. morapetinorum ab unoquoque Item quin nunejarum cft propter abfolvendorum pro qualibet vice, pro una fentiam parochorum , vel quod ifti procul medietate applicandorum fabricar , Sc pro ab Ecclefia parochiali, cui inferviunr, ha­ E alia medietate accufaton . bitent , parochianos nonnullam animarum fuarum ja&uram pati , eo quod non pofCAPUT XXII. fint refici Sacramentis in calu neceflitatis , ftatuimus propterea Sc ordinamus , ut in Ne diebus Dominicis & fcfltt deferatur fenRe Ecclefia , in qua fuerint plurcs Sacerdotes communio dum celebratur Mijfo folemrus , deputati ad curam animarum , fitltem unus nec conferetur Sacramentum bopttfmt , nili reudeat in parochia .· ubi autem fuerit uni­ in cofu vere neceffitatts . cus parochus , ille refideat in parochia fub poena fuipenfionis ab officio. Item quia farpe diebus Dominicis dc fc­ ftis « dum populus eft congregatus ad in­ dien- ΑΜΝΟ ‘,’rln°4 Concilium HlJPALIMII. ammo diendatn Milfatn folcmnem , & divinum a eorum confuetudincm ac familiaritatem , anno ipiiquc majori cum diligentia., beneficium CHRUTl CHiiSTi oikium, prout cenetur, P '^Jius cxrrahic * e firrario corpus Domini noiin, ut defe­ abfolutionis procurent . Et quia ifti cxcommunicati, cum ita le vident denun­ rat alicui aegroto , & idem populus , ut tiatos , fe conferunt ad audiendum Mit· ' illud inlequaiur , praetermittit audire fa­ iam & officia divina ad Ecclefiam catbe^ crum , & nonnumquam fine ullo rema­ net , cum tamen illud audire teneatur , dralcm vel monaftena , jubemus Paro­ chis » ut norificent pradidis , dc priori­ propterea providentes jubemus , ne dein­ bus feu cuftodibus Monafteriorum illos qui ceps dum celebrabitur Mifta folemnis, de­ fic funt excommunicari , ut ubique vi· feratur fanda communio ad aliquem aegro­ tum , nifi in calu verse & certae nccdfiu mur . tacis .r^Wer quo coolcicntiam dktorum parochorum operamus. Et in alus cafibus _ CAPUT XXIV D volumus & praecipimus , ut ante & poft didam milTam folemnem tanquam perfonae xgrre ofortctt cum illo , qui ubfalutur rcuu iJit . t prudetxes Sc providet illam deferant . Et quia etiam a baptizando dida hora folct exoriri fimde inconveniens , volumus , & Item circa hunc cafum ordinamus & ftatuimus , ut quando aliquis fuerit abfodecernimus , ut haec cadàn conftitutio lo­ cum habeat , & obfervecur circa baptis­ lutus ad reincidentiam , deferibatur in dimum , quod nempe hora didat M iflit non da tabella dies > in qua abfolvkur fub. readmmiftrecur , nifi in calu verat & ccrtx incidentia , ÔC pariter id notificetur popu fieceflîcaiis . Super quo confcicntiam pa­ lo, ut libere poflint cum illo con ver lari & rochi talis Ecciefiz oneramus ; tradare uique ad reincidentiam, & fi rein· ciderit, netum denuncietur ficut antea , C donec io totum beneficium abfolutioms obCAPUT XXIIL (ifiueric. Vt epponsntur uAcll t in Ealefitf , in quibus drfiribant ur nemine txrorn· CAPUT XXV. manuatarum. D/ cLutfurλ obferytuuLe ub iUis , qui recludetur . Item quia ficut ovis infeda confuetudine inficit altas , nifi ab illis fegregetur , Item quia novimus , quod tam in ec­ ira excommunicari damnum inferunt aliis clefiis hujus civitatis , quam in tota noftra Chriftianis , fi per negligentiam ab eo­ rum familiaritate non feparenrur , & ipfi dicecefi adfunt plures claufura: , in quibus pariter non cognofcuot fuam informitatem , hadenus non fuit obfervata debita recolledio , quod fcandalo eft , & poflet efle nec priftuiam valetudinem medela procu­ rant » propterea nos fuper prarmillis pro­ > damno confctcntiis nonnullarum claufarum <5c altarum perfonarum . Propterea de re­ videre volentes, ordinamus, & ftatuimus, medio providere volentes , jubemus ut in ut tam in Capella S. Clementis illius nopofterum fic remaneant daufie , ut nec ftræ fandar ecclefir , quant in omnibus ipfe foras exeant , nec alia perfona five aliis Ecdefiiis parochialibus tam hujus ci­ vir , five fcemina , cujufvis fetus & con­ vitatis , quam totius noftri anchiepifcopaditionis , illo ingrediatur abfque noftra fperus, appendantur tabellae in loco publico, ubi omnes iMam videre & legere polline , ciali licentia & mandato - In quo cafii vo­ lumus > ut nullus ex noftris officialibus in qua jubemus deferibi omnium nomina difpenfare valeat, nifi ad hoc fpeciali no­ parochianorum , qui in tali parochia denuncian fuerint excommunicari , & caufftrum mandatum exhibuerit. Si vero ali­ quis ingreffus fuerit, vel aliquis reclufus fum talis excommunicationis , five fit oc­ catione sens alieni , five concubinatus, li­ E feu recludi foras exierit , nunc ve quia ducant vitam communem innupti, tunc , & tunc pro nunc proounciamus fufive proptrr quamlibet aliam caulam, cum per eo fententiam excommunicationis ma­ joris; dc ulterius volumus, ut talis rcclufa rxpiellione cujuslibet qualitatis excommuni­ cationis . Prxcipimufquc illi , qui fuerrt perpetuo talem claufuram amittat. hebdomadarius fub pcena excommunicationis, ut omnibus diebus Dominicis & feftis tem­ pore Miflz Ibicmnis illos denunciet per di­ stant tabellam excotnmunkatos clara <3c perfpicua voce , ut populus illos pro tahbus aguofeat » & fe ieparet, & fugiat ex ' pro CA- <4? ΑΜΝΟ cwurri ‘ ’"ί’Γ Concilium HispaUnsi. TEÆ* A (quando enim exitus ab ecclefia ad bone, a h no CAPUT XXVI ftum finem dirigitur, tunc auget gratiam, chaisti demeritum Sacerdotis coram Deo) pro*. fait deferat ' barbam fromiffam laflas pterea nos quorum intertft ejufinçdi igno* caufa ultra daoi metfei. rantix tenebras diflipare , praeopimus » ut in pofterum propter talon recoIlcAioncm , Item quia juxta fententiam S. Athanafeu elauturam nullus Sacerdos praetermit­ fii Papx , ilii fdi habent juftam doloris tat adminiftrare Sacramenta extra cçclc& mœrocityauiàm propter obitum confanfiam in cafu neceflitaris , vel audire con­ guneorum vel amicorum , qui non ere· dones , vd accedere ad amicitias nonnullodunt , nec fperanc mortem cite tranfitum rum reconciliandas , fi ex aliquo diffidio nd vitam beatiorem ; ôc Apoftolus Paulus poteft oriri fufpicio, ut exurgat fcandalum, dicit, neminem debere moeftitia affici pro­ P nec omittat accedere ad fuum prxfulem fi pter illos, qui ex hac vita migrant : dc ut vocatus fuerit. Qux omnia non folum m inquit D. Hieronymus , Redemptor notalibus cafibus fiunt fine peccftto, fed etiam fter non flevit fuper Laxarum , quia erat cum ingenti merito . Si aurem plebeii dc mortuus , fed quia ad hanc miferam vi* idiotx id mirentur , per Sacerdotes de er­ tam redire debebat; ac denique quia quam* roribus fuis admoneantur , non autem ·ι> plures in noftro archiepifcopatu Dei dc ejus fequantur . Et quia , quemadmodum fu­ iàlucaris dodrinat immemores , profundi pra in alia conftitutione , prout de jure t doloris figna przfeferunt ; prxfertim vero ftatuimus miflam propriam diei non poflè deferendo barbam promi flam , dc crines omitti propter trigenarium , vel aliquam per diuturaiyfi tempus ; adeo ut cum hic devotionem ; decernimus eciam ut bebdo. lit ritus dc qonfuctudo noftrx fimélx fidei madarius non poflit in fe fufcipcre onus catholics hoftium , in viis dc locis in qui* celebrandi miflam trigenarii , vel aliquam bus non cognofcuntur, difcetni xgre poflit, C aliam miflam votivam , nifi fubftitucrit an fint Mahometan! ; an vero Chriftiani ; aliquem , qui pro ipfo inferviat per hebdo. propterea nos decreta dc ordinationes £»nmadam, fub pœna amiflionis portiou» fux dx matris ecelefix fequentes , ftatuimus, obventionum totius hebdomadx, & jubemus , ut in poilerum nullus fidelis cujufvis ftatus d( conditionis exiftar , pro* CAPUT XXVin pter obitum patris , matris , uxoris , vel filii aut filix , feu domini, confanguinei , jQm abufai vitandi fint in Mifiarum tnti· varam cdfbratbmt, amici , vel cujufvis alterius , deferat bar* bam promiflàm ultra duos mentes ad fum mum a die , qua talis pater , vel mater t Ttom quia audivimus , nonnullas perfo* aut uxor , feu filius , vel dominus , aut nas tam viros , quam mulieres, cum /im­ confanguineus obierit . Et fi elapfo dido plicitate petere libi celebrari quafdam miftermino vel unico die illam detulerit , ipfo D fas didas S Amatoris , dc alias vulgo dei fado volumus illum haben pro excom­ Coude, atque alias S. Vincentn cum quin­ municato excommunicatione maiori . dc que , feptem , aut novem cereis , creden­ talem denunciari, dc expelli a confort io tes quod tales miflx non effent efficaces ad fidelium . finem fuum, nifi celebrarentur cum tali numero & aliis fuperfl itionibus tam in colo* CAPUT XX V1L re cereorum , quam in collocando illos conjundos , vel in forma crucis , & aliis jQai abufut fint vitandi m tripnariir. vanitatibus, quas diabolus procurat immit­ tere , fub fpecie boni propofei & operis ; Item quii repetimus nonnullos errores agnofeentes quod modicum fimilis fermenti &abufu« in recitandis trigenuus , vulgo vanitatis corrumpit totam tnaflam boni ’Reoeladat , feire oportet , quoi ilfi. qui E operis ; propterea nos tollere ac radicitus « recitant, adeo dau furam obfervanr , ut evellere limites fuperftitiones optantes , przcipimus Sacerdotibus fub pmna excom­ nec pedem extra portam eodefir porri­ municationis, & in virtute fandx obedien gant Quodque deplorabilius eft, aliquan­ do hebdomadarius omittit celobrarc miflix » ne admittant, vel exequantur fimi les , fluitas magis quam pias , petitiones , fam diei , ut celebret illam , qux eft in ordine 90 miflirum celebrandarum - Et fed celebrent midis, prout celebrare foquia chufura tali cafu non fecit fobca,rufi lent alias abfque innovatione vcl inventio­ ne. Et fi voluerint celebrare miflas cum quia confuetudo populi affert diftradionem fpiritus, & materiam peccati miniftrat , quodam numero cereorum ad honorem & reverentiam myfteriorum, qux fonda ma­ quando non eft ad exercenda opera pietatis ter * *47 «’“AV” Concilium Hispalbnsk. ammo ter ecclefia colic , & habet in veneratione, CMR|‘ZTI ri‘^’ect cu*fr tribus ocreis ad honorem SS. ”'** TriniratM , vcl quinque ad honorem quin­ one ftigmarum , vel feptem ad honorem, fcpcem donorum Spiritus fxofti, yci novem ad reverentiam novem menfiun», non pro­ pterea perturbent devotionem fidelium , omnibus aliis fuperftnionibus Ac vanitati* bus prxtermiffis. *48 tra muros civitatis, presbyteri didr paro* anno chur pro delatione corporis , Ac celebratio- C^K“TI ne officiorum primariorum ( prout didum cft) percipiam aoo.morapetinos, Aequar­ um partem oblationum ; prout mfra dicetor in capitulo fequenti. Item quando aliquu parochianus obierit, Ac lepehri juflcrit m monafterio Religioforun>, vel in ecclefia lira extra hanc civi­ tatem Ac moenia illius , fi fit ad S. AuguCAPUT XXIX. ftmum , S. Bemardum » vel ad S. Trini­ tatem , presbyteri did* parochiae perci­ Dfcbtr^th λ ditio D. CurJiiuli rir~ j piant ratione laboris 300. morapetinos, Ac /A elremcfrMi & jura , dicant prima officia, videlicet litanias, vi­ debeitt Sacerdotei & fiterifl* 'ptxtd au-. giliam ,- Ac miffam, Ac ulterius percipere iiquam cnfuttudimfn bujHf Aribtefijcodebeant didi clerici pro novenario , initio anni, Ac novem dialibus 300. morapetinos. fétiU, Item quando aliquis parochianus dece­ Primo fi aliquis Parochianus cujufilam dit , Ac fepdiri jubet in fêpulturis apud S. Ifidorum , vel S. Hieronymum, feu MoeccleGz fepdin ic jubet in alia ecclefia panafterium Portx-cœli nuncupatum , quia rochiali , omnia przcipua officia teneant clerici parochiz , cujus erat parochianus , procul diftat, clerici did* parochi* perci­ & oblationes dividantur «qualiter inter cle­ pere debeant pio fuo labore apud S. Ifidoricos utriufqueecclefiz: &. fi noluerint Cle­ rum 600. morapetinos ; in aliis vero mo­ rici fic Qcere , illas peicipiant obedientes : nafteriis 500 morapetinos , & celebrare & recitare debent fuum officium . Primo Ç debent prima officia , ut didum eft. Cir­ litanias integras , & vigiliam , ac mifiarn ca oblationes aurem quz ofleruntur in di­ cum cantu de Requiem t ac fins refponfodis monafteriis pro iifdem defundis, videriis . Et didi clerici, ad quos fpedahat licet, pecuni*, panis, vini , vel cerz, de defundus, percipere debeant 150. mora pe­ omnibus didi clerici percipiant quartam ti nos . Quod intclligi debet , fi talis de­ partem. Jdemque eft circa defundos parofunctus habuerit bona , ex quibus fiat chianos , qui relinquunt pofleffiones pro ce­ fatis . lebrandis capellaniis in didis monafteriia Item pro novemdialibus, & miffis no­ poft eorum obitum : quod didi clerici bé­ venariis , ac refponforiis > & pro adeundo néficiât! didarum ecclefiarum parochialium fepulturam fingulis novem-dialibus clerici percipiant quanam partem de his , quae ecclefix, in qua adeil fcpultura , & iereliquerint illi , qui fêpeliuntur in didi* pultus defundus , percipere debeant 150 nKjnafteriis , At pariter percipiant pro fe* piorapetinos pro fuo labore. pultura quartam panem eleemofynx. Irem quando aliquem parochianum con­ Item in novem-dialibus exequiis , Ac ini­ tigerit xgrorare in propria parochia , vel tio anni , quando celebrantur m civitate in quacumque parochia » clerici feu presbyte­ exira eam habentem domum habitationis, in qua eil parochianus , & fi omnino fue­ ri hujus parochix debeant recitate officium rit mutatus in aliam parochiam , & duci­ duplex , Ac percipere pro fuo labore ut in tur ad curandum pel mferviendum ad aliam die fepulturx pro quolibet officio . parochum , & evenerit obitus talis «groti; Item a parochianis, qui fepeiiuntur in quod presbyteri parochiae , cujus eft paro­ didis monafteriis , pro fepukuris ad S. chianus , & habet habitationem , & ali­ Ifidorum , Ac S. Hieronymum pro no­ quid de fuis bonis, accedant ad parochiam, venario , exequiis novem-dialibus , ac ini­ ad quam fuit translatus , & illum defe­ tio anni , quorum officia funt duplicia , rant ad fepeliendum ad ecclefiam , in qua e clerici did* parochiae percipere debent talis defundus habuerit fepulturam , peti, ( cum in teftamento fieri jubent ) pro ta prius licentia a presbyteris parochia:, in quolibet officio prout didum eft die fequa obiit : & nullus parochus ingrediatur pulturz. parochiam alterius ad admimftrandum faItem ut nullus parochus , nec alius cramenta fine licentia , Ac pro recitatione Clericus matrimonio quempiam conjun­ & celebratione integri officii percipere de­ gat , nec defundum ullum fêpeliat, qui bent pro fuo labore f prout prius didum iit alterius parochiz , five fit parvulus , fuit ) 150. morapetinos. five adultus ; quia fieri poteft , ut non Item ut quando aliquis parochianus de­ fuerit baptizat us , vel fit Mahometan» , cedit , & jubet fepdiri in monafteriis mAc 01 fi in locum fub dio pofitum projicia­ tur · 0 *49 ’■ΛΙ’” COMCILÎOM LATIRANBNSa V. MAXUSt,i*WI' *50 junto- Cur cadmr, fupervcnieC error fi fepdia- A auum cur in ccdcua. Et quomodo tale quid ”” evenerit , nocificetur puocbo eoclefic , cujus fncric parochiaous . Qui autem pcirtniffis cootraveneric , fblvat too. moraperinoa io poenam , oc det Clericis 40. mocaperinoa , & ficriftr decern. modo aliquis obierit, percipiant pro cam- “Âïiisô panis dc thuribulo 15. morapetinos , fiCHKisn autem plura thuribuk popofecrinc , pro ,,‘*’ quolibet peroptaot oâo mampetiqc* . Et quando convocaverit oonauOo» capeUanoa, peraptat ab unoquoque duos morapeti* not ; dc fi fuerint m numero o&o, per­ Iftm Guandocumaue vocati fuerint ce- cipiat quantum unus ex capellanis . Et pellam ad comitandum cadaver alicujus quando adfuent aliquod novenarium, in defùn&i, & miffiun celebraverint , ipfis quo pullari debeant campans , dc uti debeant thuribulo , ipfi dantur jo. ra> pro difmbutiooe , ratione laboris affiimpti io comitando cadavere, & quod offi- . rapetini , &. quando convocabit clericos, ciis interfuerunt ac fepulcurae , dc cele­ confuta fuos clericos. Et fi deferant cor­ brando , deotur triginta morapetini . Si pus ab una parochia ad aliam , tunc di­ ▼ero miffiun non celebraverint, eia den­ midia pars clericorum fit dc una ecclefia » tur 10. morapetini. Quod intelligitur in­ dc alia dimidia fit alterius ecclefix capcltra civitatem. Si autem vocati fuerint ad lanorum , qui fuerint vocati. S. Bernardum , vel S. Auguftinum , vel Item quando aliquis fepeliri juflcrit ex­ tra civitatem dc ad S. Bernardum , vel Trinitatem , dentur eis 40. morapetini . & vero ad fepulturas , vel ad S. Hiero Trinitatem, vel ad u. Augufimum, tunc nymum. vel Porta-cœli, 60. morapeti­ facnfla percipiat pro campanis , dc thu­ ni, & u ad S. Ifidorum , to. morapeti­ ribulo , Ar delatione crucis <0. merapeonos. Si vero fuerit au fepulturas, vd ad ni . Quando autem exeauiis interfuerint, idem aedpiant. Et (i aa fertum , dentur S. Hierouymurn , vel Monarterium Por* tx-cœli , 80. morapetinos, dc ad & Ifi­ unicuique 10. morapetini. Et clerici qui fic fuerint rogati ad pnemiflâ , fuit pκ-s c dorum 100. morapetinos. byteri . Item quando facrifia ornare debebit Item fi aliquis pauper obierit , nec imaginem pro celebratione alicujus ferti , habuerit quid dare clericis per eleemodc pro apponendis nonnullis ornamentis , fyna, diAi clerici illum fepeliant hono­ ipfi dentur pro hoc , dc pro ferto 10. rifice , & celebrent officia integre & gra­ morapetini. Si autem non fuerit appefita ornamenta , kntur r c. morapetini. tis in diâa parochia , in qua obierit. Item quando aliquis puer obierit , dc CAPUT XXX. parente nollent celebrari facere officium, vkrici teneantur illum adducere cum cru* D/ Stcri/Hi ce , dc uno faltem clerico , recitando , aliquod officium defunftorum .* dc fi afi» Item circa falarium , quod facrirtx quid volent dare ratione labqns, illud re· percipere debent ex officiis. Primo quo- D ripant ; dc ab r minime petant. <> CONCILIUM LATERANENSE V Generale noviflûnum, fub Julio IL de Leone K Celebratum . Xr»>4/W drrfaw , naivtrfit <7 fieflit ptfritrchii , trrkkfi/ctfii , erfifh Φ tlih ptUtit tt de&riHM 0 jUtitril··» talverfitttatt fuaremcuaipae > 0" alùt fiitlAti Ctrifaeii, tui pu frtftttu , ft- £ tare 0“ tft^tlktu» ItenlifHtm. ramu», fc earum bullaraoi , ac aliorum omnium in dido concilio geftorum tenorem, illo prias per düeâum filiam noftram Antonium tituli lanâc Praxedi» peesbyterum cardinale» , de mandato noftro cum originalibus litem dili­ genter examinato , ac de verbo ad verbum in unum libram redigi , 8t per düeâum filium U Mia moderno Lateranenfi concilio per Jacobum Mazocinum u> Romana coria libro­ felici» recordationi» Julium papam Il.pnr· rum imprefibrem imprimi fecerimus, quia fbrdeccfibrem noftram indido , Ar per nor, tarofan contingeret deliteri» ipfis fie impreflii du­ ipfo approbante concilio, concinto , multa fabitari , & an fides eis io caafi» agitandis fit lubcia ad moram corredionem, * fubditorum adbibenda , bnfitari , iliaque per allegantem quietem, lc animaram falutcm, pront expedire in forma authentica fub plumbo , fi extra Ro­ vifitm fait, per divertat bulla», fen tireras apomanam curiam efem producendo, ve! fub vice» ftolka», ftatuta foerint-, que aberat froôus , cancellarii , fi in libro cancellari* t aut ca­ Deo dante, ia domo domini allatura foce fpemerarii figneto , fi in libro carnem cftent det· C CtKü.Geitr^Taa. XXXIL fc e crip- X*tïïW Conclu DM lAWIâMlM» V. MAH’ÎÏ£*“ U *5* eo , mquam , rempote «nam le *b iarsîb CMUSH CHRISTI produci deberent : ca propter pro communi feMta taato feftigio atone gxadu digniftmeai M** sji*. omasum utilitate, nniverfis tc fingulis veftram feflfc jtsdreanun . Quod Cane adamator· cam per apoftolica feripea mandamus , quatenus fit ornais «tas, tc ad ÎBcredibile* fepiaatiam· libra* ipfum per dsftoaa Jacobum imoreflum , vita candorem , haotantiam , fouilrtisrm , tc per raaadem Antonium cardinalem fismaua reterafque pmftaatifimm vd animi val maeafi cum diligentia eorruftum , rtvilum , Ar bene tai dotes rulaturs maximum paiaanis glorias examinatum , prompto fufeipiatis afiuft· , At tu* partem T.ateraucnfi roacibo aCcrihax neΛ ftudio alacri eo utamini de cetero in fodietis cdfe eft t cum ctsam (najores noftri Martin· •c fcbolis, ac (1 Uter* ipfir fic imprefiia , fob quinto pcadocefibri two ad maximam félicitaplumbo inibi edent iaferte. Mandantes infuper, quod tenori literarum fic impseflanua , manu publici notarii ex diâo libro extrade , ac in tanta patrum diveditate Ic munero elcAolublcripuone tc figillo alieajtu epifeopi munito , eadem prorfas fides adhibeatur , tam in judi­ ram ac patiooum varietate concorditer ad ^nu cio , quam extra illud, qu* adhiberetur ipfis B tnum pontificatum aflumptus fuerit , idemque memotic mandaverint. Quare dum qu , illud originalibus literis pnsdtôi , fi ill* fub pium· idem immortale efle cupiens , magnis rationi­ bo exhibit* forent vel oftenf* i quodque in eis contenta inviolabiliter ferventer , tc per bus motus , omnia ia eo gcfta fub une volamiae ia lucem prodire voTuifti, fgp tua im> Vos fervari mandentur , fi gratiam noftram nata prudentia fuas , >te non minus sucosita­ caram habetis , te noftram indignationem cu­ ti nominis tui , quam reipublic* ChriftuuMS pitis evitare . Datum Rom* apud fanâum commoditati * ornamento t Gluti profpexifie. Petrum fub annulo pifcatoris dic vigefimaquinEgo autem pro fumma in fanâitntem tuam ta Mali, anno domini 1511. pontificatus no­ mea obfervautia tc farritute , illa ipKih pu­ ftri anno nono . blicum edendi onus mihi a faaéiüatc twa dn» mandatum tanto fuficepi libentius 4 quod hac dt Mt»tt "rdiiHlit fuHit Twtedil, in re viderem cius ipfius fenum cum eommvLrtnl X. tvuifici Maxim· ftrfttttatt ni caufa eonjunfiam . Qua igitur mentis at­ ftlitittttm . que animi ia iftam facratiSmam fedem pronv· ULTA funt , parer beatiflîme, eadem- C ptiturm fingnlarem riolius accidere potuit , quam eo tempore , ac prope divinam fapientiam maxime fpeAa3no dr cujufque vita reformanda , remperan· re , qu* pro eommaai Chriftian* reipublic* is moderandifque moribus , ambitione tollen­ incremento fumtnit labaribas gcfta , atque in da , fchifmatc peltifero extineuendo , augen­ ifluftri tandem f*K pofita monumento , faAda religione , roborando Chrmianocum ftatu, fta , inviolata , incorrupta perpetuo efle Vel­ Confervanda amplificandaque Roman* ecclefie le , eaque Chriftiaais principibus univerfis fob dig meate ma sime agitur , omnium oculos > authentica forma ama facere . Qpod fi tu , M 'ï!!!’ * *J4 CoMCttlVM Latbrambnib V. Txjlô P®·^1 beattffiese , ceteris graviffimis nego- iA CiuusTl riis , curifque affiduis quandoque miicebu t •sia. magnum imtnenf· felicitati adjunges cumulem » * pootfficatum iuum gloriofiffimum haud ddMc Mguftiorem facies . Feliciffime valear fan. ditas tua , quam Deus optimus maximus dio Jcfta per efthdcui reve- ànvo rendiffimum cardinalem Faraufio* la ipfo fa- CHtiXTt ta Kalendas Maii , Lateranenfi concilia t qu· prorogatio cft ufqoe ad Kalendas Majas ansti prodidi if l*. Ténor brevis alterius prorogationi lefti per fopra nominatum revcrendiCmum dominam cto cardinalem Famcfisun , fab data vigefimanona Aprilis ejufdem anai ijix. qu· proro­ gatio cK nfooc ad dkm tertiam Mau anni fapradidi. incolumem pro fua pietate ad regimen tc em· ftodiam ccclcfi· faa fanda coolcrvare k cuftodire dignetur. Eadem die tertia Maii conciliem congreÎatur ( in quo miff· celebrari : orationes cri pro diene fufiragio implorando mandar», ter : ordine» in concilio (errandi tc decreta ftatuuntur , advocati * procura tore» * notoB rii , cuftodes * votorum ferutatores cligno­ ter , Jocorum affignatores « A* loca qu»· ACRUM Lateranen(c concilium duode­ que in ordine fao amgnanda conftituantar· cim habet feffiones . Ante primam narra­ Tenor orationis habite per reverendum pa­ tur , quibus de caufis Julius Π. pontifex ma­ trem dominum Bcmardum Zane archicpKcoximus prorogat concilium , alias per ianâitapum Spalatcnfem , qua prima (effio terreitem faam iodiduaa : deinde quo ordine 8r co­ natur . mitatu profatus Julius dic tertia Maii anni Seconda feffio incipit dic Luna decima, millefimi quingentefimi duodecimi ingreditur feptima Maii anni prodidi millcfitni quinae·· hafilicam Lxteranentem , qualiter mifla folcntefimi duodecimi : in qaa primum dclcriboaniter celebratur per reverendiffimum in Çhrifto tur nomina tc tituli reverendiffimonsm car. patrem tc dominum > dominum ^Raphaclem dinaliom , patriarcharum , archicpifcoporum, epifeopum Oftienfem , cardinalem fandi GeorepÜcopprnm , tc aliorum prolatorum , nec gti , Unà* Roman* ecdefia cemeraripm, fanon excellentiffimoram oratorum diverferum crique collegii cardinalium decanum t cantaprincipem , multotumqnc iHuftrium domino­ turque euangelium per reverendiffimum in rum tc magnificorum virorum . Chrifto patrem tc dominum > dominum Lu­ Mifla per reverendiffimum dominum , do­ do vicum fandw Mari· in Cofmcdin diacominum Thomam tituli fandi Martini in nk»e*«tiuœ cardinalem de Aragonia. Deinde rtveMontibus presbyterum cardinalem StrigonicoMw rendiffimus in Chrifto pater tc dominus , dofem celebratur , babeturqne oratio per re­ minus Alexander fandi Euftachii diaconus car­ verendam patrem dominum Thomam Cajedinalis de Famefiot nomine pontificis > prop­ tanum ordinis Prodicatoram generalem. ter iiut faoditatis indifpofitionem > legit fcheDominus Baltaffar Tocrdus faoûiffimi do­ dulam hortatoriam ad hujufmodi concilium mini noftri fecretarius legit mandatum illuperficiendum . Qua leda, (aoditas fua de­ clarat primam feffionem inchoari debere die ftriffimi regis Angli· ( tc dominas Thomas Phsrdra concilii iecretariua legit mandatum Lunat decima Maii., Poftremo habetur oratio catholici regis Hiipaniaram , in pcrlonam ornatiffima per reverendam patrem dominum magnifici oratoris domini Hieronymi Vich. Ægidiutn Auguftiniaa* religionis generalem. Tenor mandati profati catholici regis. Prima igitur feffio inchoatur aie prrdida Dicuntur orationes > fiunt litani· : revedecima Maii. Miffa celebratur per reverenproftant obedientiam diffimutn in Chrifto patrem tc dominum , D renditfimi cardinales pontifici , per quem poftea inchoatur hy­ dominum Dominicum epifeopum Portnenfem mnus , Veni creator , tcc. tc per cantores fi­ fandi Marci cardinalem . Sermo ornatus ha­ nitur . betur per reverendum patrem dominum Bcmar­ Reverendus pater dominus archiepiicoptfr dum archiepifcopum Spalatcnfem . Ponuntur Spalatenfis legit bullam fub data décimales. nomina & tituli reverendiffimorum cardina­ ta Kalendas Junii , pontificatus Julii anno lium, patriarcharum, srchiepifcoporum, epilnono , in qua Pifanum conciliabulum damna­ coporunt , prolatorum , prine i pu m tc orato­ tur , omniaque illo confeda anoullantur tc rum, acatiorum magnificorum virorum. Dein­ irritantur . Latcranenfc quoque concilium » tc de cantantur litania , fiunt orationes , ponti­ queeumque in eo , bene gefta efic confirman­ fex , fampto themate , Conveniftis in anum tur . Dantur vota , tc publica fieri inftrumenpatres , 8c hortatur fynodum ad ecdefie reta mandatur . rormationem tc fchifmatis extindionem , pa­ Per quamplures reverendos prolatos exhiben­ cem inter Chriftianos principes componendam , tur mandata aliorum prolatorum. tc expeditionem contra infideles conficiendam . Propter adventum reverendi epifeopi GurDeinde incipit hymnum , Veni creator. Quo E cenfis locum tenentis fereniffimi imperatoris , per capell* apoftolicc cantores abfoluto , refada fait prorogatio terti· feffionis Latera nen­ verendiffimus dominus , dominus cardinalis iis concilii ufqoe ad tertiam menfis Novembris Famcfius legit fchedulam , five bullam indidiem. dionis ejufdem facri Lateranenfis concilii. Tenor prorogat us prodidr , 8f affixio Tenor bull· indictionis concilii , Tub data fchedul· per Barth, meum de Mantua , fanRome i$it. decimaquinta Kalendas Aogufti, d iffimi domini noftri . urforem. inchoandi dic Lnnz aecimanona menfis Aprilis Tenor orationis habiro per reverendum pa­ anni i$n. trem dominum Thoauam Cajetanum ordinis Executio did· bull* per tres curfore, fada Prodica torum generalem . die vigefimaquinta Julii anni prodidi ifti. Tertia feffio fit die Lunc tertia Decembris Tenot alterius bull· prorogationis didi anni pnedidi 15 ix. in qua dekribuntnr in priconcilii , fub data Roma 15 ix. decimaquinCtnakQmtnl. Ταη,ΧΧΧΠ. XMUMmvM· , jfe* ruiraM ficcri <»*·» rvss- cHii , γκί foit iacbttuot [ü U. fMUifkt «μμμη , dat drriuM mre/r MXi seal Sfli. Cr rcntiBMMf l» Xrtii «m» ijit.fek Lt··· X. fartfin unxi»·. S c Ee j tnii # ’«!" Com cilicm La tbunensi v. tys Dominus Melchior de Bardcffinis habet ore- AXM> mis rcvereodiflimi cardinale* in ordine, 8c alii h tionem in concilio de revocanda prxdida prag-CMMCTl ciuiLrri pralati ac illuftnffiuoi doaini , de cctcri excek «ί**. lentiffimi vsri, nt fupra. maüca : 8c pontifex , facro approbante coach *»> lit», decernit monitorium k citationem ficaMiffii celebratur per rrvetcndfffimnm domi­ dam piro hujufusodi revocatione iub termino num , dotnintun Mucm eptCcopom Pseneftinum , cardumkin Senogallianfem , A dicitur kxaginta dierum. Ttnor «Msaitoaii de revocanda dida pragma­ h* «·· evangel turn , £<· /«* , Ac. per reverentica , fob data i$ix. diffimnm dominum, domnum Ludorkum fan­ Reverendus pater dominus Alexander epikodae Mari* in Coimedia cardinalem de Arago· M$ Alexandrinus de mandato pontificis legit nia. Cantantur iitani*, oratione» A hymnus, bullam , in qua pragmatica revocatur « k geVeni creator , dec. 8c habetur oratio per reve­ fta per conctliabulmn Pifanum fupcr eadem anrendum dominum Alexium epifeopum Melfinuuantur . Dcin quinta feflio indicitur fiçada tenfem . die decunafexta Ftoruarii i$ij. Legitur mandatum fereniflhni imperatoria Tenor prerdld* bull* fub data 1511. IV. Maximilian! per dominum Thomam rhzdram concilii iecretarium , in perfonam reverendi B Idus Decembris. Dantur Vota * citantur abfentes, ut ad eoa* epifeopi Gurccnûs , fub data prima Septem, cilium accedant : k quamplures reverendi epif­ bris j 5 tî. eopi procuratorio nomine exhibent mandata alio­ Tenor mandati fupradidi fereniflimi impera­ rum pralatorutn ■ Fiunt inftrumcuta , cantatur toris . hymnus , Tc Deum laudamus , kc. Deinde Legitur fchedula per pnefatum reverendum pontifex cum reverendiftimis cardinalibus k oc­ epiicopum Gurcenfcm > in qua avocat nomine tet is prolatis equitat ad palatium apoftolicum ejufdcm imperatoris omnia ada in concihabuio in Vaticano. Pihno , adheretque Lateranenfi concilio , k Tenor orationis habit* in quarta feffionc nomine prsfati imperatoris pnrilat obedientiam per reverendum dominum Marcellum pr*diponufici . duos . Affixio fchedufc , k citatio rêda per Pe­ Quinta feflio celebratur abfente fandiflimo trum Menguar landiflimi domini noftri cur· domino noftro Julio II. pontifice maaimo, pro« forem. pter fu* fanditatis rgricudioem , prxiidcntc Reverendus patet dominus Petrus Gryphus epifeopus Forlivicafis legit bullam terti* feftio- C reverendiffimo domino , domino Raphaële de Hiatio, epifeopo Oftienfi, fand* Roman* ce­ ms , in qua iterum reprobantur omnia A lin­ de h* camerario , d»c decimafexta Februarii , gula per caidmales fchutnaticos aditata , tam ia qua notantur nomina k tituli reverendiffiin tranfalpinis quam cifalpinis locis , excepto merum cardinalium , k aliorum prelatorum in ducatu Britanni* : revocantur quoque couoeiTa ordine , ut fupra. per fedem apoftolkasn in e i idem locis , k fit Reverendus pater dominus Alphonfus patriar­ indidto quarte feflionis fiend* decima dic De­ cha Antiochenus celebrat mittam, dominus An­ cembris anni pr*dsdi. tonius de Pipcrno capeII* apoftolicc diaconus Dantur vota , incipitur hymnos , Te Deum cantat evangelium : habeturque oratio per reve­ laudamus , Ac. per pontificem , A finitur per rendum dominum » dominam archiepifcopum cantores . Dcin pontiles cum revercndilfimis cardinalibus , omnique comitiva . revertitur ad Sipontinum. Magnificus dominus Bonus de Francifchis , palatium apoftolicum. orator magnifie* communitatis civitatis LuTenor orationi» habit* per ftipr* nomina­ cenfis exhibet mandatum fu* communitatis , tum epiicopum Melfitenfem Quarta Icilio inchoatur dic Veneas decima D quod legitur per fupradidum dominum Tho­ Decembris , co ordine revercudiflimoram car­ mam Ph*dram. Tenor mandati prrdidi cjufdem communita­ dinalium 8c prrlatorum , al iorumque domino­ ti. Lucentis fub data Odava Februarii ( mille'rum , quo lupra didum eft · Mitta celebratur hnu quingentefimi decimitertii. pei reverrndiJiimum dominum , dominum Ni­ Per reverendum patrem dominum Scsramucolaum tituli iantt* Priic* presbyterum cardisam epiicopum Cumanum Irexctar bulla innova­ n»lcm de Llifco : & evangeliutn cantatur per tionis k confirmationis conftttutionis contra fireverendillimum dajntuum , dominum Marcum moniacam pravitatem * in clcdionc Rimani land* Mau* in porticu diaconum cardinalem pontificis oon committendam. de Cornelii» · Tenor bull* conftitutioni» prrdidz» fub do­ Prxftatur a pirlatis obedientia pontifki , fiuntque folit* ceremonie , ut iupra : habetur ta decimaquarta Kalendas Martii tpt. Dantur vota ab omniboa , exceptis quinque. oratio per reverendum dominum Marcellum no­ Deinde przfatus reverendus dominus Scaramuaa bilem Venetum, apoftolicum protonotatium : epifeopus Cumanus legit fchedulam , in qua legiturque mandatum illuftris ducis Venetiarum per dominum Thomam Phzdram przdidum , £ tommemorantur ada contra pragmaticam : k in perfonam magnitiei domini Francifci lofcari indicitur , fextam feflioaem inchoari debere dic undecima Aprilis 15 ij. oratoris Venetiarum. Tenor prasdidi mandati illuftris ducis VcneTenor fchedul* pr*did* fub data decima­ tiarum, lub data io. Aprilis 1511. quarta Kalendas Martii Ifii. Per eumdetn dominum Thomam Phzdram Dantur vota ab omnibus fuper dida fcheduleguntor liter* clarilfim* memoria Ludovkire­ la . Poftea mandato reverendiffimi praefidentis gis Franci* XI. diced* alias felicis record au ocitautur abienter ad valvas concilii , accufatur comm contumacia , fiunt inftrumenta. nis Pjo pap* II. fupcr revocatione pragmatice Producuntur mandata reverendi domini pa­ fandionis. Tenor di&arum litterarum fabdata vigefimatriarch* Venetiarum , k cledi domini Hiero­ nymi Crcmoncnlu , per reverend i /fimum domi­ feptima Novembris anni millelitni quadriugennum , dominum epiicopum Portucnicm , cardi­ tcluni iexagefimiprinii. na· Concilium Latia animi i cmuti »wi. Mlem GrimaMm j mc eoe quamphsra alia a A __ fcopos Rheginns r______ e ., de mandato feodUfimi domini noftri divertis prolatis , procuratorio nomine aliorum ft‘ 1legit ‘ fchedulam die vigcfiaaafeprimu CMAlXTt Aprili* sjij. ·■ qua fanftitas fua fecit (alvum »··ν proUaoram abieucium, qui non poftitat intercoodadUsm veniendi , morandi , coofaleodi , effit hujufmodi concilio · redeundi , quibufcumqoe ad ctmcilwm venire Tmror oeauoab habit* per reverendum pa­ volentibus ft debentibus, exceptis fchilmaticts, trem ft dominum , dommum Joannem Mariam ft aliis a jure communi prohibitis dumtaxat . de Monte, archieptfcqpus· Sipontinum, io qua Hortator etiam principes, ut liberum tranfitum prim laudatur umitutio conciliorum , ft quod illis concedant : prorogatque feptimam feffioJulius IL pontifex maximus indixerit concilium Lateranenfe } foadcntnrquc patres concilii ad reftituendam juftitiam , pacem, unitatem) quo tria divina moneta hommum ft temporum in» juria deleta videntur. W* Mes V. MlDMUUmi. IMFUL · 5® Milietimo qringentefimo decimorcrtio , indiAiooe prima, drcLunn ai. Februari, felicis recordationis Julius concedit naturo Rom* apud B fao&um Petram in palatio apoftolico : & de more pontificum erequio celebrantur. Die Veneris quarta Martii 1513. collegium reverendiffimorum cardinalium ingreditur con­ clave poft celebrationem mifir de Spiritu fanâo nd altare fandi Andree, in bafilica fandorum apoftolonsm Petri & Pauli. Die Veneris undecima Martii reverendiffimus dominus , dominus Joannes cardinalis de Medi­ cis in conclavi ab omnibus cardinalibus, nani­ sm difetepante , ad fammi apoftolatos apicem Canonice eligitur , vocaturque Leo X. ft dic (abbati decitnanona sunlit prodidi , adftanre collegio reverendiffimoratncardinalium, & alio­ rum prolatorum , per reverendiffintum domi- C num Alexandrum cardinalem Farnefium corona­ tur, ft inthsonixatur. Millefimo quingenrcfimo deeimotertio , io. Aprilis publicantur liter* prorogationis fexnu fcwon.ii per JoannemDominicum dcFidelibus, fandiCmi domini noftri curforem , ufque ad diem vigefimumfeptimum ejufdcm meoGs anni prodidi . Die undecima didi menfis , Leo X. pontifex maximus adoriatur ab uoiverto collegio revereudiffimorum cardinalium , ft aliorum prola­ torum , ac tota curia Romana , ad banlicam fandi Joannis Laterani. Sesta i effio fit die vigefimafeptima prodidi rneufis Aprilis anni proteriti ipj in eadem D LarcrancnG bafilica, pnsfidente fanftiffimodo­ mino noftro Leone X. in qua primo ponuptur nomina reverendiffimorum cardinalium , pro­ latorum , & illuftrium dominorum , ordine quo fupra . Cdcoratur mWTa per reverend illi main domi­ num, dominum Francifcum epifeopum Sabinenfem cardinalem Volaterranum . H,oeturque ora­ rio per revetendiffimum dommum Simonem cpifcopum Modrufirafem . Cantantur litanie . Dicitur evangdium per reverendiffimum domi­ num Alpbonfum diaconum cardinalem fanfti Theodori Petrutium. Hymnus incipitur, Veni creator . Pontifex fampto themate , Paftoralis officii , Are. hortatoriam habet orationem ad E continuandum concilium , donec fiat univerfafis concordia Ar pax inter Chriftianos. Dominus Thomas Phadra fecrrtanus concilii legit mandatum illuftris communitatis Floren­ tin* io perfonam magnifici domini Jacobi Sal­ viati , poniturque tenor mandati fuo dat, trigefima menfis Deretnbris ijn. Dominus Marius dc Perafchis concilii procu­ rator reproducit monitorium exeeutum contra profitantes pragmaticam , tenoris ptout fupra , ft accufat eorum contumacias . Reverendus pater dominus Robertur archiepiCma/.Gmcr.Tom.XXlilJ nem fies^am decimo Kalendas Junia proxime futuri . Dantur vota , Ar fiunt inftrumenta . Poftea nonnulli procuratores producunt manda­ ta nomine aliquorum prolatorum ad ioterefiirn- dum hujufmodi concüro. Congregatio prolatorum in Lateranenfi pala­ tio pro rcM· concilii. Eleftio quoqne vigint». Suatoor prolatorum , quia adfint cum revetunillimis cardinalibus in his qu* pertraftanda font coram pontifice . Affisio te tenor prorogationis literarum feptimr fc (Eon is ufque ad decimamquintam Kalen­ das Julii ijij. Die tenu Junii anni prodidi fit divifio pro­ latorum deputatorum ad diverts negotia abeun­ da : ft eorum dem nomina, tituli Ac cognomina fcribuntur » Tenor orationis fed* per reverendum domi­ num Simonem Modrafienlcm epifeopum in fes­ ta fcfEone. Septima feflio tenetur die Veneris dccimafeptima Junii tjij. in qua primum notantur nomina Ar tituli reverendiffimorum cardinalium ft aliorum prolatorum , Arc. per ordinem, ut fupra . Celebratur miflà voce fubmifia per reveren­ dum patrem dominum Gabriclem archiepifconum Baltaffatcm de Rio apoftolicum protonotarium, * rcvetendiffimi domini Petri cardina· lis ArborenGs fccrctarium. Litania * oratio­ nes dicuntor. Benedicitor per pontificem fjrooda· , nt mor i i eft · Deinde rereiendiffisMM do» minus, dominus Akxander cardinalis Famefins cantat cvangelium. Quo finito, oratores Pblo» nie producunt mandatum fereniffimi domini Sigtfmundi, quod per dominum Thomam Pbn» dram afcenfo ambone legitur · Tenor mandati funraicripti regis Polonro . Tub data Potnavi· , decima Aprilis ijlj. Reverendus dominus Marinus Caracciolus ex­ hibet mandatum ducis Mediolani , legiturque per cumdem dominum Thornam Phudram. Tenor mandati ducis prodiftifab dataP.pi* nona Maii ipj. Reverendus dominus Alexander archidiacoMs Mantuanus dat mandatum ifluftriffimi marchionis Mantu*, quod legitor per fapradiâum do» iaum Thomam Phsdram. Tenor mandati fupradifti marchionis Man­ tua , fub data Mantu* , duodecima Junii J5ij. Reverendus dominus Laurentius de Mcdeaeldii producit mandatum ilhiftriilimorum domi­ norum Stanislas dr Joannis ducum Maxovie , ic legitur per eumdem dominum Thomam Phae­ dram . Tenor mandat· fupradi&orum dominorum iub data Eciechonouu , vigelima Februarii apt. Idem Thomas legit fchedulam fubfcriptam per dominum Bernardinum Carvaial, 9t Fridericum de lanfto Severino, olim cardinales, fuptr materia abjurstionis (chlimatis, it unionis Ec 3 ec- 659 Concilium Latbuaninab V« MAa{ïïïïÛll’€ dtfo 9t mnirfiaaii aaorb ipfocum» Ac ve- A dum per edjâum ia Aveaioomfi ____ » Nieknfi » 4jok> cwürrx petrtioau. .·. * Vmtimdicofi, fi viroribus, CBBim Tmsoe fichedal* left» de maadato faeftilfiReverendus pater dominus Joans** arebit’f*s· mi domini noftd par revereadum patrem dopiicopus Gncxncnfis , regis Polonia orator , minam Posspqua» de Cedumn» epiieopum legit fcbedulam pontificis» ia qua damnator omnis laflertio contraria veritati Chriftiana fi­ JUatÛMMa , ia qua oftava feffi» afqae ad d·» risaamfextam Kaleoda· Docrmhris fienda pro· dei illuminate , mandatque publicari in prin­ cipio ftudii uuarumque uoiverfitatum » Ar obfcrrari quofaam canones per fanftitntem fuam morogatia oftav» ftffioais fiend· dêcimofeito conftitutos. KalcMaa Decembris nique ad diem Venerie dcDantur vota fuper pnsdiâos canones ab cimamfcptimam Kalendae Jaauarii, iomm pro­ omnibus , pntterquam a reverendi» » epifcopo * Bergomenfi , & generali ordinis Pr»- - rr->twtl_ rogatur ad dieu» Lan» decimamquartamKalco­ da» profati men fis Jaauarii. dicatorum , qui circa duo refpeftive contra­ Rcvetvodtu domine» Baltafiar de Rio prodixere . toootariu» apoftolicus ornatum babet fermo­ B Tenor bull· per reverendum patrem Joanir. neaa in concilio , funopto themate '· ùf~ nem * Vinccntinum archiepifeopum Seocrrfem · vtas» ftffiküt trir vtfa , Ac lie feptima feffio tennileft* , & per concilium approbat* , in qua ü"*» oatar , tradatur de pace inter Cbriftianos principes Oftava feffio incipitur in ecclefie Lateranenli componenda , At Bohemos a fide diilentienter die Lune prediâi menii» Decembria io proreducendo , ac nona feflione fiends die no­ fentia fanftiffimi domini noftri Leonis Ac mul­ na Aprilis » millelinro quingentefimo decimotorum rtvcrcndiffimonim cardinalium» patriar­ quarto . charum , archiepifcoporam > epifeoporum, ab­ Alterius bullat tenor left· per reverendum batum » generalium religionum » oratorum , patrem dominum Joannem Francifcum archie(lifcopum Taurinenfem fuper reformatione t Ac principutn, 8c illuftrium dominorum» aliorum­ ic oftava feffio finitur. que dignorum virorum. Affiguntur diverfa fchedulr de mandato fan· Mifla fabmifia voce dicitur per reverendum patrem dominum Gabrielem archiepifeopum ftiflîmi domini noftri per Joannem Antonium curforem in acie Campi Flor» , Ar valvis baDytracbicnfcm , habeturque oratio per domi­ num Joannem Baptiftam de Gargü» militem C filic* apoftolorum » audienti* oublie» fanfti Joannjs Laterancafis , Ac cancellari* apoftoliHierofolymitanum : fiunt orationes» cantantur c» ; monentes quofeumque ad proponendum Iit au i» , & hymnus , Veni fande Spiritui » materias traftandas in concilio » audienda· per Proftatnr obedientia , fiuntque iolit» ceremo­ nia , dlciturquc evangclium per reverendiffideputatos » Acc. Tenor prorogationis non» feffionis ufyue ad raum dominum dominum Marcum cardinalem quintam diem Mali proxime futuri anni ifif. dc Cornelii». pontificatus vero anno fecundo. Reverendus epifeopus Maffilienfit, Ac magni­ ficus dominus Ludovicus dc Solier , oratores Die vigefimanona Aprilis fit congregatio in regis Chnftuniffimi , dederunt mandatum no­ palatio apoftolico in capella maiori , in qua fuerunt fanftiffimus dominus nofter Ac omnes mine ejufdem rtfii , & petierunt prorogari terminum fapradiaom ad allegandum fuper cardinales , Ac alii prelati folüi, excepto r«verendifiimo patre aomino Bernardo cardinale pragmaticam. Obligatio fupradi&oram oratorum nomine find» Crucis » qui ob adverfam corporis va­ letudinem non potuit intereffie : in qua diverChriftianiffimi regis , de qua fuit rogatus re­ verendus dominus Petrus Bembus fanftiffimi D fa a diverfis aicuntur . Tandem fanftiffimus domini noftri fecrctarias , cum rau ficati on e dominur nofter mandat dari copiam bull», Ac profati regis, fub data vigefimafextaOftobris, tempus deliberandi. millcfimo quingentefimo dccimotertio » & re­ Die trigefima Aprilis omnes in congragarione conventi funt concordes fuper his qu» pro­ gni ejus decimoicrto. Tenor mandati Chriftiaaiffimi regis. poni debent in nona feffiono. Oratio habetur per dominum Baptiftam GarReverendus pater, dominus Marinus Caracgiim Senenfcm equitem Hierofolymitanum , ciolus orator ducis Mediolani opponit oratori quam dedicat reverendiffimo domino , domi­ Chriftianiffimi regis, quod non debeat in man­ dato inferibi titulus ducis Mediolani » attento no Fabricio Carretto, magno Rhodiorum maquod diftus rex ufurpa-verat ducatum illum » giftro . Tenor orationis profat· per eumdem equi­ Acc. Tenor mandati illuftriffimi marchionis Brantem , qua oftava feffio clauditur. debntgenfis eleftoru impel i i , lefti per praefa­ Nona feffio celebratur in ecclcfia Lateranen· tum dominum Thomam Pbadram. fi die Veneris quinta meofis Mail anni 1914. Alterius mandati tenor illuftriflimi matellio­ E in qua primo ponuntur nomina reverendiflinis Monticfcrrati , leâi paritor per eumdem morum cardinalium Ac aliorum prolatorum » dominum Thomam Phadram · ac illuftrium virorum » prout in aliis pofita Dominus Manus dc Perafcbis procurator funt . coueilii proponit fupplicntiooam fanftifluno do­ Celebratur rnifia de Spiejtu fanfto fubmifla mino noftro contra regios officiales provinci» voce per reverendum dominum Gabrialem arProvincia » ufurpansc» jurifdtftioncm Ac liber­ chicpifcopum Dyrrachieofem , babeturque ora­ tatem fando Romans ecclefie . tio per reverendum patrem dominum Anto­ Die Lira* dec > ma non a Decembris , fanâiffinium Puccium. Dicuntur litani», 8e orationes nuu dominus nofter , facro approbante conci­ confuet» fiunt , benediciturque fynodus per lio, mandat» decernit monitorium pœnalc con­ pontificem. Cantatur evangclium per reverentra pr»edlâas perfonas in prodifta fupplicatiodiffimum dominum, dominum Ludovicum car­ ne inlenas , (patio trium mcofium cxcqucndinalem dc Arragonia. Deinde oratores regis am NO «ccM·* ni* Lu- Concilium Latiuninji V. Κι UM. fc Lnfitani* projetant mandatum nomine ipfias A Maii anui pnedi&i i$i$. ANNO regis , quod legitar per dominum Thomam Tenor fuvioooduftas duris Genu*, qui fort OUUtTZ Pncdram fupradidum. per cariorem fanftiffimi domini noftri pasfe·»Jli· Tenor mandati fopnadMi fab dam duodeci­ tatus oratoribus ragis Chriftiaaiffiw , tab da ta mo Kalendas Novembrù spa. vigefiaaa fecunda Manii ij aj. cum recognido* Procurator fifd concilü accufat contuma­ ne ipfios mtiumtione. ciam praelatorum Gallicorum non venientium Millcfimo qumgentofimo decirnoquinto , die ad concilium· Eu adverib cpricopsu Maffihenfecunda. omam Mail fit congregatio revento* diffissorum cardinalium dr aliorum ptwlatoram fia orator Chriftianiffimi regis, excufat eos inftramontis fc literis ferienubus fidem de eo­ rum Iqgitimo impedimehto· Tenor iiteraram exeufation is prolatorum per dominum Thomam Phmdram , proponen­ da io decima feffiooe t que ab omnibus fueGallic* nationis , qui renuntiant congrega­ tioni Pilao* » Sc aahureat concilio Laterarunt votat* Se approbata* nenfi . Decima fcffio incipit quarto Maii ipf. in Tenor litetaram concilii Sabaudi*, dirodn- B ecclefia Lateranenfi * Ic primo infcribuntur no­ rum prolatis Gallicis. mina revurendiffimorem cardinalium , patriar­ Tenor lit eraruns prolatorum Gallic* natio­ charum» atchicpifcoporum, «piTcoporum, prinnis fumma pontifici, direftarum , quibus nar­ cipum oratorum, & aliorum dominorum » prout rant dacem Mediolani Se Genu* imped i fle , in pmpofit is feflonibua . Mifla celebratur per reverendum srchiqjifcoquare Romam venire non potuerunt , * pe­ tunt fibi veniam dari . Ex adverfo dominus pum Gaexnenfem regis Polonia oratorem t fc Hieronymus Moronus orator prodifti ducis nabatur oratio per revera nd um patrem dominum Mediolani , exeufat principem uiem · PuftttStephanum srcniepifcopum Patracnriem . Can­ mo fanftiffimus pontifex abfolvit eofdem pro­ tatur evangelium per reverendiffimum dominum latos , Ac prorogat eis terminum veniendi ad dominum cardinalem Farncfium , fecundum Concilium» Matthcum » quod incipit , Wrir Jtfiu para* -***· ,1· hMf bu* t Sietit iff («Zaraa* irta·/Tenor bull* per reveroodlffimam epifeopum Maffilienfem fupra ambonem lefts» , qua pon­ o* , &c. fiuntque orationes confuetn. Deinde tifex hortatur principes Chriftianos ad pacem oratores iiluftruSmi ducis Sabaudia deducunt inter eos componendam » ut fieri poffi| expe- C < mandatam nomine prrdifti ducis . Quo per dominam Thomam rhcdram lefts , per ipfofditio contra odei Chriftian* hoftes : Se ordi­ nat nonnullas orationes diri debere inter mifque oratores ofculatis pedibus fanftiffimi do­ faram folemnia, Se alias procet a tenfti» Chri­ mini noftri , Sc proftita per eos obedtentia , fti fidelibus fondeudas » cum propofitione in­ exeunt, fc clauditur concilium · dulgenti* centum dierum pro orthodoxe fidei Tenor bulbs leda per reverendum patrem exaltatione , Se inimicorum ejus dcfttuftione . dominam Bernardum epifeopum Adrienfem in Dat quoque (alvum conduftum omnibus ad ambone » in qua tradatur de reformatione concilium Lateranenfe venire volentibus , At Montium pietatis fub data ifip quarto No­ hortatur ceteros principes ( ut tuto pcttnmfire nas Maii » qu* omnibus placet , praterquam Se redire illos dimittant t fub data Xfi4> W· reverendo domino Jeremi* archiepiicopo Tratio Nonas Maii. ncnfi t qui dicit profatos Montas pietatis plus Comprobantur omnia in difta bulla contenu efle damaofos quam utiles * ab omnibus in concilio affiftcntibus, nemine Tenor fchedula five bull* leda in ambone diferepante. Çr reverendum patrem Bernardum epiicopum Tenor bull* reformationis curi* , left* in D arvifinum * contra exemptos i in qua etiam ambone per reverendum patrem dominum Vin­ continentur nonnulla ccdefiafticatn libertatem centium archiepifcopem Neapolitanum t in qua dr dignitatem epifcopalem concernentia » fob multa Se diverfa ad reformationem cardinalium, data 15 tf. quarto Nonas Maii : que omni­ arehiepifeoporum, epifeoporam Se aliorum pre­ bus placent , excepto prsfato areniepifeopo la torum, reliquorumque religioforum , tem >n Tranenfi . curia Romana quam extra , continentur , fob Alterius fchedula tenor foper impeeffione data 1514. tertio Nonas Maii. librorum , leda in ambone per reverendum Indiftio decime feffionis ad Kalendts Dr* patrem dominum Fraocifcum epifeopum Nan­ cembris ip4> netenfom » fob data prasdifta > qu* placet omnibus » nifi reverendo patri domino Aleaio Dantur vota ab omnibos , exceptis nonnul­ lis , quibus pontifex opportune retpohdit. In­ epifeopo Mslfitano. cipitur hymnus per ianftitatem foam. Quo fi­ Alia fchedula leda in ambone per reveren­ nito per cantores , finitur nona feffio , Se om­ dum patrem dominum Petrum epifeopum * Ca- * nes m concilio exiftentes afibeiant pontificem ftell* maris » foper profixione termini contra in Vaticano · E profitentor pragmaticam fanftionem , Se foper Tenor orationis feculentiflun* habit* per mdidione undecima feffionis. reverendum dominum Antonium Puccium , Refpendet orator regis Chriftianiffimi in exapoftolk* earner* ftptemvirum , in nona fefcafationem prolatorum Gallicorum » fc dat lifione . teras nomine Lnii it Stiitrx oratoris ejufdem Die vigefimafexu Novembris Iflq. fanftlfChriftianiffimi . Refponfio pontificis eidem fimus dominus nofter de confilio raverendiffioratori : & vota qu* ab omnibus dantur, morum cardinalium prorogat decimam feffioexcepto epifeopo Potent i no , qui non vel­ let dari terminum profitentibus pragmati­ nem inchoandam vigclimatcrtia Martii anni 1515. cam . Alia prorogatio dec i mu feffionis de eoruou Procurator concilii accufat contmnaçiam abdem reverendiffimorum confilio , die prefata fentium a concilio, A pontifex aflentit Sc de­ vigefimatertia Martii, ufque ad diem quartam clarat , nifi ad ptimam compareront. Dao· te Si ÔÔJ CONCILUM LATBRàNiNSï V. MAllMtUa W» t ANNO Dantur circa decem 8c oâo mandata a di- A lingua Latina interpretatu·» legitor a pradifto dommo Andrea Piperario . CMB.UT1 CHAitn vcrlis reverendis pntlaii» , nomine «liquorum Tenor ynrfa ti mandati . ·ρ?. *»«*· pr*latorum concilio non intetcfleniium . Po­ Obedient ia per diâos oratores Maron itarum ftea cantato hymno « ut fapra , fanâiflimiK prsrftatur fanâiŒmo pontifici , faper qua pe­ dominus nofter equitavit in Vaticano , aflotentur inftrumenta bu/ufmodi obedient!· per ciantibus cunAts in concilio exiftrntibus. procuratorem fifcalem . Tenoi orationis facundillimc per reverendum Tenor (chedufa circa modum pnudicaadi fa­ fatrem dominum Stephanom archiepifcopum per ambonem , le&» a reverendo paire domino atraccnfem , 8t epifeopum Torcellanum in Joanne epikopo Revalienfi oratore marchioois concilio habite , cujos thema cft ; daBtandcburgeniis, fub data ijitf. decimaquarta MiAVX tff* l4»i»hlù »ia»it , i» tivitMt Dti Htjlri Kalendas Januarii : fupta quam dantur vota , ia mintt ftnSa ή at . j, f Tenor mandati illuftrillimi ducis Sabawdie produâi per rcvcrendiQimum dominum cardi­ nalem fanda Praxedis nomine ipfius ducis , fub data quarta Maii ijtjTenor inftrumcnti dati per oratorem regis Francis fub daia 1514. vigcfima quinta No­ vembris, alias rcgiftrati in atfis concilii, quod de novo procurator ipfius concilii petit in eii­ dem adis rcgiftrari. Pontifex abiolvit perfonas in dido inftrumento dc(criptas , quatenus infra quatuor menfes ratificent omnia in inftrumcato con­ tenta . Inftrumenta , ratificatione» & approbatio­ nes (upradidarum peifonarum cum neceflarns authcntuatis , cum aliis divertis fchedulis . Millefimo quingentelimo decimoicxto , dic decimaquinta Decembris , fit congregatio reveieiidifiimorum cardinalium &r aliorum prrlarorum in palatio apoftolico coram (andilli­ mo domino noftro , pro difeutiendis & exami­ nandis (chedulis in undecima (eOione legendis: inlcnbunturque nomina in eadem congregatio­ ne cxiftcntiutn. Legitur fchedula per dominum Andream Pipcrarium concilii (ceteranum , de mandato leverendillimonim cardinalium , qua continen­ tur concordata inrer fanâidimum dominum noftrum βί regem Francorum . Qua pcrlefta , dantur vota ab omnibus, exceptis nonnullis re» vetebdis epifeopi». Alia (cnedula legitur per eumdem domi­ num Andream abrogationis pragmaticae (anâionis * Item aha luper iis qu* debent obfervare puedicatorei verbi D01 , & fuper quibus piatilantur vota , nemine difetepante . Per eumdem legitur alia fchedula contineas privilegia icligiofaijun . Dantur vota ab om­ nibus : led Signinus , Cumanus , Brumatcnf·*<*cedentia . A*»^·· Piperarius concilii fecretarius de mandato eo­ rumdem reverendiflimorum cardinalium legit tres fchedula», quarum prima fuper extenlione Paulin· non placuit : in aliis duabus c una de punitione invadentium domos cardinalium, al­ tera de impofitione decimarum ac abfolutione concilii, refpeâive dîflenferunt reverendi epiL copi Salamantinenlîs , Adncnfis , Budeniis » Imolcnfi». Duodecima 8c ultima feffio inchoatur dio decimafexta Martii 1517· in qua primo po­ nuntur nomina reverendiflimotum cardinalium ' te aliorum praelatorum , ac illuftrium domi­ norum in ordine , prout in fupradiâis feriptum cft . Mifta celebratur per revercndilfimum cardina­ lem fanâ« Crucis. Fit oratio per reverendum epifeopum Ifcrnicnfem , cantatur evangelium per reverendiflimum fanâ· Mariae in porticu car- Concilium Ιατικανβνγι V. ΑΧΝΟ' CHAiSTl jy ****** cardinalem , quod incipit : -Afttaekai Jtfae ia A ttitionis decimaram fe abfolotioais concilii · aWEo** mvmuZm· . Cantantur orationes Se litanie , enor fcbeduln fub data prediâa · CBftMt fient in aliu feripeuu» eft. Deinde Piperatius Dantur vota ab omtubtu fete fuper eadem «>17. prndifti concilii facretariua , a&unfo anbofebeduta > exceptis reverendis upifeopis infra nc , Legit literis fereniffimi imperatoris ad fcripcii , qai varie difientieut : te procurator pontificem . fifcalis petit omnium «tarum inftramcnta » Deinde reverendtfliiuus dominus cardinatis FarTenor litcrarum prediâaram Tub datam ul­ tima Februarii 1517. netius alta voce dicens, Domini, ite iapace, Legitur ichodah contra invadentes domos cantato hymno , Tc Deum , fee. fanfeifitMB domttuis nofter omnibus comitamibos equitet cardinalium per reverendum epifeopum Militenfiem » qu* in aliqufeus corrigitur propter ad palatium apoftolicum , te tie duodecim fe diverti utem opinionum . ultima fcfsto finitur, uniqueprofens concdium folvitur : In nomine Patris fe Filii fe Spiritus Tenor fcbeoidst pnediâse comète , fub ac menfis Aprilis preterit i inchoandum & cele­ faâo fermone Latino per reverendum patrem brandum , & deinde propter certum conflife magiftnim fratrem Ægidium de Viter· âum habitum apud Ravennam civitatem Ro- D hio > taers theologi* proteflbrem , ac ordi­ mandiol* inter milites fus (anâitatis fe fannis Eremitarum fanâi Aaguftini priorem ge­ â« Romane ecclefi* fe regis catholici ex neralem , ac verbi Dei paedicatorem cele­ una, fe exercitum Ludovict regis Franco­ berrimum , cujus tenor in fine prefetnis afeus rum fe pertenfos fchifmaticos , adherentes fe iolemtitatia initii facri Lateranenfis con­ conciliabulo Pilano , feu convent icul* Cata­ cilii ponetur. Faâa etiam prius procefaione ne , et alh parte -, in quo confliâu fuerunt per cumdem lanftibimum dominum noftram, interfeda multa hominum millia , fe inter reverendiliimos cardinales , patriarchas , arcftteros dominus de Fufio magnus ntagifter chiepifcopos fe eptfcopos ac abbates , nec capitaoeas regis Franci* , fe phires alii di­ non alios viros , qni de lore fcu confuetnverti duces fe baroaes fe proceres Gallorum fe dine ad conciliutà generale venire ’coafucveHifpanotum , fe capti reverendiffimas domi­ runt , intraverunt ornati pluvialibus » pla­ nus Joannes cardinalis de * Medicis apoftollnctis , fe dalmaticis juxta ordinis qualita­ • McCUU c* iedis legatus , fe Fabricius Colhmna, fe tem , fe mittit , locum fit medio pnrdiâ* Wm. Ilii plures , fe difta civitas ecclefi* miferaLatcranentis ecclefi* pro celebratione concilii biliter a Gallis direpta ; inchoationem hojuf- £ hujtifmodi paratum , cum fuis fubfcllis , ta­ modi ufque ad Kalendas Maii ejufdem anni bulatis , claufuris , altaribus , pontificali ca­ Iirorogavit , fe demum ex eadem caufa ad thedra , ornamentis & ordinibus , que in upxadidum diem Luruc tertium fupradiâi hujufmodi factorum ccmcibufum celebrationi­ menfis Maii iterum prorogavit , prout in li­ bus fervati fe fieri confuevMe reperiuntur. teris apoftolicis, quarum tenores infra aâa Jn quo cantatis litaniis fe aliis devotis oraCMXÙ· I A tf*7 ’Ï.T CoHCiMMlmuMiNSiV. *** ΑΜΝΟ tiooita* » hpmno ., Veni creator Spiritu* , A alii* quoque commendationibus praelucentem , anno ncipio celebrationi* celebrationis concootum quod magna anâoritate Lateranenfis prin-CHUrrt CMK.1ST1 Arc- de more m principio cipia concilii aufpicata eft t quod a Julio II. iji*. «>i*filiorum * fandi» patribus & fanda Roma­ pontifice maximo paulo ante in ft i tutum , fan­ na ecclefia legi tc decantari foliti* tc confaeda Chriltiatua rcipublice optamus fore falutb , capella cantorum incipiente , Savent mr tare : tum quod an eo viro cft , quem ego & fiu Deei , fMMtM* iMTtvtriutt tffaa "ff·· tu fape foliti farnus in fermonibus noftri» cla**■<* ·Μ· » tee. te invocata Spiritus fandi riffimum hujus Lcculi tamquam obfcnrafccntis gratia , ac exhibita per omne» cardinales Ac lumen appellare . Et quidets qur in commu­ pnelatoi pre fato» fandifaieno domino noftro nibus hominum fenfibu* pofita font, ea nemo obedrentia te reverentia confacta in paramen­ cft qui in Ægidio famma efle non agnofeat. ti» ordinate Ac convenienter , cxntatoque evanSumus enim experti pluries illam huju* viti Elio per reverend if» imum in Chrifto patrem mu Icentem omnium aure* atque animo* exi­ minam LadoVicum fandr Marie in CoÎmiam eloquentiam , vernacula quidem lingua medin diaconum cardinalem de Aragonia vul­ Efrufcorum, qu· iUi patria cft, abundantem, gariter nuncupatum , incipiente , Dtftatwt CT λΙμι ftftMiûuti·· » &c. reveren- B fed ex uberrimi* tc Great tc Latina eruditio­ nis fontibus dednâam . Magno enim hic (lu­ difsimus in Chtifto pater dominus Alexan­ dio theologia ac philofophi· altiflitnis artibus der fandi Euftachii diaconus cardinalis ‘de comites liters* politiores adjunxit . Ergo illa Ιλλ μ, FamcGo vulgariter nuncupatus fiam in tha­ in facri» concionibus divina femper tc admi­ lamo eminenti , ubi didus dominus nofter randa , fleftere arbitrio fuo hominum mentes, papa fedebat , legit fchedulam tenoris in­ refrenare , incitatas languentes accendere, vel tra feripti , n^'· nç fur landitatis , propter inflammare potius ad virtutis , juftiti· , tem­ indilpofrtioncm lui eorpork impediti , vide­ licet . ·*χ peranti* (ludium , fummi Dei venerationem , Indido per nos hoc facro ^Lateranenfi con­ fande religionis obfervantiam , novit . Nec vero quidquam interfuit , illo dicente , inter cilio , de quo , cum in minôtibus cifemus , dodos homines & idiotas: non fenex ab ado­ Irpenumero cogitavimus , Sc ad farnmi apolescente , vir a muliere , non princep* ab in­ ftolatus apicem vocati , omnino nobis cele­ fimo homine potuit dignofei : fed omne* pa­ brandum propofuimus , dutn ante ipfius in­ riter vidimus précipités ferri impetu animo* choationem bella inter Cluiilianos vigentia fedare » tc oves perditas ad ovile dominicum C audientium , quocumque eos oratori impellere libuiflet. Tanta vis orationis , tantum flumen reducere intendimus , repente inteftma hrleftiflimorum verborum , pondus optimarum ,^****· refis , infidiante fatana bonorum operum per­ fententiarum ex eo ferebatur . Ex quo , quod turbatore , domum Dei , quam decet fanftifemper evenire cernimus , jam plane intelligitudo , invafit . Nc igitur contagiofa pellis mus necellitate evenire , non cafa , ut quolatius ferperet , & Chrifti gregem nobis tiefcumque diduru* cft, concurfu* maximi om­ commilTem fenfim inficeret , paftorali officio nibus ex locis audiendi caufa fiant . Sed nos jugiter invigilantes , vocemque Ifai* animo hac popularia cum multi*, illa fecretiora cum repetentes : M c»»ciinnn : diu­ paucis cognofcitnus . Soleo enim mirari tc » tius cundandum fore non duximus . Conve­ Bcmbe, vehemenrerque probare judicium tuum, nimus itaque t venerabiles fratre* > vofque cum ita dicas : Humanitatem ipfam , A ca* diledi filii , hodierna folenni die in hac artes que humanitatis proprie tc affines funt, Literancnfi bafilica , ut in Spiritu fando fi malo hominum fato amifli* intereant , ab congregati viam veritatis eligamus tc abji­ hoc uno homine exprimi tc reprrfentari pofciente* opera tenebrarum , induamur arma luci* . Vo» igitur hortamur in domino , ut D fc , nec adumbrata in eo fimulacra , fed to­ tam effigiem virtutis agnofei. Quod vero ad­ illum prx oculis habentes , qui cft via , dis , grandiorem tibi etiam in cubiculo videri verita* tc vita , in medium libere confulaÆgidium quam in pulpito , ubi certe cft ma­ *« it. tis , Deo «agis quam hominibus placere (lu­ ximus , facile tibi aftentior . Sed hrc alias dentes . Speramus enim domino coopérante Nunc orationem leges , de qua teftatum efle in bac facra Literancnfi fynodo fentes ac ve­ apud omne* volo , quicumque eam in manus pre* ab agro domini penitus extirpate , de­ tument , redempturos eos non Hedorem , fed pravato* mores ad* meliorem frugem redi­ Hectori* corpus: quod ipfam tamen tanti pre­ gere , pacem inter Chriftiano* principes comtii eft , ut iure optimo rependi auro queat . Sonere , denique expeditionem adverfu* bo­ Certe non aderit calor ille Ar vis in dicendo es fidei inter fe difsidentes decernere , ut in hoc vexillo falutifars crucis , que huic oratoria , fpiritufque I·*» , ut ajunt , e·»»» , 3uo tantum potuit Ægidit» , ut omnium adiacro concilio aufpicatifsimum dedit initium, antinm animo* primum fuaviffime demulferit, antiqui hofti* infiaias fu pera te valeamus deinde ad extremum vehementiffime commo­ Qua leda , fandiflimu» dominus , appro­ bante facro concilio , concilium facrum Late- E vent . Verum quid opu* hec ad te feribere , qui amore quidem & Benevolentia erga Ægi­ ranenfe inchoare decrevit primam lelfionem in­ dium mihi par , judicio omnibus antecelli* ? cipere die decima Maii futura, qu· erat dies Ego , quod egi, ut elucubratio optimi Ac reLunat proxime ventura. ligiofiffimi vin non lateiet in tenebris fapprefla * fed in populum exiret , Ipero me bo­ J«r4a» iaaa/rre» Trre· Bmfa f^ntc·» nis omnibus gratum feciflê: ubi quidem certe flerincM» iidt. fcio - Vale. Abes , Bcm be, orationem Ægidii Viterbienfis, quam tanta ope expetivifti, di­ gnam illam quidem propter elegantiam que ab ii* poti(fimum legatur , qui judicare ali­ quid de pnrftantibus ingeniis poliunt , (ed H Or»· 619 IBB* Concilium Lateianbmsb V. MnnMTUlU A LtHHHtafi , Ukit4 fer Λ- a na : qaamqnc abfque ciboram alimeoris ani- manti* diu vivere * tam bum··· anse··* tam CMAttTl eedefia abfque qn> fyoodoram probe agere tjia. UTldWr fHNNfa·non poteft . Ac quemadmodum u prati* am­ bres * fi hortuli* rivos, fi agria cultum, fi vineis putationem, 6 denique viventibus alimen­ £*Mm hoc loco non mirari exiftimo , ta fubdwteris, ili* arefeent brevi * fihrefoent· cam eue in «the viri fint graviter copioqne * hrc vivere defioent atque emorientur t fcque diacndifiscultara clariflimi, car ipleunu* lu ferme poft Conftantini tempora * qm* ut qui am lamfaibM hie mIU 6m ratione comfecri* rebus multum adjecmc fplendori* fc orna­ paraadn*· 4c pro noIm appaream* fc ia tan­ menti , ira moram fc vit· fareritatem non pa­ ta peofiortâm k , tnatoqae oonfefi* * quo fpeâatiu* facminfque mil habnc tecrarum or­ rum enervarant ; quoties a fvnodis habendi* reflatum eft * toties vidimus divinam fpoofam bit* audeam utrfia &emc. Dicam aliquid a fponfodercliftsm * illudque evangefii feftum * intutceflUk * quamabium ego ana virtute oOa alii* prapoficu*, fed quadam (nperioram com quod heri recitabatur ; Jam «mdir·· , CT um H. temporum, tarn aâioMm mdaaa* fc caoqoam B oidtferis me. Vidimus Chriftum in navicula ob­ dormientem , vidimus ventorum rabiem » herea caufa ipia invitata* vidcar, qui primo* hoc ticoram furaaem ia candida veritati* vela ir­ confliâu tciiim jaciam , fc iactolamti Later»ruentem . Vidimus perditam malorum auda­ nenfis cooeilii aafpid* capiam. Nam cam an­ ciam adverfus jura * auâoritatem , majeftatcm nis abhinc dreiter rjginti * quantam in me ecclefie fevicotem . Vidimus malas cupidita­ fuit » fc peeexigm* vira* raiera » cvangelia po­ puli* intèpretatm Cm * prophetaram vaticini* tes * diram auri atque habendi fitim . VidL aperuerim , Joattni* fcpocakpfim dc ibcceflu mus* inquam* vim* rapinas* adulteria* ineoftw * omnem denique freierom pcftem ita fact* ecclefi· « «mveri· iepne Italia manaverim * profanaque mifcere omnia * ita m fan&am na­ ac fapenumero aflûmaverhn* eo« qui tunc au­ viculam impetum facere* ut pene fcelemm flodiebant » iagtnte* «défia fc agitatione* fc fcibns illa latus dederit, ac prope merfa fc peL dade* vifuro* * illitdqae emendationem ali­ filmdata fit. Rurfus cum eo monente fpiritu « quando confuefcas·** none par vifum eft * cui hodie fupplicationes decret· funt * patrv* ut qui bac dixerat vMtuta * idem veniffe ttfterar : fc qui tories «iclamaverat , Videbant ad (ynodum confugerunt * quamprimum emen­ oculi mei isletaria tempon ; jam tandem ea- c davere compofuereque omnia * ventis » turbinibafquc imperavere, fc quafi in tutiflimom por­ clamet : Viderunt oculi mei fahtare fauftumtum dchti impetum rationi, injuriam juftiti· * Îuc principium expefcata inftaurationia. Μο­ β adfia, orbi* inftaucator * divini parenti* vitia virtuti * tempeftates ac flufcu* fenrnitati prole* » fetvatoc fbfpitatorque mortalium : dei­ tranquiUitatique cedere compulerunt, hymnum­ que cecinerunt fando Spiritui , pileatorum * que vim mihi dicendi, orationi coounorendi, maris atque aquarum D*o t -dfw ••Ira <·· f· ·· patribui non verbi*, ipfa te, reti* fanâi, exafci concilii oriebraadi * ectirpendi vitia * reriqpvrs raritate· . fc illud t te. a. virtute* excitandi* ad vulpe* nua fanâam de­ hums moliendam vineam hac tcmpeftate fcatent* ca­ mos. Jacet enim fponfa * ut hieme fronder piendi : ae denique collaplam religionem in arborum : furgit revtveieitque fynodorum Au­ veterem puritatem * in antiquam lucem , in dio , ut filve veri* tempore revocato folefronnativum ipkndoram * atque in fuos foetes re­ defeunt , vd Soli* redeuntis radios fc fecundi vocandi . Dicam itaque de fynodo * fc quam fpirant Zephyri fc l«ta plantaria germinant : ecclefie commoda femper fit, fc quam noftri* ad fynodoram lumen fc divini fpiritu* flant au­ temporibus neccflaria : pmfatu* » oraculorum d re , fc emortui eedefia oculi rtvivtfcunt ac ftylum me invertere non au furum efle , fed recipiunt lucem , ubi par* altera impletur orointegra , ut legi (olent * verba atque oratio­ culi: Awa· Madirra·, vUritr» ··. Quod qui-/"»· ···*> Λ cubain ·*·, fisnplex tamquam excudas e filice novus ignis * iterum ferme veritati* eft. Atque * principio partitio accenditur fc recuperatur in fynodi* . Ad hac n. Illa in mentem venit, rerum alia· dtvmas cfPaulus apoftolorum decus , com lalutis caput fe, calefteaalias* alia* humanae. Divio·quip­ ofcndevet * , inquit , pe , quod font motus ac mutationis experte· , um/· . Atqui fine fynodi* ftar« emendatione noa egent : culeftea veto atque non poteft Me· : abfque fynodi* igitur (alvi humane agitationi obnoxio , inftauralionem efle noa poflumas . Veram quod ratione dici­ defiderant. Nam luna cum ad fobs commercia mus * ut etiam experimento probemus * cogi­ venerit , fol cum a cancro ia brumam deicer»tandum nobis eft , tre* efle credendarum rerum derit * quafi magno mortalium difpeodio, dam­ radices * e quibus maiverfa eeclefi* fides ma­ na ab integro reponunt | cogunturque » pru- £ nat. Prima divin» natura unita* eft . Altera * feribente natura , luci· ja&uram rependes* * fc eadem in natura parentis * fobolis , amori* fequidquid cadendo abftukrint* alccndendo mor­ liciflim· Trinitas . Tertia in virgini* utero * talibus reftituer*. Quod fi ca leftia fideram iti­ prolis divine conceptio . In quitra* veluti in nera , quamquam perpetua, immortalia * £emaltiflimi· auiciba* ac fanftiflimi* montibus» fc piterna * redeunt tamen reftituunturque » quid­ reliqua fidei parte· novem fc picta· univerfa nam tertium hoc faciet rerum gerras * utpocc fundata eft . fluxum, caducum * mortale ? Profeôo, aut in­ Unita* nempe osons Dei nuncupatur,quod teritu cito pereat neccfie eft, aut continua in­ in una dumtaxat Dei cflentia fit atque natura : t novatione reficiatur. Quod enim eft cibus coe. ut unitatem illam non (olitariam , non ftepotibus, ut vivant } quod genitura generibus, riiem * led uberrima fecunditate prmditam cout perpetua fine ; id prsftat humanis animi* gitemus * ideo mone pinguis adjicitur. Corpus ,β· fua pro tempore emendatio* cultura* discipli­ vero in virgine Verbo jundtum , montem eoa- anum Οκά» /yuafi *»**· fidfau· Maadàqjâ· , ./<{ΐ|Κιίίΐ> N Uae tttt Cti ftaennutTMfiit , t» eii t C nttffit : farft Mil » fiit facra per Sit. it Df fUavt tfM h» mwiiei f»»· rfet. u. J" *· gulfc ia. ilia. Se faturam cecinere oracula , flr pnefeatemevan­ fint, neceflê eft ut * famine difciplinarum ful­ gel ia indicavere· Sed jam perierat tineat nam, gente» , alios doceant , dr motum fanâarum ut teftis eft David , illam aper e filya depopu­ aâionum exercentes , qua docuerint , ipfi in latus erat , illam tumor pbifofophia vallave­ primis k maxime agendo pnreant . Hue duo £w* “* rat . Arius primum montem avellere conatus ilia fuat , qua & docuit paftorum princeps eft , qui unitatem * difperfit .* Sabdlius fecun­ Chriftus , dr cum lucernas ardentes geftare ad dum, qui perfonas confudit: Photinu*tertium, clarc inftitueodum , dr ad fanfte agendum pnuqui partum virgineum impura temeritate labecin&oa efle juffit , fimul ipfe mirihee exercuit, faâavit . Tres vchfti impiiffimi gigante* qui cum * lu mundi, dr divini Patria lapientia glori· cupiditate dc rerum novarum ftudio ilfuerit , Ar fandus fandorum appellatus fit , lefti , montes loco movere aufi foot , ut viam quod probos omnes vita fauAimonia antecede­ fibi facerent ad orium oppugnandum refeindennt : atque eas ob res , Rp, inquit, /m» p«- ·* ·■ dumque . Et erant jam voti compotes : nam . Quod vero ob utrumque bonum fe ° ** que ipfi philofqphia perfundebant, armis ea B fttr dixerit tcftatur cvangelifta , qui capide eum recipi principes imperabant . Philofbphia nos feribit tum facere, tum docere . Quin & duo­ argumentis urgebat , arma collaris fignis oppu­ decim illi duces, qui fuper omnem terram cotu gnabant. Illa pntfttgiis, hec vi fidem evertere flitati funt principal , Spiritus afflati domine , conabantur . Illa invertere quu credebantur , completiqoe , iu utramque caeli vim font aflehxc eo» qui credebant perdere contendebant . cuti, nt etiam culi appellationem promerue­ Illa tn pietatem & animas , hec in corpora vi­ rint , ut vulgatiffimum taftatur oraculum : (*«/» ^*z· '*· tamque frviebant. Quid faceret divina fponfa (ItfMiK Dti . Quo monemur , eorum jatnjam peritura quo κ verteret? quo confuge­ reftotum celebrandam efle gloriam , qui culi ret ? cujus fidem, cujus opem , cujus auxilium tum lucem Capientia , tum converfioaes fanâiimploraret ? Exhorrefccbat tempeftas, navicula monia iaritau coofccuciquc fint . Hujus itaque mergebatur . Denique ne multis morer , nulla rei , qu» omnium longe maxima eft , quanta effugiendi, nulla evadendi inventa via eft, mfi cura iynodi» fuerit , hi Horia memorat . Nam Nicena fynodus , ubi Silvcftro ad clavum fequi pnrifanti doârinc fanâum vite inftitutum denti , Se jatnjam naufragium facienti , e carlo Mm*, i*. fefe oftendens Deus , Madtcu , inquit , filti , C adjunxerint, a fynodorum patribus es univerfo terrarum orbe conquifiti, eveâi , exorna tique «stare Jakinfii ? Ac ftatim divinis fulminibus & funt , fumœa cum eligentium laude , ecclefiafidei montes reftituit, kgigantum temeritatem rum fruftu , commodo, Initia, pJaufu populo­ disjecit ·. ubi erepta puella experimento didi­ rum. Quid illud omnium graviffimum ac pericit , cum quidquam fibi adverfi imminere vi­ culofiflimotn loquar, quod nemo tempeftate no­ deat , nullum omnino prefidium ad fe vel vin­ ftra non deplorat? injurias principum dico, le­ dicandam efficacius habere , quam fynodum , gionum infolentiam , armatorum minas . Quid qua fola fit , ut nulls aqur ecclefie caritatem enim miferius vel audiri vd cogitari potril , extinguant , utque divinus fpiritus in noftris quam ut ccli terrarumque regina ecclefia aut animu manfiooem efficiat, unjcus, vclut aqua­ vi fervire , aut manus dare , aut graffantium rum νιάοτ, tetnpcftatutnque potens , tefte Mo tela pextimefeere cogatur ? Qus quidem peftis fe , fertur fuper aquas. Jam vero quod de fidr adeo ferpit hoc tempore , adeo iniurgit, adeo dixi , qua utique nulla cflet , fi Iynodi inlLinvakfcit , ut omnis ecclefie ,auftoritas , tulio non fuiffet j idem ferme de temperantia, ___ illa ________ joftitu , lapientia , ceterifquc virtutibus exiatque a Deo tradita libertas, everfa, profligata ftimari velim. Omoes enim defidiam pro labo- D Ac plane extinâa efle videatur . Quamobrcm cave, Juli fecunde pontifex maxime , cave cre­ re , otium pro negotio , voluptatem pro folidas ullum mortalium quidquam melius falubriuicitudtne expetimus · Verum cum animadvertivc cogitafie unquam , quam ipfe , Spiritu fanmus , quandoque fore , quod in fynodis fit , flo monente , cogitaveris in fynodo inftituenUt cenfus habeatur , ut morum βί vite exploreda , cujus au idem nulli rege* , nulli principes tur ratio , ut improbi deprehendantur , judi­ poffunt vel decreta conte moere, vel jofla négli­ centur , pleftantur ; cootra probi alliciantur , foveantur , attollantur; incredibiles ftimuli ap­ gera, vel auâoritatem detreâare. Si qui enim forte pontificem ipfum per fe inermem parvi­ petende virtutis injiciuntur · nt homines colli­ pendere aufi iunt , Iynodi auâoritate , princigant fefe , ut meliora deliberent , ut ad vitia pumque flr nationum confcnfu ac ftudiis mftnirelinquenda te ad virtutem capeffendam accen­ dantur, nihiique non boneftum, nihil non ma­ aum metuere ac vereri confueverunt . Nam fi fynodomm res gefhs repetamus, njhil illis po­ gnificum moliantur. Illud, illud fynodi di ice rniculum fuit , uude velati ex equo Trojano tot tentius , nihil majus , nihil munitius efle inclanftima ingeniorum Inmiua emicuere . Illa virtutum approbatio , illa deteftatio vitiorum, E num & Alphoalum Lull ta num , Radulphum Bxfilios, Cnryfoftomos, Damafceoos Gneciu, imperatorem defignat Gregoriq» X. Synodo Mar­ Hieronymo* , Ambrofio», Auguftinos, Grego­ tino» IV. in Petrum Aragoncnfem animadver­ rios Italus pepent : qui cum magna fissilium tit. Svnodo VIII. Bonifacio» in Philippum rcturba bone Deus , quos libros , qu« feripta , Γη decernit. Synodo & olitn Gregorios alter , que monumenta , quod doârinarutn , quod dtpatrvm memoria Eugenius Graeam ecclefiam (ciplinarutn , quod dxvini vel auri vel argenti Latin· conjungit. Synodo in Fridericum im­ genus ia Chnftianum crarium non coogefleperatorem agit 8e IV. Innocentius , te Grego­ ruat ? Resn ptatereo nifi tempus obfifterct , rio* VIII. Quin in hac eadem «de omnium minime pemereundatn , de ecclefiarum reftoriprincipe , at qu« vincere femper boftes folita bui, de paftoribus populorum , in quiboi quieft , vinci nunquam, non nifi (yoodo te II. In­ dem muverfa rei Chriftian· fita eft fle nocentius adverfarios dejecit , te III. Alexan­ fumma te falu* . Ut enim inferior hic mundus der Viâorcm fociofqoc fnperavit : & 1Π. In­ no* *13 Concilium La Tl R A NANS I Ίννο” ··«“·“·· Othonem imperio fabmovit, feMarCHK.UT1 lira» V· hoftilia tyranuoeum iama diffipaVit . Mia. Kt ra omnia pecfequsr, quidquid Uud«y quid­ quid gloria divnum a Melchudisutatc in econfia geftum eft > aat ad hoftem areenduni , •at ad rempublicaut counpooendam , id onme ad fyradis originem fumpfit, *r proinde fyuodk referendum acceptam eft . Quid cairn aliud fenfea fyoodaa «ft nifi malonun metas, probo­ wn fpes » csroram cjeâio , ft reftirario virtutum, qua dcmonum fallacia vtucUur , feufiss iHaerbnr snferunuir , ratio amifaa ar­ ceo* recipit , tenia e calo jofthia reftitaitar »* «t. Redit fiquidem ad mon» 1er Dem . Nam fi disent : I/o» duo w/ «e* oamim reomatriar , ad «es qui e tanto jam ptidem fenatu te ntram ddegit qui nonum ufque in annum ecclefie fua te qsonfnm defendit , qai bonam cogitando mentem > dt magnam agendo facultatem de­ dit , quantam nulli majorant unquam preftittt j ut fcilicet prodones abigeres » vias por­ geres, fed it Ione* tolleres t domini templum om­ nium qu· uiquam vifa funt y magntficuntifrraum excitares t militi· « quod nemo antehac potuit t ecdefi· arma magnis regibus metuen­ da faceres y ut denique imperium propagares, ut Ariminum , Faventiam , Ravennam , permulta recuperares. Qua etG eripere tibi hoftis poteft. quin tamen primus pontificum hec omma gcfrru , efficere non poteft . Magno­ rum enim principem virtus non excafa aut ex eventu, fed ex confiliis aftionibufqne certfenda eft . Nunc rebus geftis h*c duo deerant , ut fynodum vocares , & communi Chriftianorum hofti bellum indiceres , fe qur ab initio femSr cogitafti t fpopondifti , dccrevifti . jam eo , jam Chriftiano gregi , jam tu· primes tum pietati , tum fidei . Ac fcias , te bonos omnes in magnam fpem erexific , quippe qui bellorum fe malorum temporum injuria ad hac differenda coaftns quidem fueris, ad ncgligenCMc,G0unra4Tom. ΧΧΧΠ. iettrfttrtfre» fttn ■ f f 8e 8t V. MA,’,'SSJ*e L <74 Λ da vero dr deferenda non minii, non telis , ANNO 1 non cladibus adduci potueris: oum animamca CHRUTt conftâoüa finmavcrn , ot n Bonus , be eque ,,u· quamquam maltm firmam tamen caritatem team extingoore non potuerat . Ille itaque Idem Dca* , qui praeter hec omnia qun ad animem excitandum enumeravi , immortalia beneficia » his fupevioribns annis tum Bonouin, tum Ro­ ras , cum etiam intra edes tuas vxtiaftus ha­ bereris , in vitam revocavit » fe ad bac maxi­ ma onera gerenda refervavit, ac Ir ipfe Deus extinAo pontifici manifeftifimo miraculo » fe pontifex exttn&x ecclefia fan&iAma iynodo vitam reftitueret , atque una com revivifeeate Ktifice etiam ecc lefta moribus revivifceret . , inquam , Deus petit mandatqoc , ot B duo illa animo volutes , eum , peragas , fe quemadmodum propheta jubet , defruar , evellas , eruat errores » Jutum , vitia t ioftituas , ardificcs, plantes moderatiooem , virtu­ tem . fanftimoniam - Ad hec vero agenda >Jw»u cum alia permulta , tum pnscipua exercitui anufiii» excitare nor debet : quod equidem pu­ tem divina providentia feftnm , quo armis ec­ clefie alieni» freti cederemus, nt ad noftra re­ deuntes , viftores evaderemus . Noftra autem arma funt pietas » religio , probitas , fuppü* *** ** cationes , vota , lorica fidei , atque arma Iu*’* cis , ut apoftoli verbis utar. Ad qne fi fynodi opera redibimus, ut armb non noftris infeC tiores aliquo hofte fuimus > ita noftris erimus omni boite fuperioret. Veniet , qoafo , in mentem Mbfis uelfem , quod ad verius Amalec regem geffit. Videbis populum Deo carum , gladiis fidentem, vinci femper : contra , fem­ per vincere precibus fupplicantem « Jofoe exer­ citum h protium ducebat , Aaron facctdoi ram Her ac Mofe montem aieendebant · Eli armato corpore ferebantur in hoftem, hi Dram purgato animo precabantur : illi enfibus , hi votis agebant t illi ferro , hi pietate pugnabant. Vidimus uuaque arma , militi· icilicet ac religionis . Sed jam qu· noftra fint » Deo rem oftendente , cognofcamns. Dum Moyfes , inquit , manus attollebat nofter D vincebat exercitus : dum manus remittebat > exercitus inclinabat . Ac nc csfu id feftum fufpwemur, io calce fermonis illius feribitur , adverfus Amalec , hoc eft in ecdefi· hoftem. Dei manum ac bellum efle in generaliora fe genetatiooem . Quibas quidem verbis monet λο·λ. Deus , utramque generationem atque utnmque ecclefiam fe Mofis fe Chrifti , militi· ar­ mis vinci , pietatis ftudio vincere : fopemri telis decertando , fecra faciendo fuperare · Freta initio fois armis ecclefia Afticam cepit » Europam obtinuit, A fi am occupavit , non bello , non feno , fed religioms aftionfrusfe fanâitatis opinione per univerfum orbem Chriftiana figna circumtulit . At ubi fponfe qu· E tunc undique vocabatur , accerfebatur , expe­ tebatur in veftitu deaurstto , aureum paluda­ mentum ardentis fpiritus ferreis Ajacis iniani armis commutavit « tmperinm , duode­ cim " ducum partum (anguine, amifit, AGam · apMoi» fe Jerufalem perdidit , Africam Ægypttrmquc relinquere coa&a eft , Europ· ram Bytanti- j”", no imperio fe Grecia · bonam eripi fibi partem vidit . Vox Dei eft , dicentis , faffis Mofis manibus, votis , prccibufqnc reflanti­ bus , Jofoe vinci, vinccie Amalec i ita fe nos vidimus, ram religio vota ferro commu­ tavit « toto fere orbe pulfatn . ejeftam * exFf pio- iw». tJJ A MWO 'rVt” Concilium LatiHANINSB plofam eccIeGam « audio in immcnfum MahaCHXISTI meta , qui > m(i ferro rehâo. rurfum inpierji*. tacit fmutn ad ara» (fc Dei pulvinaria nedeamut , crefcec ia dies magi» , fubigtt imperio omnia, orbem univçrlum noftre impietatis ul­ tor itnpiii&mtis occupabit · Video , video , nifi vel hoc concilio > vel alia ratione no­ il· is moribas modum imponamus, nifi noitram humanarum rerum cupiditatem , malo­ rum fontem , cedere divinaram amori compe. i a in n» aâum dc rcpublica efle Chnftiana , aôum dc religione , aAum etiam de iit ipfis opibu» , qua» patret divino cultu aufto pepe­ rci e , nos contra » negledo , amilTuri fumus. Er enim ita ca extrema pauperie pervenere ad ftimmum , ut non ita multo poft interitura: efle videantur : ac nili receptui canamus , nili rationibus noftris confutamus , infula illa ditiilima , cujus ad ornanda faceidotis tempo­ ra uius fuit , vix ad operienda inveniatur . Audite divinas voce» undique fonantes , un­ dique fynodum , pacem , lancum illam ex­ peditionem efflagitante» . Quando enim vita noftra mollior ? quando ambitio pctulantiot ? quando cupiditas mflammatior ? quando pec­ candi licentia impudentior ? quando audacia adverfut pietatem loquendi , ibipuundi , feribendi , aut hequentior , aut iccurior fuit ? Quando in populis teru-n facrartim , ?[uando facramentotuna , quando Ac clavium & anâoruin precept orum non modo négligeatia , led & contemptus major ? Quando aper­ tius religio Ar fides noftra ludibrio vçl tenui plebecula fuit ? Quando , pioh dolor , ichifma in ecdcfia pemiciotius f quando bellum periculolius ? quand > hoftis potentioi ? quan­ do exercitui truculentior ? quando obiter monili , portenta , piodigia cum coli mi­ nitantis , tum terne expavefeentis , aut cre­ briora , aut horiibihoia apparuere ? Quan­ do ( heu fictus me impedit ) cedes , quando clade» , aut poft Brixiana , vel poftea navennate ementior ? quando , inquam , ullus in­ ter infaufto* dies , quam lanâiffima ilia refurgentis Chrifti lux , au: luâuofior , aut calamitotior ifioxit ? Qux quidem omnia , mit fenei limus , quidnam aliud , quam cat­ inus tniiir voces iunt ? Voces namque Dei , uti Proclus ut , faâa funt , de quo uno •ΡΓ...» ut. aiunt oracula , quod , Dixit fr ftflt fxftt . Et io arcam» Hebraprum legimus , decem diftis qur in Genefi leguntur , orbem uni9««/· i. ,eriutn ctic conditum . Voces igitur funt , qur heri cernimus , voces monentis Dei ac Ϋrecipientis ut iynodum habeas , ut ecdelam emendes , ut utriuique hominis bellum toll*» , ut fponiar tu* undique lacdfite pa­ cem utramque reftituas , ut gladio» avertas urbis St Italie jugulis imminente» , ut ooftram fenes vivendi licentiam , ecdefiz vii cera majoribus vulnctibu» tenentem . Nmi enim multi refert , quantum agri poi&dcamus , fed quam jufti , quam pii , quam di vinarum rerum ftudiofi fimus : ut denique poft tot mala , tot incommoda , tot cala­ mitates , principem Chiiftum audias , Petto poftetiiquc fynodum offendentem , ut unicatn omnium malorum medicinam , lingularem pe­ riclitanti» naviculae portum , (olam reipubli4*. ce confirmande rationem . Tn inquit , Tt· m , ahyeavdo twvtrfut , ran^rma frantt tau . Andis Petre ? audis Paule ? Auditis auguftiffima femper capita , tutela ac preiidium ur- V. *7* Λ bis Rome ? Auditis, in quem maiora* cumulum ecdefia veftio fundata languie· dc- CHAttri du£a fit t Videtis acte» utrimque profligatas, ijia. videtis cedes ? videtis clades ? videtis cam­ pos occiforum acervis opertos ? Videtis ter­ sam hoc anno plus cruoris hauiiflc , quam pluvie i minus imbrium bibiflit quam faflguims ? Videtis tantam occubui fié Chriftiani ro­ buris , quantum fuerat ad fidei hoftem de bellandum fatis ? nihil nobis nifi exitium , nihil nifi intentum fuperefle i Ferte opem * juvate , fuccurritc , St quam de ludoonim &: tyrannorum faucibus eruiftts ecdefiam, nune dome ft icis cladibus occumbentem erigite . Orat populu» , viri , fcmineque , oinnis B rtas , omni» lexu* , omnis orbis : rogant patres , obfecrat Cenatus , obtcftatur ipCe de­ nique iupplex pontifex , ut fe , ut ecclefiam, ut mbem Romam , hec tetnpla , has aras , bare facra , hac veftra ipforum capita ferve­ tis , se fynodum Laterancnfcm , hodie ante ora veftra a Julio II. pontifice maximo indifhm , ( quod fauftum , felix -fortunatum­ que fit nobis , ecclefic veftra , totique reipublica Chnftiana ) in otbis terra cartiiEmam falutem fanât Spiritus numine firmetis ; curctifque Sc pacari Chriftianos principes , 8c in publicum Chrifti hoftem Mahumerem noftrorum regum arma conveni , atque his fludibuj , hi» tcmpeftatibus , his aquis , non C modo non extmgui ecdcfia cariratem , fed alma crucis meritis , & divini fpiiitus du­ ctu , quibus juaâim hodie facta fiunt , ablui potius ab omnibus conceptis maculis , dc m antiqnum fpjendorcm munditiamque rcftitui . Dixi . Habita fuit oratio ia ade Lateranenfi quin­ to Nonas Maias 1511. SESSIO I. I E Lunae decima menfis Maii , anno , SESSIO L ir.d videlicet : D E J/r/rop» raed/Wn. Reverend i ftimus dominus Raphael Oftienfis. Reverend ifltmus dominus Dominicus Portuenfit · Revereodifsimus dominus Jacobus Albanenfis . Revcicndilsimu; dominus Marcus Pnenefttnu» . •Prtt- <77 Tï* Coiiciii»M Latbbanbnsb V. ΜΑβ>ίϊϊΜ*Β 1 AMMO CMItISTI IP* <78 A Reverendus pater dominus Hieronyme» · Anti- ssâsîôT matienfis . · a», <»· Reverendus pater dominus Mauttciei Tuaaien- «*«»■*·■ Reverendifsimus domina* Thomas tituli fanfi* . Reverendus pater dominus Jeremiaa Tranenâi Martini in montibus, Strigonienfi*. Revereadifsirau* dominas Nicolaus tituli fanâa fis . Reverendus pater dominus Andrea* a Nobo- a 1W M·· Priloe , de Flifco . niafienG*. «·»«»·■ RevercndiGimua dominos Robertos tituli fan* ân Anafiafia*, Naonetenfis. Reverend ifsiaaas dominos Chriftophoru* tituli fanUr Praiedi' , Anglicu* . Reverendo* pater dominus Alexius MelfitaRevcreadifsimo* dominos Antonios tituli iandH nus. Vitalis , Sipontinos. Rrverendifsime* dominos Fatras titali faoâi Reverendus pater dominos Jofoc E feula mi . Eofcbli > Aocooitana* . JUrarettdiÎsimiM dominas Achilles titali fanâl B Reverendas pater dominus Jacoba* Potentinp* . Sixti , Boooaienfi*. Reverenda* pater dominus Joannes Baptifta CaRevcreadifstma* domina* Bandinellu* tituli ianâa Sabinas , de Saulis. Valiconfi* . Reverendus patet domino* Gallus BellaneaDiacasi rardiMto. Rererendu* pater domino* Albertinas Pifaarienfi* . Reverendiisimas dominos Alexander fanât EuReverenda* pater dominus Oâavianu* Vitetftachii , Farnefiu* , Revereodifumus domina*Ludovicos fanâr Ma­ bienfi* . Reverenda* pater dominu* Joanne* Antonio* ri* in Cofmedin ( de Aragooia . Reverend ifsimu* dominas Alphonlus ianâi Calenenfi* . Reverendo* pater dominus Francifco* Ora­ T heodori , Seneaüs . ntis . Reverenda* pater domino* Latinus VcftaTarriarcks CF tffi/leaett ftf* . nos . Reverendos pater domina* Joanne* AqoilaReverendus pater dominus Cnfar Alexandri­ nos . nus . Reverendas pater dominu* Galafiu* SarfinaReverenda* pater dominus Alphoniut Antio­ tenfi*. chenus . Reverendo* poter domina* Jacobus Signi­ Reverendus pater dominus Stephana Patueenfis te Turccllanenfit. no* . Reverendus pater dominus Vincentius Neapoli­ Reverenda* pater domina* Altobcllu* Po­ tano* . lentis. Reverendos pater dominos Franciicus JadrenReverendus parer domina* Andrea* Miletcnfis . li* . Reverendas pater dominos Federicus Salernita­ Reverendus patet dominus Jacobus Papheofis . nos . Reverendus poter domint’* Gabriel DyrrachieoReverendus pater domino* Simon Arimifis . nenfi* . Reverendus pater dotnious Or 11ndu* Nazere- D Reverendo* pte< dominu* Bernardus Tarviou* . fina* . Reverendus patci dominu* Franciicus VinccnReverendus patet domines Ludovicos Tricari’IUS , cenfi* . Reverendus pater dominu* Franciicus SueffaReverendas pater dominu* Thoma* Cervieonu* . C* . Reverendus pater doT.aas Julianus AgrievnReverendus pater domina* Joannes Baptifta tinm ■ Mariancnfu . Reverendus pater dominas Fcrdiuandas CsjcReverendus pater dominu» Francifco* Milopotanu* . tamienfis. Reverendas pater dominus Laurentius AfculaReverendas pater domina* Raphael Crapitanus epifeopus , vicocaoicrario* Ir gubernator nenfi*· Urbi* . Reverendus pacer dominu* Franciicus Eifignianenfi*. Reverendo* patet dominu* Matthaeo* UmbriatiE nenfi*. Reverendus pater dominas Francifcu. ConfaReverendus pater domina* Fcrdioaodo* Bair.conus . regienfis. Reverendus pater dominus Joanne* Jacobus BaReverendus paten domina* Petns* Algarenrenfi* . fis · Reverendus pater dominus Joanne* Vincentia* Rrvermdns parer domino* Benedïâas ChienSenenfi* . fis · Reverendus pater dominu* Aldrooandinus NiReverendo* pater dominu* Berna;dinos Caftrencobcnfis . fis. Reverendus pater domino* Bernardus SpalaReverendus pater domi.iu» Fetu» Caftclli ma­ tenfis. ri* . Reverendus pater dominu* Antonio* AvenioReverendo* petar domino* Aloyfiu* Interamnenfi* . nenfis. Orna/. Gerr. Tom. ΧΧΧΠ. Ff n R·-' ^Ί9 ’tuf CONCILIUM LATI RAMSN«E V· pÿÿsw» j, Reverendus puer doasinua Guilbclmus Cortonenfis. ■ Remtiadus pamr dominas FficobosNeocaftnm. Reverendus pator dombrasJonnoM Tmfenfis. Reverendus parer doaiu» Vineentius Lauoet»fi». Reverendus pater dominus Michael Monopolitamis. Reverendos pater domtasua Dominicus Aqucofis « Reverendas pater domina» Guberta» RapollaRDS. Reverendus patet domina» Joannes Bovinenfu. Reverendas pater dominus Georgius CallicnC». Reverendus pater doata» Lndovicas Signen· fis. Revereadu» pater domiant Jacobus Maifieaout. Rcvcrcndui pater douunw Lambcrtas Verni»· memuiwj. tfgo tfia. Snut* lAiu. Magnifiais domtans Petras de Surrdopis Flo­ rea tiam. Ortttrtt, Magnifico· dosunus Hieronymo» Vick , orator catfiolid regia * regina Hifpaaiatm. Magnificus dominus Franeifcns FoCcarot unties, orator lereoiffimi A iUuftrifihni dominii Vcnetorum. Maenificur dominus Antonius de Stroxit, orator Florentinorum. JM·/'#"·' danrnri tttaftraU». Wnftriflimas domfausJaliusdeUrfinis. Jlluihifliasiu dominus Marras Antonius de Colamna. nus. Illuftrifliinus dominus Nicojaus de Ruvete. Reverendus pater domines Simon ModrafiesJlluftcifimus dominus Fraiscifciis dc Urfi fis. oh. Reverendus pater domine» Joannes Antonius Ao> Dominiis Fabricius JeCateto, procurator ordi glonenfir. ni» S. Joann is HierofiMymitani. Reverendus pator dominus Zacharias TerraciDominas Sixtss de Rover» prior Urbis , m ilea nenfis. ondinis & Joannis Hitroiblymirani Reverendas pater dominus Joannes. Fraaciicvs C Dominus Petrus Grimanus prior de Hnngana . Nolanus. Reverendus pater dominus Corradus Aftuncnmiles ordinis Lanfti Joannis Hieroiolymitani. fi». Reverendus pater dominus Hrerooymui Heinenfu . Reverendo· pater dominus Michael Mord·pim. Deinde pnsfentibus fupradiftu , Ir aliis dofis. âortbus dr magiftris , cantatifque litaniis A Reverendus pater dominus Joannes Arianenaliis oratiteibos cum geaufieiionibns , benediAaque fynodo per fanaiÀmum dominum noRevermdu» paur domhnu Hugolinus Licienftrvin juxta oraram dc laudabilem coafuttudia em ia iacris conciliis fervan (blita m , dc lit. Reverenda» pater dominus Dominicus Luceri, cjuampluribns devetis orationibus > ac cantato nus. evangelio per revereodi/fimum dominam Lodovic<«m fsnh* Mtriss in Cofmcdin diaconum Reverendus pater dominus Hieronymus Arca­ nus . cardinalem de Aragonia » quod incipit : Reverendus pater dominus Bcrnatda» Sora­ D fum M)hr Av«»j i idem dominus nofter Julius nus . p-panaboit orationem, (empto tbematet Cooveniliis fit unum » patres , drc. Bt allocutus eft Reverendus pater dominus Tranquil lu$ FerentiQUSk fynodum > exbortana omnes ad meditandum de (oletter infiftendum fuper ordinandis , quo ad vedefias pacem A Satum pertinent > ad fchif· natis extinâionem , 8c diebs ecciefiss rafbrma» tionem , ac contra fideles per Chriflhanos prin­ Reverendus pater geminus Abbas mooatlerii fiuiRiGalgani ordinis Ciftereiaafls Vultcraneofis cipes expeditionem » pacemque inter cos com­ diacefis . ponendam . Fa&a itaque exhortatione magna cum gravitate fit caritate , quibus Romanam Reverendus pator dominus Floremondus abbas pontificem decebat · idem fanarifimus dominus monafterii fandti Geoegii dc Urbe » ordinis Γοη&ΐ Benedifti. nofter incepit hymnum , Veni creator ipirfais. Ac. Quo abibbto per cantores , revereodiffivtttntifi triivtn. mus domiam Alexander lanfti Euftacbii diacoH nus cardinalia , de Faraefio vulgariter ammpatua , ftana ia thalamo eminenti jexea loMagifter Thomas generalis ordinis Pradieatocnm , ubi prafatua fanâiflimua dominus nofter rutn . Magifter Demetrius ordinis Minorant viea(edebat > alta * iatclligibili voee legit quam­ nns. dam (cbedulam, cajsu tenor eft talia. Magifter Ægidiu» generalis ordinis artmnarum laa&i Auguftini. Magifter Bernardus vicarius ordinis beats Maux de Monte Carmelo. Sde· tfSl ΑΜΝΟ CNUSTI ιρ». Tn? Comcilivm La lUNtNsi V. ""“ES"** A do» . pcrqoc regiorum ora tinum latcrcefisoncs antro [, reditum ad nos poftulanrat * te pro defert ion u venia tupplicanint , quam benigne obtalimos Sed ipfi qui nobis ex officio tamquam confulBull* indiâionis fecri generalis concilii toces affiftere , neque fine licentia nobis te noLateranenfi·. ftre curia velati corporis membra abefle debuiffent , auli tamen font os in catum , te fpiriJtlÙM ftrv»t ferwrinH Dti » aJfu tortet tum blafpbemia , te cum Lucifero iidem ad rti mnttritt». Aquilonem ponere , altitudinem nubam tranfccndcre , ut fe limites Altiffimo conftituaat , Ntcndcntesexecmioni coaim q« aano pre­ pontificalem aoâoritatem noftram fibi ipfi· adterite te prefenti pro celebratione generalis cooCilii in hac Lateranenfi bafilica tenendi, de Icribere fatagentes , convenientes ut locufta proximi· diebus inchoati , par noftr«s intima­ acephali , «ggrefli funt fine Romani pontificii auÂoritacc cecooscnicom generale atque univertionis fc prorogationis lueras denuntiari & pervglgari fecimu*, quarum tenor iubJcquitur, vilalc concilium convocare, locum concilii te tem­ pus indicere , te valvia cCclefianim ac aliis pu­ blicis locis par publica inftrumcut· etiam falfa indlfttonen hujufmodi •fligere te publicare > tfifnfiti fervinftrvtnm Dti A incipit , Frequens hujufmodi j ea ad o5IW10 1. (teanfalpiitas Gallia* peragrare pes *fta* » nives auagint* anno* fervat* non fiait : A fi fervata £nttn 9t compulit , ’nifi at a "■ gladc* -·------------'r quod* ôitrbamur “ fuiflet, teftc pia memorue Eugenio papa IV. assa. etiam predeceubre . ac factorum canonum fanRomaao pontifice concilium indiceretur > con­ dionibus, ex caufis prrdidit licuit nobis rranfvocaretur A celebraretur } Nota nmcnfeaiu* , gredi ; & quod fortius cft » ftante legitimo k pnociuibn* Chnftianir apertiffima, uno illis impedimento, de quo fiipra » eam locum non ipfi* qui do* ft fratrum noftrorum collegium habere certo certius cft . Votum autem & jura­ aimmantur, dudum pleneqne comperta. Quare mentum » quod ex paedidis caufis de jure nobis anteadsa vit* ratio *j>ud prudente* de prcicntranfgrcdi licuiflct , A uanfgrcffi non fumus » ti A futnro vite rationem facK , nulla fubcll quando quidem legitimo impedimento detenti, ratio , cur di&i cardinale* qui a nobis recedenon potuimus obftrvace : A quia votum A ju­ net defperent no* fadturo* , quod tam longo ramentum » quantum ad hanc materiam atti­ tempore , tam ardenter , A non fine vita diinet » in foro confcicnti* vertantur , de arquicrioune « fieri defidcravimu* dr ftsduimu* . Atate canonica purgatio mora Temper admittiperiant oculo* cordi* , A odii obftacuja refecent t cogitent * qua voce» quibn* oculû» qua BI tur . Delinant nobis A fratribus noftri* fanfta Romane ecclefix cardinalibus negligentiam im­ facie promifaimus » ut dicunt » in noftra ad pingere , qux , ut prsmittitur » nulla fuit i A pontificatum aifitmntinnc , juraverimus A vofi qua fuiflet , ipfi* cum Alexandro pr*decefvetûnu* generale celebrare concilium : quoniam forc pnefato & nobifcutn manentibus multo noftra promiffioni interfuerunt certe palpabunt» magi* imputari poflet . Quod autem docente* nor non fala voce , non Gmuhte , ficd io cor­ juxta prophetam » lingua*. fuas loqui menda­ dis fimplici veritate id «gifle quod p end icant . cium » A contra divinum prxeeptum » adverQuod u ea que diximus , attendere nolunt , fu* principem populi lui maledicente* , con­ examinent A uifpiciant omne ftudium in pon­ fingunt in nos crimina , A ea quidem , ut tificatu noftro circa pnsmifla · Nonne otnne* allerunt , durantia , graviffima » notoria » principes Chriftjano* » qui ad obcdienriam ex fcandalizantiaque uni*crfalcm ecclefiam ; dimore praftandam miierunc oratores admonui­ cuntque propterea ncglicentihu* alii* fanftm. mus de celebrando generali concilia , deque ex­ Roman* ecclefi· cardinalibus f ad «os devo­ peditione in perfido* Turea* coociliaritcr decer­ lutam concilii congregandi facultatem ; noA nenda , afiinmenda & profequenda ? Nonne primo pontificatus noftri toto biennio Chriftia- iC mirashq* : quoniam. teftc Hieronymo » febifmatici, cum dubitant caufas fua* damnari » nos potentatus pacare ftuduimut, ut conciliati* in contumelias profiliont . Dicant pnsdifti no­ animis concilium iniretur ? Quid ultra facere mine tantum cardinale* Dathan A Abiron » debuimus aut potuimus ad reftituendam ccclcAcaciumque A Diofcoram repralentante*, te­ fi« pacem , quod omiferimu* ? Novit ipfe car­ nebrarum filii , numquid fummo pontifici (pedinalis » qui edidi feu indi itionis hujufmodi ftet A pertineat congregare concilium, etiam Bc contentorum in ea fe aurigam profitetur » 8c fi dp fua caufa agatur ? Legant ultra anti­ cto'iMB. · ç Ia yi moderat oram pradicat » quid a nobis quo* i gefta Conftantienfis concilii , in qnihabuerit in mandatis » cum ad Romanorum bu> fe potiflimum fundant » ut ex cis tam­ imperatorem cledum per univerfamGermaniam quam Judçi ex proprii* codicibus confundan­ illum noftrum 8t fanda fedi* apoftolic* lega­ tur : reperient , Joannem papam XXII. de tum miti mus .· communicet illa fratribus tuis, cujus potiffimutn caufa agebatur » concilium qui cum illo (entire videntur > pioûrat moni­ Conftaatienfc hujufmodi wdixifle . Cum er­ ta in (criptis illi tradita : certo certius , A go concilium prediâum congregare parati fi­ luce meridiana clarius erit » hanc indiébonis defoerationem de celebrando a nobis concilio » p mus , fati* conilas , dolon* eorum linguas locutas fuifle mendacium . Sed fi hec omni· nedum levem it inanem » fed fallam , irratio­ ccflarent , ftantibus impedimentis prçdiâis, ia nabilem , impoflibilemque fuifle » Nulla no­ qua negligentia dici poflunt efle fratre» ooftd ftra culpa , neque fanda Roman* ecclefia car­ Unâç Roman» ecclefi· cardinales hujufmodi dinalium » dilata eft gcneralisconciliiindittio, non requititi ad concilium congregandum , ita ut convocatio A celebratio ■ Diftulit hac infeli­ ad pauciflimos , Romano pontifici coram cul­ citas temporum » qu* fub eodem Alexandro pa ambitioneque infenfo* » fchiimaticos , ae pradeceflore nottrb vexare coepit Italiam , 8c extra domum Dei politos , potuerit poteftat adhuc vexare non ceflat ; & inftan* neceffita* univerfalis ecclefie devolvi , imo potius ab efr recuperandi terra* A jura ejufdcm Roman* ufurpari? Adjiciamus ergo nunc bujofmodi po. ecclefi* . Nam propofitum noftram Temper ad teftatis abufum oftendere trium menfium A concilii celebrationem promptiflimum atque in­ quatuordecim dierum ab eis tempus in fuo , tent iflimum fuit . Quare ipiritum diffidenti* ut volunt , edido feu convocatione affignadeponant , & ita hujufmodi calumnia audorts tum A ad mcumeaicum concilium reverti ad cor » mordete definant pallorem Bc .«w. ,,»*·»· >»>■.<*>»»< *»£·«>- coagropatrem animarum fuarum. DeGnant etiam calu- E g*“dum : hoc tam brevi tempori* fpatio poterit Chriftiani* a* Mediolano rrmniari fratre* Ibo* ejufdem Roman* ecclefi» ‘ ‘ nationibus “*■ « motidimi* legitime innotuifle ? Poteruntne , cardinale* . Quod fi tam ardenter illi* cordi fi innociiillct in termino » dkrccfana* A me­ eft , fe caput A audotes generalia concilii contropolitans* fynodo* convocare , celebrare A ftituere . quid ad hanc rem fado opus fit prius perficere ? Poteruntne , qui venturi decerneren­ . difeant . Revotant fandorum patrum A Roma­ tur , ad tantum iter neceflsria conquifiviflir t norum vita* pontificum » A antiquum morem Poterunt principes accedere volentes · populis indicendi A convocandi 8t celebrandi concili­ fibi fubditis A ftatus fui fecuritati * bona eoo- « k» um t traditione* A lege* fuper his editas a pa­ fuluifle ? Poterunt , quos mittere decreverint , tribus infpiciant , videbunt hujufmodi concilia procuratore* aut oratores plene informato* mit­ a foti* Romanis pontificibus efle indida , A tere ? vix curfor expeditu* trium menfimn. A aliter indida , rata non fuifle . Quod vero at­ femi fpatio ire A redire poflet fine farcinis , tinet «d conftitntionem concilii Conftantienfis Uft- 685 3JS* Concilum Latiranbnîe V. AjftCQ onde ft quo Ipfi gravas viror * multa feciun A que erronm. feminari* , qu* aliquamdiu coc- yiffffQTr niventibus oculis toleravimus , expeâaotns eo­ aautn impedimenta trahente· « fine quibus venire non rum ad cue reverfioocm . ob Chrifti caritatem >»»«· posant . putant . imo decernunt , accedeic xehmque domos fer difiomlara ulterius noa valemus , timentes nobis improperari illud Rxechitlis ; tyu 4/tadjfib «* «dwr/e , wfU« th pore pr*fixo accedendi impoffibilitas ipta peni­ ta enervat : fed pqffibilc feerit A aligna ra­ vvs mans* fn frnl t verentw etiam , ne figmenta crroceTque prsedifti tion· decretum hoc iplum concilii tempus , lo­ Chrifti fidelium minus eruditorum mentes ali­ ci ratio indiâioaem ipfam nullam facit . Lo­ quo infidelitatis laqueo involvant , apud quos ots concilii coaaumdus rife debet ft tutas. Ouis Ignorat ( quod dolenter didoras ) urbem Plfas urpe, ut inquit Origcnes in cantica . pulcriosa videntur mendaciorum (bphtimata , quam proee quatuordecim continuo· annos obfeflam documenta veritatis t * ne error cui non rediariffitec fuifle » St ad eam deiolatioaem bel­ fiftitmr, approbari videatur , ft veritas PcL lo redaâam » nt rariffime domus integris pa­ que caufa , ft Jura indefeafa opprimantur» rietibus ia illa confiftant, ft fere null* fine , μ· contignationibus ar folariis muniantur t B : habita fuper his cum venerabilibus fratribus noftris ejufdem fenâ* Romans ecclefi* cardi­ nabitarentoe ibi fanft* Roman* cedetis car­ nalibus matura deliberatione » de eorumdem dinales » patriarch* * arehiepifeopi , epifeo­ cardinalium concilio ft unanimi confenfa , ac pi , abbates » principe» fecularc· , vel ora­ dc aooftolic* poteftalis plenitudine , prudiâas tore» eorum , communitatum iteoa nuntii ? iodiaionem » convocationem ft publicationem Habitarentne Joftoces celeberrimi , tam di­ aflertas , fehifmatic* conventicul*, fynagog* vini juris quam humani, ruinofas domos , cifetan* * ft ecclefi* malignantium , perDatban vitatemque penitus defolatam pro celebrando ft Abiron auftorei fchifmatum » eotumque fooccumamco concilio ? Nunquam talibus in lo­ cis Icriptum eft concilium generale feflê cele­ cios, ft alias fupradiâas procuratorio noffiine diâoram cariffimorum filiorum noftrorum Ma­ bratum . Revolvantur omnes conciliorum cecuximilian! imperatoris Romanorum elcâi , k menicorum hiftori* s apparebit patribus noftris Ladovici Francorum regis Chriftianiffimi, illu» faoftis fane ft prudentibus viris, pro celebran­ ftrium principum t faftas, indiftas ft publica­ do concilio ante omnia cordi fuifle , eligere tas t omniaque ft tingula in eis ft qualibet civitatem amplam . «dificiis accommodatam , laiubtis aeris , fertilis foli , convehendis com­ C earum contenta , ft inde fecum qustcumquc , quorum , tenores > ac fi de verbo ad veroum meatibus facilem : qu* omnia fi Pifis sdefle prafentibus infetereotur , pro fufficientcr cxquiipiam affirmaverit , ruin* civitatis , editi­ preffis & infertis haberi volumus , tamquam a ciorum rudera , villarum ft vinearum everfionon habentibus facultatem , ft ea minui legines redarguant fic dicentem . Hac tamen fi timis caufis ac incongruis terminis & loco, nul­ Pifis effent integra , ut non funt , nec affirla , irrite ft ipania, non legitime ad feindensnari pofluut fine impudentia ; quomodo eft dum 9c fcaodatizandum univerfelu ecclefi* uni­ ad Pilas tutus acceflus, vel in ea manfio , cum tatem fafta, ne canccrofus morbos invalefeat, omnis Tufeia arma nunc tradet , & nos pro reprobamus, revocamus , caflamus, irritamus pnftorali quod gerimus , officio , ni) magis premat , quam Florentinos Oc Scneafcs , inter ft annullamus, revocataque , inita , caffe, re­ probata ft annullau haberi volamus, ac, prout r quos fremit bellum « ne fe armis invicem im­ lunt , nullius roboris vd momenti fuifle k petant , continere ? Fidem de re hac facere efle decernimus ft declaramus . Diflriâius fub noflhnt plerique Chriftiani principes , a nobis excommunicationis » anathematis ft malediuspius ft inftantius requifiti , fuam per lite­ nt ft nuntios au&oritatem ft gratiam inter- P âionis stern* > ac dignitatum ft beneficiorum ecdefiafticorum qnorumcumque fecufarium vel ponere * ut fi inter fe ii populi pacem habere regularium , feodorum , indultorum , privile­ noluerint , per inducias faltem ab armis abgiorum , conceffionum , facultatum ft gratiaftincant. Igitur cum ex praemiflisft aliis etiam rum privationum ipfo faâo , infamis, ft aliis notiffimis caufis , acceflus ad Pifas , vel ibi in univerfalem ecdefiam feandaliaantes , ft manfio -fecura habenda veriGmilitcr credi noa fchifma in ea difeordiamque fufeitantes, eifque poflit , asm civitas ipfa de folati one , habitaconfilium , auxilium vel favorem preftantes , riontbus pro concilio non fit falta ; cutn ager tam a jure quam alias promulgatis ft iodiâis vaftitate fit defolatus , cum tempus in edicto poenis inhibemus . Nec non eifdem cardinalibus feu iodiâione pnefixam fefficerc non poflit, 8c qui a nobis receflènint , ut prsfertur, ac om­ terminus affiguntur ab illis tempori generali nibus ft lingulis cujufcumque dignitatis, fta­ concilio celebrando dari folito non refpondcat : tus , gradus , ordinis , qualitatis , conditio­ cum infuper indicentes nulla tint auâoritate nis , prwmincnti* , auâoritàtis ft nobilita­ fuflulti , Of fi quam habere poflont , illa * nt tis exifteotibus , ft quacumque ecclefi aftica , decait 9c fieri oportuit , imo debuit , non fiat ufi ; cum ediâum ipfum feu convocatio E etiam cardinalatus, patriarchal! , * provin- » puutbU ciali , archiepifeopali , epifcopali, aboatiali, de falfitace fe convincant : Nmconfidecantes , feu («culari , regali , rtgmali , ac etiam im­ quanta cum difficultate ft tempBris diuturnita­ periali , ac aliis di guitar ibus ft przcmiocntiis te pnsdeceflbres noftri prsfati in eorum conci­ fulgentibus, ft quos ab omni vinculo juramen­ liis celebratis prilcas barrefes ft fchifmata , ti , conventionis , obligationis ft promiflionir etiam aliquando imperiali majefUte adjuvan­ per eos forfan faâarum, propterca abiolvimus te , feftulerunt » quodque illa in totum exft liberamus , ac abfolutos k liberatos fote tinguerenequiverunt, cum eorum aliqua (quod nuntiamus > ne indiâiouibtu , publicationibus dolentes referimus ) ulque ad hodiernum diem ft convocationibus prrdi&ir, omnibufque aliis in fua pertinacia perdurent * quamque calamitofa fuerint praelatis 8e omnibus Chrifti fi­ ft fingolis , vel eorum aliquo , per reprobor aut alios prsfatos , vel eoium aliquem , ut delibus fchifmatum tempora , fupradiâa om­ prxfertur , faâir , direâc vel indireâe , taci­ nia 1 tamquam pcrnicioliflim· fchifmatum atte $87 KrLuS Comctuvm Lathawimîi V. *88 dfiqfA f' te «el caprefa , feu quovis quzfito colure ad- Λ venerabiles fratres noftros ejufdem fandas Re- Al*if0 hxicant , accedant , mterlint , obediant, afmana ecddiz cardihales calumniari , anfam CKKUTI CKAUTI ■sans ecdcliz darcmus fiftant , conlilium , auxiliar.» vd ta voicm pnrdatemus , fi longius tempus ftatuiftemuk ., vi' ΠΙ& ftent , aut quomodohbct intendant , ut peffidem eft nobis hunc term in am ai&gnare · Infirper przfatis & aliis venerabilibus ûatribus , * MU» ma * fada fuis erroribus confitfa tamquam ne­ bula diftblvantur , etiam inhibemus. Omnia­ Ktnarchis , archicpifcopis , epiicopi» , mo e< gnantium hujufmodi celebrari vel coadunari B certa (cientia & plenitudine prrmifTis . . ci fa­ Oc congregari contigerit , ccclcfiafttco fubjtciin m , irritamus A: annullamu» . Omuibufque mu» interdido . Lt nihilo minus bonam in­ alus ccdeliafticis vei frciilaribu» , etiam regi­ bus & principibus , cetci.iquc pcrlonis , nue tentionem noftram çjequi volentes , ut an­ dc jme vel conflict utime iis congregationibus tiqua: hzrefcs ju< in divertis Chriftianorum partibus nondum extindz funt , &.* pefligeneralium conciliorum lolent intervenue, cefmum noviter pullulans fchifma , extmirnte legitimo impedimento, de quo legitime guantur , refbrmationiquc morum tam ciclrdocere teneantur per fe vel alios idoneos nun­ fiafticorum quam fzcularium perfonarum, quz tio», procuratores vel oratores, legitima man­ dc jure ve! confuetudine reformationi vd de­ data habentes , fub excommunicationis , aliifqae de jute vet confiietudine , aut alias non terminationi concilii fubjiciuntur, bellorumque aecedentibus ad generale concilium indidum , immincntnun leditioni confulatura, unicuique pernis , mandamus, ut ad ipitun concilium quod fuum eft reddatur , juftitia Sc pax lefe Lateranenfe aecedeic , 8c ufque ad didi con­ invicem ofedemur , Chriftique fideles in P*scilii conclufionem 8e diftblutionem per nos vel &■ u litate , in Dei nomine , non ex auâoritate noftra fiendam , in dfifta urbe mo­ num ptiv.itarum fomite, qui, ut cx getiis di· rari debeant , nec non cariffimos in Chrifto vciforurn caucihorum apparet , pcilinios etienoftros & ejufdem Romans ecclcfiz filios MaCtu» pater? confucvit , cougtr°ati , ad facien­ ximilranum Romanorum imperatorem eledum dum expeditionem contu infideles jim tcprrdiftum , cvterofquc Chriftianordm illuftrifgnum Sicili* infeftantcs , mdiora ac nobilio­ limos reges , duces , march tones , comites A: ra loca Chnihanorum occupante.» . pxrlertim alios nobiles m virtute fande obedientic roJciulalcm matrem noftram anMqiym . Sc cx gamut , hortamur &· monemus , ut opem Ar antiqua Chnihanorum negligentiixlcpetditsin , operam adhibeant efficaces , quod omnes 8c facilius Sc promptius intqpaanr : ' (n romme ftngulz tam ccdefiafticr quam izculares petfoianCtz &: individue TrirtTratis, Patris & ΙΊΙ11 nz , in coram regnis , ducatibus & dominiis tc 5piiitus fandi , automate omnipotentis confidentes , quz in generalibus conciliis dc Dei , ac beatorum Petri & Pauli apoftolorum jure vel conluetudine intcreiTe confucvciunt , ejus , qua in terris fungimur , de fimili eo­ ad concilium I.atertneafe hujufmbdi , cedante rum dem fi atrum ronlilio Sc aflenlu , ocumeimpedimento przdido , accedant , poftpofitts nicutn , uiMverfalc ac generale Concilium :n alma urbe noftra ornouni omnium patria , Di odiis, conciliatis animis in Spiritu iando, non luit» pafliombus repleti , veramque domum loco antiflimo tut'ul mo , apud Lateranum , Dei facientes , & his qux ad Dei laudem, ec­ ubi plurima concilia [ct antiquos Sc patre» clcfiz exaltationem , unitatem & reformatio­ noftros habita fu erum , & altdnmus Petri fcnem , fchifmatum vero 8c hxrefum totalem cxdem collocati voluit , Incratorumque Sc peri­ torum numerus copiolas habetur , poft feftum tirpationcm , fidcliumquc praedictorum pacem Λ falutem concernunt , caritate muniti inten­ refuneâionis domini noftii Je fu Chrifti proxi­ dant . Et ne ad tantum laudabile & neceifame futurum , jneboandotn. anno domini uninptn opus accedere debentes aliquibus de caulehmo quingentefimo duodecimo, dicLunxdc. fis fcu figmentis ab acccfTu ad diCltun conci­ eunanona mentis Apulis , quz erit feria ic lium Lateranenfe quornodohbet retrahantur , eunda poft odavam ejufdem refurredionis, 'tomnibus te fingulis in congregationibus conci­ Jebrandum , 8c, ut icquitur , audorc domino liorum generalium a defle folitis , & ad ditium finiendum , n.muamus , convocamus , ftatuû concilium Lateranenfe venientibus , cotumque ■mu , indicimus At ordinamus , licet nos non fervitoribus tc familiaribus cujufcumque ftalateat , hanc novem mcnfium ptxfixionem pro lacrq concilio generali celebrando, ex \ot lon­ Ei tus , gradus , ordinis , conditionis vel nobili­ tatis exiftenubus , ccclefiafticis &. fxcularibus , ginquis mundi partibus venturis fortalfis non pro fe bonis eorum quibufeumque per civita­ iufficerc , te de brevitate notari pofle ad tan­ tam rem peragendam , przfertim cum a fantes , terras A loca terreftria & maritima dida Roman* ecdefiz fubierfta , ad concilium Late­ djs pattibus K?nsanis pontificibus prrdeccflora ncufe t ad urbem hujufmodi veniendi , tc in tibus noftris atbgnato tempori ad litnilu ge­ ea morandi tc libere confulendi, Arab ea quo­ neralia concilia congirganda non rcfpondeat , qui nunquam minus quam annum ad hoc in­ ties videbitur recedendi , etiam poft quatuor menfes poft dicti concilii Latcranenfis coasluchoandum aflignafl'e rcpcriuntur . Sed quia ad Chriftianifiimum regem predidum , &.· quoffiqnem tc diflolutioncm , liberum , tutum 8e dam alios principes de inchoando generali confecurum falvumconduclum ad plenam Ae om­ nimodam lecuritatem dc confilio te poteftate eilxo iq tempore przfentibus inTerto , literas dcdimtu . 8c iafupcr , ne volca\ibus nos A' przmiflu , damus tc concedimus , aliofquc ul- VOS » <8? ,Μ£*Ϊ* COMCILIVM Latkmanxnsi V. MAMSJ£* 69* ANNO r®’ coodoâus A (ecuritatua habere cupientibus A litc» pmlcutat* , perfortiam tenore decetiu- $χχηο a mas , fatuiuu* A decUres*·»· Nulli ereo om­ CMAim dare polliccoaur » eofquu benigne * caritative >j»a. A trateuimua felcipimuae ■ Mandante· Tab in­ dignationis noftr* A altis arbitrio noftro iufti- gendis (Kenis , omnibns A fiagalis genttbau aoftris armigeris, equeftrihuu A pedeftrib·! , at arcium uoftrarum cafteUaaia , civitatum , tcnuremquu A locoram dite Kosma* ceded* fubjedonsm legat * , gubunsatoriba* , soteri­ bus , locatencutibua » poreftatibes, ofidalibas nino homtem liceat hanc paginam noftro re­ probationis, revocationis, caflattonis,irritatio­ nis, aunullatioais, declararionis.abfoJutioou, liberatio**, isUdbirioai* , iaterdiûi , nuntia­ tionis , convocationis , ftatuti, iadiâmnis , ordinatio**, cooecAonis, mandati, volunta­ tis A decreti infringere . vel ei aufa temerario contraire. SI quia autem hoc attentare pntfampCtrit, iudigtMtsooe* omomotcntis Det ac bea­ torum Petri A Pauli apoftoferum «jus fe nove­ * vaflallit, et· noa uMantteu qutbufa* conftitutiouibas A osdinutiosubw apctehee, legi­ rit tncurfurom. ble imperialibus » ftatutia quoque * confectuDatum Rome apud (autem Petrum * anno dinibua municipalibua , etiam juramento, coo· incarnationis dominie* millefimo quingrotefimo brtnattone apoftoliea, aut craavir alia firmitate roboratu, qu* ialvocoadwaui A fecuritatipro- B undecimo , quintodocimo KaL Angufti, pontificauM noftri anno otevo · miSs in ahqoo derogate « feu illos quomodo, Sigifmundns. libet impedire poflênt , etiam fi talia forent . D. de Comitibus. de quibus fpceialn , fpeeifica , exprefla A in­ Ego Julius catholic* ecclefi* epifeopua fubdividua * non autem per generales claufulas id fertpfi. importantes , meatio feu quavis alla cepreffio haoendj foret « illarum omnium tenores pratDanmur asifii tJfeter, «m ruurfe fold ftcUt fentibus * ac fi de verbo ad verbum tnferereniwabf Uq* . tur , pro esprei&s habentes: vecientes ad con­ cilium Lateranenfe hujufmodi hbere . turc A Santes Petrus, (sates Paulus. iccurc tranfire , morari A recedere permittant .f.twju & permitti faciant , ne untum * taleqne lau­ Julius papa fecundas . dabile A oeceflasium concilium Lateranenfe diftrahatur , & ut ad illud venientes tute A in Ego Raphael epifeopus OlUenfis , cardinalia pseis tianquillitatc vivere , dicere A expedire fanâi Georgia , cameraris*, fabferipfi. valeant , qu* omnipotentis Dei honorem con- C Ego Dominicus epifeopus Ponuenfis , cardina, cernent , totiufque ecelcfi* iante (latum. De­ lia fanâi Marci, fuMcripfi. cernentes nihilo minus irritum A inane a quid Ego Jacobus epifeopus Albanenfi' , cardinalis quid contra iudiCtrooem concilit Lateranenfis Arboreofu, Tubfcripfi . « /. isM' per nos * inditem hujufmodi , fen ad impedi* mentum, prsjudiciuta aut dilationem ejufdem, Ctrfadti fnttjttrf. per fchifmaticam conventicula* A ecclefiam malignantium prrdiâ* , feu quemvis alium , Ego Nicolaus cardinalis tituli fanda Prlfc* , qtuvis auâoritatc , quovis ingenio aut qua fi to fabftripfi. colore , fcienter vel ignoranter contigerit at· Ego F. cardinalis de Claroauonre manu pro­ teatari · Infuper , ut picmtffa omnia A finpria . gula ad omnium , ad quos (petet , noti­ Ego Marcus ùculi S. Man* Tranftiberin* car­ tiam A cognitionem deveniant . omniumque dinalis Scuogallieafis. qu* in potientibus litent continentur , certa Btf. Robertus titull 5. Anaftafi* presbyter car­ A indubitata notitia habeatur, ntdlufqae pradinalis Nannctenfis. miflbrum ignorantiam jufie pr»tendere pomt , D Ego Leonardos tituli fante Sufann* presbyter nec fe legitime excufare , cum etiam ad inti­ cardinalis fubferipfi. mandum aliquibus perfonaliter in pr* fentibus Ego Chriftopborus tituli fante Pmedis prefliteris comprehenfis totus non pateat acceffus , isyter carumslts fabferipfi. literis prédites : Volumus A decernimus, pat­ Ego Sixtus tituli fanât Petri ad vincuh pref ienter Htcras noftris , per aliquot ctni» noftr» isyter cardinalis , vicecancelbrim , fub. diriores vel notaris* publico· , iu bafilica prin­ fcripfi. cipis apoftolorutn A ecclefia Latcranenfi , nora E^o vhriftorhoHM Eboraeenfis tituli fanâi divinorum, dum ibi multitudo populi ad divi, IPetri A Marci presbyter cardinalis fubna audiendum convenire A congregari confuefcripfi . vit , publice ac alta A InrelligtbUi voce legi E«o Antonius tituli fandi ViuIis presbyter A publicari A diterum ecclefiarum portis five cardinali* fabferipfi. valvis , A in acie campi Flor* A cancellari* Ego Petrus tituli fandi Eufebii presbyter canapoftolic* a£gi , A ibide* per aliquod tem­ finalis fabferipfi. poria fpatium dimitti debere, ut ad bngulorum notitiam publicamque notionem devenire polit. £ Ego Achilles tituli fanâi Sista presbvter car9dinalis Bononienfu fubferipfi. traaftunptifqoe illarum manu publicorum nota­ £go E tituli fanâi Clementis prevbyter cardi­ riorum fcaftis vel fnbferiptis , iigilloqae alieupis nalis fubferipfi. prolati manicis, fidem indubiam adhiberi, osnnvfque A fingulos in illis eomprehcnfos , A ad Duram wtlhulti. quos pertinet , perinde arten A conflringi ac teneri A obligari ad ob (errantiam omnium A Ego Joannes fante Mari* in Dotnnics disco, fingo lorum m eis contentorum , emufeumque nos cardinalis de Medicis , manu propria „ gradus A dignitatis exiftsnt , ecvlcuaftic* val fobfAtpfi. mundan* , poft lapfiim unius integri meafis a Ego Alexander fanâi Euftachii duconm car­ data pnefeatium namerandi, its omnibus Aper dinalis de FaroeGo , manu propria lubomnia . A perinde ac fi perfonaliter A in pro­ fcripfi · pria perfona intimat* fuiflênt , A eis peifona- Ego *~ A atque extirpandum de agro domini vepres . cx ANNO quibus potient ecelefix fu* fande fc Chriftia- CHAltn W510 conus cardinalis de Aragonia » manu propria n« reipublic* diflfenfiones 8e icandal* proveniasta, fubfcripfi. re , cura fc folicitujine afttdua ac pervigili iaLgo Marcos fandha Marie in Porticu diaconat rrssdamus, fc ut ea congruo tempo*· > fc fine -4 r.„r cardmalis * Cornelius , wnu piopria fabalicujus incommodo fc periculo pepediri va­ leant , opportune provideamus . Nuper liqui­ Ego B. fanfti Hadriani diacon j< cardinalis ikbdent cupientes generale concilium h alma orbe icripfi. noftra apud Lateranum , ubi plurima concilia Ego Alphonius S. Theodori diaconus cardina» habita fuerunt , juxta deliberationem fc ordi­ lu Peerucios iubfcripfi. nationem per nos de fratrum noftrorum fandt» A tergo vero * diâ* bulle erant verba exeRomana ecclefi* cardinalium fonfilio & atiencutioni» fc publicationis A· intimationis dift· fu faâam , die Lun* deciq»pnona perlentis ΰ·ΐΜ·<« bulle per très curfores infra fcnptoi faôa lub menfis Aprilis, quaerit feria fecunda poftoftaafcnpu Kac forma, videlicet t vans fefti lefuriraioni» domini noftri Jefu Chri­ vokaeun' Anno a nativitate domini 1511. indiûione decimaquana , die vero Veneris vigeiimaquin- B fti proxime pratenti , andore domino celebra­ re, ut illa in eo iiatuerentvr fc fierent , qua ta tnenlis Julii . pontificatus la nil illimi domi* cederem ad laudem Dei fc ecclefia exaltatio­ ni noftri Julii divina providentia pape 11. annem , unitatem fc reformationem, ac fchifmano oâavo, retro feviptx liters apoftalkx con­ tum fc bareium totalem •ptirpattonem , fidevocationis concilii generalis , puohcat* dr af­ liumque pacetn fc falutcfc » 1C bonum publi­ fix* fuerant in valvis landi Jacobi Hifpanocum eccleli* fua fan&x , hojvfmodi venerabi­ rum de Urbe , dum celebrabantur divina , libus fratribus noftri· patriarch's , archicpifcoubi magna multitudo convenerat , tam cu­ pis , epikopis , monxftcrioram abbatibus fc rialium quam officialium , Sc Romanorum , prelatis, oinnibufque aliis ecclcfufticis vel i«propter feftum folcmnc quod in eadem ecdeculanbus , etiam 'egibus fc principibus, cctefia celebrabatur . Eadem die in Vefperis , rifque perlonis , qua de jure vel coniuctudine dum celebrabantur divina , publicata fc affixa in congregationibus rmcralium conciliorum fofuit in valvis principis apoftolorum de Urbe · len: intervenire , celante legitimo impedimen­ Dic vero iequenti Sabbati , reiroferiptatn bul­ to , de qao -Iegitime docere reneienrut per fe lam in bafilka principis apoftolorum dc Urbe , hora miflat, dum celebrabantur divina , 8r mul- C vel alios idoneo* ngntios, procuratores vel ora­ tores , legitima mandata habe·.tes, fub excom­ titudo copiola afliftcic: , ego Petrus Mcngivar municationis , aliifque de juie vcl conluct iJiprefati domini nuftu pap* curfor alta & inne , aut alias noo acccden ibus ad generale telligibtli voce coram nmu populo diâambul­ concilium mdiftum infligi Colitis pu-nis , man­ lam de verbo ad verbum legi , Icfùmque ad davimus , i.t ad ipfum concilium Latcranenfe valvae diâr bablicr «fnx'.mu» , &- per fpatium accedere . fc ufquc ad difti concilii conclulioc iius hor» affixam dimifitnus . Eadem die dinem fc diiTolutionem per nos vel anftoritate ôim bullam publicavimus A affiximus m valnoftn faciendam , in d cta urbe morari debe­ v s cancellati* apoftolicx · fc affixam dimili rent ; nec non cariiïimos in Chrillo fi! os no· mus . durante cancellatu . Eadem «be in ecftros fc ejufdem Roman* eccieli* filios, 51axicicfia uniti Joaiinis in Lxt:iaio hora veiperamilianum in Romsno.vm imperatoremeieitum, rum , dom celebrabantur d.vtna , ego Petrus cetetofque Cbriliianoium regesilluftres, duces, Mengivar fandtitfimi domini nclin pa(x cmior marchions , comites , fc dios nobiles in vir­ diAatn bullam alta fc intefigibili vcc.· legi , tute Gnfte obedienti* rogavimus, hortati fui­ Icitamque ad valvas difta: culcliz alh nr s & publicavimus , A per Ipan.iin uvu; h.s>x alii- D mus fc monuimus ■ ut opem fc oneiatn adhi­ berent efficaces , quod omnes fc fingulr tam xam diinilim■)» ■ had.r·. die letroic,iptan- bul­ ecclcftaftic* quam feculares perfon* m eorum lam publicavimus , cc alfixam dimiliniu» per tegnis , ducatibus fc dominiis confiftcutes , Inatium duu.iin horarum in acic ca npi Ho.a, qux in genei ilibus conciliis de jure vel confueu; inoris eft, per nos Onophrium Ba'cftarium tudiue iuterefll· - mfueverunt, ad concilium La­ Icttum Mengivar, & Joannem Bemardi, pr·» tcranenfe hiiju.modi , ceflante impedimento ii t domini noftri pap* curiores. Et ita fidem pr*di3o , accederent , prout in noftris inde facimus , fc man-biH .>f:is hiipliiu.n fcfubcouteris literis plenius continetur , ac locum I ■' 1 ; pf : mus , apud L'tcrjnum pr· concilio hujufmodihaben­ Ea eft, Onopbnut Baleftarii curior. do * pnrparavimus , &' pro reformatione praeIta eft. Petrus Mcngivar curior. difta ftatuenda , puro corde & refta voluntaIta eft, Joannes Bernardi cuifor· tc adimplere propooimua , ac ex literis cariffi- 'M>* Deinde pixiibatus lanâiilîmut dominus nomorum in Chrifto filiorum noftrorum Ferdinanfter dvimnuiJulius papa II. prorogavit conci­ di Aragon i* fc Sicilis , ac Henrici Angli*, lium generale hu)ind: ad certum alium termmum, ut in htcns a poft olic is de fu per confv- E fc aliorum regutn illuftriutn , altorumque principum , nobis confiet, epifeopos fc alios prritis plenius eunti icrur , nurum tenui fequitur, Jatos regnorum fc dominiorum iuorum , ad fc eft talis . concilium per nos indiâum venire , & in iti­ nere efle . Veium propter confliftum apud ci­ Bulla oruroF itioni- cc t.ili: generalisvitatem noft.am Ravennam Romandiol* pro. 'JhUui jrr-v»> ftrwnitt J)ti , ad vinci* >.upcr lubitum , ubi magna hominum Ibages fccu*a fuit , cum non fokitn rai mili­ ■r' Wmi/ΙΧΛ . tari operam dantes , fed etiam inco’x fc ha­ bitatores illarum partium ad praedari t^tcari Inicrutabihs divin* providenti* altitudo ad cxiftant , & propterea etiam prxlati fc Jii ad btnos, maxima poteftat is deiuper plenitu­ concilium hujufniodi venientes fine magno in­ dine cradira , fuper univerfum geegetn domi.'Cj·.- prrfiikm conftituit, ut ad remove udam commodo fc vit· discrimine per civitatesfclo- ca T g93 Ta’ COMCI Lt UM Lathàn ensi V< MSXUOUAMH L IMF. . 04 C* Romand ioI· , 8c illis circum vicina tranfire Λ ctum regibus Br principibus · deter i (que per- $v$f ja > Ionis , qux de jure vel confuetudlnc in con­ ΟΙλΜΠ non valeant , vianimquu itinera tota non lint, gregationibus generalium conciliorum folexu i|l«* ac proxima dies Loon, qua conciliem per nos indiâum hujulmodi inenoasi , ac prelati 8c intervenire , cenante legitimo impedimento, dc quo legitime docere tenerentur per fc vel ceteri bujuimodi coocibo intereflu debebant , inflare nofcatur , ipfique prelati adhuc non aliqs idoneos nuntios , procuratores , vel oratores legitima mandata habentes , fub ex­ « fMpcn venerint, 8c * propterva preaitia remorari ali­ quamdiu cogantur. Nos igitur axehiepiicopocommunicationis , ali lique de jure vel confuetudinc , aut alias non accedentibus ad ge­ sum dc epifeoporum « ac aliarum pcvtonarum ad concilium hujufmodi aceadeutium periculis nerale concilium iadiânm infligi folitjs pa­ nis , per quafdam mandavimus * ut ad ipfum cobcilium Lateianenfc accedere , ac ufque ad didi concilii cooclufioncas flr diflolutiouvm , bus fratribus noftri, matura deliberatione , & per nos vel auâoritate noftra faciendam , in ipibnm cummuni confilio ic arteniu , tempos diâa uibc morari deberent . Nec non carifliconcilii celebrandi hujufmodi ad hoc , ut archicprfcopi, epifeopi fle prelati , ac abbates, BI mea ia Chrifto filios noftro, , flr ejoldem Ro­ mana ecclefie filios , Maximitianum in Ro­ flr alii an concilium hujulmodi accedentes , 8c manum i m pe retorem eleâum , ceterofque io itinere exiftentes , inchoando concilio inteChriftiaoorum reges illuftres , duces , mat· refle poflint « ad Kaleqda, Majas proxime fu­ chiones, comius, flr alios nobiles, virtute fanturas auâoriute apoftolica tenore prrientium ôx obedientia rogavitnus , hortati fuimus fle prorogamus , non obftantibo, prxmiflis ac monuimus* ut opem flr operam adhiberent eflial«is conftitutionibns flr ordinationibus a poftocace, , quod ousoes fle fingulx tam ecclcfisfti. iicis , ceretifque contrariis quibufeumque c· quem fxculares perfone in eorum regni, , Nulli ergo omnino hotninum liceat hanc pagi­ ducatibus flr dominii, contiftente, , que m ge­ nam noftrx voluntatis flr prorogationis infrinneralibus concilii» de jure vel confuetudine 1 ri­ gere » vel ei aufu temerario contraire ■ Si quis autem hoc attentare prxfumplerit , indi­ te re fle confuevcrunt , ad conciliem Latera nen­ te hujulmodi, ceflante impedimento pnadtôo, gnationem omnipotentis Dei ac ueatoram Pe­ tri & Pauli apoftolorum ejus fc noverk incuraccederent , ac locum apud Lateranum pro concilio hujufmodi habendo prxparaverioins , furum . Datum Roma apud ianftum Petrum , anno C ac ero reformatione prxdiâa ftatnenda puto corde 8t redis voluntate adimplere propofiitincarnationis dominie· snillcGmo quingentefirimos , ac cariflimorum in Chrifto filiorum mo duodecimo, quintodectmo Kalcndas Man, noftrorum Fcrdioandi Aragonum flr utriufque pontificatus noftri anno nono. Scicilix , ac Henrici Angit» , 8t aliorum re­ gum illuftrium literis intclligeremus , epifeopus ALIA PROROGATIO SESSIONIS. fle alios prelates regnorum flr dosniaiproin fiso­ rum ad concilium per nos indiâom hujufmo­ Succedive vero idem dominai nofter papa ad di venire , 8c ia itinere efle , ac propter conalium certum terminum concilium prrdiâum fltâum apud civitatem noftram Ravenna RoSrorogandum duxit* 8c prorogavit, prout in revi apoftoiico defuper confeâo plenius con­ mandiolx provincia nnper habitum , ubi ma­ tinetor , cujus quidem tenor ad verbom de gna hominum ft rages fecuta fuit , non folum verbo fcquitur, 8c «ft talis . tei militari operam dantes , verum etiarif itu calat flr habitatores illarum partium ad predam John ϊφ , ai faturam ni intenti exifterent , flr propteres prrlati & alii D ad concilium hujulmodi veniente, , fine maf;no incommodo 8t dtferimine tranfire npti vaRomanus pontifex dominici gregis fuprema erent , viarumque itinera tuta non efTent , ac fibi difpofitiooe commifli curam agere ftudens, dies Lunc, ia qua concilium per no, indiftum ea que pro univerfalis ecclefia reformatione , hujulmodi inchoari, acprrlati 8e ceteri hujufmo­ 8c ejufdem gregis utilitate , ac catholicae fidei di concilio intere fle debebant , ioftare aoicereetreipublios Cbriftianx exaltatione, ceno pre­ retur , ipfique prxlati tunc non veniffent , fle fix© tempore fieri ordinaverat , nonnunquam propterea remorari cogerentur : nos habita fu­ ad aliud breve tempes. fubfiftente caufa, liben­ per his cum ptzfatis venerabilibus fratribus 00ter prorogat flr extendit . Nuper fiquidem cu­ ftris matura deliberatione, ac de ipforum com­ pientes generale concilium in alma urbe noftra muni confilio 8t aflenfu, pet altas noftra, liteapud Lateranum, ubi plurima concilia habita ras tempus concilii celebrandi hujulmodi·, ad fuerunt , juxta deliberationem Br ordinationem hoc ut archiepifcopi , epifeopi Se prelati . flr· per nos de fratrum Doftrornm iandhr Romane abbates , fle alti ad concilium hujulmodi acce­ ecclefix cardinalium confilio flr aflenfu fadam, dentes, A* in itinere hujufmodi exiftcnivs . indie Luna decimanona prxfentis menfis Apri­ E choando concilio intereflê potient , Id Kaleulis , qux fuit feria fecunda poft odavam fcdas Maii proxime futura, jtrorogavimiis , prout fti murredionis domini noftri Jefu Chrifti in lingulis noftris literis plemus continetur * proxime praeteriti, audore domino celebrare, Cum autem terminus prorogationis hujufmodi ut illa in eo ftatuerentur fle fierent , qux cede­ iafture nofcatur, fle caufx prorogationi, hujuf­ rent ad laudem Dei flr ecclefix exaltationem , modi non lotum non ceflavfctint·, voum eciam unitatem fle reformationem , M fchifmatum fle novi incendii , quod prop» utbem exoriri in­ hxrefum totalem extirpationem , fidcliumque ceperat , Bc in die, nagi, augeri formidaba­ Scem 8c falutem , ac bonum publicum ccuetur, esiinâioni i umma diligentis operam dare t fanftx , bujuimodi venerabilibus frairiftuducrimn, ·: not itaque 'habita luper his cum bas noftris patriarchis , archiepifcopi, , ep perftrepere , aut allii tumultibus perturbari , i* i·*·. nec non hxreticu pravitatis nuper exort* etnullis ctiam vanis fabuli· tc rifibus agi , tc tirpationi incendentes , quia non fatis in re quod deterius eft , obftinatis difceptationibus tam ardua ft ponderofa per fe confilia huma­ tumufenofas voces effundere . Si pit «aim , nt na fuftkiuut, odi divinum adfit auxilium, ab ipfo per orationes ft cultum Dei (umentes ini­ ait apoftolaa . nlitUfutt ft fttr , aw rtfrit·/ veau qd re/«*· leffio· filio» Jacobum Simonetam caaferam famenta . Tenor vero fennoois Ac orationis habite per cri palatii auditorem, Hieronymum de Genagiis apoftolic* camera auditorem , Alvarotreverendum patrem dominum archiepifcopum tum de Alvarottù literarum apoftolicaram ab­ Spalatenfcm t pmfaitc fandiffim· domino aoftro Ac reliquia patribus concilii in habita ccabreviatorem ex majori parco * Mandium Rabfoeto praelatorem , videlicet , cum pluviali fcbum acolytum capella noftra , icrutatorvs vo­ riceo Ac mitra , afcenfo ambooc cou'ueto, lo­ torum . Quorum duo ex usa, alii veto as al­ téra prcfati cooeilü parte vota fermenter , * quitar > Ac eft talia. cum ipfis duo ex ei idem notariis » Ai doo ex feribis fhpradiâis in votorum fcrutatiooe &·TMums X4«· mom/c·/ , viKdcbent interefiè . Dilcâos filial Paulum cr tara· ncam > Juûinum de Caroliis fifcalem » Angrrrtara M. Mans/· gelum de Ccfis » Joannem Bapeiftam de Se­ r ad id io prima feffiooe conne diferepante . Deinde infra feripti officiales C gregatu . Quam quidem oratiooem , M. Ma­ mie , amicorum dodoramque virorum rarifin fupradi&a fcheduia contenti , ad pedes fime » ad te prccipue mittere vifum eft , ut , prefati fandillimi domini noftri , taftia facrofanâii feripturis , pneftiterunt corporale ju­ cui tu , in illo tuo pnrclaro opere de imitatio­ ne Chufti , eruditionis atque ingenii laodem ramentum , 8t quilibet eorum pneftitit , de tribuifti lingularem , dignumque ceofuifti, cui fideliter exercendo officia eis commiffii : vi­ ipfum opus pnecipue dedicares , ejus nunc delicet , reverendus pater dominos Alphonfus noa minas commendas erga rempublicam Chride Lcrma , Ac Paulus de Cetis , protoaocarii apoftolici de numero : dominus Alvarotftianam ftudio atque curam , com perfpexeris , qualibus ipie argumentis , quanta animi vertus de Alvarottis , lite rarum apoftolicaram boramqae concitatione totus in eo fit, ut bel­ de majori parco abbreviator : excellentes ju­ ris utriufque doftores , domini Paulas de la inter Chriftianos principes exorta fedentur , Planca , Juftinus de Caroliis, Angelus de Ce­ at unulquifqae fais limitibas contineatur · ut fis , Joannes Baptifta de Senis , Ac Melchior hzrefes fohilmataquc extirpentur , ut pax red­ de Bardaiinis , advocati ; dominas Bernardus datur ecclefi* , ut tandem adverfiu commones Mocha rus Ac Thomas' Regis , procuratores : D fidelium perfccutores Tureas communia Chridomini Bernardus Sculteti , Ac Bernardinus de ftiaooram arma fumantur , Talia tu cum le­ Conteras , ferib* : excellens juris utrinfque geris , potabis illum non in auditorio ac fredoâor dominus Paulus de Capozuchiis , Ac Îiaenti coolefla celeberrimorum virorem verba * Vretep·- n°biles domini Jacobus de ” Fragapaaibus , acere, fed in acie totum verfari , arma traâakbit» , A: Petrus Pauli de Yechis , Urbis alme conre, baccina militari concrepare : tam acer eft in fervatores : Ar dominus Fabricius de Careto , dicendo , tam vehemesu m exhortando , tam Sixtus de Ruvcre , Petrus Grimanus , prio­ efficax io fuadendo t led omifta adiooc, pro­ res Ar milites ordini' fandi Joannis Hierofonuntiationem vehemeotiamqoe verborum jDelymitani . Et deinde idem fanftiffimus do­ snoftbenis Æfçbinifque , Iua verba trutinanminus nofter Julius commifit reverendiffimo tium, crederes. Quod nequaquam auderem ad* domino Raphael! epifeopo Oftienfi , cardi­ ftruere « nifi At orationi prius perorat* , quam nali fandi Georg ii , fande Roman* cedepene demandat* , ipfe interfwiflcm , Ac ab om­ fic camerario , ut reciperet Ac jurare face­ nibus fere qui interfuere , commendatiffimam ret officiales abfentes m przdida fcheduia cognoviflem. Nam At tone totius pene fxcratiL contentos , pre lent ibus magiftris ceremonia­ £ fimi theatri applaufu eft excepta, Ac pofteaom­ nium qui eam legerunt , feu audierant, rotun­ rum , Arc. Et hcc fuerant pro prima fefdo ore celebrati j ac doâiifimi cujufque fenfione . Infuper idem revercndiflsmos dominos Ale­ teno> orationem habent, bexrart arant , vel quod ad eruditionem , vcl riflimc ac faentilfime pontifex maxime Juli , quod ad vitam pertineat. Idem te de ipfo jamloci, tempori· ac pccfonasum rationem , venepridetn (entire non dubito . Eo etiam magis randuosqn* eonfpedura ia fui eacafatienem ai· in eo tantas fprtuux dote* mirandas ccnfco . ducere , fi minus concinne , mrnuire elegan* quod 9t nobilitate pracipua fplendefccns , 8r ter verba facerent , feu in media oratione de­ opibus non immodicis pollens, in cremio lu­ ficerent . Ego vero , qui coram te , hoc eft t xui iantis fortunas molliter educatus, literis non eft afpematus , nec eruditos eruditorumque B corte totius orbis principe & vero Chrifti Vi­ cano , m excelfiffimo humani generi» feftigio confuetudinem feftidienter illufit . Nam bona pofito » coram tot fapfentiffimis pontificibus , mens bonaque fortuna rarenter copulantur . tot doAifiitnis pralatis *c magjftris , tot tam· Quotus enim quifque ex globo nobilium elo­ tifque principibus , ac nt unico verbo verum quenti* ftudet l quotuiquifque aut eruditus fatear , coram toto terrarum orbe fam verba ell , aut eruditionis aflertor ? E contrario faâurus , non dicam , ut fieri (olet , quo me complufculOs videas ( de nobilibus opulcntiorivertam i fed quo animo , quibus viribus, quo bufque loquor ) qui ubi occeperint adolciccndicendi genere , qua demum memoria tantum turire , fe totos dedant dedicentque belluinis oneris ftiftinere, ad finemque perducere va led tn , voluptatibus , quibus literatorum gymnafium nefeio. Ad loci, temporiser peribnanim ratio­ career eft , doorina (upplicium ; qui fpretonem , gravitatem. rarifliaum auguftiflimumque res funt ftudioram , olores ftudtoforiim · At confpeautn , accedit rei dc qua diâurus fom , archipridul nofter in ampliffimis , uti pntdixi, magnitudo , amplitudo A dignitas maxima . fortunarum bonis conftirutus uradpuo Veneti Non enim unum dicendi genus icte mihi of~ fenatus genere pnthdgtns , ftemmau fuarum tum iumnaorum pontificum , tum cardinalium C fett , fed omnia fimul : non de unius per ion* patriarcharumque affatim numerans , a tenedignitate vcl ftatu , non i de unius provincie confervalione , non de terrarum orbe tantum , ris , ut Gneci aiunt , unguiculis ad hanc uf­ fed de divinis humanifque rebus, de rerum om­ que ctatcm , literarum ftudia frient er ample­ nium principe dc moderatore Deo optisno ma­ xus eft , datque jugiter operam , ut natalram fuorum fplcnaor eruditione magis illuftretur , ximo , de ejus vicario famtno feoAiffimoque pontifice, de utraque ecclefia militante 8t trium­ quam genera . Verum ta men , ut revertamur , phante , de ejas firmiffimis cardinibus , dc unde digreffi fumus , cum orationem qtsan* principibus, de celo ac terra denique fum ver­ mittimus , mi Marce , perlegeris , quod in­ na fauunu. Qnat omnia ficuti ardua funt, imtra te fortifie tacitus i amis , etiam verois feriptlique in publicum fecurus dabis ; dcJçâa- poftibiliaquc videntur uni quamvis coafummabitque te ao eo plurimum amari , quem plutiifitno ad pronuntiandum ac perorandum , ita snc recreat 8t reficit fomma benignitas fanâinmum laudas : imo qui jam multorum ore tatis tu* , faerstiffime pontifex , qui utpote celebratur ubique 8c extollitur , adeo ut nemo humaniSmus munificentiŒmuique , non tam Gt , qui dubitet , ex oratione fuafuque fuo pontificem maximum Julium , com pout is ac- D oblatum officium , quam animum qtso offer­ tur, tnfpicu * perpendis. Sufccpi igitur a fandefi* rebus , St his qu* per tyrannos erane e ceu pu ta , reparatu , continuo expeditionem fijtata tua demandatum munus ea mente , eo indittmum iu Tureas , omnefque Chriftiana» animo , ut fi ad optatum finem perducere non nun principes , qui ad hanc ufque diem dormi­ va Inoro , intueatur faltem tua beatitudes animi taverunt , fimul A dormierunt , rei uti ex fommei pvotnptitudincm , defiderium , volunta­ tem · IgnuTccDt preterea omnes hi faprântÜB00 Endymionis excitatutttm , eonvocaturommi patres, fi ego prar ceteris ad monua hoedifque ad nam perficiendam , ut qui Chriftiano notnini Um infcnfi infeftique fnnt, ipfius Chrificilimum fubeundum ab eadem tua beatirudi­ fta vicarii inviâiftimi auipiciis profligentur . ne fckâua fuerim , quandoquidem id non inEtenim fi nemo prionun pontificum arque ac confnbo evenit . Sanâitas en un tua non tam ifte magnas re» aut aggreffiss fit , aut felieifltviri do&rinam dr eruditionum , qu» hi omnes facile pneftant , quam fumma dignitate, utpo­ tn« geflent , cur non [peromus , ipfo doce , & te mctropolitica, fununonimque pontificum af­ hoc futuram ? Oveoiua igitur , ut qui pontifi­ ci maximo Julio lecundo tante gerund* rei finitate infignitum , A tue lanftitali ab ineun­ cootuht voluntatem , non denegrt tacultatem . E to pueritia fummo ftudio , obfervantia dt de­ Ceterum felix Spa la tina civitas patria no­ votione obnoxium praelegit . Verum quia mftabilc , infolidum & caducum eft fundamen­ ftra , cui Benurous Zane contint aichiprc. fill , qualem 8s habocu jucondimmum eft , tum , quod fiiprx firmam petram jaâum non fuerit, ideo a divinis aufpicabimur, ncc dimit­ & habuiffe glorioium . Vafe . Ex Urbe qui*to Idus Maias , nullvfuno qomgentdlmo duo­ tendo Patrent Filiumque divinum , Spiritum fanâum , amborum nexum , fulxniffa ac reve­ decimo . renda voce invocabitnos : Veni creator Spiritus, mentes tuorum vilita , imple foperna Patris * Filii gratia, que tu cteafti pedoni. Amea . Sa­ lomonis verba initium orationis mee aptum tdoncumque mihi propono, beatiflime ac lactaulTime pontifex tmutime, dicvnris : ,A4k*cfa£ta r 7OÏ 1)1». Μ. l T!? CONCfltCFM Latiiaminsi V» MAXUSiWi· yOB qoem Chriftiaaam religionem mirifice infeqoe·· 1» ccm enica dc cwlo veX, ac teftatur AAuum ce* pat nsmnm, ad Chriftum deduxit. Ipfe quo-1. G* «»> que teftatur, (calque ad tertium es him, idcft» nique ad ipûm meflàbilcm Trinitatem intuiti­ nem meam, immo noftmm » fumme Deus, »* ve contemplandam raptum extitifte , ut dr in­ terna veritas, vera caritas , * cara «tcrattas, flux Trinitati», de omnium inde pendentium fi­ univerfi meo» : qui quidquid videmus, exiftens dem firmi&mc ftabilirct. Proponite dt vobis per immetdas mandi partas uaivedamque na· Auguftinem Africanam Tagaftenfi urbe oriun­ raram commeans, omnibnt animantibus vitam dum , qui Cbriftianm rclquonis oppugnator acerrimus Ambrofam doAimmum Mediolani an* E«ftm , nrbem uatvccfiim quem condidifti» mma ac iac&bUi providentia affiduc guber­ tiftitem incucn» difputantem , factual baptifma nas» A ita gubernas, ut excellentiori quodam fufeepit c manibus ejus, dicentis t Tc Drue modo nos, hoc eft raüoaalem araturam, quam laudamus : ipfoquc Auguftino rcfpondcatc , Tc cetera, ames dr conferves. Quam quidem amo· B ] dominum confitemur. Qnem bcoe dr optime confcflns cft in mille de plnribut exctUentifliris * proteftioni» pmftantiam » facratifttme pontifex , ia tribus potÜSmum licet intueri. mi» St eminentiffimu voluminibus, * potifiiPrimo equidem nos propter oolmet , cetera ma in libris Trinitatis, dc fide ad Petrum» vero non propter Ceipium, fed ob rerum natans dr Retra&atioouni. Accedit dr alterum non mi· dc foedes confesvandas » amat * tuetur. Senoris efficacia argumentum· Poft Chrifti veri cundb, ita nobis coufulit, ut nofmetipfos uodomini, Dei , mediatoris , reparatori», dr re­ bifmet conio Iere permittat : cetera vero ab ip­ demptori» noftri nativitatem , palfiooem » re' fo fummo rerum principio reguntur, in finelfurreâionem dc aiccnfionem, obi prifea illa ina, nia 8c vaniffima omnia , rcfponu dc oracula^ que proprio» diriguntur. Tertio demum cetera ubi idolorum templa f ubi vaniffimi ritus ? ubi omnia ad nos item ad (eipfam decrevit dc ordi­ navit , tamquam ad finem , quietem , perpe­ facris initiati, vel potiui profanis debondlatl faccrdotc»1 Non harô omnia jam ia vifceribut tua mque noftram felicitatem , quam baptixatis credentibulque repramifit » taftibus Marco totius humani generi» infita dr Habilita, non, inquam, haec omnia tam facile cedere potuiftc Joanne. Baptixaris equidem , ob (aeramen­ tum ab ipfo in Iordane tnftitutum, ut veterum iC (ent i nifi firmiifima, conftantiflitnc ac tndubimacularum (ordibus ablutis , novum hominem tatilfima veritati » hoc eft , orthodoxe fidei , "*"** catholica &* apoftolica: difcipliaac > cujus t», "*‘ indueremus in Chrifto Jefu domino noftro , teftante apoftolo : fkut per natat ieliOant in aa*facrarilfime pontifex» in terris vicarius dr caput exiliis, ac una cum facri» cardinalibus, pontifi­ nti kautinti in ean^entnafianun , fit per uaiui )Ucibus , facerdoubui , catholicifque principibus fiitiant i» aetati kamiaei in fuJlifitatieam vita. Credentibus vero, ut per duodecim articulatum ipQm Chrifti ecclefiam militantem conftituis. decemqoe prrccptonun , ae ineffabilis iocomSicut enim humanum corpus ex capite multifSrchenubiliique unitatis dr Trinitati» divine fique membris conficitur ad diverfa natur» mu* em , tamquam religionis fanâilEm» funda­ nera obeunda , ita dr ecclefia militans ex te fanmentum de veritatis vinculum , ad veram icmdiftuno pontifice tamquam capite , exteriique piternamque vitam certi (fi me deduceremur, eo­ Chrtfticolit tamquam membris integratur, te* dem apoftolo conftantiftime alfcveraute , fide itante apoftolo : Sicat in nae carport rna/ra «em- m» i> aptata efle fecula verbo Dei , fine fide impoffiIra halem·», a·»·*· »·/<·* mrashra M» eumdem bilc efle Deo placere. Opertet enint aceeientenu halesr i /ra multi miuw corput fumai à» ai Oeam rreiere faia efi. Cujus quidem fidei D Cbrifta. Et alibi : Situt enim tarfai tutant tfl, noftne pnrftautum , excellentiam, dignitatem CT mtmfrw balet multa ; ita Chrifiui anui eft, dc veritatem probare nec poflum, nec debeo. CT ia una fpirita amati nti ia unum turfui laplb Non equidem poflum » quia fupra humanam ta­ anti fumet five Juiai , fine ftntHet , fine ftr^i, lionem , utpote divinitus revelata , confiftit. fine lileri : CT amati ia tuto ffiHta putati Jantai · Non debeo, quia nimis elatus , nimiique mi­ Hujus autem corporis dr ccciefis fub Chrifti »o> hi de me promittens pro fed o judicarer , fi id xilio militantis pote ftas, libera atnpliflimaquc probare conarer , quod tot do&iflitni dc fanjunldiâio dr haben* tu» fanftitati , facratiflim* rtiflimi patre» per tot annorum curricula firpontifex, funt demandate , non quidem per tuiifiiue aflevaaruar. Quod item firmiflime te­ internuntios , five prophetas, feu apoftolo» vcl net fanâitas tua, pater beatifliine , tamquam fanfto» alios, fed ab ipfa prima veritate Jefu caput & dominus : tenent dc hi fapientilfimi Chrifto vero domino dc Deo noftro , dicente paires , ChxifUaniffinu rege» dc principes , dc Petro, de ia eo omnibus fummis pontificibus: refpublika noftra Veneta , qu» fanguine dc vi­ Quaicantfae lifainrii fuper terrent , erit libatum atma s». ta juopria , aedum opibus dc divitiis , per otF ia i-tlii : er f aeicamput feivtrii, erit feintant. âoginu ferme annos contra immanilficaot Tur­ E Et iterum ; Tafct ainai mnu, pafet enti attat. J*·* »»· eas fidem ipfam facile comprobavit, quam de­ Sed quit paftut fua vior » quis amabilior, qui» mum firmufime tenet magna orbis terrarum deccntior a tua fanâitate, iacratiSme pont ites, pars. Sed duo filentio preterite non poflum» in membra de fubdito» tuos poteft provenire, que esmdem fidem noftram ftabiliunt de mu­ quam unitas incredendo, crediduas ia amando, niunt Alterum, tot doâiflimorum de faoâtfamor in ampleflendo, amplexus ia perficiendo, fimonun patrum coaverfio, qui inanes fabulas perfc&o in cootoosplando catholica , apoftoli­ (allacefqu* ritus quibus fam aflueti dc adftrifti ca, divina erfaaâifuma inftixuta, quibus jurgia tenebantur , non duaifiULnx . nifi esmdem fi­ removebuntur , bella fedabuntur , (editiones, dem noftram certam, indubitatam k divinam proditione» perjuria , Cacrilegia , homicidia, infpexiflcnt. Et ut cetero» dimittam, im modum ufune , luxuriae, adulteria feteraque dctcftanexcedat oratio, proponite robis, pattes, Pau­ d« humani gcntriaficinora evellentur , deftroenlum spoftoloram prmeipem . dcriionui i vas , tut, & inpacein, eadom, conftauriam , fortituGg a dinem, Cored. General Tom-XXKH· auiiat peetet enat fudi fantulm tuu teram te » Sic dominandi cupidua» ceflabit, fie (an- C f uis innosiu» puerorum Ar innocent urn non efundeiur . fic virginem . matronarum pedica­ rum, Ar (proh ke*u») etiam Deo dedicatarum honos* pudor, virghritatnon corrumpetur, oon violabitur* non potlerg*bitur fie incendia, ra­ pine k violenti» «liabunt : fic denique Chti(lianus Chnftuno , fidelis fideli , Frater fratri non lucceniebit, non comminabitur , non infidiabitur. H«c funt , beatiffime ac (acraiiflime pontifex, ampliflimi Ar (apientifltmi patre» * quas vobit* celeberrimo augufiiflitnoque confelfuiveftro (applicant, quo a vobis auxilium etpoftuline , quas quotidie fine intermiffiono procla­ mant : Succurre, pater (anâiflime, fuccurre or­ thodox» Af apoftolica Jide», fuccurre , inquam , I miferit, adjuva pufillanhnea refove debiles. De­ tineret me prufe&o iftarum calamitatum proli­ xior commemoratio, nifi m dicendo mihi mo­ dus habendus effet : tum, ne tanta tua audien­ di facilitate vidertr abuti, pater bcatiflime : tum quia his majora potioraque me eaprôant k vo­ cant , qu* pauci fit nfij brevi Sim (que ablolvam. Ofkit nobis deinde alterum , k nos univerfalemqM ecclefiam magnupere perturbat, hnrefis iafidelitaiquc. Hrrelu ab eleAiOne diAa , telle divo Hieronymo, plura» inducit ad eligendam dnre· «ar ore fend». Et iqfa : Dru* rrmpvraofr ,, Ifc. mrpes, «r MO fit fe c«7*v , fid fe üli^· [vu MvitvH fiütit» fiM MMfedre. It ad Ti- ». Tf·. a. mot beum Si pnù aZ/rav duttt 0" w» ttniJ'iit fteù ftrwÜM d—,Μ Jtfit Ctrlfk , dos ef, orfttf Jnuu , cr tint tr wrdenm» pognas. Et infra : Ys^àna f* ·* ,. n<. i. Wapma drw/o : mafrex» rofei piqfîrfew td fttm , cr ftnt»9 mm* «r «oarrr frrfit. Deiru Cep» ; Fanas * ac fchiftnatkum declaravit, ficut i foat fandi ta­ in originales piumbira» liter* ad prwdcceflorem meum SpaUcenfem «rchiprsfulem, ac penes tnc exi ft en te», apertiilime dcsnonftrant. Plurima alia (chiftnatis , ac , qoi poenas luerunt, (chifmatirorutn detefttbilia exempla preterite tae cogit ratio* que tertiam fibi locum vendicavir. Scnilm» igitur ab animorum (altura * qu* ob­ duratas meate» averiofque animo» sb univerfa­ lis ecclefie unitate fejungit , »ppclltri , ncoio eft qui ambigat. Unires vero ipfa nos, hoc eft, Chnfticolas omnes in apoftolice atque ca­ tholica ecclefia. ecciefiamqoe ipfam catholicam tr apoflolkam in nobis ipiritali quodam dileA ion is vinculo unit* conjungit, confirmat. Iplam autem eccleC· unitatem facri doâores in duobua conltfter* affirmarunt. Primo, in mem­ brorum ecclefi» , id eft , fidelium adinviccm commiitiont : fecundo , in eorumdem ordine ad unum caput,' Chrifti fcilicet vicarium* fanâitarem tuam, fanftilfime Juli, juxra apoftoli ditium ad Colofleofes : fe/otu/ fcnf» etruit »· /««, tr m» rrxrai αγι*. Inde merito infertur* necrfiarioque concluditur, fchifmatico» illos ap­ pellati, qui nimmo poAtifici fubefle, membrsfqoe ecclefi* fubjeâit communicare reçu Tant , renunnt , inficiantur, Rt quia jure humano au que divino landtum eft, per ea quemque puniri debere, per qo* peccat, ideo fchifmatkorum peccato duplici duplex poeoa debet infligi. Altera, quia « fidelium communione fe abdi­ carunt , merito eacommunicari, id eft, dfe ex­ tra fidelium coniueiudinetn declarati debent. Altera vero , quia ecclefi* capiti , hoc efl, tu< fanftitati lubdi reçu fani , omni apofto­ lico privilegio * poOtificio prfvafi promeren­ tur . Quart , facratiflime pontifex , fapientlffimi patres , perfequamini , evellite , ae me­ dio aufsrte hareticos ac fchifmaticos ; minifeftos , manifefta , acri Ar feveriflîma punitio­ ne : occulto», folerti , vigilanti ac ditfgentiflima indarstioa» , ne eveniar quod rena­ tat divus Hieronymus t Ac Deus advertat . Atius 7°ί Concilium Latbrane nib ÂNWO Arius ia Alexandria una fcintilla fun x fed A CMUfTl quoniam ftatim oppreflu» non eft, eiu» flamma Mia. per totqm orbeta * popqlata eft. Relecand· de~ nique funt putrid* cames , Ac fcabiofa ovis a caulis repellenda, ne tota domus, mafia, cor­ pus Ac pecora ardeant , corrumpantur , putrefcant, intereant. Infidelitatis poftremo tres funt fpecies , tefte divo Thoma , Ae ut ejus verbi» utar, Paganorum * quas gravia eft: Jud*oram, x cu* gravior : Hatreticonrm , qu» graviflima . Gum hareticos pramiferrrn, ac deliberaverim , Jttdmo» dimittam, qni, apoftolici» Ac predecefforutn tu* fan&itatu , Grego ni , Alexandri , Clementis Ac Innocentii decreti» , in fua obftinatione vivere permittuntur , in atteftationem noftr* veriffim* redemptionis . in perpetuam . B erroris fuideteftationem, in exemplum denique acerrimae punitionis . £t quia ad id quod ma­ gi» urget, Ac me, imo omnes plurimum movet, orationis noftr* finis fe convertit : dimitracn ?dures barbaras nationes, qu* fua ac parentum isorum culpa Chriftum verum Deum Ac redem­ ptorem noftrum ignorantes, varios nefandofquc litus fervant . Dimittam orientales fere omnes, qui potius feiinis quam humanis moubux vi­ tam ducunt , & al id quod cervicibus noftri» imminet, mc convertam. Sed equidem fine ma­ ximo dolore, fine lingultibus , fine lacrymis , nec memorari , nec cogitare, nedum exprime­ re valeo immaniflimatn Turearum rabiem Ac potentiam. Hi, ut optime novit fanâicas tua , C noftis 8e vos, patres ampliflimi, a centum odoginta ferme annis , hoc eft, ab Ottomanopri•f. upset* mo ufque ad * Pacietem prefentem undecimum eorum principem , magnam Afi* partem , Ac eam potiorem , occupavere · Deinde Europe non minorem com maxima Chriftiani cruoriseffufione nfurparunt , dilaniarunt , lacerarunt , duodecim imperiis 8e duodecim regnis ufurpatis , Ar quod formidabile eft , imperium fuom Dalmatiam Ar Liburniam ufque dilatavere , a quo quidem loco ad urbes tu* fanfiitatis Pi­ centinas unius nodis fpatio commodi (Time poffunt transfretari, effrenata gens, immaniflinia , Chrifttano nomini intmiciflima. Suo enim fordidillimo Mahumeto obiequium maximum fe D prvftare putat , Chriftianos infequendo , dila­ niando, occidendo. Et ne rtcenieam calamita­ te» ab eifdem retroadis temporibus nobis illa­ tas, utpote vobia omnibus notas , considerate , patres , prsfentec aerumnas Chrifti fidelium, in quos Turee crudeliflime defeviunt : filio» a complexu parentum , infantes a matrum uheribu» eripiunt , uxore» in virorum confpedu violant, virgines e matrum amplexu in hoftilem li­ bidinem rapiunt, Tenet parentes tamquam inu­ tiles in filiorum oculis trucidant, juvenesficuti bores aratro jungunt, Ac terram vomere vertere cogunt. Sed quid pluribus opus eft f Nulla in cis reperitur feminei ferus reverentia , nulla puerilis statis pietas , nulla feneduti» anifera­ E tio. Haec a mc, facratifliee pontifex , fapientiflimi patre» , non tamquam audita vel leda , fed certe vtfa , funt repetita . Vidi ego oculis propriis, vidi, inquam, cos ulque ad fubutbia archipnefulatus tnei Spalatenfis ac illius milerritnc urbis Spalati , depopulantes omnia , igni ferroque devaftantes. Ac m miferabilem captivi­ tatem utriufque fexus filios tu* fanâitatis Ac meos abducentes . Viderunt Ar hec in urbibus fui* duodecim fuffraganei ejuidem fanâitatis tu* Ac mei . Adeft & locupletiflimus teftis ampltffimtn totius Hungariw primus archiprxful Siri- Ccnril. Gtneral. Tom. XX XII V. MAXUÎÏÏÎ*“*u 1*6 gootenfia, qui proximis fils elspfis diebus, iu- stSMOdL telleâa immaniflima' eorumdem invafiooe in noftratea, Dalmatis, lilyrüe , Croatie, Pan­ noni· , imo tot itu religioni» Chriftisn* ftatum amaxiffime deploratu» eft . Sepe , pater fan&ifficn* , Ac frpitu ego ( o me milerum' tc infelicem) divinis officii» affiftena, coaâusfum cappam indumentaquc pontificia dimittere « arma fumere , ad urbu portai percurrere , affliAam populum Spalatcnfee tua apoftolica benignitate mihi demandatum folari, anima­ re > de adverfus fanguinem noftrum fitientes a flurgere . Mi Cerere itaque , landiiEme pater Ar domine, filiorum Ac fervorum tuorum,·af­ fer opem tam dura ferentibus , redime de miferabili fervirute, quoa Chriftus bcnediâus fuo prêt tofi (fimo fanguine a perpetua morte libe­ ravit · Miferemini Ac vos patres ampliŒmi * nec vos tutos idcirco exiftimetis, quia manfioucm fortaAc procul a Tureis fortiti cfti». Ne­ mo enim tam remotus eft, quin.teperiri que­ at. Si .vicinum qui ance vosf rosimus eftigni, in periculo dimitciitit , dimifli critis Ar vos a vicinia qui retro habitant. Tales nos efle opor­ tet in alios , quales illo» erga nos cupimus invenire . Nolite Germani Gallorum auxilia y. fperare , nifi A- vos Hungaris -, ntc vos Galli Hifpanorum, nifi Germanis opem fetatis, Çxa ratm mtn[*rA ntnfi eritit , rtaeat rtmrttftar V atku. Nec putet fan&ita» tua , pater beatiflime, vofque patres ampliflimi, Tureas eflit in· iuperabiles. Vinci ponunt, At lapitis vidi funt. Multitudinem qua potiifitnum vincunt , iner­ mem ducunt ; confili pernici ffimis equi» . Adde plurimos eorum fubditot efle Chriftianos, Chrift n namque religionem ardenter amplest , qui anhelanti ore ianititatts tu* adventum , auxi­ lium, redemptionem , Ar e miierabtli fervi tute liberationem expeAant. Scio ego, Ar certiflimc mihi promitto , ( modo ceteri principes non deficiant , prout deficere non debent , fi veri funt Chriftiani, ut cupiunt appellari ) fanâitas tua non deerit, quin tanto imminenti pericu­ lo Ac per lentanto morbo occurrat. Novi enim ego, imo totus orbis novit , facratifltme pon­ tifex * animi tui fidem , fortitudinem , fapientiam, liberal iutem , magnitudinem , qua tum in ceteris , tum in Dei ecclefia catholica Ac apoftolica defendenda , augenda 6c confer­ va na a femper ufns es . Io hoc etiam defenfionis genere quam necetfario , fcio Ar certiflime vobis promitto , fapientiflimi patres , quod fanâitatis fu* non maximus labor fidem, non formidolofum periculum fortitudinem , non de­ nique expeftata ( quod abfit ) egeftas libera li­ tarem extinguere poterit , quin ianditas fua humani generis maximam partem fide redimat, fidei inimicos fortitudine expellat , Chrifti eccleliam liberalitate amplifiret. Quare , pientiflime Ac mifericordiflime Deus, de cxcelfo fan­ do tuo anguftias noftra» afpice. Nofti enim , quod praeter nominis tui gloriam, Bc dominici gregis Glutem , nil aliud qusrrit vox noftra , Memento domine Jefu Chriftc, quod divo Pe­ tro Ac fucceflbribus ejus regni crlorum claves tradidifti . Eccc adeft divi Petri fixcefibr Ju­ lius · auâoritate non minor, vicarius tuus. Refpke ad preces fandi ta tu fur & noftra» , Ac exaudi no» de excelfo folio tuo. χ» memiatrit w. v«. iaiqaitarnat rSjArarrw aatiywum , <·» dominas Pettus tituli fanâi EuReveiendus. pater dominus Joannes Baptifta Caicbii, Anconica’us. valicenfis. Rcve rendiffiruus d «minus Achilles tituli fandi Reverendus pater dominus Gelafiua BellunenSisti, Bononicnb». Revetendillimus dominus. Bmdincllus tituli fan­ D ,l* · Reveiendus pater dominus AlbertinmPifauriende Sabinx , dc Saulis. tis. Reverendus pater dominus Oâavianus ViterDwrsv» ctriifMlfs. bienlis. Revciendua pater dominus Francifcus Orta3'_ RevercndilTi nus dominos Alexander fandi Eunus . ftachn, Eaindni» . Reverendus pater dominus Latinus Veftanus. Revciendiflimus demeans Lndovicus fanâz Ma­ Reverendus pater dosnious Joannes Aquita­ rie mCulinedin, dc Aaagonaa . nus . Reverend illi mus dominus AJphoaiiu S. Theodo­ Reverendus pater dominus Gelafius Sarfinaten» ri > Scoenlis. lis. Reverendus pater dominus Jacobus Signinus. Ta/navdfr< CT tffifitntri p.sp< . Reveiendus pater dominus Altobclfus Polenfis . Re*erendns pater dominus 'Cietur Alexandri­ E Revcundus pater dominus Andréas Miletennus . tis . Reverendus pater dominus Alphonfus Ario· Reve endus pater dominus Jacobus Paphenebenus■ iis. Reveiendus patet dominus Stcphanus Patracenfis Reverendus pater dominus Simon AtiminenA Toreellanentis. lis. Reverendus patci dominus Vincentius NcapoliReverendus pater dominus Bernardus TarviG:an«is · nus · Reverendus pater dominus Francifcus JadreoReverendus pater dominas Ludovicus Tricaricenin... 6s. Reverendus pater dominus Fcrdertcus Salernita­ Reverendas pater dominus Alexius Malfitanas . nus. Reverendus pater dominus Gabticl DyrrachicnRcrcicndus pwtci dominus lofuç ETculanus. ûi. D • M*‘·^ Rc- 7°9 Con-cilium Latbranbnsb V. ?<» ANNO Reverendus pates dommus Thomas Ccrvicn- A Reverendus pater dominus Gafpar faadst IuCHUTSTt lis. fte. Reverendus pater dominus Marrés Urgcnti>V>*· Reverendus pater dominus Joannes Baptifta Manus. riancnli». Reverendus pater dominui Franciicui MilopotaReverendus patet dominus Fcrdinandus Scaten­ anentis. \ tis. Reverendus pater dosninus Raphael CrapitancnReverendus pater dominus Antonius Vrbinatenfis. Reverendus pator dominus Raphael Gtoffc* Reverendus pater dominus Francifeus Biligniatanus. ocnlis. Reverendus pater dominus Matthew UmbriatiReverendus pater dominus Matthrus Beihcle· neniis. neniis. Reverendus pater dominus Fcrdinandus BahuoReverendus pater dominus Petrus Namicnlis . regicnlis. Reverendus pater dominus lacobus civitatis Du­ Reverendus pater dominus Petrus Algarencalis. li s . B Reverendus pater dominus Benediâus Chien* fis. Λϋηα ■ Reverendus pater dominus Bemàrdinns Ca­ dre nils . Reverendus pater duminus Antonitn abbas tnonaReverendus pater dominus Petrus Caftclli mi­ fleris (aiitti G dgani ordinis CiRcrcientis Vultcrancnlis d acclis . ns. Reverendus pater dominus Guilletmus abbM Reverendas pater dominus Aloyfius Intcramnenmonallerii Dcat» Maiic Britonis. lis. Reverendus pacer doniinna Guillelmus Cortoneniis. Reverendus pater dominus Nicolaus NcocaftrenMniftri itHtrulti wliant*. ii s. Magtfter Thomas Cijctanus generalis ordinis Referendus pater dominus losnnes Tudcuus . Eradicatorum Reverendus pater dominus Vincendus Lau- C Magifter Demetrius ordinis Mi noro m vica­ neniis. rius. Migifter Ægidius generalis ordinis eremitarum Reverendus pater dominus Michael Mor.opolitanm. ianfti Auguliini. Magifter Bernardus vicarius ordinis beatu Marix Reverendus pater do m in us Dominicus Aqmrillis. . de Monte Carmelo Reverendus pater donunus Gnbettiis Rapo 11anus. S tuatur UrUt. Reverendus parer dominus Joannes Bo unco­ Magnificus dominus Petras dc Starcclupis Flo­ ils . Reverçndus pater dominus Georgius Callicnrentinus. fis. Reverendus pater dominus Jacobus MarliraQrattrti , nas. v Reverendus-pater dominus Lambcrtus VcnufiMugnificua dominus Hieronymus Vich , onus . D rator catholici regia & regina H'fpaoû» Reverendus paler dominus Simon Modrufienrum z Cis. Magnificus dominus Funcifcus Fofcarut eques, Reverendus pater dominus Joannes Antonius Anorator (ereniflimi & illuftriflimi dominii Vene­ gloneniis. torum . Reverendus pator dominus Zicharias TerraciMagnificus dominus Antonius dc Stroaia > ontm ncnlis. Florentinorum. Reverendus pater dominus Joannes Francifeus Nolanus. Reverendus pater dominus Corradus Aftunenthtfiriffiati Imbri Hntpralct. fu. Reverendus pater Dominus Hieronymus IlciConftantinus duiMacedonie. nenlis. U.uftrtflimus dominus Fridericus snarchio Man­ Reverendus pater dominus Michael Mordanientuanus. fia. Illuftr '(fimus dominus Julius dcUr fini·. Reverendus pater dominus Hugvlinus Licita- E Dominus Fabricius deCareto, procurator ordi­ fis. nis S. Joannis Hi-erofolymitani. Reverendus pater dominus Dominicus Luce.iDominus Sixtus dc Raveac prior Urbia »· mi­ nus. les ordinis fanâi Joannis HicrololymitaReverendus pater dominus Hieronymus Aictim. nus. Deminui Petrus Grim anus prior de Hunraria , Reverendus pater dominus Bernardus Soranus. miles orâmis fanâi Joannis HicrololymiReverendus pater dominus Tranquillus Ferenti­ tani. nus . Baccllena juris utriufque doâor « dominus Reverendus pater dominus Caro'us Month re­ Paulus de Capoauchiia t 9e nobiles domi­ galis . ni lacobus de Fraga panibus , te Fetius Reverendus pater dominus Silvcfter * NigoriPauli dc Vcchia » Urbia almas coolcrvaa*«Vvii*rneolis. torei. ni«a6s. Cc ♦ 7« I StS.no II \ CONCIWUM L AT B R, Λ N E N SB V. mifla MANDATUM » REGIS HJSPANIÆ . . a oobik odii Fcrdlnandut Dei gratia rex I ^raionum , Sicilht kwi" ' MAx'Miuawu» i. pet revcreudifliinum in A ’ Chrifto patre dominum Thomam titula lanili Martini in Montibus , presbyterum car­ dinalem ; fafta oratione per reverendum pa­ trem dominum Thomain Cajetanum ordinis prxdicatorum priorem generalem ; afeendu umbonem dominus Baltaflar Tuerdus . domi­ ni noftri papx fecretanus , &■ legit quod­ dam mandatum illuftriflimr Hrnrii · icjgis An- y gh* , de confcdcrationc cum eodem (antliiTimo domino noftro papa t quo per left o , reve­ rendus pater dominus Thomas Phaedra prrfcdus bibhothtx* fandiflimi domini noftri pa­ pas , ac coneihi lecietatius » afeendit amborwm , tk legit quod darn mandatum catholici Perdiiundi regts Aragonum, in pcrfouam ma- B gniiiti domini Hieronymi de Vich , ad intereflendum & incorporandum ac uniendum fç concilio Latera nenti , cujus tenor talis tft. a Emmie trua cx pri­ ma rd 1'1 on- JUrLLUS Celebrata cura O' ultra Tbarum , Jtrufelem j Valenti* , Majoricarum , Sardinia , O’ Corfict , comet Barcbinonia , du x, -41 henarum O’ T^ropacrr* , romri Heflîlwtü & Ceritania , warcA/o Orifi.ini tT Gotiani , nec non admlniftrator O' £Uit'nat'jr regnorum Cafleil* , Legtonh , Grana­ ta , CTV. pro [cremffima O' fotcntijjiina rui­ na Joanna filia noftra per tea requirendos , fecundum eorum ftylum ad Dei laudem , univerfalis ecclefie pacem , adjicienda , annotanda feu extendenda , juxta fidelium unionem , (ehifmatit *t hxrefum everoccurrentium qualitatem •’exigentiam negotio­ fionem , morum reformationem , ac contra per­ rum * rerum de quibus fupra . Qu» omftia St fido» fidei hofte* eapeditionem, Ahiilinai ucefingula per vos, ut profertur , extendenda St tera aiCHentc , profequi intendamus , ut om­ declaranda > illata vim illudwe robur habere nium fchiimaucorutn & pacis hoftiiitn, latranvolumus , quam haberent , u per nos extenfa St declarata profentibus extitifleor , Sc de * jj tium canum ora obtundantur, univerliqueChriHit fideles valeant a tam peltifero St venenofo ac pro omnibus * fingulis (upradidis quocum­ contagio, fe immaculatos fer va te , in hac pre­ que juramenta de fecrero fetvando , * alia fs uti fatûnda fedione in Spiritu fando legiti­ numine noftro * in animam noftram proflandi me congregata , indidionis , convocationis Ac St fu beandi , omntsque *■ quocunque inftnr publication» fchifmatic· conventicule , & ai» menta necefiaria dc opportuna elini padi*» p·terti conciliabuliPifani, ad fcindendum it fcandtonibu» , ftipulationious bonorum noftrorum daliaandum etclçfir prelate unionem , emana­ fc dido fereniflimst regina filia noftr» Caridi· tarum ciutiorium , monitionum , decretorum , me , obligationibus , renunciation ibus , jura­ abfoluttoDom , (antentlarum , adorum , lega­ mentis , claufulis dt cautelis Aeeeflàrii* , utili­ torum , cteationum , obediemiaram , (ubtrabus , feu etiam opportunis > faciendi St forftionum , aflertatutn cenfurarum, appofitionum » vandi , firmandi fed contedsndi | gtnecalfter ipfiufque conciliabuli. tranflarjonis ad Mediola­ vero omnia dc fingula peragendi , qua in jpr*num ▼ quibus fupra nominibus , totum teraique ipfa» cum dedetis , declarationibus s id , dc quidquid Se quantum in prxdidi* Sc inhibitionibus , mandatis , hortationibus , circa ea Sc qubdlibet eorumdem procuratum Sc adum fuerit , five geftum , Sc nunquam revo­ D tnonitionibu* , interdidorum ecclefialticorum appofitionibus , St aliisfententijs , cenfuri» Se caturi , fub bonorum dr jurium noftrorum Sc pernis , tam a canonicis fandionibus , quam a did* fereniffimx regips Joann* filix noftra nobis , snaiimc in literis indidioni» huius fa­ c a nili me tefpedivç omnium hypotheca , dr fub cri univerfalis concilii , ac omnibus St fingulis omnis juris dc fadi renuntiatione ad hec nealtis daufuris in didi* literis contentis , qua­ cefiaria , pariter dc cautela . In quorum fidem rum tenores , ac fi de verbo ad verbum pre (en­ Sc tcftimonium prpfentea fieri juutmus , manu tibus inforarentur , pro esprcflb haberi volu­ propria fubfigaxtas > figiUoque noftro impen­ mus, licet, ut firma dc valida, nulla alia con­ dente munitas. firmation· attt approbatione egerent, ad abunDatum Burgu , die fecunda menfia Decem­ danitorem cautelam Si veritatis manrfoftatiobris , anno a nativitate domini millcGmoquinnem , hoc facro approbante concilio » confir­ eentefimo undecimo. 8 Yo el Rey. msmut , approbamus * innovamus , iliaque inviolabiliter obferxati volumus , ftatuimus Sc Dominus m mandavit mihi ordinamus , fupplentes omnes 8t fingulos deMichaeli Perez Dc Almaxan . Quo periefto / didis orationibus St litaniis K fedus fi qoi forfan intervenerint in eifdem . Nec non concilia bulum prefatum illiufque tranmore foiito , preftitaque folita dc confueta flationem , ac omnia St fingula per ipfum votiobedientia p*r cardinales dcprplatos faadtffimo cWfabulum , illique afliftentçs , adhqrenres , domino noftro p*P® > * benedifto concilio , fautores St confrtitientes , direde vel iudlrecantat«que evaagclio per rete rend iflimum do­ minum Ludovicum fanda Marl· in Cofmedin de , quomqdocunque St qualitercumque a die indiAlonis ipfius conciliabuli , ufque in diaConuoi cardinalem de Aragonia , quod inC'P11 '* <* fnfketit : idem fanfirefontem diem ada , fada , gella St pro­ ses , ac in polierunt gerenda , agenda , fa­ *' ' Aiflimusdominasnofter incepit hymnvm. Veni cienda * proferenda , etlamfi talla fint vel ervator , *c.Quo finito per etntores, reverendus fuerint , de qdibus fpecialis , fpecifica , expater dominus Bernardos archiepifcopus Spalaprefia ac individua mentio habenda foret , tenfuaicendn amhonem, * legit quamdam fcheIllorum tenores St qualitates etiam pro eiprefdulam tenocis infra fcttpti. fis 715 Conciii um Latii, anbnsb V. ··*»’»«»·»« t 71«·_____ SIMIO ll. C» habentes, ut a Lia adulterina Af .1 vçritatede- A> Viantia concilia, Se in Ji geftl, a jure facrifÎue canonibus damnais Se reprobata fuerunt atnnamu» Se reprobamus , ac prout lunt', nul­ la , irrita & inania > nulliufque roboris vel momenti fu i fle & elle nuntiamus Se nuatenus opus fit , caflamus , irritamus Se aemulamus , ac pro cattis . irritis Af anaullatia haberi volu­ mus 1 Et nihilo minus hoc facriun concilium otcnmenirinri jutte , rationabiliter, ac cx veris Ac legitim is' eau fi a , xiteque Ar rerie indiriumcelebrari inceptum , ommaque Se lingula que in eo faâa Ar gefta funt , Ar de cetero fient ac gerentur , lufta rationabilia » finga * valida fare , ac idem robur , eamdemque vim, pote1 ftatem , auâoritatem A> firmitatem habere Ar B \ obtinere , qu* alia concilia generalia, prefer- / \ •f num. dit quoddam mandatum iabfcriptum per domi- anno' nuar Jacobum Andreem Pariatum civem Nea- CHRISTI politanum notarium curie archiepifcopali» Nea»1**. politanz . Et venerabilis vix dominus Francif­ cus lofart , folicitator lite rarum apoftolica»um , dedit mandatum reverendi patris domi* ni Petri dc Cotta epifeopi Portugaknfi» dicerelis * publicum notarium , in quo ipfe dominus · f. CaUcii. Francifcus principaliter nominatur ad interci- F,um P* fendum facro concilio . Et reverendus patec dominus Joannes Baptitta epifcopus Cavaliceafis t procurator reverendi patris domini Hiero­ nymi ralavicini epifeopi Alerienfis , dedit man­ datum ejufdem ad intere flendum diâo concilio fubfcriptum per dominum Luchinum dc Bclgandeno & Baiavic laicum Maxianenfetn publi­ cum notarium , dc figillatum figillo profati tun Lateranenfe , a fa cris canonibus approbata epifeopi Alerienfis . Ac reverendus pater do­ habent Se obtinent , hoc eodem facro concilio minus Gisbertus epifcopus Rapolanus dedit approbante , decernimus 8c declaramus ■ Infumandatum procurationis reverendi patris domi­ ni Joannii Baptiftz epifeopi * Fancnlis , fub- · uiawa. perque temporum difpofitione, itftivjfque calo­ fcriptum per dominum Malatcftam Thoma firibus inftantibus , ut commoditati Se valetudi­ ni prolatorum confutatur , ultramontanique nuxn publicum notarium , Ar iigillatum figillo diâi epifeopi . Et venerabilis vir dominus Pe­ Ac trans mare exiftentes , qui haâenus ad hoc trus Perini , attritus procurator reverendi pa­ herum concilium venire non potuerunt , expe­ rientur , propterque alias juftas Ar rationaoitris domini Aynionis epifeopi Laufanenlts, de­ k* caufas profato facro concilio notas , Se ab dit mandatum ejufdem ad intercllcndum con­ cilio , fubfcriptum per dominum Perret , Ac eo approbata* , tertiam felEoncm continuatio­ iigillatum figillo diri 1 domini epifeopi. Et renis celebrationis concilii profati , tertio nonas vcrendiflimus in Chnfto pater & dominus « do­ .Novembris proxime futuri faciendam, hoc pro­ fato facro concilio fimilitcr approbante , indi- C minus Achilles tituli fanât Siati presbyter car­ dinalis Bononienfis vulgariter nuncupatus » de­ cimus . Omnibufquc Ac fingulis prolatis , Ac ω eoJetn concilio * tunc extftentibus a dit mandatum reverendi domini Joannis de Sclufa abbatis Prznionftratcnfis , ut totius or­ Romana curia recedendi , Ar pro eorum volun­ dinis judicis fuperioris & reformatoris genera­ tate ubi cis placuerit morandi , dummodo diria lis , lubictiptum per dominum Joannem Ray tertio nonas Novembris in profato concilio Lacanonicum eccldi* collégial* fa net i Quintini , tcrancrifi , cciiantc legitimo impedimento , de de lanâo Bt fandi Joannis Lateranenlis , valvis tes tuae Deo duce , ac Chriftianorum regum feu*ponis , nec non cancellarie apoftolicc in Bi principum ope , Italicis 8e exteris rebus pa­ acie campi Fl ont ; & lie affixas per longum catis , St pr* latos pnrfatos tutis itineribus cum temporis (patium dimifi : copiam eaiumdcm quitte ad ipfum concilium venturos 1 nullum­ literarum m locis fupraferiptis affixi . Sc afque aliud impedimentum ioefle , quo minus fixant dimifi, per mie Bertholoaunim de Man­ . tertia feffio hvjufmodi die , us pr* fert or , intua , fandiiCmi domini noftri p*p« cur fo­ diâa haberi potui flet . Cum autem fatorc zizarti* inftigante , & nonnullorum malignitate , rem . qui Chriftianorum isomcn in r ma­ tia k magni ponderis , flatum Sc quietem ecgna quidem apud Deum , ut credimus , ob clcfi* , ptincipum Chriftianorum St Italia con­ tuam virtutem gratia , fed non minors spud cernentia , pralertim de pace inter ipfum Maximilianum regem k dilodum filium Lcooarhomines ob virtutis opinionem laude k exidum La u reda num Venetorum ducem , qu* no­ C ft ima t Ione . Quamquam enim tuum nomen ubique apud omnes prubatum iit ac clarum < bis cordi eft , componenda . agenda fint : «x Roma tamen apud bonos Ar graves clarilfimum quortun conclu Gone univerfalem pacem alia­ certe Ar.probatiflimum eft . Eo itaque die > que innumerabilia bona w rosum auftontate > »y.rpcr«nuit. * intermiffione vero graviora prioribus fcandaquo de rerum fumma graviter conftitucndum arat , concilitxnquc ipfum , patrum fentenlia , ·' 1*’ damnaque intolerabilia futura * , dilatio>/. β·>ηΰαλ nemqtte indiCLc feffionis ad pancos dies , * ne­ in aliud tempes differendum , cum rire a te & dum prejudicium , fed utilitatem allaturam Lande myfteria fanfiiffima celebrata cflent , ttrm pulpitum , ut Icis , attendit mens &r to­ arbitramur . Idcirco ut Gne pert orbatione ali­ tius prxdicantium ordinis generalis magitter t qua continuationi celebrationis tam celeberri­ mi Sc neceftarii concilii infifterc valeamus , vir tum religione k dodnna lingulari , tum prcftanti excellentia animi atque ingemr. Quod Îœslatifqoe k oratoribus principum ad diiitim quidem quafi geometricam quamdam videtur aerum concilium venturis , ia itinere etiftcnhabuifle rationem , Dt ille lui ordinis primus tibes , ut accepimus , aliqua ulterior dilatio concedatur , diâufque venerabilis fratei Matfecund* feffionis orationem pronuntiaverit , tu *h*us epifeopus Gurccnfis Cxlaic* majeftatis fecundi ordinis in fenatu princeps , primis in hac 111 be myftcriis publice fueris minatus . Ve­ locumtenens St orator , circa diem ipfam cele­ brationis terti* feffionis , k forte ipfa die vel rum cum h*c ipfa oratio dives optimarum ienlequenti almam urbem eft ingreflurus , Sc de tentiarum k luculenta , digna a lummo pon­ noftro mandato ob perfonam quam gerit & retifice judicaretur , qu* in sfta referretur , pntfentat , honorifice excipiendus fit , k cum multique illam boni viri quotidie eiflagjtafolitis ceicmoniis St curi* Romane comitiva tent , opera precium fore auxi , Ii ego qui affiociandus , & ad nos deducendus , qui cum prxdicatorum ordinis hic res curo , eamdem otnoi celeritate defiderare videtur expeditionem orationem , priufquatn ab aliis legeretur , tibi negotiorum libi commiflbrum , ut infra paucos povffitnum dedicarem . Feci igitur , Sc per­ dies ex urbe recedere poffit : habita fuper his quam Libenter feci , ut 8t illa tui nominis incum venerabilibus fratribus noftris fanda· Ro­ icriptione ilhiftrata , majore audoritate in pu­ man* ccclefi* cardinalibus deliberatione matu­ blicum prodiret , tantique viri prxiidio enet ra , cxpxeffis ahiique juftix 8c rationabilibus munitior, Ar m»i erga teobfervantj* ac venera­ caulis urgent ibas , de coco m dem cardinalium tionis magnitudo hoc pruno teftunon 10 tibi inconcilio nnanrmique confctiftr , tertum feffio- E notefeeret . Sed k xptum vifum eft , cum illius nem > continuationem , celebrationem concilii dici ceremonias conjundim egiftetis , ut uon prrfeti ad tertium Nonis Decembri» Graduer feparatim inora hominum perveniretis, quam­ proxime futuri , ceterifque in indrôiooc concrquam tua virtus &r auâoritas multo majoribus iia , 8c in k-cunda feffione pr*fatis contentis , 8c gravioribus rebus celebritatem promerita eft. firmis manentibus , prorogamus , Sc judicibus Scimus enim , tuus in urbem adventu* quan­ premiffis , ccterifqnc connut 11* non obftantibus tam fpem letitunique bonis omnibus attu­ qulbuicuinque , prout femper dchderavunu* , lerit , qui p«cem quidem Se falutem con­ feliciter incepimus, & domino adjuvanti omni­ tinu* opunt , bellum autem diuturnum & no perficere intendimus. infeftum coguntur fuftmcTe . Subit namque Hiscet, Se publicetur. multos qui virtutes amsnt , qui tuo exem­ Anno a nativitate domini nu. indidione plo crudelia bell· abhorrent , qui Chnftiadacima quinta , pontificatus (inaiflitni inChrid* fidei infidelibus armis lofcftiflimi funt , D > ÎU- 7‘f ’τι:· Concilium Latbbaninsb V. **«*<“♦»»»«· ?20 ’’’xsi'aiT kb** ’ Puio> kft'dw® incredibile > cum Λk quoniam nihil eft i quod homo de' femetipfo ” Anno S1SS1Q11. f| omitto ris prxteritifque temporibus ac rebus divini­ reliqua qux domeftica funt . Eccc nupcrTurtus· retulit , atque is’etiam Chiiftianam remcarum rex fenex , invalidus, fc imperio , & publicam fc ecclefiam contemplatus , in hunc 'pecunia 4 fc exercitibus ceflit , prêter omnium modum ipfe , aut per ipfum potius fandus opinionem > filio xtate tertio , Juveni ferocifSpirittfs locutus eft : Pidi ,u fimo , fc Chriftiani fanguinis appetentiflimo , N0T4I·» dtfttitdtiutm d» t»U . Magna qui magno donativo conciliatis fibi militum animis , additifque ad foedus fuum Scythicis B. proferto fc- divina , maximaque infuper , at­ nationibus, nihil non aufurus brevi timetur . que omnem liumanr rationis terminum exupeiantia Joannes vidit . Vidi , inquit , civi’ Jure hoc quidem optimo fartum cft , ut Chri­ tat em, vidi lanrtam, vidi Jerufalem , vidi il­ ftiani qui oblatam occationem juftitix atque lam novam ac de ccelo deiccndcntcm. Qua- cft laudis conteinpferunt , quique nuper recupera­ ifta civitas, quam Joannes vidit t Qux eft ifta tam fcie Africam totam iterum canibus illis quam magifter di/cipulo , Chrifto apoftolo » abripiendam devorandamque objiciunt . Jufte, Spiritus ianrtus evangelifte ac vati figuris fc inquam , fartum cft , ut ii quandoque de allegoriis revelavit ? Certe civitas hxc Chriprrfenti fuo imperio trepidare cogantur , qui ftianx reipublicx uibs eft, qux non vallo ali­ imperium Chrifti nec amplificare nudent , ncc quo terreno , non caduco murorum moenium­ defendere : quin illud potius fc vitiis oppu­ que ambitu cinrta cft , fed multitudine co­ gnare , fc labefartare diflenlionibur non ve­ piaque innumerabili claufa eft ac permunita . rentur . Sed de iis fatis . Melius enim longe Quamquam enim hujus mundanz fapientixantu quam ego , aut quifquam , hxc nofti fc tiftites certo quodam fc prxfcripto civium nu­ cogitafti , quippe qui a puero acceptas con­ tra Tureas inimicitias, & ab incunabulis fuf-C mero civitates conftitui oportere arbitrati fiat, nitniatnque fc nimis late diffufam multitudi­ ceptam facratillimx fidei tutelam fc defenfionem fubmoverint , neque inter centies ccntcnetn , adhuc perpetuam retiuuifti . Proptercana mtllia , ut ipfi ajunt , commercium fieri que in hanc urbem venifti , ut pacatis unipolfe ullum exiftimaverint, folum tamen Chrivcrlis, non folum iis partibus qux fidei funt, ftiaiium genus tanta tamque mirabili a Deo confuleres , fed ctiam illis qux infidelitatem optimo maximo cognationis , neceflitudinis , & difeordiam alunt , vehementiffime te oppo­ focictatiique copula devinrtum ac conjunrtum neres · Sed redeo ad orationem , qux mihi cft , ut m unitate maximam multitudinem , cum dortiflitna videtur efle , tum ita largiter unius urbts ambitu fpatium ampliflimum , in ampla , ut non tantum qux prxfentis conci­ una denique civitate totum terrarum oibetn lii funt , fed omnium conciliorum vim , aucomplertatur . Nam cum in condenda fc conrtoritatem rationemque amplexa videatur . ftituenda qualibet civitate duo in primis , re­ Q am cum tua amplitudo benigno vultu accequirantur } primum , ut partibus luis omni­ peut , exiftimabimus magnum fc illi ornamen­ bus ipfa conftituatur rcfpuolica ; deinde , ut tum , fc noftro ordini univerfo ex tua bcnebene­ cx partes inter fele civili amicitia quadam fc volentia acccffifle . Vale . conlcnfione confpircnt i licet cognofcere , quomodo privatis publicifque in rebus , am­ Orarù rtvtrtnÀi futrii , frttrii Thwtt Λ Α7· babus iis partibus noftra hxc Chnftiana civi­ , [ter* fnftffurii , tas excellat . Quod enim ea partes omnes ti»s *rdi*n prtdicttor·*» ftiurtlh m pcrfe&iflimx reipublicx habeat atque conti­ b»k>t4 \ottt4 »· ftannin ftfjivte coinilii Laneat , ea in primis facra , que facramenta tertwfîi , dmnuftflime Ka/cadai "]»λη appellamus , oftendunt , quas tantx funt effi­ XSU. caciae fc virtutis , partira ut hominum gene­ rationes matrimonio propagent , partira Deo Cum animadvertam , Joli fecunde pontifex filios baptifmate ut gignant , tum ut genitas maxime , reliquas omnes ccclefiafticx reipublicommunicatione corporis Chrifti alant fc ve­ cz confuetudines artionefque lingulas efle lin­ getent , deinde divina chrifmatis viitute cor­ gulis ecclefix partibus accommodatas , genera­ roborent ; ubi corroboraverint , potcftate at­ les vero fynodvs univcrfalcm ecclefiam penitus que auctoritate ecclcfiafticis ordinibus augeant : refpicere , eamquc tanquam finem libi pro­ mox aliquo errore lapfos confeflione reftiprium attendere , exiftimavi mc farturum rem tuant , fc poitremo , humanis culpis abluen­ fc utilem fc omnibus gratam. Ii hodierno die dis , fandi olei unrtione perungant . Prxter Erimum de ecdelia ipfa , deinde dc fynodis hxc autem divina fc pixclara munera , mul­ ujus temporis , illarumque ditferentu ac dita habet alia hxc civitas cumulatiflime . Ha­ verfitate dicerem . Sed cum iis diebus ex hoc bet namque apoftolos , habet cvangeliftas, loco viri dortiHimi , qui hoc oratorio munere habet prophetas , habet paftores , dortores , magna cum laude perfunrti funt , de in fere martyres : habet fermones fcientix , fermorebus verba graviter fapienterque fecerint , nes fapientix , genera linguarum , inter­ ego , qui ingenio illis fc dortrina inferior pretationes fermonum , diferetionem fpirilum , quo meis viribus minus confido , pater tuum , gratiam fanitatum, fidem, vaticinia, fanrte > eo humilius atque propenfius tuam miracula , fc eam crlutn claudendi rurfumhumanitatem fc clementiam mihi propitiam que aperiendi potcftatcm , ut quidquid in elle fc futnmiflè oro , fc fupplicitcr peto · Sed D E ter- 7x1 '· GOHCILIOM Ι,ΑΤ IRANINCI V. ligiwit · quidquid folverit denique , id A CKA.HT1 continuo in c*lo drflolutum vcl ligatum fit . ssiA. tt quamquam hum magna maximaque fint, fads runca non fida , tot tantaque ecclefiam habuifle, nifi A angelorum revelationes, iltaminationes , defenbonefque habuiflet. Qpibot omnibus aoionis aoftr* contemplatiofiifque . ftudia-non tueri modo ac defendere , fed propcnfins etiam À augent A oroare A perficere conatur. Civitas igitur A hac divina illis reipublic· partibus illuftratur, quibus nulla un3nam aha vel melioribus vel oràauoribus illursta eft . Quod autem cives ipfi arAfas in hac , copuktiafqtse quam i» civili alia commu­ nitate devinciantur , vel hinc patet manifefte» quod ii non jam cives funt aut advena , fed B cives fandorum, M domeftici Dei, fèd mem­ bra Chrifti, A ita unius ejafdeasquc myfticicoc-' ports membra, ut alii altis A membra fint , A quemadmodum funt , mutua fefecommunicatio­ ne ac Ibcietate confoveant. Cum igitur h*c civitas ex pcrfeAiffim» reipublic* partibus perfeAiiSmis conftituatnr , ipfiufque cives interiore A cognatiore quam omnes an* focietates gene­ re colligentur : patet certe · hanc urbem altis efle digniorem . perfeAiorem , excellentiorem , ipfamquc pr*ftare omnibus honore , decore , A quod maximum eft , humana beatitudine ac felicitate . Quamquam enim cuiufvis civi­ tatis proprium efic videatur , fnflicieatcr ex fe > beneque ac beate vivere , nulla tamen C alia , nili h*c noftra hoc ipfam habere cumu­ late ac largiter, poteft , fed ne imitari qui­ dem . In aliis namque finis civilis amicitie A focictatis eft , optima inter fe hominum conjun&io : in hac vero noftra , io qua heredes Det omnes , coheredes autem Chrifti funt, ad Deum ipfam , ut proprium Chriftiani generis fitteth , eunda referuntur . Hcc cum ita fint, scAc Chrifti ecclefia non tam civitas ab apoftolo Chrifti , quam civitas fanAa a viro lanAilfitno comaaentoratur. Id autem, putres , ut nunc vos alloquar, moa extrema oratione ad hunc fummum pontificem caput omnium reverfarus, id, inquam, patres, qua A ego quoque ratione demonftravero , qu*fo , intelligite . D Sand it as ipfa , ut a definitione incipiamus , utque Dionylio Areopagita placet , immacu­ lata , libera, perfcAaque munditia eft. Proin­ de tametfi hoc lummts antiquorum, noftrorumque rationibus firmatum iit, in Deo univerforum auAore A gubernatore omnium re­ rum naturas , excellentias dignitatcfque conliftere : Deus tamen ipfe pr» iis omnibus propriam ita fibi vendicat fanAitatem , Ut etiam fummi philofophi Dei fubftantiam mun­ ditia À farôitatc definirent . Nam cum invifibilia Ddl per ea qu* faAa fuat , fempiternam quoque ejus arirtutem ac divinitatem intelleAu confpicerentl vellentque Dei naturam A voluntatem , ac quidquid ia Deo eft , uni­ £ ca, ahiique rebus incommunicabili proprietate exprimere , non virtutis quidem , non divini­ tatis , aut reliquis une* majeftati coafentaneis nominibus ufi funt , fed munditi* A fanAitatis figuifieationdras . Solam enim deitatis fubftautiam a totius potenti* macula A labe liberam retnotamque efle perpendentes , illamque ob id efle dicentes adum purum, eamdetn certe ipfam definitione hac mundiftimam efle fanAiflimamque dixerunt . Nee mirum , ta­ lis tantaqnc ianAitas tantum in mentibus ho­ minum A numinis habuit A majcftatis quan- TajImo G*»/. GcwrcA Tom. XXXII. μα»ΜΛΗ«ιι doqtiidcm intelligcntus etum beatis , quas an* gelos dicimus , hymnum carincaquc Deo pro priera eodftituat - Angeli namque atque akchangeli , cherubim quoque 8c seraphim pepetitis sngemiaatifqnc vocibus, feneus, fathu, β»ι , proclamant. Quo fit , at Dei quoque ci*■ vitatem, ia qua * magnas dominai eft » deceat g fanAitndo. Atque hanepactem quo paucis dc-»gn monftrari poteft, breviflpme oftendam. Omni­ bus rebus tam naturq, tum atte conftitutis, hoc principio attributum ingeneratumque eft , ut cum ali* aliis jungendo tint , pari mutuaqne difpolitiooc ac fimilitudinc conveniant . Hoc ipf* forme, ieçundum materi* recipientis ■> n:a diftribut**, teftantur. Hoc propria peculiariaijue munera obeunda apte appolttrquc -00ftrorum membrorum habitudines manifcftant . Denique hoc’confirmant innat* materiis ipfis, ut ita dicam, patientia, quibus ipfe res homi­ num artificio lubjeft* obtemperant. H*c nam­ que omnia 9t reliqua id genus , live natura , li­ ve arte componenda lint, nili primum amica in­ ter fe cooienfionc conveniant componi conjunSive non poft'uut. Cum igitur fanftitas dc mun­ itis propria Deo fit , inique conveniat maxi me 1 cumque conjungendas res ipfas habiles in ter fefe an conjun&ioncm e£fc oporteat , nemi­ ni dubium eft , puto , ecclenafticam civita­ tem * qu* Deo coojunôiiEma eft , puram , mundam . fanftam immacalatamquc esiftere . Ventate etenim prima , qua confirmatur , ac in qua fandatur, Aereorum omnium. e»perspu­ ra mente peifeverat , & dilectione perpetua , qua ipia in Chrifto 8c Cbriftus in ipia manet ufque ad foculi confumtnationcm, ab omni vi­ tiorum forde A contagione remota eft atque ita viitutc bonitateque perficitur ac vallatur , ut neque mors, neque vita, neque inftantta, ne3ue futura , neque altitudo , neque profunutn , neque creatura alia illam pomt a Chiifti amore separare . RcAe igitur civitas bate noftra , quandoquidem omnium cclcftium vir­ tutum pnecipua a Deo pollet fanAitate, omni­ bus ea ceteri mundi dignitatibus , poteftatibus , imperiis antecellit . Satis efle arbiter hujus civitatis detnonftratam fanAitatem : qu* civitas quia fanAa eft , jure optimo a fanAn Spiritu nomen illi impofitum eft prrclariffimum . Is entas hanc lanâam civitatem Jerufalem appellavit . Quod profeAo nomen obhanc caufam adepta eft , quod Jerufalem non modo pacem ipfam » fed ea etiam qu* pacis funt , annuere , fandorum interpretatione tradatur . Tria igitur in hoc funt. Nam A hoc Jerufalem atque pacis optimum eft, A id veram hujus ci­ vitatis nomen , A poftremo huic civitati ita proprium, ut nulli preterea alteri vete conve­ nire pofiit . Optimum certe eft . Nam optima res pat eft, adeoque magna A divina, ut univerla creatura hanc appetere A perquam defiderase videmur. Cum enim pax ipfa , Auguftino tefte, tranquillitas ordinis fit » A tranquil­ litas ordinis tunc fit, cum fcclufis contrariis quibufque ordo conquiefcit: confiât res omnes, Γιquidem naturaliter fines fuos appetam , A im­ pedientia cunfta fubmovere contendant, pacem appetere, paci!que A quietis fruAus ut adipifcantur , fumma ope laborare · Qyod autem Jerafalem pacifque nomen, verum ooftr* civi­ tatis nomen fit, h teftis bonus eft, qui dixit: Er faSus i» jMcrArns tj»t : Dei fcilicet, qui h· A na juice orbis finem pacem potuit, A tantam in ca voluit prorogari abundantiam pacis , m Hh cives '“ut” Concilium Lateranense SBSnoil· c'*e( ‘Pr' non m°d° cutn Deo paci» auûorc & K incipe , non modo intec le omne» pacem hjcenc , fed finguli etiam p»cij tranquillet»tifque abundantia , St intelligendo in verita­ te , Se appetendo in ipfa bonitate conquicfccrent . Ea veto p»x , nrc urbe Jerufalem, hoc fanctiiTimutn Det hominutnque domicilium , non quidem impiorum hominum eft, qui quo­ modo non «et· bona feftantur , ita nec veram pacem inquirunt : fed illorum eft y patre* . qui pacific* fune , qui paci* domum unanime* inhabitant , · qei pacem h^s qui prope & hi* 3ui lon ;v funt , annuntiant : qui hit ad quo* irertuu: , pacerqJicferunt ; & cum hofpitio recepti non 4unF, redeuntem ad fe pacem ipfi recipiunt . Illorum eft hrc f^nftiffim* Jerulalem , qu* ea vivi* lapidibus conftruitur , dc’ ui. qua David loquitur , Se cuju* portarum fer* ac clauft.a a domino confortantur . Hrc eft illa Jeruialem , patres , in qua , lient paulo ante inter re* divinat perfeftum eft , rex pa cificus pacem relinquit nobis , pacem fuam dat nobit led non quomodo hujui mundi homines dint , ipie dat nobi* . Ii enim pa­ cem dant , ut moleftia carcant . Sed pax ibi vera non eft , ubi nec vera concordia eft, nec coida hominum conjunfta , led disjuncta lunt . La amem pax quam Chriftus dit , A: qua: in : ellam nto pac;> A m Jeiulalcm in»c ni.tur , ea clt , paties , amotis vinculutn , tranquillius animi , ti.npl citas cordis , confottium divimtaiis. Qui» unquam vidir vel au­ divit talia ? Quid fuit unquam tam lingulare, tam novum , tam ioufitatum ? Pa» Chrifti non modo cordi noftra 8c noftra* intelligmtias cuftodit , fed omnem etiam Sc humanum & angelicum Centum exuperat , omnifqut: ho­ mo laniftu* vocatur · qui feriptus , St qui rcIhftu» , Se qui relidtiu» fuerit m Jrrtifalem . Hanc itaque pizclaram in mutatione mundi re­ rum novitatem viden* Joannes , civitatem hanc non iolum ianftam , non folum Jerufa!c:n , led novam etiam Jerulalrm , Spiritu lanfto durante , appellavit . Novi eft enim . N«m qui in throno fedebat, & quide ilitfauro fuo nova Sc vetera profert , nou in va fe­ cit omnia. Fecit namque, ut neque ianguefcclet aut veterafceiet unquam , neque fenio con­ ficeretur, Ex quo fit, ut huc longe Iit origi­ ne, dignitate atque audoritate eminentior Hebrxorutn fvnagoi’a , qua: per antiqua- legis vetuftatem conlumpta , cultum A notitiam veri plimque prouiiih.Dci Filii lohta pcttinacia , atque animi ohftinatione repudiavit . Nam cum in Ivnagoga ipla in hodiernum uique diem vetu» homo lit , vetus lex , vetus fer­ mentum , prifttna converlatio : in noftra ceitc hac nova Jeruialem omni nova funt , novum cor, nova kx , novus homo, nova confperlio . Qu* enim major novitas efle poteft . quam Deum hominem bfle, & rudus hominem Deum, cumdemque verum Deum ac homirfem clavis confirum , fpinn coronatum , fc innumeris atfeftutn contumeliis, non alus iplumaimit, quam crucr. quam morte, quam vulneribus infernum viciftc, sxio’ aicendifle , ad patri* dexteram confcendiflc, propterque fuum nomen ac legem trucidato* 8r gloria & honore St felicitate per­ petui aBccifie ? Quid , quod illim difcipuli rude* , paupere» , abjefti obfcnriquc homi­ nes , cum univerfu* fere terrarum orbi» igno­ rantis tenebri» involveretur , Sc erroribus ac fuperftitlumbus fceleribufque obtempciatc; tot V, ll*xl!îSit!“" r‘ 724 A atque tanti» , ut damunes omnium gentium “"aSSF dominarentur, ac iummopere ab . horni, nibu* CHRISTI colerentur : hunc tamen ipfum mundum irni)i». mundum ii Chrifti difcipuli , ii cx infima ple­ be viri contra fynigog* pontifice* , contra mundi imperatore» , contra lut mani generis hoftes , contra leget , confuerudines, opinione», ' non armi», non opibus , non vi aut ferro vi­ cerunt , fed fide tantum , fpe St caritate fuperarun; * puigaverunt , illuminarunt ? Tam autem propria eft noftre ecdefie divina atque lempiterna novitas hac , ut nulla hominum eias fuerit , nulla unquam civitas ant refpublic» , que non ab hac Chriftian· ecclefia cunila acceperit , qu* filiorum Dei adoptioB ni» pcipetu* exiftnnt » Nam ut a divo Thoma predate -feribitur , fummutn illud Dei bene·* fictum , quod noftri gratiam appellant , Er quo Dei filii efficimur , id adeo novi tefta, menti eft, ut a mundi creatione fanfti fanft*qiie omne* , quatenus natur* divin· partici­ pes fuerunj, catenas fub novo teftamento com.firehendanrur, ad quod veteri* omnia funt reerenda. Veium cum hoc fieri nequiverit , ut excellens h*c divini hutriVnique coafertii novita» ex terra tenemique robut oriretur , ( quod enim natum eft cx carne , caro eft ; Se quod natum eft cx fpiritu , Ipiritu» eft ) par certcb confentaneum rationi fuit , ut dc cxlo civitas h<£ fenéb A; nova Jcrufslrm deirendetet. DcfC rendit namque dc c*|o urbs harc nova , cujus fundamenta nc< in poetarum figmenti* , ncc in humane fapientie pcrfualibilibus verbi*, ne­ que in cujulvis mortali* »ut cteatx voluntati* appetitu , feu opinione jada hint : fed qu* in montibus fanâis , hoc eft , in patriarchaium figuu* , in prophetarum ttftimoniit, m pia-conus apoftolonim , in fupplictii rnntyrum , jn admirandi» Chrifti operious , in fandorum pioborumque hominum purgatillimis mentibus, in viriutis denique &· fpiritu* oftenfionc inconculla ac lirma pcifiverant . Ddccndit autem dc coelo non greflibus coipotis , led imitatione ac hmilitudinc . Illius namque exemplo qux in caelis eft , reipublicx bcatiilin.x , huju* qux D in terris eft , regmien conftituit Deus, ut il­ lud non penes omnes aut multo* , fed pene» unum Chrifti vicanum Sc dominici gregi* pa­ llorem conlift it . N.im ficut in Jcrulalcin ill» qu· in olis eft, matic noftra anu* tantum do­ minus eft Jelus Chriftus : ita in hac Jeruialem illius filia , qu* Chrifti fangiainc irrigata , Sc mitris eft illuftrata fplendoriDU* , unut tantum piinceps eft , vicanus Chrifti & pontifex ma· urnii» , cui omne* defccodenti* Jerufalem ci­ ves & incolx , non folum ut feparatim linguli , fed eiisin ut fimul univerii obedire de­ bent : quemadmodum qui in fupema funt Je­ rufalem UnJi , cum fingulatim t tum univerfe , diviiimque ac fimul omnes uni omnium E creatori fubfunt , parent , obtemperant . Ut vero pr*darillima h«c funt ? At dicet ferte qui»: Cum iis temporibus du* nobis ecclefi* St du· fynodi proponantur , una Romana , Pifana al­ tera ; utrum jmbai dc catto defccndcrunt ? Al­ teram eniinxearum tantummodo deicendifle ne· ceflc eft , ilquidctn Chrifti fponfa una eft · Sinite me hoc in loco, pirre» , telpirare paulilper t nam quid a vobis in hac re oonftitutrvdupi fit , paucis dicam . Quinque Chrifti cecleli* coodi;i<>nei nobi* , ut auaifti» , fauftus evangelift.r popofuit . Illam enim in primi* efte civitatem, deindeUnôtam, Jerufalempoft, tum 7i5 Concilium Latbranbnsb V*. ANNo tUH.‘ uova‘a » «e de celo polhcuv dclccnCHft|Sri difte affirmavit . Illam igitur fynodum Sc iu mi. terris ccclefiam militantem , quam dc coelo credimus dcfcendiife , confentaneum efle pra:feriptis conditionibus , Se in c«k> triumphan­ tis ecdefi· formulis, procul dubio repenemus. Eam vero qu· a fupernorum imitatione' prokpfa in precept , afi illis defteftit viam , non utiqqc de czlo defccndiffe , quin potius ab in­ feris afeendifle judicabimus . Hoc quando ita fe habet , non defeendit de czlo , patres, Pi­ fana nuper patrum illdrum ecclefia , non defcendic de calo infanft.us ubique Sc invifus coe­ tus : non tantum e czlo facinus , itbsi defeen­ dit , inquam * fed ruit . Quamobrem ? quia non obfervat ea qu« call funt : non imitatur qn· calorum regni efle traduntur : A: quare hoc rutius ? Quia prorfus aliéna eft a revelatis apoftolo conditionibus . Ut autem eas congruo ordine percurramus , quis vcftrum putabit, pa­ tres , illum conrentum qui unius tantummodo nationis eft , fi tamen unitis eft i Sc non dimi­ diat· , vel nullius potius gentis legitima coi­ tio , quis putabit illum umverfam coegifle fy­ nodum, ejus civitatis, ad quam fortitudo gen­ tium venit , ad quam multitudo maris conver­ titur , ad quam omnes per circuitum orbis ter­ ritum congregantur , cujus minimus in mille eft , Sc parvulus in gcntjem fortiffimam? Tantum enim abeft , ut ecclefia illa Pifana vera Dei civitas fit , quantum abeft , ut Gnfta A' legitima fit : tantumque recedit a. can­ dore fanâitatis , quantum ad errorum for 1rs accedit : accedit autem plus unco , quanto magis Se Petrum ecclc i* , Sc papam concilio , Sc luo conciliabulo fmnmum , verum certurnque Chrifti vicarium lubjiccre conatur . Quod tamen nil aliud eft , mea lententia , quam na­ ture ipfius ratiomfque ordinem pervertere , Sc lilios patri , & membra capiti , paftorique ipfi fuarum greges ovium przficere . Sed Sc illud pcrfpicuum eft , Jerusalem nomen illi ecclefi· nequaquam convenire , propterea quod nec pa­ cem habet , nec ordinis tranquillitatem , quod­ que tam excellentem ecclefi r ordinem fubverteie counititur , utpote qur contra Romanam ecclefiam togati armataqiu odia commorent , qurque ad quofcnmque diverterit , non modo pacem illis non attulerit , led ipctn omnem pacis funditus everterit . Quae hngulatim omnia commemorarem , nili intelligerem nimio etiam plus qaam vellem elfe manitefta . Non igitur Pifarum fynodus , fynodus Jerufalc n eft , fed civitas ac turris Babel potius , qu* in terrs Sennaar confufionem fecit , Sc concordiam aedi­ ficantium difjecit . At dicent nonnulli . Sal­ tem una ex multis , Se quarta ex quinque praeferiptis conditionibus Pilano coetui conveniet , novitas fcilicet . Quid enim tamnorum Sc inufitatum ac mirabile eft , quam efle qui cenen­ tur efficere , ut miles duci , filius patii , do­ mino fervus impetet , oves pallori , denique pedes & cetera membra capiti ? Fateor equidem Se ego quoque nova h«c eife , fed tamen aliena prorfus at> illa fempitem· fanftiflimzque civitatis novitate . Mulsum enim inter hanc illatnque intereft novitatem . Nomen utrifque commune eft , fed res Se fignificatio diverfa . Hzc enim Jerufalem novitas a Spiritu fanâo eft , Sc rtema eft . At illam Pifanam unica tantam obedient ia Se ecclefi· pars tone effecit , eam fchifmatis illius tempore tres ita maximi pontifices habebantur , ut nullus eo- CrncH. Gcnersi. Tom. XXXII. / MAUMtltANUt L r.Mr . —,χ * 710 * , ut... .mt K.iti.. <|.iJctn , ant abfquc Ambigui- $Y 5S19 rate vciu» Pct. ucccflor exiftimarctur . H atque ob id diuturna non ’ eft : neque unius principatum amplcâitur , qui & in illa triumphante ecclefia eft , Sc hanc mi­ litantem confervat , quemque iynodus Pifana ample&i deberet , fi e celo delcendiflct , Se nunquam multitudinis regimini , uti facit, in­ niti . Longe igitur ab hac Chrifti Pifarum ecB; clefia diferepat . Haec enim fidelium eft , illa cavillantium: hzcdomefticorum Dei, illa aber­ rantium : hrc Chriftianoium hominum , .Nla vero eorum qui Chrifti yeftem conlcindere > Sc a myftico Chrifti corpore myftica Chiifti membra fejungete non verentur . Habetis , pa­ tret , quid de Pifana fynodo communiter lo­ cutus fum . Hoc enim univerfi totis devotiique animis deprecamur . Aflcquetur autem hoc > te «olente , tcque imperante , fi tuipic, pater fanâc , omnipotentis Dei , cujus vices in terris non folum honore dignitatis , fed et­ iam Audio voluntatis gerere debes ; fi ipfius Dei potentiam , neffeaionem fapientiatnque imitaberis . Atqui ut in primi, potentiam imi' C; tens , accingere , pater fande , "ladio tuo , inquam , accingere : binos cnun habes , unum tibi rcliquifque hujus mundi principibus com■ munem i alterum tibi proprium , atque ita tu­ um , ut illum alius nemo nili a te habere poffit . Hoc itaque gladio tuo , qui ecclefiaftice poteftatis eft , accingere potent illime , Sc ac­ cingere fuper femur tuum * id eft , fuper univetfas humani generis poteftatei . Cumque accindas fueris , tum intende contra crtores , contra hrrefes , contra diflcnliones , denique contra inferni ponas , errorum , hzreium Sc difl'enfionum auâores . Nec intende folum , led etiam procede & regna. Procede in primis, ecprofpere procede , gentes qu* bella volunt, D difupando : tum regna , li.ctdos & rex , qux pacis funt cogitando , inqnnc.n.!<> , perfequendo . Is namque idem , quem imitari debes, Sc rex regum eft , pacifque princeps , Se domi­ nus dominantium , rexque pacificus . Hanc au­ tem furnmam potentiam tuam divina perfedio comitetur . Perfe&io haec , mifericordia eft , qua pater ille czleftis &r perfedus folem fuum oiiri facit fuper bonos Se malos , pluitque fu­ per juftos ac peccatores . Nam fi tanta ubique mifericordia prxftabis , ut non modo amicos , fed inimicos etiam ac hoftes ad tui nominis reverentiam , ad apoftolicz fed is cultum , ad Chrifti ecdefi· unitatem , ad hujus concilii manifeftarn profeflionem venire compellas , reB Cic , pater fande, Dei perfedionem imitaberis humano more . Nulla enim de virtutibus om­ _ nibus nec admirabilior , nec excellentior tnifcricordia eft, nulla magis principi propria, nul­ la potenti* fummi cognata magis atque ami­ ca eft . Hec te prx regibus terre excellent i flimum , hac te univerfis populis adorandum , Deo­ que infuper te 8r gratum Se amicum Se fimillimum reddet . Verum cum multos multarum natio­ num gentiumque viros, clariflimos per Dei tuamquem mifericordiam ad hanc fynodurn ventu­ ros acceffurofquc exiftunemus , una fc tibi ad hanc rem offert divina Capientia, qur * fine ad Hh 2 finem ,, Ί*Ί/ Concix.lv· Latirbnbmsb V· MAxa{I“*Mnu 71g tSSMO IL fi?** fatfar MtiagU · ft difponit omnia f«u- A Reverendiffiaam dominus Petras tituli fandi Eu- “άμμο virer - Ham» nuper exemplo « fine ad finem icbii, Anconitaous. CIUISTI ram attigi& fostirer pacer fande , com in. Revercndiffimus dominus Achilles tituli fandi ma. difto concilia hoc atqire inchoate , oniverio· Sisti, Bonoaienfis. ad bene dc Chriftiana rcpablica fpumndom e jafte Soqrt pot­ fiat, ie , at par ecat , ia tv tanta expoaaHiemti uriiulu . •oa non fuiffc . Qaarc pqftqoam hodierno die * quod bonum fauftnm felisqoe fit * de fingulis ReveTcndiiCmus domnus Alexander fandi Euque ad hujufce fandiffisMa fynodi confervatioftachii, Fatnefia*. nem ft ftatam fpcdare videbuntur , cooftiraReverendifiunus domiam Ludovic» fande Ma­ tum fuerit, tum de iis quoque coaftituatur na­ rin in Cofmedin, de Aragonia. tionibus , qu· cum intellexerint Rome ft a Reverendilfimus dominus' Marcus fandas Maris Romano pontifice concilium fynodumqoe ha­ in Porticu , de Coraeliis . beri , ft detiderari fe atque expeâari , cundu 3 Iirocul dubio noblicum una ad Cbriftianm reTitrierckxCT njfi/hntti ftfx , ijgionit difciplinam , ad apoftoliee au&orkatts majeftatem , ad communem fidelis populi Reverendus pater dominus Cafar Alcxandrifalutem , ad labco'ium rerum reftixutionem , nuiH ad totius prcterca ccdcfir defectionem ft rem Reverendus pater dominus Alphonfus Antio­ convertentur . Sic namque boc facrofandum chenus. concilium in culiitn afeendet cum catholica ccReverendus pater dominus Stephanas Patracenfis delia , quam refert , ft quam Joannes civita­ A TorceHancnfis. tem ede fanâam , efle Jerufalem » novamque Reverendus pater dominus Bernardus Spalaefle , atque de cxlo dcictndiflc , contempla­ tentis . tus eft . Dixi . Reverendus pater dominus Vincentius Neapoli­ tanus . sissio SESSIO HIReverendus pater dominus Federicos Salernita­ 11L nus. In kic fiffitnc ryvsrrad·* CF iHnftrit C Reverendus pacer dominus Gabriel DyrrachienMéffhntif tfifcofni Gnrrtnfit princtfi M*pvlis. Reverendus pater dominus Francifcas Jadrenrn , dsdir mandar**» inviStJJvni frincifii J4*xintilinni tltSi inrpcrtttrii . Cs . Reverendus pater dominus Francifcas VicenNNO ft indiftione quibus fupra , pontitinus. Reverendas pater dominus Julianus Cibo Agri­ ficatus prefati fandUtimi domini noftri t domini Julii [rape II. anno decimo , dic vero gentinus . Reverendus pate^ dominus Francifcas SueflaVeneris , tertia menfis Decembri* , fuit cele­ brata tertia feffio concilii generalis in batilica nas . Lateranenfi , prrfente pnefato fanfeiftimo do­ Reverendus pater dominus Ferdinando» Cajomino noftro , in qua fuerunt pnefentes reve· tanus. a Reverendo» pater dominus Hercules Muguftenfis rendiflimi domini cardinale* , patriarchae , archiepifcopi , epifcopi , abbates , magiftri ge­ epifeopus , ft illuftrillimi domini ducis Sa” baudic orator . nerales ordinum , oratore* principum , A alii illuftriftiini domini , videlicet t D Reverenda* pater domino» Laurentius Montis regali* epifeopus, ft gabetnator Urbis. A Reverendillimas dominas Raphael Oftïênfi». Reverendiflimus dominus Dominicus Portuentis. Reverendiflimuu dominas Jacobus Albanen- Reverendus patet dominus Jeremias Tranen- Reverendos pater dominas Francifcas Confanus . Rcverendiffimos dominas Jraocifcu* SabinenReverendas petar dominus Aldronaodinus Nifi* . coficnfi» . Reverendiflimns dominos- Marcus PnencftiReverendus pater dominus Rqjmaldos Ragunus . finus . Reverendus parer dominos Andreas NoboniaTmkjttri tnrdinnlu. ticnfis . E Reverendas parer dominus Robertos RhsgiReverend ifltmus dominas Thomas tiinli fandi nus . Martini in montibus, Strigonenfis. Reverendas pater dominas Georgias NaxaReverendiffimus dominus Nicolaus tituli fanflsa renos . Prifc*, deFlifeo. Reverendos pater domino» Joannes Maria Si­ Reverend illimas dominus Robertas tituli fxnâr pontinus . Aniftafus', Naanetenti*. Revetcndiifimm dominus Leonardos tituli fanâc E^fi. Sufann*» Agenntnfis. Reverendiflimus dominus Chriftnphoras tituli fanReverendas pater dominus Luca» FolgiiMtenft· Pratedis, Anglicns. Gs. Reverend illimas dominas Antonius tituli fanfti Reverendus pater dominas Silvcftcr VuigorVitalis, Sipontinas. sncnfM. Reve- 7*P ,0Λν* Con cm σ m L atbr anbnsi V. 7JO Potenti- Λ Reverendus peter dominus Ludovic» Tricaricen- IlHlO ANNO Reverendas pater dominus Jacobos ans. III» CHK ISTI Reverendus pater dominus Andreas MiletenRc^c rendus peter dominus Antonins Calenen·»««· fis. Reverendas pater domines Hieronymus NiciedReverendos pater dominus Francifcus Spole­ tinus. fis . Reserendus 'pater dominus Joannes BovinenReverendos pater dominus Guilfelmus Cortofis . nenfis. Reverendus pater dominas Bernardinos PoliraReverendos pater dominus Bafilius TudcrAreolis tinus. Reverendus pater dominos Dominicus ItuolenReverendus pater dominus Bertrand» / lienfis. iis . Reverendus pater dominus Vincendus BclliReverendus pater dominus Dominicos Luceri­ nus . cenfis. Reverendus pater dominos Alexius Mellita* Reverendus pater dominus Bartholotnatus AB grienfis. nus. Reverendus pater dominus Ferdinandus BalneoReverendus pater dominus Paulus LeAoricn· rrgienfis . fis. Reverendus pater dominus Bencdiâus CbienReverendus pater dominus Albertinus Pifaurienfis. fis. Reverendus pater dominus Petras Algarer*Reverendus pater dominus Petras Narnienfis . fis . Reverendus pater dominus Joannes TudenReverendus pater dominus Joannes BaptiiU fis . Marianenfis . Reverendus pater dominus Alexander Alexandri­ Reverendus pater dominus Andreas Albanenfis . nus. Reverendus pater dominus Francifcus BifigniaReverendus pater dominus Scaramusa Cuma­ oenlis. nus . Reverendus pater dominus Vincentinus LauReverendus pater dominus Gisbcttus Rapollanus. nenfis . Reverendus pater dominus Simon Modruficn- C Reverendus pater dominus Bernardinos Cafis. ftrenfis. Reverendus pater dominus Corradus AftuncnReverendus pater dominus Mattharus Umbratifrs. neniis . Reverendus pater dominus Antonius Jacobus Reverendus pater dominus Joannes Dominicus Camerinenfis. Terdoneniis. Reverendus pater dominus Bartholomeus Mon­ Reverendus pater dominas Hugo Regicnfistis viridis. Reverendos pater dominus Jacobus FaventiReverendus patet dominus Lambertos Venufinus. nus . Reverendus pater dominus Gelafius BellunenReverendus pater dominus Joannes Antonios Anfis. Reverendus pater dominus Julianus Vulterraglonenfis. Reverendus pater dominus Joannes Ariapennus. fis . Reverendus pater dominas Hieronymus · Bi- » ) fc fi , fc inquantum opus foret , illud ad alium locum fc aliud tempus transferen­ dum , etiam ex toto tollendum & extinguenv dum , nec non revocandum » aqnullandum , x''irritandum fc penitus delendum omnia fc lin­ gula ea qu« per ecclefiam Gallicanam in cutate Turonis eodem anno fupertori fuerunt aâa, conclufa & deliberata , & fimi liter ad revocan­ dum omnia & lingula mandata & procuratoria , fi qua acnobis emanaverunt pro indldlonc concilii Pilani , quod nonnulli cardinales tunc indixerant , fc idem concilium Pifanutn pen itus tollendum fc extinguendum . Dantes fc cedentes eidem Gurcenfi principi , («xumtenen» ti & procuratori noftro , plenam fc amplam poteftatem gerendi fc exercendi omnia fc fingula in prrmifti* & circa ea ncccflaria fc op­ portuna , juxta dexteritatem Tuam , prout ma­ gis videbitur expedire ; nec non ad faciendum omnia alia fc finguh . quae verus fc legitimus fc indubitatus procurator , liberam & genera­ lem facultatem habens , circa prrtnifla facere potiet , & qu· nofmct tacere poflemus , ii pramiftis perfonalirer intereiTetnus , etiam fi talia firent , que mandatum exigerent magi* fpeciale ; ponentes didum procuratorem no- . ftrum , quoad pre mifla , * totaliter in locum noftrum . Infuper promittentes in verbo no­ ftro Cefareo , fc fub bona fide noftra t nos f;ratum & ratum habituros, quidquidpef pre­ atum principem locumtenentem fc procurato­ rem noftrum in promitfis fc circa ea cum om­ nibus fui» dependentibus , emergentibus fccon­ nexi» , adum , diftum , tranfaaum t concor­ datum feu concluions fuerit , fc nullo unquam tempore contravenire direde vel indirede, aut quovis exquifito colore vel caufa , de jura vel de fado , etiamfi de jure poflemus . Supplen­ tes prxterea omne» fc fingulos defedus tam juris quam fadi , qui in pnemiffis aliquo mo­ do poterunt evenire . Promittentes quoque , ut n forte mandatum iftud ad aliqua per fupradidlum procuratorem noftrum traiftanda fc concludenda fufficien» non foret , quod noa omnia fc lingula hujufmodi traâata , fc per fupradiâum procuratorem noftrum fic conclufa , rata , grata fc firma habebimus & obfervabl· mus, harum teftimonio litcrarum figilli noftri appenfione roboratarum. Datum in civitate noftra imperiali Colonia t die prima mentis Septembris, anno domini milIclimo quingentefimo duodecimo , regnorum no- 7H Concilium Lateranense V. M*x“iïi“wu 7M ΑΜΝΟ noitrorum, Romani vigefimoleptimo , Munga- b notis approbante , rod ‘dicem fauftamque ca- ggsaio riffimi inChnfto hlu noftri Maximilmni Roma- . III. OUUiTX ri« vero vigefimoteruo ni imperatoris ele6t (empte Augufti base facto» U»«· Per regem. Ad mandatum C* larte maieftatis proprium. fando Laleranenfi concilio veram adhafionem Quo pcrleflo, fur rexit piarfatus reverendus St Ac finceram unionem, omnia Atfingula perdaasnationis alumnos Bemardinum Carvajal, Guil» iilufiri» Lmu» ‘.t-rrhetis, Ar kgit quamdam klmum Friffonet, Renatum de Fria, Ar Frideichedulam msnu propria (criptam · cujus tenor ricurn de Sand» Severino, olim cardinales, <■<’cft talis. rumque fautores, adherentes , complices Ac Kquaees, fchifmaticos, hcreticos, or in fuatn ac frWa/a /e&s prr Gsnvn/cm. aliorum pttniciem dcbacchantes, unitatem fan­ da matris ecclefia fcindeie fatagentes m <»nci£»«·. tempore gelida, cetera veftibus pr»longis St maNona· Decembria» pontificatus noftri anna de­ defadis gravata erant. His maxime impeditos, ci nap. mulis delcendentes canum excepit, cxcano fttiD. de Comitibut. bundos, famelicos, feflos,madidos, implicitos, Qua quidem (chcdufe > ■» promittitur. pcrccenulentos Se fomnolentos «des vaftiflima, rud­ IciSa , ideas reverendus pater Petrus epifcopus ia tcftudine , fed tignis teâa , & crebris tranpetiit » an placerent paternitatibus fuis conten­ fennis · per quas magna naves tranfmitti poffent te in ditta fcheduia. Et omnes tc iinguii rcfponpatentiffima .* eadem multitudinis hominum Se derunt » placere contenta in diâa fcheduia. Fuit murmuris , ft repitur ac lamentorum ex incommo­ info per indiâa quarta (effio > qnarto Idus pre(entis menfis. Et tore fuerunt pro tertia (cilio­ dis orientium, algorifque plena. Sic affeâomifero mihi, St innata, quod dixi, vocis Se cor­ ne. Super quibus idem magifter Marianus dc poris imbecillitate laboranti, ajot incommodis Coccinis procurator petiit (nftrumentum & inftrumenta » fcc. Et incepto ner (aoâiffimnm do­ B circumvento, vento, imbre, procella crepitanti­ minum noftrum gloriofo hymno, Te Deum bus, 8r murmure, tedo Se tranfennis templi ver­ ba intercepturis , coocionandum-erat. Infuper laudamus » lf cSpcna profequente » & ufquc ad iuggtftum afeendi, ficut etegione tranfennarum finem perduâo » (anâiflimus dominus nofter altiffimarum ac latiflimarum, fic a te, ad quem cum cardinalibus & aliis praelatis recedit , Se labores meos Se verba direxeram* longe juftu venit ad fandum Petrum in palatium apottuliquidem tuo, ante inceptam lynodum politum, cum in Vaticano. quo magis multitudinis auditui quam tuo con­ "Julii huj»t jwmimr fettnl· ftttifiti maviwc, doleretur. Omitto, quod quidam ad (uumcom­ ^tlexini efift uput Mtlfitumt λJe fl iJiam modum cuncta trahentes, ira tunc quoque ad red­ fiarnlm > feintent plnriinem Jkit, dendum Deo Arjrftiti* debitum (c difliciles dorofque pteftitere, ut ficut te snultofquc ex pa­ prrprraawfnr felieitettnt. tribus per totam fere (effionem folicitos ac lufpenfos tenuere, ita me quoque in adionis me­ Non me praeterit > fapientiflime pontifex » pa­ dio* turbabundi viderentur. Super his mitra carum pii minufque grati erga Deum animi elle» quidnam ex iis que uobir contingunt, alii cui- C put, parum ejus hiberna infula teâi capax, fic angebat, ut non magis nuperrime fimul omnes Eiam quam illi » cjufque abftruio judicio triin itinere (ub imbre ad Lateranum, quam ego uere. Propterea que fortunam & fatum ap­ tunc (ub illa ad orationis calcem properarem. pellant, aut nulla efle, aut Ii qua funt , ego Sed ficut quondam toti Grsaci* belli, ita nunc quidem illi fubjici fentio ; tantumque iideribus mihi hujus mali Paris caufa erat. His ergo tot tribuo , quantum eft , quod nihil ex ejus po­ fimul fattum eft, quorum vel unum fuppctiiflct tentia detrahere poflit. Verum ta men 8c divum ut nec tu, nec pars maxima (acri (enatus & pa­ Auguftinum divinarum humanarumque rerum trum audire me quiverit. Qjiamobrcm hremihi interpretem eminentiflimum , caufas fortuitas poftea lingula memoria repetenti, nec dijudica­ non efle nullas , fed latentes aileretc > Se mihi re queunti, quibus minn* fecerim fatis, illifne filurima & graviffima infortunia ab ipfi· fere 3uibus ita me aftedum Se properantem locus att­ latim incunabulis accidiffc , eoque graviora, ire perm r Iit, an qaibus id exparte vel omnino quo prater omnem fpem opinionemque incide­ negavit : expedire vifum eft, magnis etiam viris re , iat Rio. Quibus illud quoque canto magis id tuadentibus Se amicis flagitantibus, ut inftiannumeraverim, quanto nihil ego enixius cu Ar non mi­ rerum agendarum permi ferit, ita leget, ut om­ nus ftolidum arbitratus , quidquam dc iis tuo nem fructum laborum meorum in eo maxime verprscepto opponere , quz tibi quoque nota elle iari exiftimet, ut a tc uno probentur, viderentur. Prcrcco qu* poftea luafere, utrem jam praeparatam & inter miflam lententia mutata teSlexii epifctfi SMfitetni ereth yaaus beLnit i» tefutnerem, quod Se hzc es ipfa oratione facile ttrtU feffient [atri Ln fere neufit eetutliit percipere poteris, Acepiftol* ad diem ipfiuscon­ jttffit JttliiftcntUtfiUtfieii metxtati. cionis properandum eft. Fuit hic tertio Nonas Deccmnris, cum fol longiflime a nobis recedens Maxime vellem atque optarem a domino Je­ Se nos obliquus rcfpiciens , dum parvam hemif- E fu Chrifto, ia cujus nomine, ut par eft crede­ phatsii noftripartem ambit, dies brevif&mos red­ re , te duce , beatiflime pater , hic facer (ena­ dit: cumque ad ea qu» m fynodo agenda erant tus, prcclarus Procrfar, infignes reguli, Cela­ vix totus fufledurus videretur , res, vcl potius ureeflâtas ita tulit, ut eodem ante omnia Late­ ris, regum Se aliorum principum oratores, ornatifltmi prcfules , Se ceteri qui adfent homaranum tibi c Vaticano eundum effet. Per prope­ niffimi viri , huc hodie convenere , ut eadem randi igitur curam magna ex parte fomno qua fere Cola font infiramenta conque per totum orbem diftufa , te ecclcliit pro filii : hoc autem morbo ubique » fed prufenim conditione locorum te temporum luper regio­ in fynodo » re omnium qua ad religionem tc nes vel provincias conftitutis, te eifdcm pruter prafentem foturamque falutem hominum perti­ mandatum exemplumque principis, natum quonent . matima, cum ingenti diferimine utriufi J|ue ratione ed<»ais, res omnes disjunâas per que falutis laborari : me denique in tanti mor­ c imbecilliores fieri j conjuoâas vero , validio­ bi » tamque magna rei fc imbecillitatis men res : linguis fua laluti diuturnitatique confucogitatione pene deficere t fommus illç attifes lentes, id iplum ledulo fervare curarunt, dum mentium illuftrator & auftor invocetur » qui te annis fere fingulis capite · citiufquc cum fuis ·)**».·*cxtiaâas eas accendit » tc acccnfas inflammat » membris in locum omnibus tutum te commo- Hi1···,L tc ab illis ora difibnare non patitur » quique dum coeuntibus, que corripi emend crique opor. in igneis linguis apparuit » tc ora infantium teret, accuratius penfitata atque difcuffa , ad fecit diferta , Veni creator Spiritus » mentes C incrementum omnia , confervauoncmquc reli­ tuorum vifita , imple fuperna gratia » qua tu gionis » publicam honcftatem , bonos mores , crcafti peâora . Utinam tuos» domine, utinam ammarumque falntem red'gcbantur . Interdum tuos tuaque gratis capaces nos reddas · Hoc Ctiam, cum res exigeret, lua cuique jura quali ergo duce , quod ipfe concedat, quam brevius municipalia pro falutc prop ii g* tc com­ mihi fieri poterit , de concilio aeque ecclefia modo ftatuebant · De rebus vc-o ponderofis k differendum eft . Et primo altius earum prime­ dubiis fammum caput , ut communis qmnium ra figura te origine repetitis, mixtimetiam in­ magifter te doctor, confukbatur . Quo fiebat cremento , majeftare poteftateque oftenGs , nec ut, fi quando hnrefis vel alia res gravis If pernon utilitate te commodo qua ex cis humano niciofi exempli afoubi oriretur, pr«fcrtim qu· Îmeri proveniunt , es parte enumeratis ; poreligionem 8r publice leges oftenderet , ad il­ remo , mutato a me fomentis reddita ratio­ lam e vsftigio reprimendam patres undique > ne , dicendi faciam finem ■ Per hxc enim » precipue tamen probauflimi , eradit illimi ac ctfi pro rei magnitudine pauciffima parumque integerrimi quique accerfebantur , tc ad locum ornata , opitulante illo qui te publice ab om­ tempufque aptum , a capite delcftum , tc ab nibus , tc privatim a me invocatus eft » five D ipfis apnrobitum , conveniebant, Ubi non «si­ rationibus , five exemplis , five auâoritatibus nus ardentiffima dilcftione in Deum , quam innitendum procedendumque in fynodo fuerit , mutua inter fe tc erga proximum , quod eft reâe omnia confuli , fc confulta reâiut de­ univerfum genus humanum , caritate , omni* cerni , te decreta rediflime execution! mandari fimul profpicientcs , tc fingula fedulo few an­ quam facillime poterant . Cum redemptor te tes tc ponderantes , ut qu* ad omnes pertine­ legifer softer hominem , parvum mundum , rent , ab omnibus recipeiehtor vcl eliminaren­ cullapfum erigere ac inlLurare cum fois Patre tur : qme infringenda dijudic.*fl*cnt , pro irritis te Spiritu ftatuiffet , nec in opere difcederc a tc inanibus ; qu· vero probanda, pro veneran­ dis lanftifque ab omnibus habebantur t Ar ita prima ejus prodndione » cui etiam totam Ttieorum contuitis atque decretis publice ab orbe t. nitateus adraiffe , per verbum , Fatumas , perfpicuum eft , cum in ceteris rebus , quantum­ univerfo pavebatur , ut vel Ii plurrs mundi feuvis bonis , multis ac magnis creandis , Dixit , tentia Democriti eflent , eorum j >ffis ob empetc, Fiidsr » de Deo fingulavker a Mofe proferaraturi viderentur . Hac ratione facra fynodi Jfcn i. tur : quod te in Jordane amni , per facri ac malis erant metus , boon fpes , vitiis paras , falutiferi lavacri inftirationem , tc in patefa­ E virtutibus premium » laboribus quies , ftudiis fomes . incrementum tuftitisr. Hac ratione turcienda , pro capacitate vifurorum , gloria fua ΜχΛ. ·7· fuper montem Thabot'tribus , tc non paucio­ bulcntiflima feditiofiffim· ac perniciofiffim· ribus , difciptilis qui cum comitabantur i tc ha: re les extiuft· dcletrque fuere , tc fide fapaflim per totam legis traditionem , te de­ crofen&aque rel'gione enucleat» tc explicata » mam in corroborandis inftruendiique difeipoeerumque capi’ibus te articulis ftabilltis, mun­ dus, expuifis errorum tenebris , eam aliquam­ lis , per Spiritum fandlum in ejus nomine a diu totus retinuit, in qua nunc brevis e^sanPatre miflum , plenius declaravit: redituras ad Patrem, tc a terrenis ad czleftia corporetranff’ulus luce ambulat ventatis . Hac ratione toc acri tc feluberrimi canones , duces pnrftmcenfarns , ita duodecim difcipulos ( lr orando tilfimi ad bene beateque vivendum, Bead tem­ J- •d quas per eorum contempi am 8c coati ho rum int«rmiflion«m devemmus , non utique deven­ tum buffet. Hac ratione Urbanus pontifex hu­ jus nominis fecundas , fynodo habita , totum fere occidentem »xcivit » Sc numcroMGm* ac poicntilEmz expeditionis illius auélor faftus , Antiochiam AcJeAfalcm preclara ecclefie mem­ bra , Ar alias infignes urbes Se regna cum* in­ genti gloria recepit . Et poft eum , ne amit­ terentur s Pafebâlis 8e Gclafius pontifices Tupplementis , commeatu & pecunia exercitui in Afia fubveniri fecere -, 8c Calliftus hujus nominis fecundus , nongentorum patrum, qua nul­ lus ante Ar poft eum frequentiorem ufquam , in hoc ipfo Laterano ad idem opus fynodum habuit , ubi tu quoque, beat illi tne pater, hu­ jus Ac aliorum exemplo , Se redo > ut par eft credere , animo, hanc cdixifti , quod bonum, fauftum felixque tibi, uniretfat ccclcfi* 8t no­ bis omnibus fit , 8c ad eutndem per illos mo­ vearis effeâum . Hic ratione cum alii , tum Innocentius hoc nomine tertius, qui etiam La­ terani ad hoc ipfum quingentorum paulo mi­ nus patrum concilio interfuit Sc prifedit, tanta auâoritate fuere , ut imperatorem Se reges Galliarum, Hifpaniarum A* Neapolis ad idem properandum compulerint . Hac pnrterea ratione imperatores pedibus nudis , non brevi fpatio per nives curfim ante mania procum­ bentes , & alit ad pedes pontificum inermium certe , ac fola innocentia munitorum provo­ luti , eorum veniam precabantur . Madi vir­ tute 8e vere felices pontifices , quibus tantum ultio a fummis etiam principibus venerationis A vcrecundir pendebatur: feliciores principe», qui in perfonis hominum tantum Deu time­ ns cultuique exhibere non harfitabani. FeliciL fimi & hi Ac illi , qui depolitis odiis lie ad mutuam diledionem convertebantur , ut alte­ rorum alteri quam libent illime onera ferrent > quo lex redemptoris per utrolquc adimplere­ tur ; quique non ex potentia licentiam , fed contra ex licentia potentiam penlitabant : nec quod fibi placeret , led quod omnibus expedi­ ret , quodque deceret , non quod liceret profpicientes , anteponebant . Denique , qui ex majoribus non cos , quos & ipfi ante geren­ dum magiftratum A omnes boni vituperarent A· reprobarent , fed quos feirent omni laude commendationequf dignos , imitandos fibi & fuperandos pro viribus proponebant. Sed quid ego his fideribus immoror , que quamvis per fe micarent , magna ex parte ab aliis lumen mutuata fuere j St non aa illas fulgentiflimas ftcllas recurro , qui ita perpetuo vixere , na variis modis pro fide , proque ecclefia certa­ vere ; ita denique toti Deo dediti , gratiam ejus promeruere, ut facile affirmaverim, multa illum propter eorum menta iuamque patien­ tiam fuftinere, quz per fuam juftuiatn nequaSuatn fuftinuiflet ? Quis enim , qui eorum faa vel ditta vel feripta ferutari voluerit, non inveniet v«l primos illos tres & triginta a Pe­ tro Melchiadcm ufque uno tenore & vivendi fumma eum temperantia, Sc gerendi magiftratum futnma cum lapientia , Ac fu beandi quas­ vis pericula pro fide proque ecclefia fumma cum fortitudine , denique migrandi a tempo­ ranea vita ad «ternam fumma cum alacritate *’ 740 A Sc gaudio , ita eertalTe adverfus Romanum anno* imperium St reliquas oibis terrarum natioacs CHRISTI 8t vires , uc non modo illis invitis & impu- tjia. f;nantibus ecclefiam , pro qua certabant , Tuo anguine folidaverint , dilataverint St extule­ rint , fed ita ipfos quoque holies orbis do­ mitores Sc armis infuperabiles devicerint , ut fibi corona viâoriz c*lique regno per mar­ tyrium comparatis , illos illorumque luccefloics ecclefie jugo «ternum fubegcrint P Vel lubfccuios a Silveftro ad fplendidiflitnom fi­ dus Giegorium Gordiani , totidem quiddh numero , quamvis alio rerum curfu tenore­ que certandi , perfecutione ecrkfiz per Chriftianos principes in favorem proteâionemqut B convert* ; ita Se przcepta fui principis 1er-* vantes , & exempla majorum fcqueutes , di­ gnitati incrementoque religionis Sc ecclefie confuluifle , ut ipfi qnoque omnes , ficut prio­ res , jure optimo in divorum numerum fine relati . Tantum pnrterea pietate , ingenio , difciplina , moderatione , & omni virtutis genere valuifle , ut cum ipfi , tum eorum imitatione polleri quoque immaniftima homi­ num monftra , vel porius firviflimas feras , Gothos , Vandalos , Longobardos , Ar alios hujufmodi , eorumque reges ufque adeo leni­ verint , ut ex truculentiflimis cicures munfuetofque reddiderint : denique labore , inedia * fiti , vigiliis, continentia , Audio juftitiz , C &.· illiciti abftinentia lucri » hanc quam vide­ mus amplitudinem 8e opulentiam nobis com­ para vifle , per quas deliciis quotidie magis in» volvimur , Sc opibus pene infanitnus . O felix frculum , quod illos viros non moibum , uc alios , rebus cedefiz , fed ejus morbis it pe­ liculis pr^fciiuncttm remedium attulifti ! O tc ecclcliim tui fponfi gratia plus quam pru­ dent ilümatn , quz ita tuis primordiis confulu ili i , ut tales tunc , non quales poftea mul­ tis temporibus experta es , tectores defenforefque haoeres ! O * folum tunc certe beatifEmum , quam reverenter tc intueor, ofculariquc gcftio , quod illos 8c tu liftt Se aluifti , & maÎjn* ex parte produxifti! Poftiemoquis eft, qui D ioc etiam in cogitatione auflz vel confervatz, cum in occidente , turn in oriente , ecclefie non perpenderit , ita utramque partem patres carum inftituific , ut fi quando forte inter ie diflentirent. acuendi potius ingenia ftudio , Sc pcificiendi fidei perfpicuitatem , quam pervertendz caufa veritatis , tunc quoque modeftiori quadam rmulatione urraque abftincret a vi­ tiis , Se bonis moribus inhrrerct, Ac atnbz pa­ nier ad religionis converfstionem proficerent ? l*cus «bQuod * » quando tunc valeret , donec przfta- fcw*· > h potuit , fatis Ai Roma olim , deleta Carthagine , 8c ab annis aliquot occidentalis ce- quintum mclelia , orientali collapfa , ficut experta eft , l«wt. H. ita membra ejus qur rede vivunt Se fentiune , E non fero pamteret . Digna profeâo res , quz a multis accuratius cogitetur Ar ante omnes a te , beatiffime pater , qui mancam Se imperfeâam felicitatem tuam putare propterea fepe vifus es, quod earum utrique pariter , totique orbi , quod tuz fandr fedi datum eft, non fimul pr*fideres. Eat nunc quifpiam, Ar Zoroaftrem v«l Trimcgillum , vel Phoroneum vel Pikftratum , vel Licurgutn , vel Solonem , vel Numam Pompilium, vel alios, non dicam cum legifero redempto neque noftro > fed vel cum ipfis i ervis ejus , przfertim , quos dixi fex Sc fexsginta , conferat; quos ille ira partitus eft, Ut 74I Concilium Latibanimsi V. “"’Βί?”L 741 cratiffimis , earumque comité· hlafphemiaanon gyssiO ferenda» inve&uroa ; etiam cojsfilia » mum, tuas fraudes tc cupiditatem rerum alienaram , e* quibus difcordiaa Ac bella inteftina oriri fo* cundi eadem cura vohMtatm martyrji termina­ verique confiât , Ac (aviffima Chriftianoram io. rent , Ac alterutri fuo numero annos ejus tem­ porale· «qua rear: vel aliis occidentalis Ar orieiv ter k trucidatione· , ac tanti eftifi (anguinis , cujus dimidio minui ad profligandum commu­ talis ecclcfi» luminibus anteponat , qui ultra nem hoftem fitppctiiflct , canui deteAaturas » lucem veritatis, vita etiam , moribus , laftk·tis , (criptis Ac praceptis longiffime illo excelAc. idcirco de morum corruptione Ar culparum inhibitione K de tollendi· undique difcordiM , luere , Ar demum tantum au$oritatu Ar ipfi cooiccuti , # fuccefloribus impetriri (ont, ut Ac pace ubique inferenda , deque («letifera ia commuarm Chriftiani nominis hoftem expedi­ non prscepto vel imperio » led nutui eorum fubjies , omnes felicitatis beo haberent. Mul­ tione , te c)«i» imprufmtiarum occafione non pauca » poftvtmo te ia primis » tuorum verbo­ ta graviter Ac copiofe pexrco Chrifti egregios , crudititSmus vir Ægidius Vitcrbienfis de ratio­ rum non immeator , Ac deinde imperatorem Ae ne conciliorum · deque accepto detrimento per B reges fingulatim ac nominarim, fi* ali··princi­ pe· Ac popules Chriftiano· » ad illam , quod intermiflionem , Ac utilitate per frequentatio­ iperabam nonnullos eorum adfuturo· , hortatu­ nem eorum confequenda , diflcruit prima ora­ rus : multa , inquam , de his , Ac qu· ad ea tione , qua hoc lacrum eft aulpicatus conci­ pertinent , jam liceris Ar tnemoric mandata , lium : aliquanto plura Thomas Cajetanus , dicenda , Ar tribus vis horis abfolvenda* para­ philoiophicc ac théologie· rationis uti peritifvi . Sed ubi animadverti , quam parum vel Æmus , ua difceptator acerrimus , de trium­ gidii mei , paucis vel pullis eorum qui ad con­ phante ac militante , deque Pifana , ut ipfe cilium expeaabantur , fupervenientibus , verba appellat , ecdefia . Non paucis etiam profui profecerint , vel Thorn· ecdefia , edi nunc Spalatenfis, difciplinarum quas dixi , non vul­ egregie per te re navata , in tncliori fpe eongaris profeftbr , lua cum Tuicis przlia prodeftttuta > maxime Crfarc in tuum fandum fa­ feniione communis tecum gregis inita deferidas recepto , tunc certe adhuc HuAuante : vel pfit , beat illime pater . Ego quoque perbeni­ Spalatenfic , paierie non in Turea· , fed inter gne a te juffus ut idem onus (ubirem , Ac huChriftiano* bellis ferventibus : concidi pr· inmanillimc monitu» , ne his mihi pruviis faâls longillimo cederem intervallo, pro viribus mul­ C dignatione , fateor , animo ; Ac hoc es parte ta de fynodis : earumque definitione , appel­ vel tu· forti » pro majcftatit cellitudine , Ar latione > origine , caufis , numero , conatu & felicitatis immenlitate i vel meu , pro extiitafine , mulca de pravis fedis five hurefibu* , tis humilitate i vel , ut rcftiui diram , tem­ multa de apoftolts , de martyribus , Ac de finporis Ar hominem perve ditat i adlcribens, qood gulls divinorum ordinibus , de comparatione cam tamdiu tamque vehementer concilium in­ Donorum piorumque facerdotum cum divinis vocarent Ac cupcrent , nunc inceptum , etiam fpiritibus , de Silveftro pontifice, de Conftanvocati Ac juffi k poftponunt : mulsorum dirrum tino principe, de prima fynodo Ac ejus 318· ac noftiutn labore , vigiliifque abieAis , valepatribus , omnibus in divorum numerum rela­ reque ad tempus vel perpetuo jullu , ne loco ti» , Ac de reliquis unirerfalibus (ynodis finguprernii rifum , ut ad tempus minus pertinen­ latim , Ac aliis memoria dignis , multa diftin. tes , reportarent -, quod ad ablcntes non par­ rfte de univerfa triumphante ac militante ecva ex parte pertinebat oratio « mutata fentenclcfia , deque lethilcta fibi Ar aliis tutba Pilatia , his pauci* apud te coram facro (enatu Ar Lo«ai ·!><*«,. na , malis confiliis Ac artibus nixa , Acin caput hi» patribus agendum putavi , cujus Ac potefuum more gigantum , confpirationit furiis ac D ftatem (upretnatn , fic computati cum aliis , nuinfidiis agitata , & a te quam p rude rui dime per merum vigefimum Ac centefimum explere » Ac riut«>. veri ac legitimi concilii ediâlonem confiifa Ac auftoritatem Ar fapientiam in quacumque re enervata : ubi de te quoque non pauca , fermaximam novi , Ac voluntatem ad omnia qu» vato tamen modo , ne Laco natus , & in con­ in concilio agenda , traâand* complendaque cilio conftitutus , principi , Ac meo , Ac vivo , funt , propenliorem efle par eft . Quod G id 8c pnefenti , ac de me bene merito attentari minus ex voro c tua vel aliorum lententia cef(etit , Ac quod initio pollicitus (um » in repe­ viderer . Foft hec de pariantisfyaodi ratione, pro curfu noftrarum rerum ac temporum , in tenda primera figura vel origine conciliorum quo , cum ad levamen foeufiis aliarum multa­ Ac ecdefie , Ac eorum incremento , majeftate rum Ac ingentium Chriftiani nominis cladium potcftatequc declarandis, utilitate etiam Ac com­ boc lallem Deus conceflerit , quod herefibos, modo , que omnibus conferunt , recenfendis : qu· ut plurimum cauf· conciliorum fuere, nec denique in reddenda mutat· me· lententi· ra­ tione , parum fortatte fecerim fatis , in primis imblice , nec impune laboramus 1 reliquum oret decernere , ut inftaurationi ac propaga­ a tua bcatitudine , Ac delude a ceteris omnibus tioni religionis in hoc perangufto Europe an­ veniam peto - Et ut in eo merito delinam , a gulo dale ordia Ac ignavia coarâat» , magna quo incepi > tu fanfle Spiritus ad&s > Ac ita virium parte incumberetur Sed quoniam tan­ meis faveto votis ac precibus , ut que tibi gra­ to operi fruftra infifteremus » nifi prius Deus ta » fummo pontifici, univerfis ecckfi· , Arcum iratus nobis placaretur , qui io tanca corru­ luis principibus toti generi Chrifttaoo , Ac di­ ptione moram A; bellatum ac fimultatum culpa gnitati concilii profutura funt , ipfi pontifici Ar conftitulis placari non potter : Ac propterca ni» patribus decernenda in (pires . Qui cum Pa­ muftis , Ac Acriter in mores , Ac pleraque flatre Ac Filio in unitate perfeAa vivis Ac regnas in gitioram Ac fcelerum , pnecipue tamen in per(«cala (eculoram. Arnen- Dixi. nicioiatn ambitionem » paftinram omnium] re­ rum venalitatem Ac luxum intolerabilem > Ac innumera deteftanda quuftus Ac nefanda libidi­ nis genera , Ac ciccrandas Iufione 1 diebus (a- ANNO ut aqua portione , Ar plus quam miranda ra- . CBtlSTI tiooe, & peimtcofdkcM· tucudatqne veritati·, paicendarumque ovium curam martyrio ; Ar fe­ «μ» mia A E SES- 743 ?·**ιο TV. Ύ** Cohcilium Latbrani n. pontificatus fasAilfimi domini noftri ■Hi divin* providentia pap* fecundi anno dona·. Reverendas pater dominas Gabriel Dyrrachiendmo , die veto Vaneri· decima fapradiAi mmfia Decembris, fait celebrata quarta Crtifa inccfis. Reverendas pater dominus Franciicus Jsdrenelcfia Latermenfi dc Urbe , prsfcnte fc pcafidente pnrfato fanAiffimo domino noftro lid» fis. Reverendos pater dominas Franciicus Viccatifa fac» confacto. Et fait celebrata aaifta SpàraΜ· fandU per reverendifimum in Cbrifto pa­ nus. Reverendus pater dominus Julianus Agrigenti­ trem fc dominum , dommum Nicolaum tituli fanfto Priic* presbyterum cardinalem de Flifco nus . vulgariter nuncupatum. Fuerunt prnfentea in- B Reverendus pater dominus Franciicus Suctisnus. fra icripti reverendiflimi domini cardinales* pa­ Reverendus pater dominos Ferdinandus Cajctatriarchs, archiepifcopi fc epiicopi, ac abbate* nu*. fc magiftri ordinum , oratores principem, fc Reverendus pater dominus Laurentias Month alii illuihiflimi domini» videlicet i regalis eprfcopas, fc gubernator Urbis. Reverendus pater dominus Hercules Augnftenfis epifcopus, * illuftritiimi domini ducis Sabaudin orator. Reverendilfimus dominos Raphael Oftienfis ianfts Roman* ecclefi* camerarius. Reverendiflimui dominus Dominicus PortuenReverendos pater dominas Julius Corinthienfis. Reverendiflimus dominus Jacobos Albaoenfis. fis. Reverendas pater dominus Franciicus Confo­ RerercnddEmo» dominus Francifcus Sabinenrms. fis. Re*ctendilfimm dominus Marcus Prnneftinos. Reverendus pater dominos Joannes Vincentia· Scneafis. Reverendus pater dominus AIdronandinus NiTrtAyttri Cârittuici. cofienfis. Reverendos pater dominus Jcremia TrsneuRevcrendiffimas dominus Thomas tituli ianAi fis. Martini ia montibus, Strigontenfis. Reverendas pater dominii· Raynaldns RagufiRr-c'cnditiimus dominus Nicolaus tituli fan■us. ftn Priic*, de Flifco Reverendo* pator domino* Andreas NuboniaReverendiiBmus dominus Robertas tituli fan­ ficnfi*. da Anaftafia, Nanaateofis. Reverendus pater dominus Petras ArborenRcvetendiffimos dominas Leonardos tituli fan­ fis. de Safann* * Agennenfis. Reverendos pater dominus Roberta* RbegiRevereodiifimas dominus Sistas fanâi Petri ad nus. vincula, (anA* Romana ecclefi* viteeanccl- D Reverendus pater domiuu* Georgius Naaarelarius. nus. Reverendilfimus dominos Chriftopbores tituli Reverendos pater dominus Joannes Matia Si­ lanâ* Praiedis, Anglicus. pontinus· ReverendiiGmus dominus Antonius tituli faodU Vitalis , Sipontinas. Reverendiflimus dominus Petrus tituli ianAi Ipsjhp/. Eufebii, Anconitanus. Reverendo· pater dominus Lucar FulginatenRcvercndifâmas dominus Achilles tituli fanAI fis. Sisti, Bononicafis. Reverendus pater dominus Ferdinandus BalncoReverendiQitDus dominai Bindincllas tituli tan> regienfis. Aa Sabine, de Saulis. Revctcndus pater dominus J icobus Potcntinus. ttrJtiHifi. Reverendo* pater dominos Hieronymus *adocnfis. Rcvetendifliinns dominus Alexander IanAi Eu- E . Reverendus pater dominus Andrea Albenfis. ftachii * Fa-nefius. Reverendus pater dominus Bernardus TsrvifiReverendiflimus dominus Ludovicos ianâa Ma­ nus. ri* io Cofmtdm, de Aragonia. Reverendos pater domitsns Simon ArminenReverendiifimu* dominus fanAc Mati* fis. in PortKtr, dc Comcliit. Reverendos pater domimts Jacobos PaphcnRe*ereadi(Gm>ts dominus Alphonfiis IanAi ns. Theodori. Reverendus pater dominus Albertas Valvcn(is. T.srrMn OT iffi hutti . Reverendas pater dominus Aloyfiu* Ferenti­ nos. Reverendus pater dominus Cafar Alet and riReverendos pater dominus Joannes Aquilanus. Reverendus pater dominus Alphonfits Antionus, A J Rcvo i 745 ’V1"* Concilium Latiraninie V. 74a *4>ΪΗΰ' Reverendus pater dominar Jacobas civitatis du- Λ Reverendus pater dominus Bemardinus Police- $ xsslO CRUSTI calis. ftrenGs . iv ips. Reverendus pater dominos Francifcui Orta* Reverendus pater dominus Hieronymus Ninos . cienGs . Reverendus pater dominos Oftavianas ViterReverendus pater dominus Joannes Antonius bienGs . CaJeocnGs. Reverendos pater dominus Bcrtraodus AdrienReverendus pater dominus Vincentius Launenfis . Gs. Reverendus pater dominus Albert inus PifauReverendus parer dominas Philippas AdriacenrienGs . Reverendus patet dominus Paulus LedorienReverendas pater dominas Hugo RegicnGs. lis . Reverendus pater dominus Latinus Veilanus. Reverendus pater dominus Marinus CenetenReverendus pater dominus Auguftinus Sagoncnfis . Gs. Reverendus pater dominus GelaGus BclluncnReverendi» pater dominus Petrus Namienlis . Gr· B Revcrtadus pater dominus Jacobus F avent iReverendos pater dominus Francifcus Spoletanus.\ nus . • w. Uci- Reverendas pater dominus Hieronymus * InfuReverendus pater dominus Antonius Aoximat/Λ· lenGs . nus . -· Reverendus pater dominus Dominion Luceri­ Reverendus pater dominus BaGlius Tudcrti- ' nus . nus. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta CaReverendus pater dominus Francifcus Milopovallicenfis. tamicnGs . Reverendus pater dominus Julianus VukerraReverendus pater dominus Corradus AftuncnGs . nus . Reverendus pater dominus Joannes Antonius Reverendus pater dominus Ferdinandus Sca­ Angloncnus . le tWis. Reverendus pater dominus Francifcus BiGgniaReverendus pater dominus Vincentius Bellinenfis. cenfts. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta Ma- C Reverendus pater dominus Quillelmus Cortoriancnfij. nenGs.. Reverendas pater dominus Gisbertus RapollaReverendus pater dominus Ludovicus Tricarinus . cenfis. Reverendus pater dominus Bartliolomvus MonReverendus pater dominus Andreas Anfarcn. tis viridis. Gs . « Reverendus pater dominus Antonius Jacobus Reverendos pater dominus Hieronymus A (ca­ CamerinenGs . lmar. Reverendus pater dominus Simon ModraGcnReverendus pater dominus Joannes BovinicnGs. Gs . Reverendus pater dominus Lambertus Venuli· Reverendus pater dominus Lucas · Gaurdicn-, ) iri, nus. lis . Reverendus pater dominos Dominicus ImolcnReverendus pater dominus Petrus Forolivicn· Gs . Gs Reverendus pater dominus Ludovicus Signientis . D Reverendus pater dominus Matthcus UmbriatincnGs. Reverendus pater dominus Antonius abbas lanReverendus pater dominus Antonius Utbinafti Galgani VuhcianenGs dieecefts. tenGs. Reverendus paterdominus Guillclmus abbas noReverendus pater dominus Joannes Francifciis nafterii Beata Matia Britonis . Nolanus. «Reverendus pater dominas Floremondas abbas Reverendus pater dominus Hieronymus Aretimonafterii fandi Grcgorii de Utbe, ordinis nus. iandi Benedidi. Reverendus pater dominus Bernardus Soranus. Reverendus paier dominus GeorgiusCanncnGs, Reverendus pater dominus Nicolaus BcrgomenMcrsburgcnGs diorcefis. lis . Reverendus pater dominus Joannes ElnenGs. Magi/h· ■ Reverendus pater dominus Alexius MclGtanus . Magifter Thomas generalis ordini; PredicatoReverendus pater dominos Andreas Mileten- £ ram · Gs . Magifter Ægidius generalis ordinis eremitarum Reverendus pater dominus Scaramuza Cuma­ fandi Auguftini. nus . Magifter Bernardinus vicanus Carmelitarum Reverendus pater dominus Alexander Alexan­ Msgiftcr Angelus beats Mati* Servorum drinus . Reverendus pater dominus Joandes Domini­ cus TerdonenGs. Orittrti, (T fréter Urii/. Reverendus pater dominus Joannes TudenGs Reverendus pater dominus Bencdiâus Chun­ Illuftris dominus Albertus de Carpi, Maximiliaks . ni clefti imperatoris orator , Reverendus pater dominus Bcrnardinus CaftxenMagnificus dominus Pectas dc Statcclupis Flo­ Gs . rentinus, (enato: Urbis. Cert*. G'ncnl. To©. XXXII. Ii Ma ,"Ι*ί“* CONCIMVM La TARANlNAlV. ’UXnSfi*“t 748 o- A fu Chrifti difeindere 8c dilacerare conantur > ~ AyïÎg rator regis Hifpanixrum. dr denique pro bono pacis omnium Chriftlano- CHKMTl rum celebrare decteverit fc jam indixerit gcM» ’!«*· Magnificus dominus , Jacobus de Salviatis 8c rale 8e univeriaie concilium in Laterano , not· Matthcus dc Streets, dominii Florentini, que inter alios Chriftianos principes & potes»oratore ». ratus ejufmodi fanâo operi adefle paterna cari­ Ac etiam fuerant prrfentes tres oratore· domi­ tate fit hortatus, fedulam adhibuimus operam, norum Helvetiorum» ut ftatus noftri viri ccclefiaftici fc fieculares , doArina , religione fc moribus pnrftantes , Bbutriffimi btnitii frmptniki. qui rei conducere poifent , fefe Romam eonferrent» . Et ne ulla in sc a fumma devotione , Illuftriflimus dominus Frldcricus marduo Man­ reverentia, cultu & obfervantia noftr* erga fatuanus. crofanâam fedem apoftolicam fc cumdcm fanDominus Nieolaur dc Ruere. âiffimum dominum noftram dccffe videamur , lllultriflimus dominus Julius de Urfinit. cum pcrfonalitcr interefle nequeamus , vices noDojuina» Oâavianus rallavicinus. ; llluftris dominus Fraociottus de Urftnis. g ftras demandavimus, fc tenore prsfentium om> ni meliori modo , via , sure fc forma , qui­ Dominus Chrtilophorus de Pallavicinis. bus magis, melius fc validius de jure vel de faDominus Stephanas de Comitibus · âo a nobis fieri poteft fc debet , demanda. mus nobili fc dileaiffimo patricio Veneto FranFuerunt etiam pnefentes qusmplure» reve­ cifco Fofearo equiti, oratori noftro Rom* arendi domini protonotarii aponolici, auditores Senti , ut facrofanâo concilio Lateranenfi 00- * caufarutn facri palatii fc clerici camera:, ac alii ro nomine interfit , affiftat, fc ea omni» magiftri in theologia , & doâores diverfarum pnrftet fc peragat que a nobis quoquo modo proTeiBonum clerici & laici. adhiberi pofient , aut incumberent ad hono­ Fuit habita oratio per reverendum patrem rem , decus , dignitatem , tutelam fc conferdominum Chriftophorom Marcellum nobilem rationem , amplitudincmque fc exaltationem Venetum, Pedis apoftolice notarium 8c artium perfonss ejufdem fanâiflimi domini noftri Ju­ dixftorem , cujus tenor in fine pnrfentis feffio­ lii fecundi fummi pontificis , nec non fanâc nis deicnbitur . Et cantatu orationibus > cos»Romane ecclefi* ac univerfalis venerandi Lafueris litaniis , & benediâa facra fynodo per tcranenfis concilii antediâi , cum ampla au­ pontificem , & aliis folitis conciliorum cere­ âoritate , poteftate , facultate atque arbitrio, moniis , preftitaque ab omnibus prolatis fana nobis cum confiliis noftris fibi tributis fc â illimo domino noftro confueta. obedientia , impertitis , ad omnia fc fingula in tam'pio, ianâiiümus dominus nofter incepit hymnum * reltgiofo fc falutari negotio , qualia fc quanVeni fanâc Spiritus , Et reverend iuimus in tumcumque fuerint traâanda · peragenda , pro­ Chrifto pater dominus Marcus fanâe Marie in mittenda , jurejurando firmanda , praftaoda , Porticu diaconus cardinalis de Cornclüs vul­ execution i mandanda fc adimplenda , qu* gariter nuncupatus, legit evangelium fecundum nobis Venetoque dominio ponent competere Matthrum , quod incipit : lixiir , vel deberent, tam dc jure quam de confuejimintrt feme* f**m . Deinde fecretarius ma­ tudine , non fecus ac fi nofipfi cum domi­ gnifici domini Franciici Fofcari equitis , ora­ nio & fenatu noftro coram peribnaliter atoris illuftriffimi dominii Venetorum , dedit gerrmus , faceremus fc adimpleremus , pro­ quoddam mandatum diâi dominii Venetorum, mittentes omnia & fingula ab eodem orato­ nomine diâi magnifici domini Franciici , in quo idem dominus Francifcus eft conftitutus p re noftro , quo fupra nomine · tam verbo quam feripto in prrmiffis fc circa prrmifia fuocurator ad intereflendum facrofanâo cond­ pertraâanda , concludenda & firmanda , ap­ io Lateranenfi : & idem fecretarius excufavit probaturos nos elfe , rataque fc grata in per­ cumdcm dominum oratorem , quia non inter­ petuum habituros . In quorum udem 8c tedie poterat feflioni propter corporis alteratioftimonium prxfentcs literas noftras in hac pa­ nem · Confequenter idem fanâiffimip domi­ tenti forma fieri julfimus , fc noftri foliti fi. nus nofter dedit diâum mandatum reverendo gilli , qui in fimilibus utimur , appenfione patri domino Thome Fh«dr». fccrdano con­ muniri . cilii , mandans eidem , ut illud legeret in Datum in noftro ducali palatio die decima ambone · Qui diâus dominus Thomas afccnAprilis , indiâionc decimaquinta ryia. dit ambonem , 8c legit diâum mandatum te­ nons infra feripti alta voce 8c ab omnibus au­ Quo perieâo , idem fanât flimos dominus dienda . nofter mandavit eidem domino Tbom* iccvo* tario , ut legeret quafdam literas clara memoMANDATUM VENETORUM. £ ri* Ludovici regis Francorum XI. figillo ejuf­ dem Ggillatas, direâas felici* recordationis Pio Leaintrelei L4*reJMUH Dti freni* i** papz fecundo , fuper revocatione pragmatica f'ertefitrMi. CT< unitionis: qui dominus Pbadra in eodem am­ bone legit didas literas alta fc intelligibili vo­ Cum fanâiffinuis 81 bcatiffimus in Chrifto ce , cujus tenor talis eft. pater fc dominus nofter , dominus Julius , di­ gna Dei providentia facrofanâr Romans ac univerfalis ecclefi* pontifex maximus , divino afflatus numine , pro fuo paftorali officio , ut verum decet in terris Chrifti vicarium , 8c ad extioguendum herefes, toUeuduraque peffimum exortum fchifma , ac reprimendam eorum te­ meritatem audaciam , qui diabolico fpiritu ioduâi , tunicam incoafutilem domini noftxijc- o'Maguificuf domina» Hieronymus Vidx , **IV, Ll- 74* uik κ Ύϊ’ Concilium Latikànenib V. *AaSmweI· 7$O LUDOVIC! REGIS FRANClÆ A tioaum » crafaram, snoderatioaem ia repo noftro ïi'stiô pmAiqtse ditione noftr* » tui pnrdeceooreaMar* iy, ° tinus quintus Ac Eugenios quartus Romani pon­ abrogationis pragmatice fanftkxiis. tifice· lubebaot dr exercebant » talem eamoem2oe noftro adjutori beatifino Petro tibique ipLecdt^k·» M gratis rnumnu» rrx tife f*»&ifus fucccflbri reddimus , pmftamus te reftstei» fi"tt u kttiÿiH fttri oq|r· Pi» pup· J«rm> mus , cum fumoso imperio , cum judicio libe­ d· » tMitatiem JUiehat , CT fictu dtvtinu ro » cum poteftatc no· coarâata . Tu enim , tgtlhu · cum fitias quid audoritate divinitus tibi tradita 4 Deum folum fcientes efle , cujus providentia pofis » quas pro regni noftri te ecclefiarum in bene confalitur rebas humanis , meliufque re­ eo tranquillitate postulabimus» non negliges res neceflànas , poterifque femper quod optimum gna * usbus religione cingi atque defendi , qua aratis & tncanfous » te vicarium Dei vi­ fuerit judicare . Utere igitur deinceps in regno noftro poteftate tua * ut toles , atque illam rentis ea veneratione profequimur , ut fiera potiertim in ecdefiafticis rebus tua monita » exerce . Nam ut hominum membra nulla con­ velati vocem paftoris audire , illifqne parere B tentione » capite uno atque una menta ducun­ prompta mente relia»» . Quapropter , bcatrftur » fic tuis facris decretis oedefi* pntiati in nme pater , etfi conftitutio quadam in regno regno noftro tc Delphinatu confortantia m tc noftro » quam pragmaticam vocant » marno obedienciam plenam refundent. Quod fi forte prolatorum conventa , anagna tempori delibe­ obnitentur aliqui » aut tUtlasuabant » nos in ratione cooclufa fiierit, Ar jam callum obdu­ verbo regio pollicemur tu* bcatitudini » atque promittimus exequi fecere tua mandata , omni cens > quietum prope fixerit ftatutn : tu tamen tuis ad nos literis illam a regno noftro aufer­ appellationis aut oppofitionis obftaculo prorfus ri t explodi , abrogarique flagita». Nobis quo­ exdufo , cofquc qui tibi contumaces fuerint , que dueftns Ar fidelis confilianus nofterJoannes pro tuo juflu comprimemus tc refrenabimus. epifeopos Atrebatenfis , ouern cum poteftate le­ Dat* Turonis fub magno tigillo noftro » die gati de latere ad hoc noltrum regnum mififti * vigclimafeptima menfis Novembris » anno do­ commemoravit ea , ad quas per ipfum tibi no­ mini iqtfr. te regni noftri primo. ftro nomine pollicenda » vovendo » expromit­ Poftmodum vero excellens doftor dominor tenda , nos antequam regnum fofcepiflemus » Melchior de Bardaffinie advocatus concilii » ha­ religionis inftinâus quidam deduxerat . Nos C buit orationem multum ornatam te luculentam noftra promifla caequi » accedente moderatrice fuper reprobatione pragmatic* fanâionis , pe­ reram ecclefiafticaram tua aoftoritate » ftndetens illam revocari 8c annullari » ac decerni mo­ mua ac volumus , 8c id quidem tanto volumus nitorium contra prolatos , capitula » conven­ tus » principes Franci* > praefidentes pari a men­ animo propenfiori j quanto nobis regnum Fran­ cis Borens Ar bello vacuum tuetur Deus & pro­ torum , 8c alios » fu* communiter vd divifim tegit . Omnibus itaque viâimis notiorem obeinterefle putantes » ut comparare deberent ad dientiam intelligentes , aflenfi femus his qua allegandum » quare dida pragmatica revocari tuo nomine nobis aperta funt » ipfam fcilscet non debet . Et illud idem petiit dominus Ma­ pragmaticam fan&ione tibi tuaque fedi efle rianus de Cocinis procurator fifei, tc fecricon­ cilii procurator. Êtfanâtifimusdominusnofter» snfenfatn , utpote qu* in ftditione 8e fchifmatia tempore , atque per (editionem , fe&iooifhoc facro approbante concilio, decrevit monito­ 3ue a tua fede figuram « nata fit : Ar qu* « rium 8C citationem fub termino fexagints dierum um tibi » a quo faens leges oriuntur dr ma­ tenoris infhs feripti. nant , quantamlibet eripit auâoritatem» omne jus & omnem legem diflblvit . Illud enim exo- D ritur , quod idem confiliarius nomine tu* fiuitiitatis adftnixit » ut dum per pragmaticam CONTRA PRAGMATICAM fanâtonem ipfam fnmma in ecclefia tus fandtitc ejus aflertores. tatia an&oritas minuitur , dum prclatis in re­ gno noftro quoddam licenti* templum prseftruitur » dum congruens unitas ad ana regna conJa/iai tprfttpu JirvHi /trvtritm Dtl , libertatis dignitatifque ledis apoftolica tui­ tione , confultiffima deliberatione fancita » in­ nos dehortarentur abrogare fan&ionem ipfam ·, violabiliter ab omnibus cuftodiri oporteat » te tamen principem totius ecclefi* » te antiftiipfonimque decreta » veluti divina snfpiratiotem facrorum, te dominici gregis paftorcm pro­ ne edita » immutabilia cenfeantur } Roma­ fitemur tc fcimus » teque jubentem fequimur » nus tamen pontifex » qui regis «terni » re­ tibi 8c beatiflimi Petri cathedra confentimus 8r rumque Ar jarium omnium conditoris locum » jungimur . Itaque ficut mandafti » pragmati­ licet imparibus meritis » tenet in terris , cam ipfam a regno noftro , noftroque Vienaencum hujufmodi decreta faluberritca tc honefi Delphi natu Ac omni ditione noftra per pnsiU » hominum calliditate tc ambitione ver­ fentes pellimus , dejicimus , ftirpitufque abro­ gi conrpictat in abufum » Ar humanas tra­ gamus » 8c quam , qualemve ante pragmatic* ditiones Chrifti legibus anteferri , ut eccleipfius editionem » circa scclefianim » beneficio­ fix indemnitati & libertati opportune fubverum , aliarumque rerum fpiritualium difpofili 2 ni at, Cwd/. Gcmr. Tom. XXXII. cJiïsTi irntUB MONITORIUM W"· 7JI Concilium Latixansn·· V. iTisTô"n,at · prxfumptam curet deponcie malitiam IV. perverfonim , oorumque conatibus occurrat ; interdum cogitur abufioees 8r humanas traditio» net hujufmodi nullas Sc invalida» declarare tc abrogare > prout temporum tc locorum qualita­ te penfata , id conipteit in domino falubriter etpedirc · Dudum liquidera diiplicentcr per nos pluries accepto , per multa temporum Ipatia » per nonnullos prelatot Gallica nationis ( 8c nobiles laicos , ac alios illis faventes , prefer* tint cujuidam fanftronis preteatu , quam ipfi pragmaticam vocanc , apoftolicc fedi > fanâxque Romans univtrfalu ecclefix capiti , liber­ tati tc auAoritati enormiter detraftum , canombufquc prsfatis derogatum fuifle , rem adeo ficrmcioiara in Dei oftenfam , & ecclefir prxat» vilipendium tc evidens detrimentum , am­ plius ferre nequeuntes , cura (anâio ipla ab omni ad id poteftaie carentibus, nullorum Ro­ manorum pontificum aut generalium legitimo­ rum conciliorum audotiùte faâa , kd quo­ dam abuG tanturti m illis partibus increduita £c obkrrata luerit , itlaqiie cum in ea conten­ tis nulla invalida merito declarari tc abro5ari debeat , quant etiam dans memoii» La­ otiens XI. Francorum tes abrogavit , ut in ejUN parentibus literis defuper confeâis plenius continetur , facro Latetanenfi concilio appro­ bante , m quarta fefliooe , declarationis & ablogatiom» per nos faciendarum , hujufmodi ncgonutn & difcufâonem vcnerablium fratrum uoilroruin Romane ecclefi» prutatr cardina­ lium . Sc aliorum ptzlatorntncongregationibus In Latcranenfi fala iuperiori , quatenus opus foret , lactendis , relationcmque difcuflionis nobis &Larerancnh concilio prxfato faciendam commifimus , Gallicofquc ptxlatos , capitula ceddiarum & monafteiiorum , parlament* 8e laicos illis faventes , cujufcunque dignitatis , etiam fi regalis exifterent , fanftione pr*fata abtirentet , icu illam approbantes , omnefque & fingulos alios , fua communiter vel divilim iotetene putante», per edictum publicum, cum aj partes illas tutus non pateret acccfTus , in McdiolancnGs , Aftcnlis Sc Papicnfis cccleliarutn valvis affigendum , moneri St citari infra certum competentem terminum prxfigendum , ad comparendum coram nobis & concilio pro­ fato , cautalque dicendas , quare fanftio prxfata , liliuique corruptela & abulio in concer­ nentibus auftoritatern , dignitarem 8c unitatem ecclefix Rotnanx prxtaXr 8c apoftolicx ledis , canonumque prxdijftotum Sc ecclcliafticx liber­ tatis violationem , nulla Sc invalida declaiati, decerni Sc abrogaii non deberet . Illoique fic monitos & citatos anfiari Sc teneri , ac ii perfonahter moniti Sc citati fuiilcnt , ftatuimus & ordinamus , ac quintam ieilienem decimaquarta Kalenda» Martii , qux erit qua ita feris poft primam dominicam quadragetinia: proxime fu­ tur» , faciendam , eodem facro Litcrancnii concilio approbante , indiximus . Nos igitur , quorum mtcteft , ne indefenfx libertatis eccleiiaftic» ratio in extremo judicio a nobis requiri poffit , Sc perverforum Sc ambitlofoium proter­ via diutius convalefcat , declarationis , abro­ gationis 8c dilcuffioms negotium , monitionis Sc citationis ftatutum Sc decretum hujufmodi debits execution i demandare , omnes Sc fingu­ los Gallicos prrlatos , capitula , feu conven­ tus , parlamenta Sc laicos illis faventes, cujufcumque dignitatis , etiam fi regalis txtiterint, fanâionc prxfats abutentes , feu illam appro­ B C D R «‘“ft'*»'»'· 7J1 bantes , omnefque alios & fingulos , fua com- "AW|0~ munitcr vel divilim interefle putantes , utprx-.cHKirrj fertur , cx cena noftra (cientia > aufloritate iju apoftolica , tenore prrfentiutn , primo , fecun­ do > tertio Bc peremptorie citamus , monemus & requirimus , quatenus infra feiaginta dierum fpatium , a die perdentium in locis fupradiâis aftisionis numerandum , quorum vigtnti pro primo , alios viginti pro fecundo , tc reliquos viginti dies pro tertio tc peremptorio terra loo.tnonitiooe canonica affignamus , ad comparendum coram nobis tc concilio Latera nenfi prrfato , caufafquc dicendas , quare fanftio prefata t illiufque corruptela tc abufio io eoncemcntibur auàoutatem , dignitatem ac unitatem ecclefix Romanx Sc fedis , canonumque tc cccletiafticx libertatis predxftorum violationem , nulla invalida declarari , decerni dr abiogari non dcbcat · termino aflrgnato , five comparete fic moniti 3e citati curaverint , five non , ad execucioncm negotii , decreti , abrogationis· & * ftatuti pirdiftorum , rllorumquc tc aliorum in prxtnillis neccfiariorum , prout juftum fuerit , eodem hero Latcrancnli concilio approbante > procedrinus , Et cum pro citationibus tc mo» unionibus htijuimodi ad pattes illas tutus non pateat accellus , ne prxfari fic moniti Sc cita­ ti , aliiquc quos prxfcntcs liter* contingunt » valeant de pracmiuis ignorantüm allegare , tc prxtcxru ignorantia hujufmodi aliquod velamen exculationis allumant , volumus literis ipfatin valvis prxdiftis juxta dccictum dc ftatutum hujufmodi aftigi tc ipiam afiixionem publicari . Decernente» etiam , quod earumdem htorarum publicatio fie fada perinde eofdem lie monitos Ar citatos a rite t , ac fi liter» ipfx die affix io» nis & publicationis hujufmodi cis perfonaliter ledx tc infinuat» forent , cum non fit verifirnihs conjeâura > quod ea qux tam patenter fiunt , debeant apud eos incognita remanere : ordinationi­ non obftaotibus conftitutionibus bus apoftolicis contractis quibufeumque , fcu fi monitis Sc citatis prrdiâis , vel quibufvis aliis communiter vel aivilim a dicta fede indultum exiftat , quod interdici, fufpendi, excommuni­ cari non poifint , per literas apoftolicas non fa­ cientes plenam & cxpreiTana ac de verbo ad ver­ bum de induito hujufmodi mentionem . Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nuftr» citationis , monitionis , requifitionis « afiignationis , voluntatis tc decreti infringere ( vel ei aufu temerario contraire · Si quis autem hoc attentare przfumpferit indignationem om­ nipotentis Dei ac beatorum Petri Sc Pauli apoItolorum ejus fe noverit iocurfurum . Datum Romx in publica feflionc , in Latera, ncnfi facrofanfta baiilica folemniter celebrata , anno incarnationis domtnicx l$ix. Deinde exclufis a loco concilii omnibus aliis non habentibus voces defieitivas , except is ora­ toribus principum dr baronibus Sc pluribus prin­ cipalibus ordmum , tc porta concilii claufa fanâiflimo domino noftro cum cardinalibus de aliis prxlatis in pluvialibus Se cafulix dalmaticis mi­ tratis exiftentibus , prout eft confuetum > reve rendus pater dominus Alexander epifeopus Ale xandrinu» dc mandato iux fanâitatis afeendic ambonem, Sc legit fchedulam leu bullam tenoris infra feripti. BUL- 7H W CONCILIÜM Lateranensi 7I4 V. A auAoritatcm , diguitatcoi fc ouiuum ecclefi· f Rff|O Romane fc χροποίκκ fedis, facrorumqae caiv. CHRISTI BULLA SECUNDA SESSIONIS QÜARTÆ facri generalis concilii, latei.in-n.is. Donum fc ecclcfiaftic· libertatis violatiooeai , M·1 nulla & invalida declarari , decerni « fc abro­ jeltet efijiefas fervet fcrwrtut Dei , 4/ ftrgari non debeat , illofquc fic monitae fc ci­ tatos arâari fc teneu . ac fi perfonaliter mo­ fetuam rei ineeeorieei , facre effroirJMte CHUtCt. niti fc citati fuilfcir. . ftatuimus fc deccmimus . Ulterias onr:.·' fc fiogulaa provifiooes , collationes beneficiorum ecclefiafticorum, con­ Saluti gregis nobis defnpir cotumiffi , mo­ firmationes cleft ionum fc poftalauonum, conram reformationi defcnfionique ecclefiaftic· li bctratis , ac fidei catholic· tranquillitati fc ceffiooam gratias , mandata fc iodulta qmacumquc , tam giatiam , quam jnftitiam , fea augmento , paternis fc fo!icitis ftoidiis inten­ mixtim concernentia , cujufcumque tenoris exi­ dentes , ad omnipotentis Dei fc individue Tri­ ftant , que prarfentibus pro expreffis haberi nitatis laudem fc gloriam , facro hoc appro­ volamus , per fynagogam vel conciliabulum bante concilio , literas noftras a nobis dudum emanatu , eidem concilio notas, per quas Ro- B Pifanum , illiafquc ichifmaticos adherente» , faâa fc concéda , quamvis fint nulla fc in­ mane cutis officiales fc illorum cxaftioncs ge­ neraliter reformavimus, approbamus fc innova­ valida , pro potiori tamen cautela , nulla fc irrita , nulliufque roboris vel momenti efle , mus , illafque , quas per nonnullos poftea tunc omnefque fc fingulos cujufcumque dignitatis , expreflbs ad fidelium utilitatem juxta intentio­ ftatus , gradus , nobilitatis , ordinis fc con­ nem uolca-n declarari mandavimus , per prrfatos cxpreifo» , fc cum illis alios diverfarum ditionis exiftentes , quibus conceffa fuerant , aut quorum commodum , utilitatem feu hono­ nationum rr«latos , nunc in prsfato con­ rem quomodolibet rtfpiciunt , nullos eorum cilio ptjucmrs deputandas , omnibus qur ju­ fhiâus , redditus fc proventus fuos facere , dicium humanum pervertere polient , reflan­ tibus ut juftum & «quum fuerit , particulari­ vel haftenus fee i fle , fed ad illorum reftitutionem , & ipforum beneficiorum, fc aliorum ter declarari , fc declarationes ipfas , in aliis pnemiflbrum concefloiutn dimiflioncm teneri , feflibntbus nobis in hoc facro concilio refe­ fc niii beneficia ipfa fc xfentium compu­ debite cxeqttantur , precipimus fc mandamus . In fu per cum jam per multa temporum fpatia per c tandos realiter fc omnino dimtferint , etiam aliis beneficiis ecclcfiafticis , que jufto titulo nonnullos prslatos Gallice nationis , fc nooipoflident , eo ipfo privatos exiftere , dtfto fa­ les laicos , ac alios illis faventes, pnefertimeucro approbante concilio , decernimus · Fruftns jufdam fanâionis prêter tu , quam ipfi prag­ quoque , redditus fc proventus hujufmodi , ac maticam vacant , apoftolic· fedi , lanfizque qualvis pecunias decimatum per diâum con­ Romane univerfalis ecclefi· capiti , Ubertati fc auftoritati enormiter detraftum , facrifque caciliabulum impolitarum , exafios fc exigen­ dos , expeditioni contra infideles faciendae ap­ nenibus derogatum fuerit , nos rem adeo perplicamus . Ut autem declaratio reformationis nkiofam in Dei oflcnfam , fc ecclefi· pnetat· vilipendium fc evidens detrimentum , amplius fc nulliratis fanftionis predift· , aliaquc ge­ renda mature exequi, fc pnrfati ad facrum con­ ferre nequeuntes , cumfandio ipfa ab omni ad id legitima poteftate carentibus , nullorumque cilium hujufmodi venturi , quorum aliquosjam (ummonim pontificum , aut generalium legiti­ iter ad veniendum arripuifle accepimus , com­ mode venire poflint, quintam feflionem decimomorum conciliorum auâoritate fafta , fed quo­ dam abufu tantum in illi* partibus intioduâa quatto Kalendas Martii, qu· erit quarta feiia & obfervata fuerit , iliaque cum in ea conicn- D poft primam dominicam quadragefims proxime tu nulla fc invalida merito declarari fc abro­ futute , faciendam, pre fato facro concilio ap­ probante , indicimus. gari debeat -, quam etiam clare memori· Ludovicus undecimus Francorum irx abrogavit , Nulli ergo omnino horninum liceat hanc pa­ ut in ejus patentibus literis defujer confeftis ginam noftra approbationis , innovationis , plenius continetur . Declarationis igitur & ab­ pracepti , mandati, comtnif&oms, monitionis, rogationis per nos faciendarum hujufmodi ne­ citationis, ordinationis, decieti, applicationis fc gotium & difcullionem venerabilium fratrum mdiftionis infringere , vel ei auiu temerario noftrorum ecclciia* ptrfatx cardinalium & alio­ contraire . Si quis autem hoc attentare praefumrum prjrlarorum congregationibus , quas in p 1er it , indignationem omnipotentis Dei ac bea­ Latvianenlr lala fupertori , quatenus opus fue­ torum Petri fc Pauli apoftolorum ejuafc noverit rit , facient rrlarionemque difcu(forum in pri­ incurfurum . ma , aut aliis icfliombus , prout commode fie­ Datum Romae in publica fedionc in Lateri poterii , nobx A- nero concilio approbante, rancnfi facrofanfta bafilica iolemnitet celebra­ committimus , Gallicofquc prxlatos , capitula ta , anno incarnationis dominie· 15tx. quar­ ccdeuarum fc monaftei iorum , parlementa , fc £ to Idus Decembris , pontificatus noftri anno laxor ifiis favente? , cujufcunqoe dignitatis , decimo. etiam fi regalis exifterent , fanftione ptxfata Ja. Queftemberg. abutentes , feu illam approbantes, omnefquefc Qna perleâa , idem reverendus pater domi­ fingulos alios fua communiter vel divifim intetus Alexander epifeupus petiit a patribus «ri­ refle putantes , per ediâum publicum, cum ad dentibus in concilio , an placerent levcrcndis partes illas tutus non pateat accefl'us , in Me paternitatibus fuis contenu in fchedula ieu bul­ diolanenfis , Aftenfis fc Papicnfis eccleiiacua. la . Et immediate ferutatores votoium una cum valvis affigendum , moneri fc citari infra cer­ protonotariis fc notariis iverant ad recipiendum tum competentem terminum ptffigendum , ad vota patrum . Et omnes , poft fanftiffimum comparendum coram nobis fc concilio pre fato, dominum noftrum , qui refpondit per verbum. caafafque dicendum , quare fanftio prafata , Placet , refponderant , placere eis contenta in illiufque corruptela fc abufio in concernentibus fchednh . f’ont. Gtntrtl. À N NO Tom. XXXII Ii } Poft- T5T ’“Λλ* Concilium Lat•eranfnseV. ΜΑ™ΪΓυβ’· 75 St ianâtffimus domi­ B f«d ex his qua: dixero , quifque probitatem nus nihil raipondit. tuam , vires , ingenium , optitneque adminiDeinde reverendus pater dominus Alexius epiftrarum imperium magis ac magis intellieat, ad icupus Mclfitanus , procurator te verendi pa­ bene beateque vivendum animetur , deformita­ tris domini Raphaelis epifeopi Malfienlis , ad tem abjiciat, coniuetudincm mutet, tibi opti­ intereflendam concilio , 3C eum excuLandum , mo max imoque prineipi .'arto inlerviar animo . dedit quoddam mandatum fubfcriptum per diQuod utinarn, tc duce , aflequi valeamus , ut feretum virum Guillelmum de Voys clcncum majores laudes , quam vel quifque meruerit Cenomanenfcm , apoftolica audoritate nota­ ante , vel mente concipere poflumus , fub tuo rium . Et revenendus dominus Rodericus Joantibi cumulatiflimc contingant imperio . Dicam nii , abbas beate Mariar dc Tavoica Tudenfi* igitur tuis fretus aufpiciis , facratiffime ponti­ duxcelis , procurator reverendi patris domini fex. Si qua ulla in re ( quod non ambigo) fed Hcnnci epifeopi Septenlis * primus * Africa­ in multis defecero, lie veniam dabis , ut om­ nus , dedit mandatum difti epifeopi fubicrines fat elfe fciant, me tua in primis audoritate ptum propria manu , & ejirs proprio tigillo ftfuftultum , jn re magna dixifle quidquam , fed gillatmii . Poftmodum «ero venerabilis vir do­ minus Joannes Roderict de Tapia , portiona- Ç longe melius voluifte . Cum rerumpublicarum ea przftantilfima fit (ut philofophi atteftantur rius ecclefie CordubcnH , procurator reverendi omnes ) que ab uno tantum principe & civili patris domini Gometii de Toleto epifeopi Plaperitia prrdito St bonis moribus infptuto regi­ centincnfis , dedit quoddam mandatum didi tur , duas przcipuas ejus partes invenio : qua­ epilcopi , lubftriptum per diferetutn virum dorum altera ad virtutes Se judicium pertinet, al­ miuui’i Fcrdmandum de Toro clericum Placen­ tera ad rerum agendarum ncceffitatcm , quam tine dicrccli» , pubiiium apoftolica ju&ontate imperatoriam vocant . Si enim princeps civita­ notarium , ad intereffendum concilio , Ar eum­ tem fuam bene inftitutatn , civefque in ea ad dem dominum epifeopum excufandum . Deinde bene agendum promptos efle voluerit, ipfe prius, fupradiCtus dominus Marianus procurator con­ tamquam fpcculum in quo bonarum aâlonum cilii, periit d· omnibus &· lingulis aôtis Ac geimagines Iplendcant, virtutes fequatur, ampleftis in tupradi&a icIlione inftrumcntum St in­ âatur St przferat , operzprecium eft - Nam­ ftrumenta· Et fuit indicia quinta feiTiu decimoque feroper ad principucn mores omnis civitas quarto Kalendas Martii proxime futuri. Et hzc omnifque refpublica componi folet, inquosomfuerunt pro quarta felTionc . Qua abioluta , fandillimus dominus nofter volens Deo gratias de P nium vertuntur oculi , alliciuntur animi , fuoque oon amplius, fed eorum arbitrio & confucgefti ; reddere , incepit cantare hymuum rad­ tudinc vivunt. Ita enim cum principitamquam iationis , Te Deum laudamus . capella proleprzftantilfimo cariores fieri, invicemquc przftaquente ulquc ad finem . Quo Imito , fua isnrc, nativo quodam inftinâu percupiant, illum ailas , cum cardinalibus Ac prrl.itis exeuntibus pro viribus imitari ftudent, ejus vcftigia fequi, dc loco concilii , equitavit ad palatium lanâi atque ita mores imbibere, ut nihil aliud agere, Petri in Vaticano. nibtl excogitare penitua videantur . Inde vili Hrc fuit ultima feflio , in qua intervenit funt cives pro duce forri fortes maxima fubire perfonaliter fanflillimus dominus nofter Julius pericula, mortemque ipfam oppetere: inde abfecundus , qui etiam tunc infirmabatur aliqua­ ftmentes fieri, jufti, modefti, cauti, liberales, liter . adeo quod caufante gravi «gritudine St magnanimi , cetenfque virtutibus praediti , Se crelcentc, in quinta iellione tenta tempore fuo tamquam ab unico eorum fole fuum quifque fplennon potuem perlcaaiitcr interefle. dorem accipere. Quid de vitiis dicam? Cum na­ tura femper ad malum pre na pro fenfuum voluCbn/liphori Mtrttili in ^aarra Lnttreneefu E ptatibus , quibus negotium commune habemus (nttilii fejjitnt btkttn trntu · cum feris, fi male agendi cives in principe am­ plum icmanifeftum habent exemplum , citius ad Si quis ante miratus fit , beatiflime pater , ejus imitationem aecedunt, currunt, advolant, quod ad laudatifKmum hoc dicendi munus adimo ipfum facileexuperant. Hinc aperta tyran­ miflus quifpiam n<>n fatis dignus apparuit, hoc nides , inbonefta lucra , corruptiones , rapinz, tempore mirandum potius efle videtur , cum ambitiones, Dei contemptus, civitatum muta­ me , nequq alias hoc genere laudis funâtutn , tiones, rerumpublicarum jaAur» : hincftevitiz, neque , dc more , candttatum , videat hunc variaque tormentorum genera, ftupra, inceftus, aicendtfle locum , hanc provinciam tanto cum facnlegta dr mille mortes quotidie infpiciunanimo fulcepide « Sed profefto non eft cur mi­ tur. Virtutis autem imitatio , etfi difficiliorarati debeat , 6 tuam infpiciat pietatem , fi iiis videatur, cum tamen ad rabonis ftimulos Se meam in te obfervantiam , tuzque in mc graignes advertimus , nulla cft magis dcle&sbilis, tiz conquirende fervandzque ftudium tecogno- nulla ___ 7’7 _ JULIUS '·» CONCILiUM LaTEHANENSE V. MÀJUMIUA·» t j •χΝΗο” nulla dulcior, null* faavior : qua non tantum ,A ftantiffimam credimus . Si enim ia hoc diftat rmtitn opus, ut in plerifque aliis, fed etiam ejus au» princeps a cive, quod regit 8t imperat, hic vejy, >jra- dorera fulptcimus * laudamus. Ex quo lapiens ro regitur Ar gubernatur ; utrifque cwdem not illad Aatiàheais, Ifmenism optimum faille ti­ dignitate pares anes efle non poifunt. Qoa prin­ bicinem, M aequam hominem, afferentis. Nam cipis ergo prsftantior, com tam varia tamque fi probue foret, non effet urique tibicen. Ne* multiplicia in civitate fpedet officia, tot artes, Saas liberales * mechanicas vocant, tot magi» que ullus unquam ingenuus vehementer etiam admiratus Jovem, aut Junonem infpiciens Phi­ ratus, ceremonias, ritus ac humana vitaconÎMtudines, qua A principis regimine pendent, diae aut Polycletus fieri concupivit. Atque ideo virtus in condis per fe amabilis B( honorabilis, cft utique difficilis cognitu, fed diffictliot coovKrata , ideoque in pauciffimi· temper inventa. fed in principe, ve lut in maxime ingenuo » pmcipue commendatur t fine qua nihil probum, eque ex omnibus artibus quamdam unam con­ nihil fandum , nihil egregium fieri excogitariflari polle cenfendum , qua conveniat principi, ve poteft. Sed quoniam virtutum omnium fons fed eam efle, qua vir bonus & lapiens cum ra­ tione rempublkam adminiftrat ad luhditorum fa­ t( origo eft amandi virtus , qua Deum opti­ mum maximum nofeimus , coiimus Ar venere­ B lutem. Qua vero pro varia temporum expedatione in republica debeat agere princeps ( ut pau­ mur, qua bonitatem ejus , pulcritudinem, po­ tentiam, majeftatem, retumqua omnium ab eo lo alsius repetamus ) font dc ferendis legibus, de exitum gradation, nolque metipios advertimus, opibus i de bello & pace, de locorum 8c regio­ confpicimus & amatnus, prse ceteris eft in piinnum cuftodia, & de his qua ad communem po­ cipe collocanda. Hac enim religiofos fiet & op­ puli cAnventum faciunt, pertradare, contulere, timus , hac optime iuam civitatem cuftodiet, deliberare. At quoniam quandoque non cft ea rtgis prudentia, qui uoivctfos valeat fupplet* Deo ic hominibus gratus· Longe namque me­ defeftus ; neque talis reo ipfe in civitatibus na» lius amore quam metu civitatis imperium con­ tinetur. Metus plerumque odium affert. Id au­ icitur, sudore Platone, qualis inter spem exa­ tem publici boni defpeaum, 8c privati ftudium mina ftatitn a principio ceteras antecellens exu­ parit : ex quo (editiones , rixas, diicordim, * ritur : plurium confilio in ftatuendis legibus, allilque rebus agendis, utatur neceffe est. Ita xerumpublicarum cvetfiones denique exoriuntur. At cum cives a principe fe amari perfpexerint, namque multorum lententia confirmata magis, in fententiam unsm coibunt omnes , rem illi & laudabilior Ac gratior Ac acceptior eundis ef­ Î'ratam facere, intervire, muneraque fibi impo- C ficitur. Neque inde principi audpritatis quid­ quam adimitur, led ejus virtus, probitas, fan■ta exequi ardentidirae procurabunt, dc veluti ditas amplius cluccfcit ■ Ad ferendas autem le­ facibus quibufdam accenft , nihil erit tam ar­ ges, non ex luo tantum capite, fed etiam a ma­ duum, tam noxium atque difficile, quod liben­ ti non expediant animo , quantumvis terribilis joribus traditas, convenit ut princeps accipiat, ptr oculis eorum adftaret interitus. Tot funt utiles admittat, fuperfluas deleat, fuperftrtiofas abjiciat; que red* rationi contenant, obfervanhac in re majorum noftrorum exempla, qui pro das inftituat. Divina profedo h«c eft legum pe­ patria , pro virtute , pro gloria , nili divino quodam ardore correpti, nunquam occubuiffent. ritia, & adeo mortalibus neceflaria , ut Ime ipfa Tot in fandiffima Chrifti familia martyrum tein coetu vivere, quidve ad publicum vit* bonum ftimonia, qui acerrimos cruciatus , extrensaque conferat, agnofeere nequeant: veifinofeant, id vite lupplicia hac amandi virtute, tamquamatemper nequaquam velint aut poffint, eo quod liarum omnium radice, perpeffi funt, quot enu­ ad privatam commoditatem natura eos mortalis merare non poflùmiM. Hrc cft illa virtus qiic temper impellit. Atque ideo ars omnis, omnis infima fupremis conjungit , que divina omnia multitudo , omne officium , magiftratus omnis , & humana compkditur, omnia perficit, omnia D privatumque omne & publicum regimen legibus firmat, omnia lubfifterc facit. Hac mundus ipfe indiget, & domus, Ac civitas, 8r refpublica ,& produdus, fupcrns create mentes. Hac totius prrfedura , Bc exercitus, Accujufque denique fiunivçrfiquam admirabilisordo concluditur. Qua gillarim hominis vita. Sine legibus fluduant om­ nature funt , omnia ex immeoia illa obfcuritania , omnia titubant & in perturbatione funt potc & confufione in locem ordinemque redada, fita. His fublatis, zquitas aufertur, juftitia pe­ immo it lux ipfa, quam inquiunt e celo in ter. rit , religio tollitur, negligitur ratio, mens of­ rsm Prometheum aetu lifte , omnifque Ac vite fulcitur, vilefcit animus, amiciri* corruunt, o 9e fapientie fplendor inde procellit. Hxc deni* dia infurgunt, omnis rede vivendi modus , om­ que virtus, immo virtutum omnium parens, eo ne denique bonum amittitur & ruit in preceps. Divina liquident Ae humana, celcftia & terrena, magit eft terreno principe digna . quo Deus ip­ fe mundum fuo jure gubernat. Hanc fi perfede animantia Ar vita carentia, Ar quacumque in univerfo confiftunt, legibus indigent, legibus difcalluerit princeps , tenore uno , velut ab Her­ culeo lapide pendentes virtutes alias aflequetur , ponuntur : legibus affediones, vires, habitus, idibus fortune refiftet, cum ea certabit & vin­ adiones, officia numerantur. Neque traditas tantum leges princeps debet cet : nihil nimio amore vel odio , nimia Irti- E accipere, fed pro temporis mutatione alias con­ tia vcl dolore, fpe vcl defiderio prolcquetur t dere. Et io primis, qu* ad animum pertinent, fed optime cx utroque contrario compofitam, it ad medium rtdadatn , in teipfo pariet har­ ad religionem, ad nrores, ad vit* çonfuetudimoniam, quam mox in civitate diffundet, vo­ nem , ad concordiam, ad animi tranquillitatem, luptates abjicies , afpernabitnr opes , omnem ad bene bcateque vivendi rationem infpicare. ambitum ac ioanem gloriam propulfabit t om­ Hinc bene merentibus premia, favores, largi­ tiones , beneficia , magiftratus : demerentibus nia illi ad vota fuccedeut , optime imperabit, mu Ides, caftigatioaes, corrediones, exilia» defuumque felix augebit, audumqne perpetuo con­ prefliones impendere eofque tamquam putrida fervebit imperium. Sed ad imperatoriam artem, rei publice membra adurere, ablcindere, ampu­ quae principi magis eft propria, jam convenit ut tare, ne totum corpus inficiant. Quocirca toties accedamus. Imperatoriam artem veluti principi frequentiffim* fynodi Ac oecutnenica, ex toto fefumme neceflariam, ita aliarum omnium prae- 7Î9 Conciukm UmAHimi V. «'“j;*”"·' 7so itnio re tetiUU· orbe Convocatis patribus, font hinc A u Tune, uc decet, « principe i nil i tuenda. Bel- ΑΜΝΟ w ”1 ° inde celebrate concilia , fandiflim* confirmate Ium vero fie femper agendum, uc nunquam ni- CHUSTI IV. û juftum fufeipiatur , illiolque tantam exofa, »>i»i legs·, inftitutioaes mutuate , hrrefex abjed*, ut fcilicet in pace vivamus. Fax enimeft animi caRigati errore» > difficultates folut» , veritas quies. pax vita, pan humana félicita». A pace probata, fediiioncs extind* , concordi» reftitu­ amicitiae « focietates , foedera, affinitates, co­ ta, ana monftrata fides, una religio, unus prin­ gnatione» , conjugia, procreatione», liberi t vir­ ceps > qui fummam in terris habeat poteftatem. tus , religio & rerumpablicarum incrementa Tacto quar tamquam cvangelia quatuor venera­ Îrocedunt. Juftum autem id bellum appcllanri debemus. Taceo a Viitorc pontifice Alexan­ um exiftimo, ad quod. vcl inviti, ut no» ip­ drinum convocatum concilium, a DiouyfioAnfos noftrumque detendamus imperium , trahi­ tfocbefiun , ab Innocentio Lugduncnfe prias, mur : vel (ponte , ut qu· quandoque noftra ft recentius a Gregorio quingentorum patrum fueiint, capiamus, aggrediamur. Publicat enim numero celebratum, ubiConftantinopolitanlpa­ infu ia< < publica detrimenta , ufurpatfones intriarche & Palseologi imperatoris pratentia, poft terti»mdeeimum orientalis ecclefias aboccidentaii ju:u·, violenta dominia princeps «quo animo debet, fed toti» viribua qu* fua funt receilntu , unio reftituta fuit, fponteque fua non­ B ferte fervare, anepta armi» recipere, pociufquc velle nulla ex’ ferociffimia Schytarum gentibus facti lavacri felicia tnfignia fuiccpcre. Sileo quibus amori, quieti iurpiter ft cum ignominia vivere. Quid t-nicu deterius viro privaro, nedum prin­ lia G .acorum & aliorum perniciofilfima extincipi , ct um ignavia vel metu torpere, fuccumtfta hint fchifmata. Preterco , quas regibus k principibus filentiam, Icgcfouc impofuerunt k bere , icipium dcfpicrre ? Quid pulcrius, quid gloriofius atqur prslhntius, quam pro patria, fiena. Ea denique in univerium omitto , qui­ pro juftitia, pro libertate certare , mortemque bus pro reformanda ecclefia, pro negligendis ipiatn, li oporteret, oppetere? Quemadmodum delictis, abjicienda pompa, faftu, luxu, molli­ tu, pater lande, in tam juftiffimo adverfuspotie, omnique extingoenda libidine, fan&iffima tentiffimoi hoftes fuftepto bello ita gefltfti, inlbtuta font edita ■ Qua fi recenfere propone­ rem animo, nedum vobis in dicendo, patres, ut ardentiffimox rftus, acerbiflima frigora, no­ des infomties, adverfas valetudines, omnia vi­ fed mihi ipfi in connumerando deficerem. Id to incommoda, k fere mortem tufam non tan­ unum praeterire non podum, quod ubi fandiftum intrepide tuleris, fed quafi fponte tua obfimum hoc pro novandis legibus , ac fedanda fed it tone , a te noftro omnium patre Julio fe- C iesis. Unde prius largiffima opum effufione in­ eundo pontifice maximo · apud Lateranum fuit genti comparato exercitu, & Bononiae fafut ap£aruit, & pullis noviffime ab Italiae finibus hoconvocatam coneilium hifqae diebus, quibas ibo», omnem gloriam , omnem immortalita­ haberi debebat, de totius ecclefie fomma adum tem, quam nullus unquam pontifex atlequt po­ elle videbatur, quando audita eft cruentiffima tuit, tibi merito vendicafti, Regiumque, Parilla k nunquam fatis deplorata Ravenna cla­ tnam , Placentiam tuo facratiflimo imperio fubdides, quando nudatis enfibus hoftes cujufque ju. difti. Ex quo omnis Italia» locus, omnis popu­ gulo imminere acerrimi videbantur , quando lus , omnis civitas , omnis refpublica , omnes pretidium omne , omnis fpes fubfidii tablate denique privarim k publice gaudeat, jubilant, erat i illifmct, inquam, diebus vifi funt hoftes exultant, tcque omni» sevi, omnium fasculorum effugere, fufi, fogatique, nullum habere , qui otnniutn gentium principem * caput appellant. «os caperet, haii* locum ; omnes animi vires Sed longe melius mi pofterum appellabunt ha­ k imperium ftatim reftitui. Credo equidem , bebunt que , fi hac tua felicitate , fine tandem pater fande, quod Deus optimas maximas per armis impolito , in pace fint omnia conftitnta. te pacificam ecclefie reftitutionem, ac fievimmi , fcbifmatis extindionem excupieni , tantum a D Qar vero ad regionum cuftodiam k commu­ nem populi conventum faciunt, jam temporia nobis avertere decrevit incenainm. Ofelix La­ angunia praeterimus. Cum igitur tanta reiputerane ufe concilium , o fandiffima concio, cui bhea unicus atque fupremus prioceps fueris indivinus catus k multitudo refpoodet in ce lis ftitutus, bcatilfime pontifex , cui fumma data ubi una pietas viget, unus amor, una félicitai. poteftas, ac divinum injundum imperium, tu­ Sed longe quidem felicius atque beatius , fi um eft » quemadmodum opprtfiam armis erexiquando, te duce, dabitur, ut reftituta quiete, fti, amphficafti, ita moribus depravatam ecclereftitutis moribus, reftituta ecclefia , in fomfuai reformare, corrigere, illuftrare. In tanta ma animi tranquillitate vivamus. De opibus namque peccandi licentia conftituti fumus, ut, prssterea , de bello 3r pace debet agere prin­ paucis quibufJam exceptis, nullas fit, qui vir­ ceps , eo quod fi nulle fint opes, civitatem tatutibus non officiat omnibus, qui leges neque tati non potcll, neque bellum indicere, neque minimas quidem obfervet. Omnia improbita» Racetn letvare · neque foipfom intra mania cuk intemperantia complet k occupat, omnia a odire. Ill* namque font opes, fine quibus icdo equitatis, k juftitir tramite deviant, in neque publica, neque privata agitur vita. Cum E obliquum tendunt; neque ullus eft, qui ad fcenim communia nufquam fint omnia , fed quel­ ipfum, ad cor fuum mentemque rcfpiciat. Quifque arte fua ft ingenio vivat, cum domus, fa­ que commoditatem fuam privatamque utilita­ milial, agri, pnsdia, Utbes, opida, arees, reftem protendit. Ipfa vero refpublica, ipfa cc­ pxblicr, imperia , Cotufque terrarum orbis fit ciefia derelinquitur, k derelida conqueritur, k in partes divjfos , commutatio oeceflaria , ft languet, k plorat. Eam namque a nonnullis eundis habendi k dominandi fit innate libido; integritatem ejus lacerare volentibus angi vide­ opes habeamus oportet , uc hinc bellam, inde mus, mirum in modum cruciari. Quam etiam pacem, hipe vidas, annonam · commeatus, inde penitus laceraffent, nifi tuis viribus obftitiiTes, munitiones, arma , viros «equos, mania, propu­ invictiffiiue pontifex . Videmus multiformem gnacula, muroa, aggeres, valla, tormenta alia­ Centaurorum Satyrotumque choream, qui reL que inftrumenta bellica comparare , erigere, fer­ publicc hujus formam quotidie immutant , al­ vare, k cuftodirc poflimos. Inde vedigalia fifci, arraria, folutiooes, cenfos, pen&ones, tributerant atque perturbant, qui (editiones parant, fovent a 7*ι ’“in.* Conchium L-ITBRANBNSB V. fovent. enutriant. Videmus fi ma latores undi- A CH1ISTI que, fophiftarumque fophifta* , quos dominas ia evangclio rapaces lupos appellat , qui ovium veftimcntis induti* ouibaldam pietatis & religionis przftigiia mortales cunftos illudunt} in quibus omnis impietas te libido viget , am­ bitio, livor* rapacitas, tumor, fervit ia domi­ natus. Videmus altera exparte rabidiflisnos Ico­ nes, Sc Chriftiani nominis hoftes qui quotidie Chriftianas vires imminuunt* qui terra marique latiffimum jaâaat imperium. Quos nili divino te praepotenti quodam numine adjuti , ut tu quoque inhias, magnanime pontifex, quandoque opprefluri cflemus , die una profefto videremus paflim per campos Italie fpatiari, ignique om­ nia ac ierro vallari. Hinc merito conqueri po- B teil ecclefia , A' tanquam omnium mate· , obpr' - >< tis lacrymtt exclamare : Filia aaciiw, ipfi au­ re» JprtVirnM mr. Ve mihi mifeiz St infelici, ex quo dignitatis culmine iniquorum manibus detrada Ium? quo pafto meus mutatus color, olfuicatus nitor > czlcfti* pulchritudo terrenis fotdibus inquinata ? Hi* lamentationibus 8e qurritnoniis ad tuos fanftiffitno* devoluta pedes in hunc modum opetn humiliter implorare vi­ detur · Terras Se maria circuivi, & nullum pos­ ter te, Jnli pontifex beat illime , qui me magis diligeret, dignitatetnque meam & ia lutem ma­ gis curaret , inveni. Tua iub ditione defenia Ium , piotcâa, mirum in modum auda. Tui* viribus au ft oritate inteftini cefferunt hoftes, C Icditiola turba recedit , a tyrannide liberata Italia. Ad tc igitur fupplex tamquam ad verum ar-r». pa<. principem, proteftorem , · Petrum & fponfutn iwmoi. ii acfcdo, quem oro, obfecro Sc obteftor, Ii que corporis funt, temporanea jura rclpiciunt, ar­ mi* curafti, nunc qus ad cujufque animum per­ tinent, non armis, fed fanftifEmu* legibus cu­ va. Id namque longe facilius agere poteris, quam qur ba&enu* egifti. Cura, inquam, pa­ ter beatiilime , ut fponfz tur forma decorque redeat pulcritudo· Cura , ut giex tibi comtnillus optimis ac fpiritalibus alimenti* alatur & vivat. Cura, ut valetudo hzc quz totum ter­ rarum orbem tnvalit, abfccdat. Cura , ut fluftuantt naviculr, in alto a diris agitatae ventis D faluti* portus illuceat. Cura ne fruges cujus es cultor, prz nimia ariditate licceicat. Cura, ut ovile unum fiat, quod modo ell in partes divilum. Cura denique , ut ialutem quam dedifti nobis , & vitam Se ipiritum non amittamus. Tu enim paftor , tu medicus , tu guberna­ tor, tu cultor, tu denique alter Deus in terii*. Adverte igitur, cIcmentiŒme pater, fi iponfatn tibi deditiflimam amas Ii juftitiam, pier.rtrm , modeftiam , aliaique virtutes am­ plexeris; fi velut es optimus ac pnrftantiffimu< princeps * ita principis artem Sc officium optime calles : adverte , inquam , & provi­ de , ut hac in tua republica virtutes colantur, foveantur, maximoque fint habite precio, vi­ tia expellantur, extinguantur, Se tamquam perniciofiffimse pcftes abfiftan:. Adverte Sc provide , n: in ea concordia vigeat , diftordia recedat, pax fubeat* pax vera , pax fanda, pax commu­ nis & perpetuis temporibus duratura ; ut juftitiz olculo Se veritati* conjugio confiimata, fapec univerfam terram uberrimos czleftis beni­ gnitatis pariat fruftus, ne forte > fi focus fiat, relut ex quibuldam parris igniculis majores te leviores inde, imtno maximz & fzviffims bel­ li flamme conitirg^nt. Quos igitur in tui obfcquium admififti , pie nulli me pater , recine* ’ anno fove, confirma. Quos refpuifti, congrega, ie FÎTÏTÔ dige, ferva , ut in vera Chrifti familia veru* IV· Chriftus inhabitet, una fit mens, unus animus una voluntas. Communes autem Sc Chriftiani nominis hoftes vexa, turba, confringe : fidcltlfimos & benemeritos lufctpc, ampledere , ad­ juva : malignos abige, fcditiofos propelle, dolofos ac foedifragus disjice, perde, confunde. Si denuo opus eft armis in eos armis Sc potentiflimi* utere : fin autem, fala auftoritate pro­ cede . Ad hoc enim is tibi a Deo coocrflus eft principatus, Se totius Chriftiamn rtipribiicz di­ gnitas, lalus, vita, libertas, ornniaque fortu­ na bona tue iapientiz Se poteftati Inu ciedita. Ad hoc Latctanenfe concilium convpcsftt, ad huc cm« tue , folicitudines , labore* fc ftudia fuere frirtper intenta; ad hoc relpk iunt omnium mor­ talium vota . Hoc expectant ornnet , Sc apertis tauribu* operam tuam implorant. Ira namque optimo virtutum moderamine per te contexta atque compotita hujus reipublicx tela , reftituctur tibi hzredita* tua, quam exiens aper dclilva toties vorare piztendit. Redibunt auiea fa­ cula , tuoque flante fpiritu tfflurnt aqua, Sc i:roratione tua terra pingue Icet. Dixi. SESSIO 3 £5 $ 10 V. V. Hzc notabilis & memoranda propter confir­ mationem bulle faft» in materia clcdionis Ro­ mani pontificis canonice factendc. Quinta leifio tenta 8e celebrata abfente do­ mino noftio Julio fecundo pontifice maximo piopter rgritudinem , przlidente reverend illimo in Chufto patre domino Raphaële epifeopo Oftienfi iandr Roman* ecclefiae camerario, car­ dinale fandi Gcorgii nuncupato. a nativitate domini millefimo quingentefimo decimotertio, indiftione prima dic veto Mercurii decima fexta menfis Februa­ rii, fuit celebrata quinta Icilio in ecclefia Late­ ra nen fi in foco folito. Jn qua propter corporis alterationem Se advertam valetudinem ianftiffimi domini noftri Julii divina providentia pape fecundi, fuit przfidens in przfata (cilione reverendifhmus in Chrifto pater Se dominus Ra­ phae! epifeopus Ofticnfis, cardinalis fandi Ge­ org i i vulgariter nuncupatus , fanda Romane ccdefir camerarius. In qua fuerunt przfente* infra feripti reverendiffimi domini cardinales, patriarchs , archiepifcopi , epifeopi , abbates* generales ordinum, Sc principum oratores, ac illuftriffimi domini, 8e quamplures alii in di­ verti* facultatibus dodore* Se magiftri, videli­ cet reverendiffimi iu Chrifto patret tc domini, domini A Noo tpifiep· cartliaalet. Reverendiffimi** dominus Raphael Ofticnfis przdiftu* prclidcns. Reverradiffimus dominus Dominicus Portuenli*. Revcrendiffitnus dominus Jacobus Albanrnfii. Revcrcndiffimus dominus Marcus Piencftinus. Reverendiffimus dominus Francifcus Sabincnfis. Trr/- COMCnitm LATlU»IHSlV. 7^3 tBMK> V. Trt/tjftrn <4r Nannctenfis. Reverendus pater dominus Simon AriminenReverendiflimm dominos Leonardos tituli find® lis . Sufanna, Agenncnfis. Reverendus pater dominus Jacobus PapbenRcverendifimus dominus Chriftophorus tituli fanfis . d* Prasedir, Anglicur. Reverendus pater dominus Albertus ValvenReverendiffimus dominus Antonius tituli iandi fis . Vitalis, Sipontinus. Revecendiffimas dominus Pet rus tituli Candi Eu- B Reverendus pater dominus Silvefter Vuigornienfis. fcbii, Anconitanas. Reverendas pater dominus Jacobus civitatis RcverendiSmas dominus Aehilles tituli fandi Ducalis . Sixti, Booonienfis. Reverendus pater dominus Joannes Aquita­ Reverendilfimus dominus Bandincllus titoli fan­ dr Sabin® , de Saulis. nus . Reverendus pater dominos Franciicas Vicentioos . Reverendus pater dominus O&avianus ViterDiM»ni cérJjitélti. bienfis . Reverendus pater dominus Francifcus OttaReverendiflîmus dominus Alesander fandi Eunus . ftachii, Farnefins. Reverendus pater dominus Julianus Agrigen­ Reverendiffimus dominus Ludoricus fandst Ma­ tinus. nx inCoimsdio, deAragonia. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta RevcreodlQimus dominus Marcus fandx Marir Cavalhcenijj . in Porticu , dc Corncliis . C Reverendiffimus dominus Sigifaoundas fa ndλ Reverendus pater dominus Bertrandus Adricnfis. Marin Nov® . Reverendiffimus dominus Alphonfus fandi Reverendas pater dominus Paulus LcAorienfis . Theodori . Reverendus pater dominus Marinus Ccneten· fis . Parrtaris . Reverendus pater dominus Hieronymus Buduenfis. Reverendus pater dominus Ccfar Alexandri­ Reverendus pater dominos Julianus Vulterranus . nus . Reverendus pater dominus Alphonfus Antio­ Reverendas pater dominus Jacobus Faventi· chenus. nus. Reverendus pater donamus Antonius Urbina, tenfis . Reverendus pater dominus Julius Corinthien- D Reverendus pater dominus Dominicus Luceri­ nus. fis. Reverendus pater dominos Vinctnlius LannenReverendus pater dominus Francilcus Confafis. nus . Reverendos pater dominus Joannes Dominicus Reverendus pater dominus Aldronandinus NiTerdoncnus . cofienGi . Reverendus pater dominus Fcrdinandus BalReverendus pater dominus Bernardus Spalaneoregienlis. tenfis . Reverendus pater dominus Joannes Tuden· Reverendus pater dominus Hieronymus Anti· fis. barenfis . Reverendus pater dominus Francifcus SoeflaReverendus pater dominus Joannes Vincentius nos. Neapolitanos. Reverendus pater dominus Francifcus JadrcnReverendus pater dominus Andrees Miletenfis . fis . Revetendus pater dominus F ranciIcas BifigniaReverendus pater dominus Federicus Salernita­ nus. fi natrfis. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta BniReverendus pater dominus Gabriel Dyrrachieniie gniatenfis . Reverendus pater dominus Jeremias TranenReverendas pater dominus Petrus Caftelli ma­ fis. ris . Reverendus pater dominus Raynafdns RaguReverendus pater dominus Gisbertns Rapolla· finus . nus . . Reverendus pacer dominus Andreas NoboniaReverendus pater dominos Joannes Francifcus GenGs . Nolanas . Reverendus pater dominus Petrus ArborcnReverendas pater dominas Hieronymus Aretifis . nus . Reverendus pater dominus Robcrtus RhcgiReverendus pater dominus Gabriel Calven· q;’ï . Rcve- 70 ’%!" Coirem™ «rê Reverendus p»tcr dominus Nicolaus 0ΒΙΙΓΠ mcnfii. jfif* Reverendus pater dominos Joannes Lat»»a»«k«s V. “TB*·" 7« Bcrgo- A Reverendus pater dominus GwUMmns mona-TSSTS: ficrii beata Mado Bntoois. wwri Elven- triiaea. Rcvercadas pater dominus Joannes Aceerranus . Reverendus pater dominos Mattbmus Umbra* tinenfis . Reverendus pater dominas Benediâus Chien- Militet Ægidias ordinis cremitaram Un&i Aaguftiai . Magifter Thomas ordinis Pnsdicatocnm . Magifter Bernardos ordinis Carmelitarum . Magifter Timotheus ordinis Minorum > Reverendus pater dominos Bcrnardûuu Caftrenfis . Owwe* . Reverendus pater dominos Bernardinos Policaftrcnfis . Illuftris dominos Albertus de Carpi » fanReverendus pater dominus Alexander Alexan­ niffimi Maaimiliani Romanorum regis ora­ drinus . B tor . • Mtaass. Reverendus pater dominos Galafius * VHMagnificus dominus Hieronymus Vkh , illo*· venfis. ftrilfimi te catholici Ferdinand! rugia AraReverendus pater dominus Joannes Bovinengonum te Caftello gubernatoris . fis. Magnificus dominus Fraaciicus Fofcarus illis» Reverendus pater dominus Baptifta Aquinaftriflimi dominii Venetorum orator » Nobilis dominus Bonus de Francifchis, eoos* tenfis . Reverendus pater dominus F ranci feus Spoleti­ munitatis Lucenfium orator . nus. Reverendus pater dominus Bafilios Tudertidamno rMspsruk* t & fiutu nus. t/rlfc . Reverendus pater dominus Corradus Aftunenfis . Illuftriflimus dominos Fridericus marchioMaoReverendus pater dominus Joannes Antoniae tuanus . Magnificus dominos Julios Storciatas (enator Anglonefis . Reverendus pater dominus Ludovic us Sigoicn- C fis. Dominus Hieronymus Benson » unus ex Urbis Reverendus pater dominus Simon ModruGencoofervatotibas. Illuftrifiimus dominus Julius de Urfinù . fis . Reverendus pater dominus Ludovicus Tricaliluftrifiimu» dominas Jacobus de Sabellis. riccuGs . Et alii 30am plurimi domini abfqoe ali­ qua fimiliter declaratione . Promiffiones quo­ que fc obligationes , five fponfiones , propterea quandocumquc , etiam ante tempus did* eledionis , etiam extra perfonas cardinalium per quofeumque alios quomodocumque fad* , cum quavis inexcogitabili folcmnitate & for­ ma, etiam jurat*, conditionales, five eventua­ tes , fc in forma excommiflàram ex quacumque caufa etiam depofiti, matui, cambit , confeffioD nis de receptis, donationis, arrendamenti, vel venditionis, permutationis, vel alterius cujufcurnque contradus, etiam in ampliori forma ea­ rner* apoftolice fade, fint null* fc invalid*, fc ad agendum inefficaces, nullufqoe illarum vigore cogi vel conftringi poffit in judicio vd extra ; liceatque omnibus ab illis impune abfqoe aliquo metu hva perjurii nota recedere . Et infuper li­ ceat cardtnalibdf quieledioni pr*did* fimoniacc interfuerint, fc a profato fic eledo difceflerint, adhibitis tecum aliis cardinalibus , etiam illis qui hujufmodi Gmoniaceeledioni confentermt, fc poftea eifdem cardinalibus in dida limo­ nii non complicibus fe univerint, fi fe cum eifdem unire voluennt : alioquin fine eis ad alterius ni­ £ hilo minus pontificis eledionem, noa expedata alia fententia declaratoris fi montât* eleftionis hujufmodi, eadem tamen protentenoftraconftitutionefemperinfuo robore permanente, libere alias tamen canonice devenire, fc concilium et­ iam generate indicere fc convocare in loco ido­ neo, prout eis videbitur expedire, non obftantibus conftitutiooibin fc. ordinationibus apoftollcis , fc procipue felicis recordationis Alexan­ dri pap* HI. qu* incipit , Licet de evitanda difeordia ; fc aiiordta Romanorum pontifi­ cum prodeceflbrum noftrorum , etiam in con­ ciliis generalibus editis , cetcrifque contrariis Kk qui· 77T Concilium Latbranknsb V Y quibuicumque inhibentibus. Pofttcmo omnibus * fle lingulis fanâz Romiur ecclefie cardinali­ bus , qui pro tempore erunt , Se eorum liero collegio , ne apoftolica i*·Je vacante, ptaediâis contravenire , vel comta przmiffa vcl aliquod przmiflbrum ftatuere , difponcte , ordinare , vcl aliquo modo facere feu attentare prz fu­ mant , quocumque exquifito colore vel caufa , fub cxcommunicationt» lat* fententiz perna , quam ipfo fafto incurrant , & a qua nomuli per Romanum ronificem canonice eWhinr ab­ folvi poflint, mh in mortis articulo, pr«cipimu<: decernente» ivutu 'tritum $c inane , ufccus fuper his ve! aliquo pizmilforum a quoquam feienter vcl ignoranter, etiam per nos contigerit attentari. Vt autem przlentis conftitutionis, decreti, ftatuti , ordinationi* ac inhibitionis noftri* hujufmodi tenor ad otnnium notitiam deducatur , volu­ mus przfentcs litcras noftras in vjlvia bafilicz principis apoftolorum , nec non cancellaris , ac in acie cam^r Florr affigi, nec aliam earumdem hrc.a.üin publicationis folemnitatem re­ quiri aut expeâari debete , fed hujufmodi affixionetn pro folemni publicatione 5r perpetuo robore fufficere · Nulh ergo omnino hominum liceat hanc paginam noftrorum conftituuonir , ordinationis , ftatuti , decreti , definitionis , applicationis , appropriationis & inhibitionis infringere , vel ei aufu temerario contraire . Si quis autem hoc attentare przfumplerit, indi­ gnationem omnipotentis Dei ac beatorum Petti &· Pauli apoftobrum ejus fe novetit incurfti.um . Ditum Romae apud fanftum Petrum anno in­ carnationis dominice millcfimo quingentelimoquinto, decimonono KalendasFebruarii , portt’ticatus noftri anno tertio. Qn« literie demie pro ipfarum fubliftentia firmiori & notorirtate , dum Bononia; cum no­ ftra curia eflemus de mcnfe Odobris , pontili' catus noftri anno ieptimo , in confiftorio noftto fecreto etiam venerabilibus fratribus noftris landz Roman» eccleliz cardinalibus & ali­ quibus przlatis noftris domefticis leâz Sc pu­ blicate Λ: approbate , Sc demum in quinterno cancellati» deferiptz Sc annotate , Se in audienria contraditarum ac aliis locis publicis diâz civitatis , Sc poftremo Rome in locis de­ li gnatis lolemnitcr publicate extiterunt , & ea­ rum exemplaria ad omnes fere Chriftianoi prin­ cipes tranfmifla . Nos infuper attendentes , quanti ponderis , quantique exitii Chrifti vica­ riorum in terris adultérin» eleâiones e flent , quantumque detiimcnti Chriftianz religioni afferre polient , przfertim his difficillimis tem­ poribus , quibus diverlimode vexatur Chrifti*. na religio univerfa , volentes iatanr dolis Sc infidiis , humanrque prxiumptioni Sc ambitio­ ni , quantum nobis permittitur , obviare , ut liters przdiftz eo magis obferventur, quo cla­ rius conftiterit , eas matura Sc falubri deliberatione diâi facri concilii approbatas & innova­ tas , qua ftatutr A: ordinatz fuerunt , licet ad tui fubliftcntiam & validitatem alia probatione non indigerent , fed ad abundantiorem caute­ lam , Sc ad tollendam omnem doli ac malitis caufam male cogitantibus Sc tam ialuberrime conftitutioni contravenire fatagentibus , ut eo tenacius obfervrntur 8c difficilius tollantur, quo tantorum patrum fuerint approbatione monite, litcras praedicas cutn omnibus Se lingulis fta­ tutis, otdinationibus, decretis,definitionibus, pernis , lahibrionibui , aliiiquc omnibus Sc 77x Λ ûagalu claufulisin eis contentif , facro hoc La- ' ■ ■ ytcranenli concilio approbante , auAoritatc Sc ÇHKUT1 poteftatis plenitudine pnrfatit approbamus Se niJ, innovamus ; cafque inviolabiliter Se irrefragab 11 iter obfervari & cuftodiri mandamur, robur­ que perpetua firmitati* obtinere , ac cardina­ les , mediatores , oratores , nuntios Se aliosin dictis literis contentos , ad ipfarum literarum Sc omnium Sc fi ngu lorum in ei* expreflorum obfervationem , fuo cenfuris & pcenis , Sc aliis in eis contentis , juxta earumdem literarum te­ norem Sc formam teneri Sc obligato* fore de­ cernimus Sc declaramus , non obftantibu conftitutionibus Se ordinationibus apoftojicr* , ac omnibus illis quz in diâis literis voluimus B non obftare , ccterifque contrarii* quibufeumque . Nulli eigo omnino hominum liceat hanc pa­ ginam noltiz approbationis , innovationis , mandati , decreti Se declarationis infringere , vcl ei anfu temerario contraire . Si quis au­ tem hoc attentate przlumpferit indignatio­ nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri Se Pauli apoftoloium ejus fe noverit inrnrfii. rum. Datum Romz in bafilica Latcrancnfi in "facra feilione , anno domini 151*.decimo quar­ to Kalendas Martii , pontificatu noftri anno decimo. Bal.Tuerdu*. C Ia. Qucftcmherg. Qua pcrlcâa , idem reverendus pater petiit, an placerent paternitatibus patrum ibidem exiftentium contenta in bulla . Et immediate Scru­ tatores votorum una cum protonotariis no­ tariis receperunt vota . Et omnibus fere haben­ tibus vocem definitivam placuerunt fimpliciter contenta in bulla , przter infra feriptos quin­ que , qui vorarunt Ar rrfponderunt ut infra : videlicet reverendus dominus Joanne* Domini­ cus epifeopus Terdoucnfis , qui noluit dare vo­ tum , quia dixit fe non efle bene informatum. Reverendo domino Benediâo epifcopo Chienli placuit difpolitio fchedulz , fed non forma . Reverendus dominus epifeopus Caftrcnfis dixit, D pcenas contentas in fupra dia a icheduh* efle mo­ dificandas . Reverendo dominoScaratnuzz epifcopo Cumano placuit de manifefta limonia i de occulta non , nili declaratione prius fada per generale concilium . Reverendo domino Alexandro epifcopo Alexandrino placuit, qua­ tenus fimonia Iit notoria faâi permanentis, vel procederet declaratio generalis concilii i vel ab omnibus vcl duabus partibus cardinalium, op­ poneretur dc fimonia · Succeflivc idem reve­ rendus pater dominus Scaramuza epifeopus Cu­ manus legit aliam fchedulam tenoiis infra feri pti . ALIA SCHEDULA. £ Juliin cpifcoptu fert/ttt ftrvwum Dei, 4-1 futuam rei viemtritm , fecr» uffrotir.u coetiiu . Inter alia neceftaria & fruâuofa opera in iacro Lateranenfi concilio , paci* auAore favente , peragenda , in quarta illius feilione litera* no­ ftras , per quas Romane curiz officiales & illo­ rum exafiione» generaliter reformavimus , per nonnullos alio* deputandos Se deputatos parti­ culariter declarare, Scdeclarationesipias inaliia ieflionibus nobis in eodem concilio referre , 8c ab iplo concilio approbari prccepimas Sc man- r 773 Tff* Concilium LatbranbWsb V< MAXtMlUAltUS 1. usf. 7/4 ANNO mandavimus * nec non negotium 4r difcuffio- A concilii, cuntra abfentes Interefle debentes ipfi sissio facro concilio · Et deinde £aâa citatione Sc reV. CHMlSTI nem declarationis , nalliuti» , invaliditatis & latione, accufavit contumaciam abdentium , & ‘5«l· abrogationis affertis faaâioni» pragmatic* in petiit contra eos declarari poenas Sc ccnfuras partiDus Gallicanis nulla legitima aa&oritate , decretas contra non venientes ad facrum conci­ fed contra ecclefiaftioam libertatem , in fan&® fedi» vilipendium·» abofu Gallicorum perlato­ lium : fuper quibus omnibus petiit infttumcntum Se inftrumenta. rum & aliorum laicorum eis faventium introDeinde reverendiffimus tn Chrifto pater Sc duda > venerabilium fratrum noftrorum fandominus , dorqinus Dominicus epifeopus PorÛ® Romane ecclefias cardinalium , & aliorum tuenfis , cardinalis Grimanus nuncupatus , pnelatorum congregationibus , rchtionemque difcuflbrum in prima aut aliis feffionibus. , procurator reverendi patris domini Antonii Contareni patriarch® Venetiarum, dedit ejus man­ prout commode fieri poflet , nobis te eoneidatum ad excufandum eumdem Sc Domine ejus lio praefato faciendam » concilio hujufmodi intcreflendum, fubfcriptum per dominumjeànapprobante » commifimus , Gallicofque pre­ nem Franc ileum a Puteo publicum notarium , late» , capitula ecclefiarum tc monafterionim , parlamenta tc laicos illis faventes , Sc diâa B & eius figillo figillatnm. Ac etiam diâus reverendtffimus dominus cardinalis procurator reve­ lanâione abutentes » omnefque 8t fingulos rendi patris damini Hieronymi Tarrifini cleâi alios in prrmiuis fua communiter vel divi­ Cremonenfis, ad excufandum eumdem eleâam, lim intereffc putantes , per cdi&um publi­ ac ad intcreflendum nomine ejus facro Latera cum , cum ad partes illas tutus non pateat nenfi concilio , dedit duo mandata ipfius eleacceflus , in Mediolanenfis , Aftenfi» tc Padi publica , &’ unum fubfcriptum per diferepieniis ecclefiarum valvis affigendum , mone­ tum virum Jacobum Fafolumdc Veneriis, ejuf­ ri , citari infra certum competentem termi­ dem eledi figillo figillatum , &: aliud fubfcrinum prxfigendum ad comparandum coram no­ peum tantum per eumdem Jacobum Fafolnm bis Se diôo concilio , caufafquc dicendum , publicum notatium · Et reverendus pater do­ quare fan dio prrfata , illiufque corruptela Se minus Hieronymus epifeopus Buduenfi» procu­ abulio in concernentibus auâoritatem Romane ror» tor reverendi patris domini Jacobi de Peecclefix & fac rorum canonum, ac ecclefiaftk® truciis epifeopi * Larincnfis , dedit mandatum · aImuw· libertatis violationem , nulla tc invalida de­ ad excufandum eumdem Jacobum epifeopam, tc clarari Sc abrogari non deberet , ftatuimus te decrevimus . Cum autem particularis declara­ C nomine ejus iotereflendum, lubfcriitum per diferetam virum Loyfium Granara de Neapoli , tio officialium fieri tc referri , citatioque Se publicam apoftolica aufloritate notarium . Et monitio contra prelates Gallicos , tc alios il­ reverend iffimus in Chiifto pater & dominos , lis faventes , 8e fua interefle potantes , decre­ dominus Antonius tituli fanâi Vitalis presby­ te & execute , reproduci ha aenus non potue­ ter cardinalis , procurator reverendi patris dorint , &: tempus ad comparendum prrfixum tnini Chriftophori de Spiritibus cleâi Cxfenanondum lapfum extiterit, nofque notoria adverfa valetudine impediti , juxta defiderium tcnlis , ad excufandum Sc intcreflendum conci? cordis noftri in ipfo concilio perfonaliter inter­ fio , dedit eju» mandatum fubicriptum per do­ dît non poflimus , cupiamufque particularem minum Petrum Paulum Ludovicijsublicum no­ tarium . Et reverendus dominus Paris dc Grafreformationem , & citatione ac monitione hufis, fanâiflimi domini noftri pap® magifter ce­ jufmodi re prod udis , difcuflionem abrogationis &r declarationis pnididaram , earumqoc rela­ remoniarum, procurator reverendi patris domi­ tiones mature Se accurate fieri , ac prifttna no­ ni Fi- Rovarella archiepifcopi Ravcnnatenfis , ftra valetudine reftituta , quam pius miferi, docuit de ejus mandato legitimo ad excufan’___ ” * . . ifio, fubfcriptum pet cors dominus fua folita clementia concedere no- D dum Sc intcreflendum concil bis dignetur per nofipfos debitum apoftolicz dominum Antonium Garuphum Britonenfetn , fervitutis in ipfo concilio exequi , eodem fa­ publicum notarium . Ac reverendus dominus cro concilio approbante, fex tam feffionem ter­ Andreas Sanna canonicus * Uiulcnfis, procura- , tio Idus Aprilis proxime fequentis faciendam tor reverendi patris domini Joannis Sannr epi­ feopi Ufulenfis, docuit de ejus mandato ad in­ indicimus. tcreflendum & excufandum, tc erat fubfcriptum Nulli ergo omnino hominum nceat hanc paginam noftrorum praecepti , mandati, comper dominum Joannem Ordium publicum no­ miffionis , ftatuti , decreti Se indidionis in­ tarium . Deinde reverendus pater dominus Gafringere ■ vel ei aufu temerario contraire . Irfius epifeopus Bellunepfis , procurator reve­ Si quis autem hoc attentare prefumpferit , rendi patris domini Angeli de Ripantibus de indignationem omnipotentis Det ac beatorum Efio epifeopi Efibi, dedit ejus mandatum fub­ Petri Sc Pauli apoftolornm ejus fe noverit infcriptum per dominum Antonium Frandfcum curfurum . Ser Angeli de Efio publicum notarium. Et reve­ Datum Rotnx in publica fefiione in Laterarendus puter dominus Laurentius de Flifco eptnenfi facrofanda bafilka folemniter celebrata , E fcopus Montis regalis, procurator reverendi pa­ tri» domini Boa&cii Ferrier epifeopi Iporigicnanno incarnationis dominie® 15 la.dccimaquarta Kalendas Martii , pontificatus noftri anno fis > docuit de ejoa legitimo mandato , * fub- fffubfcHpto decimo . feriptom per diferetum virum Jacobum de Peri­ tis de Baergoro publicum notarium . Et etiam Qua pcrleéta , idem reverenda» pater petiit, dedit mandatum reverendi patris domini Auan placerent paternitatibus inia contenta in guftini elcâi Vercellenfis fubfcriptum per do­ fchcdula : & omne» , nemine penitus difereminum Paulum Petri de Mafxi» publicum no­ pante , dixerunt » placere contenta in fchetarium , ad excufandum eofdem reverendos do­ dula . minos Bonifacium te Auguftinum , ac eorum Poftmodum dominus Marianus procurator fi­ nominibus intereifendum facro concilio Succeflive reverendiffimus in Chrifto parer & fe i & concilii petiit , tc obtinuit a reverendiffimo domino prxfidente citationem ad ponam dominus , dominus PetruS tittih Lntb' hu- Cvnc. Genfrtl. Tom. X XXII. Kk 2 fe- 775 JJuF Concilium Lati lituo febij presbyter cardinalis Aocoajtanus nunc*- A ma veftrum omnium pmfastia intereflet. Sua- debar pnarprua * tc magnopere confirmabat Jn- CHM1TI patus * peocnrator reverendi patria domini Coflia pontifias , veftro ac tantprum virorum erga »>i> m» Pacii archiepifcopi Florentini , volens dorempoNicam Chriftianam fingulari tc pene in­ care dc ejus mandato , dedit legitimum fub­ credibili ftudio* quod pro fe quifqne ferre vi* fcriptum per dominam Laurentium Andrea de fu* eft mihi * cum antea temper * tum vero Ciobii publicum notarium . Et reverendus quoties ad hanc facrofanâam conventum eft pater dominus Vincentius arcbiepifcopus Nea­ Conftantinianam ssdem . Cuneos enim noftro politanus , procurator reverendi patris domireligionis ac fidet inftaurand» * confirmande * ni Juliani epifeopi Rubentis , ad excufandum amplificandae acerrimo infiari defiderio perfpitc nomine ejus interefiendum , dedit manda­ cicbam : unde facile adducebas, tn crederem , tum ejuidem » fubferiptam per diferetum vi­ me de his rebus qu» univerfo Chriftianorum rum dominum Joannem Andream Florentinum ccetui confiilerent atque proipicereot * dicen­ de Neapoli poblicum notarium . Et reverentem vos attente benigneque audituros. Nam dus dominus Manilius acolytus fanâiffimi do2me maximç ad Chriftiani generis utilitatem * , mini noftri , procurator reverendi patris do­ ignitatem , au&oritatem pertineant * ftatui * mini Pauli epifeopi Argolicenfis ad excufan* quantum temporia anguftia concédant * hodier­ dum tc interefiendum concilio ■, dedit man­ na oratione compleâi. Adeftote igitur animis * datum fubfcriptum per dominum Çataneum yofque ipfos mini equos beaignolque praebete. de lyipis publicum notarium · Et reverendus Ego in id prccipue incumbam. ut nifi compo­ pater dominus Jacobus epifeopus Paphenfis , tita rerum varietate audientium auribus jucun­ procurator reverendi patris domini Barthqloditatem dcleâationemque attulero * fatietatem mei epifeopi Montis viridis , ad escufandum quidem ac moleftiam inculta verborum prolixi­ 8e interefiendum dedit mandatum fubfcriptum tate minime fin» allaturus. per dominum Laurentium Franciici de BonCum autem ad iliuftnndam tc propagan­ nicontiis civem Romanum » dc regione mon* dam , nedum çonfervandam ac tuendam no­ tium , publicum notarium . Et demum reveftram fidem religionemque, fynodum hoc tem­ rendus dominus Stanislaus de Avalxivo de­ pore fapienter inftitutam luce clarius appa­ cretorum doâar , canonicus Noladislanuenfis * reat , primum de faluberrimn ejus inftituriodedit mandatum reverendi patris domini Vinnc dicemus : ubi lingularem pontificis Julii * Niivea. centii epifeopi * Noladislsnqenfis ad excufandum fit interefiendum eius nomine io facro La- C prudentiam atque incredibilem animi celfitudinem attingi sequo animo patiamini . Qu* de­ teranenfi concilio , fuoferiptum per dominum inde pro Chriftian» reipublic» robore , fplenMatthiaodsEernardi dc OffineM publicum nota­ dore , amplitudine decernenda potiffimum vi­ rium , clericum Placentine diacefis . Quibus dentur * quo brevius fieri poterit perftringam . peraâis , indtôa fuit feffio fexta tertio Idus Sanftiffim* igitur hujus Lateranenfis fynodi inAprilis proxime futuri. Et hac fuetunt pro quint ftitutionem cum alia plurjma mirifice commen­ ta feffione . dant , fummifque in c»lum laudibus extollunt, Finis quinte feffionis tempore vite Julii fe­ tum illud in primis , quod nil nifi ex omni cundi expedite , eo abfente propter aegritudi­ parte perfeâum * juftum , optimum tc Chrinem , ex qua quatriduo poft obiit . Tenor vero Termonis & orationis habite in diâa feffione ftianx reipublic» opportunum maximeque fruâuofum » fapientiffimorum patrum ac prcftanper reverendum patrem dominum Joannem Ma­ tium omni virtutum tc dilciplinanim genere riam de Monte archiepifeopum Sipontinum, fe* hominum confilio , quorum le&iffima hujufcc quitur* & eft talis. templi fubfellia ornari frequentia iqtuesnur , /* priera vrttitnh pertt itfititic C9»cl~ D ftatui decerniye pofie ccnfetur : quippe quod pluriourutti civitatum * gentium » nationum lierttf , (T fiiMMUi ftntifc» > feed periculis atque eventis * vel ab ipfa terrarum Xarrrasre/ê ctuciHiuff iedtxcrit. I* fcctulj fiudeat»r fetrtt ad rr/frraeadam /ndirie» * nai» orbis origine * compertum tc exploratum eft . Floruifle jn Grccia Athcaienfes * viguiffe Latétm , ftcuH : ysa rr/a divbx msnwrs tfr* çedxmonios * claruifle Corinthios accepimus , Raetia ea» cr* rempvrsa» i»aris dr/cfa vadaiar»quamdiu integerrimorum confilia domi militirrar . , qwc valuilfet . Nihil enim ( quod ad aMces , ad inftitota * ad leges, ad aeleâum haben­ Priufquam in ~hoc celeberrimo Chriftiano dum * ad aciem inftniendam * ad conferendam orbi* conventu verba facere incipiam > ut ea Iiugnam fpcâaret ) nifi exquifitis plurimorum dicenti mihi vobifque audientibus facultas di­ entent iis, jifdcmin civitatibus gerebatur. Nec vinitus infundatur , qua tc ego ad communem Chnftianx reipublic· falutem dignitatemqoe ab re quidem apud Homerum Agamemnon illa pertinentia facile rtcenfeam , fc vos libere ae­ plures fibi d*ri diutiffimo ad Trojam bello Neftons quam Achillis fimiles exoptabat * quoternatis , 8r laudabili majorum noftrorum mo­ nente inftituto fan&iffiori Spiritus , cujus nu-, E rum alteri lacertis tc viribus* alteri coafiliis ac fententiis pr»ftarent . Quid* quod hanc ipfam minç falutaris h*c fummo ftudio celebratur fynodus , opem ac pnafidium humillime im­ urbem fummum imperii principatum non abf« que fapientiffimorum hominum confijio ade­ plorabo , T amet ii loci hujus ornatiffimi dignitas , te ptam , cundtis terrarum gentibus nationibufque rei digniffim· , de qna mihi dicendum eft , privatim ae publice agendi normam legemque amplitudo, veftrique ampliffimi coofpeftus mapnefcripfiflc cooftat ? Recolite fingulas regum jeftas , patres iaplcnriffimi , ab hoc demanda­ aâiones* contemplamini poft liberam civitatem to dicendi munere me deterrebant * non tamen yniverfa confulum , tribunorum * decemviro­ invitos , fed Imo potius hilarique animo majo­ rum , aliorumque magiftratuum gcfta . Evolvi­ rum imperio parui , fi nihil aliud * hoc certe te cunfta Crfarum monumenta . Quidnam aliud, obfecro , nifi prudentum confilia regnum fperans me afiecuturum laudis » quod indignus non fuerim judicatus * cujus orationi graviffipeperifle * reuspubi icam conftituifTe * imperium V. PO· f 777 Concilium Latiraninsi V, M‘x,îSÜTe L 778 ΛΗΗΟ potenriamque auxifle comperietis f Sed quid in A num injuria funt pci CXliim re Chriftiano nomini opportuna, feu potius netiam . . ». iafeparabQei . ,r Ice. «niutvm , communem ijia. ccfiaria » ubi non de unius alteriafve reipubliem ;inter ------ Chriftuao* pacem , «jus reftinatum iri faac provioci· falute , libertate , dignitate , fed picati* « ac veftro , patres , confilio non dedc ua&iffima Chrifti fide , de orthodoxa reli­ i peremtu . Dc quibas fi me, ut ccepiftis > bre­ viter differentem benigne attenteqoe audietis » gione , de Cbriftianorum omnium quiete agi­ tat, Grocoram Romanorum ve diutius immora­ ft ego dicendo 8e eos audiendo uberrimam, ut mur exemplis , cum longe melior confaltandi puto » frugem colligemw . Eft igitur jnftitia ratio , preftantior confilii norma , exadius faÎra ceteris inftauranda , raftituend*, illuftran* t quippe que virtutum omnium fons atque ori­ pientiffimoram hominum judicium , majorique diligentia perpenfum , vel hoc ipfo in loco , go , mortale genus Duo optimo masimo conciliat, ft humanam focietatcm arâifimo neceffitudinb vel alibi gentium religionem noftram aflcrucrit, confervam , defenderit , amplificavit ; Com­ vinculo conjungit . Ut enim Dtua immorta* plebimini cogitatione, fi placet, Romanorum lem , anftorem , parentem moderatoremque pontificum ad aoftram hanc tempcftatem labo­ noftram * a quo bonorum omnium otigo ft res , difficultates , pericula , tot tantarumque 1B caufa eft · a quo nobis efientia , motus, mtelrerum diferimina . Quidnam aliud magis pr·Icdus , contemplatio aftioque tributa, ft udi ofe colamus , pie veneremur, humillissc adore­ fentaneum ad perferendas multiplices gentilium, hxreticorum. fchifmaticorurn, improborum de­ mur i nt eum nobis propitium faciamus , ut pro cumolatiffimia in nos beneficiis meaaoriam nique ac perditorum omnium agitationes atque gratiamque non diflimulemus , ut mentem ei procellas , ad evitandas fyrtes ft cautes , ad portent* & monftr* conculcanda , iis vifum fiiiffanam , innocentem animum , vitam probam, te remedium invenietis , quam ut unlverfos pa­ voluntatem reftam , caftam, integram prxbçatres ad fe convocarent > quorum confilio apomus ; ut religionem cultumque facroram mini­ me codtemnamus,, ipfa not docet monetque juftolic· ratis curfum in mediis fludibus dirige­ ftiti* . Ea etiam , cum naras fit homo fociarent » remis undas perfringerent , attollerent bilis ( quippe qui in tanta return natur· copia vel* , ancoras jacerent, davumtenerent, por­ tum denique ipfum celerrime adventarent , leque ufui rant , fupra cetera animalia inopia xiflime contingerent , fecurilfime potirentur ? laborat , alienrque opis indiget , ac prope»rea neceflitate Itaque celebrent alii preclariffimarum reram a ________ impellente _._g. , ut arbitrati qui 4 ­ Julio pontifice geftarum magnitudine , varieta- C dam funt , cattum amat ft civitates colit ) fotem , numerum : commendent plurimi admila ' facit , ut ipfa 'focietas 8c coojuo&io retine­ ri poflit . Nam quid patri· , parentibus , pro­ randans in profanis facrifque mdificiis magnifi­ pinquis , amicis , civibus , peregrinis , quid centiam , perpetuam plerique omnes felicitatem item magiftratibus profanis ac lactia > quid extollant ; ego vero Cingularem illius pruden­ principibus debeamus , quid fequi quidvc de­ tiam , incredibilem animi firmitatem admirari clinate * quid vel commendare vel, improbare nunquam latis potero , quod in fumma totius Italic confternatione , in perditiffima nonnul­ jure oporteat , nobis ante oculos proponis . Nempe ut equitarem fidem , beneficentiam , lorum audaciam ( nefariaque ambitione , in pietatem , feveritatem tntegritatemqoe compleextrema potentillimi hofttum exercitus immani­ aamur : fuperbiam , perfidiam , avaritiam , tate intrepidus , interritus incoaculTufque , ut fxvitiam , Ia Ici viam , ambitionem fugiamus , tantorum patrum confilio , ne dicam audoritanos excitat atque inflammat. Quapropter hanc te atque opera , uteretur, lalubcrrimam fynodum ( quod noftrorum temporum pontifices in trimum omnium , patret, reftituite virtutem : ujus luce , qua penitus estinfta eft , Criftiamajori omnium quiete & Chriftiaootumprincipum obedientia , minorique hoftium formidine D num orbem illuftrate : hanc diligentiam iis iubete , qui judicant terras: hanc fervendam itaaggredi non funt aufi ) Chriftiano orbi indixe­ rit j indidam , nulla clade , nulla jadura de­ tuite Chriftianb principibus . Enim vero eam efle virtutem , qme fua cuique diftribuit , Auterritus , inftituerit : inftitutam , nulla corpo­ gnftinus , Bernardus , Ambrofras, fanâiflimaris atque animi moleftia , nullo aliter fentientium iuafu abftradus , iic favente in hunc diem rumque legum·auftores definierunt. Porro igi­ gerit , ut profanam omnem contumaciam abo­ tur tnfpiciendum eft , an quiique quod faum lere , facrilegam dominandi libidinem cohibe­ eft poflidcat , an quis alienum occupatum de­ re , truculentam rapiendi licentiam refrenare , tineat. Sed hoc loco finite me praeterire, non deteftabiles ft Chriftianx retpubliese pernidofas dico Italic , veram , quod longe miferrimum ac peltiferas in occupanda faeratiflima Petri fe­ eft , totius Europo calamitates , que tante de largitiones in perpetuum delere , adolcfcenfunt , ut eas cogitatione , nedum oratione tes , nedum pullulantes hxreticorum ac fchifperfequi vix fine lacrymis queam . Quem enim maticorum legetes radicitus extirpate : ridicu­ ede dicam tamobtofo pedore, corde lie imma­ lam denique , impiam ac nefariam Mahutnetis ni , moribus tam efferatis , cujus animus tot fedam funditus evertere atque exterminare fibi E fedium atque agrorum occupationes , tot ur­ proponat . Quarc fit, ut non fane obfcuriorem bium , oppidorum, locorumque omnium «verillum ex tam preclara fynodi inftiturione lau­ fiones ac direptiones , tot furta , tot rapi­ dem omnino reportaturum confidamus , quam nas , tot facnlegia meminifle nemo pethorreveteres iis majores ejus reportarunt , qui innu­ feat t Telles eft» vos , miferrim· civitates , meras Arii , Photini , Sabellii , Ebionitarum qus nulla a vobis patrat* culpa , in vifceribas Macedonii, Eudoxii, Neftorii,Pelagianoram , veftris atrociffimos hoftes pertuliftis , que in Eutychianorum , Diofcori , Theodori , Gre­ gremio patentum infimes trucidari , matronas gor 11 , Macarii , Monothelitarum , Acepbaloinnoxias imbellefquc fenes interfici , rapi (arutn ac ceterorum omnium hsrefes de medio cratiflimas virgine* , ornatiflima templa (po­ fuftulerunt : quandoquidem cum virtutes cete­ liar i , omniaque ft flagitioram ft faci*o vel civitatem , vel domum quamvis privatam infpipamus , nihil horum Rare ac diu permanere pofle abfque ca , de qua dudum verba facere aggreffi fumus , unitate , luce clarius appare­ bit . Ru.it enim illud atque evertatur regnum nccefle eft , quod non uniformi regis ac eo­ rum qui reguntur voluntate gubernatur ; exoliantur ac invalefeant in ea civitate civiles dilcordiae , inteftina bella » odia fempiterna, in qua rcipublicie curam gerentium in unum fententi» non convenuiqt . pilabatur brevi ac diflofvatur res familiaris.; quamvis magna 8c ampla , nifi in unam paterfamilias dotnefticique voluntatem concurrant , id quod evanu gclii veiba illa locuplctiflime teftantur : 0·« rrjaMR* divtfw* eeat ta [t defelAbitat : 0" tmaii a vit ai vel d»mut dtvtfa /aorra fe , »·» flabit . Iplas denique hominum aâiones, qinrum a'ùe bello ad rempublicam armis tuendam , alie pace , mercium ac ceterarum rerum humano ului opportunarum commutatione alendam ipcétant fi nobis proponere ante oculos veli­ mus , nec viftoriam parari , niti vexilla lo­ quendi , fervandi ordines » ad tube fi g num fele inftrucndi , conferendi manum , pedem referçndi , «teraque id genus moliendi ac perferendi omnu , una infit militibus imperatovibulque voluntas. Nec navim ullam, ni­ fi &r gubernator Λ: nautae invicem coolentiant, 8e abus a'n ,n judicio atquç opera nequa­ quam adverfetnr , ad certum unquam perve­ nire porrum compenemus . Poftremo , fi r.oftrum hoc humanum contemplemur corpus , optimam prudentiilimamquc rerqm artificem naturam , cum in eo fabricando complures ac diverfas partes ad varia ftudia 8c mmifteria , atpote oculos ad videndum , ad audiendum aures, pedes ad incedendum, formaflet, unam peteris omnibus ptzfecifle , cujus citatu ac autu cunâ· moveantur, feque ad agendum *WXXW’1· 780 A tolcrandumvc quidpiam in ejus ipfius conforme.it voluntate , perfprciemus . Quat cum ita tint , quonam paâo perpetuum Chrifti regnum undique telis laceflitum vigere , «ter­ nam beatorum rempublicam divcrhs factioni­ bus diftipatam florere , domuin Dei fandiflimam fibi diffidentem conitare , calcftcm an­ gelorum militiam inter fe digladiantcm emi­ nere , fa lut arem apoftoloium navim , divertis remigum 8c magiftri conitibus agitatam, con­ tineri , redemptoris noftri membra fcifla , feparata, difecrpta, ab unitate diftr.nfta . Itaic ac permanere , vel minimo tpmporis Ipatio arbi­ trabimur ? Summa igitur , ampliffimi patres , unitate , futnma voluntatum animorumque con­ ii (ordia cft opus, cum prarfemm ca nobis divinis &.· prrreeptis A* exemplis tantopere nilinuctur. Omitto id quod inquit propheta in plalmis · J)rnt habitare fatit aaanimei i» dom· . SubtlCCO agnum Exodi in figura Chrifti occifutn , atque in una dumo comedi juflum . Praetereo mandatum fuifle Raab, in qua ecclelia przformabarur, ut parentes, finîtes, cotamque familiam in domum luam colligeret ad Icipiam tranieo verba illa, noftra hac tempcftatc firpius repeti­ ta : 17#»«· ftttutil »e fAtit . Pax iraqup unitati conjungenda , aggreganda , co­ pulanda cft, Tanta eft enim inter utramque neceflitndo ac focietas , ut cùm arâiilimo & firmilfimo colligate tint vinculo , diflolvi ea­ rum una ; quin & altera diflblvatur ; ac fervati una , quin krvetur 8c altera, nullo modo poflit , Quapropter extinâis bellorum flam­ mis , qur totum jam dio inflammarunt & in­ cenderunt Chriftianum orbem , faciofanftaeque reipublice rebus compotitis , cum juftitia pa­ riter atque unitate excitanda atque erigenda pax cft . Dc qua cum latiflimus dicendi cam­ pus occurrat, ncc. temporis anguftia , nec ve­ ftra , patres , ceterorumque prrftantium virop rum benignitas atque humanitas longiorem ex­ petat orationem , plura non dicam . Siquidem ca qur ad Chriftiani generis utilitatçm , di­ gnitatem , audoritatem, faluberrima hac fynodo decernenda maxime videntur , breviter acCepiftis : que fi vosveftris confiliis, veftris fententiis, veftris, inquam, iuftragiis reft i tuenda , fervanda, confirmanda ftatuitis, non dico fanâiflimam hanc Urbem veram pontificum fedetn , fed orbem univerfum maximam atque petpetuam frugem percepturum iperare. Idquc ut fumrni pontificis votis ac Rudiis vcftrum omnium ac bonorum principum optatis rçfpondcat , fopre· ^NNO CHAJSTl ΗΠ· fftha.ii, x»a. i*, * J··*· '9· Xï·· »·· ( tuam oramus tifitm filenaituik»» O' tntuvùii O' dementiam · Relpice vicarium tuum iaaâilfimum i* principe Hili nuilii itptttuit O' uOnuit tc ecciefia tum paftorcm iolertifliraum , corpore licet *gro , animo tamen firtniffimo, Relpice ie autem Veneris undecima fupradiâi men­ vigilanùÆmum fenatum , rcfpjce cun&os bos B ti» Mattii, revcrendiffimus in Chrifto pa­ patres y rcfpicç noftros principes , relpice fami­ liam tuam univerlam. Vides impia tyrannorum ter tc dominus, dominus Joannes de Medicibus fande Marte in Dominica land* Romana ec­ peâor* adverlus juftitiam armata, cernis impro­ clefi* diaconus cardinalis-, de Medicibus vulga-, bos ac nefarios in leges juraque inlurgentes, riter nuncupatus, Rom* in conclavi lupiadicto fpe&as babere conventiculum perdita faftionis per reverendifiimoa dominos cardinales , lancti ad Icindendam ac dirimendam tunicam tuam inSpiritus infulione afflante, nemine difciepante, confatilcm, unitatemque ab ecciefia tua reji­ nulloque contradicente, concorditer tc unanimi­ ciendam. Perfpici* tuorum robore tot inteftinis ter At pure ad fummi apoftolatus apicem tite tc bellis perçu lio, noftrifque debilitatis ac pene legitime *c canonice cleâos tc affumptu» rxticonfeâis viribus , inftaurantem ie ad pugnam tif, nçc non dominus Leo papa decimus nuncu­ hoftem, parantem fe ad viâimam noftri fanpatas, atque honorifice, nt decuit, de dido pa­ Suinis. Tolle, ut capifti , fecures, tolle glalatio ad bafiiicam principis apoftolorum de Ur­ ios. Sic finis ac terminus bellorum, fit fas, rebe duâns, inibique ad altate majus ejufdem viviiçcnte juftitia, confervata unitate, dukiffimo* optate pacis fruftus colligere. Pacem a re C cum cantico, Te Deum laudamus , cum maxi­ ma laetitia tc folennitate politus tc iothronixaChrifte expetimus , pacem a te clementifEme tus. Deus efflagitamus. Da illam, domine , diebus Die vero Sabbati decimanona fupradiâi men­ noftris, quia non eft alius qui pugnet pro no­ fis Martii, prefatas fandiffimus in Chrifto pater bis, nifi tu domine Deus nofter. Aut fi bella tc dominus nofter, dominus Leo divina provi­ ijereoda funt, fi acies inftruçnde, fi vulnera perdentia papa dçcimus , per teverendiffimos in erenda, fi id noftrorum expofeunt vitiorum pa­ Chrifto patres & dominos, dominos facrofanne, fi noftra pianda funt deliâa fanguine adâe Romano ecclefie cardinales, divino officio verius Tureas nominis tui hoftes, quod & fanmiff*, folemnitatibus in talibus fieri felitis in âilfimu* vicarius ipfe tuus Ar nos omni femper ecciefia fanât Petii peraâis, ante porticum, Ac ftudio concupivimus, bella geramus r pro tua fide, pro religione, pro aris ac focis dimicantes introitum diâ* bafilica, videlicet fupra fcalana marmoream, in qua conftroâum fuerat quod­ panas noftrorum criminum luamus : tua effun­ dam tabert,aculum ornatum, five foliam eleva­ damus caufa fanguinem, quo tuo tandem univerfus inferviat orbis imper jo, tuam cnnâi re­ tum pro diâi domini Leoni* papr decimi coroligionem ac fidem afferant , agnofeant , profi­ D natione agenda per reverendifbmum in Chrifto teantur, ut luo quodammodo jure alacriter ac Satrem te dominum Alexandrinum fanât Euaefiii diaconum cardinalem, de Farnefio vul­ jucunde canere id poflit ecciefia : In omnem ter­ gariter nuncupatam, in ceterorum dominorum ram propagatum eft imperium eorum, tc in fi­ cardinalium, patriarcharum, artbiepifcuporum , nes orbis terra religio eorum. Dixi, epifeoporum, prolatorum , clerique atque po­ Julii ftcunii ptiuifleit mcxiui. puli prefentia extitit honorifice atque tolemniter, ut decuit, & futnmo pontifici congruit, triplici diademate 8r coronatus tc intbronixatu*, Anno a nativitate domini rçij. indiâione trima, d e vero Luna vigciimafcxta menfis Fecura magno totius curio tc Romani populi plaufu At iotitia. ruani, felicis recordationis Julius papa fecun­ dus, ficut altiffimo placuit, Rome apud faoAnno a nativitate domini millefiawquingenâum Petrum in palatio apoftolico ab hac luce tefimo dccimotertio, indiâione prima, die ve­ ro Dominica, decima menfis Aprilis , fuerant migravit, Ar viam univerfie carnis ingrefius eft; & fic apoftolica (edes vacavit , Ac fuerunt cele­ Eublkato tc affixae per Joannem Dominicum de brate excqni* ejus juxta ritum 8c confuetudiidelibus, fandiffimi domini noftri curforem, nem antiquitus obfervatam. quodam litcro prorogationi» fextss feffionis te­ Die vero Veneris quarta menfis Martii fupranoris infra 1er ipti · i didi anni jj ij. reverendiflimi in Ctuifto patret te domini, domini lacrofanAr Romane ecdeX<· cpiffpM fernu ftrvunm M. fic cardinales in unum pro ckâiooe fummi pontificis facienda , poft celebrationem smfta Ad fanâc Romane univerfalis ecclefie regi. Spiritns fanôi in bafilica principis apoftolorum men, meritis quamquam impasihus, dirinadtfin altari fanfti Andree, conclave quod io pala­ pofitione vocati, inter omnia peragenda, que tio fandi Petri in capella fuperjori, capella Sis­ tanto molis onus requirunt, illud in primisexti vulgariter nuncupata, faaumfuerat, intrave­ Kendum videtur, et iis que ad omnipotentis runt, & quilibet eorum intravit , te ciaufum I laudem, ecdefirque prelate unitatem Ac fuit conclave ad celebrandum canonicam legitiexaltationem , ac fidelium omnium ptofeâusn sen- ‘ammo’ D 781 ’SS’ COMCILIVM LatBRANBNSB V. ΜΑΜΜωΑΜ»*· dis’s IO iend“nt» ο·”** conatu totifqnc viribui falubriter A [inam noftre prorogationis 8t indidionis in- "7^^ tingere, vel ei aufu temerario contraire. Si CHKlSTl y, intendamus. Cum itaque felicis recordationis Juquis autem hoc attentare prefumpferit, iodi- »»sjlius papa fecundus predçceffor nofter, ut ftatus gnationem omnipotentia Dei ac beatorum Petri ecclefie preface in melius reformaretur, factum de Pauli apoftolorum ejus fe noverit incuria­ ac generale Latcrançnfe concilium de venerabi­ lium fratrum noftroram, tunc fuorum ecclefie rum. Datum Rome apud fandum Petrum anno in­ prefate cardinalium · de quorum numero . tunc carnationis dominice millcfimo quingenteGmo eramus, concilio dr affcnfu convocaverit dc indi­ d rei mote rt io, quarto Idus Aprilis, pontificatus xerit, illud ve deinde celebrare inceperit, drineo plures ufque ad quintam IcQiones inclufivc te­ noftri anno primo. nuerit, fextamque feffionem tertio Idus praientis menfis faciendam indixerit, prout in literis PLACET. feu fcbedulis didi Julii predecefioris defuper Executio 81 publicatio fuprafcriptarutn litera* confedis plenius continetur : nos qui etiam tunc in minoribus conftituti , concilium prefaram prorogationis, icq nitar 8c eft talia. tum celebrari fummoperc cupiebamus, dc domi­ B Dic decttna menfis Aprilis prcfentes fuprafcript* liter» affix» 8t publicata fueruut in val» no Julio prrdeceflore, ficut domino placuit, re­ bus humanis exempto, illius (ucceffores effedi, vis principis apoftolorum dc Urbe, in valvis ecnon minus cordi tenemus didi concilii celebra­ clclia fandi Joannis Lateranenfi», in valvis can­ cellarie apoftolice, ae io acie Campiflores, ut tionem ufque ad perfedionem caufarum, pro­ moris cft, per me Joan nem Dominicum dc Fi­ pter quas indidum fuit, continuare dr ad finem perducere, conciliumque hojufmodi ufque ad il­ delibus, cariorem. lius debitum finem 8c complementum profequi Alia caecutio 8c publicatio earumdem literavelle nuntiamus. Verum cum prufatus Julius rum prorogationis, eft talis. Die veto undecima menfii Aprilis, affixe 8c prardecefior » eodem concilio approbante, nego­ tium ft difcuffionem declarationis, nullitatis & publicate fuerunt in vafris bafilicz fandi Joan­ invaliditatis ac abrogationis alicrt» pragmatica nis Latcrancnfis, dum ibidem gentium multitu­ do propter accefium fandiffimi domini noftri , fandionis, in partibus Gallicanis quodam abudomini Leonis pape X. congregata erat, per fu introdude, apoftolica fedi, eccleliafticsquc Joanncm Dominicum de Fidelibus, curforem . audoritati, dr facris canonibus derogantis, didis Die vero Luno undecima fupradidi menfis fratribus Sc aliorum prulatorum congregationi­ C Aprilis, poft divinum officium in bafilica fan­ bus, relationemque difcuflbrum in eodem con­ di Peni principis apoftolorum peradum , ante cilio faciendam commiferit, Gallicofque prxlahoram prandii, fandiffimus in Chrifto pater & tos, capitula ecclefiarum 8c munafteriorum, parlamenta 8r laicos illis faventes , cujufcumque dominus nofter, dominus Leo divina providen­ tia papa decimus diademate pontificali corona­ dignitatis, etiam regalis exiftentes , omnefque tus folemnitet cum maximis mirificifque trium­ 8c fingulos alios fua communiter vel divifim mphis, boncftate, reverentia & honore decenti­ tereffe putantes , per cdidum publicum » cum bus , per reverendiffimos in Chrifto patres 8c ad partes illas tutus non pateiet acccfius, in dominos, fande Romana ecclefie cardinales, certis locis tunc expreffis, moneri & citari in­ patriarchas, archicpifcopos, epiicopos, abbates fra certum terminum prshgendum , ad compacum albis , mitris atque pluvialibus ornatos, rendum coram Julio praraeceffore 8r concilio praefatis, caufafquedicendum, quare fandio ipnec non perplures illuftrcs duces 8c barones, nobilcfque Romanos , atque ceterarum natio­ fa in concernentibus audoritatemprsdidam, 8c num homines , dc dida bafilica fandi Petri ad ecdcfiaftice libertatis violationem,'nulla 8r in­ valida declarari & abrogari non debere decrevit : θ bafilicam fandi Joannis Lateranenfis, pro non­ nullis ceremoniis ibidem faciendis, laudabiliter citatioque prsdidorum Gallicorum capitulorum aflbeiatus estitit. parlamentorqm laicorum prefatorum , cum termino competenti ad comparendum eis affiSESSIO VI. gnato, duodecimo Kalendas Martii proxime SESSIO VI. preteriti exécuta fuerit, dieique comparationis cr friat ttaftrt fiufHQîmi , damini citatorum Sc monitorum hujufmodi non nifi quarrodecimo Kalendas Maii proxime futuri ve­ Zrsnô papa decimi. niar, ut fic citati & moniti in dida fexta fefN nomine domini noftri Jefa Chrifti. Arnen. fionc tenenda comparerc, fuafque rationes alleÏ;are poffint 1 cumque etiam dida die, tertio Anoo a nativitate ejuidem millcfimo quindus prefentis menfis, folemnis proceffio noftras gentefimo decimotertio, indidione prima, dic vero Mercurii vigefimafeptima menus Aprilis, affumptionis ad ecclefiam Lateranenfem juxta morem aliorum prsdecciforum noftroram fiet, -pontificatus fandiffimi in Chrifto patris dr do­ mini noftri , domini Leonis divina providentia difficillimumque effet eadem die feffionem proccffioaem hujufmodi celebrare , ac ex aliis E pape decimi anno primo, facra & univeriali jaftü Ir rationabilibus caufis noftrum & didoiynodo in bafilica Lateranenfi congregata, ftrit celebrata fexta feffio , pre fidente pnmto fanrum fratrum animos moventibus, dc confilio 8c aflcnfu prsdidis , festam feffionem prefatam diffimo domino noftro. £t fuerunt prefentes 3uinto Kalendas Maii proxime faturi, que eris infra feripti reverendiffimi domini cardinales, ic Mercurii vigeiimaieptima prefentis menfis Satriatche 8c archiopiicopi, ac reverendi patres Apiilis, qua caute hujufmodi ce (fa bunt,. ac ci­ omini epifeopi, abbates 8t oratores principum, tati tc moniti prxfati compatere, Br eorum cau­ illuftrcs domini A' alii quamplures dodores & magiftri Sc equites ac nobiles , in primis reve­ te 8r allegationes audiri , vel vera contumacia accufati poterunt , prorogamus , illamque ipfa rendiffimi domini. die quinto Kalendas menfis hujufmodi faciendam indicimus. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa- { I k Éb 'Vi* CONCILIUM LaTBBBNBIIBB tfififi mmAmIn. ntl· A RavontadiMmua domi··» Raphaël Oftienfis. Revcrcndifimna domious Domiducus Porta»* lis. Reverendiffimna domina» Jacobas Albsaeafis. V. **"*£”** Revcreadua pator dominus Bernard·· Tamfiaos .S1A(0 epiicom· *r gubernator Urbis. yj. Reverendus pater dominus Hercules cpUcopus, _ Aug· ftcnns» orator Sabaudi·. Revesuadua palet dominus Bertrandus epilee- pus Adricnfis» tc orator Ferrarie. Revesendiffiaaua dominos Masco· PmocftiMS. Reveseadifimos dominas Franciicus Sabimrafi«. Reverendus pater domiaus Stephanos Pattacetsfia. Reverendus pater dominus Julius CorinthienRevctendiffimoa dominas Thomas titali ianfti Martini in montibus» Srrigoaieafis. fia. RevercndiÆmus dominos Frâncticas tituli lanReverendas pater domiaus Aldrooandiou» Niftoram Joaaais It Pauli. coficnfis. Reverendiuuaas domina» Nicolaus titali fanft» B Reverendus pater dominas Bernardus SpakPrifc·» de Elilco. tenfe. RevereadiÆmas dominas Hadrianos thnti ian­ Reverendus pater dominus Vinccotius Neapo­ fti Chvylbgoni. litanus. Reverendus pater dominus Jeremia TranenReverendiifimus dominus Robertas tituli ha­ fis. ft· Anaftafi·, Nannatenfis. ReverendiflMkas domino· Leonardo· tituli ianReverendus pater dominus· Antonia» Aveaio- . ft«. Saison· , Agennenli». nenfis. v·. Reverendus pater dominos Rainaldut Raguû-°**“*“· ReverendÜ&nstn dominas Carolus tituli (soft· nus. Cecilia. Revereadiflimo· dominus Antonius titali fianfti Reverendus pater dominos Andreas MonsmCériieeht» Vitalis, Sipontinas. ReveiondiNmns dominus Matthaus tituli £anft» Potentiae·. ReverendîffieoN dominas Petrus ianfti Euiebii, AnoonimauS' C bafioniss. ReverenddEmus dominus Achilles tituli fanfti Sisti, BomonienGs. Reverendus pater dominus Petrus Arboreofis. Reverendus pater dominos Gilbcrtus Surren­ tinus. Reverendus pater dominos Georgia· Nas are­ nas . ReverendifliaMis dominas BandiaeUes titali ian- Reverendus pater dominos Julius Floceatim·. ftr Sabine» de Saulis. Dîmiü Reverendus pater dominus Jacobus Potcutinus. Reverendiflimus dominus Alexander ianfti EuReverendus pater dominus Genocius Traja­ ftachii, Fatncfiul. no». Rererendiflunus dominus Ludovicus fanftse Ma­ Reverendus pater dominus Simon Ariminenria in Cofmedin » de Aragonia. fu. Reverendiffimu· dominos Marcus ianfte Mari· Reverendus pater domiaus Jacobus Papbcoin Porticu » de Cornei iis. Gs. Revereadiffimas domiaus Sigifmundus Canftr Mari· Nov·. D Reverendus pater dominus Albertus Val versiis. Revercndiflimus domiaus Alphonius ianfti Reverendus pater dominu» Joannes Baptifta Theodosi. Marianenfi». Reverendus pater dominus Bartholomeus JuftiPu/risrrk· CT tffifauti fef* . nopo|itanus. Reverendus puter dominos AloyGus IntetamReverendus pater dominus Oriar Aleiandrioenfis. nus. Reverendus pater dominas Joannes AquilaReverendus patet domiam Alphonius Antio­ nus. chenus . Reverendus pater dominos Joannes Petrus TheaReverendus pater domiaus Franciicus Coniatinot. nus» Reverendos pater domiaus Jacobus civitatis DuReverendas pater dominus Joannes Vinccntius caljs. ScnenGs. Reverendus pater dominus Marinus CenetenReverendus patet dominus Robertas ReghiE fis. nus. Reverendus pater dominus Jacobas Faventinas. Reverendus pater domiaus Federicas Salernita­ Reverendas pater dominus Hieronymus Bunus. Reverendus pater domiaus Gabriel Dyrrachienduenfis. Reverendos pater dominus Dominicus Luceri­ fis. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta nas. Reverendus pater dominus Joannes Sabinicenfis. Cavallicenlis. Reverendas pater dominus Alexius MeifitaReverendas pater dominos Scaramuia Comanus. nus. Reverendas pater dominus Pompejus Reati­ Reverendus pater dominus Franciicus Spolctanus . rras. Reverendus pater domiaus Joannes Franciicus Reverendus pater dominus Andréas Milctcnfis. TaiirinenGs. Reve- 787 JSÏ’ Concilium Lati îranbnseV. “““ST*1· .. 78S o Reverendus pater dominas Joannes Domini- A Reverendus pater dominus Ludovicus Tricari- akSo cenfis . ClUllfn VI. . eus Terdoaenfis.. Reverendus pater dominus Francifcus SuefiaReverendus pater dominus Petras Caftelli maris . n as. Reverendus pater dominus.Claudius Bellice»· > Reverendus pater dominus -Petrus Urgcllen. fis , fu . Reverendus pater dominus Paulus Le&orieftReverendus pater dotgjnus Hugo Rhcgicnfis . fis . * Reverendus pater dominus Thefeus RecanaReverendus pater dominus Gslefiu» Bellunenfis . \ tenfis . Reverendus patet dominus Joannes ElacnGs. Reverendus pater dominus Joannes Antonius Calenenfis. Mbttts, ‘ Reverendus pater dominus Alexander Alexan­ drinus . Reverendus pater dominus Julianus Agrigenti­ Referendus patètk dominus Antonius fanAI Galgani. X nus . B Reverendus pater dominus Bernard inus PoliReverendus pater dominus Joancs fanfti Seba» ftisni extra Urbem . caftrenfis. i Reverendus pater domin'." Jofue Efculanus . 1 Qrtttrts . Reverendas pater dominus Marius UrgentiIllnftris dominus Albertos de Carpi, ferenus . Reverendos pate? dotninus Petrus Namienni di mi Maximiliani Romanorum regis ora­ fis . tor . Magnificus dominus Hieronymus Vich , ilfuReverendus pater dominus Joannes Francikns ftriffimi 8c catholici Femandi regis AraSpigacenfis. Reverendus pater dominus Andreas Literengohum A Caftella gubernatoris orator . Magnificus dominus Francifcus Fofcarus illulis . ftriffimi dominii Venetorum orator . Reverendos pater dominus Simon ModruReverendus pater dominus prqtonocarius Ma­ fienfis . Reverendus pater dominus Joannes Francifcus C rinus Charatius » illuftriffimi domini Maxi• ·>■ i«»cl* Avellinenfis . milisni ducis ModiolanenGs orator . '·"· Reverendus pater dominus Hieronymus J'ci Dominus Jacobus Salviati , & Francifcus ViAorius » dominii Florentinorum orato­ nenfis. Reverendus pater dominus Conradns Aftuncnres . llluftriffimus dominus Ludovicus comes Petilis . Reverendas pater dominns Scabonius Imolenbaoi . fis . Scintrr Urbis 0* ttafirttttrts . Rcrerendus pater dominus Julianus Vulterra. nut . Illuftris dominus Julianus ienator Urbis. Reverendus pater dominos Hugofinus Licien6s. Dominus Hieronymus Venxo , tc dominus Reverendus patci dominus Antonius UrbinaStephanus Carbon . tenfis . Reverendus pater dominus Bernardus SoraCelebrata itaque miffs per reverendiffimum dominum Francilcum epifeopum Sabinenfem » ntb D Reverendus pater dominus Nicolaus Bcrgo. cardinalem Vulterranem , 8c habita oratione per reverendum patrem dominum Simonem epifmenfis . Reverendus pater dominus Pxi" Pilaurjencopum Modrufienfem , cujus tenor in fineprrfentis- ieffionis defcnbirur t cantatifquc litaniis fis . Reverendus pater dominus Andreas Anfaren8e evangel io per teverendiffimum dominum Alphoufum fanfti Theodori diaconum cardino· fis. lem , ouod jncipit : Caos tfftt ftrt iit UU /*■·“· Reverendus pater dominus Joannes Aceranen«m ftAtttrues » Ac. fanAiffimus dominus no* fis. Reverendus pater dominus Thomas Callineniter papa incepit hymnum : Veni creator Spi­ fis . ritus » Ac. Q”'· finito . idem fanAiffimus do­ Reverendus pater dominus Albertus Scbaften» minus noftr. .ouit. itionem , tc incepit : Paftoralis officii » Ac. «abortando patres exifis . . ftentes in concilio » ad cogitandum ea qu· vi­ Reverendus pater dominus Vincentius Cajacen·. derint pro republic* Chriftiana expedire . Et fis . Reverendus pater dominus Hieronymus Afco- £ etiam dixit intentionis fur fanAitatis efle , lanus. continuare concilium * donec fiat univerfali· Reverendus pater dominus Jacobus Signienconcordia A pax inter Chriftianos. Finita hojuimodi oratione > fupradiAus magnificus do· fis . minus Jacobos Salviati orator Florentinorum t Reverendus pater dominus Matthrus Umbri? pnrfentavit mandatum profato domino noftro ticenfii. nomine diAi domini ad interefiendam conci­ Reverendus pater dominus Francifcus Bifignialio. Et iinmcdiate idem dominus nofter de­ nenfis. dit illud reverendo patri domino Thom· Ph»· Reverendus pater dominus Bcnediftus Chicudr· legendum in ambooe . Qui afcendû «mbolis. nem » A legit tenoris infra feripti. Reveteodus pater dominus Latinus Vctianus . ; Reverendas pater dominus Joanna · Tnbu- MAN- 7*9 "Zi? Concimvm Latbbaminib V. “*««*“£·■ *· 7J>O A venirent , abeo vocati in commrurem delitaChÎusti mandatum florbntinorum. fiooem Chriftiaa» reipublic* »■ » coram· anitnadverfiooem, qui tunicam ttconfutilem atque unicam domini noftri lefq Chrifti difciodere , i» ««««m Dti. ubac· . in partefque varias diftrahere moliuntur. Cum­ que Florentinas rcipublics , inter Chriftianas Anno dotninî noftri Jeta Chrifti ab ejtsa fa· firimatias refpublicss non poftrem· , ad concilucifera incarnation· miHefimo quingentelimo iumque hujufmodi vocata , partes fnas tueri, decimotenio , indidioac prima , dic vero neque communi rei deeflè conveniat , , qui­ /* mmumc Dti . ^itttit. bus omnibus fimul, Ac unicuique ip forum fcAnno domini noftri Jefu Chrifti ab ejus faiundim te feparatim noftras noftrsque rui pu­ blica vices mandavimus atque mandamus , ut lutifera incarnatione i$ix. indidionc prima , facrofando concilio Lateranenfi pradido no­ die vero trigefima menfis Decembris , tempore ftro nomine interfint , afliftant , adhsueaut , pontificatus fandiflimi in Chrifto patris Ac do­ praftent A tranfigtnt , qua a nobis noftrique mini , domini Julii divina providentia pap« republics prcftari, exhiberi ac tranfigi quoquo . fecundi , profpexit tandem Deus nofter de ex· modo pomnt in decus , honorem , dignitatem fftht.tot, cdfo (indo fuo , Dtmim it ttU i» ttrrt» amplitudinctqque prrfati facrofandi concilii tifttxie . Fluduantc enim Cbriftiana navicula Laterancnfis te exaltationem ejuidem fandiflimi & periclitante, ne idibus mergeretur undarum domini noftri Julii fecundi pontificis maximi immanium A pcŒmarum , dies tandem illu* Se fanda Romana ecclefia catholica anted ixk , quo ventorum rabie fedara , Ac placatis da, dantes eifdem oratoribus noftris te eorum poGtifque procellis , falntarem navis repercrit 4 portum Chrifti , qui cum in tersis homo facuilibet ampliflùnam audoritatem , potcftatem * dus verfaretur, falutem mundo allaturus, nul­ atque arbitrium ad omnia te finguia in prudili rei magis incubuit , nihil pre fe tulit ube­ dts Se circa paedida , videlicet , qua in tam rius , quam ut pacem procuraret, luis pacem D pio & (alutari ac religiofo negotio tra&anda, < relinqueret . Neque a nobis pofttnodum difperagenda, promittenda, praftanda, & exe­ cetiurua quidquam dulcius mandavit difcipulis , cution! mandanda atque, adimplenda forent , quam ut pacem colerent , paci ftuderent , pa­ qua nos cum prefato noftro confilio Bafiliaex forma ftatutorum ac legum reipublica noftne cem rebus in omnibus amplexarentur. Neque id miram . Quid enim pace fandius, quid ju­ quoquo modo facere , trad are , promittere , cundius , quid vel nomine ipfo pacis fuavius ? praftare , ac execution! mandare atque adim­ Hxc enim Donos nutrit, difpcrfos cogit, no­ plere pollemus ac pofTumus, Ar qua nofipfi fa­ xia queque tollit , Ar falutem perennem non cere potiemus, fi pralentes prafato concilio infarat modo , fed przftat . Hac una re motus teretiemus, promittentes omnia Ac finguia a prae­ andiffimus ac beatiffimu· in Chrifto pater Se fatis oratoribus noftris vel altero ipfonrn fa­ dominas nofter, dominus Julius divina provi­ da , gefta , promitis , praftitaque in praemifdentia papa fecundus , Se catholicas ecclefia fis , nos approbaturos efle , rataque te grata pontifex maximus , veros tc indubitatus Chri­ in perpetuum habituros , decernentes prafens fti vicarius , Petri fucectibr , cum videret Chrinoftrum mandatum vires habiturum Ar dura to­ ftianam pacem atque unitatem difeindi atque fi rum, donec prafati oratores noftri vel ipforam dilacerati, plures in vinea domini Sabaoth quilibet in praFata legatione permanferit apud herefes pullulate , apros de filva imminere vi­ ftrafatnm fandiflimum dominum noftrum Juneam iplam jamjam profanaturos atque exter­ ium pontificem maximum. In quorum omnium minaturos , fchifma inter Chriftianos ferpere fidem Ac tcftimonium prafens mandatum fieri mortiferumquc Se abominandum , lupos com­ juflimus te publicari in forma noftr* reipublica plures ovium pellibus amidoa dominicum gre­ confueta . gem invadere ·, occurrendum protinus imminen­ Datum in palatio- noftro , die quo fupra. Ego Antonius olim fer Anaftafii, fer Ameti malo 3 atque exterminandum tam immane facinus duxit . Ideoque dc confcnfu facrofan­ rigi d< Velpuccis , imperiali audoritate judex di revetendiflimonim cardinalium collegii, con­ ordinarius notariufquc publicus At civis Floren­ cilium fuperiore anno indixit legitimum , fatinas, ncc non cancellarius extrudas officiorum crofandum , Rome apod fandam Latcranenpopulicommunis Florentia , przdi&is om­ fem ecdefiam, ad quam Chriftiani omnes oonnibus te lingulis, dum Gr igcbantur, interfis^, eaque i 79i _ * m. m· . v Concilium Latb RAN1NS1V» auxnuuAiun l IMF. 79* T«7o «*q®e rogatu fcribere , faripfi rogatus k pu. A , mini noftri pap· fuerunt affixa k publicata in anno yj. blicavi, k in haoc publies» forau· redegi , metropolitana Mediolaaenfi , 9t in cathedral! CHS.1STI te alii» mati» ardeis negotiis occupâtes alii Papienfi dte decimabat· ac cathedrals Aftenfi ‘S‘J· jnihi Ma feribeadum commifi . Et quia cum die dccimaoAava menfis Februarii, affixa Sc . meo originali concordare inveni, ideo ia fidem publicaro in vahris .feu portis, & ibidem per * premiflonim aie fubferipfi , k felito mei fi. longum temporis fpatium dimifl» , ut ab omgno (ignavi . Nunc putem eodem Julio pon­ nibus ibidem ftantibua legi k intelligi poftifice aaaxim· ab humanis fubtsadn, Λ in le­ fent . Dciade copia earumdem literaram ibi­ gitimum ejus locum ac fanAn fedja apoftolidem affixa , dimifla fuerunt in fignum vero ca feccefiorem divina providentia fuffedo fan'publicationis earumdem literarum prodiAarum, diffimo ac beatiffimo domino noftro , domino per um Francifcum Vaca fanAiffimi domini Leon· decimo pontifice maaimo , vero Chrifti noftri papa curferem t k diAus dominus Mavicario, ac Petri legitimo tecte flore, qaiidem rius procurator accufavit «oram contumaciam facroianAum Lateranenfe concilium in Chriprolatorum -fc aliorum interefle debentium fa­ ftiana rtipublice fandificationem .ac decus cro concilio hujufmodi , k non intereflenprofequi it celebrare pro fua divina e le men- 1 I tiom , petens decenti citationem contra eoftic deftinat , ita nobis Conificantibns profa­ dem : k fanAiffimus dominus nofter nihil reftis legatis , profati fanAiffimi domini noftri pondit . Demum exclut» aliis non habentibus notnine non viium eft » at communi Chriftiavocem definitivam , exceptis oratoribus & ba­ norum cauf», tam fanft·, tam divinae, quan­ ronibus ac prolatis, k claufis portis diAi con­ tum in nobis eft , defimus . Idcirco notum cilii , ut moris eft , fanAiffimo domino no­ fingulis ttqae univerfis efle volumus , quibus, ftro Leone decimo , cum ceteris prolatis , fa­ intereft » eut auomodolibet interefle poflet , fi cris veftibus indutis k mitratis, in luis locis qua in re per "profati felicis recordationis Ju­ confidentibus , reverendus pater dominus Ro­ lii pontificis obitum , eidem mandato noftro bertos archiepifcopus ReginenGs attendit ambofubcraâam , aut aliqua ia parte diminutum nem, k legit fchedulam tenoris infra feripti, quomodolibct fit, aut efle per quemquam pu­ dc mandato diAi fanAiffimi domini noftri. taretur , id nos omnemque fcmpubucam no­ ftram hujus infiniment i noftri ferie penitus fupplert , inftaurarc k fufficere . Volumufque Zra tfifnfi fer—t ftmnu» Dei fef~ ejufmodi mandatum , omni dubitatione femo- < raas r» ·ν«μτμ« , /icra iffnkut ta , ia fuo robore penitas perftare k remane­ eMtili· . re , eoidemque legatos noftro* , k quemlibet eorum, eadem facultate, auAoritate k poteftaSuperna illius ordinatione , qui roleftia k re frui debere k pofle , qua frui 'debebant ac terreltria omnipotentis providentia modera­ poterant, dum profatus felicis memori· Julius tur , fanda fu» univerfali ecclefi· licet im­ pontifex maximus in humanis ageret ·. decer­ meriti profidentes , inter multiplices curas , nentes prafens noftrum mandatum vires habere quibus affidue angimur , dodoris gentium faac durare debere , donec profati oratores no­ lubri fanâiffimaque dôdrina moniti., ad ea ftri , vel ipforum quilibet in profata legatio­ maxime aciem nouro mentis convertimus , per ne permanferit apud profatum ianAiffimum doqu· m ecclefia ipla perpetua unitas k caritas inviolata perdurent , grexque nobis commiflus minum noftrum , dominum Leonem decimum rvAis tramitibus in viam felutis procedat , ac pontificem maximum . In quorum omnium fi­ Chrifticolarum nomen k preciofr crocis fignum, dem ac teftimonium prafens fieri juflimus inin quo fideles falvati funt , infidelibus expulftrumenturn , eumdemque Antonium Vefpuccium fecretarium noftrum, notariumque publi- D fis , dextera Dei affiftente , latius diffundatur. Shoe uoftquam felicis recordationis Julius papa cum, de prodiAis unum feu plura, prout opus fecundus arodeceflbr nofter facrum generale fuerit, conficere, inftrumenta· Lateranenfe concilium , dc venerabilium fra­ Datum in palatio noftro, die quo fupra. trum noftrorum fand· Roman» ecclefi» car­ Ego idem Antonius olim fer Aoaftafii , fer dinalium , de quorum numero tunc eramus , Amerigi de Vefpuccis, imperialiauAoritate ju­ coafilio k attenta , laudabiliter , legitime k dex ordinarius , notariufque publicus k civis ex ratioaabilibus caufis , Spiritu fando coo. Florentinus, nec nda cancellarios extraAur ofiCtrente , k in co qeinque teffiooes tenuerat, ciorum populi 8t communis Florenti· , prodi­ atamque feffionam tertio Idus pratentis men­ di is omnibus & fingulis dum fic agebantur, in­ tis faciendam indixerat, nos, dido prodccetToterivi : caque rogatas fcribere, fcripfi , rogavi rc de modi· fublato , extunc expreffis k aliis & publicavi, k tn hanc publicam formam re­ caufis. noftoum k didorum fratrum animum mo­ degi , te aliis magis arduis negotiis occupa­ ventibus , textam feffionem buiuf··^ tus , alii mihi fido feribere commifi . Et quia rumdem fratrum coafilio k attente c in cum meo originali concordare inveni , ideo in ,α mi­ fidem oromifloram me fubferipfi, k felit· mai E hodiernum prorogavimus . Cum aut. noribus conftitutis temper nobis infitum cordi figno ugnavi . fuerit, morale concilium , nepote agri domi­ Deinde dominus Marius de Peruichis procu­ nici cultaram pracipuam , celebrari videndi , rator concilii , reproduxit bullam feu monito­ nunc ad apoftetatua apicem aflumpti, honefto rium contra profitent·* pragmaticam , tenoris uti lique defiderio naftro debitam ex iataoAo no­ prout fupra continetur , dans ejus csecutionem bis curo paftovalis officio acceffifle eoaipicientes, a tergo , videlicet i rem hanc ardentiori veto k tota aaimi alacritate Anno a nativitate domini millcfia» quingenfufcepiuui·. Itaque peorogetionem hujufmodi tefimo decimotertio , indiAiooe prima f ponti­ per nos tedarn, approbante eodem facro Lateficatus fanAiffimi domini Julii divi·· provi­ ranenfi conciHo, approbamus, ac concilium ipdentia papm fecundi anno Medas, die vero defum ufque ad perfeAionem eaufarum , propter eiiaaquinta menfis Februarii , prefentes retroicripro litero apoftoiios prefeti faaftiffimi doquas iadidum extitit , k prefenim , ut iatec pria- 791 W Concilium Lateranense V. AMMO1" ΜΑΒ£Ηϋ’ΒΙ’ 7f< * potentatus Chriftianos » belli a- A Die Muscurii vigeGmafeptinm Aprilia , aULggttlO Ontira trot'bu1 pacati* · hoftilibttfque armis depoblefimo qufogentcfimo dccimotertfo . Leda per W l>l|. l*s » univerfali* tc firma pa^ compom va­ leat , pro qua indéfofia folicitudine , nihil , Rhegiaam. pro fem lalubri bono iota dum relinquendo , Qua perlefta , petiit idem reverendus domi­ omnes conatus- noftros adhibere intendimus , nus archicpifcopm, an dacerent paternitatibus proloqui , Ar fine debito terminare velle i fuis cootciita in dchedura. Et omnes refpondenoftrique incommutabilis animi Ar intentio­ rent , placere contenta in fchedula. Et'fait in­ nis fore At ctfe declaramus > ut iis qu* ad didi ieptima fcffio decimoKalcndas Junii .Su­ Dei laudem ecclefroque profate exaltationem per quibus omnibus St fingulis prafatus domi­ ac Chrifti fidelium concordiam pertinent » nos Marias procurator petiit infix ument um As peradis, fanda ac ireccilaria expeditio con­ snftmmenta . tra catholic* fidei hoftes fieri , feiicttcrque Demum reverendus pater dominus Carolus cx illis , altiffimo favente · triumphari pofOrpheus fodis apoftolica notarius dedit man­ fit . Ut autem ad tantum perutile concilium datum reverendi patris domini Pauli Zan* epiaccedere debentes ab acceffiu hujufmodi quo- ]* fcopi Brixieniu, Ar inftnimentum eacufationis modoltbet non retrahantur, omnibus Se lin­ illius . Et reverendus pater dominus Francifcus gulis ad celebrationem concilii profar k per Infert, literature apoftoliearum folicitator, de­ didum Julium ptadcccfiorem convocatis , aut dit 'mandatum reverendi patria doaaiai Georgia in congregationibus conciliorum generalium ^kpifeopi Conimbrienfis. Bt reveiendus pater do­ de jure vei confuetudine interefle debentibus , minus Bernardus archiepifeopus Spalatenfis de­ prefettim Gallice nationis , Ar ad didum con­ dit mandatum reverendi patris domini Odariaciliem Lateranenfe venientibus , fchifmaticis ni epifeopi Viterbicnfis » Ar dominus Jacobus Ac aliis quibuicumque , de jure communi vel Getteuvitx dedit mandatum reverendi patrisdc. mini Joannis epifeopi Mifocnfis, ad intereffienfpeciali , per lententiam feu literas apoftolidure concilio hujufmodi. exs predcceftbriim noftrorum , vel fcdis apoftolics , prohibitis dumtaxat exceptis, venientiumque fervitoiibus Sc familiaribui , cujuf(■•arrigar*· frtltttr·» i» L^tfrtunfi fn rticu ctuiilu. cumque ftatus , gradus , conditionis vel no­ bilitatis exiftentibus , ecclefiafticis & freula­ ribus , pro fe & cotum bonis quibufeumAnno a nativitate domini 1ÇIJ. indiâione que , non obftantibu* quibùfvis cenfuraram piitna . die vcio Veneris decimaquaxta mentis &'pcenarum eccletiafticarum Sc fxcularium adMaii , pontificatus fan&iffitni in Chrifto pa­ tris 9c dômini noftri domini Leonis pap* deci· jedionibus , contra eos ex quibuivis caufis , a jure , vel per fedem pre fatam , fub quibufmi anno primo, poft meridiem , in nanlicaLavis verborum formis Ac claufulis generaliter pro­ teranenti , in aula qua itur ad fanda fandoram , vulgariter nuncupata aula concilii , fuit mulgatis , Ac quas generaliter incurrerent» per civitates, terras Ac loca tcrreftria Af maritima congregatio prolatorum cxiftcniiumin urbe. Et fueiunt profentes cardinales , generales ordh Roman* ccclefisc prefat* fubjc&a , ad concihum Lateranenfe ad Urbem hujufmodi venien­ num , videlicet. ReverendiUimu* dominus Raphael epif< opus di , Ac in ea morandi libere confukndi , Ac Ofticnfis , fanri* Romana ecclefia camerarius À ab ea quoties videbitur recedendi , liberpm , cardinalis fandi Georgii nuncupatus. tutum , plenum At omnimodum falvum conduRevcrendiffimus dominus Thomas fandi Mar­ dum , cum plena , libera , tuta &r omnimoda fecuritatc, atque in vera Sc infallibili fide pon­ tini in montibus piesbyter cardinalis , Strigotificia approbante facro concilio profato , ha­ D nienfis nuncupatus. Reverendiffimus dominus Alexander fandi rum ferie damus & concedimus . Et nihilo Euftachii diaconus cardinalis t de Farncfio nun­ minus omnes Ac fingulos reges , principes Ar potentatus Chriftianos per literas nollras hor­ cupatus . tabimur , monebimus &: requiremus , ut pio Infuper fuerunt prrfentcs o&uaginta 9t fefummi Dei Ar apoftolica fedis revet entia , ve­ Îtcm patriarch* , arehiepifeopi Ar epifeopi ■ nientes ad facrutn Lateranenfe concilium huuitque propofitum per praefatum revereodiffijuimodi , direde , quomodolibet in perfona mum Raphaelem epifeopum Oftienfem , etiam de maodato fancbffimi domini noftri , quod vel bonis non molcftcnt , feu moleftari fa­ difficile foret pro lingulo negotio tradando in ciant , fed eos libere , fecure Ar quiete ve­ nire permittant . Cererum pro esequenda ce­ concilio congregare omne* prelates : ideo felebratione ipfius concilii , feptimam feffionem quendo ordinem Ar modum aliorum concilio­ decimo Kalcndas Junii proxime foturi facien­ rum , paternitates lust eligerent aliquos pre­ dam indicimus . Nulli ergo omnino homi­ la tos graves Ar dodos , qui eflent una cum renum liceat hanc paginam noftr* approbatio­ verendiffimis cardinalibus , ad pertra&andum E coram.fandiffimo domino noftro ea qur infefnis , declarationis , continuationis , protecufioaibus conciliatibus effient propoacnua. Et ita tionis , confoffionis , monitionis Ar requifitio· ni* infringere , vd ei aufu temerario con­ prelati ibidem eaiftcntes dixerunt fore bonetraire . Si quis autem hoc attentare profaremm Ar rationi confertum . Et ad eledionens prolatorum deputandorum proceffierunt , me­ plerit, indignationem omnipotentis Dei ac bea­ diantibus fsbis albis 9c nigris , Ceu cum fabis torum Petri Ar Pauli apoftolorum ejus fe nove­ rit incuriarum. albis nigris: Ac ita elegerunt vigintiquatuor Data Romx in publica feffiooc , in La< prelates, videlicet : teranenfi facrofanâa bafilica folemniter ce­ Reverendum dominum Bernardum epifeopum lebrata t anno incarnationis dominie* millefimo quingentefimo decimotertio , quinto Tarvifinum gubernatorem Urbis. Ar chiepifeopum Sencafcm . Kalcndas Maii , pontificatus noftri anno primpiicopum Terdoneofcm. L1 LptCencÿ. Caters!, Tom. XXXII c 7*5 Concilium Latkjlanknib iBS« 10 Epifcopum a Biduncnfean. vi. 2J; ' Archiepifcopum Salernitanum. Archiepifcopum Florentinum. Epifcopum Cumanum. Archiepifcopum Tranenfem . Epifcopum Faventinum. Epifcopum Mclitcnfem. Epifçopum Caûelli maris . Epifcopum Sigoenfem . Epifcopum Modruficnfem . J Epifcopum Alexandrinum · Epifcopum Cavallicenfern . Archiepifcopum Rhegidum . Archiepifcopum Spalatenfem . . Epifcopum Relilinut* . Epifcopum Juftinopolitanum . Archiepifcopum Nazarenum. Epifcopum Ilcinenfem . Epifcopum Urbinatenfcm * Epifcopum Anglionenfem · Epifcopum Taurinenfem · A V. gefima menfis Maii, auxucruaaras i. IMF. _ 7*® ijij. pontificatus noftri anno primo . z PLACET. B Annos nativitate domini ifij. indiâione prima, di^ vero tertia menfis Junii , fanftiflimus dominus nofter divifit fupradiâos pnelato< deputatos per congregationem , ut aliqui eorum traftarent ea qua fpcâant ad pacem univerfalem componendam inter principes Chriftianos , Ac etiam nue fpeftant extirpation! fchifmatis : 8c alii ad traâandum ea quz fpeftant ad fidem, & fuper reformatione 8e abo­ litione pragmatica fanâionis . Et etiam fanâitas fua ultra pralatos deputatos per congre­ gationem , addit alios, qui interefle deberent congregationibus particularibus faciendis , ae etiam addidit generales ordinum . Deputati fuerunt tales, 8c primo Defnritio fro reim muie xetiverfiiie comfmocnin inter frintifet Cheftinnet, CT pr» extirfelient ft Itifmetit, eft ie uefre fcriftu , viielieet : Twsgahe jeptimt frffionb. Deinde die vigetima fupradi&i menfis Maii, dilcretus vir dominus Enrardus Du vivier, par­ ia ti fanâiflimi domini noftri curfor, retulit fe affixiiTe litcras prorogationis feptitaue feflianis tenoris infra fcripti. Reverendiflimus dominus Vultcrranus. Reverendiflimus dominus Strigonienfis . Revercndiflimas dominus Surrentinus. Revercodiflimus dominus de Flifco . Leo efifcofni fervui fenorum Dei. C Reverendiflimus dominus fanâi Chryfogoni. Reverendiflimus dominus de Fiaatio. Providentia fedis apoftolicz plurimum cirReverendiflimus dominas de Farnefio. Revercndiflimas dominas Mantuanus . cumfpcda , nonnunquam ea quz certis tunc fuadentibus cauGs & rationibus , ftatutis tem­ poribus facere difpofuit , ex aliis non minus "Pmlnti bii elinxitnii funt infrn fcripti, eleOi ftr ponderandis rationibus & cauGs in aliud tem­ nnivtrfoi frtiatot etncilü . pus in melius commutat 8t prorogat, prout id tu domino videt falubriter expedire. Cum ita­ Reverendus dominus Gubernator epifeopus Tarque in fexta feflione facri LaterancnGs conci­ vifinus . Reverendus dominus Terdoœnfis . lii folennitcr celebrata, in qua nos concilium firoiequi & fine debito terminare velle, eodem Reverendus dominus Bifigniancnfis . Reverendus dominus Salernitanus. aero concilio approbante, nuntiavimus, feptiReverendus dominas Florentinas. mam feflionem concilii przfati decimo Kalen­ Reverendas dominas Cumanas . das Junii proxime futuri faciendam indixeri­ mus , 3c certis fupervenientibus legitimis cau- D . Reverendus dominus Theatinus . Reverendus dominus Faventinus. fis, przfertim quia propter temporis anguftiam materi* in dida feflione proponendz praelatis ^(iiiti ftr ftnSiffimnm iomi»»m nÿhrttm ie bit deputatis Sc alus generaliter interefle in dida feflione debentibus notificari non potuerunt *. iwo interfuerunt totureintloxi adventus quoque venerabilis fratris Joannisart emfore tleilionii , chiepifeopi Gnezncnfis primatis Poloniz , caReverendus dominus archiepifcopus GneznenGs, riflitni in Chrifto filii noftri Sigifmundi Polo­ niz regis oratoris , ad przftandum nobis di­ orator Poloniz . Reverendus dominus epifeopus Reatinus. di regis nomine obedientiam , Ar adhzrenReverendus dominus generalis Auguftiocafium dum ac fc incorporandum nomine totius Po­ eremitarum . lo mc* nationis facro Lateranenfi concilio , ad Reverendus dominus generalis Servorum. Urbem dc proximo expedatur : qui diâz feptimc feflioni , quz ultima erit ante Kalendas Oâobris proxime venturi , interefle cupit t Defntn/ie fro itnereli reformeuiottt curut & effi. alliique cauGs nobis & venerabilibus fratribus rithnm obi­ fectam impediebant, Eugenio tunc te Nicolao ce, refraftit illi» claeftris repaguliique, Tureas poftea Italum frnftra «laure coaantibns. Effe­ in Italia coram vidifletis. Quid de HungarU cit tamen id demum Nicolaus, ubi Amedeus, de qup dixi , pontificatu feipfum abdicavit · B dicam , qutbtu tantus ineft pro Chnfti nomine pqguandi fervor , ut quamtumvis pauci cum fumma Chriftianorum Omnium letitia te exal­ magno Turearum numero congredi non verean­ tatione. Sed interrupit tantnm gaudium Con­ tur? Quid de Polonis, quorum ita fpeâara cft fiant inopol is te Per· expugnatio, in qua Conin univerfos Chrifti holler ftrenuita*, ut ab ar­ ftantinopolitanus imperator obtruncatus eft, * mi r in Torear, Tartarus, Rufior, Valaccbos te ?|«od reliquum nobis erat orientalis roboris sd piendoris, amifimus, amiffis antea dudum-Hiealios ejufcemodi barbaros exercendis nunquam ' refpirent t Horum prmfidio te quibufdam quafi rofolymis, Antiochia te Alexandria, tribus ce­ propugnaculis li ctreteti», experiremini prolecidi· catholic* monitiffimis arcibus. Adnhcnte ito, quid Turearum rabies, quid immani rase fdeinde BalHfti tertii pontificia legato, complufet. Experiremini certe, quantum lagitti* va­ ribufque croce lignatis, Taurunum Hungaride­ leant boftea hi de quibus diximus. Videretis fenderunt, multis hoftium trucidatis, * capta etiam ingenti pnada, quam noftri* paulo poft procul dubio te lent iretis, quam longe voient) quam acute perforent, te quam avide Chriftiadiflenfionibus * focordiacum omni ulura repen­ num iaaguiocm fitiant, qui equinum bibunt, dimus, amiffo Trapesuntis imperio cum tota Beau*. Pontica regione, * Buflin· regno cum bona Il­ C Illud certe fatis confiât, profligatos fopiua a decem annis Hungarorum exercitus , te intra lyrici parte. Rccuperattet hcc omnia Pius fe­ hos lex mettles quinque fortiflima eorum caftra cundus, prodentia te caritate in Chriftianos nul­ a Tureis in Illyrico efle expugnata , te quod il­ li prsdeceflornm pontificum poftponendus, fi , lis commune cft , una cum incolis abfumpta . dum io conventu Mantum ctlsorato h*c medi­ O ferrea Chriftianorum peftora, o immites tatui , omnis fere Italia inteftinia odiis te bel­ Chriftianos, qui haec non videant, non audiant « lis caruiflet : fed tota omnino recuperationis non credant t Uaius olim Catonis fententia, te fpes intempeftiva tanti pontificis morte lublau Africane ficos pro concione oftenfr , fenaiun fuit. Et ita, noftra cauta, tantum bonum no­ populumque Romanum ad delendam Carthagi­ ftri*, ut diximus , malis impeditum huculque nem impulit : nos amifta fepiur Aha , Attica , . irpius cxtitic, (erpente magis in dies, te Chriβί magna jam Europa portio , continueque ftianam ditionem occupante vicino jam te poChriftianorum cedes te lacrym· nil movent? tentiffimo hofte. Ad noftros redeo, qui divina nos vicinior, poteotior, crudelior hoftis nihil ira perciti, poft amitfam Eubeeam & magnam deterret? Sunt hic compleres exnoftrit, qui poft Grrcic atque Epiri partem, maju. nia, interrogetur “ Britannia. Quid mafoaovrs ··/ . ^tf/nheude l<»t»»t tr iûdi»nt»t ty *9^·· I* K’s l·. Perluftretur Europa / audi«mus profeâo nguinem claniiurem de. terra &.· voces occifot»»re» i» »df»turlthif etfireei. Conclude adverrum dicentium - t'indie» i»»n»t, vindit» i*»i»tt fus eo·. qui dm pcrfequnnior , At tabernaculum fponfa; tuae, quod manos impiorum polluerunt, •vindit» /aaguiura» fi ·&»/»» vindica, ut ficut Chriftianus populna te (olam Et quod deteftabile omnino dixerim , panam eft, Italicum crtootem Italica manu fundi, nifi te verum pontificem veneratur, ita te Chriftia­ ni nominis hottes tc religiofiAmum metuant, exterit etiam gentibus hauriendus prabeatur. te potentUfimum contremtfetnt. Da hoc , pa­ Portem ad hac de perniciofiflim*] ilia Hydrunti ter beatiflime, Julii prrdrcefloris tui Ar paren­ invafiooe, deque continui» noftri nominis hox ftium per Tyrrhenum mare excurfiouibus ,*5»i ts· optimi fan&flim· memori· , da perpetue quieti, ot ficut letatur jam te loeceiforc, fient temporis angnftia concluderer , multa dicem, gaudet jam te jndiftnm a fe concilium profeSed dicemus at hi» omnibus latius , cum paca­ tis lt4ebvs (l ine enim omnium, qua nunc B uoi te celebrare, ka te conceptam animo ecclene unionem , ejufque reformationem « Ac fan­ erigent, bellorum arcem efle indico ) fanftiffidi Hi mam contre furcas expeditionem te omai n> expeditioni» tempus advenerit. Nunc ve^ defiderio expetere , totis viribus compkdiovi. ro,quod reliquum jam eft, ut commodius a me, «ici te fieri a vobis poftmodum poffit, opedeal & latetur. Vos vero , patres amplillitni ( ingenue dicam quod ientiq) nifi certus eflem» ' ra precium exiftimavi, fi de ecclefia Catholica majoribus jam aufpicifi Ar .felici doâu ejuafpoo«liquid , quantum tamen temporis brevitate da­ fi, quem Deu» nuper ecclefie fo* ftabilifide bitur, in medium adduxero. Illud enim necefgigavit, daturos fçJulo operam » ut refpublica farium in pumis femper fote duxi, ut fidei no­ nolLa in his quibus conttituti fumus periculis, ftre caput, Romana fcilicet ccciciia , compona­ vcftra cura, vcftro ftudio , vcftra prudentia ni« tur ante omnia, inftauretur, reformetur, Nam hil detrimenti «aptat, falva fit, liberetur» via ficut graviffimus eft morbus, qua a Cipi te dif­ dercr piufcfto jam nunc videre domos noftra» funditur ; ita optima eft valetudo, qnc.ab op­ deleri, nos pro mancipiis duci, trahi, difecrpi timo capite, tamquam a faluberrimo fonte, in­ Ar in nos, qualia f«pc anteattis temporibus* ter cetera membra defluit te corrivatur. Vidi­ mus jam, qu· majorum noftrorum, qu* no­ C contumeliarum omnium te fcelerunt fieri exem­ ftra aetate acciderint. Et hac ferme omnia, pla . Vos ego omnes appello, patres, qui «dificati fupra fundamentum apoltolorum, fedetis aut msjorem eorum partem, noftra caufa, no­ funcr fedes duodecim judicantes., illud pto vi­ ftris, ut diximus, malis perpefli fumus. T«det ribus adnitimini , ut interiores Ac domeftiem vero , pigetque, fidem , pietatem , religionem primum difcqrdi* vaftationefque tollantur. Et l4< noftri» temporibus ita tepuifle, & pened iverim juxta legislatoris noftri fenrcntiam, port* infe­ contabuiffe videri, ut vix carum ulla veftigia ri, id eft , inferiores mundi poteftatee, adverfint reliqua. Et ia nobis quo tempose ecclefia ab hnreticorum perfecutionib.n vacua, fum­ fus Rununam ecclefiam , qu* fumma eft tc fuprema , non prsvaleant. Quibus fublatis , ma pace te libertate fruitur , tantopere fidem tum demum cum apertis hoftibus agendum cenac fervorem majorum noftrorum animis iniifeo. Serpentem vero ί·νiffimi fchifmatis hy­ tum refrixitfe , ut cum Jeremia vere dicere poSmus : Χρί#»» »t a fili» Si»» tutnii deevr dram caritatis igne te paftoralis officii aduftione extinguite , exliccare ; ne qua nunc parva »i»t, innocenti* fcilicet te caftitatis ; friiuifa eft feintilla , maximum paulo poft incendium tj»t foili fa»e »r «rirrej , htfitt j»nt /aa» fi» en» tf»i . Eoclcfias polluerunt , vrgine, D iufeitet : unaque fit fponfa Chrifti , una ami­ ca ejus, una dileâa. Si quid preterea in bae ejus te juvenes in captivitatem dbierun:. Sacer­ univerfi orbis fpccnla, vel incontinentiam licen­ dotes At fenes fprvverunt Deum·. Non eft lex, tia honeftati detraxit , vel fi temporum malinon eft mandatum, judicia pervertuntur. Hac. Snitas equitatis ac juftitic, qu* humanarum cine eft illa Jerufalem, civitas perfodi decoris, ivinarumque rerum fundamentum eft te con* Ar gaudium univerfi orbis? Haccine illa filia feivatrix , lumen offendit , hujus fanâm fynoSion, fponfa Chriftj, que una effe debet ? No­ di judicio emendetur, qu* caritatisclypeo, po­ ftri vero, tamquam mendax illa femina qu* di­ teftatis mucrone , mifcricordi*qu< ac fcvcritavidi puerum petebat , divifeniut eam Izpius, tis libra bonos foveat , malos compefcat, te dilcidcrunt, dilaniaverunt. Hxccine eft illa fitBejotutn more fortia confirmet, debilitata inl»a Sion, (oror Chrifti , quam majores noftri ftauret, injufta in equitatis gyrum reducat, ut commendatam fibi pro viribus defenderunt , pro­ non que tarifant, fed qua Je fu Chrifti, qu«prii. fanguinis eftufione incorruptam confervavefiviffe mej^y commendetur. Cumque reftitutam rnnt, jejunii», laciymis, orationibus auxerunt ? fibi inte^Wtis fit· fpeciem ac decorem fanâa Nos contra quibus artibus majorem jam ejus partem amifesimus filentio involvam. Et demi- E Romana ecclefia viderit, Se filiis fuis ipfa gloriecur, te nos tant* parentis gloria indigni mi­ mina ifta <]»· foperat adhuc portione nihil nime comprobemur. Pacem vero non cum hofti. dicam , patres . Ponam digitum iuper os bus, prouthaâenus faâumeft, fed cum noftris h,eum : dijudicet fciplum unuiquifque , te qu* habeamus. Bellum illis A:arma interamus, cum atiliâu» animo Se pio veritate dixi, «quis au­ his beneficiis certemus, Ar de recuperandi» qu* ribus accipite, rqno animo ferre, &*communem usoftra funt, contendamus. Et cum ad morem, omnium utilitatem «penis , ut dicitur, oculis qui rerum omnium caufa eft, & ad pacem atque prolpiccre. Sed ne fleveris, filia Sion, quia ecconcordiam nati fimus, pacem ampleâamur, pa­ ce venit leo de tribu Juda, radix David : eccc cem amemus, pacem celebremus, ut resnpublifuicitavit ttbi Dem falvatorem, qur lalvabit te cam noftram Cnriftianam in priftinam majcfta­ de manibus vallantium, Ar populum Dei de ma­ tem rcftitucre, eamquequalisefledebet, pofteris nu perlequentium liberabit. Te, Leo beaaiflinoftris relinquere ponimus. Illis preterea, qui fer­ mc , ialvatorem venturum (perivimus. Ad te vit·- Sof W Concilium Lat «Oft \ AK*O vMmU jugum «pud Ltviffimàs Turea* |«« din A Revercndiffimus domino* Francifcus ftalt l«n-‘jM s ffo gnurri faftinent , tc redemptionis expeftatiooctn ferre . Aosum foannit At Pauli , Surtentinul . vu, RcvcreqdiffioMis dominus Nicolaus tituli fanftr Hi j. ulttrina nequeunt , vel benigni alicuj* iideris falutares igniculos oftendamus * ne quod mul­ Prilc*, de Fliico. Reverendiffimus dominus Hadrianus tituli fan. torum annorum patientia pi ornent iflt nt , tto, ftra id culpa vel negligent»* amittere videun. rit Chrykagoni. tor . lifts den'que , qui hnftinm ipforum fau­ Reverendiflimiss dominus Robettui tituli fan. A* Anaftafi*, Nannetcnii». cibus expoliti «d quinquagefimum annum, jam Ravescadiflimus dominus. Leonardos tituli Ixnabducuntur , diripiuntur , vulnerantur * 'cedi demum affida* Ar excidio patent , & quorutn An Sufann* , Agenneniis. quali devotioni* fiducia io utramque aurem Revevoodiffimua dominus Carolus tituli fanft» bocaCque dormivimus erogemus aliquid, imCvcili*. RevereadiffimiM dominus Chriftoohorus fanAr partiamuc ^iquid , ut reffeai. aliquantulum virilitcragaric , confidant Ar fint ropufti, ne for­ Pcaxcdis. te rupto eo obice, lublataqa» medi* belli mu­ Reverendiffimus dominus Antonius tituli fanftl ta , noftilitatis impetus ( quod Sexis geAibus B Vitalis, Sipontinus. Reverebdiffiiniit dominiis Pstrus titulr fanfti Eudeprccemur ) nos quoque. in pnueeps trabat , Mandemus tamen prius domos nottras , inte­ febii, Anconitanus. Reverendiffimus dominus Achilles utuli fandi riores inquam , qâ* non fismo , non pulverq , fed malis cogitationibus fordidaruur : ex­ Sisti, Bononienli*. teriores quoque prudenter difponamus . Com- - Reverendiffimus dominus BrndineHus tituli ianmodiffime enim rcipublic* reAor ac moderaA* Sabin*, de Saulis ■ tot efficitor , qui fuorum prius extiterit .. An forte arbitramini , patres ampliffinu , cum ccDmcm* cardiaa/n. clcfiam Dei b,nc depoliturum , & diligentem Reverendiffimus dominus Alexander hnfti Eufore de alieno, qui de fuo ncgldgens eft, qui domum fuam 01 (penfare nefeit ? Et cum io ftachii, Farnefius. focictatem Jefu Chrifti vocati fimus , non fint Reverendiffimus dominus Ludovicut fanfte Ma­ »X<»3î in nobis concentiones , neque iciflur* , qua­ ria in Cofmedin, de Aragoniarum confu erodi nem ecclefia Dei habere non Reverendiffimus dominos Marcus lanâc Mari* in Poctku, de Cornelii»· debet y fed unanimes femper idipfnm omnes C intendamus , quod conftruat & ndificet in Reverendiffimus dominus Sigiimundu* Γ*ηΑβ s i.ar.ii. Chrifto Jefir domino noftro · Iu demum de* Mari* Nov*. formata reformabuntur , dubii ipembunt , nu­ Reverendiffimus dominus Alphonfus ianfti tantes Confirmabuntur , fides exaltabitur , juTheodori. ftitia vigebit , pictas coletur , religio liabit , hoftes ptopellentur . Aurea pax revocabitur , TarrùrrA* CP Afft/hetet ftfn , tT ernerti. dicemuiqne cum Ifaia, & cantabimus: Ex»lt* 'J*·*’· Jffi’a Sien , ·«/* ettf fdvtfer ten venite ιΛί . Revesendus pater dominus Cnfar Alexandri­ ^‘Μ· Diti. nus. Reverendus pater dominus Fiamiicus Conia· ______ SESSIO VII. nos. Reverendus pater dominus Joannes Vincent tus SESSIO VI!. TN nomine domini Amen. Anno a nativi* Senenfis. JL tate domini millefimo quingentefimo deciReverendus pater dominus Julius Florenti® nns. snotertio , Jndidionc prima , die vero Vene­ ris dccimafeptima rnenfis Junii , pontificatus Reverendus pater dominos Gabriel DyrrachicnfanAiffimi in Chrifto patris & domini noftri, fis. domini Leonis divina providentia pap» deci­ Reverendos pater dominus Scaramuza Cuma· mi. anni primo , fuit celebrata (eptima (effio nos. concilii generalis Lateranenfis in ecclefia LaReverendus puter dominos Pompejus Reati­ teranenfi pr«fente & prefidente prrfato fannus. ftiffimo domino noftro papa . Fueruntque prrReverendus pater dominus Francilcus Tauii fentes infra feripti reverendiffimi domini car­ nenfis. Reverendus pater dominus Bemndus Tarvifinu· dinales , patriarch* , archiepifcopi , epifeopi tc abbates , oratores principum , Ac illuftrcs epifeopus tc gubernator Urbis. domini · ac quamplurimi doftores Ac nobiles , Revetctiuus pater dominus Silvtfler VuigorAc primo nienfis epifeopus , oiator regis Angli* . Reverendua pater dominus Joannes Gneznenlif Eptjitfi tAtiiMltt. _ archiepifcopus , orator regis Poluni». Reverendus pater dominos Hercules epifcopui Reverendiffimus dominus Raphael Ofticnfis. Auguftenfis, orator Saba udi*. Reverendiffimus dominus Dominicus Por tuen­ Reverendus pater dominus Berttandus epiico· tis. pus Adcicnfis, Ac orator ducis Ferrari*. Revetcndiffimns dominus Jacobut Albancntis. Reverendiffimus dominus Marcus Prmseftiaus. ^rcbitfifffi. Reverendiffimus dominus Francifeus SabioenfisHtvcrtniM pater dominus Julius Corinthien fis. Trtiijttri CAniinnitt. Reverendus pater domino» AldrouaodinUs Nicofienfis. Reverendiffimus dominus Thomas tituli ianfli Reverendus pater dominos Bernardos SpalaMartini in montibus, Strigonienfis, tenfis. Re- Lt Ο JYiTiq Reveretsdds ▼Π. Concilium Latbranbnsb V. pater dominus Vincent ins Ncapo- IttaaM. Revereodisf* pater dominas Jeremiar Trancnfis. Reverendos pater dominos Joonts Matthaeus ianâ* Severino. Reverenda· pater dominos Orlaadm Avenionen­ fis. Reverendus pater dominus Raynaldos Ragnfiano · « Reverendus pater dominus Andreas Monembafieofis. Reverendos pater dominos Petras Atborcft-' fis . Reverendus pater dominus Georgina Naxarenns. Reverendus fit. pater domino* Gabriel Baren» MAXI!S£aB(* 808 , Reverendus pater dominos Joannes Baptifta Ma» TSfi* Cinum riaoenfis · Revtrendns pater dominos Booifacioslpocigiensjij. fie . Reverendus pater dominos JolAnus Agrigenti* *. nu^· Reverendas pater dominos Zacharias Tenaci» nenfis. Referendus pater dominos Gisbert os RapbUa- * nos. Reverendos pater dominos Hieronymus Heinenfie . Reverendus pater dominos Bernardus Sora­ nus · ,N Reverendus pater dominus Tranquillos*· Firmanos* Reverendus pater dominas Jacobus Marficanos . Reverend ns pater dominos Matthaus Umbria ttcenfis. Reverendos parer dominos Antonios Urbinatenfis. Reverendus pater dominos Pettus Forolivicnfis. Reverendus pater dominos Marins Urgetiti­ nns. Reverendas pater dominus Hagolinus Licienfi*. Reverendus pater dominos Albertus Sebaftenfis. Reverendus pater dominas Jacobos Signien- Reverendus p*1" dominas Simon Arimincnfis. Reverendas patér dominos Jacobas Paphcnfit· Reverendus patet dominas Albertas Valvenfis . Rererendus pater dominus Bartholomeus Jultinopolitaaus. , Reverendus pater dominusRainaldus ianâi An- I geli de Lombardia. flS . Reverendos .pates domina* Joannes AqoüaReverendus pater dominos Marcus Scnogallicnnus. fis. Reverendus pater dominus Joannes Petrus TheaReverendus pater dominos Baptifta Aquirentinus .· Reverendus pater dominus Francifcas ViccntiReverendus pater dominus Petras Narnienfis. » nu* · Reverendus "pater dominas Jacobus Potenti» Reverendus pater dominus Petrus Urgellennus. • fis · w Reverendas pater dominus Hieronymus Budueo* Reverendas pater domino* Latinas Veftanus. fis . Reverendus pater domirrab Joannes Antonius Reverendos pater dominus Marinus CenetenAngloacnlu . Reverendus pater dominus Bencdidtas Chienfi* ·. <. Reverendus pater dominus Julianus Vulterrafis. D Reverendus path dominus Alexander Alexan­ nus . Reverendus pater dominus Jacobus Faventi-* drinus . nos . Reverendus pater dominos Galefins BellanenReverendas pater dominus Dominicus Lucerifis. nas. Reverendas pater dominus Andreas LitercnReverendus parer dominus Andreas Antaressfis. frs. Reverendus parer dominas Joannes Francifcns Reverendas pater dominus Joannes Sibinicen• A vel linentis. its . Reverendus pater dominus Hugo Rhegious. Reverendus pater dominus Nicolaus BcrgotnenReverendus pater dominasjoannes Antonius Calenenfis. Reverendus pater dominos Paris PifaurienReverendas pater dominus Vincendos Cajacen­ lis. tis . Reverendus pater dominus Alexius MclfitaReverendus pater dominas Georgius BelUcennus. fis. Reverendus pater dominas Jofue Afculanus. £ Reverendas pater dominus Ludovicos TricaricenReverendus pater dominus Vintentius Ofccnfis · fis. Reverendos paler dominas Scabonios ImolcnReverendus pater dominus Francifcns Spoletafis . nus. Reverendus pater dominus Joannes Elnenfis. Reverendus pater dominus Andreas MilctcnReverendus pater dominus Hieronymus Alcufir. lahus. Reverendas pater dominus Joanne* Dominicas Terdoncnlis. M*». Reverendus puer dominus Fraacifcus Bifigniaoenfis . Reverendus parer dominiis Petrus Caftelli ma­ Reverendas pater dominus Floremunius abbas ris. ianfti Georgia dc Urbe . Re- I •e> W CoMCtitatt LÂtikambn» V. "'“Ü2-1· Si· Rmureede* potat dumba· Joonaes Aa4auA ΪΤΠΤ5 SSn nte teHStetei cam Ute. MANDATUM REGIS POLONIÆ VM. •n·» Rmreveada* attar dominas Hilarius psaceptoc teiSptesde Urbe. ffÿtetfM M gretU ran Mte » mqpsM . Am tenta, RqffUfw, Av. Gmunalw ante*. Mwfter Ægidfas geaeralis oediai* cremitara· Zndi Atfaftiai. Magifter Ampins geacralis ordinis beat* Mari· Servons». d*OMMM e* te». Notam fsdaaa* sataris A fitelis teas fetiem iuipcdwi* , ledusi* ims audituris, «aod poftea quam acwpimas isminum olim feucifa que recordationi* Julte Π. divina providen­ tia faud» Roman· ac notarial* ccclcfi» te­ asum' pontificem , pro defeodeod* feodbm .Ro­ teftvw. man» ecelefi» unitate, A isadiflhb* contra ca­ Illaftru doauao· Alberts*de Carpi, arator Ma­ tholica fidei 8c croci» Jefi» Chrifti hoftes expo> ximilian! cfodi imperatoris. 1 ditione fufcipfenda, concite» generale io La­ Magnifica* doutes HierooyeMs Vich , ©terano indixiflc , memores officii ac debiti no­ rator catholici Fcrdinandi Aragonum re. ftri , quo eidem faodU Romans ecclefi» ma­ tri noftra feme* adftridi , pro cujus honore 9c gi* . • taq. Illuftrfa domiaus Stanislaus de * Oftcrocb or*, tranquillo ftatu omnes vire» noftras effundere tor regi» Potooi·. femper parati farnus , de certa noftra (cientia, Magnificat demmns Francifas* Foficaras ora. •c univerforvm segni ac dominiorum noftrotum , principum Ipiritualium A facularium , tor Venetorum . Reverendus pater dominus Marian* Caracciolu* procerum , communitatum ac militiarum con­ orator ducis Mediolinenfu. ii lio A cooieofa , reverendam in Chrifto pa­ Magnifici domini P. dc Bondefaoate , 8c Ja­ rtem dominum Joannrm calefis metropoiharus Guecnenfis atchicpiicoputn, & regni noftri pri­ cobo* Salvfati, ac Francifcus Vterius, ora­ tore* Florentinorum. matem , * magnificum Stanislaum de * Oftro- · Reverendus pater dominus Alexander arcbidiarog equitem auratum, Palatinatus caftellanum, noftras A regni noftri coofiliarios finccre dilcconu* Mantuanus > orator anrchta» Man­ tu» . < l dos , nuo* ctiam nuper pile patemifque moni­ tis prsdrili olim Julii faauni pontifici» ad in­ Wujfori itmiai tncfvtht. fra feripta defignato» legaverim»· , eoÎdcmqae ad iandiflunum in Cbrifto patrem A domi­ Illuftris dominusjulianus de Medici» frater gernum , dominum Leonem decimum divina pro­ nunut fandiflimi domini noftri, videntia ejuMem fanâs Roman» ac univetfaIlluftris dominus Camerini. lis ecclefi» fammurn pontificem modernum , A Magnifico» dominus Franc i feu» Cibo. fandam fodem apoftolicam , ac faersm LateIllultri» dominas Marcus Antonius Columna . ranenic concilium , fi & inqoaotun» cerptam Illuftris dominos Franciottus de Urfiniscumejus profecutionem habuerit, oratores deCgnavimu» filio. A defignamu* , A deputamus harum rerie 1 ite­ raram , dante* illis pleoam A omnimodam poCtafcrWrtt Uriù. teftatem pio nobis ac ragnis * dominiis, prin­ cipibus , ipiniualibus A (arcularibus , proceriDominus Hieronymus Benson cum fociis. bus A populis ditioni noftre fabjedis coram d eadem fanfttsate domini noftri , diomini Leo­ : Fuit celebrat* tnifia fubmifla voce per reve­ nis decimi papa modérai , cotupatendi , ibirendum pattern dominum Gabrielem archicpidemque obedientiam , juxta majorum tneonim fcopum Dyrrachienfem , 8c habita oratio per cooiuetudinem · prefato fanfliffimo domino uodominum Baltaffarem del Rio clericum Palen, ftro novo proftandi « A recoguofcendi eumtinum, protoootarium apoftolicum, rtverendifdem fandimmum dominum noftrum papamefle timi domini Cardinalis Alhorenli» fecretarium : veram , unicum A indubitatum pontificem, A cujus tenor in fine potientis feffioni» cft in­ dominici gregis paftorem , A in faevo Larerafertus . Et cantatis Inaniis , lr aliis devotis nenfi concilio dicendi, proponendi, atque qu» orationibos , dr ab eodem fan&iflmo domino regno noftro opportuna funt , petendi, agen­ noftro benedida fynodo , prout moris eft , di , traAandi omnia A fingula , qu» ad cele­ revereodifliaMis dominos Alexander fandi Eubrandum A coocludcodwm ipfam facrum conci­ ftachii diaconos cardinalis , dc Farocfio vul­ lium , A qu» io eodem proponentur A traftagariter nuncupata* , cantavit evangel ium (ebur.tur , nec non ad d&» fanda Roasana e<* cundvm Lacans , quod incipit : Defawic defi» A membrorum ejus unionem , Chriftfa··! prrlentes fcribi * figilio noftro figilVIL lari fecimus Datum Poananiac decima mcftfis April», an­ no domini 1515. Sigifmsmdus rex fcripfit. Quo pcricâo, reverendus pater .dominus Ma­ rina* Caracriolû» prufentsnt mandatumilluftrifltmt domiat Maximilian! ducis Medk>lanen­ iis : dr idem Phaedra legit in ambone tenoris infra ieripti, videlicet*. MANDATUM DUCIS MEDIOLANI. AImxmUUmj Merit SferiU , ‘vjrriawvr » dux MedfWaa; , CTe. Ttfit fr'uutft , ^dufltrùt caui, a Geun* (T Crttte· 04 dwn/inj . rtOem V. gu Adiori modo , via, Iere , forma le caufa , nui- Λ14 it <5 t>us melius , validius le eCcadm poffem , di- CHU1TI go , creo , atque conftituo reverendum domi- >r proponat Ic concludat, qo» pro fanda Romana ccetefiac reformatione , tc ptetodit Chriftiani orbis turbationibus atque incommodis, agi , firmari tc concludi oportere cenfebitur . Polliceor auB tem in verbo veri principis tc eum juramento , omnia tc fingula me firma tc rata habiturum , qux per ipfum ad hoc publicum bonum procu­ rata , diâa , aâa , gefta aut promiflà fuerint. In cujus roi fidem tc teftimonium pntfentes fieri Jufli , tc non folum figilli mei munimi­ ne , verum manus mea propria fublcriptione ftabilivi. Datum Papio die nono Maii, millefimo quingentefimo decimotettio. Maximilian»» . Quo etiam finito , reverenuus domhros Ale­ xander atrhidiaconus Mantuanus dedit manda­ tum illaftriffimi marchions» Mantu*, tc domi­ ner .Thomas Phadra legit illud tenoris infra C feripti , videlicet : Nemini dubium fit , quod facrofauâa uni vetfalii fynodus, in Deo optimo maximo con­ gregata , uni ver ίο Chriftiano orbi 8t greg’ do­ minico, ac etiam catholicis principibus eft ad­ modum proficua tc fahitaris . Nam circa Chriftianae religionis indivifibilem unitatem , pa­ cem & tranquillitatem vertatur , pro univerfali morum in capite tc in membris ecelefie refor­ matione ac Chriftianc fidei augmento , & ut vitia extirpentur, corrigantur exceflin , & vir­ tutes folid· inferantur . Tendit etiam ad re­ gum & principum invicem diffidentium pacifi­ cationem tc concordiam. Anno fuperiore felicis recordationis Julius fecundas Lateranenfe conci­ lium inftituit , tc reformande ecclefi* initium tulit , te normam afferre coepit , extirpando errores qui fuigere in Chriftiani» populis velle videbantur . Dehinc ut Pifanum conciliabulum tolleret , A ejus perniciofiffimi fchifmatis extir paret auâorcs , ipfos te ptacipuos eorum fau­ tores Italia expulit. Quibus cxpulfis , mihi in primis aditus patuit ad recuperandum pater­ num tc hereditarium ftalum Mediolanenfem . Julio fecundo ex humanis fublato , qui tan­ torum operum audor efle coeperat, illi fucceflbr creatus eft, in quo nec lapientia major ncc animi bonitas firmior ad peragendum qtt* D inchoata fuerant, defiderari poffet. Nuper igi­ tur certior faâus fam , fanaiflimum ac beatiffimum dominum noftrum , dominum Leonem divina providentia decimum pontificem maxi­ mum in Lateranenfi concilio festam feflionem celebrafle , tc principe* ac populos monuifle , A ftatuiife , que finiendo concilio fuperfant , A pacando Cnriftiano orbi necelfaria viden­ tur , peragere velle . Res profefto admodum falubris , A quae nullis unquam laudibus fatis efferri polfet . H«c autem cum ab omnibus fint magnifactenda , minime a me fine gravi nota negligi poffent . Neque enim unquam ex ani­ mo excidet , occupato parentis mei ftatu , idipfum quod patria procul vixi, fereniffimi C«- E faris beneficio * reaum me vixifle & nifi in­ ter ceteros beatiflimi Julii fecundi arma Gal­ lum hoftem pcpuldfent , fruftra a me per hrc tempora parentis mei principatus defiderari potuiflet . Collibras igitur atque omni ftudio ad Lateranenfe concilium acceoo : cui , nifi imSius atque ingratas elfe velim, deefle nufquam rbeq . A Gn&a noftra matre ecclefia fepara* re me , iniquilGmum eflet , prafertim cum ad id ipfum , quod fum , apoftolica fedis te fan­ di film « lige , Romanique Calaris beneficium efle aguofeam ac fatear. Omnibus igitur me- MANDATUM MARCHIONIS MANTVÆ. fnwifcm tttrtbi· , CT* fiathl Ramao tttlefit ftftlwcriut. Sicuti contingit nobis divino beneficio ec­ clefia fanfia Dai facri corporis elfe mem­ brum haud ignobile , fic nobis convenire intelligimus , pnrfate ocdefir femper inherere , pro ea lc cusa ea extrema quaque pati, tc more boni militis gloriolam ipfiu» vexil­ lum adqnam deferere . Cum igitur alias fa­ ctum Lateranenfe concilium indixerit fanft» memoria Julius papa II. dignitatis ecclefiaftica ftudiofiUtmas , & in primi* a nobis fem­ per adorandus . Is namque ut erat pientiflimus , e tenebris tc umbra mortis gratuita re­ demptione nobis ereptis , falutem tc dulciISmam libertatem reftituit : propter quod im­ mortale meritum , opinamur Deum optimum maximum , precibus noftris exauditis , retribuiffe copiofam fibi in nelis merccdem. Qped quidem confilium beatiffimus dominas Leo papa decimus , nuper divinitus ad apoftoUtus apicem eveAus, ( quod nobis faunum £elixque faturum reipfa pcrfpcximus ) cusa ma­ xima populi Chriftiani frequentia prolequitur , licet fuperioribus diebus fpeciales orato­ res , illuftrem dominum AJoyfium Gooxagam marchionem , tc etiam coafanguineum noftrum carilfimum , ft dominum Freneticum Bonatum juris utriufque doâorem, civem noftrarn dileAiffimutn ad ejus beathudiacm ve­ nerandam adorandamtfbe mlferimns , ut in Jtis etiam quas ia poftensm occurrere pofluot, pro virili noftra integerrime facere fetis valea­ mus , Ipccialem nuntiam , procuratorem , te ia omnibus tc fingulis · in ampliflfesa te validiflitn· forma , vices noftras omnimodas ge­ rentem , fecere perfuademur . Haram propterea fenc I tig W COMClLltfll Latixanimi· ZnmT fcxwomni meliori modo ehgimes, cooftitiiimoe, A HMST1 creamus Ac depetamus noftram ratem » «rMiA tum , legitioMsm * indubitas» procuratorem At nuntium (pedalem * guasrsiam , ita quod fpocialitas geoeraiitati aou deroget , nec con­ tra j h omnimodas vices noftms gerentem , reverendam in Chrifto archidiaconum Mantua­ num dominam Alexandrum GabfooeUm juris V. JUMnSK,WI’ 814 FtukifiRM amrchfo Maatms >itsiQ ■rifti psepria. Statius Gadius fecretarius sumit· too fub- VIA to , rrvrrandns Lasamtisi dc · Me- ?*>»*■» . orator illoftrftfanoram domworom Suniflai * Joaouù ducum Maaorio » dadk mandatum : Ar idea Phsdr* legit illad taaori· Iinfra fcripci, videlicet : utriufque doftoram Ac oratoeem noftram cariffimum > cujus fidem Ac nobis inferviendi MANDATUM DUCUM MAZOVIÆ voluntatem multis annis probavimus Ac cognoi views , ac quantum io nobis eft, facrum LaSu^cUtu V "JvuNui Dti fall » terancnfe concilium , per felicis memoria fanftiflimum Julium papam refte tc rite divinitus , tH. iadiâum Ac convocatum , in omnibus Ac per Significamus per pmfenta noftras liter»* uni­ omnia , prout Ac quemadmodum ejus beatitu- B verfis quibus expedit , quia venerabilcsn demido ftatait Ac ordinavit , laudandum , confir­ num Laurentium dc Medieeldri cathedral» Vi I. mandum Ac venerandum « atque dabitis tem­ nanti· prrpofitum , it paroahialia io Vitcpftre poribus in omnibus aftis proceffibufque ejufarchiprcfoytcram ecdeuaram , fectetarinm re» dem iaert Latera nenfi s concilii comparcndum, gium , oratorem t nuntiam it procuratorem in ipfoque debitam audientiam prefato fanIpecialém » ad facrum generale conciliant Lote» ftiflimo domino noftro Leoni , toties , quo­ ranenfe , per aaodemam fanâiffimum dominant ties focrit opportunum > preftandtim, it cumnoftram Jaltum divin* providentia papam ir­ dem dominum noftram veram , unicum «ca­ co ndam , cam facro reverendiffimorum domi» nonicum Ac indubitatum pontificem dominici gregis paftorem efie , quem , ctfi mori opor­ noram cardinalium collegio inftitutum » it ad Kalendas Novembris tranftatum , de mente tuerit , ,nunquam negabimus , confitendum , noftri bene & plene informatum, juffiicjuidem reccnfendum Ac rccognofccnduis , in ipfoque fanftiffimi domini noftri morem gerentes > de­ facro Laccraoenfi concilio diccodqm , propo­ nendum · tradendum , firaaaaduoK , revocan­ putavimus , defignavimu* , mifimus Ar conûidam , danuuadum , laudandum vovendum- C tuimus, deputamufnee » defignamoa, mittimus tc conftituimus , dantes Ac concedentes eidem que , Ar ooftro nomine omnia Ac qmscnuque 5lenam it omnimodam facultatem aomine no­ celebrationi , continuationi Ac conclufioni di&i facri Lateranenfis concilii * Ac qua in eo­ ro in eodem concilio fuper ftatu rcligtonir Chriftianat , ac fanfte Romano univcrfdifquc dem propoocatur , traâabuntur , decidantur , ecclefi· rebus , etiam ducatus noftri , coniuunioaiqoe Ar individuitati dift* fanft· Ro­ man· ecdefie matris noftre Ac membrorum , lendi , agendi , diflescndiAr concludendi, vo­ nec non moram aniverfali reformationi , fi­ lentes e* omnia que idem nomtee noftro ege· rit in eodem facro conventu , rata , grata at­ deique augmento neceflaria, feu etiam oppor­ que firma habere > ctiamfi talia forent , que tuna , Ac fine quibus ea commode fieri feu perfici nequirent , etiamfi fpociale , fingulare mandatum exigerent magis fpcciele . In cujus rei teftimonium figillum noftrum pretentious Ar individuum mandatum exigerent , Ac ma­ fubappendi juiCmus. jora eflent exprefla . Ita quod ca omnia que Datum in civitate noftra Bxicchonouo , vi­ noiipfi , fi prefentes efiemas , omni validiori ge fi ma Februarii , anno domini millefimo quinmodo facete omnibus poflemus , cum omnibus dauiulis , juramentis Ac obligationibus necef- D1 gentefimo decimotertio. fariis , Ac quibus efficacius fieri poteft , va­ Quo finito , idem dominus Thomas Phsaleat Ac ipfe validiffime celebrare Ac noftro no­ dra legit quamdam fchedulam fubfcriptam per dominum Bcrnardioum de Carvaial , Ac E de mine perficere , Ac ad coniilium fapientis non fando Severino , dim fanftss Romans· eccle­ folam prefens noftram mandatum extendere , fi· cardinales. > fuper materia abjuration!· fed in omnibus Ae fingulis occurrentibus , ma­ fchifmatis Ar unimus ecclefi·, cum convenien­ joribus etiam expreifit , addere , it cum clautibus verbis ie humili erreris confirlBone , iulis Ac obligationibus , prout expedierit, con­ Ar venio petitione » tenoris infra feripti t vi­ firmare : quoniam fuper prediftis omnibus tc fingulis, cum annexis > dependentibus, emergen­ delicet : Tenor hujus fcheduhe non eft infertus, quia tibus , incidentibus Ar connexis, omni meliori mo­ cum eflet in manu difti Thorns fecrctarii , do Ac forma, quibus de jure efficacius fieri poteft, qui poftmodum dcfen&us eft , nunquam potuit pre fato reverendo domino Alexandro plenarie reperiri. vices noftras committimus ■ damna Ar conferi­ Quin domini Bernardinos. Carvaial , At F. mus , promittentes ratum , gratum , validum atque nrmum , omni in loto Ac tempore per­ £ de fando Severino , poftmodum per fânâHEmum dominum noftram , fervatis folemnitatipetuo habere , quidquid in pnrdittis As cicca predifta , Ac quodlibet eorum , per prefatum bus coafuetis , paucis diebus elapfis , in pala-· tio apoftolico priftio· dignitati in confiftorio dominum arebidiaconnm diftum, aftum , pro­ fccrcto folemniter poft fchifmatis a bjurationem curatum geftumve fuerit, Ac in nullo unquam reftituti fuerant , cum venitfent prius per aulas contra facere vel venire aliqua ratione vel palatii apoftolici , ubi magna multitudo con­ caufa . Rcnunciantes omnibus' exceptionibus tam juris quam fafti , Ae omnia Ar Angola bo­ venerat , tamquam privati clerici , Ar non car­ dinales , habitu clericorum fuculsrium induti na noftra tam prefenti* quam futura , cum pnmiflbram omaiam Ac Cingulorum ohfervantia fi m pluiter coloris violati , At bireto ejufdem obligantes. coloris , ante pedes funditatis fuo coram facro fenatu gtnuflexi , It fchifma in folemoi for­ Datum Mantus die duodecima Junii, millefi­ ma inteliigibili voct juxta tenorem certo fchemo quingentefimo decimotertio. dulx, Concilium Latiràmbnsb V. r'st'io dale , qnasu ia manibus tenebam , faA· , A yjt. A réalités abjaraflent , A veniam humiliter erratorum petnlfent , prioribus vtftibus exuti, habitum cum bntto robeo cardinalium con­ fecto indpd , per magiftrom ceremoniarum , A ad ofcnhim pedum A oris per fanAitatem foam admifli , A capclto rubeo accepto de man· land itatis fa» , & ad ofculum aliorum cardinalium recepti , A de fpeciali gratia ad priorem locum reftituti feiilcnt, juxta morem prcdeceflbrum fuorum fervari folitum in fimklibus , prout latius in adis publici* in cause­ ra apoftolica i A apud fccretarioi domcfticos pontificis A concilii latius continetur. Deinde IçAa fchedtila prodiAa , exclufifquc ceteri* de more non habentibus voce* definitiva* in coo- B cilio , claufoque oftio concilii , excepti* ora­ toribus A baronibus qui remanferunt , prola­ ti fque omnibus poft fanftiffitnum in fui* fobfellus cum mitris A vcftibus lacris confidenti­ bus de more. Demum reverendus pater dominus Pompejus de Columna epifeopus Reatinus a fee n dit ambonem , A legit quemdam fchedulam teno­ ris infra fcripti de mandato fandiffimi domi­ ni noftri papz , aha A imelligibili voce, vi­ delicet i It» tfiffftt ftrvtu ftrittrt» Dti , t»»e» rti KMtritM , fttr» *ffr»~ i*»t» nttilit. cmT sDw. C Meditatio cordis noftri affidua * facri Later*ntn1'’ concilii vigilans A intendens , ad <* potiffimum venitur , que per prodeceflbres noftro* Romanos pontifice* pro tuitiooe ccclcfiaftice libertati* , deformatorumque pro­ fer tini in officii apoftolic· fedis reformatio­ ne , ac Chrifti fidelium pace A tranquillita­ te , provide ftatui A ordinari incepta , per noftro provifionis minifies ium , debitum A fafobretn lortiantur efteAum . Dodum felici* re­ cordationi* Julius papa fecundus predeccflbr nofter negotium A difcuffionem declarationis, nullttatis A abrogationis aflerro fanAionis pragmatice in partibus Gallicanis contra li- D Lcrtatem profatam in dide fedis vilipendiura, abuiu Gallicotum prolatorum & nobilium , A aliorum laicorum cis faventium introdnftoe , venerabilium fratrum noftrorum , tunc fuorum, fanAr Romarin ecclefia cardinalium, A aliorudl prelatofom congregationibus , rclationcmque difcuflbram fini A concilio pre­ fs to faciendam , diAo concilio approbante comtnifit , Gallicofque prolatos , capitula ccclabarum A monalleriorum > parlementa A jaieb* illis faventes , A diAa ianAione abi­ tente» , omncfquc alios A fingulos in promiflit fus communiter vel divifim interefle pa­ riâtes , moneri A citari infra certum compe­ tentem terminum urrfigendum , ad compa- E rendum coram prodeceflore A concilio profa­ ti* , caufafque dicendum , quare fandio pnnfeta , illiufque corruptela A abufio in con­ cernentibus auAoritatem dide ecclefie , facroram canonum A libertatis prafate violationem , nulla A invalida declarari A abro­ gari non deberet , ftatuit A ordinavit , nec non litecas fuas -, per quas Romane curi· of­ ficiales , A illorum exaAiones generaliter re. formaverat , per nonnullo* deputatos A depu­ tando* , particulariter declarati , A declarationes ipfa* fibi in eodem concilio referri prece- * tiffi yit · proni ia literis fee fchedulis dMti Julii aww^ - predcccflbri* defuper confodis pleuim eant i m CHftirn lur . C·· «Mia diAo Jalio predcceflbrc ia ijif. humanis agent* , diverfia impedimentiscauiantibua , citatio exequi A ruproduri, *c negotium abrogationis difeuti » ac raformarin hujufasodi particulariter, ot intentioni* ipfius Julii prodo» «flori» fuerat . fieri non potuerint » fed ipfo Julio prodepeflbre rebus humani* exempto , ci­ tatio ipfa legitime exécuta » ia proxima prece­ dent! feflione per procuratorem fiicalem noftram reproduAa, ipforamquc citatorum non compe­ tentium contumacia accufata , A ad ulteriora irocedi petitum fuerit i nos licet totis animi de­ de rhi oil magie afieAantes * quam promiflas A alias caufa* utiles A aecefiarias, propter quas didam conciliem indiAam ectitit , ad debitam finem perducere : tatnan , ut mature A huma­ niter ptocedcrctur, petitioni profero refponfionem non dedimus , nuuequ* etiam cum profa­ to concilio intelligente*, per citator A monito* hujulmodi diverf*impediment* allegari, quare in termino eis préfixa comparer· , defenfionefque eorum allegare , A de eorum jure docere non potuerunt , ut omnia juftm esenfationis * quercle materia eis auferatur, jamftbcrofalvoconduAu ipfis A aliis ad concilium hujufmodi venire volentibus in diAa proxima procedenti fefe fione couccflb, cardinalium aliorumque prola­ torum , qui premifia A alia* conciliares materias audiant, difcuuant, auditaque A difenfla in eodem concilio referant , particulari dopotatione per nos f*Aa , etiam ut majorem no­ ftram A concilii profati erga eos benignitatem fcotiant « eodem facro concilio approbante , terminum citationis A monitionis hujufmodi prçfixum ulque ad primam feflionem' poft Ka­ lendas Novembiis proxime venturi - tenendam prorogavimus i ipfumquc terminum illis non currere , nifi poft primam feffionem prodiAam tenendam , nec in aliquo projudicare decerni­ mus . Et infuper cum ultra cardinales jam deI»utatos , nonnullos prolatos per diAnm conciium elcAos. additi* aliquibus ce legitimis cau­ lis , qui reformationi prudiAe generali inten­ dere debeant / deputaverimus, utque noftr* fir­ ma intentio A difpofitio , uaiverfa|etn refor­ mationem > tamquam utilem A neccflàiiam ad dominici agri purgationem A culturam , omni­ no profequi A perficere , domina difponente t fed quia graves querela in dies contra officia­ lium Romanic curbs abufom A extorfiooe* ad nos deferuntur ex divertis orbis partibus , diAaquc reformatio jam capta tempore felici* recordationis Julii fecundi prodiAi prodcccflorls noftri fuerit , lacto approbante concilio , ideo ad hoc ut illa citius terminentur , A ea abfoluta , ad alias leformatioais partes deveni­ ri poffit , A qucrelg prodiAc tollantur , quod cardinales A prolati'per ipfam reformationem deputati , auditis prius A intel leAis officialibus profatis , eortunque juribus examinatis , refor» mationeaa ptçdiAam juxta tenorem literarum diAi Julii predccdToris defuper editarum , A concilii prçiatÎ in tertia five quarta feffione de­ terminationem ; ac juxta prlmçvas officiorum inftitutiones feu antiqua* confuctudines , uü que ad tempora piae memorias Sixti quarti et­ iam prodeccffiaris noftri* obfervatas, vel alias, prout eis videbitur , facete , formafquc A mo­ dos , quos officiales ipfi in exigendis taxis , emolumentis regalibus A proventibus qriibufcumquc fervar* , A λ quibas fob panis in iiro- I •17 lin® C0UTI IJ»J. Vm? COUCIUUM Latbianimm V. tori· ipffiu Juin pemdeceflom defuper contentu A aMtinere teneanuu’ , pnitiodaritar fe diftinft· dedarare fe decidere , ac refamattoMm fe dc- 8«· m . Si quis autem hoc attentare profampferit, s*ssio indignationem omnipotentis Dei ac beatorum VII. Petri te Pauli a peltatorum ejus fc noverit in­ curiarum . Datum Rom« in publka IdSoae in facrofanda Latmancofi bafiüca folcmnitei celebrata , anno incarnationi» domitriot millriimo qiunÎcntcfimo decimotert io, quiotodccimoKalrâdaa dii, pontificatus noftri anno primo. ai demandari valeant Se inviolabiliter obfetvCntur, eodem (aero concilio approbante , ftatuiumafe ordin*rWe*. · Ceteram , quia tam ex USadolrtus. debito ^undi nobis defuper apoftolica fervi­ Ia. Qpeftembcrg. mus officii , quam nt ia immutanti & notorio infidelium periculo ac etafioai Chriftiani fanQua perkfta * idem epifeopo» petiit a patri­ gubia » qu» exigentibus noftris culpis frequenbus , an datèrent eis contentam fchedula. Et ter in dies efturtditur , occurator , te difleufioomnes reipoudenuit ,____ , placore contenta ih frhenes qu· inter Chriftianos principes vigent , B reverei “ deis ■ - . excepto repto reverendo patre domino Jeremia arcbicpifcopo Tranenfi > qui disk » non place­ tollantur , cogimur inter reges te principes --*■*-■ —:f-------------------re dilationem quoad rcfonnaiiooem, nec etiam Chriftianos totis viribus pacem quaerere » cujus compooend· una ex nrincipaliorttas congrega­ quoad pacem & revocationem pragmatics . Et tionibus concilii premi caufa extitit , ut ipfe etiam dixit « quod com trafeatu re rotation is deberet traâari de provifione facienda fupet fequatur te inviolata peïducct , Se debit· exe­ caufis content it in revocatione . Et hec fuerunt cution! demandetur, prefertfahis temporibus, quibus potentia infidelium fe inimicorum fidei Eo fcptima feflionc . Et fuit indida odava fefcreviflc dicitur * concilio prefeto approbante , > decimo Kalcndas Decembris ■ Super mu­ tas omnitaa fe ftngulis domtoui Marina de Fead reges, principes Se potentatus pnrfatoa, le­ rafchis procurator concilii petiit inft rumen ton» gatos te nuntios pacis , vigiles, doftrina, ex­ perientia te probitate infignes , pro tnAaoda te inftnimenta. 8e componenda nnivcrfali pace mittere difpoDefode anno a nativitate domini millefimo fuimus te decrevimus , utque arma deponant > quingentefimo decimotertio indidionc peima . Domino auxiliante > quantum ia nobis eft » die vero decimafeata mentis Decembris, pontipro viribus laborare fe operari , regumque fe C acatus fandiffimi in Chrifto pauis & domini noftri > domini Leonis divina providentia paprincipem Se potentatuum hujufmodi oratores fi« decimi anno primo » diicretua vir Belbvib m ipto concilio prafentes pro apoftolice fedia reverentia fidcliumque unione requirimus , ut a quidem fanftiffimi domini noftri curfor , in valvis bailliez principis apoftoloram , fe fin­ recitas , principibus fe potentatibus fois refpedi Joannie Latetaoenfis , ac cancellari· apo­ ftive hzc fignmcent , eofque noftro nonnae ftolica: , publicavit literaa five fchedulam pro­ hortentur ad ipfoa legatos apoftolicos benigne rogationis odavn feffionis , cupa tenor ta­ & honorifice traftandum fe audiendum, votifque noftris tam juftis fe piis per eos illis expo­ lis eft. nendis fatisfeciendum : traod eos faâuros cre­ Leo epifeopus fervus fervorum Dei o&avam dimus , ut quanto citius heri poterit, & abfque feffiooem facri celeberrimique Lateranenfi» con­ cilii , in qua terminum inTeptima feffione pro­ legitima excufatione per nos mittendi legationu munus eia impolitum fponte fofeipere , te cedente , Gallicis pmlatis-fe eis faventibus » fufeeptum viriliter adimplere poffint , ac patre fuaque intereffe patautibo» , citatis te moniti» ad dicendum cautam , quare fandio pragmati­ himiamn , a quo omne datum optimum eft , favente , pax ipfa tradari fe componi , eaque D ca in concernentibus (actorum canonum te li­ compofita , fanda fe neceflaria contra infide­ bertatis ccclefiafticz violationem nulla te inva­ lium rabiem , Chriftianum fanguinem fitienlida declarati te abrogari non deberet , prefi­ tium, expeditio fieri valeat, fepro totmsChrixum t te quarum citationis te monitionis exeftianitatis fecuritste & quiete feliciter termina­ cutio reproduda i te ipforum citatorum Se mo­ ri . Poftremo auia jam temporia difpotitionc nitorum contumacia acçuCata fuerat , eifdem calores sftivi inftant , prolatorum valetudini , citatis te monitis non currere , nifi poft pri­ & ad concilium pre fetum venire volentium mam feffionem > nec in aliquo cis prriudicacommoditati confoleotcr , aliifque juftis & ra­ re decrevimus , ac declarationem Se decifiotionabilibus caufis moti, odavam feffionem fexnem reformationis officialium « te hzrcfum ex­ todecimo Kalcndas Decembris proxime futuri , tirpât ionvm , fandae Roman» eeciefie cardina­ prrfato facro concilio approbante , indicimus libus Sr prviatix per nos commiffiis , referen­ Sciendam , pcclaufquc omnibus fe lingujis , das ftatuimusir ordinavimus: aec non prouniverfali pace mtter Chriftianos principes te po­ te «liia in oooem concilio cfciftentibus , a entia prefeta recedendi , fe ubi cis placuerit , ad tentatus componenda , ad eos legatos te nun­ coram libitum commorandi > ita tamen , quod tios mittere difpàiuimus , regumque , prianifi dido die fcstodecimo Kalendae Decembris, cipum te potentatuum hujufmodi oratores in ceffiinte impedimento legitimo , prrfentcs fueipfo concilio tunc prsfentes , ut regibus , riat , ia utcriv mdifetonu ipfius concilii * fe principibus ar potentatibus fuis refpedire id canonicis (aadionibus contra non accedentesad fignificarent , eofque noftro nomine hortaren­ concilia contentas prenas incurrant, pnefoto fa­ tur , ad ipfoa legatos apoftolice» benigne te cro concilio approbante , licentiam fe facolsahonorifice tradendum te audiendum , votifteta concedimus ·. Nulli ergo omnino hominum que noftris tam juftis fe piis per cos illis exponendis fatisfacieodum , ad decimam fes­ tum Kalendae Decembris proxime pmteriti commiffioois eoatiauatioaia , ^efonnatioab , faciendam per nos fodidam , ex certis le­ deliberation» , monitionis , voluntatis * de­ gitimis caufis tuae expreffi» , ad diem Vene­ tis £oft proximam feffim fanet· Luci· proco. creti infringere , re! ei aula temerario contrai. £ GattU.GntnJ. Tom. XXXI I a Mtn ga· tip ïïïTrôyy» T9, AV Comciuum LairiHAHlNIB V. “SST*1· 81® f* A a rusum omaiumopifida via * visu ieecdcrov». armo mf> Xafeoda» Jraaaru. duor. Quam oh cum cum ia dius * ia horas CMlUUn indiximus : nrahaayv foma craSuem, acuacioram impraiemiocum bo» u·! ■tais profatis, at profertur, ftamhabura ChriftiaaamsetigtoBum, quamaasu non cauvcic » * * aiiqp· eis no· hao fiieriouM «aperti, quem amicis Aadiafoas, ic » nifi poft oâavam UfeMB pm»»· · «oafoagoiaeis * fratribus, proprio deaiqMfanducerafasus * durliramus. Cam nm c*«Ugaiai aaa pepesciftc iatcUemmm : nam* binos oaks * pariati coMraptimiMi » quibus 6dei ux from aepo«s, * fratrem ipfum (nupocAras * refoemutÎMta o*ciaUua , fc pacta caufiu ocius ftraagvkris v ut faaftiKmo domina aahujuftMdi CMMtifb fisuram, Ifcet MMsi ibo Leoni, A facrofanâo cudinaliam fcoarai dio * diligentia efeeu iilaram rsptditiosmm oudiufttrtius par fide dignas litatas denuntia* clabotaveriot , quia tamp· mfototmacs pct cot tumeft) nuperrimeoccidtflenoa expavit, Hum fade in debitam fcbedulam adhuc reduel non citati»*··» prufiu— imeetaa Mtoife·- rt—dsai Au­ potvurunt » id infra tasiaum feftum ctt*. ac proatna diet Veneris , qua difta oftava feffio par not indifta tcaeti debeat , mftare noica- gari· regnum mox invafitrus , ctuus jam duo emporia, regni pcacipua antemuralia, igne esftavit, quo illinc commodior fit iRiad nosadi- iu! ·. Not igitur ox prnmiffis fc aliis caufis fu- B |us. Ego vero tanto repente hcqlfitus infelM nuntio , utriuique fpruto phitofophi coafitia. * licet alios hac ipfa de re verba fecifli, * param aut nihil ad tam fandum opus animos allexHfir fu » oâavam feffionem * diem Vgnerit hujuf­ compererim, ut quemadmodum dur· cautes aSmodi ad diem Lune proxime futurum proro­ duo lyuudi· tenui delapfu perforantur , ita * gamus , * o^avam fefliouem iofam didta dic inconcoa· audientium mentes, quibus qu· res­ Lunar , qu» erit dccimaquarta Kalends» Janua­ publica oottt· conducunt, quandoque obaudire rii , faciendam indicimus, tenntnnmque citatis mos eft, repetita toties vivida verborum vipemonitu prefatis, ut profertur, pr»h»um in­ neuxntur. accendantur, incitentur, efflagitatos terim non currere, * aliquo cia mm« pc*l”a maxime venerando antiftite domino Lauren­ dicare, uifi noft ipiam oâivam feffionem, de­ tio Puccio Florentino, felicis recordationis Ju­ cern tmru 6’ declaramus. lii fecundi pontificis maximi in ejus locum Datum Rom* apod fenfium Petrum , anno fUfefti Leonis fariftifltmi a datandis diftandif* incamxtionis dominie· mlllcfimo quingentefimo que literis apoftolicis obfequcntilfimo manci» decimotertio , Idibas Dccetnhûi , pontificatus C pfo » * ver* hujus Romann curte pnrrulgido noftri anno primo . Mere, liters torum prarfidio, * denique ablque adulationis labe , bonitatis integritatifque cuiPLACET. tore optimo, * de majeftau tua optime meri­ to; qui dtun proxima exafto anno coram vigili Deinde die deeimafeptima ejufdem menfis paftorc Julio prarfato de dominica paflione ac fuit congregatio in capella itiperiori palatii apoftolicl omnium trine congrcgauonum , fu­ mortis noftrr morte me condonantem audiret, de hac ipfa fandiffima in Tureas expeditione per fide , pace * reformatione : in qua trorationem aliquando habere mc coegit ; non verendiffioai domini cardinales fc pntlati de­ potui tandem m tanta rei neccflttudine rerum­ putati legerunt fchedula» tres fapur fide , pa ­ que cxpedatiqne formidolofus non paruilfe, ac ce * reformation , qu* in oâava Uflione parendo carptim non ictigifle nonnulla de te , interuntur , * hoc poft multas congregatio­ nes prius faâas fuper hujuimodi conTultadeque aliis Chriftianû principibus, quibuiChrL ilian* rc«public· tutanda ampliendcque curi tionc · eft. Inter quos quia emiacntiuunum fidus iemD per fulfifti, etiam, fi ad glori» tu· «mulorum perniciem, majcftati tue sflentatividear, dum vera loquor, foqui non pudet. Nec puduit pa­ m ritet aperta voce mutire , ia media urbis * orbis terrarum , ac univerfolis ecclefi· farrofsnpntnHieriiH , Minem imttipN rmnetian , fra area propalam bonos cxtulftfc , de fide ca­ CF ftlieitttrm T. D. tholica bene mento* tommsndafic , Chriftiani nominis boftium domitores aliis prstulifle, re­ Ariftoteks phifoffiphantium princeps , invi· ftiffime rex . Calliftaencm fuum auditorem ad liquo» vero fibi tantum natos principes, ut aie­ bat divinus iBc Plato , filent io prwtcriific, clataagnum Alexandrum condifcipulum mittens , » lique tuis facinoribus intentos ad hanc fanâilmonuifle fertur , at cum co aut quam rarifhhmam expeditionem maxidse naceflariam invi­ me , aut quam jucnodiflimc loqueretur , quo tifle fc provocaflc. Accipe igitur , auguftilflme apud restas aures »cl filantio tutior , vel ferprinceps, fubdtti tibi addiftiflimi, homagiique aaooc cflet actcptiot . Xenocrates quoque phi tofophos alter, qui nobis multa audire , pauca tibi debiti lucubratiuncnlam hinc qualcmcnmque, quam coram tuo fc aliorum pnucipum fo­ veto loqui licere , fc ea propter duas nobis a nàttua auras, * os unum mfitmn faille ajebat, lio , te abfefttc . ae C orrientvm fuerim intui­ tus, non intempeftive habui . Et quia coram cum maledico quorumdam ferment fammo cum fikntio intexeflet. interrogatus , cur fotos lin tanto confeflu ineptias meas velane fortaflh pro» dere fum aufui, nunc in locem edere majcftati guam cohiberet i Quia dixifle me , inquit , ali­ quando pceruluit , tacuifle nunquam. Grave etiam tu· rafdem tetnere, reverenter tamen di­ care non fnm veriti·, fciens in Chrifti negotio quidem alterius prrerptum, alterius autem prae­ prxfentaoeo moram tibi gcfoflc., * votive tibi clare featenua fuit. At ego, cuma fitentfo ju­ cunditatem, a jucunditate veritatum fiepiuspro­ faille obfccutum, dum non immetito ab omni­ cul elle confpexcrim, aftitnavi tutius subi rave, bus reAe lentient ibus regum exemplar Chriftiaamicum habere Platonem : fed falubrius, do­ aorum , ut es , fc haberi* fc judiearis , propterea omnes Dei caufam, tcque cauf* ejuf­ minam fc parentem veritatum colere i quia quanto magi» veritati pnufto fma, tanro nunus dem caufidicum appellant, tutorem psssdicant* eK buc provsdere volentes , dc vomrabilfem atram noftraram confilio * unanimi confen- Bt ia 8t auptfl t ipri, e.frai tifi Ttriintni· Hiafon fr*niSiceilinu*4 fitCTptnt nunti — tm , etfi if ttl gis Jet »1.tint rtfi ttflnütv, , tf^UiBctcUAccffftiit fc nfat & cc- ·>« ϊϊ Concilivm Latimàminü V. ·α> χ-QSr fc ecclcfiâftitm colunt libertatisaftertarem. Ora- A fc «gis fui fc gentilium twram nomfae cxhU Λ bita "vft, CXXtun iter facere . Aperuit dominés os afine conque rent i, , * contra nutum Dei verbe­ rantis Bala* oculos divino fulgore luftravit , ut quod humano capite erat delidurns in Deum , afeU* verbis a labris angeli jufia capeBeret, jubentem adoraret, cjufque nutui pa­ reret . Quid miram ergo f Quid , qui dudum ante locutos eft ia igne , in rubo » fc nunc in alitia, loquatur in me Deus? fcabeo quem Alcenlurus ad fuperos » unde venerat, (er­ va cor nofter Jefus, beatiffime pontifex, miffacibus noftris , fcnos ejus acumini colla fubmittimus : obrepit litora , fc ad auratos receffus rus pariter athletis fuis paracletum Spiritum , illecebris educati comprimimur . Depopulatur expugnare non formidarent : Si hthtnritit, in­ oppida, vaftat agros, graflatur ia compitis, fc nos fegnitie marccfcimus A propriis laribus quit ,. fidtat fitat fraaea» , Jiftth anti , Trtafi hite , CF trtafihit ; CT tubil «*evellimur, retrudimur ad hos qui extant, facros trit velit. Cujus firma* verat fidei inftipenates . Illi igne , feno , tormentis in uni» verfom undequaque Cbriftianam rempublicamr tutoris pollicitatione confifas, tantorum patrum nes in noGpios Isvientes, illis ad noftrum in­ qui hoc ipfo in loco ante me verba fecerunt , quorum ego corrigiam calceamenti nedum (oiteritum opitulamur. Nos ut parva tueamur , amittimus magna : illi , ut majora fibi poftevete , verum deolculxri videor minus dignus, nfque luis relinquant hereditatis monumenta , auâoritatem , dodrinam, gravitatem prngrangrandia qusque fua , ne dtfeordia dilabantur, des bonarum artium fc eloquenti* torrentes floccifaciunt fc parvipendunt . It* ut fi inviadmiratus , nihil de hac omnium celeberrima ttiffimus illo Fetdinandus Hifpanferum fceptra Sr gloriof* memori* Juliam fecundum iudifeliciter tenens , vit* umbratilis amator extia , nihil de aliis per alios fanftitatis tu* tiflet, cantum Grana»· regnum , fc quafi to­ prndeccflbrcs celebratis fynodis , cum tot fc tanta, tamque luculenter fc copfofe diâa Gnt, fi tam illam Bxticam provinciam, ta occiduo noftro ofcingcntis ferme annis a Mauritanis occu­ differendum putavi , nifi ut jam tandem uber­ patam , io veri Dei cultum ac ditionem fuam rimum aliquem frudum tanti ovium Chrifti venire minime coegifl'et : ut quod in oriente fatagentiffimi paftoris , tantanimque ovium aliorum priocipnm inertia orthodox* ditioni fecundus confenus , er hoc fscro Dei ovili per infideles obtruncatum eft, id ipfum catho­ fecundet, pullulet , pariat , fc contra imlicus princeps catholic* fidei fc fibi ipfi in occi­ manifumos fidei noftr* hoftes , contra Chri­ dente reftitueret . Reminifcens divini verbi » ftian t fxuguinis fitibundas feras , contra patri­ fi contra fidei hoftes fide fc armis dimicandum monium Cnrifti tyrannice occupantes, arma lu­ erat , nihil foemidandum , nihil impoffibiie cis induti , Chriftianorum arma convertamus . futurum aufpicabatur . Si his igitur armis con­ Er licet ModruGenGs pnrlul b proxime habita tra inermes dimicandum nobis eft , fc nihil feitione , fc LuccnGum primo , Florentin* impofubile erit nobis : aggrediamur nobis de­ deinde reipublice , poftremo ferenifsimi Potobitam provinciam, ampleftamur omnium fansûo regis oratores inGgnes in reverentia tibi One. Gaw»/. Tom. XXX1L Mm 3 âiifi» lîf Va* CONCîXtDM LaTBRANBBIB V- L S&4 >*«Ï1O ôiftmamm «ipeditiuQem , ΪΠ1ΜΒΜΜ ia potcnâ- A mitior A bamaaier* aaoftria mantesfeo*iaa- ’Jm·» perio, regat» ürbftjderK. Nam aemtar AmMw· , ClUum VU tu· botta* , jnt fete Tub , fraudum eonsm Bkhyoiam, Cappadociam, Paahkgoamm, Ci«jhprophetiam , fiwm panimcfeentes « qua fe*UcMiai, Pataphybam , Lyciam, Cariam , Ly•muu dicimt antfe poft fahrtifervm virgini* diam ac Phrygiam, teeaa , provincia· , orbet jMurtüm mœpifle , tt fecundum aftrorum pa­ nto* , brevi inicoda effi pcriribctur ; m ta­ isfigaes, xatvm fere HcUefpoetum adaffit. Pa­ li aflerenïe» ligne iartjam lufauiffi t IK dfe ram & Mitykrnem Janueoiium colonia* diripuit, Peloponncfum invaftt, iphfque Achaja, Amrdurare poflc impoffibiic Gt, airt fup*n aatunua mags*, fra ofc ycontunmi aottrdnra» de­ MDts, Epiri, majoris Macedonie Chriftiani* merita. Quod ab Aliouoto rqgi* Armcai* fra­ populis uon pepercit. Raaiam panter A Serviam tre facile comprobator . dum M orientali icti. ben* htftoria , effc apod Mabuitremno* hoAn indubiam prophottam , cuju* peutextu ad an­ num millefiiium quingcntcfimuin a Chrifti or­ tu duraturam eorum tetlam , pro comperto alleverat . In iûo obiter centum annorum cur- B riculo , quorum jam tertium cum dreimo fupputamus, deleri radicitus tanmm fuperftiuonem * fi non negligimu* * Ii otio non torpemus , aut negotio non diffidemus, ambigendum non eft. Lex eaim tc propheto eorum ulquc ad Joannem Medicem, qui infeda terrarum orbis mem­ bra abicindet, diruet , k ut leo rugiens devo­ rabit . Qua omnia licet aliter fe haberent , quam futum pronuntiamus , urget tamen necnffitaa , impellit ratio , cogit A hortatur nos ’ ipfe noftra jam imminuta refpublica . Nem an­ te Euhoe* Be Aulonis incendium, dum Cenatus Venetus nobis arx Chriftiana A propugnaculum asstitit, mare illud pintis omnibus A grallato­ ribus vacuutn audivimus. Radaftis tamen in mi-C feram Turearum fervitutem Euboea A Aulone , libor eis ad uos patet aditus. Novit qua lo­ quor , lignifiera illa immortalis memoria Julii fecundi cataphracta quadriremi* , ab holi ibus haud dudum prope Corficam expilata A dire­ pta. Expert» (unt , .ncc tnnlto poft , nes alia cathohci regis valid iflitnr triremes, A introduit Chriftiani, fui nominis hoftiutn efteratam f» (·« ‘,|to· tapd pcimatibsr» comitatum, quit, mmus ligenttt Mt» , cr pemrem etaftUti»v |i. t i r|. innuaamam ùtf hofttam multieudtaem ant pro­ swm iagmeifau Sit». Tuo nempe gladio fretus: w. «· fligate, am da* ooftra ambite ftudebeae, fua Caoomum» ait» ta0«m mram i» geatbxet, hominum «krfre cardines ft principes, ut olim manas do­ non alter rex tantum, fed regum rex , Ar oibis mini apoftolorum principem aflxâibas, ne mer. terrarum monarcha eftieâus, alias oves qua» ha­ • hamta neretur erexit, tu quoque ta hac lacrymaram " flu&uofa valle, nediflenfionis turbine obrueren­ bes, que non funt dc hoc ovili, ad tuum ovile tur» erexifti, cvocafti» ovelque ipfas tuas» vo­ reduceres, alliceret , revocares, jitcixgtrc ctga Ή· cem tuam audientes, paftoris boni veftigia tc gladia t»t f»ttr ftxw ruuu· fttcetiffien : nam Ar verba fecutus, ad tetraxiftl : quandoquidem dotu duos gladio* habes , fpititualem fcilicet te jMB. sa. dum ante oves exiftens, praedicebas : Cam exa/temporalem. Altero igitur evaginato, altero ia vaginam repolito, tn noftes irrue , quia nihil farur/ieer·, m>»m rraAam mrram. Traxitti, in­ quam, domine, omnia ad te, quando que ab­ tatpolfibile erit ubi. Vinces profedo, qoia vi­ cit Leo. Aggredere certamen/ glori», ubi qui «. t,·. ,. erant ab ovili oves, jam paftor effeétas attrahis, foves» amplexaris, ut villicationis tus rationem D legitime certaverit, coronabitur. Diflolve.com­ pedibus mancipatos, silere pedicis a ftridto», au­ jm·. it. reddituras, Dei verba dicas Dêo : Qati milti ticelifti , mu ferdiji tx eit ^tteuc» . Attrahe pa­ fer vinâia manica* , audi noftrorum lugubres riter te convoca religionis noftre taculares prin­ ululatus, excogita tniferandot gemitus, pcofita cipes, compone eorum G mu Ita tes : largiantur tu lacrymaram tc fanguinis profundos torrente·, doce unius faltem triennii fanftiffima» inducias perpende flebiles liugiltus . Volve tecnm ani­ Deo» qu· mediocri amico etiam non efflagitan­ mo, quot nefandas Tirages , quot fanguinolenti darentur, ut risis tandem pasticularibu* letat cedes , quot incendia, quot excidia Chri­ datjs, majus df validius copiarum corpus- efficia­ fti ano concordes animos concors fides , tc concordibus dcceet milii* a dtxrrû t»ii. Et unum interea ! membri· te fanâiflîmam amplexantibus caput, excogita pontificum feliciflime. Si nunc atrocifcxpergifccre in Dei fubfidium » oblivifeere pofim» Turearum fiti minime obiimus , quo in ftatu not, quo in ambiguo pofteros noftro* , rf>ia. n. pota» tuum Ar domum patris tui. ExcIca, Jtmi«e, fttteeiA» c»»* , CT veW. Succurre miferis •d has Europ» rima· compreUos, fumus rdiAuri ? £t fi nihil impolfibile erit nobis, contra pa­ tapioG* Chrifticoli», qui te prrftolantur. Contrimonium Chrifti occupantes*, contra fidei not> iule renare labenti religioni , emm/ amici «fu/ ftrz hoftes, contra inimicos crucis arma fuma­ ffrtvtmtat ram, CT et» eft ja» ctaftletttr raw ** mus - Ad quod etiam eleâionis va· no* horta­ rarû ej»t. Audi dominum » qua te de caufa in hunc ttrranim orbem miferit, tc qua, tur , dicens : Ttrfi^eimim iaimicti trttii , f··j. de'end* prefenim Maumeticc feftss tempcftirum fi»it i»ftrit»t tfi. Si ergo interitu» , auM m j deamus, C**a. General. Tom. XXXII. S*7 V* Concilium Latiranb Nsi V. a 3g « j j |Q ieiniM , cert a Pauli fponfione lecuri . iu- A ftacbii , Farncfiut. ’aÏÏÏÎo’ yd. sue bcatif&me pontifex , quern item facrofanReverend iflitnu* dominus Ludovicus fanâa Ma- cNitmi aa h«c fynoJu» ippcllat , obteftatur , it in •ia in Coimcdin, de Atagonia. '»>!■ <£ «j. pro.ihCt» verbis proclamat : Τ· ti γΰ Reverenditfimus dominus Marcus fanda Maria Inn4it4tta» atti* mibi : cujus duftu & ««fpicio in Porticu» de Cornelii· . CferiftUoa religio rcvivifcit , nitere, ut te du­ Revercndilfimusdominus Alphonfus fandi Theo­ ce» qui bonitate iufigais, Capientia przcipuus, dori . providentia circumfpcâns » przpotenr armis , Rcvercndrfiimus dominus Matthzus fandi An­ auâoritate gravis » coali lio 8c rerum experien­ geli Gurcenfis. ( tia pollens» Chriftiaaa rcipublics primus8cca­ Revcrendiflimus dominus Julius fanâz Maria put es » fit una fide· » unum baptifma : deni­ • de Navicula. »taDmi«i· que » ut es unus paftor » fit unum ovile : ut hac Rcverendilfimus dominus lonocetrius· lando- *** orbis machina fuo illius ]ui paftor boons eft » rum Coftna & Dantia ni bacillo » fide 8c ditione introduâA » quam ipfe mercedem copiolae» in culis pro fidei noftrx ré­ Pa/narr^a CT tribua one fpoponde > eam ipfi operibus afle- B quamur. DixiReverendus pater dominus Bernardus Tarvifinus epticopus gubernator Urbis. JBSSÏÔ SESSIO VIII. Reverendus pater dominus Claudius Malfilier»VUL lis epifeopus Chriftianiilimi Francorum regis oraror. N nomine domini . Amen . Anno a nativi­ Reverendus pater dominus Joannes Gneznenfis tate domini millefimo quingentefimo decimotertio , indictione prima , die vero Lans archiepilcopus , orator regis PoIoniae. Revcrepaus pater dominus Bcrtundus epifcodecimafeptima mentis Decembris, celebrata fuit oâava (cilio concilii generalis in lacrofanâa pus Adiicnlis orator ducis Ferrariae . baiilica Laterancnli., przfentc & prefidentr fanReverendus pater dominus Dominicus epifeodiih-uo domino noftro Leone'papa decimo ■ pns AquenJi , marchlonis Montisferrati rator . < Ec fuerunt przfcntcs infia feripti reveundillimi Reverendus pater dominus Carf-ir Alexandri­ donnai ordinales » pattiatchu , archiepifcopi » nus . epifeopi, abbates » generales ordinum » orato­ ' res pnneipum , & illuftt illimi domini , ac in C Reverendas parer dominus Alphonfus Antio ebenus . latra pagina 8c utraque Cenfura dodores ccleReverendus pater dominus Robertos archicpiU bcr, ill(;, videlicet : copus Rbeginus. Reverendus pater dominus Joannes Vincentius Lfijcofi ctr&ndti Senenfis. Revetendus pater dominus Gabriel DyrracbienReverendifliinu$ dominor Raphael Oftienfi». fis . Keverendillimus dominus Bcrnardinus SabincnReverendas pater dominus Francifcus Confaneoli s . fis . Reverendiifimus dominus Dominicus PortucnReverendus pater dominus Pompeius Reati­ lis. nus . Revercndiflimus dominus Fiancilcus TiburtiReverendus pater dominus Andreas Milctennenlis · lis. RcverendiiEtnus dominus Marcus Prcneftinus. Reverendus pater dominus Francifcus Taurinenfis . Trc^Jtcri UniiMlti , D Reverendus pater dominus Joannes Baptifta Cavallicenhs. Reve t'.diflimus dominus Francifcus tituli fanReverendus pater dominus Julianus Vulteradu.-um Juannis & Fad* , Surrerttinus. nus . Rrv ·. idiflinius dominus Hadrianus tituli fan­ Reverendus pater dominus Dominicus Luce­ et· (.’niyù’goni. ♦ rinos . Rcv t n-iJilfim.is dominus Nicolaus tituli fanibs Fi . J.· Flifco. - K-vc.ri»diinnius dominus Leonatdus tituli fatjr *» riirnu . AgenncnGs . Reverendus pater dominas Julius CorinthienR»··.ctcmiiilunu dominus Carolus tituli fanâz fis. <7aeciii.v . Reverendus pater dominus Aldronandinus NiR-v, rcndiiumtr dominus Chtiftophorus fande colicnfis. bascrdi. Reverendus pater dominus Bernardus SpalatenReset cod iilr.niis dominus Antonius tituli fandi lis . X .iis . S»|’O«V mus. F. Reverendus paicr dominus Vincentius Neapo­ Rrve;.-milii.mus dominus Petrus tituli fandi litanus . F.ukl n . Anconirjmns. Reverendus pater dominus Jcremias TranenRe verc.idilliinu-. dominus Band melius tituli S. fis. S..mm e , dc S-πΙts. Revetendus pater dominus Francifcus JadrcnResere, diiitimi. domnus Laurentius tituli fan- tjjifttnttt ftf* , 87 trtHrti. I 8c ôe i mor Coiotntorum, o~ fis Reverendus pater dominus Otiandus Avinioncn iis. Reverendus pater domina* Andreas Monemba ReverendifEinis dominus Icderkus de fanJlo Se vcuno. Lindi Angeli. Reverendi di mus dominus Alexander fanâi Eu- lien lis . Reverendus iis . pater dominai Pettus Aiboreu- Rc- 319 W Concilium La THAMiNnV. mmmwmiu “a'wmo ^erertn^‘“ peter demissu» Georgius Naaare- j CUMTl Bu** nth Reverenda· pater domines Gabriel Barenfis . Afr/hpf. 8jo Reverendus pater dominos Autooiaf Urbina- sbSsio ten lu. vu]. Reverendus pater dominus Andreas La ni» nen­ iis. Reverendas pater dominas Six tu» Sa luria­ rum. Reverendus pater dominus Marcus Scjiogallienfi». Reverendos pater dominus Viaeentiur fcgninus. Reverendus pater dominus Tranquillus Fcicnu· Reverendas pater dominos Dkxiyiiu» Toloneniis . Reverendas pater dominas Frandfcns Nannetenfi*. Reverendus pater dominus Laftantius buanen» BM. Reverendus patet dominus Baptifta Vinuculis . Reverendus pater dominus Jacobus Faventi. Gs . Reverendus pater dominus Petro» Piulu» /£(·nus . Reverendus pater dominus Marinus Ccncteu- B KMU · fas . Reverendus pater dominos Nicolao» Corluknfis. Reverendus pater dominus Odavianus Viter, Reverendos patet dominus Huguliou» Licicnbienfis « Reverendus pater dominus Jacobus Potenti, fis. Reverendus pater dominus Hricnles Urboeta· nus. Revesendu pater dominus Francifcus Vicenti. nus. Reverendus pater dominus F> anchois Biligni» nus. neniis . Reverendus pater dominus Andreas AnfarenReverendus pater dominus GJrlnu Be'hincnGs. Reverendus pater dominus Joannes Aquila, fis. Reverendus paeer dominus Zachatu* 1 erra.unus. Reverendus pater dominus Bartholomeus Jultitkcnfis. Reverendus pater dominus Joannes Antonius nopolitanus. Reverendus pater dominus Albertus Val ven­ Angloaenns. iis C Reverendus pater dominus Joannes Baptifta M»· Reverendus pater dominas Joannes Sibiniceoriancnfis . Reverendus pates dominus Alexander Aleva nfis . drinus. Reverendus pater dominus Jannotius Troja­ nus. Reverendus pater dominus Gabriel CalrenReverendus pater dominus Petras Narnicnfis . Reverendus pater dominus Vincentius Sqttilafis . tenfis. Reverendus pater dominus Joannes Sarfinatenfis. Reverendus pater dominas Jacobas AquinatenReverendus pater dominus Joannes Tudenfis . lu . Reverendas pater dominus Alexius MelhraRevctendus pater dominus Maitinus Zarnennus. lis. Reverendus pater dominus Jofue ECcuunus Reverenjin pacer dominus Joannes Antonius Reverendus pater dominus Joannes Dominicus Calcncntis. Tcrdoncnb». Reverendus pater dominus Hugo * Rhegien- D Reverendus pater dominus Petius Calidii ma­ Gs. ris. Reverendus patet dominus Aloyfius IporienReverendus pater dominus Marius Utgcnti(is . nus. Γ!ια”<ω' Rcrerendu* pster dominus Marinus * Miner· Reverendas pater dominus Benedidu' C hic il­ lis . nienfis . Reverendus pater dominus Matthaus UmbriatiReverendus pater dominus Vincent iusCajacencenfis . (is . Reverendus pater dominus Nicolaus BergomcnReverendas pater dominus Andicas Lncreniis. lis . Reverendus pater dominus Robertas CivitatenReverendus pater domanos Latinus Veftanus. iis. Reverendus pater dominas Julianus AgngcntiReverendus pater dominus Jacobus Marficanu<. Reverendus patet dominus Ludovicus Ί ncaricennus . flS . Reverendas pater dominus Chriftophoru» Cr· fanet en fis. £ Reverendus pater dominus Hieronymus AliceReverendus pater dominus 1 heicus Recanalanui. tenfis. Reverendus pares dominus Corradus Aftunealis . Reverendos pater dominus Hieronymus IlcinenReverendus pster dominus Blalius generalis Val. fii. lis umbrous. Reverendus pater dominus Michael ArchenReverendus pater dominus Petrus Camaldo. knfis. Revercodas pater dominus Joannes EluenReverendus pater dominus Zacharias Scbafticn. fis. fis. Reverendus pater dominus Ijunbertus VerrafiReverendas pater dominus Joannes ianftiScbaftiaoi extra Urbem . nus. Re- 8ji W Comciuvm Latbilanknsb V. *· 8}1 Siss i o KcTvrendo» pater dominus Nicolaus fandi Gre- A mandato fanâiffimi domini noftri afeendit ambonem, fc legit pradidum mandxtum » cujus CNJUSU fill, gorii de Urbc. eaoor talia eft. a***. CtetrU.'ei arUraum. MANDATUM REGIS FRANCORUM. Reverendus pater dosainu* Hilaria* preceptor fandi Spiritu*, RrvcrendiK pater dominu* Thoma* generalis fandi Dominici. Reverendus pater domina* Bernardino* fandi Francifci. Reverendus pater domina* Ægidius, eremita­ rum lanCti Auguftini. Reverendus pater dominus Angela* land* Ma­ rie Servorum. * Cavp ZuJevinu Dei gretiu fnueenut rex . ehx J>U. xnUtu , orator maAicati reconcilia reter, nihilo mino* tamen pragiftri Rhodi. ter opinionem diftl regi* evenerja , quod multi Illuftris dominus Galeatiu* Sfortia. ecclcfiaftici, etiam fana» Romanas ecclefi» car­ Illuftris dominus Joannes Ludovicos march io Pallavicinu*, ac qaamplure* illuftres domini» & dinales, aliiqac doâiffimi fc preftantiffimi viii , in civitate Pifana fub notnine concilii gene­ fc magiftri herarum literarnm » fc in utro­ rali* convenerint, afferentes firmiter , fc olori­ que jure doAore* celeberrimi. bus coloratifque rationibus perfaadentci, tc di­ di concilii congregandi multi* de caulis legiti­ Fait celebrata ifiWTa fubmifla voce per reve­ mam potcftatem nabere , accedente etiam ad rendum patrem dominons Gabrielem archiepifcopum Dyrrachienfem » fc habita oratio per dohoc confenfa & audoritate fereniffimi Romno. minum Joannem Baptiftam de * Gargii* mili­ mm imperatoris clcâi, pretenfum concilium Pi­ lanum indixerint, didulque rex ex Confilio plu­ tem ordini* faoâi Joannis Hierofolymitani » qn« ia fine prufenti* feffionis ponetur. Et can­ rimorum prxlatorum fc aliorum doâiffimorunt tatis devotis orationibus ac hymno coolueio, virorem ecclcii» fc nationis Gallicane dido pr«■Veni creator Spiritu* ; 8e litaniis» ac praftita tenlo concilio Pifano adhrfcrit, porlatofque qui obedientia , fc aliis ceremoniis fervari folatis illud legitime congregatum effc arbitrabantur, fervatis, revtrendiffimas in Chrifto pater domiad pnrtcnfom concilium prrfatum ire permiferit, illudque m terris, regno fcdomini» ac dinu* Marco* cardinalis de Cornelii* cantavit evangelium fecundam Matthaam, quod incipit : Si~ £ rionibu* fuit continuare paflu* fuerit, fc illius tuile fuBiun ejl ngsuas txleruue bttuixi fetrtf peopodiem , fovente domino , unanimi Chridocti infra Kalendae Januarii proaiaac tat un co­ uiaoocum prmcqpam tc populorum confenfu , nia Iua fenttitate perionaiiter rnmptitbam « anna in otthodos· fidei communefque hoftes dittoqne eoarilio Pilano pure tc fimpiiidrer ue· convertenda jrffe : confidemus iufuper , -quanti nuntiabunt , illndque abjurabunt , fe veniam fit in bis fe ceteris retare omnfous fummi pon­ atque ablblutionem a fua fonttnate buuHlirar tificis auttociias , quam pnelertim vite mundi­ in ferma convenienti, tc fee (aattitari acce­ tia atque innocentia comitatur , qms tant in pta, poftnlabuot, fc ulterios diAo coacilioLateraneufi tamquam veto, unico indubitatoque , abunde permotus , quippe qui illius auttoritati C tam fuo quam aliorum adherentium prrdittorum nomine, adhsrebunt, tc k mcorpocabunfo fe (caatMÛK potias quam aborius cejidque mor­ quodque ii premidâ fistta non faerim , pre fa­ talium , faataus te foveritis femper ftare judi­ tui rex nulli coram qui ditto prctcnfo concilio cavit , profertim ubi icandatam ecdefie ammi­ Pilano interfuerunt, aut faverunt , opem, au­ ne t tc (citari , pro lingulari quam erga proxilium aut favorem dabit adverfus fande fedis fatum fanttiflimum dominum noftram fe lanapoftolicc auttoritstesu , quioimo praditti deun Gallicana cum inficienti mandato , qua ttum prateafum concilium Pifanum indixerant, £m illi renuntiarent , fe ditto Lateraneofi ad- D ditto coacilio Lareranenfi adimebant k siliftent , quemadmodum cetere nationes . Qu· Uerunt . Hinc eft , quod m per (entia pro­ omnia fe fingda prenominati procuratores urofati fanttilfimi domini noftri Leonia naps de­ milerunt ratmeari fecere per profatum Cbnftiacimi , coram nobis notariis fe teftibua infra niflimum regem in bona tc fafimenti forma , fcriptis perionaiiter conftituti reveandiffimus in cum prstanfatieme profectis intrementi > de Chrifto' dominus FrideriaM fantti Theodori verbo ad verbum, infra quadraginta dies pro­ diaconus cardinalis de laatto Severino vulga­ xime futuros , fob obligationibus tc fobmifioriter uuueupatus , nec non rereveadus in Chri­ nibus in forma . fto pater dominus Claudius de Seyfefto e led us Maflilienfis , ac magnificus fe geacrofus do­ Ego Fridcricus diaconus cardinalis fantti An­ minus Lndovicus Forbio dominas de Solcriis , geli de fantto Severino, ita prandeto. portati Cbriftianiflimi Ludovici Francorum re­ Ego Claudius etattas Maffijienfis manu propria gis procuratores ad omnia & fingula infra fcsiita promitto. Ma peragenda fpec taliter deputati , conftaatiEgo Lndovicus de * Soteriis manu propria ita · selio. bas litens parentibus diâi ChriftianiÆmi re­ promitto. gis fua manu iabicriptis , tc figillo fuo figiL E fatis quidem regis nomine fe mandato , cum Ego Petrae Bcmbos clericus Venetiarum , ea qua decuit reverentia atque humilitate a fanttifimi domini noftri pape fecmterld· ac ditto pgetenfo Pifano concilio pen iras d ileef­ publicus apoftolica aoftoritate notarius , quo­ ferunt , illique nlcnaric renuntiaverunt , ac niam premiffis omnibus fiogulis, dum fic , « pure , libere fe hmpiiciter facrotaqtto Latamprrdittutn eft , in aatecubiculo fanttiffimi do­ aenfi concilio pneditto, tamquam vero» unico mini nattai pap· · atque in ejus prudentia, rutc Legitimo , adheferunt . Et infuper procura­ verenaifimorumque dominorum Antonii tituli torio nomine quo fupra promiferunt , quod £rotatus rex Cnrifttandfcnus nullum deinceps fantti Vitalis ptesbptesi eardânalis Papienfis , tc Petri tiniii fantti Eufebii presbyteri cardi­ ivoaem , nisllacnque alfiftrnttam ditto nalis Ancomtani, fe Laurentii fenttorwm qua­ (o Concilio Pilano quoquo patto pronabit t tuor presbyteri cardinalis dc Anctis , ac Julii quuun» quoLcumquc in civitate Lugduni, aut •M W Concilium Lat •I3S1O f Latino da Benaflais , ac Joanne Laxaro Palice, St roquifiris , ibgatus interfui , eaque ita fieri vidi nc audivi » « hoc iplent poblicum inftrumenrom , aliis impeditus negotiis , alte* rius mann (criptam confici . Se in hanc publi­ cam form· redegi, fignumqnc meum atque nomen in jprrdiAoram fidens appota . Anno domini ijt.i· tndiAione prima , die festa menfis OAobris , pontificatu· ejufdem fanAiffimi domiat noftri anno t. lignatum . Idem B. Hinc eft , quod nos de diAis pramiffiouibus , obligationibus Se fubmiffiondras , to­ toque tenore alfti inftromenti profentibus in­ ferti, ad totum informati, et certa noftra (cien­ tia ft regia auAoritare omnia ft fingula in diAo iuftnimcnto contente haram tunore lauda­ mus , ratificamus ft approbamus , iliaque obfervare ft attendere > in nul loque concruvecûte vel facere aliqua ratione vel caufa promictim·· bona fide noftra , ft in verbo regis, ac fob exprefia obligatione omnium bonorum noftro­ rum pmfcutmm ft futurarum . In quorum fi­ dem nrafentes mane noftra fobfcripta juffitnus figilli noftri munimine roborari. Datum Corbeim die vigefimafcata menfis OAobria » anno domini m illefimo quingentefimo decimotertio , ft regni noftri decimofexto. XadvVfcur Ari fHtti* Fraersraus rr« , fax MtΜ*, JfaefaatCt··*, ititfffii feeffattt Utertu fafttfleri) filttm . ' UNIMI1V. 83 t fato lanAiffimo dombro aoftfo papa , ft a fa- •asr cro concilio Latcranenfi pnediAo , tam noftro CHU31I quam ditt· ecclefi· Galbcan· nomine » pro as«jqua promittam··, ut profertur , ne ullo modo velint procedere io faAo prsediA· pragmaticas fanAionia , diAa ecclefia Gallicana ic noftris procuratorfoua ft deputatis non audiris, ft ad petendum ft requirendum de pnrmiffis tnftrwmratum publicum loco ft tempore profaturum ft valiturum prout juris feent . In quorum fidem profeutes liters» manu noftra icripfimus , ft figilli noftri juffimos munimine ro­ borari . Datum Corbeir die vigefimafexta OAobris , anno falutis millefimo quingentefimo decimotectio, ft regni noftri fextodecimo. Loups Per regem Robertet . Quo finito , reverendus pater dominus Ma­ tinus Caracciolus protonotarius apoftolica· » oeator illuftriffimi domini ducis Mediolancnfis , fupplicavit fanAiffimo domino noftro , ne permitteret quod Chriftianiflimus m Franci·· nominaret fe ducem Mediolani ia mandato , attento quod ipfe ulnrpaverat ducatum Medio* laucdem , ft diAus dux auxilio fanAe ledis recuperaverat : alias pioteftabatur , ftc E* adverib reverendus pater dominus t? Ia udius e pifeopua Maflilienfis dixit ilia alio loco ft tem­ pore determinari debere . Et tandem dominus nofter refpondit , quod omnia diAa tranfirent fine prejudicio. Deinde fapradiAi oratores 11 hiftrta marehionis Brandcburgenfis eleAoris im­ perii dederunt mandatum, ft id reverendus pe­ ter dominus Thomas Phndra legit in ambonc, cujus tenor talis eft. Notum facimus « quod nos confidentes de MANDATUM MARCHION1S prudentia , dexteritate , diligentia ft fide ca* Brandebnrgenfis. rifluni ft amantiffimiconlanguineiFridcricicardinalis de fanAo Severino, protcAoris negotioJDri jraf/a Jmrhto» marrfes ftau/rdurgra/s , rum noftrorum in Romana curia , ft dileâo/uri 1(·»Λ»ί imperii , fri»rum sc fidelium confiHariorum noftrorum Clau­ ttffytu tltStr , freriasa , Temeranto , Creie etiam dlgnofcamus hoc , promittimus , a fanAiffimo dominq no­ atque cupiamus . O»m igitur fellem recordaftro popa ft a facro concilio Lateranenfiin fefuoni» Julius papa fecundus, cujus, ft non mi­ fionc quas proxime celebrabitur , ant alias , nus fanAiffimi ia Chrifto patris ft domini no­ prout eia videbitur , terminum ft dilationem ftri domini Leonis moderni pontificis , laudes competentem pro diAa ecclefia Gallicana , ut interea poffint congregari, deputari A mitti tacere nequivimus , faerum Lateranenfe conci­ lium . ad ecclefi· fanA· Dei, ad Chriftiau· seialiqui prolati , ft aUs notabiles pertona , ad fe prdentandum in diAo facro Laterapublica augmentum, cxtinAionem herefis, renenfi concilio , ft ibidem Aper faAo pragma· £ formationem moram. ac communem Chrifticotics (anAfonis refpondendum , conüderato ferum pacem traAandam indixerit: veram quia quod antea ft in profentia propter befta & pluribus innumerifque negotiis proditi , ac va­ diflonfiones que fust in Italia , non fait , ne* ria propter itineris diferimiua, hujufmodi con­ cit» pcrfonalher ad pnrfens interriTe minime Sue tutum en iifdem prolatis ft aliis perfossis iA· ecclefi· Gallicane Romam pofiê accede­ valemus , propterea nrefentibus confiliariis k re , ft quod diAa ecclefia Gallicana cum in oratoribus noftris fidelibus nobis dileAis , ve­ per (entia congregata non fit, ad fe congregan­ nerabilibus sc magnificis dominis Enttelvvolfdum proptor regni magnitudinem , diftantiam fo de lapide equiti aurato , capitancoquc no­ direcetan * habitationum diAoram prelateftro , Bufibni de Alveftent juris doAori, ac rum , nee no· propter bella qua m limitibus ecclefi· Magdeburgenfis canonico , Joanni regni noftri. geruntur , indiget temporis fpatio BlanAenfeldo doAori , Teutonicoramque or­ convenienti . Et irtfuper ad requirendum a pre. dinis Profits in Romana curia procuratori gene- I •π W Ceweiuo* Latikamimi* V. IMO general* * coujuâim lr divilim , melioribus . CMftjrrt fAutoâuw * debemus mudis ia mandaιμμ tu tradidisses atque raram llimra » «os etiam Conftitufaans , illilqne at nataù oratoribus impttataraas Maittinsi Mqnn mandamus , otto tc Franciico oratoribus notais » tc euML ·Μ** ta e—aa| ia (olidam · tonore prafa—tam dnmaadamus, quatcuM infanti leptane fafioai n— oou omntaa ft fiaaalb detoceps in prata qaatnons MsTeati Uteranenfi coocilio, fanâs ft rifts Indiâo ac convocato * nota» nomme , to UcrofanAo concilia lateraarafi faciendi· tc peragrata nota» aoaiiae ataftant > (eu ata qaantnm peroos fieu poterit , iaterefie , in utoqan cammmUo ata» te proccfius eoeeeiebosse > caaUa tratare , omaiaque alia agere ac detomiaare , quacumque celebratioai Latereaeafis concilii mtervenuuM , prepooenturqne : ace noo que ncceftaria te opportuna aaiverfali rcfaematiosti , fideiqne «ugmeato vide* antur « & fi (pedale mandatum exegerint > & majora étant expretae, noique ip(i , fi prafcatsn etauuts , calidiori aiodo tacere potie­ ■"»«“■··■ 8]β gallienfi » prated—i noftro , a— ana profit- · exsI tie « reverendo epifcopo * Dominico nc Tta- VtM. •oram afifat , eaqoa omnia tc fa—«fa pera­ gant , ta pungat, qara nes aafinta exhiboreutnr * egeseat— » fi pcafant— tirftuss· * qu* ad digateaftm » maplttudi— tc eratauoacm perferus fandiAmi domini notai Lob­ um docimi pontificis maximi , mç mb tatas Romana ecclefie , ac facrofandi Lateranus iis B concilii » exhibenda merito ede conipeserint . mus » caaa oatnibus daufati» * iuramentis tc obtigatinaibus neccflàriis , tc quilnu etacactus fieri potaft , caleant . Promittentes ratum , gratum tc validam omni ia loco tc tempore perpetuo habere » quidquid in pntdiAis tc cir­ ca pnsdifa , tc quodtioet eorum , per prrrfencm nomiaatofqae noftros eonfiliarioa tc oratpres a&um conclufataque tarit . In quorum omnium dr fingulorum fidem tc teftimonium m—ufiocum pnefentes noftrar i itérât ac con* mtatioait* faandatum figilli noftri appenfione duaimua roborandum > fab anno a nativi­ Dantes tc trtbocute* prarfato revcrendlffimo do­ mno Marra cardinali Senogalltafi , Dec non oratoribus notais prafatis, tc cuilibet eorum in fetidum * amplam facultatem , auâoritatem te baitiam . omnia tc fingula fanâa R—ranas •ccfefi* tc Chrifttaa religionis bonum tc faitsbrain fatum tangentia , io profato (acrofan- Ao Latexaoenfi concilio traaanda tc peragen­ da » approbandi > tc jntejuraodo , fi opu* fue­ rit t firmandi nofiao nomine . Promittentes ia veroo veri tc catholici principis t omnia ft fin­ gula ab eodem domino Murco cardinale Spn— 1’aUicnfi t nec non oratoribus notais profatis t en eorum aliquo * noftro qno fapra nomine * tate domini miUefimo quingentefimo decimot—tio · pcuultima die mentis Septembris. C tam verbo quam (aiptia, ut prnmiCs tc cire* pemmifa pûagesuta approbaturo· , aaqne raca Quo pcttaAo , magnifici domini otatores marahioois Mu—jsfcmti fepcriu· nominati de­ deram mandatum » quod etiam fuit ledum per ramdem dominam Thoas*· Phndram in «ra­ bane » cujut tenor taHaeft. MANDATUM MARCHIONIS Moarisferrsti · GuiUclmtu Bttnhi· McHiftrrCti , per» tMfcrii priicrft , · gjp W CONCItl v M ÎLaT EBANBNSB V· **”*?Jfi*"*1 84ft rifdidronc utantur , fub tmiffiooe temporali- amBIo tatis Ar aliis poenis inhibent » ac damnatam CHAUTt pragmaticam ianftioncsn sa eadem provincia x|tj> impudenter introducere Sc oblervari facere » aliaque nefandiffima Ar deteftanda , ab omni jure & ratione aliena facinora in dies peragere Sc perpetrare « ac eorum damnatas conftitutiones , oedinationes , feu ftatuta Se abufiones de­ fuper edere Sc promulgare fatagunt > in fedi» apoftolice notorium contemptum . in graviffimum totius cleri didss provincie detrimentum > popaloeumqoe fcaodalum , St aliorum ptrniciofiflimum exemplum , feritentias , cenfuras Sc poenas , tam a jure communi , quam etiam a facris conftiiationibus per Eugtnium quartum & alios Romanos pontifice* ianditatis vcftrss predeceifores , etiam in die ccciue domini , quotannis publicatis , editis Ar promulgatis , damnabiliter. incurrendo . Et quoniam pater beatifiime , pre mi fla funt perntciofilfimi exem­ pli > Ar adeo publica Ar notoria * ut nulla poL hnt tergiverfatione celari , nec ullo quovis modo , pnsfertim hoc facro Lateranenfi immi­ nenti concilio » conniveotibus oculis fub filia­ tio ulterius impunita dimitti Ac tolerari con­ seillant : igitur ego Marius de Perufcis veftra find it atü Sc fifei fedis apoftolice procurator ·, ad cujus ofiiciuo* etiam ia prarmifas animad­ vertere fpedat in hoc facro Lateranenfi conci­ lio , ad pedes veftra fanftitatb humilis Ac fup« plex flexit genibus hodie conftitutus , cum de· bit* reverentia fupplico fandiuti veftra » ut 1 il* hoc facro Lateranenfi approbante concilio, in prvmiifis tam publicis & nororiis , Ac qu« ulteriori probatione non indigent » debitas Se convenientes provifione* adhibere dignetur , ac contra pnenominatos profidente* ar conhliirio* > nec non dominos Honoratum Laogerii advocatum , & N- procuratores filcales dide eorum audoritatem A tyrannidem , jus luem curia: parlarhenti Provincie, clericos Se laicos, profequi licet . Quin etiam.contra quafcumque przlidcntes , officiales & alios forlan in eorum perfona* , quavis , etiam epifcopali fulgentes Jocum in dido pariamento deputatos , & de­ dignitate > inquirunt , citant , coram fic perfoputandos , corumque complices , fautores Sc nal iter comparera compellunt, procedunt, muladhaerentes etiam majore* , cxprcflot & in dant & puniunt : Computa Se rationes qua­ exacutione nominandos 1 ut omne* Sc quaf­ rumcumque perfonarnm eccicfiafticarum , etiam regularium , pto earum dignitate per fc , feu D cumque prohibitiones , ordinationes « man­ data , decreta > pri eo# hadenus qbotnodoeommiflarios laicos , reddere , Sc reliqua prae­ libet contra libertatem cede fia ftkam Sc ca­ dire coram eifdem Jaicis cogunt , ordinat>0nonicas fandiones Sc ipforum pontificum coaoefque faciunt & indicunt Iuper modo Se forflitutiones t refqtie Sc perfonas ecclefiafticas ma pfallendi feu cantandi in choro > fuper ha­ quovis modo coaccrnentcs & concernentia » bitu Ar modo incedendi : quantitates Se fum­ fadas Sc editas , penitus cafleat » irritent ares pecuniarum pto didis commiifionibu* a & anoullent , irritaque* Ar inania declarent « didis ecclefiafticis exigunt , Sc fub colore repa­ ordinariofque > collegia eccjefiaftica Sc monarationis ecclcfiartun , commiflarios lairos man­ fleria . ac ecclefiafticas quafcumque perfo* dant ad eapieudos fnidu* beneficiorum , quos uas ! fua jurifdidionc > immunitate , liberta­ multipliciter diftrahunt , dilaniant , Se in pro­ te ac privilegiis quibufeumque uti Ac frui per­ prios ufus convertunt · Et quod nefarilfimum mittant , ac res quomodolioet direde vel ineft , in majus ecckiiaftici ordinis dignitatifque direde non impediant ; ecclefiafque > moepifcopalis dedecus Se vilipendium , adftante nafteria Se perfonas ecclefiafticas ad priftipopuli multitudine , per eorum procuratorem nfcalem , etiam epifeopos coram eis'pro tri- R nam poflefEonem privilegiorum * jurium > jubunali fed entibus , nudato capite liantes , de rifdidionum & bonorum per cos , vel de eo­ rum mandato ad allerim inftantiam occupavariis criminibus accufari , obnigrari , Se op­ torum Se ablatorum . cum damnis expenfaprobria predicate non dubitant , ita quod om­ nem ordinariis locorum jurifdidioneai , au­ rum &· interefle proprii* expenfis ipforum teaiiter integrent Ar reftituant , A( ab ejufdem doritatem Ar obedientiam fubtraxerunt , & di­ damnata pragmatica fandionis introdudlode provincia clerum in teserrimam fervi tu­ ne &; abufu , prrmifiilqne omnibus Ae fingutem (abegerunt , cam etiam laici» obedieotiam lit , Sc alii* quibufeumque etiam hic non oaecdefisftscia perlon is debitam , quavis dignita­ expreflis > criminibus , tranfgreffionibus Ac te ae honore praditis , fubtrabentibus afliexceflibus , contra libertatem ecdefiafticam , ftant : quin potius eoa ia eorum nefando pro­ Se in vilipendium ac contemptum fedis apopoli to confovent It protegunt , ipfi faut or­ ftoln< tcfldçQtibas in futurum « in adis cau« dinarii* , ne in clçricos vel laicos lux ju- fVssTô * fan^tttre veftra , fedeqoe apoftolic* illius A yiH, «adornate . tam ex gratia qttxm juftitia de­ bito dcctctat , promptam Ar paratam exreutionem habere deceat » provt ia e^dem provincia Crantea femper habuerunt » illa tamen , ae il1 quifquam line eorum licentia in feriptis ob­ tenta , quam annexam appellant » in eadem Crovincia «mqnatar » fob graviffimis pernis in» ibuerant . Quia etiam retjuiliti pluries illam denegant, ficqae impetrationem literarum apoftolicaram eodem modo frpfttantes , quod pro» fedo nil aliud eft » nifi in hanc faodiffimam fedem « iuperbiam fatana imitando , cervi­ cem erigere . Et licet ipfis in clericos , refqoe ecclefiafticas nulla penitas competebat jurudidio . ecclefia» tamen per fe vel alios » or- B dinariis infeiis Sc irrequiutis > vifitant , nu­ merum defirrvientium in illis pro libito minu­ ant , augeat * frudns pro connda reparatione ecdefiarum ad fimplicem requifitionetn fub fequeftro detineri jubent , eofque frudut in manibus eoramdem laicorum deponunt, quoufquv fub hoc confido colore afarpaat : caufis fpirituales Sc bénéficiais* non tantum fuper poffefibrio , fed etiam poflêft'orii confido colore fuper titulo audiunt : partefaue quafcemquc , etiam fi epifropali ac cardinalatut pnsfulgeatM dignitate , coeam ais , contra omne jus , per fas fit nefas litigare cogunt □ &* ne ad fedem apoftolicam recurfum habeant , prohibent -, Ac «ontx «faciente* gvaviflimi* ponis per fubrra- C dionem bonorum temporalium alliciunt . Be­ neficia vacantia « etiam fi aliis canonice colla­ te fuerint » per fc vel eorum nepotes > prop in quos Se amicos , occupant Sc occupata deti­ nent , ad tpanus regias capiunt , annotant , & quos volunt , in eis intrudunt : nec illis , quibus jus in eis vel ad ea competit , propter ^^’’***s*^^ .„ . ...,Λ ..... 'WB5E*W' ' ...................................................... .-.V >4t W COMCILIDM LATAAANIWII V. 'amÜÔ I®» I» ο?0· faerie» latlas exprimendis, de ct-A Citium uro penrtua ic retrahere feabmiisere, ac da cai­ rn j. Cations, revocatiooe tt dedasatiosra bujufaaodi pee publics documenta ibidem voeu waconia bannira tt publicat» coram vuftra (aaoitate in hoc Cacro condiio IcgitfaM doeeaat. Et nihilo k S4I IO VHP ibss Lf tfijtfai favat [a-venua bti, λΛ pcrprrauM rti atntaieat, fun effntaate natilia. Apoftolki regiminis fol icit udo nos affidue nt medendis animaram languoribus, quarum nos ex alto omnipotens aaAor curam concilio, val alio judica per eomdem deputan­ habere volait » lis potiifimum qui inftantias fi­ do * ad (a de prnmifiuexràfandum, * juri ftandeles nunc urgere cernuntur , friutifero olei * do» fab majoris excommunicationis, omoibufvini medicamine ad inftar Samaritani in evangelio fblicitam operam impendamos, ne nobis il­ que aliis * fingulis ceufarit te parafa a jure lud Jertmia objiciatur : rtfiae aaa ·. communi, te faerfa conftitucionibns prndiAia» ia Gaiaetl, eat attaint aea ψΛί t Cum itaque edicis te promulgatis , Me deceat millmm duca­ diebus noftris ( quod dolenter referimus ) sisatorum auri pro quolibet , ac ornai beneficiorum ecclefiafticorum, dignitatum ecclefiafticaram, ej- B nin feminator, antiquus humani generis hoftis, nonnullos pemiciouffimos errore· a fidelibus iaoa cathedraJium , ac inhabilitate ad pramifla femper explofos in agro domini fuperieminate te alia obtinenda» te quoad laicos , fub cenfaris tc augere fit aufus, de natura prrfoctim anime le paoia. eccicfiafticia te pecuniariis prvdiâit, rationalis, quod videlicet aaortalis fit, aut uni­ ac perpetua infamie » privationis feudorum, in­ ca in cunAis hominibus; drnonnulli temerephicapacitate a&uum legitimorum ac teftamenti lofophaqtes, fecundam ia Item philoiophiam va­ ficUonc, aAiva te paffivn inbabilitatia eorum» rum id effe affeverent : contra hujufmodi pcftem cujurlibet eorum filiorum ufque ad tertiam ge­ opportuna remedia adbibere cupientes, boc fa­ nerationem, pania, monitorum contra eofdem cro approbante concilio damnamus te reproba­ te alios etiam in eaeeutione nominandos ; fub certo termino per fanAitarctn vcftram ftatuenmus omnes afferentes animam intelieAivam mor­ talem etfe, aut unicam in cunAis hominibus t dum, ac etiam ocr ediâum publicum cxeqoea& huc in dubiam vertentes : cum illa oon iodum te publicandam, attento quod etiam notoIum vere per fe tc eflentia liter humani corporis tie conftat de non tuto accefie , decernere te forrha esiftat, ficut in canone felicis recordatio­ concedere dignemini, te ia eventum non paritioitis, omnes tt linguist feattatiat te ccnluras C nis Clementis p*pn V. pnrdeccfforis noftri in generali Viennenh concilio edito continetur, le panas pœdiAas, eofdem te quemlibet eo­ veram te immortalis, tc pro corporum quibus rum incidine tc incurriflc declarare , aggravare, infunditur, multitudine fiugnlariver multiplica­ rcaggravare, ac interdiAutn ecclcfiafitcum , et­ bilis , te multiplicata , te multiplicanda fit. iam ia omnibus dr fingulis civitatibus, caftris, Quod manifefte conftat ex evangelio , cum do- λμΛ. ik oppidis te locia, io quibus tc ad qua ipfot vel minus ait : ^tàaieia atttat wiltrt ata ffffeef. eorum alteram declinare, ftate vcl morari con­ Et alibi t Qei tJir eaieteet faaat ia btc Muada, J·^· «s. tigerit, decernere te apponere, ac appoai man­ dare, ufque ad invocationem brachii fiecularis ia viteae attracta ctrfetlir auav. Et cum «terna inclufive , procedere fen declarari , appoai ac prrtnia, A’ rtern· fupplicia pro metito vitis ju­ dicandis repromittit : alias incarnatio, te alia procedi, mandare dignemini. In contrarium fa­ Chrifti mpfteria nobis minime profuiftent, nec cientibus non obftantibus quibufeamque, prerefarreAio eapeAanda foret, ac fanAi 8e jufti narratorum, te aliorum latius ia monitorio de­ cernendo fpecificandorum qualitates Ar circum­ milerabiliores efient , justa apoftolum, cunAis hominibus. Cumque verum vero minime con- '* '*■ flandas omnino pro esureffis habendo, die Lu­ nat decimanona Decernor i,, millefimo quingen- D tradkat, omnem alfcrtionem veritati illumina­ tefimo decimotertio. Et tunc fanAiffimus do­ te fidei contrariam, omnino falfam efle defini­ minus nofter, eodem facro Latera nen fi conci­ mus, te ut aliter dogmatizare non liceat, diftriAius inhibemus : omnefque hujufmodi erro­ lio approbante, monitorium panalc, etiam ad ris aflertionibos inhaerentes, veluti damnatiffiperlonalitcr comparendum, contra perfooas in eadam fchedula annotatas tc defignatas, fub mas hnrefet feminantes, per omnia, ut deteftapanis te cenfaris omnibus & fingulis in eadem biles drabominabiles hxreticos St infideles, ca­ tholicam fidem labefaAantes , vitandos Ar pu­ fchedela expreflis, ac fab termino trium menfram, te per ediâum in Avenionenfi, Nicienfi niendos fore decernimus. Infuper omnibus te fingulis philofopbis in univerfitatibos ftudiorum tc Vintimilienfi civitatibus exequendum decre­ vit atone conccffit, & tradi mandavit. Attento ieneralium , & alibi publice legentibus , diquod idem fanAUfimus dominas nofter papa, riAe praecipiendo mandamus , ut cum philoeodem facro approbante concilio, affirmavit fi­ lophotum principia aut conctufiones , in quiba· a rcAa fide deviare nofcuntur, auditoribus bi notorium conftare dc contentis tc expolitis mû»a purfonaliter , te mm par procuratorem » coram vcftra faa&iuta m boa faâo Lateranenfi in fchedula pr«d>Aa. Poftuaodum vero exefufis de more dc loco con­ cilii omnibus aon habentibus voces definitivas, remanentibus in fuis fubfellis prnlatis poft car­ dinales mitratis te facris vcftibus indutis, in prnfcotia fanAiffimi domini noftri reverendus {•ater dominus Joannes archiepiicopus Gneinenis orator regis Polonia afeendit ambonetn, tc legit quamdam fchcdulam iuper fide tenoris in­ fra fer ipti. 'Ceae*. Gnaei. Tom. XXXII. > poliat, luis legerint , feu explanaverint , quale hoc E eft de aniaasr mortalitate aut unitate, te mun­ di xternitate , ac alia hujufmodi , teneantur eifdem veritatem religionis Chriftian· omni conatu manifeftam facere, te perfuadendo pro fioffc docere , ac omni ftudio hujufmodi phiofophorum argumenta , cum omnia folubilia caiftant , pro viribus excludere atque reiolve­ re. Et cum non fufficiar aliquando tribulorum radices pnrfcindere , nifi & , ne ituum pullu­ lent, funditus evellere, ac eorum Irmina originalefquc caufas, unde facile oriuntur, remo­ vere , cum prreipue humanae philo/ophi* ftudia diuturniora, quam Deus Iccii udum verbum 1. (< N n apo- 843 W CONCILIEM Latbranbnsb V. MAXÜïïjÀ*°‘’ irstfo »poftoli evacuavit 8r ftultam fecit , abfque di- A VUt vna lapienti* condiaumto, fc que fine reve­ lata velitaria lumioe ia errorem quandoque ma­ gi’ inducunt, qua ia veritatis elucidationem : ad tollendam omnem ia nrasmifis errandi occa­ tionem » bac falutari cooftitutkrae ordinamus As ftatuimus, ne quifquam de entera in facris ordi­ nibus eoaftktttüi, fimularis v«l regularis, aut alias ad illos a jota arftatus , inftûdns genera­ libus « vcl alibi publiée audiendo » philoibphi* aat poetis ftudiis ultra quinquennium poft gram­ maticam ae diale&icam , fine aliquo ftudîo theo­ logia aut pris pontificii, incumbat. Veramdi­ fto eaafto quinquennio, fi iliis ftudiis infudarc voluerit, liberam fit ei, dum tameu fimul aut feorfum , aut theologi*, aut facris canonibus B operam navaverit , ut in his fanftis 9e utilibus profetCoaibus facerdotes domini inveniant, un­ de infeftas philofopbi* 8c poetis radices purga­ re it fanare valeant. Et hos canones per ordi­ narios locorum, ubi generalia ftodia vigeat,'fc redores univerfitatis eoramdem ftndioram fingolis annis ia principio ftudii, ia virtute feufta obedientia publicari mandamus. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam noftr* damnationis, reprobationis, definitionis, inhi­ bitionis , decreti, ordinationis, ftatuti fc man­ dati infringere, vel ei aofu temerario contrai­ re. Si quis autem hoc attentare ptafitmpferit, indignationem omnipotentis Dei fc beatorum Petri fc Pauli apoftolorum ejus fe noverit in- C curfurum. Datum Ronue in publica feffione , in Lateranenfi facrofanfta bafilica folemniter celebrata anno incarnationis dominie* sjij. xiv. Kalen­ das Januarii, pontificatus noftri anno primo. 844 pacem quartre cogeremur , cujus componende um ex principalioribus congregationibus con- CWUm cilii portati caufa est iterat, ut pax ipfa feqnev ssij. retor, laviolataque perduraret, fc debit* euncutioni demandaretur, his prafertim tempori­ bus , quibus potentiam infidelium miram ia modum crevifle cognofcebatur, eodem facro concilio approbante , ad reges, principes potentatafque profatos legatos fc nuntios pacis, vigiles, doftrina, experientia ac probitate infi­ gor*, pro traftanda fc componenda univerfali pace mittere difpofaimus fc decrevimus , utque arma deponant, domino auxiliante , quantum in nobis effet, pro viribus laborare fc operari, regumque, principum fc potentatuum prrdiftorum oratores io rpfo concilio tunc pr*fentes, pio apoftolic* fedis reverentia , fideliumqnc unione requifivimus, ut regibus, principibus fc Esteotatibus fuis ea fignibearent , eofque no­ ro nomine hortarentur ad ipfos legatos apoftolicos benigne fc honorifice traftandum fc au­ diendum , votifque noftris tam juftis fc piis per eos illis exponendis fatiifaciendum. Quod eos iàftoros nobis perfuadebamus , ut quanto ci­ tius fieri poflet, per nos mittendi legationis munus eis impolitum alacriter (ufeipere , fufeeptumque viriliter implete pollent, ac patre lu­ minum > a quo omne datum optimum eft faven­ te, pax ipia traftari atque componi eaque com­ potita , faafta & neccfliria contra infidelium rabiem Chriftiano fanguinc fariari anhelantem expeditio fieri valeret, fc pro totius Chriftianitatis fecuritate fc quiete feliciter terminari. Nofque poftmodum pro debito paftoraîis offcii pacem & unitatem ipfam cum uoiverfo po­ pulo Chriftiano, tum maxime eifdem regibus, principibus & potentatibus, ex intimo cordis atfeftu optantes, ex quorum diflenfione diutur­ Qua perlefta, petiit, an placerent paternita­ niora fc graviora in dies Chriftian* reipubiic* tibus fuis contenta in fcheduia. Et omnes refdamna provenire pofle formidabatur, ex eorum pondetont (impliciter placere , excepto reveren­ auftoritate, pace fc unitate eidem reipubiic* do patre domino Nicolao epifeopo Bergomenutiliter fc falubriter confultum iri fperabatur, fi , qui dixit , quod non placebat fibi , quod nuntios noftros fc literas ad profato· reges , theologi imponerent philotophis diipntantibns principes & potentatus inter fed illidentes, hor­ de veritare incclleftus, tamquam de materia potandos , requirendos , monandoique mifimus, fita dc mente Ariftotelis , quam fibi imponit Averrois, licet fecundum veritatem talis opinio D nihilque, quantum in nobis fuit, omifimus tra­ dat c ac operari omni noftro conatu, ut femoeft falla. Et revercodus pater dominus Thomas tis quibufvis diffidiis atque difeordiis, unanimi generalis ordinis Eradicatorum dixit, quod non tandem confenfu, gratia fc amore ad univeriaplacet fecunda pars ball* , prscipiens philofolern pacem, concordiam fc unionem redire vel­ phis, ut publice perfuadendo doceant veritatem lent, ne ulterius per immaniffimum Turearum fidei. tyrannum ac infideles alios damna Chriftianis Deinde reverendus pater dominus Joannes inferrentur, fed ad reprimendum gentium illa­ Vincentius archiepifcopus Senenti, afrendit amrum immanem furorem elatofque conatus ac­ bonetn , & legit qaamdam fchcdulatn fuper pa­ cingerentur. Qua cum ita tint, nos eunda ad ce tenoris infra (cripti. optatum finem perduci omni cogitatione, cura, ftudio ac fedulitate affeftantes » fc dante do­ Ars mino confidentes , legatos de latere noftro fande Roman* etclefi* cardinales i* confiftorvurdis. rio noftro decreto de fratrum noftrorum con filio per nos poftmodum nominandos, cum auAd omnipotentis fc individu* Trinitatis lau­ doritate fc facultatibus neceffariis' fc opportu­ dem fc gloriam illius, cujus vicem m terris ge­ nis , tanquam angelos pacis, pro bu/ufmod: rimus , fc qui pacem & concordiam nutrit in Chnftiauorum pace univerfali tradenda , com­ (ublimibus , pacemque ipfam e orando difeeponenda fc condocenda , expeditioneque con­ deni jure quodam hereditario fuis reliquit diftra infideles ineunda, eodem facro concilio ap­ cipulis , facram Lateraocnfe concilium profeprobante, ad eofdem reges , oro eorum regi» queotes > cum aiiaa inter cetera in feptima pro­ magnanimitate , fc erga catholicam fidem de­ xima prsscedcoti IciKone , ut imminenti fc no­ votione, prompto fc alacri animo, ad atrum torio infidelium periculo, Chriftianique (angui­ que fandiflitnum opus pacis cxpeditiooifqut nis effufioni, qui exigentibus noftris culpis et­ inducendos , pio nuiverf* reipubiic* Chriftia iam tunc effunoebatur , occurreretur, diflentiotus integra atque perfeda tutela , defenfionc nefque inter Chriftianos reges fc principes fc & falute mittendos fc deftinandos efle decer­ gemes tollerentur , & inter ipfos totis viribus tfijctftti fervatMfiwntnt Dei ,taread fattirMt rd meetfri t , fttrv uffevi nimus. *4J W CoNCÎLlüif Latsranbnsb V. “"“fiS!*"1· •Jïiüô' n’inu1· Fnetm* cum ex dfaturna & multiplici A na ecdefia cardinalram , de quorum numero jiauo CNIUSTJ httrefi Bohemonu» plurimum Deux offirndatur, tunc eramus » fc pr» latorem infaper congrega- vili, ipj. & Chriftianus popwus fcandalixetur , quorum tionibes» qui de querelis ipfis accnrate inqui­ etiam ad vent fidci lumeo arque coacordum re­ rerent , fc ne cnriales Interim & alii ad cu­ riam pro gratiis accedentes nimio expeotaum ducendorum provincia dilcAo filio noftro Tho­ onere fatigarentur» fimul ut infamia» qua dims tituli ianfti Maniai ia «oatilroa presby­ Ai officiales flagrabant» mitigaretur ceteri re­ tero cardinali Strigotrieafi ad Hunrartam tt medio, bullam reformationis edidiflet» qua il­ Bohemorum noftro * apo&oMos fedtt legato li officiorum ftatntis cuftodiendis fab gravi eft a nobis hia proximir diebus plene deman­ poena deneo afttingebantur, nec circa cxceflus . data, eoidem tamen hortamur in domino» ut ipecialiter decernere, aut concilium abfolvere, vel ad nos fc hoc tarum Latcranenfe conci­ morte preventus qulviflet : nos ejus non mi­ lium , vel ad eumdem Thomam cardinalem lenus car·, quam officii facceflores , initio ftaKtum» qui propinquior iliis erit % aliquot ex tim noftri pontificatus fc continuare fynodum, is oratores cum & fidenti mandato dcftinarc & pacem inter Chriftianos principes procurate, non negligent , ad traAandom de opportuno remedio » quo errores» quibus diu detinentor» B nec minos » cum univedalem reformationem perficere noftre mentis fit » primum a prsdeagookant » fc ad verum religionis cultum & ccflore ipfo fuper officiis prdvtfa , novis fulci­ ian&o matris ccclcfi· gremium Deo duce re­ re fabfidiis , fc auftis deputadonibus exequi ducantur. Quibus» hoc taro approbante con­ non deftitimus. Enimvcro nulla vehementfor cilio» veniendi» eundi » ftaodi» quoufqne pr·cara nos angit» quam ut triboli fc fentes ex mifla traAanda dotaverint , * poftmodum didominico agro eruantur» fc fi quid eft, quod feedcudi, & ad propria redeundi, in fide pon­ ejus culture officiat » radicitus evellatur atque tificia liberem falvum condnflum fc fidem pu­ extirpetur. Sedula ergo a depetatis relatione blicam tenore prsfenttum concedimus fc elar­ habita, fc quidquid exorbitaretur animadver­ gimur, eorumque votis , quantum cum Deo to, ut quaeque vcl a decenti fc laudabili mo­ Cterimus, annuemus. Ut autem boc tarum re, vcl a primera iuftitutione defeiverant, ad tcraoeafe concilium ad finem oberrimn fpenormam retraximus » fc ca in unam reforma­ ratmque utilitatis perducatur , ( alia namque tionis bellam, facro approbante concilio, fu­ plura fc gravia in eo traAanda difastieodaquc per hoc editam, ex ordine congeffimus » in caremanent) ad omnipotentis Dei laudem fc ecclefi· fas exaltationem, nonam feflfonem con- C 3ue exeeutores, qui otdinata fervari cogerent, epu ta vîmes ; quam ab officialibus ipfis fc ce­ t inuationis celebrationis ipfius (aeri concilii Lateris, ut quemque tanget » fine fraude in­ teranenfis nono Aprilis iftq· pontificatus no­ ftri anno primo qom. erit quarta feria poft do­ violabiliter ob 1ervati, hoc facro approbante concilio, mandamus fab peena excommunica­ mi n icam paffionis, taro concilio approbante, indicimus. Nulli ergo omnino hominum liceat tionis late fententi·, a qua , nifi per Roma­ hanc paginam noftro conftitutionis» conceifionum pontificem, excepto mortis articulo, abnis, elargitionis fc indiAionis infringere, vel folvi non poffint, ita ut ultra hanc fc alias panas in Mlla ipfa particulariter expreflas , ei aefa temerario contraire. Si quis autem hoc attentare prafatnpferic, indignationem omnipo­ convenientes , officio , ia quo deliquerint, ad tentis Dei ac beatorum Petri fc Pauli apoftolofemeftrc tempus fint eo ipfo. fafpenu. Et fi fe­ ram ejus fe noverit iocurfarum. cundo erraverint in eodem officio , quod quan­ Datum Rom· in poblica feffione » in Latetum io fe fait coinquinarunt» perpetuo careaot. Qui ooftquam conftitutione noftra ad frugem lanenfi fscrofanAa bifilica folemntter celebrata, anno incarnationis dominies s$ij. quartodecireduai erunt, inhibito atque fablato commis-. mo Kalendas Januarii . pontificatus noftri an­ D ni damoo » ad ceteras reformationis partes pro­ cedemus. Et fi nobis omnipotens pro faa mlno primo fericordia conceflerit, ut pacem inter ChriftiaQua perlctta . petiit a patribus, an place­ rent paternitatibus contenta in fcbedula. Et dos principes componamus, non noxiis folum feminibus extirpandis, fed fc propagandis Chri­ omnes unanimiter .refponderunt , placere. De­ fti finibus iofiftemus » ac fanAiffimam contra mum reverendus pater dominus Joannes Franciicus epifeopus Taurinenlis afeendit ambonem » infideles expeditionem cujus 'defiderfam affiduc fc legit quamdam (chedulatn fuper reformatio­ noftro cordi inheret, Deo info rei fu· faven­ ne tenoris infra feripti. te , eorumdem fulti prefidiis aggrediemur. Nulli ergo Omnino hominum liceat haoc pa­ Iro tfi/tcfttt Jcrwi ferv*** Del > ci ginam noftri mandati infringere, vel ei aufa rti veuttricet , cffrticete tenfili» temerario contraire. Si quis autem hoc atten­ tare prefumpferit » indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Pecrt fc Pauli apoitofonrm In apoftolki culminis fpceula divine gra­ ti· munere collocati, nil magis efle noftri of­ ejus fe noverit incuriarum. Datum Rome in publica feffioae fa Latcraficii duximus, quam fedulo ac diligenter om­ E nia circumfpicere » qua ad catholici nobis nenfi facrofanAa basilica foleonher celebrata, commiffi gregis cuftodtam, incolumitatem , au­ anno incarnationis dominie· if rj. quartodecigmentum pertinere poffent j fc in hoc ipfam mo Kalendas Januarii, pontificatus noftri an­ omnes induftrie nervos » omnmaniml togeno primo. P. Bembut. n iique vires contulimus. Cusa^gitur felicis D. de Comitibus. recordationis Julius papa 11. pmdeceffor noQua perleAa» petiit, an placerent paternita­ fter » ut erat fidelinm commodi folicitus, fc tibus fais contenta in fchedula. Et refponderunt tutela ftodiofas » tum aliis multis de caulis , omnes, placere, exceptis reverendo patre domi­ tum quia frequens circa Romana curis offi­ no Jeremia archiepifeopo Tranenfi , qui dixit» ciales querimonia urgebat, oecumenicum La­ quod non placebat fibi modus fchedul·; reve­ teranense concilium indixiflet, fc deputatis va­ rendo patre domino Jacobo epifeopo Potentiriis venerabilium fratrem faorum fana· Romv no, qui dixit, quod placet bulla, fed vult quod CtecU. Gtacrei. Tom. XXXII . N n a vi- 847 V£ 84· Concilium LâtbrànînibV. îtssio rtffMter mforautsooes i 9e reverendo patre PUJ, 4mum Boraardo atehiepi£ropo Spalateofi, qui dixit, quod piam balla mandati, non tamen reformationes, donec audiantur 4r publicentur : fle teveeendi» patritas dominis Alcsio Melfitano * Paride rifauricnfi epifoopis » qui diaemut placere ei» , dummodo fiat reformatio ge­ nerali» . Poftremo veto deminue Marrae de Pcrefobi· procurator concilii accufavit contu­ maciam non competentium » te petiit fuper omnibus fieri iaftrameatum dr mftrumenta. Et fuit indiâa none feffio prWie Idue Aprilis , quu erit quarta foria poft dominicam in pal­ lions, it hoc foerunt pro oâava feffiooe. Qua finita , A* cantato hymno cxukationit Err capellam faoftiffimi, incipiente, Te Deum, c. quo finito , fanAifsimiu dominae nofter cum uoiverlis patribue ic curia reverfus eft ad palatium , te locur concilii remanfit vacuus. Anno a nativitate domini noftri Jefo Chri­ fti millefimo quingencifimo decimo quarto , in­ diâione fecunda, die vero decimaquinta menfi» Januarii , pontificatu» fanâiftimi domini noftri domini Leonis pape decimi anno pri­ mo , de mandato profati fan&iffimi domini noftri fuerunt affine tc publicate in acie eam Ü Floro , bahlK* principis apoftolorum de rbc , ac audienti* publico , nec nqn fauâi Joannis JLaterancnfi» & cancellarie apoftolica, tc diverfe fchedulc tenoris infraferipti. Dc mandato fanâifiimi domini noftri papar intimetur omnibus & fingulis pnelatis , magiftris , doâoribus « & aliis religions vitis volentibus dare notitiam rerum tc materiarum proponendarum in facro Laieranenfi concilio, qu* expedire A convenire ei» videbuntur , ut accedant recurrantquc^ ad rcverendiffimos do­ minos cardinales tres e\,qu*libet congregatio­ ne trium deputatiotiuqt* an$Ouiores , quid ad fttclens in curia ieu Utbc'fc continens, Sc une prefentes , Areis vel eorum alteri, juxta fcbedulatum alias Impreffarum de diâis deputationibus concinentiam & tenorem , diftas ma­ teriat aperiant , illarum noculas Icu informa­ tione» tradant ad cum finem tc ctfoâum , ut illis examinatis & difcuflis^ ili» commemorationes, quo laudabiles ac bon* videbunt ut , in congregationibus tc (cilionibus futuri didi facri concuii proponi pollini & approbati, ad Dei omnipotentis laudem tc ecclefi* fu» fan· â* exaltationem . Die decimaquinta menii» Januarii millefimo quingentefimo decimo quarto , fupraferipte Iners affixe 8c publicate furiunt in acie cam­ pi Hors, ac balilic* principis apoftolorum de UrbeX A audientis publica , nec non fandi Jasonis. LaterancnGs tc cancellaris apoftolica valvis five porris , dimiflit ibidem earumdem iuprsfcriptatum litrraruip^ropiis afficis per mc Joannetn Aàtoniwm ifnâiffimi domini noftri papx curlotem ξΑηηο > nativitate diflnini millefimo quinSentelimo decimoqvarto , indiftione fecunda, ie vero quarta menfis Aprilis , pontificatus huâifsimi domini noftri Leonis papae decimi anno fecundo , fuit publicata in loci, publicis fchedula prorogationis non* fefsronis nique ad d>em quintam menfis Mail ptoxitnc futuri , cujus tenor tali» eft . A Lf efiffpac firmet finen» M, B C D £ ' mL· Licet alias ia ottav» proxime pntcedead fefsfoae, at facrum Lateraneofc concilia·», fa quo plora fc gravia ad omaipoteoti» Dei laadem fc Roman· ecclefi* exaltatioeem traâanda difoatiendaqac fouerrrant , ad fioem uberrime fperatsqne Militatis commodius perdiscater, mmmb fefuonem contiaaationis cele­ brationis infixu facri Lateraaenfis concilii, eo­ dem approbante concilio , ad Nona» pntfentis menfis Aprilis indixerimus, tamen eam dies none fcftionis hujufmodi inftare nofcaeur , tc ea qu* in eadem iefifone expedienda te fancienda funt per venerabiles fratres noftros fan­ de Roman* ecclefi* cardinales , in pluribus congregationibus coram oobis habitis, diligen­ ter ic mature , ut par eft , dilcufia fuerint haâentn, ut defiderabamus , fc aliis prelati» qui'in diifto concilio votum dare debent, com­ municari tc examinari, ac perfici fc abibl vi ne­ quiverint , volentes uos ea qua decet dignita■l- ac matnritate in eodem concilio expediri , nonam feffionem prediâatn ad tertium Nonas Mrii proxime futuri, qu* erit dies quinta dsfti menfis Mali, millefimo quingentefimo decimoqnarro , pontificatus noftri anno fecundo , de corumdem fratrum noftrorum confilio proroga­ mus , ipfamque nonam ieffionem didi quinta die tenendam *t celebrandam * domini Leonis divina providen­ tia pape decimi anno fecundo , potientes li­ ter* fuerant affix· in bafilica principis apqftolorum dc Urbc , & cancellari· apoftoli. cr, ac officii literaram contradiAanim val­ vis feu aortis » Be in acie campi Florui . Et in qoolinet loco folito affix· , dimiffn fue­ runt per me Evrardum Duvivier fanâiffimi domini noftri pap· ac Roman· curia curforem . Ita eft* Jo. Dioverit curfor. Deinde eadem die bora Vefperarum fuit B congregatio in loco fuperiui nominato . Et fuerunt in diâa congregatione fanâîffimus do­ minu nofter te reverend iffimi domini cardi­ nales pnefentes in Urbe , excepto reverend iffimo patre domino Bernardo epifeopo Sabinenfi * cardinale fanâ« crucis * qui non po­ tuit interefle propter corporis alterationcm : ac etiam fuerunt pnefentes patriarch· « archie pilcopi tc epifeopi numero feptuaginta & no­ vem > * duo abbates tc generales ordinum , habita prias oratione . Et per prxfatum re­ verendum patrem dominum Thomam Phedram de mandato fuc fanâitatis * alta tc intelligibili voce propofitum fuit , an place­ ret paternitatibus fuis , quod fchedula que C fuerat eis leâa in alia congregatione particu­ lari * deletis te cancellatis his que concernunt prelates* proponeretur tc publicaretur in pro­ xima nona feffione · Super hujufmodi propolitionc fuerunt vota particularia * qu« fequuntur. Primo reverendus pater dominos Bernardus epifcopus Tarvifinus gubernator Urbis dixit , quod placebant fibi propofita per dominum Thomam rhxdram : tc idem dixit reverendus pater do­ minus Ccfar Alexandrinus . Reverendus pater dominus Joannes Vincentius archiepifeopus Senentis dixit * quod daretur copia te temKus deliberandi . Et ad idem fuerunt omnes antes in eodem fedili . Reverendus pater do­ minus Alexius epifeopus Melfitanus dixit pia- D cete , prout Phcdra dixit , dummodo de ce­ tero detur copia . Et reverendus dominus Gisbertus epifeopus Rapollanus dixit , xjuod dif­ ferantur que concernunt prrlatos , & detur tempus deliberandi . Reverendus dominus Francifcus Nannetcnfis dixit *«quod detur co­ pia tc tempus , & interim fua fandius vi­ deat petitiones przlatorutn . Reverendus do­ minus Ludovicus Tricariceoiis dixit , quod detur copia tc tempus faltem deputatum . Reverendus dominos Thomas Comaclentis di­ xit , quod differantur ea qu· concernunt prelatos , &r detur copia tc tempus . Ad idem fuit reverendus dominus Hieronymus Afculanus . Reverendus dominus Pompejus Reatinus dixit, quod deleantur que concernunt prrlatos -, tc circa alia contenta in bulla refervabat vo­ tum ad aliud tempus * quando erit melius in­ formatus. Reverendus dominus Nicolaus Bergomenfis dixit * quod ea que concernunt prae­ latos * pertradcntiir per eleâos , tc expedian­ tur limul cum aliis contentis in bulla . Ad idem fuit reverendus dominus Paris Pifaurienfis . Reverendus dominus Joannes Aquitanus dixit , quod placebat , prout dixit Phcdra . Reverendus dominus Maximus Ifernieniis dixit t quod placebat , prout dixit Phcdra . In reliCvncil. General. XXXII. Tom. “‘"tMif*·1, fjo quis detur copia tc tempur . Reverendus domi-muo nus Joannes Antonius AngJooenfisdixit, quod VllJ. placebat , quod fufpeodercncur qua (peâaot nd epifeopos , donec cum aliis petitiones eoram difcutiantur tc determinentur 10 fecunda teffione i proxima . Reverendo domino Joanni Antonio Callinenfi placent contenta ia fcbedula * dummodo concernentia epifeopo· exa­ minentur , tc deinceps detur copia tc tes·· pus* ut melius confutatur te refpondeatur. Si­ militer reverendo domino Petro Forolivicafi * demptis omnibas contentis in bulla * quatenus concernunt epifeopos te ecclefias * cetera pla­ cent . Et fupplicat fsnâiffimo domino noftro, ut habeat prelates rccommcndatos . Reveren­ dus dominus Laâantius Suancnfis dixit * le non audivific * nec legifle bullat· . Ideo non refpondit ad idem. Reverendo domino Joanni Tribu rien Ii , tc reverendo domino Joanni Bo­ vi nen Ii placuit fimpliciter * prout in bulla . Et ad idem fuerunt duo fedentes prope eos ·_ Re­ verendus dominus Dominicus Lucerinus dixit « fe obtemperaturum io omnibus fanâiffimo do­ mino noftro : tamen libenter vellet legere bul­ lam , tc prudenter deliberare . Reverendo do­ mino Joanni Sibinicenfi placet * quod in om­ nibus contentis in fchedula , tc quoad omnes cujufcumque ordinis fervetur dilpofitio juris communis . Reverendo domino Angelo Biitonorienfi placet , quod placuit domino no­ ftro . Supplicat tamen, quod fua libi tam il­ licite tc atrociter ablata reftitui faciat . Ceteri vero dixerunt, quod daretur eis copia tc tem­ pus deliberandi . Et tandem dominus nofter refpondit , quod daretur eis copia tc tempus deliberandi . Et fic die fequenti dc mane in eodem loco convenerunt prckti , te fupradiâus dominu· Thomas Phsedra legit eildcm fchedulam , tc volentibus habere dedit copiam . Et tandem didi pariati elegerunt infra feriptos pnslatos , qui una cum reverend i (Emis dominis cardinali­ bus deputandi per fanâiffimum dominam naftrutn deliberarent fuper fchedula proponenda in lellione. Prolati efcâi fuerunt infra feripti, videlicet, reverendi patres tc domini , Senen­ tis , Spalatenfis tc Rhcginur archiepifcopi, tc reverendi patrea domini Melfitanus , Reatinus, Faventinua, Lucerinus & Forolivienfis epifeopi Deinde diâi pariati dic fequenti in aula fu· penori ipfius palatii convenerunt cum reverendiftimis dominis cardinalibus , te ibidem eoofui tarant tc deliberarunt fuper proponendis in nona feffione , prout in ea inferuntur : tc rcmanfeiunt concordes . taptifia Car^ba Se­ XitrtftijatitAiMu , priaapi Fabricia C arrêta , fact» Hitrafaljmitaaa τΑ^αίι taa^oa UMgÿlr· fal·rtM fltriaM luit . Baws/iwus feroahu 7mjs»îj rt»fu , Rebgionis noftr· Hierofotymitan· ftudio atque obfcrvantia impullus, princeps illuftriffime, non potui juffis tuis , dum aamiratus in Urbe ageres ; protnptiffimus non obtemperare. Nobilis item vir Philippus Provanus, vices nunc in Urbe gerent, adhortatus vehementer eft, ad idque ab ipfo omne auxilium ac favor mihipreftitus <Λ , ut onus orandi pro religionis noftr· de­ core , Laterancniis fynodi feflione oôava, adfpirante Leone decimo pontifice maximo, lubirem. Quod ctfi aidiiust) ac meis humeris impar eflct, Nn g qua Bjl »5® CoNClllOM Latbranbnsb V. RW,fït. S0 ÏBsstb Q“» tamen potui Cede!itate ac cara abfolvi vut . In A , ptifte fincerse menti* animi obfequinm , abfo· aSRT” lutumqee tanto ingenii difcHmiae fufeeptam CXBIITI quo orandi mtmere * ut ia omnibus ooflre re· ilgfonis negotiis, reverendiflimtu cardinalis Ju­ otici folit* benignitate fufdpia* i Br qui tum »i«l· exaltationi gloriofiflim·, a qua femper benefi­ lius Medices, noftri ordinis ingens pneGdium, cii* firm innumeris aflcâe > deditiflimus femper mihi opem Br favorem impendit, tamquam it, ektitl, quafi none audo fervitutls vinculo, fub qui de reiigioAc noftra femper efle optime me­ tuo ut pnufidiofim ucto, ac vehementiffime prentas renferetnr , eiiftimavj bos noftros quaJefcumqoc labores tibi efle deftinandos , ut de cor , turque HhiftriifimsB dominationi me to­ his te omnibus , que pro religione noftra in tum trado atque addico. Vale. ipfa fynodo » in qu* Chriftian· reipublic· de­ Rome Kalendi* Aprili* rj«j· cus ac fplcndor maxime effulfit, reccufuerim , facerem certiorem . At hoc unum Ingenue fa­ Orat»· ÜtffUU Giflt Snttfii , itui. th Wtnfrijturtai , Mitt <ψΗΐ Ittnt teor, fi quando illius loci amplitudinem digni· mu* pMrijfcra» mersusM* tt Ltttrtattft tatemque animo volverem , atque onus ioiun· tHitm ilt Λ·4 , dreinsfaar/s Xa/v». ôum nobis coofiderarem » totus equidem alge­ bam , fle cor atque animus quodam metu per- B dai yt/Nttritif ftiUtfittt ytinfftttfiMfi ttrtit , culfus me ab incepto plurimum deterrebant . Ac perquam libenter hanc orandi arduam atÎ|ue difliciletn provinciam detreAaflihn , nifi Veni fande Spiritus, omnium tuo amore Cor­ utflet mihi fle religioni 8t cellttudini tuo mo­ da fideliam comple, &inme tua virtuti* ignem rem gerendi incredibilis cupido . Idem etiam accende, ut tam arduum hodie inceptum te pnefttti , ne inrer commilitones viderer ptorfu* pirante exequi valeam. inutilis , qui licet forpore aliquando fervite Cum , pater beatilflme , vofque Chriftian· nequiverim , at ingenii atque animi opibus , religionis fulgentiflima fidere , onus orandi in hoc tam augufto confeflu mihi minus experto ae quantulocutnque valui ingenio , religioni fuifler in^unaum , diu mente revolvi, quam noftre non defui . Gaudeoque mirum in mo­ dum , fi quid ejufdem caufa facio » nihilqnc meis id impar viribus foret. Nam tum ingenii animo gratius quam de religione aliquid mere­ imbecillitas , tenuifque dicendi copia mini filentium indicere videbantur, tum coram tanto ri· Tu· etiam pneftantixefle figtfificandum pu« Cntifice ac fecrofanâa fynodo Lateranenfi vertavi, quemadmodum ab ipfo (ummo pontifice captum eft agi de unione ecclefi· * ejufque C fadurus , verebar , ne in dicendo obmutefcerem , Et id acrius me vexabat , quia idem reformatione , ac dc pace inter Chriftianos graviffimis ac maximis oratoribus Br pnilofophi* principes facienda, & dc e sued itione adverfus ahquando evenilfe compertum habeo . Quod 1 urcas fufeipienda : Br ad hrc omnia ab eo­ ego animo cotnpledens , hujus ornatiflimi Br dem Leone vehementer incumbitur . Quam· facerritni loci amplitudinem majeftatemque me obrem fperandum ab his plurimum eft, qui du­ rito expavefccbam. Sed cum plane , pater fanro lubfunt Turearum imperio , atque au illis diUitne, tu· iere nitar frontis, atque animi be­ pariter qui Tureis finitimi eorum femper ar­ nignitas , fingularifque tantorum patrum hu­ ma formidant , Leone pontifice maximo annimanitas me ita recrearet atque reficeret , nt tente , imminutum iri Turcaram imperium , obire munus mihi delegatum non dubitarem , atque ab eorum immanitate ac barbarie ere­ «d quod hujus etiam pnecipui temporis obfer· ptum iri faltem populos, anos feptuaginta ab vantia me hortabatur : fl<*are audentiori animo nioc annis iuo adjecerunt imperio. Quod fi in hoc tam eminens fuggeftum , unde iotut fero oratione meam vim, ubertatem atque elegan­ terrarum orbi* confpicttur , afeendi . Confifus tiam delideres, ingenii mei tenuitati precor adicribas - Non equidem fpe qmrftas aut glo- D igitur omnipotentis Dei Br ititemerate tirginis , divique Joannis Baptifte noftri fautoris auxi­ ri* ad id muneris obeundum commotus fui , lio , tuaque, pater beatiffime, me hortante in­ fed ut re , qua aliquid valerem * me noftre nata clementia , cum de Chrifti militia , tum religioni non incommodum ac prorfus inutilem de fanâa fynodo brevibus perftifagam » De exhibe rem , cujus ab ineuntç astate obfervantiflimus femper fuf, T»* quoque prsftanti· Chrifti militia in primis dicere ncArom~eft inftitutum , cui ille operam dat , qui magne Be ante iftam ad principatum eveâionem deditiffu perne militi· cxleftis eft cupidus Br Chrifto fimus fui « femperque magnopere colui ac fum femper bxrere deliderat , cuique illius divin· veneratus , quafi animus pnefagiret , te quan­ vocis non otiofus auditor eft: Si ftitmw, in·tt. doque hunc altum , tamque tuis meritis di­ gnum honorem efle aflecutunim > Quanto fue­ quit, ttitifar rjt, m/rfsMrsx; CT srfi sp/smss,*' illit tr mimUfr frit. Chriftus autem in ce­ rim dc hac tua cleâiooc gaudio afireâus, nul· lts eft : illoc igitur nos curium dirigere decet. lis pofiim coniequi verbis. £t quo id pnr me Nemo terrene confuetudinis , caduecque diledeclararem aliqua in re, libentimme mihi tuo Ô ion is reminifeatur - nam qui huic Chrifti mi­ nomine injunâam fufeepi apud Lçoocm deci· mum orandi provinciam ; quamque apud il- B liti· accingitur , non fibi domum Conftruere , non poflcfuoncs comparare debet. Efcas enim lum habui orationem , alteri in Lateranenfi regias habet , 8t imperatoris annona faritur . concilio habit* fubncâcndam. curavi, ac fimul Manlio autem in caftris eft : ubi fi mors Chri­ imprimendam, turque celfitudinicfle tranfmitfto bellante contingat , gloviofa eft , Vincen­ tendam aut deftinandam cenfui : quamquam tes enim dona rogalia & honores quam maxi­ nos minime preterit, hanc talem non eflequa­ mos adipifeuntur · Et liret vita in prejiss lalem tu· Cingulares divjnrque virtutes mereban­ boriofa fit , in pace tamen fplendida tc hono­ tur . Privilegia autem noftra , indu Ita conftirata tr an figitur , Chrifti autem militum arma , tutionafque ab aliis pontificibus concefla , be­ non lorica, nos clypcus, non.gladius, fed pic­ nign i ili mus Leo decimus pontifes maximus bu­ tas , religio , probitas, innocentia 9t caftitas rn aniflime confirmavit , atque magnopere au­ funt. Non cedat armat* mentis conftantia ter­ xit , perpetuoque robore munivit . Supere ft , roribus inimicorum . nam nifi quis ftrenue puprinceps dluftriflimc, ut fcrvuli tui Joannis Ba- af- gM» • JS W Concilium La ΑΜΝΟ gMfimt» ata coronabitur. NiM! ante® eftne. OUUfn qui·»» «Ail erudelim noftro botte , qui in HM. *·"*·· cala bcllua» , in tenu fraudem Ar odium In«M primo* fratre» excitavit. Et ia ia oarai *·ttro opère Tea tendit retia . Et ne multi» voe remorcr , umni» mundi mala fua funt pravita­ te coaunilla . Et c»m aena humana varil» hujaa aauadi Wecebria dévida fit, 9c laborem fa- giat t voluptate® vero (equatur , pravifque roAttero defidetüa «gti ferat, noa fie apoftofea A** *> hortatae : Jadoiro vw urmatorau» jUci , M advtrfiu iafiéUt fan ftglrU . Vittore® Cfiriftu® rogtm fequamur, quinro volt vittocia fua habete participe». Créa illius noftraeft vittona » cuju» patibulum nofter eft triompha». Tetta non nobis patria eft , fed evtom no» ci- : ve» 9e incola» expèttat . Ubi Km utinam verbe ·** ·>· domini audiamus i Χφ , tnqliit» ftr*c tr JiJtlit, *>U fafte Me* ftifH fiMü, /upsr fe te roqferuM» . Mage , inanem , milca M«». i4, muL ftrenue t imitator domini tai Ar regia «terni co­ me» , digni» 9c optati» remuoeroberb praemii». O falutifera 9c ptn omniba» expetenda Chrifti militia » ia qua certa 9c prtetoumma funt trophart » quibus toc martyres ac beati patre» c«lefti imperio gloriantur , ac perpetua pace qaieietmt. Licet parvulus ex collo pendent ne* po» , litet fparfo crine Ar fcifla venibus ubera mater oftendat » quibus te ««trivie ; licet iti limine pater jaceat , per calcatum perge pa­ trem i crude lita» iftp picta» eft » 9c fictu ocu- C lis ad crocis vexilÿm evola . Gladium tenet hoftis » Ut nos petimat . Nec de matris lacrymi» eft cogitandum , nec propter patrem Chri­ fti militia eft deferenda » cui etiam falvatoris caufa vitam debemus . Huic Chrifti militi» , Leo X pontifex maxime . a fumato Deo invL Aea vexillifer prxfettus feifti « tibique ille iigandi 9t folvettdi poteftatem dedit. Tu in fpeCula domini pervigil fortiter adftans « eunda in rettum tramirem rediges . Tibi ergo om­ nium ecclefiarum pnefides Ar totius orbis Chri­ ftiani principes patere afleftant . O quam di­ vina & Talutifera finit hec tua ad fumos i pon­ tificatu» apicem afltimptio , a quo pro pacan­ do ftaru Chriftiani populi » qui tot fceleribus, D rapinis 9e feditidnibus permifeebatur, ad i'alutiferam hujns ereptas fantta fynodi curam deventum eft : eu i rei quantum uobiliffima ta» famille Medice» nomen contenu® fit , clare conftat . i u namque optimus paftor , tu falutifer medicus infirmitati Chriftianss religionis caelitus datus es . Tua enim cura » tua txtela » folertia » probitateque atque virtute grex domini egebat , ut ab imminenti capitali exitio liberaretur » ut priftine fanitati aos te vero ereditiffimoque medico reftituetetur · Ad quam rem tela fynodus hue erit veluti quodaatn Mithridattcum antidotum. In (ynodis quo­ niam folna plerumque eft mater ecclefia falubria remedia providere , fi quando nocendi E cupiditas , ukifccndi crudelitas , implacabilis animus & feritas rebellandi fuo in populo oriebatur . Nunc impius lueri furor » ac cifrenis cupido » iraque praeceps atque immanis li­ bido » qua foetentes agit mentes , honeftatis fines effregerant , Ar omnis denique (ceterum labes in mundum incpferat. Mores vero Arinftituta majorum , pro lege tenenda » (prêta ja­ cebant : praevaricatores divinaram legem » Ar ccdefiafticarom confuetudinum contemptore» impune cervicibus elatis incedebant . Abates vero 9c depravata voluntas., ubi feme! ccrpc- iukihiiV. Μ“ΐ,“·'· Sf4 k rant , fa die» duriores efitcicbanttu t ■k 9c ai- (celeribus adftriftu» ooa facile ab ei» di- fissio VUL velli poterat. Qus» omnia ab bac (aattUEma fynodo fincero examine pendentur . O fehsberrimam «mdiemam nmnihns confnleatcm , omnia tumentia comprimente»» , omnia cabeicentia reficientem , muni» (apervacanea rofecantem , oetniaque depdavata corrigentem ' Hanc rege» priucipefque medttabamer , hanc populi omnes efflagitabant » hanc fenea » jnvtsse», cuottique Chriftiani cepero videbantur» }|«ibea tacitum Drw dafiderium bujufnrodi mpiiabnt. Et hh «naibu» tu folu» » pater beatifiune , fatisfacics, qui hunc tantorum pa­ trem ia tui tam faufto poniificatna initio cos­ tum hanc ia udem Lateraoenfem cocgifti » ubi illa duo Petri Ar Pauli precinfiffima capita repetita venerantur » qu« hic totius Christia­ na reipublica imperium , tribunal Ar dece» pofuerant. Et cum ab omnibus fynodi» Lateraneofibo» femper ingens ipfi «celeti» adjume»* tum Ar utilitas prnftna iit » hare mirum ia nan­ dum rette profpiciet, a qua omnis (na lain atque quies pendet : qee quantum fyaudali auxilio egeret » nullos eft qui neiciat. Qua d« re, patet ianttiffime, inter ea qua» ab» te pnedarilfime gcfts geryadaque iunt , hanc (an* ttam fyaodum , rem adeo arduam 9t hi» tem­ poribus opportunam pvofequi periantte dccra. vifti. Ab hac enim religiofi «rbantque muces inftaurati erunt » 9c flagitia *qua divinum exa* men notavmit, coercebuntur, ia qua tela ani­ morum fincerita» Ar religionis amor cuntta pe», fabit . Quibus tic geftis » calsfte» ira fetura temporum felicitate expiata» vidchuntxr . Au­ rea nempe te artas regnante ûcigfet , Ar iuftitia de aelo lapfa in terras redibit. Tu mera­ rum virtutumque omnium exoptatum pmfidfem divinitus datus es, a quo cuique fua penmia tribuentur . Nunc fideram crleftis omnia® harmonia tibi Chrifti vicario applandit» Arcuattorum hominum pettora incredibili de tua feaami felicitate gaudio perfunduntor , Ar fub te paftore optimo omnis exultât populus , a quo pacem , concordiam Ar tranquillitatem expr· ttat » quaa omnis jam homo optat , cupit t amat Ar vult . Et cum pacis amica ipfa fit juftitia , Ac fe invicem olculentur, ea etiam fumma io te conlpicitur . Tu igitur pacis do- VJM·.!,. nator Ar juftitim defenfor diceris, a quibas iasmortalirate donaberis . Quid eft enim quod principem melius pnedicet » quam quietus po­ pulus, concors fenatu», Ar tota refpublica mo­ rum honcftate intignita ? O pacis dulce no­ men , a qua tranquilla libertas , utentis fere» niras , fimpliciras cordis , vinculum amoris » Ar confort ium caritatb gignitor . Here fimultates colli», bella compefett » iras comprimit » fu per bos calcat, humiles amat » difeoedes fe­ tter , inimico» pacat, cuottifque eft placida ; Quamobrem antiftes maxime , vofque Chriftianr religionis firaai/Em» columns , militia ChriftiTummi duce», qui in tanta baro® tem­ porum expettatteae m facerrimu® hoc tem. piumconveniftis, ftflottuanti fommia Petri na­ vicula procellis ooe® tuliftis , maxima Ar pe­ renni laude eftis digni, Ar calcftc ftipendfom vobis dabit Deus , fi hoc tam falutiferum fanttumque concilium fanfte matri ecclefia profu­ turum , cui libertatis decorem reititoee , Ar foo populo mores vivendi rcligiofius praecipiet, to^ to pettore amplettcmini, Ar fociles empto ope­ ri fovebitis , io quo veftra erga ipfe® eccle­ fiam 855 Ÿ® Concindm Latb&anbnsb BKSS IO bonoTM* pietas filiorum , Br Chriftian® ▼III. re i public* civium verus amor eoafpiektur. Eece enim nunc tempus ,■ quo coeperis etiam » ■ mentis ignavia expellenda cft . Ecce tempus » Suo ia armorum cclcftinm tcrrcftriumque moitatione , cordis fiocerims , animi magnita4· » virefque corporis prorepublica ChtuUana exercende funt . Verum cum hcc militia noftra divi Joannis Baptift® affiduis Turearum' incur-fibus (emper fuerit obvia » &r de ipfis quampluri■aas jam vidorias meritofque triumphos obtinuc■rit, tam a temmis pontificibus, cum a fandis con­ ciliis , maxime a eundis Lateranenfibaa» miri* fa­ voribus 8c privilegiis afici , 8c variis ftspcndiis commilitonibus noftris conccffia » mnltifqac be­ neficiis donari meruerit , qu® recenfendo , ni­ mis prolixa foret oratio . Itaque, pater beatiL fime , & tu tantorum patrum fplendidiffimc cor tu* , qui in hoc templum convocatus fuifti, cui divus ille Joannes Bsptifta noftri falvatoris fixeurfor prxfidet , qui temmus patri® tu® lorcnti® « urbifque Rhodi a 8c Hierofolymi­ ta ai ordiols patronus exiftit , cujufque olim nomine vocari non parum letabaris , quemque ante alios omne* colere confuevifti , toto tibi tiedore 8e imis fenfibu* hanc fuam Rhodicnetn religionem « 8e prsftsntiflimorum Rho­ diorum principem a qui Chriftian* fidei defenfor cft acerrimus , cum toto populo , & hos fedulo tibi allante* noftro* commilitone* commendamus * ut non folum nofter ordo in fuis privilegiis 8e conftitutionibus ab hic fan­ da fynodo confirmetur , fed etiam augeatur . Sci* enim , pater bcatiflime ( 8c tu Lateranenlis iynode · Rhodon infulam ab omnibu* laudatam , atque opportuniflimam femper ad re* gerendas efle judicatam . Nam Rhodos noftra adjacet Afi* , qua maxime Alia in mare noftrum excurrit .· nine in Syriam 8e i» /Egyptum commodiflima eft navigatio , hinc an mare Aliaticum * Hdlcfpontum , Proponuda ac Pontum commodiflime folvitur , Λ: tebus navalibus atque clalficis ea civitas fempet Îolluit . Quamobrem Rhodiorum amicitiam crnpcr Romani magnifccerunt , corumque ad multa bella ufi funt opera . Quare arcis ac rei Chriftian* propugnaculi curam tibi , pon­ tifex maxime , non in poftremis efle haben­ dam arbitror , ac danda eft opera , ut que­ madmodum cam Soli fiiifle urbem confecratam ^radunt t ac nui!» die , quamvis nubilo ac pluvio , Solem 10 ea non illuxifle : danda eft , inquam , opera , ut ea infula vero So­ li , hoc eft , Chrifto femper fit facra , ac femper verum Solem colat , in caque femper illulcat . Tu nos igitur favore & clementia protegas > quo alacrius ea pro republics Chriibana contra infideles egredi valeat , qui rabido Sc truci animo femper contra Rhodicnfe prsfidium inhiant , 8c ufque fub divi Joanni* Baptift® auxilio copi® Hierofofymitanx militi* , corumque crudelibus aafis for­ titer reGftunt , Se feroces animo* innumeris rrcliis compcfcunt . Nam nec principes nofbi , net commilitone* certa vit* dflcritnina fubire unquam recufant , nec recufarunt , ne illa Chriftian* teipublic® firma Rhodio­ rum propugnacula ia Turearum ditionem re­ digeremur . Arx enim illa eft expultrix fxvilumorum hoftium , qui temper veftra* ur­ bes 8* imperia invadere , & religionem noRtam funditus evertere ftudent . Et ut jam per literas praeteritis mentibus , pater fan- V. ·»*»«·«}**··»· Λ diflime, tibi illinc a noftri* fignificatum fuit , ANNO Sultan ' ' Selimr fed® " Mahumetan® * immitem ty­ CHRISTI rannum clallem ingentem paraviflê » 8e in­ «HJ· numera* copias contra Chnfti fideles & Rhodi4 iaful® milites 8c incolas contraxifl· , 8c tantam tormentorum vim > quantam nullus unquam » ad id bellum inftituifle explora­ tum habuimus , qui illlinc poftmodum temotis caftiis alio contra orthooox® fidei cultores impetum fecerunt > ubi multas clades 8e urbium everfiones inferre conati funt . Et nuperrime cum quieturum efle illum fperaremus , per al­ tera* a noftri* fanâitati tu® fignificatum cft a in eofdem belli apparatu* ingenti ftudio , fummaque celeritate incumbere · Et cum nihil maB joii odio profequantur quam Rhodum , ei mul­ to magis m polterum timendum eft t cui nun­ quam minari deliftunt . Necefle igiturj cft » ut fnincipibus Chriftiani* accerfiti* , 8e tuis in andadiipetfi* ovibus tepta collcdis, quo unum f>t ovile » fieut unus çft p?ftor , cui pacifice 8c quiete prxeipia* , ui abs te magnanimo duce 8c vexillifero , tua animi fincerûate » mirabili lapientia , czleftique virtute advertes hanc in­ fidelium potentiam bç lum fufeipiatur . Exper­ gi fcimini ergo , cxpergilcimini tandem' Cnriituni principes . & labanti ecclefi® auxilium af­ ferte , & fub Leone feliciffimo paftore, invido­ que duce » dc bello Tureis inferendo in medi? C um conlolitc » ncc ulterius patiamini noftri re­ demptori* fepulcrum , 8c Conftantinopolim no­ vam Romam fub Turearum imperio detineri a & tantam peftem atque perniciem advertes Chri­ ftia nos populos diutius favire . Sed religionem vellram propius refpiciatis , quam colere 8c angere vcftri imperii & regni intereft . Cuju* ici fideliffimum vobis Romanorum exemplum propono > quorum rcipublic® fplendor femper emicuit , dum religionem pr® eundis rebus obfervaiunt . His enim non folum fervand® , fed etiam amplificande religionis ftudium fuit : quam ii quis contempliflet , non immeritas di­ vin® ultioni poenas dabat . Ne miremini igi­ D tur , fi tot infortunia Chriftiani* rebus accide­ runt . Rara enim inter principes Chriftianos concordia hadenus fuit . Qui cum debuiflent unanimes falutifer® contra infideles expeditioni coniulere Sc opem ferre , bella cis gerere magis placuit , qu® nullos honeftos meritofque trium­ pho* habitura edent ; &· religionem conlcrvare at. 3ue defendere contempfcrunt · Deponite nunc * eponite Chriftiani principes hanc tarditatem at­ que fegnitiem , Sc ad vindicandam Chriftianam rempublicam ab atrociflimorom hoftium fervitute accunatis , & iaful* Rhodo opem afferte, qu® ( quod Deus avertat ) fi expugnaretur , v® , ft Chnftianis urbibus 8c imperiis . Prxftatç igitur auxilium . Nam quid magis vos decet , E quam non folum pecunias atque vires omnes pro Chrifti nomine & gloria exponere , fed et­ iam vofmet devovere , ut vita frui «terna va­ leatis ? Hac enim conditione gignimur ut gene­ rati nos Deo jufta & debita oblequia pnebeamus . Viriliter ergo agite , probati principes , currite foi titer curium hunc felicillîmum , & certate bonum certamen , »t «terna prxmia confequamini . At P.C.cui Chriftianx religio­ nis haben® tradit® funt , hxc tc cura , hoc te defiderinm tangat : hxc te viftoria, hic te tri­ umphus ex pedat maximus , qui nullo ixculo aboleri poterit . Magni enim tk ingenii divini cft , magna aggredi , atque ea moliri , qu® non minus mçriti quam gloria: liiit paiitoia , Ja- •j7 W Concrucia LatbUanins* V. V· AtrifO Jacet defelata Aie, jam Africa, jaect jEgypcu·, / SESSIO K. Λ CHRISTI ac boa· Europe par* deferta, abjeAa, fine lege, ifib fine moribus, fine «lloChriftia·· religionis eon» Nno · nativitate domini 15 a^ tndiAioae iortio . Ubi tot civitates , tot popali , toe fecunda, die vero Veneria quinta menfis Imperatores, reges, principes «alta rem fidei Maii , pontificatus fanAiffimim Chrifto patris fc armorum ni» pr»ftaatifiuni , ubi tot ©eletc domini noftri domini Leonis divina provi­ berrima Chrifti «r (anAoram templa k twitdentia pup* X. anno Cerando , firit celebrata liffimam jam Tartaram k barboronMi ditionem nona temo generalis concilii in ecdefia Lateradevenerant , a quibas acceptas cladm, OvctfiOnend fe loco felito mane bura Tertiarem . In oct contuuseliaique non eft hnjm temporis requa Init prefens prnfatus faoAtdunns dominus cenfere , com jam omnibas nocn fint atque te­ nofter dominus Leo pape X· indutu· veftffos fta tn , dr cam tot tarn anno· nihil alind au­ pontificalibus , (edens in thalamo coafaeto . diamus quam excidia alia fepcr alia ChriftiaFuerant prudentes infra fcripei rtvewndiSmi noram . Quid qvod Tyrrhene»» mare toties domini cardinales , patriarch» , arcbiepifcppi, infieftarant , * ( quod pudet referre ) ad iitora ufqœ Romani agri pnadatnm venerunt ? Sed 1I epifeopi , abbatés de magiftri générales orci­ nam , dr oratores principum , dr quamptares hoc loca tam efferata , barbara , fine fide , iUuftriffimi , domini , dr ahi doAorcs tt nobi­ fine Deo , tam diu ia poteftate infidelium efle, les in copiofa multitudine. ac non tam regi , qtram devaftari pa® funt principe· Chriftiani , dam quo faa itmt qnuEfifcfi μτ&λλΙη . rant, non qua Jefu Chrifti ·· dumquifque lu­ xai , fimultatibus , otio indulgct i dem Ro­ Reverendiffimus domiaus Raphael Oftienfis. manum pontificem totiet acclamantem, rabidos Revercndiffimtu dominus BcrnardmuS Sabtncalupos gregem domini invafifle , non andiant . fis. At qui noa tanta «flet realm jaAura fragilium, Reverendifimt» dominus Dominicus Poriuennifi cum hit innumero qaoque anisa» fideliam fis. deperirent, qu» parrim metu , partira labefaReverendifimns dominas Jacobus AlbanenAata religione, quafi alant» iocalrn fenfim in fis. dies a fiae deficient . Hac , pontifex maxime RevcrendiCmm dominus Franciicus TiburtiLeo , animum tc decet advertere , adverfus nentis. horum rabiem » compofita inter Chriftiano· pa- C; Rcvctcndiftmu dominus Marcui Frrncftini». ce , coniurgere , exercitem ia ea loca trajice* te, illata» ab hoftibus injurias ulcifei , ad tan­ Tniiytcri ttrihuki . tum decus , tantam glociam ance alios evola­ re Crux Chrifti in adeat uro vexillo prodi» Revereedififasus dominus Franciicus tituli fsnbit , dax agminis fui pnrcedet omnipotens ·. infultabitur undique coram capitibus, tamquam Aoram Joanai· dt Pauli , Sorrentinos. KeverendimuMS dent mus Nicolaus tituli fanAn parieti inclinato & maceri» depoliat . PerfequePrifc», de Flifco. ris dt comprehendes illos , dc non converteris , Revcrtodlftimus doouaw Hadrianus titqli fan* donec deficiant . Sed fine te , Deos , mtfefi Ai Chryfogoqi. Îuid femus ? aut quo recidunt conatos noftri t Rrverendifimus dominas Leonardus tituli fan'ogitat jam bonus paftor vicarius tous, cogitat, Ac Suiann», Agenncnfis . inquam , in veram lan&amque fponfe tu» unio­ Reverendifimus dominus Chriftophorus faaA» nem , cjufque reformationem incumbere . dt populi tui in angulum tcdaAas fervare reliquias, Praxcdis. amifla recuperare , fines ecclefi» propagate. At D Reverendilfimus dominus Antonia· tituli fanâi Vitalis, Sipontinos. feriptum eft , quod reprobet cogitationes po­ ReverendifiMMs dominus Pctrtts tituli fanAt pulorum , dt reprobes confilia prmcipam . Pa­ rentes ergo ad unum putemus fideles principes, Eukbii, Anconi tenus. Reverendiffimos dominus Bandinelhis tituli Situros in horte» ruor Chriftianos omnes i pera­ Sabina , de Sauli». tam putemus efle da flem , inftruftam aciem : Reverendiflimus domines Laurentius tituli lannifi tu Deus exercituum adjuves » noftris his cogitationibus , his confiliis pnrfens sffftas , Aoram quatuor Coronatorum. adlpires , faveas nifi denique cuftodieris ci­ vitatem , fraftra vigilant qui cuftodiunt eam . Tibi ergo regi regum dr domino dominantium XMsrmu curdiaefri preces (oli fundena» (ont . Ne memineris ini­ quitatum ’ noftrarum · Exarge , dr diffipcnrur RrrermdiffimtM domines Fridericus de fanfto inimici tui r vindica faoeuiocm juftorum tuo­ Severino, fattAi Angeli. Revcrcndiffimus dominas Hyppolitusiand» Lu rum , qui eflulus eft . truc de manu canam unicam fponlam tuam , labanti tu» religioni E ci» in Silice. porrigito dexteram . Leoni pontifici maximo , Reverendi®mus domiant Alexander fanAi Euftachii, Farnefius. quem ad pafccndat oves tuas unum pr» omni­ Reverendifimus dominus Ludovicos fanA» Ma­ bus elegifti mitre auxilium de lanfto tuo , ut SicatisChriftianorum animis , in hoc um fan­ ri» in Cofmedin , de Aragonia. RcverendiCmus dominus Marcus fanA» Mari» um , tam necelfarium , tamque ecclefi» tu» utile dr expediens opus toro , ut ajunt, peftoin Via lata , de Cornelii· . re incumbere , illud feliciter abfolvere te du­ Re verendi® mus dominus Alphonfus laudi Theo­ ce valeat , qui vivis de regnas in fecula . dori . Dixi. Revereadiflimtts dominus Matthcus fanAi Artgcli Gurccnfis. Rcverendtffimus dominus Juli»· fanAr Mari» · »· Do. • de Navicula. ■*“*·· A Re- 8js W CoHcmoM Lati»*n«nji V. 8ao Siss 10 R«v«endiflwaoi dominus Bcrnatdos fan&a Ma­ A Reverendus pater dominus Andreas Monemba- anno il. ri» in port km fieofis. CHXISTI Reverendiflimus dominus Innocentius fanâoReverendus pater dominus Gilbert» Surrenti«na­ rum Cofma fir Damiani. nusReverendus pater dominus Giorgios Nazare­ nus. Reverendas pater dominas Stephanos Gabriel TttritrtLt V tfffattf ftfe > CT «rares. Barenfij. Reveiendus pater dominas Fabricius Hydrunti Reverendus pater domtnua Cvfar Alexandri­ nos. nus. Reverendas pater dominas Alphoafas Antio­ chenus . Reverendas pater dominus Joannes Vincenti» Senenfis. Reverendus pater dominus Jannotios TrojaReverendus pater dominus Gabriel Dyrrachie·- B nus. fis . Reverendus pater dominus Simon AriminenReverendus pater dominus Robertas Rhegienfis . fis Reverendus pater dominos Jacobus PaphcnReverendas pater donunus Angelas Turritafis. nui. Reverendus pater dominus Joannes Aquili­ Reverendus pater dominas Scaramuu Cuma­ nus . nus. Reverendus pater dominus Francifcus VicentiReverendas pater dominus Pompeios Reati­ nus. nos Reverendus pater dominus Jacobus PotentiReverendus pater dominus Julianus Vulteranus. nus . Reverendus patet dominus O&avianos VitcrReverendus pater dominus Dominicus Luce­ bienfis . rinus . Reverendus pater dominos Thomas ComaclenReverendus pater dominus Joannes Baptifta fis. Cavalliceahs. C Reverendos pater dominus Marinas CcnctenReverendus pater dominus Andreas Milçtcnfis. fis. Reverendos pater dominus Jacobus Faventi­ Reverendus pater dominus Alexander Alexan­ um. drinus . Reverendas pater dominus Joannes SibinicenReverendas pater dominus Bernardus ep< (co­ fis. ptis Tarvifinus & gubernator Urbis Reverendus pater dominas Paris PifaurienReverendus pater dominus Petrus Tergeftinus , fu. ferenilfimi Maximiliani elcfti imperatoris oReverendus pater dominus Joannes Bovinenrator. fis · Reverendus pater dominus Claudios MafliiienReverendus pater dominus Alexius Melfitafts epifeopus Chriftianiflimi Francorum regis nus. orator. Reverendus pater dominus Jofue Efcnlanus. Reverendus patet dominus Silvefter VuigomieoReverendus pater dominus Joannes Dominicus fis epifeopus , orator illuftriffimi Henrici re­ Terdonenfis . gis Angli». D Reverendos pater dominus Vatinius Placen­ Reverendus pater dominus Joannes Gncxnenfis tis . Reverendus pater dominus Fraocifcas Bifigniaarchicpifcopus, orator illuftriffimiSigifmundi Polonm regis. nenfis. Reverendus pater dominus Bertrandus AdrieoReverendus pater dominus Tcrdinandus Bancofis epifeopus , illuftnifimi domini ducis Ferregenfis. rari» orator. Re ve rend us pater dominus Joannes Baptifta Marianenlu Reverendus pater dominus Petras Caftclli ma­ ris . Reverendus pater dominas Stephanas PatractnReverendus pater dominus Alexander Urbeveta- . fir . nus. Reverendus pater dominus Julius CorinthienReverendus nater dominus Nicolaus Bergomen* fis . fis · Reverendas pater dominus Aldronandinus NiReverendus pater dominus Joannes Elneocofienfis. Reverendus pater dominus Bernardus SpalatenReverendus pater dominus Petrus Forolivienfis . fis. Reverendus pater dominus Hieronymus Antiba Reverendus pater dominus Lambertus Venufirenits. nus Reverendus pater dominus Vincentius Neapo­ Reverendus pater dominus Paulus Forofemprolitanus . nienlis. Reverendus pater dominus Francifcus JadienReverendus pater dominus Chriftophorus Polifis . nianenfis. Reverendus pater dominus Jeremias TrancnReverendus pater dominiis Alovfius Arben fis. fis. Reverendus pater dominus Orlandos Avinioncn· Reverendus pater dominus («rfar Infulenfis. fis. Re- Stff ÀNNO Vi CONCILIUM LaTIIANINJB V. Rwereidus puer dominus Gisbertus Rapoila- CHJUSTI ans. >>·«* Reverendus nater dominus Joannes Antonins Anglouenus . Ravereodus pater dominus Augaftinns Pam· fines . Reverendus pater dominus Joannes Baptîfta Phaoenfis . Reverendos pater dominus Joannes Aceraneofis. Reverendus pater dominas Sistas Salutia* , ram. Reverendos fis. pater dominus Andreas Anfaren- Reverendus pater dominus Auguftious Triburienfis . r Reverendus puer dominus Tryphon Cuaren- fis . Reverendus pater dominus Vincendus Signi­ nus. Reverendas pater domiuus Ladantius Suanenfis . Reverendus pater dominus Marcus Senogallicnfis. *tA«»«“AmaL Reverendus pater dominus HieronvoMS Arcti- sissio nus. IX. Reverendus pater dominus Nicolaus Curciolenfis . Reverendus pater dominus Patror Paulus ΛΛnus. Reverendus pater 'dominus Maximus Iferoienfis . Reverendus pater dominus Jacobus Marficanus . Reverendus pater dominus Thcfeus Rcauaateafis. Reverendus pater dominus Francifcgi Milopotamienfis . Reverendus pater dominus Latinus Veftanus . Reverendus pater dominus Ftancilcus Spiga- ctnfis. Reverendus pater dominus Chriftophoraa C«£enatenfis. Reverendus pater dominos Matthous Umbria* tkenfis . Reverendus pater dominus Matthias Famagv* ftenfis. Reverendus pater dominus Vincemius Cajacenfis. M«. Reverendus pater dominus « Marcus UrgcntitU*· nus . Reverendus pater dominus Joannes fanétiScbaReverendus pater dominus Joannes Arianenûiaai extra muros Urbis. Reverendus pater dominus Nicolaus Candi Grofis . Reverendus pater dominus Hieronymus Dcinen- C gorii dc Urbe . fis. Reverendus pater dominus Hugolinus LicicnGt*trn!et trjiutui» . fis . Reverendus pater dominas Hugo RhegienReverendus pater dominus Petras Camaldolenfis. fis .* Reverendus pater dominus Joannes Antonius Reverendus pater dominus Thomas Pnrdiea* Calenenfis. torum . Reverendus pater dominus Bernardinis. Mino­ Reverendus pater dominus Jacobus Aquinatenfis. rum . Reverendus pater dominus Ægidîus, eremita­ Reverendus pater dominus Tranquillus Ferenti­ rum fanAi Auguftini. nus. Reverendus pater dominus Petrus Narnienfis . Reverendus pater dominus Dionylius ToloncnOrt forti , fennter , iUnftrtt itnthti tentf^rnlti . fis . Reverendus pater dominus BenediAus Chien- D lllnftrir dominus Sfortu dux Baren fis , 8e fere· fis. Reverendus pater dominus Julianus Agrigenti­ niffimi Mar.imiliani cleAi Imperatoris iu ka­ nus . lia locitmtenens generalis > Reverendus pater dominas Zacharias TerraciIllullris dominus Albertus Pius de Carpi, ora­ nenfu . tor imperatoris . vi*. Reverendus pater dominas BaptiiU k PennenMagnificus dominus Jacobus fenator Urbis. eirafii. H. fis . Magnificus dominus Ludovicus So lier orator Reverendus pater dominus Ludovicus TricariChriftianifiimi regis Francix. Magnificus dominus Hieronymus Vich orator tenfis . Reverendus pater dominus Antonius Urbinacatholici regis Hifpani*. Magnificus dominus Triftandus de Aeugna, 4r tenfis. Reverendus pater dominus Hieronymus NiMagnificus dominus Didacus Pacheco, 8r cienfis. Magnificus dominus Joannes dc Farra, illuftriffirni regis Portugallio oratores. Reverendus pater dominus Hieronymus Afculanus. E Magnificus dominus Joannes Baduer orator ΠReverendus pater dominus Francifcus Nanneluftriffinii dominii Venetorum. tenfis. Magnificus dominus Totus Lupus de Lapide Reverendus pater dominas Angelus Britouoeques , 8c Benh de Alvenfchn, dr Joannes rienfis . Bencelvil , ora ton i illuftriffitui domini Joa­ Reverendus pater dominus Andreas Literenchim marchionir Brandcburgenfis eleAoris fis. imperii . Reverendus pater dominus Auguftinns SagoMagnificus Petrus Landus illuilriflimi dominii nenfis. venetorum . c^.T(te- Reverendus pater dominus Dominicus « TrahaOrator Florentinorum. <«**’“· tenfis. Revereudus pater dominus Alexander archidiaReverendus pater dominus Richardus Vencfra­ conus Mantuanus , il'ul iffimi domini marme. chionis Mantuani otatot ■ Ma· W Concilium La «'«."A Magnifico* dominos Francifcus dc Cuidono , IL° ®r*lot «ag’ftri Rhodi. Ota tor patriarch* Hierofolymitani, liiofttis dominos Ludovicus comes de Peti­ liam) . Dominus Antonios dc Stuoega prior CafteIIar > ordinis fanât Jo annis Hierofolymitani. (uftmttrti Urlii. Magnificos dominas Evangclifta Magdalena. Magnificos dominos Marius dc Crelccntiis. Et alii quamphires domini êeclefiaftiei fir fe­ cula res, auditores rota , & clerk! camera > •c io diverfis facultatibus dodores. iuninhV. -m“îïï"u 8*4 uaoa quoad cetera ad fanA» Roman» eccle- AMMq a ejufque membrorum unionem , 8e Chriftia- christi m religion is fideique eatholk» augmentum » na­ ît commodum fpcAantia , neceflâria , feu op­ portuna fiaertnt , etiam C talia forent , que mandatum exigerent fpecialins : ac denique omnia circa hoc faciendi, qu» vobis viderint cipedire , fir nofipfi pnrfentes faceremus : pro­ mittentes nos gratum , ratam , firmum fir va­ lidum habituros , quidquid in pnrdidis Se quo­ libet eorum per diaoa noftro* oratote* aAum, faAum fit geftum fuerit . In quorum fidem fic trfttmonium prefentes feribi, fic figillo noftro communiri fecimus , mannque noftra fubfcrip. fimo» . Datum in urbe noftra Uliabun» duodecimo Kalend»s Novembria , anno domini millefimo quingentefimo duodecimo . Î Fuit celebrata milia de Spiritu fanAo fubtntâà voce per reverendum patrem dominum Gabrielem archieptfcopum Dyrrachienfera . Et Deinde dominus Matius de Perufchis , fifei habita oratione per reverendum patrem domi­ tc facri concilii procurator capotait prrfato num Antonium rnccium clericum camera a po­ fandilfimo domino noftro , quod licet alias lio lier , qua ponetur in fine feflionis justa fuerit decretum monitorium contra pnelatos ftylum aliarum : caMatifquc litaniis ac oratio, nibus confactis , & benedida lytsodo per ianGallice nationis, fic alios utentes quadam prag­ matica fanAione, fir fuerit citatio decreta con­ Aiflimum dominum noftrum , te cantato evantra eofdem , ut venirent ad allegandum cau­ gei io fecundum Joan nem per reverendiflimutn fa m , quate diAa pragmatica revocari non de­ m Chrifto patrem dominum Ludovicum fan­ bet ; fic fuerit bujufmodi monitorium feu cita­ da Mari» in Cofmedin cardinalem Aragotio legitime caecata fir reproduAa, te fua fatsmr , quod incipit , Si Ji/tyrii me , ttc. ianAitas prorogaverit eifdem terminum ufque *d Atflimus dominus nofter incepit hymnum , Ve­ ni creator Spiritus , fire. Quo finito , Bc ora­ C pratentem teffionem : tamen ipfi minime com­ tione cantata per pariatam fanftillitnum domi­ parera curarunt, nec curant, tam ad defenden­ dum didam pragmaticam , quam ad intetefnum noftrum , (upradiâi oratores illuftridimi fendurn facro concilio · Quare contumaciam eo­ regis Portugalli» aceefterunt ad pedes fanditatis fu» , tc praefentaverunt mandatum prerum aceufavii fir accufat , petens procedi con­ tra eos ad declarationem, te decerni proceffus fati üluftriûimi regis ad interefiendum facro C*r a/fixionern citationum ad valvas ecdcfi» concilio . Et idem fanâifiîtnur dominus no­ ateranenfis. Ex adverfo vero reverendus pater fter tradidit illud reverendo domino Thomx dominus Claudius epifeopus Maflilienfit , ora­ Phxdrc fecretario concilii. Qui afeendit arnbotor Chriftianiflimi Francorum regis , allegavit, netn , & legit illud alta te intelligibili vocc : escufando diAos prelates , dicens eos venifle cujus tenor talis eft . ufque ad monte* « feu Delphinatum ; & quia non potuerunt obtinere falvumconduAutn adeMANDATUM REGIS PORTUGALLIÆ. tentortbtM ducatus Mediolanenlis te dominii Januenfis, ideo non venerunt . Et pro verifica£« was at/ Dei gretin rex Tertniellix oratores 9c procuratores ad fandiffimum in jurta* dodoris, Lugdunicxiftenrium. Qaiqui­ Chrifto patre* 9c dominent noftram dominam dem prodidi patres interfuerunt praedio* con­ Leonem p4p datum Ro­ ma die decimaleptima Februarii , anno do­ xovienfis diercefis · notarios apoftolicos. Prae­ fati igitus severendi patres ft fpedabilet dqmini millefimo quingentefimo decimoqiurto : dores, legati ft oratores coram nobis pro tri­ quo continebatur t quod fanftitas fua dc Cal— bunali fedentibus, ft notariis teftibufquc infra vocondudu Maximilian i ft Odzviant nobilium Mediolani tc Genus detentorum · eis provide­ kriptis renuntiarunt ft renuntiant did* con· gtcgrtioni Pifansr jam dudum diflolutr, & ad­ ri faceret· prone ex literis reverendi patris do­ mini Claudii epilcopi MaflilicnGs, Chtiftianifherent adhrrercque volunt in feturam conci­ fimt Ludovici Francorum regis oratori*, latius lio Lateunenfi, nt optata reformatio ecclefie certiores redderentur. Infequendo igitur pwdift pax univerfe Chriltians religionis» nec non dam mandatum apoftolicuin » fupra viginti dies D proviiio neceffaiia contra imnuniflimum Tur­ hic ex pedarerunt, nullo falvocondudu a dido eam .ft holies fidei lubfcquamur. Et fi forfan Maximiliano recepto » nullaque didum falvumoccafionc did* congregationis. Pifan* ft gecondudum recipiendi fpe data . Quapropter ftorum in ea » aliquas cenforas jarir aut no­ Îrefoti oratores , ne mora poffit eis quomodominis, aut alias quafcumque pernas de jure aut bet imputari · fed ut dc eorum ofiedicntia, de fodo incurrerint» proftito prius debito ju­ deque ipfius Maximiliani conrumacia · inobtramento dc parendo mandatis ecclefia ft pro­ dientia » 9c reludatione, ’pfi fandilfimo domi­ fati fandiffimi domini noftri Leonis pap* de­ no appareat· curarunt ruam pre fotam fanditacimi cum illa humilitate qua poliunt ft debent » tem de omnibus prnrnifiis iterum certiorare» tc ufque ad proftrationem ft pedum ofcnla » abibtit apertius liqueat non tantum dc eorum de­ lutIonem qua indigent fibi dari » ft quamciim· bita di litent ia » fed etiam de bona » quam que aliam juris pena* feu maculam aboleri erga prolatum fandilBmum dominum noiera* petierunt ft poftulaverunt » prout per tenorem fc fedem apoftolica* gerunt » voluntatem » prclentium petunt ft poftnlant » ac fi coram 9c talem hadenus fatflc , nt ab illius un’tatc iinditatc fua prufentes ft perfonaliter interefnunquam voluerint ,· minufque in futurum ve­ E icu, lupplicsndo fonditati iua cum illa devo­ lint ullo pado difcedcre » fed illius manda­ tione qua valent» ut ipfisprafatis oraroribus ft tis perpetuo obtemperare f neque fchifmatialns· quorum legatione funguntur» ft qui indicos uaqua* futflc » fed unam ecclefiam ca­ da congregatione interfuerunt » eonfilium» auxi­ tholica* fub uno pontifice maximo coluifle » lium, opem, favorem, aut obedientiam pneftidr oblervafle quidquid ab inimicis veritatis 8c teiunt, abiolutionem pro fua folita clementia ChhftianifSmi regis ft regni ex ad verfo didant concedere dignetur: offerente* fe fuppliccs pre­ fuerit. Ipfi » inquam, oratores non valentes ces Deo effundere , ut regimini fanaiffimse ma­ habere optatam prefentiam predidi iandiffittis ecclefia fua fanditas feliciter ft longrvc p>i domini noftri ( quod dolenres rgre tule­ praede valeat. De quibus omnibus ft fingulis runt ) 9e hoc propter viarum diferimina » tc cum quanta maxima inflantia potuerunt ft va­ inimicorum Chriftianiffimi regis & regni ex adluerunt » rogarunt, ut pro juftifkatione eorum verfo infidiaa eis paratas » prout ipfis apertius prafotar voluntatis ft cxcufatiotiis, quavis ada GmcU. General, Tom. XXXII. Oo prx- 8^7 Vx CONCILIUM Lateuninsb V. MAXUUllANUS L IMS. Q^A W® SESSIO pt*diâa, inquantum de jure poftumus , velle- A fas , que pro carum foliti» prudentiis non niG “auff IX mus recipere, pro & nomine ejufdem fandifli­ rcâe providebunt & agent , prout melius CHUtn mi domini mini ft fandae fedis apoftolicae -, St confulto eis videbitur . Nos autem Ii quid Ή4. . pro cis valeamus , ad id paratiÆmos oftêridc receptis cis a Sum publicum ccnccderc: quod quidem aâum, prout de jure potuimus & demu» animo quam libenti. Ex Taurino die ad. 1 buimus, recepimus, & per notarios publicos in Februarii . formam publicam redigi feuimus , St eis tradi 4 Coo filium ducis Sabaudie citra montes Tau­ coDcdUmus 8c prccepimus . rini relidens. Datum in dicio coenobio Uicienii , fub tigil­ Tenbr vero literarum prclatotum Gallice lo noftri vicariatuv» dic decimafeptima menfis nationis , dircâarum fanailEmo domino no­ Martii, anno a nativitate domini 1544« indiftro , talis eft , & primo in fupraferiptione : StnitijJÎHf Janeiro tti^fira Lenti ftft fwttL. âione fecunda, pontificatus pnelibati fanâiffimi domini noftri Leonis pap» decimi anno prifiei maxima . Intus vero. San^iffime-pater j. cum omni humilitate* ,mo prefentibus ad hzc fpcâabilibus viris do­ minu ac magiftris, Alvanc de Vareniis , Sté­ ' reverentia & honore i^ulquc ad pedum ofeuphane Vivet, jurium doâoribus,/A'banrnlisac B la procidentes , beatRtodinis veftrz perpe­ Tuteleofis diacefis , ac Deo devotis rcligiolis tuum incrementum a Deo lu pp! i citer peti­ mus . ' Orencio de Bardonethia infirmario , & Marcellino Casftrii Cocrcario , canonicis diâi cano, Sanâiilîtnc pater, ex brevi apoftolico, quod ad nos mittere fanâitati veftr» placuit , intel­ bii , teftibus vocatis Sc rogatis . leximus datam eiTe operam ab eadem ûinâitaEt ego Petrus Quefvel presbyter in artibus te veftra cam Maximiliano tamquam ex vertice monti* opus & expediens fuerit, pro ftabili ac perpe­ Sion, ca profpicere ac animo volvere capimus, tua pace inter eo* componenda, ao uti antea qur ad faiutem , tranquillitatem ac propagatio- D propoiuimu» , mittere non poftponemu*. Ne­ nem ipfius ecdefia pertinere in primi* videban­ que interim cum eorumdem principum oratori­ tur. Cumque in hanc rem omnem noftram cu­ bus apud nos agentibus, qu» ad rem hujufmo­ ram, cogitationem ac ftudium more folcrtijvidi pertinent, agere dc meditari neque iplbs et­ gilifque oaftoris converteremus , nihil gravius iam principes per noftros nuntios & Iiteras ad aut Chriftiane reipublic* perniciofiu* , dc pio id urgere dc admonere certabimur. Quin et­ noftro defiderio magis advertam bellorum enc­ iam ut noftra paci* confilia dc juges cogita­ ra rabie competimus , qua ufque adeo armis tus omnipotens dc mifericor* Deus promoveat fraflata eft , ut vaftata pene mutuis cladibus ex alto, ac fidelem plebem «quis ac propitiis talia, dcformatifque ac partim evertis, «qua­ magi* oculis afpiciat, Ac pro communi falute tis partim talo civitatibus &r terris , conculfi* ac pace, compelcendaque nefariorum Chriftia­ provinciis dr regni», in Chriftiannm /anguineas ni nominis hoftium iuperba rabie , ejus piis furere ac debacchari non delinant. Nihil ita­ annuat precibu* : nniverfis te fingulis primati­ que prius. nihil ftudiofius, aut magis ex ani­ bus, patriarchis, archiepifcopis, epifeopi», nec mo eurandutn duximus, quam ea bella fedare, non ecdefiarum, tam cathedralium quam colleecclefiafticamque difciplinam pro viribus ac tem- E gratarum, tamque fiecularium quam quorum­ vis ordinum regularium capitalis , collegiis , potum ratione componere , ut placato per vit» conventibus , plebanis , decani* , ecdefiarum emendationem Deo, dominicum gregem noftre fidei commiflum, compotitis diludii*, in unum reAoribus, ceteri (que animarum curam habencogere dc aggregare, unanimeraque ac pacis dk tibus , pr» dicat oribus , quaftoribus , ac ver­ concordi» vinculo tamquam firmifEmo glutino bum Dei ad populum pronuntiantibus, auftounitum, adverfus communes hoftes fides Chri­ sitate apoftolica injungimus, dr in virtute fanftiani* cervicibus imminentes facilius adhortari Û» obedienti» mandamus, quatenus intra mil­ ac concitare poflimu*. Cujus quidem expeditio­ iarem fotemnia , de dum inter aut extra illa nis in impios de crucis Chrifti implacabile* verbum Dei ad populum proponetur, ac in eo­ inimicos , hoc vehemens noftrum ac fi cieri u as rum orationibus , qua* Capitulante* dr conita cordi noftro infixum eft, ut (aerum Lateveotualiter , aut alia* in quibafcumqoe conC^ntd.GtMTAl. Tom. XXXII. O o a gre- . 87« Conchiüm Lataaannnsb V. MAX“Srt1*’L $7* SESS10 gregatfonibat facient rclpeâive pro pace Chri- A peditioaem ia hoftes iaviA· croci» , ut premittitur, decernendam , aliquam auâoritatcm CHAliTl JX. ftunorum Ar infidelium coofufione, hac colleôa* habeant (pécules » videlicet , Deus a quo habere videbuntur , diligentem ac folcrtcm o«η* (anâa dciijetia : Et, Deus in cujos manu funt peram adhibebunt, quoties id fecerint : qui ve­ ro privation ac particulariter pro przmiffis a omnes poteftates 8c omnia jura regnorum , re(Deo cotafcqttendi devotas effoderint preces, (epice in auxilium Chriftianorum. Et nihilo mi­ pties in die , fi toties id fecerint i aut fi mi­ nus fuis d^cccciaois, & aliis quibufeumque perfouis utriulque (exu« , tam ecclcfiafticis quam nus, quoties id fecerint , donec pat uni ver fa­ (ocularibus » quibus ratione prolaturo Se alte­ lli, qu· per nos affidue traâatur , inter priarius cujufcumque lupetioritatis ccclefiafti.c· precipes Ar populos imprsfentiarum annis diffiden­ fidebunt, injungant· ac in domino eos Kortente»,. confcfta fit , Ar expeditio contra infideles lui i quibus Dei veibum fua aut alterius an$onoftiis aufpiciis decreta, de omnipotentis Dei mifericordia, ac de beatorum ejus apoftolorum ritate proponetur > ut priratim pro pace , ut Petri 8e Pauli auâoritate con fi fi , centum dies pramittitur , Chiiftianorum , Ac infidelium ex­ terminatione- · ad Eum ipfum ac gloriofiflide injunâis eis panitentiis relaxamur. Man­ num ejus matrem in oratione dominica & in B dantes propterea venerabilibus fratribus , pri­ angelica falutatione piar preces effundant. Et matibus, patriarchis, arcMepiicopis Se epifeoinluper quicumque ex (upradtüis apud princi­ pis, ad quos prriente» fcu earum exempla fub ligillis authenticis, vel in (Jibe, aut alibi fide­ pes feculares cujufcumque gradus » praeminenliter imprefla pervenerint , quatenus illas per tic vel dignitatis exiftant , aut etiam confiliarios, familiares , domed icas & officiarios eo­ luas provincias Bi diaccfes , quanto citius po­ terunt , faciant publicari, ac debite exccutiorum , nec non apud civitatum a oppidorum , ni demandari. Ceterum , quod propofuimus ve! univcrlitatum * quorumcumque fecularium Ae toto eoide concupivimus, reformationem inmagillratus, redores, locumtencntes, aut alias ntriulque fexus perfonas , eccleliafticas vel fetciim ecclefiafticam tam curi· noftra , quam etiam venerabilium fiatrum noftrorum fandae culares, quas ad pacem univetfalem aut partiRomane ecclefi· cardinalium , Ac aliorum ia tularem inter principes, potentatus A: Chriftianos populos*, nec non ad expeditionem con­ Urbe commorantium , Sc alia complura netra infideles perfuadendam , audoritate 8c gra­ C ceifiria, facro approbante concilio decrevimus, qu« aliis noftris literis in hac eadem feffione tia valere putaverit), illos ad hujufmodi pacem publicandis continebuntur. Et licet idem Ju­ &' expeditionem hortentur Ar inducant, Quos lius prxdecelibr nofter ad hujufmodi concilium omnes per vilcera milericordfe Dei noftii, 8c per meritum paffionis unigeniti ejus filii Jefu omnes qui adefle confuevere , convocaverit , Ar ut tute ac fecure venire & accedere poffent , Chrifti , quam maximo poflumus cordis affeeis amplum falvum conduâum dederit : quia ûu in don.tuo hortamur , ac pro paftoralis of­ ficii qua fungimur auâoritate monemus,.ut de­ tamen hadenus ob prrdida forfitan impedi­ politis privans fimultatibus , apeitifque inimi­ menta complures prslati, qui venjic deberent, adhuc non venerunt, cupientes nos ad gravio­ citiis, ad pacis ftudia amplcitenda, Sc ad ex­ ra in futura proxima feffione procedere , denuo peditionem prsdiâam decernendam ie conver­ ipios ac reges, duces, marchiones , comites Ac tant. Proptcrcaque omnibus & fingulis pralaalios ad concilia generalia venire aut mittere tis, principibus 8e pcrlonis , tam fecularibus affuetos , qui hadeuus oratores vel mandata 3nam ecclcfiafticis, cujufcumque ftatus, R1.1legitima non dederint, in domino hortamur, us, dignitatis & prateminentia: aut conditio­ nis exiftant , fub interminatione divini judicii D ac per ejufdem mifciicordir vifcera rogamus diftriiftius inhibemus , ne diâr paci per nos A’ monemus, ut quamprimum poterunt , vel _ ipfi perfonalirer accedere, vel fpeciales At ido­ aut noftros , Ieu fedis apoftolicx legatos vel neus nuntios cum legitimis mandatis ad hoc nuntio* > Sc cpifcopali dignitate pirdiios, ut faonm At Chriftian· reipublica perutile futu­ ptzfertur, pro Chriftian· reinublic* detentio­ rum Lateranenfe concilium mittere velint. Ve­ ne & fidelium ialutcy traâand· aliquod impe­ nerabilibus autem fratribus patriarchis , aichiedimentum direfte vel indiiede, palam aut oc­ Iiifcopis, epifeopis, abbatibus, prclatis, prrculte interponere quoquo modo pixlumant . ertim fub vinculo jurisjurandi, ad vifitandutn Sed qui in pace conficienda privatum aut pu­ cciiis ftatutifque temporibus limina apuftoloblicum fuorum principum fuarum»c civitatum rum Petri A· Pauli, & ad generalia concilia in­ aut rerumpublicarum , quorum quarumvc ad dicta peifonaliter accedendum, etiam tempore cos ratione officii vel publici alicujus mune­ lux promotionis adftridis , quorum non comris cura fperftabit, iatcrelle prétendant , illud paicntium contumacia in diverlta feffionibus quoad modeftius tranquilluifve poterunt, profequentes, pacis nihilo mimis partes &.* ftudia, per promotorem didi concilii fepius accufata quantum in domino |>otcrunt , amplexantur . E extitit, Ae contra eofdem petitum procedi , Ac de inctirfu cenfurarum Se poenarum proteftaQuin etiam ad dictam pacem & expeditio­ ■um folcmniter reperttur, non obftantibus quinem contra didos Chriftianx fidei hoftes pro­ bufeumque privilegiis , conceffionibus Se in­ curandam , St ab iplo Deo impetrandam, vo­ duitis eis, eorumque eccleliiis , monafteriis Se lentes fpirituafibu* donis Chrifti fideles anima­ beneficiis per dides pradecelforcs noftros aut re , omnibus vere conii ilis 8e conti itis , qui nos concerns , confirmatis Se innovatis : qu· pro ipia obtinenda pace ac decernenda expedi­ tione in miliis , prrdicationibus, Ar aliis divi­ habentes pro expreffis , ex certa fcientia Se nis officiis, aut m coBegialibus, conventualiplenitudine poteftatis cadamus, irritamus At anbus , aliifvc publicis aut communibus oratio­ nullamus, in virtute fanda obedicntic injun­ nibus devote ad Deum preces effundant , aut gimus, ac fub excommunicationis Se perjurii, apud principes , conliliarios , officiarios , realiilque de jure vel confuetudine, Ac prclcrtim âo'cs , vel alias perfonas fupradiftxs , qux in literis indiétionis Se publicationis difti con­ cilii Latcranenfis per ipfum Julium prrdecefad pacem faciendam vel tractandam , 8c cxforem r 87$ W *· Conchium Latsraninaa V. fetam noft'um fpeci*l Ar alii* aliqua legitima caufa impediti fuerint .Et Ii » quibufeumque , cujufcumque eradu* , flatu* , nt prrfettur , modo fuerint impediti , procutstore* fuo* fpeciales cum pleno mandato ad conditionis Ar preeminent ia fuerint , ut ipfo; veniente* ad concilium Lateranenfe libere , tu­ ca qu· traâanda , agenda Ac deliberanda erunt , idoneos mittant . Et ut omnis prorfus te Ac fecure tranfirc motari Ac recedere per­ mittant Ac permitti faciant . ne tam lanAwm , excufatio tollatur , neve cuiquam venire de­ benti prrtexius aliquis cujufcumque impedi­ laudabile ac pernecdfxiium concilium quavis menti rrliiqiHVtir , praeter publicum fidem » caufa vel praetextu diftrahatur , Ac ut ad illud quam m utdif’ionc hujus concilii omnibus ad venientes tute ac in pacis tranquillitate liber­ id venientibus liquet eife coneefiam , ι-oc eo- 1B tateque vivere » dicere Ar expedire valeant , dein approbante concilio , omnibus & Ii iguqur honorans Dei omnipotenti* , ftatumque totius ecclefia concernant . Nulli ergo onmiuo lis in congregationibus conciliorum uei .raiium homjpbm liceat hanc paginant noftr* iiiiwnaddfc folitis , & ad ipfutn Litcuncnfe conci­ Ationi» , inhibitionis , relaxationis, cxhoilatio­ lium venientibus » cotumque doniefticis fami­ liaribus ( cujufcumque ftatus , gradus» ordinis ni*, rugationis, monitionis, caflatfonii , irri­ & conditionis vel nobilitatis cxiftant , ecclcliatationis, annullationis, donationis » cuneelfioftici» Ae fsccularibus pio ic & bonis fuis quibuL nis, obligationi* Ar mandati infringere, vel ei aufu temerario contraire . Si qui* autem hoc cumque per civitates , terra* 8t loca » tam ma­ ritima quam terrefttia , diâ* Roman* ecclefi* attentare przfumpferit , indignationem omni fubjeâs » ad concilium Lateranenfe ad Urbem Satcntis Dei ac beatorum Petri Ae Pauli apoveniendi , & in ca libere commorandi , 9c pro olorum ejus fc noverit incurfurum. animi fnutentia confidendi » 8t ab ea quoties Datum Roma in publica feflione in Lateiavidebitur recedendi , & poft quatuor menfes nenfi facrofanâa balilica folemnitei celebrata , a d>cl· concilii conclufione 9e diflblutione lianno incarnationis dominice millelimo quinbcrum , tutum Ae fecunim falvumconduâum , C‘ gentefimo decimoquatto , tertio Nonas Maii, ac plenam Λ- omnimodam fecuritatem auâo­ pontificatus noftri anno fecundo . Qua petritate apoftolica tenore pnefentium , dc con­ leâa , petiit a concilio , an placement paterni­ tatibus fui* contenta in fchedula . Et omnes , filio At poteftate pnediâts » damus Ac conce­ dimus Ac impertimur » aliofque falvofcondunemine penitus diferepante , ac quilibet eorum reipondit , placere contenta in fchedula . De­ âus Ar feeuntate* habere cupientibus dare li­ bere pollicemur : quot omnes & fingulos beni­ inde reverendus pater dominus Vincentius archiepifcopus Neapolitanus attendit ambonem , gne Ac caritative traâabimus A: fuicipiemus . Mandantes omnibus Ae fingulis principibus f«&.· legit alum quamdam fchcdulam tenori* in­ cuiatibuc , quantutneumque grandi dignitate , fra fcnpti. etiam imperiali , regali , reginali , ducali , BULLA REFORMATIONIS aut alia quacumque fulgentibus , Ac civitatum CUR I Æ. reâoribus, ae civibus eorum rempublicam gu­ bernantibus & regent ibus , ut nrclati* Ac aliis ad diâum concilium Latcranenle venientibus , Ln tfiffftu ftr-vm frrwtui» Dti, él ftrftfiMf» fub divine msj.ihtis Ac indignationis noftr* D rti mtmtritm , fit rtfail» "tf·* incurfu , pani* cpntra impedientes concilio­ fa»rt n»tili· rum celebrationem » & przfcrtim diAi Late­ ra neniis concilii » in jure » five literis przfatae Supernz djfpofitiouis arbitrio , quo caleftia indiAionis per pnedeceflorem noftram conten­ pariter Se terrena ineffabili providentia difpotis Ae appofitis , liberam licentiam At facul­ nuntur , in fublitnt beati Petri folio Chrifti tatem » falvumque conduAum veniendi Ac re­ unigeniti Dei filii gerentem vices in terris Ro­ deundi » Ac per coram dominii , terras & lu­ manam pontificem decet in primis , pro cura 8e falute dominio gregis fibi divinitus cotnmiies » per quae.ipfo* tranfitum facere oporteat » cum eorum rebus & bonis ac equis » liberum ii , provid> exercere paftori* officium . Qeare pro didi paftorali* officii folicitudine . cum tranfitum Ac innoxium concedant » omnibus ecclelufticam difciplinam , «c per omnes fete prorfus exceptionibus live excufationibus (emo­ tis ac ceflantibus . Mandamus infuper Ar in­ Chrifti fidelium gradus bene reaeque vivendi jungimus fub indignationis noftr* Ac aliis arbi­ regulam temporum difficultateac hominum ma­ litia » licent iique tt impunitate n deterius ita trio noftro infligendi* ponis , omnibus Ae fine-.ilis gentibus noftris armigeris , tam pedeftri. E labi , diffluere , aberrareque longius « ieâa bus quam equeftribus , eorumque ducibus 61 via animadvertimus , ut nifi provida corriga­ duAoribu* , ac etiam arcium noftrarum caftcltur emendatione , in vario» errorer fecnritate lanis » civitatumque Ac locorum diA* Romane peccandi quotidie magis incidere» mosque ob­ ecclefi* fubjcâornm legatis , gubernatoribus » orti* publice fcandali* » prorumpere fit veran­ reâoribus» locjtn tenentibus, poteftattbus, of­ dum . Cupientes igitur , qusrcnu* nobis cx ficialibus Ar valfallis , ut quibufvis conftitutioalio permittitur » ea jam nimium invalcfeenria nibus , ordinationibti . jpoftolicis , legibus im­ mala corrigere , ac pleraque in p< ilii nam faperialibus , ftatutifque Ac confuetudinibus mu­ erorum canonum obfervantiam reducere , ac in nicipalibus , etiam juiamcnto Ac confirmatione melius juxta fandiorum patrum inftituta dante domino reformarc » eaque utnnu, iacro appro* apoftolica , aut quavis alia firmitate roboratis non obllantibus , qux lalvoconduAui Ac fecubante Lateranenfi concilio , a felicis recordatio­ ntati przmitfis in aliquo derogare , feu illa nis Julio papa iecundo prxdecclfbrc noftro in- Cenc. Gnsfra/. Tom. XXXII. Oo g tci ■m 87$ VV CoNCILIVM LaTIÈANBNÎI V. maximiuanus L g7< SXSS1O *1** propterea iocepto » * per nos conti- A laudabilemque confuctodinem irumvamiu , ac inviolabiliter obfervari mandamus. fic quoniam tx, nuafo , falubritcr n,odcr« fuma­ zepilcopalcm digditatsm tuori illofaca , 4r ne mur exordium , qua pro nunc magis expediimproborum impugns tiunibua, aut aocafantfem re videntur, dr qu* f*pe per fingulasrutes calumniis paffim pareat , muttiri par eft t ftaneglefta , magnam Chnftupa religioni attule­ Miitnus, u< nullus epifeopus sut abb··, quovis re pctnicicm t Ac in ccclcfia Dei maxima fcan­ inflante ac requirente , nifi fibi copia Sc femddala pepcrerudt , a promotionibus fcilicet ad um legitime oefenfibnis permutatur , etiam fi ecdciiafticas dignitate* conftitiiimus exordiri . crimina fuerint notoria, diligentesque partibsts Cum pi* memori* Alexander papa tertius prrauditis , caufa plenarie probata inerit , digni­ deceftbr nofter Ctiam ia Latcraacnfi concilio detate privari valeat : neve aliquis pariatus invi­ ereverit|, ut astas , mprum gravitas, ac litctatus , nifi aliis juftis cfficacibufque rationibus tc nun feientia in per fen is promovendis in epifeocaulis , transferatur juxta formam ac decretum pos dc abbates diligenter inquiralbtur, nibilqur concilii Conftanticnfis . Et quoniam et commagi» Dei eockiic officiat , quam cum imme­ mendis monafteriorum ( ut magiftra rerum expe­ riti allumantur pnda t i ad reggnen ecclefiarum, propterea in promotionibus prxlatoriim , qua­ B rientia fapius docuit ) monaftena ipla tam in fpiriiualibu» quam in temporalibus graviter rum a Romanis pontificibus nugua ratio habe­ laeduntur, quippe quarum *di6cia partimcom­ ri debet , co prrfertim , quod de promotis per menda uriorum negligentia , partim avaritia «■οι ad ecclrlias leu monafteria in extremo judi­ vel incuria collabuntur , Ar in dies divinus cul­ cio ration cm Deo reddituri hunt , ftatuimus tus in hi» magi» diminuitur , paflimque obloordinamus , ut deinceps perpetuis luis tempo­ queiyii materis perfonis prvfertim feâcsdaribua ribus , patriarchahbus , metropolitan» ac ca5 rabetur , non abfquo dignitatis apoftolica» fe. thedrilibus ecclefiis it monafteriis pro tempore is diminutione , a qua commend* hujufmodi vacantibus, de perfonis , juxta praefati Alexan­ proficifcuntur : ut eorum indemnitati ialubrius dri conlhtutiooetn , «rate matura , gravitate confulatur , volumus ac fancunus > ut ctun illa morum , Lit era rum que feientia prwditts , non per obitum abbatum qui illis preeraot vacave­ ad alicujus inftantiam , per cotnmcodam dc adrint , nullo paAo cuiquam noffiot commenda­ miniftrarionem feu conlcrvationem , aut alio ri , nili pro confcrvatione auâoritatis apoftoquo vi» modo provideatur , nifi ratione utilita­ licz fed» » Si ad occurrendum mahti» illam ti» cede ha rum, prudential, nobilitatis, probi­ tatis , experientis atque curielitntis antique C impugnantium , pio temporum qualitate ali­ ter nobis dc fratrum noftrorum coafilio vifum eum competenti iHcraturs , dc in ledc apoftofuerit expedire · Sed de pertona idonea juxta lica meritorum , alifer vifum fuerit faciendum. preferiptam conflit ut ionem eis ita provideatur, Idemque in cleûisA poftulat is , quorum ele­ ut iliis idonei abbates, prout decet , przfutuctiones *r poftulationes per fedem apoftolicam ri fint. Ea vero monafteria , qu* commenda­ admitti eonfueverunt , yolumus ubfcivari . Et ta fuerint , cum per eorum ceflum vel dcceffi dc minoribus state triginta annorum eccle­ fum , quibus erant commendata , commendas fiis aut monafteriis hujufmodi contigerit provi­ hujufmodi ce flaverint , cardinalibus dumtaxat deri , non difpenfetur cum eifdem, ut ecclefiis ac perfonis qualificatis & bene merius commen­ citra vigefimumieptimum statis annum , mo­ dari poflint : itu tamen , quod eorum mona­ nafteriis veto citra vigefitnumfecundum przefle fteriorum commendatarii , quibus antea dc ce­ valeant . Qninimo ut accuratius drtigentiulquc tero commendata fuerint , cujufvi» dignitatis , idonea perlons promoveantur , ftatuimus , ut honoris 1 prsrcinincntiie cxiftant , etiamfi car­ cardinalis , cui eieftionis , poftulationis aut dinabitis honore Ar dignitate fungantur , fi proviûonis ecclefi* feu monafterii relatio com­ mittetur , antequam in facro conliftorto , ut D mciiiam habuerint feparatam , ac feorfum a menfa conventual! , quartam fus menis par­ moris elt , referar commiffionexn examinis ac tem pro inftaurationc fabric* , fcu pro orna­ relationis hujufmodi fibi datam , uni‘CujuJibet mentis , veftibus ac paramentis emendis farordinis antiquiori cardinali in ipfo conliftorto ciendifquc , aut pauperum alimonia , aut fuper fcipfum , vel fi ea die , qua libi commifftcntationr , ut major exiget ac fuadebit necafifionis opus jnjuncum fuerit , confiftorium non fius ; fi vero menfa fuerit communis , tertiam fuerit , per fecretarium fuum aut alium quem­ omnium fruduum didU monafterii fibi com­ libet cx filis domefticis familiaribus notam il­ mendati partem pro fupradidis oneribus fuplam facere debeat t qui tres priores aliis quam­ poitandis , & fuftentalione monachorum, 01»primum fui ordinis cardinalibus eam lignificambu» aliis deduâis oneribus, impartiri tenean­ re teneantyr , negotlumquc electionis , admi­ tur . Ac liter* , qu* fuper monsfteriorum buts librationis , po|niUtionlfve aut promotionis jufmodi commend is expedientur , cum claufula fumnuric dc de plano per feipfum diAus rela­ hoc ipfum fpecifice exprimente debeant expedi­ tor examinat , k fi qui contradixerint , his ri . Alioquin , fi aliter expediantur , nullius vocatis , idoneos , graves Se fide dignos te­ lle» , it fi expediens opufvc fuerit , alios es £ fint roboris vel momenti · fit quoniam eccle­ fiis hujufmodi abfque aliqua fruCfuum dituinuofficio aflumarc , proceuufquc 9t jura ejuftnodi tianc provideri decet , ut tam digsutau pesafi» relationis , una cum didi» tcftium dic facien­ dentium , quam ecclcfiantm 8c edwcioram ■ aliaqua beneficia ecdcfiaftica , quorum mum vifitarc teneatur . Quem quidem morem ANNO esum «na. 877 Vi Concilium Latiranènsb Χ1ΠΓ5 fiaOa* «reditus Ar proventus ducentorum duc»- V. 87g mfignes virus ad Romanam cunam veoten. gj'# CMÏUTI torum auü de camera , fecundum communem tes benigne honorifice que , \tam publice quam IX. privatim , tradent , Ac apud nos tc fucceflotes »>» wftfautioaem , raiera· anuuumeton conftitutmt noftros gratiofe libcmlittrque eorum negotia com­ . vd attiagut, me ran bofpitalia, leprofaria, mendata iufcipianr. ( srnodochu , cujufeaaaque valoris > que ad pauperum ufum Ar alimoniam inftituta Cunt , Prrtcrea minifterium indecorum epifeoporum pro latorumque in domibus non habeant , ne unas Roman· cedcfie eardinaUbu* non comSKfldcator , am alio qopvis titulo conferantur, ceteris prsmflc in ft it ut i , Ac facto charadcrc infigniti , in vilia dcicendant minitieris , pafnifi per obitum familiarium fuorum vacaverint, fimqoe paftoralis officii contemptum inducant . qua illis commendari poftint , ut ilia ad illarum pccfonarum fibi gratarum tc idonearum £0· itaque quos vel none habent , vel ia poftetum funt habituri , honorifice . ut fra­ commodum infra fex menfes dimittere tenean­ tres , ac juxta eorum ftatus .condccentiam tra­ tur t quibus etiam , quoad benefici· , ad que dent . habetvut regreffum > projedicam non intendiCumque Konuni pontifices communi ornatum au . Ofdiaaanu etiam , ncCctlcfiaram aquotamcamqoe mooafterionjm At militiarum mem- 1 Chrifti fidelium Haiti allidant , peHonarum bea a fuo capite > quod eft abfurdum / ablque acceptatores vel advocatos eos ficu valde iucon« veniens eft . Propterca ftatuimus , ne partiali» legitima * ration abii i caufa disjungantur aut tstem fufeipiant aliquam, neque prinapumaut feparentur . Uniones perpetue , preterquam in cafiboa a jure permitti , vel fine rationabili communitatum , vel quorumcumque aliorum contra quemquatn , nili quantum juftitia & ·«aufia » nequaquam fiant . Difoenfationcs au­ quitat poftulat , eorumque dignitas Ar condi­ tem adulera incompaffibilia ultra duo , nifi tio requirit , promotores aut defenfores fiant , qualificatb juxta formam juris communis -, non fed a privata omni paflione fejundi » fed a nd is concedantur , nifi «k magna & urgenti caufa . tc computandis inter quotcumque litibus omni Kt perfonis cujufcumque dignitatis parochiadiligentia vacent incutnbantque : prine ipum Ac fex ecclcfias Ar earum perpetuat vicarias , at quorumcumque aliorum , ac prrfertim pau­ dignitates majores tc principales , etiam per perum tc rehgioforum jufta negotia pio pro­ viam unkxus vel commenda: ad vitam , ul­ moveant aftechi , oppreflos tc injuftc gra­ tra quatuor obtinentibus , exnunc terminum vatos juxta vires fuas Ac officii debitum adju* daomrn annorum prafigimas , ut interim qua­ tuor tantum ex cis retentis , reliquas dimittere < vent. Tituli fui loca , fi pr® fentes incuria fuerint, teneantur , Ac beneficia dimittenda hojufmoperfonaliter : fi vero abfentet . per vicarium di refisnari valeant in manibus ordinariorum , idoneum icmel faltem fingulis annis vifirent t ad cflraum * ut de illis provideatur perfonis clericos & populos ecclefiarum titulo fuo fubjeper eos nominandis , quacumque refetvatione etiam generali , etiam ex qualitatibus refignandatum cum diligentia inquirant , vigilenttium perionarum refultante , non obftante 1 que circa cultum divinum te bona dictarum ecclefiarum , more (que in primis Ac vitam quo elapfo termino , nifi dimiferint , omnia clericorum Ac parochianorum folerter explo­ vacare cenfeantur , ac pofiint libere ut vacantia rent , eofque omnes te ftnguloa ad refte hoimpetrari : talefque pnetetea retinentes poenas nefteque vivendum paterno moneant affedu. catravagantis exeerabilis recolende memorirjoPro augmento autem divini cultus Ac faJute annis pape vigcfimifecundi etiam prxdecenoris noftri incurrant . Item ftatuimus , ut (peanim* fus , quilibet cardinalis vel in vita do­ ciaks refervationes quorumcumque beneficio­ net , vel in mortis articulo relinquat fuo titu­ lo;, quantum (it fatis ad preibyterum unum rum ad cujufvis iaftantiam minime concedan­ * commode ibi fuftentandum : vel fi ecclefia intur . J digeat reparatione , vel alia fubventionc , tan­ tum illi relinquat vel donet , quantum confci* De cérii»Mik»t. entic fuc videbitur . Et cum minime deceat , affines te confanEt cum fande Romanz ecclefix cardinales guineos , prrfertim benetneritos & ope indi­ ceteros omnes in ipfa ecclefia poft fumtnum gentes , negligere , fed illis providere juftum pontificem honore ac dignitate procédant , con­ tc laudabile fit : non propterea tamen vel be­ veniens ac debitum eft , ut vite munditia ac neficiorum multitudine , vel ecclefiafticis red­ virtutum fplendore cun&is prufulgeant . Qua­ ditibus ita eos impleri convenire arbitramur , propter non modo hortamur eos ac monemus , ut ceteii damnum ex hujufmodi laigitionis in­ verum etiam ftatuimus Ar ordinamus , ut dc temperantia patiantur, inde fcandalum nafcetero quilibet cardinalium pro tempore exiftens , juxta doârinam apoftoli , ita fobrie , catur . Statuimus itaque , ut ecclefiarum bona temere non effundunt , fed ea in piis Ac fancafte ac pie vivat, ut non folom a malo , fed Ais operibus exponant , quorum caufa magni •b omni etiam fpecie mali abftinens , coram hominibus luceat , Deumque io primis operi- £, te opimi redditus per fancies patres ftatuti Ac ordinati fuerunt. boa honorificet . Sint omnes vigiles , ac divi­ Volumus eciam ut ecclefiis eifdem cardina­ nis officiis > miflarumque celebrationibus inten­ libus commendatis , etiam fi cathédrales , abti , habeantque capellas luas in loco honefto , batialefve , aut prioratus , vel quacumque prout facere confueverunt · Sitquc eorum do­ alia beneficia ccclefiaftica fuerint , abfque om­ mus , familia » mcnfa , fupellexquc , non fani prorfus exenfatione procurent , ac omni co­ ftu aut pompa , neque fuperfluis rebus , neque natu fuo provideant debite inferviri cathedra•liquo moto repreoenfibilis , ne peccandi exlibus , dignos te idoneos vicarios , feu fufcedeadique atodmn licentia inde micatur , fed fragancos , prout confuetodo fuerit , cum di­ «t sequum eft , modeftia At frugalitatis fpccugna te competenti mercede apponentes i reli­ lum dici mercuatur . Illis itaque fint con­ quis autem fibi commendatis ecclefiis aut raotenti , qua facrrdotalem pas fc ferant monaftcriis dc jufto clericorum vel capdlanomm , deftiam , ac pralatoa Ac quofeumque alios a feu 87P lx AV Comcilivm Latbranbnsb V. MAX1 U 880 anwt 4cj ‘«hg'oforut· ant mohachorum » Deo tuih- Λ fuipcnius mtrlliga^ut . Quod fi p«r alios fex menfes ia Irujuimodi pertinaci* obftinatus per- CHAUT. · 1 tenter & laudabiliter ferientium numero pro­ vident» : cdificia quoqd* » poltçfliones Ac ju­ manient , legitima limtlitcr monitione prate e- - u**> dente , beneficiis omnibus , quacumque ha ­ ra quacumque in ftatu convenienti confer­ bet , privatus fit.Ae efle cenfeatur : eaquefie vent , Ac diruta inftaurent , ficut Ad bonorum vacantia a fede apoftolica libere impetrari va­ pralatoruei & commendaticiorum officium fpeleant Qu* omnia Ac fingula in noftris Ac cu­ sftat. jufcumque Romani pontificis pro tempore exiStatuimus etiam · ut didi cardinale» circa ftvntis familiaribus Ac fimiliter in omnibus,aliis numerum familiarium, cquorumque fuis impenclericis beneficiaria, vel in facris ordinibus con­ fis alendorum , magna utantur- circumlpeftiooe ftitutis , *c etiam curialibus, locum habere vo­ •c diligenti providentia , ne'majorem nume­ lumus ; hoc uno tantum except? , quod didi rum , quam fua facultas , conditioveac digni­ tas patiatur , habentes , lusus ac prodigalita­ ■ noftri Ac Romani pontificia familiares , rubri coloris veftimenta geftarc poflint , pro decen­ tis vitio%otari poflint : neve rur(>s avari for-, tia Aciconfuetudine dignitatis' pontificalis . Et didique habeantur , li in magni* & amplis red­ ditibus , pauciffimis viâum prebeant , cum B quoniam 'ad cardinales maxime (pedat operum optimorum cura , pro viribus laborabunt feire, domus cardinalium patens holpitium , portui­ que ac refugium proborum Ar doâorum maxime ' qu* regiones hrreiibus , erroribufque ac fuper\ ftitionious contra veram A: orthodoxam fidem , virorum Ar pauperum nobilium , honeitaruminfeû* lint , &: ubi divinerum mandatorum que perfonarum efle debeat . Sint igitur circa ecclefiaftica deficiat difeipiina : quique reges modum 8i numerum tenendi prudentes , ac de familiarium qplitatc in primis curioli , ne ac principes , feu populi' bellis infeftentur, vel ex alieni» vitiis turpem fibi contrahant infamia infeftari timeant . U*c Ar hujufmodi feire , notam , vulgoque obloquendi calumniandique ac nobis Ac Romano pontifici pro tempore exijuftas prsbeant occafiones. ftenti referre operam dabunt , nt opportuna Ac falutarit talibus malis ac peftibus remedia vigi­ Et cum maxime providendum ftt , ut non folum coram Deo , cui primum placere debe­ lanti ftudto excogitari valeant. Et cum frequen­ ti ac prope quotidiana experientia notum fit , mus , fed etiam coram nominibas opera no­ provinciis *ac civitatibus propter fuorum legato­ ftr* probentur , ut ceteris exemplo ad imi­ tandum polfimus elfe , ordinamus ut quilibet rum de latere abfentium multa fcpiuscontmgecardinalis fe domus ac fnmila fuas optimum C re mala , variaque non fine apoftolice ledis prsjudicio fcandala oriri , ftatuimus Ac ordi­ reôorem prafeâumque oftendat efl· t tam cir­ namus ut illis cardinalibus provincias ac civi­ ca caquc extrinfeca omnibus apparent, ^uam qu« intus latent ab ico nd ita . Habeat ita. nc tates legationis titulo obtinentibus , eas per •orum qnifqne facerdoccs At levitas hoocfts locum tenentes aut officiales quofeumque adtniniftrare liceat , fed perfonaliter ipfi pro majori vcftimentis induto· , attenteque provide».; , ne quis ia familia fua quoquo modo benehparte temporis adefte , atque eas omni vigilan­ ciatus , Ac in facris ordinibus coaftitutui , ve­ tia regere It gubernare teneantur . Et qui nunc rtes portet vcrficolores , ncc co habitu utatur, titulum legationis obtinent , aut pro tempore obtinebant , fi in Italia , intra tres menfes ; fi qui ordini cccleliaftico parum conveniat. Qua­ re in presbyteratus ordine conftituti veftes co­ extra Italiam , quinque a die prsfenxis publi­ lorum , qu· clericis a jure non prohibean­ cationis ad fuas provincias ire , ac majorem tur, deferre debeant nfque ad talos (altem de­ temporis partem ibi relidere teneantur , nifi dc cs ifta* . Et habentes dignitates in cathedralinoftro Ae fucccflbrum noftrorutn mandato , pro bus , Ar canonici etiam diftarum cathedraaliquibus gravioribus negotiis io Romana curia Imtn , ac primam dignitatem in collegiatis D retineantur . vel ad alia loca , prout neceffitas habentes , Ae cardinalium capellani mittas ce­ poftulat , mittentur: Ar tunc in diâis provinciis lebrantes , caputium deferre in publico tenean­ ac civitatibus vicelegatos , auditores Ac locum tur ·. fcutifcri» vero paulo fupra talos conce­ tenentes , ceterofque confuetos officiales , cum debitis proviiionibus ac falariis habeant . Qui dantur. Parafrenatii , quia in afliduo funt motu , r»r«mifla omnia Ac lingula non fervaverit, emoumentis quibufeumque legationis carcat . Que minifterioque funguntur laboriofiore , brevio­ ribus ac magis expeditis veftibus uti poilint , quidem propter hoc antiquitus ordinata Ac in­ etiam li fuerint clerici , dummodo in presby­ it ituta fuerunt , ut opportuna legatorum pr«lentia populis eflet falutaris , non ut ipfi labo­ teratus ordine non fint conftituti : ita ta­ men ut ab honeftate non difccdant , fed ita rum Ae curarum penituf expertes , lucro tantum vivant, ut mores ecclcfiafticis fuis ordinibus non fub legationis titulo inhiarent . Et cum car­ dinalis officium in primis verfetur in frequenti difcrepeu.. Roman i pontificis affiftcntia Ac fedis apoftoliReliqui vero clerici temperate ac modefte omnia faciant , Ac tam inii clerici beneficiac* negotiis , propterea ftatuimus , ut omnes ti , quam in factis ordinibus conftituti , non E cardinales in Romana coria refideant -, Ac qui comam neque barbam nutriant , neque mu­ funt ablentes , fi in Italia , intra fex menfes, las , aut equos cum phaleris , omamentifque fi extra Italiam , infra annum a die publica­ ex velitato aut ferico faâis habeant , fed ejuftionis prsfentis conftitutionis revertantur . Amodi rebus ex panno tantum aut corio (impli­ lioquin fruftu» beneficiorum Ae omnium officio­ citer utantur rum fuorum emolumenta amittant , omnibuiSi quis autem familiarium prxdiflorum conque privilegiis generaliter Ae fpecialiter cardi­ tia fecerit , aut poll tres menfes legitima mo­ nalibus conceffis , quam diu abfuerint , omni­ nitione precedent* a prxfcntium publicatio­ no care an t , exceptis tamen illis , quos ratio­ ne , hujufmodi veftes prohibitas geftavcrit , ne officii ab apoftolica fede fcjunâi , vel de 1.1 excommunicationem incurrat . Si veto in­ Romani pontificis mandato auc licentia , vel ita tres alos menfr. non fe correxerit, a per­ jufto metu , aut quavis alia legitima cauta cepi jne frud.ium ex beneficii» , qu* obtinet, impediente , vel xgrotationis abefle contingat: 88l r.W COMCÏLIVM Latiunimü V. ’· 881 brivilegiis» induitis fe immunitatibus, eifdem A rit, i» unicum habuerit beneficium, eô prive- iVsi’io aaiSTJ cardinalibus conceffis , fe in bulla noftra fub — .......... plura, quod ordinarius ------■ -tur ·: ·Ii aurem maluerit, ιχ. IM Dia. data coronationis noflrn^cemtcntis fe expreffis, id amittere cogatur. Quod ft tento ejus iceleris arguatur St convincatur, dignitatibus ac be· ia fuo robore nihilo minus permanentibus. Statuimus infuper , ut expenf· funebres carncficiis omnibus quacumque habuerit, eo ipfo ' dinalium, computatis omnibus mille 'quingenCrivatiis exiftat, ad caque ulterius retinenda inabilis reddatur, eaque libere impetrari Λ con­ ; torum florenorum fummam excedere non de­ beant , nifi exeeutorum providentia, juftis alle­ ferri poffint. Latens vero blafphemaas, fi nobi­ lis fuerit, pana vigintiquinque ducatorummulgatis canfis ac rationibus,' dures expendendum ftetur : 8c pro fecunda vice , quinquaginta fa­ ' efle duxerit. Exeqni· fe Caftrum doloris prima & nona die fiant .* infra oâavam vero* mill* de bricae bafilic· principis apoftolorum de Urbe applicandis : St aliis, ut-infra deducitur : pro ■ore celebremur. Pro reverentia autem 'fedis apoftolic·, utilitertia vero nobilitatem perdat. Si vero ignobi­ lis ac plebejus fuerit, in carcerem denudatur. tateque & honore communi pontificis fe ipfo­ Quod fi ultra duas vices publice bhfphemans rum cardinalium , ut fcandalorum , que nafei portent , occa fio tollatur , majorque m facro B deprehenfus fuerit, mitra infami per integram (enatu libertas votorum fiat, licêatque, ut par diem ante fores ecclefia principalis mitratus ftare cogatuc.· Si vero pluries ia hoc ipfum pec­ eft, cardinali cuique fecundum Deum &r cuncatum lapitis fuerit, ad perpetuos carceres, vcl fcientiam fuam libere fe impune quodeumque ad triremes damnetur ad judicis deputati arbifentiat dicere t ftatuimus , ne quis cardinalium trium . In foto autem confeientix nemoblafphevota in confiliorio data, fe quxeumque ibi gemiae reus, abfque gravi ili mi poenitentia . lever» fta aut diâa, que in odium, aut projudicium, çonfeflbris arbitrio injunéta, poflit abfolvi. Qu aut fcandalum alicujus redundare poffint, icrivero reliquos fandos biafphcmaverit, arbitrio ju­ λto aut verbo, vcl quovis alio modo revelet dicis rationem perfonarutn habituri, mitius ali­ ub pana perjurii fe inobedientie , fe quoties­ quanto puniri volumus. Statuimus etiam , ut fxcumque a nobis fe Romano pontifice pro tem­ culares judices , qui contra tales blafphemi· pore exiftente fpecialitcr fe expreffe ultra prxconviâos non animadverterint, eofquc juftis pa­ mirta indicium fuerit fuper aliqua re hlentium, nis minime affecerint, quantum in eis fuerit, fi quis contra fecerit, ultra panas excommuni­ quafi eidem fccleri obnoxii, ciidem quoque pa­ cationem late fententia incurrat .* a qua non poflit abfolvi, nifi ,a nobis vel prsfato pontili- C nis fubjiciantur. Qjii vero in illis inquirendis ce Romano & cam expreflione caul·, protcrpuniendiique diligentes 8e lever» fuerint, pro 5|ualibct vice decem annorum indulgentiam conquam in mortis articulo. equantur, fe tertiam partem mulcts pecunia­ lis habeant. Quicumque vero blafphemantem ^r/arasacNitrr turn, fueAd bonum varo fe quietum regimen civita­ tum, 883 Vx° CONCII.IVM LATBKANBN xr. *· 884 ecclefi» A dis . Et ut eorum , ac cifdem fubjedorum bofubjeftoram , conftitutiones bona fubieAoram bon» memoria memori» Æna ubicumque reperta , fi moniti parere nolue- CHKint gidii epifeopi Sabinenfis olim editas innovamus, t>nt , capi Ac retineri poflint. Ipfi vero contra . in*, caique inviolabiliter fervari prwcipimus tc man­ nelentes, tam fupradiâis pani* , quam pri­ damus . vationi* feudonim Ar privilegiorum, que a no­ Et ut nefario fimoni» labes ac peftit non Co­ bis Ar Romana vel alii* ecclefiis rtunc Ac pro lam a Romana curia » fed ex omhi etiam Chritempore obtinuerint , & alii* contra violatores ftiana ditione in perpetuum ejiciatur , conftituAr oppreflbres libertatis ecclefiaftics, etiam per tiones per antaceflbre* noftro* etiam in conci­ extravagante* Ac alia* conftitutiones , etiam liis contra hujufmodi fimoniacos editas inno­ incognitas, Ac forfait in ufu non exiftentes , vamus , eafque inviolabiliter, fervari pnreipiimpolitis , quarum omnium tenores pro exmus , ac poma* in eis contentas prOTapreuis prefli* Ar infertis habentes innovamus , ac per­ & infertis haberi, Ac delinquente* etjam auâopetuum firmitatis robur habere decernimus Ac ritate noftra affici volumus . declaramus , ac fecundum eat per quofeumque Statuimus qdoque Ac ordinamus , ut quilibet judices , etiam fanftz Romane ecclefi» car­ habens beneficium cum cura vel fine cura , fi B dinales , fublata te adempta ei* aliter judican­ poft fex tnenfes ab obtento beneficio divinum di daclarandique poteftate , fententiari , ju­ officium nofPdfxerit , legitimo impedimento dicari Ar interpretari debere volumus atque ceflante , beneficiorum «fuorum fruftns fuos non mandamus. faciat pro rata omiltioni* recitationis officii Ac Et cum a jure , tam divino quam humano, temporis , fed eo* tamquam injufte percepto* , laici* potefta* nulla in ccclefiafticas perfona* in fabricas hujufmodi beneficiorum vel paupe­ attributa fit , innovamus omnes Ac fingulas rum eleemofynat erogare teneatur . Si vero ul­ conftitutiones felicis recordationis Bon i fac ii pa’ tra diâum tempus in fimili negligent ia contu­ p» oftavi, etiam prardecefibri* noftri, qu» in­ maciter permanferit , legitima molitione pre­ cipit : Edicis ; Ar Clementir quinti , qu» inci­ cedente , beneficio ipfo privetur , cum propter pit : Si qui* fuadente 5 nec non quafcumque officium detur benencium . Intelligatur autem alias apoftolica* fandione* in favorem liberta­ tis ecclefiaftic» , Ar con^a ejus violatore* quo­ officium omittere , quoad hoc , ut bqneficio privari poflit , qui per quindecim dies illud modolibet edita* , & pani* «tiam contra talia bis faitem non dixerit , Deo Γ. tamen ‘ ultra t pr»._ pnefumentes , in bulla , qu» legitur in cana mitfa de difta omiffione reddituras redditura* rationem . C domini , contentis, in fuo robore permanfuQue pana in habentibus » plura beneficia reiris . fit cum in Lateranenfi pariter ac conciliis tetabilis tollés fit , quoties contra facere * con ' ­ generalibus fub excommunicationis poena pro­ hibitum fuerit , ne reges , principes , duces , vincentur . Et cum fruAuum ecclefiarum cathedralium comites , barones, refpnblicz , tc alii poten­ Ac metropolitanarum, tnonafteriorumque Ac alio­ tatus quicumque regnis, provinciis, civitatibus rum quorumcumque beneficiorum ecdefiafticoac terris quoquo modo prafidentet, colledas , rum plenaria difpofitio As adminiftratio ad no* decima* , Ar alia hujufmodi onera , clericis , Ac Romanum pontificem pro tempore exiftenSrelatu tc aliis quibufeumque perfonis ecclefiaicis imponant , exigantque , neve a fponte tem , Ac illos etiam , qui ejufmodi ecclefi·* , etiam dantibus & con Cent tentibus etiam reci­ monafteria Ac beneficia jure Ar canonice obti­ piant : atque in pwrmiffi* auxilium , favorem, nent , folum pertineant., fccolarefquc princi­ conliliumvc palam vel occulte preftaotes in ex­ pes , omni etiam divino jure id prohibente , communicationis 1st» fententic pcenam eo ip­ diâi* ecclefiis , monafteriis ac beneficiis intro­ fo incidant, 8r ipf» quoque refpublicz ac com­ mittere fe nullatenus debeant: ftatuimus Ar or­ dinamus, ut fruftus, redditus Ar proventu· ec­ D munitates Ar univerfitates circa hoc quomodo­ libet delinquentes ccclciiaftko eo ipfo{objician­ clefiarum , monafteriorum ac beneficiorum , tur interdiao : prclati etiam , pnrmiflis abf­ per fecularc^ ullos principes, etiamfi impera­ que Romani pontificis exprefla licentia ultro tor . reges , rrginzvc, feu refpublicz vel po­ confentientes , excommunicationis & depoli­ tentatus fuerint , aut per eorum officiales, feu tionis panam ipfo faâo incurrant , ftatuimus judices , etiam ecclebafticos , vel quafcumque 8e ordinamus , ut de cetero talia pre fu men­ alia* perfonas , publicas vel privatas , de cotes , etiamfi , ut prrfertur, qualincati fue­ rumdern imperatoris-, regum , reginarumve ac rint , ultra fupradiaas panas , quas contrave­ principum , rcrumque publicarum vel potenta­ niendo eo ipfo incurrere volumus, innovamus , tuum mandato , lequtftrari , occuparive , aut modo ahquo detineri , ipfique hujufmodi ecquod ad omnes a&us legitimos , inhabiles tc inteftabiles habeantur . Et cum feeundum leges defias, monafteria ac beneficia obtinentes, fub civiles , & facroram canonum cenfuras , forti- ' praetextu fabric» inftaurationifque, fine Roma­ leg ia per invocationem demonum , incantatio­ ni pontificis tempore exiftenti* exprefla licen­ nes ac divinationes feperftitionefque- prohibite tia , aut eleemolynarum , fcu quovis alio co­ lore aut fuco , impediri non debeant, quo mi­ E lint , ftatuimus , decernimus 8e ordinamus, ut derici, qui in premiflis culpabiles inventi fue­ nus de illi* , ut antea libere ac fine impedi­ rint , arbitrio fuperiorum infamia notentur : mento diiponere valeant . Et Ii fequeftrati fue­ fi vero non deftiterint , deponantur , atque rint , occupative aut detenti, integre libereque in monafterium ad tempus arbitrio ftmerioris ac fine exceptione vel mora ,* praelatis ad quos de jure leeitimeque foedant , reftituantur: de Srrfiniendum , detrudantur , beneficiifque , quibus fi ditlipati nuiquam reperiri poflint, eo­ i officiis eccleftafticis priventur . Laici vero utriufque fexus , excommunicationis & aliis rum jufta zftimatione fada, diâi* prclati* fatisficri volumus per eos > qui di&a* fequeftrapanis jurts , tam civilis , quam canonici fubtiones , applicationes , diiCpationefque fece­ jaceant . i , £t ut omnes fifti Chriftiani, ac de fide male· rint . aut neri mandaverint, fub pana excom­ fentientes > cujufcumque generis aut nationi·* municationis aut interdidi ecclefiaftici , talium fuerint , nec non heretic i , feu aliqua hzrefts principum terris Ac dominio co ipfo incurrcnlabe CUSIO tum » “ locorum omnium Romane SBy Concilium Laτbranunbi V. fc**™*^*·1 · g À NNû libepulhiti, vel JudaùantCs, aChrifti fidelium A apoftolj, millefimo-quingentcfimo decimoquar- j e s $10 CKBISTI coetu pen itu» eliminentdr, tt a quocumque lote* pontificatuinoftri to, pontificatui noftri anno fecundo» fecundo, facrocon facro eon-­ IX. Mie· «ο, Brprcfertim a Romana curia expellantur , cilio approbante, indicimus ·. Nulli etgo omni- ' ac débita animadvcrfione punientur , ftatuimu», no homiuiim licéat banc paginam noftr* indiftionis , defignationis , -voluntatis infringere , ut Contra cos diligenti ioquilitione ubique Brin diâa curia maxime, procedatur per judices per vcl ci aufu temerario contraire . Si quis autem hoc attentare pmfumpfcrit, indignationem om­ nos deputandos, te ejus criminis reos te légiti­ me conv'iAos , debitu parais puniri , relapfos nipotentis Dei tc bcatoium Petri tt Pauli apo­ vero, abfque alla fpc renia aut remiffionis affi­ ftolorum eius fe noverit ineurfurum. - Datum Rom· in publica feftione , in Lateci volumus. £t cum conftitutjones teOrdinatio­ nes noftra hujufmodi , quas pro nunc ordina­ ranenfi facrofanAa bafilica fulcnniter celebrata , mus, vitam, mores, ecclefiafticamque difciplianno incarnationis dominie*, millefimo qiiingentelitno decimoquarto , tertio Nonas Maii , rntn concernant, tam officialo nçltros , quam > pontificatus noftri anno fecundo. alios, tam in Romana cuna , quam extra ubi­ que locorum commorimtes imitari convenit, il­ Qua perleAa , idem archiepifconus petiit a lis ligari, eofqoead farum obfervationeminvio- ]B Lbikccr tenert volumm atque decernimus. Et fanctiftimo domino noftro , 8c a reverendis pa­ ne conftimiones ipfo aliis ctnfuris ac pernis in tribus concilii , au placerent paternitatibus tuis contraticrcntcs per antiqua jura & conftittitiones contenta in (chedola, lev bullis per eam recita­ tis. Et omnes, prater infra feriptos, qui votaimpolitis derogare in aliquo videantur, Cum ad augmentum edite atque excogitate fuerint , nint prout infra, refponderum placere . etr.tm dcrhfamtrs , per ritum dilpofitiones orParticular», qui rotaverunt, primo réveren, dus nater dominus Jcrçthias archiepilcopusTradidationefque nihil prorim juri Commurti, vcl decretis aliorum Rotnanoium pontificum ullate­ nenus, qui dixit, non placereca, qua deviant a jure, «etiam, quia providetur, quoad mul­ nus derogatum efle. Qiunimo !t qua in eis prop­ ta non neceflaria , tc generalia omittuntur . ter perverlam temporum , aut locorum vcl ho­ Reverendus pater dominus Joannes Staphy­ minum corruptelam , vel abufum , aut quarnlen» epifeopus Sibinicenfis dixit placere ubi , tumqnc aliam caufam minime probandam ,'vi­ gorem futim aorifcriftt, ca exnunc innovamus, quod in omnibus in fchedula contentis, quoad omnps cvjufcumque ordinis fervetur difpofitio confirmamus A inviolabiliter Obfervari manda­ mus . Quas noftras cdhfultiffimas conftitutio- C furis communis. ne» , paft duos mcnfe/ ab earum publicatione , Reverendus pater dominus Scaramuxa epifeoligare debere etiam décemimus tc declaramus , pusCumanus dixit, placere verba , ceffanteme­ diKndins inhibentes, ne quis eas glodare , vel tu cardinalium . Reverendo patri domino Gabrieli archiepifcofuper eis commentaria, interpretationeive face­ re abique fpeciali noftra vel ledis apoftotic» li­ po Dyrrachienfi placent omnia , prêter confticentia prafumat. Si quis autem aufu temerario, tutiones Ægidii cardinalis, quas ignorat. Reverendo patri domino Chriftophoro Policontravenerit , excommunicationis latæ fententir pernam eo ipfo incurrat. Nulli ergo omni­ gnianeofi non placet, quoad refignationem be­ no hominum liceat hanc paginam noftrorum ftaneficiorum , fed quoad cetera, fic . tuti, ianétioftis, reformationis,iatentionis,or­ Reverendo patri domino Michaeli Montalcidinationis, exhortationis, monitionis, praccpncnfi placent , prater quoad duo incompatibiti, voluntatis , innovationis , confirmationis , lia, quia vult quod fint qualificati. mandati, decrevi , declarationis tc inhibitionis Reverendo patri domino BenedrAo epifeopo < infringere, vel ei aufu temerario contraire. Si Chicnfi placent , prarerquam de incompatibiqtits aurem hoc attentare pixlnmpferit , indi- D ; libus rcfignifidum quoad praterita, A de accugnationem omnipotentis Dei, ac beatorum Pe­ fandis tc reprehendendis olafphcmiia in crimi­ tri & Pauli apoftolorum ejus fe noverit incurnalibus . furtrm . Deinde fanAiflimus dominus nofter auditu Datum Roms in poblica feffione in Lateravotis refpondit quod mutabuntur aliqua verba» nenii facrofanAa baulica folenniter celebrata , fed non mutabitur fententia : tc quod contenta anno incarnationis Jotninics milfefimo qui ri­ in cis fu* faoAitati alias placent . Super qui­ gent efimo decimoquarto , tertio Nonas Maii, bus omnibus &r fingulis dominus Marius de Pe­ pontificatus noftri anno (exundo. ru fchk procurator concilii petiit inftruurcntam Bulla feu fchedula indiAionis decime fefliote infhumenta · nk factofanAi Lateranenfis concilii , IcAa per Quibus abfolutis, te incepto hymno per (an· eumdem reverendum patrem dominum archieA (ΓυΐΜΐιη dominum noftram Leonem , Te Deum pifeopum Neapolitanum in nona feffione. laudamus , CTr. ad referendum Deo gratias de bonis operibus expictis, prout eft dc more faIn tfifnfei ferunt [trwrnnt Dei ni fnturnm rrorum conciliorum , te capella cantorum refni »c» irin» , fncr· nffrtinMt pondere ufque ad finem hymni , fuit diflbluta cvtcilh . feftio. Et ianAiflimus dominus nofter cmn re» er end i(S mis dominis cardinalibus fe pralatis U: hoc factum Lateranenfe concilium ad finem equitando acceflerunt ad palatium fanA* Petri siberrimx fperatarque utilitatis perducatur, pofin Vatieano , atTociantes fanAiflimurh domi­ fintqtte didi prelati te alii vocati commode ve­ num noftrum, ut teneatur. Quo ibi dimifto » nire , tc perfonaliter adefle, ut fpcramm ; cum­ omnes reverti funt ad proprias domos tc habique alia plura & graviora ia eo traAanda dittationcf ad Dei laudem . cutiendaque remaneant , ad. omnipotentis Dei laudem tc ecdefise fus exaltationem, decimmn iefionem continuationis celebrationis ipfius Sa­ cri Lateranenfis concilii, Kalendis Decembris , qu* erit fexta 1er ia poft feftum fandi Andre* LtWf CbiiCîLtoM Latbhanbnsb V. ^ΑΧ,ιίϊί*“r‘ 888 perc animum meum reficit ratio commrmb boIX. leti 4etM fttifiti «Metas· ΛιΜμ Ventitt, A. ni , quod te facrofanâi ifttat çonfeffias conG- CHUTH •87 Vi C(stIO Jio atque decreto univerfa Chriftiana fidei , catbohcoque ecdcfi· proventurum fpero , mihique omnino polliceor . Nofter namque Deus Paulo poft tuam ad fammi apoftolatu* api­ Jetas a morte retarget»* St in altum alccndcas , ut culcftia inde dona mortalibus largiretur , fi cem gratiiEmam omnibus afiumptioaem , beatiffime pater , ad Urbem profe&u* , qno feqcckfiw feoafia fa* * * qu* corpore difceflerat. ptemviratus munus , a reverendiffimo patre meo pro miomerio exercendo . pro genre illuminan­ da t pro fide confammanda , quofdam conccfgratia Sc munificentia tua in me tranflatum fit apoftolo* , prophetas aliquos , nonnullos exercerem , nihil fane magis optavi, quam ali­ evangsliftas , doooresnon paucos» paftoret ve­ quam dari occationem , qua Angularem mem erga fanâitatem tuam fervitutis aficâum , fi ro quamplurimos , nimirum ego velut Simeon non implere a aliquo faltem iaditio declarare alter animo Se corpore debeo esultare « qui ho­ poflem . Qua de re fuperioribus menfibus beadie non virtute propria excitatu* , fed obedienlitudine tua velut «ftuantis defidetii mei pnrfa­ B tis ratione compulfas, eo meruerim oraturus ga , perdifficile mihi orandi inLàteranenn con­ accedere , quo pro «niverfa tandem ecclefia Dei reformanda Cingulorum » quo*dixi, facro*piofcilio manus demandante, licet impar meis illud humeri* viderem , more tamen amantium, non qne faeceflbres ac imitatores , Se jam frequen­ niiid vires poffent ingenii, fed quantum vis ab­ tes video convenue » Se firequentiorespropediem aetet amoris , infpiciens , quidquid benigne conventuros non dubito . Gaudeo teitur jute per te fait infandum * prompta mentis hilarita­ optimo , utque conceptum a me gaudium ube­ te fafcepi , iufceptumque hodie in auguftiffimo riori pleoituoino compleatur , duo diâuro mi­ Lateranenfi templo coram inclyto fanditsti* tu« hi a beatitudine tua pontifex mix :me bona ho­ rum ampliffimorum patrum venia , concedi fla­ confpcttu » benigni grataquç ejus attentione pro viribus praftiti . Et cum non ab re fore granter opto, humillimcque depofco. Primum, ut facratitfim** Dei fponfs , pmfenti cujus cor­ duxerim , ut quam altantibus voce protuleram , eam lireris tibi uni., a quo omnium falu* uni­ pori in melius reformando toto animi iahxres re pendat, perpetuo dedicarem ; accipe . quxaffeftu , excellentiam , prarcipua* deinde refor­ £» , mewjn te obfervantia ac fervitutis qualemandi caufa* , pro mea , quantula fit dicenda enmque teftimonium , eo prveipue animo , ut C facultate , in medium afferam , quo conce­ fi quid forte aures , mentemque tuam minus ptam animo tuo reformationem , & a nobis optatam diu , vchementiffimeque (peratam , graviter vel pipate didum offenderit , non te­ meritati , quam cum tanto periculo minime omni (ludio , labore atque conatu profequinon attentaflem , fed flâgranti potius amori aferidehftat . Sed antequam nsc aggrediar , per an­ bas , qui Hieronymo telle , modum non ha­ gelicam falutationem a beatiluma virgine opem bet , ordinem nefcit , menfuram ignorat . Si luppliciter implorabo . Avç Maria gratia ple­ qua vero , non tam ex intima rhetorices offi­ na . aliqua excellentiam admirabilcmque gloriam Sc digni­ tatem accuratius indagare * trupotiflimnmconetiam ex parte poflem . Rdiquum ergo mihi eft , dic* nodcfque dementiffimum Deum ora­ fideratione attentioneque digna mentem ve­ re , ut fi dicendo exprefferim qu» tu pro pie­ niunt . Primum , quod gratuita dote a fponfo tate in Deum » pro tnpruai dticiplina , pacif- D^ prrelecia , deinde *. îpiritàii ipiritah Sc Sc individua individua copula copula que cultu in hac ipfa nona feflione , facroian* --------Λ L poftretno ;/r-- --fobolc Λ------- fe­ rilli conjunct · beaiiiGma tto arp.obante concilio , decrevi ft i , ubique ab cunda mater etfeâa cft e Univcrfo liquident hu­ omnibus Chrifti fidelibus lincçrc ac integerrime mano genere protoparentum ooftrorum tranfgreflionc vanitati fubjefto , cjufaue rationabili pbfevçntyr . Valç . intcllrôu peccatorum caligine oblcurato, ac di­ vinorum femitam mandatorum prorfas oblito : impiaque cordis fui defperatione in omnem ttnitt ’Puttittt , ctàtert tfe/felict cleriette , impudicitiam , turpitudinem , immunditiam ι» mm fttrefttHf Ltterttttfit teneilii frf/iett , prolapio , demerfoque atque defixo , fa pient i» tertit ^ζ·Μ* M.tit , 1514. Dei filius coomnipotenti &■ eoe temo cum Pa­ Nullum tempus unquanWfaifle memini, pon­ tre fapientix fu» tamine in beneplacita pater­ ne voluntatis difpenfatione perfpiciens , mor­ tifex maxime , patre* ampliflimi , Sc clari (Emi tales omnes non per alium quam per feipfum prrfelc* , quo ma^i* animum meum corneo» Filium ab «temo Deum , fed in extremo temtum , ifffôum , inflammatumque fenfetim > 3uam hodie totum me apud fanditatem tuam E Core hominem Faâum > inter Deum Patrem & e univerio ecclcfi* Dei ftatu verba fadaomine* mediatorem faturum, ipfi patemxmarum , commoveri , affici inflammarique feojeftati reconciliari oportere , caleftique gratia tio . Licet enim divine mijeftati* tus confpe* recreari , ac perenni demum cariorum heredi­ tate. donari , tàm inlîgnc mifcricordi· ac pie­ âus , rutilanti cuju* fulgore imbecilles oculimei caligant , tot amphflimonnn patrum centatis , 8r dileftionii ciga nos facrificium vel in ielTus , quorum nemini ingenio vel lapientia ipfo cruci* patibulo offerte non recufavit . Li­ cet enim unicam illam fponfam , cui per fpipluiimarumqne rerum peritia mertor compara­ ri , ipfitu denique pertraAandv rei magnitu­ ritale Sc caftiffimum matrimonium' adveniente do , que omnem ingenii ubertatem » omnem temporis plenitudine in odorem faavitatis indicendi copiam » omne orationis genu* exce­ falubiliter jungendus erat , ita fordidam atdit , non mediocriter me dicere incipientem 3ue inopem conipicaretur , ut neque for­ terreat ; recreat tamen , recreat , ac lismmoes ejtis humano more copia rerum delate » MeiUtteftdtt tfttUtttt t ftfe etteeetéitt· futi» Mitt ftr reverttJtm ftttttt itmittet „4t~ nc- ιμ» e * ï 88, .-W Cowciuum V. ““isr" 8iO •Jimb’ ··,·« forma inopiam etcufare poflèt, nimio ta- Λ turn· earum contortio deleftenrar » Ipfe vero ex fissio virgineo ac iecandiflimo contortis fo» ventre, · ix. OUUT1 men humatut faluti* ardore flagrans, aaMqaam non quidem arefceote unquam vel fencfcente, ««■a. · puterao fin· pcodieiu, mandeai ingredere­ fed viridi femoer atque integro permanence, eam tur, nd Patrem ipium in throno osnveriM defefceperit prolem , qu* numero, decore, glo­ tri· simavit t /Misas O* efosriaoem sdsfli, hatorsrif· ria ceteras fobota antecellit. Abrahn namque in CT ft· ftatt· a» fl^falt/ti , nrfut MM fe Deus .qui ut per fe incorruptibilis it immorlat qui fcit fabUatitotatt quo fane jubilo ante re­ talis exi non, ita incorruptibile ic immortale gium thalamumpfallentes Brexultantes, alterno matrimonium cum fponfa contrahens Brconfum- E cantu clamare non ccflant : leasdMK» n aaftr» ia fatala ftuaima». eft · Quam fane mutuam inloiubilemque conjunHac illa eft fponfa, beat i ffi me pater, de cujuv âioncm afeendente Jefu ad Patrem, vehemenexcellentia ac dignitate in ipfo orationis prin­ Go. », tillime admirantes angeli conclamarunt .· Quo cipio apud fanârtatem tuam pollicitus fum me eft lfttt tax tfcenÀit ftritftrta» citiiciit ifflutat, verba fifturum. Hec, inquam, fponfa eft, qu* mmjts ftftr tliUSeu fitaf Sed quid miram, omnium outer ecdefia dreitur, quam ab «ter­ celeftem fponfum, fpecioium forma pre filiis no colcftis ejus Ipoofus ultronea (anguinis effufionc fibi providit : provifam lateri too indiflohominum, perpetua inditlolubiliquecopula cum fponiafua in terra Brin cclo conjunânm fuifle/ lubi’itcr copulavit : copulatam innumera , pulcum mortales omnes uxoribus fcnio confefti», cernma ac fdiciflima prole io perpetuum pro­ oon alia fere quam prolis folceptn gratia, diupagavit. Quid igitur oneri», quid oflicii, quid CoatU. Cnurti, Torn. ΧΧΧΠ. P P felrci- 891 CONCILIUM LatBIANBHIB BBBSlΟ Μ*·«·Λ·*· UeBimi fc· Utiaktt, «t IimkA K. fpoulam pro dignmtt regcsu , «xwlkrc , decoramque ρρβ», «£ ·ο* parum eu b U, qu· finAcnm oratiaoc perftripai . menti tmu tna·» tuifle arbitrer » finmilis tamen pesipcAis c*·*· fit * quibua ail ejuidem divin* fpuafm régi' men, dec·· atque felutem toto debet» animi ftudi· inheeett* quod fecundo me preftitomm obtuleram , tanto quidem id clanat imiotm feet» ut quantum cetert ad comparando· hos·» res fortunafqat cumulandas, quantum ad ociofos die· t arma interim conquîefcant, a Chriftiano fanfentur, religiolorum numero excludantur, cum tamen nomen ipfum conventu»lc, modo reli­ 8nine temperetur, expetenda a cuoAts inducit* quum vita refpondeat, purgatis auribus nil nili «tuantur, omnem toamauAoritatcmdecretutnpudicum , fanAumque reprefentet : quonam que interpone. Cum enim tantis in rebus tam' ardutfque negotii·, principum animos nort mi- C majore, quo gemitu» quo fingultu reliquum factarum religionum ftatum eipreflero ? Si enas opinio fame, quam ratio certa ad alterius nitn vel temphrum malignitate vel diflimilittsvel contemptum, vel metum , vel odium, vet dine voluntatum eo deventum eft , ut neceffaamorem foleat commovere, optatam hana ipfam rio in ecclefia Dei conventus pnu», unaque obintec. Chriftiano» pacem celerrime confcfium iri iervantiafit futura , quod ego maxime deploro , (perandum eft. Sperandum dial , itnmo, ut veCur, quefo, obier vans ia ipfa in plurcs rurfus rins loquar te hujufmodi peragenda paci* auobfervantias fcinditur, divellitur ac laceratur? Aore tam cafto, tam pio, tam religiofo, conut dum uni regendo corpori, pium quidem ca­ ftantiffime affirmandum. Quippe cujus celeber­ pit* , quam vt* membra in ipfo corpore fint rimum nomen apud Chriftiano* principe* tanta regenda, preefle cernamus, vcluti unum in pin­ hucufque fuit auAoritatis Sr gratia , ut quod ses rivulos derivatum flumen facilius csliccari tu pro communi omnium quiete, dignitate, facontingit, ita omnem fpiritalem eorum profelute decreveris, ratum gratumque omnes pro­ cul dubio fint habituri ·, non ignari , omnem ti­ Aum non mediocriter extenuati timendam eft, monente apoftolo Chrifticolas omnes, eos prebi uni in calo in terra traditam a domino nottftatem , ut non fpiritualibus tantum viris» D cipue, qui & habitu ftdifciplina in unum con- *' led terienis quoque hujus fircuh poteftatibu* in venerint, eodem ienfe, eademqoe feienti» abun­ caufa communis boni jus dicere non pertimefdare , idiptum dicere, nullam inter eos khiftnati» caufam fovere, unum denique corpus atque cxs. Quod tum demum, ut ad alteram doloris caufam jam deveniam, feliciffime contigerit, fi unum (piritnm exiftente», unam fcilicet obedienhoc ootilfimum tempore cum omni* caro vi­ tiam, unam que caritatem profitantes, »d opta­ tum fupeine vocationis braviom properare debe­ tam fuam corrupit, fimulque omnes declinavarunt a reAo, nec eft qui faciat bonum, non re . Ex quo fit, pater beatiflime , ut fi hodie fub eft ufque ad unum , au univeriam Chriftian* diverfis patrum vexillis fideli cuique marerc li­ ceat , ne forte in vanum propheta cantatist religionis ceniuram, quo ccepifti ardore proce­ tit nfîM * Jtxrrit tj»r i» νβίΐ» ititfttt ardas. O nos ignaroa, ocecos, onoftrimet prorcaerd*/* vtrittttt : illud quidem pro cvangelifus oblitos ! qui jucundo temporalis pacis folaca difciplina iervanda omnino expediat, ut cui­ tio perfrui volumus, horrendis aVjrni belli fuppliciis cruciandi ; qui humanam rabiem fedari libet eorum corpori fuum prefit caput, non au­ tem uni capiti plur* fitbinde capita atnbitiofo confidimus, iram omnipotentis Dei , fuum ia nos vibrantis gladium , Cubituri . Optas tu, E vel monftruofe potius aftruantur. Nam fiadrnoiumtne pontife*, imo nihil te magis hoc opta­ nafticum inda ordinem te contuleris, citra pri­ mam illam obfervantic conventufque diifonanre affirmas, pacem inter Chriftiano» tuos a do­ mino impetrare f Internas noftra» vitiorum litiam, ac nonnullas etiam inter obiervantesipfos obedientia contentiones atque icifliiras, ne qua mu Ita tes attende, ut hi» fed at is, qus Iunt ex­ iirccipua ignorantia , ambitionis, avaritia tc terna, pace fuaviflitna perfruantur. Nam fi tc olici:udtnia temporalis labas , intimis eorum ad facularem tn primi* hominum ftatum dilijsrrcordiis medullitus inhaferit, etiam atque etganriffime difrutiendum converterit , quid ia eis exiftimas oftenfum iri, nifi impietatem cir­ sam animadvertendum, inipiciei)Jumque pro tua fapienti* judicabis. Ut antem de femineo deca divina fidei noftre myfteria, que aut curiovotoque lexu , tnifertbilis cuju* ftatus ex con­ fe perquirunt, aut leviter derident, aut iuperditione «iri, qui caput eft mulieris, attendi pobe contemnunt, bhlphemiam ac dcteftationeai teft, qua dicenda fe ofteruot, ex induftnapraadvectus Deum horribilem, tn fanAoique aboP P 1 tcrcatD; CvKil.Quad. Tom. XXXII. *- m MMMIU4NM t tttcam : jam obfeero , ad nos » qui in fostem ,,?X,,efo>miai vecati » daricaligM iafiguki charaâoau * prodpuam animates* «»· ac folkkudinem gerant, oauwn mentem atqno cogitatio­ nem conjicito. Qu d taia Me regendis ovL bus documenti, quid utilfcatis « quid fa lelia jjiifX i.TVrr, iperari podit , clarius atque apenies cosiipic*berh . Heu , heu miieroa pattes , talla « ore neo de filiis audituros! fed me longe miferiore» , propriis eadem labiis prolaturum » miferrimos autem eae » qui fe robis audiendi Occationem, * mihi dicendi caufam fair one­ ribus praboeru « Ea devenit infigftis nofter clericorum ordo » et contempto acceptabili tempore . tantaque dteraua oomoram ncglefea falute , caritatis regnum ufque adeo ddyu ie­ B rimus, cupiditatis reto tyrannides» auxerimus, nt ne preciarum haoc ipfam militiam noftram Coram divina majeftate , didlis fa&tfque men· tiamur, 8t vobis pro veftra in nos pietatis of­ ficio diligentlffime advertendum , K* nubis ex pungenti confcientia ftimulo vehement i fflme ut timendum > Neque enim modo , nt Auguftini utar verbis , mendacium illud · falfe pro· ferre , fed epifeopum fe aut faeérdotem , vel clericum profiteri , & contraria huic ordini o· perati. Saeta parumper volumina revolvere placeat , Vetufta patrum fcita perferutari , omnem deni· que Canonum tenorem repetere : nonne cleritum adulatorem impiumque , proximi prodito· C rem , maledicum , fratrilque fui pervetfum in· fimulatorem , invidum , pacifnue alieno fedi· tiofum petturbatotem » atnbitioiun» , facrarumque dignitatum facrilegum ufurpatorem , adul­ terum > ceterarumque obfcanttatum turpiffiflun perpetratorem . crudelem per fe , injuria· rutnque fuarum l*riffimum vindicatorem > fe­ neratorem » turpiumque lucrorum ncfandilfimum qurftorem : Bonne , inquam , hujufmodi omnes clericos, aut ad (acerdotium non promo­ veri » aut promotos partira ab oidine facerdotali deponi , partio» veto fulpendi omnino de­ bere , eorumdem facrotum voluminum , feitornmque patrum , ac ptifeorum canonum fampta audoritate > Inviolabilique decreto didici- D mus f Quod fi ecclefia matris noftrr benigni­ tas , providis fuis confiliis a tanta prilcorum Canonum feveritate aliquantulum non tempersflet, quonam ejuimodi clerici tempeftate no· ftra confugerent ? quo confciam libi tot fecleram faciem obvolverent ? cujus opem ac rnife» ticordiam implorare non formidarent ? Nam dum omnibus ecctefio gradibus ita difcuÆs, ad Urbem ipfam , quam Babylonem apoftolorum princeps divino afflatus Spiiitu nuncupavit t aciem mentis conjicio , ejufque incolat paftores , qui quotidie per univcvfum terrarum or­ bem animarum Illuti proficiuntur > untorum Caufam errorum interrogatione contendo : ecce divinam illam fponfam ferufalem fopcrnim , E myftici fui corporis Ipk-ndore fulgentem , aut ipfius fpooti humanitatis fulgore fplendentem, fed lugubri indutam vefte , totam fqualore confedam , lacrymifque perfufam , eo infi­ mum fuum corpus , quod hac fidelium unita­ te repnsfentatur , vifitandum deiccndcre , nefcio quo intuitu videor mihi coufpicerc , taliat|ue ad facratiffimos pontificis pedes fparfil crinibus provolutam , multo cum gemitu defilorantem audire : H recine ego, fuaviftime poule , unica illa dileâa tua , atque formoia , qu« jam clamare poflutr., r»r rvqg- fem mm /u/ire HmriMtaclytt illa mea ceMmfqsm domas , quam peste dciertam , tt rSER fica iqualesstem · oemiae video frequented f Hoccfae Boride Bin vinea , su.m m produco- c m uvas foeAsne, eam fpinas, tr-boloiquepeo· *■ > duxiflê perfpkio I Ubi die, mcundiflim· fpM· fe, hortsM meas irriguM ? Ubi lilia mea ca·dcariaP Ubi roûs tmmareelfibiJcs P Nonne fiat omnia gloria Libani cum decom ChrmcH a ma tranfeaate » evaMere f Ubi palena gRgis snei, quss taasauam arva deierti arcfaâa pen· luftro ? Ubi pattores gregis » quos pmcfiè po­ tius quam prodefic . dllpergcre quam collige­ re . mafeare quam falvatt inteUigo ? Ubi de­ mum cariflimi illi filii, quos genni, quot edu­ cavi , quot fovi, quot decoravi . Illi autem fprtveruot me * fe aaverfus me unam tamquam parvuhm , maternsqK ubera non habentem , cornua erexere- Accurre pater > fuccurre fili , occurre (ponfe · ego enim te , ut Dei vicarium patrem colo , ut hominem filium diligo , ut rcclefi» univerfas prtpohrum fponfnm ctor · Miftrtnini ί»ΐΛ , ample­ ma/ , tim J·*· ·* fMfue 4«ki mW , fusa filii fitlifHtMl , CF 'b**' *' tx c»riffii*i) nuit, es» tfi ttrftltHtr me. Au· diftis , patres , martis veftra Itngeltm, lacrymet confpexiftis . vociferationes inteUcxiftis , implorationem mifericordio, p*etatifque veftra animadvertiftis. Eia agite , obier*· nd i antiftit ra , ut noftra· falviconduâus literas obierκ fimi domini noftri pap· cariorem. vent , faciantque ab omnibus inviolabiliter EorardiM Davivier obfervari fub pcena indignationis noftre . Jo · · magiftar cur forum· quorum teftimooium pr*fentes fieri jaftmus » · Anno a nativitate domini ijtj. indiâione Ac regiftrari /moftriquc figilli impreffione mu­ tertia., dic vero vigefimafexta men fu Aprilis , pontificatus fanâiffimi in Chrifto patris dominiri . ni noftri domini Lcpni» divina providentia pa­ Datum Genu* in palatio ducali , die at. nsi decimi anno tertio, revercndifiimns in Chri­ Martii ip5· fto pater & dominus dominus Antonius tituli Idem Oâavianus. finit* Prasedis presbyter cardinalis , de Mon­ te vulgariter nuncupatus , nobis notariis Ac feriSimon. Tenor vero recognitionis talis eft: bis facri concilii quafdam literal falviconduâus ducis Janaenfis de mandato prrfati fanâiflimi β Dic Jovis vigehmalexta Aprilis 1515. con­ fli tuti in domo dominorum Bartbolomsi Ac Edomini noftri tradidit > mandans nobis , ut eas duardi Doria mcicatorum Januenfiutn , Roma­ magnificis oratoribus Chriftianiflini regis Fran­ nam curiam fcqucntium dominus Eduardesprcci· traderemus , fcu tradi faceremus , Se eif­ fatus , Ac dominus Thomas Pecunia cives Ar dem dicere faceremus , dc mandato prrfati mercatores Januenfes medio eorum juramento landiiLmi domini , ut eas pr*latis Gallicane recognoverunt , Ac fe rccognofcerc dixerunt ma­ ecclefi· mitterent , ad cffeâum , ut volentes , num & perfonam illuftriflimi domini ducis Jatc debentes ventre ad facrum concilium , tute nucnlis Oftavuni dc Campofregofo , manum Ar fee ure poflent venire . Quas quidem literas Ac perfonam cancellarii , Sc liglllum ejufdem falvi conduâus nos Bernardus Sculteti , tc Ber­ ducis in retroferitis literis appohtum , 01 *rgg> etefia Laseraaeofi in tee· Colito , in qua fait A Revermsjus pator dominas Rabnrtaa Rbagien- gBmlti . nus. Reverendus pater dominu· Stephan·· Gabriel Reverendiffimus dominus Friderieus de tenAo Barenfis . Severino» FanAi Angeli . Reverendus pater dominus Andreas SpalatonRe verend iffi m u s dominus Hippolytus FanA· D fis . Lucie in Silice · Reverendus pater dominus Fraocitem TurritaReverendiffimos dominus Alexander FanAi Eunus. ftachii, Farnefias . Reverendus peter dominus Alexander Vten. Reverendiffimos dominos Ludovicos FanAm neniis . Marie in Colmedin, de Aragoaia. Reverendus pater dominus Antonia· Athc· Reverendiffimas dominus Marcus FanA· Mari· nienfis . in Via lata , de Cornoliis . Rrverendiffioms dominus Alphoafas FanAi Theodori . Reverendiffimos dominns Julius fanA· Mari· Reverendus pater dominus Jantaottes Troja­ de navicula * nus . Reverendiffimos dominus Bernardus FanA· Reverendus pater domiaus Aloyfias PaientiMari· in porticu . nus . Revercndiffimus dominus Innocentius Fando­ Reverendus pater dominas Banhotenaras Jaftirum Coim· ft Damuni. E nopolitanus. Reverendas pater dominas Joanne· Aquita­ nus . Or* OP Reverendus pater dominas Jacobs· Poceminus . Reverendas pater dominus Cater Alexandri­ Reverendus pater dominus OAaviano· Viternus . btenfis. Reverendus pater dominns Frahciteos CooFaReverendas pater dominas Marinas Cenetennus . fis . Reverendus pater dominos Joannes Vincentius Reverendas parer dominas Hieronymo· · Bi- « s/.mteni Scnenfis . dunenfis . b‘ · Reverendus pater dominas Gabriel DynachicnRevetcaduc pater dominas Jacobas Pavcnciaui. ceafis . Wertervia Rcvc· J· J W CoHClXIBM LatbrambMSB V. JTa*Îb Reverendus patrr dominus Joannes Sibioicen- Λ & fi· · Rrrcrcndas patci dominas Paris Piiaucictu fis · Reveicndus pater domina· Alexius Melfitanus. Reverendus pater dominer Silvias Bojsncnfis . . . · » Reverendus paici dominus Marinus Caffincnfis . · · Reverendus pater dominas Joannes Dominicas « Terdoneniis. * Reverendus pater dominos Vafinius Plseentinus . Reverendus pater dominos Aloyfius Interatnnenfis. B Reverendus pater dominus Francifcus Nannetenfis . Reverendus pater dominus Marius Ugentinus . Reverendus pater dominus Juftiniaus Ame­ L Reveicndus pater dominus Augaftinw Agrien- "’JgSf fi > · Reverendus nns. Reverendus fis . Reverendus nus. Reverendus fu. Reverendas fis . Reverendus fi» . Reverendus . acum pater dominos Guarrinus Nuceripater dominus Joannes Urgcllcmpater dominas Jacobus Matfica- pater dominas Natalis Vigihen- pater dominas Silvius Comadenpater dominus Valentinos Penncnpater dominus Thomas Lcchlien- tis. Reverendus pater dominus Petrus Ce-vienfis . Reverendus pater dominas Laâantius Sua nen­ iis . Reverendus pater dominus Marcus Senogallicarinus . fis. Reverendus pater dominus Hugo RcginenReverendas pater dominus Laurentius Dakifis . nenfis . Reverendus pater dominus Bartholomeus Mon­ Reverendus pater dominus Sixtos Salaria­ tis viridis. rum . Reverendus pater dominus Aloyfius fanâi Revetendus pater dominus Zacharias TurrauiMatci . nenfis . Reverendus pater dominus Evangelifta CajaReverendus pater dominus Bencdiâus Cliun­ fit . cenfis . Reverendus pater dominiis Paulus Forofcmpro- C Reverendus pater dominus Julianus Agrigenti­ nienfis. nus . Reverendus pater dominus Chriftophorus CxReverendus parer dominus Hieronymus Afculanus. fenatenfis . Reverendus pater dominus Joannes Baptifta Mariancnfis . Oraraw. Reverendus pater dominus Petrus Caftelli ma­ Illuftris dominus Albeitus de Carpi, fereniffimi ris . Masimiliani clefti imperatoris orator . Reverendus pater dominus Hieronymus NiMagnificus dominus Lodovicus Solier orator cienfis. Reverendus petes dominus Antonios CalinenChriftianillimi regis Franci* · Magnificus dominus Hieronymus Vich orator fis. Reverendus pater dominus Philippus Ajacecatholici regis Hifpanis. Reverendos pater dominus Michael Brnt, ilhinus. ftrifsimi regis Portngallix orator. Reverendus pater dominas Tbefeus RacanateMagnificus dominus Marinus Georgius , domi­ nus. D nii Venetorum orator. Reverendas pater dominus Matthxns UmbriaMagnificus dominus Marinus Charatius , iEaticentis . itris ducis Mediolancntis orator. Reverendus pater dominus Scabonius ImolenMagnificas dominus Francifcus Vidorius , do­ fis. minii Florentinorum orator. Reverendus patçr'dominas Giibertus RapollaIlluftris dominus Joannes Fiiibertus de Palude, nui. comes de Jaes, & reverendus pater dominus Reverendus pater dominus Joannes ArianenPetras de Baonia, Illuftxifsiml domini docis tis . Subandis oratores . Reverendas pater dominas Auguftina· Perufinus. Reverendos pater dominus Tranquillus Ferenti­ JmiM nus . Reverendus pa’er dominus Joannes Baptifta Magnificus dominus Jacobus fenatbr Urbis. » Veverenus. Τ?Λ Reverendus pater dominus Joannes Francifcus E Illuftris dominus Profper dc Columna , dux ·**·“· Vcftanus. Cani* . Illuftris dominus Marcus Anronius de Columna. Reverendas pater dominus Alexander Urbeveta» Illuftris dominus Ludovicus de Urfinis , comes nos . Peti lia ni . Reverendus pater dbmfaus Angelus BritonoIlluftris dominus Nicolaus Volski , miles Porienfis . Reverendus pater dominus Vincent tus Signi­ lonus . Illuftris dominus Laurentias de Sattnat. nos . Reverendos pater dominus Paulus Efincnfis. Illuftris dominus Mutius de Columna . Reverendo· pater dominas Jeannes Baptifta Illuftris dominus Joannes Francifcus de Co­ Anfarenfis. lumna . Reverendus pater dominus Joannes Baptifta Magnificus domino· Evangelifta Magdalena * Cafcr tamis. confervator Urbis. ftMtr t wtfcrvtttrti tmftrtitt, . Ma- in|> poj W CoMCtuim Latiranbnsb V. MAa*"**·1· IAimé Magnificus domtart MaHm de Crtfcentiis , A OUurrt coafervator Urbia ; fc quampiam alii nobi«»*» les fc militesHietofolyeutaai. *** crimine fofoftitiave , feu ab aliqua certi fpucfe «Bfii· mali mundos aon evadere cam Dmus» i»ox. fter , Lue* evaogelift* atteftante , aperto nos prcccpto obftrinxerit , ne cx dato mutuo quid­ Celebrata mifta per rav«iwadam ta Chrifti» pattern Joanne·» archiepifcopom Gneattenfem oratorem tegi» Pokmi· * * habita oratione per tevetenduni paticm dominam Stephannm archie- pifeupam Pstractnfem > q·· jacta tao»em mfrs pooctur . Et cantato cvangclio per reverendifumum domino* Alexandra· fanfti Euftachii diacon··» cardinale·! fecundum Matthrum * quod incipit » bieit Jtf»i fcndtiM» 4a«c : Si· »ilt eft rtfue refer·!· ·*·Αα rtfi , fcc. Et c»ntitis orationibus confuetis , fc hymno , Veni creator , per pnrfattrtn famftifimum dominum B i noftrum prcfcripti oratore» illuftriflimi ducis SabaudHa dederunt profato fanttiflimo domi■ç ho noftro mandatum profati illufttiffimi ducis \ ad imereftendum nomine fuo in facrofanâo LaSteranenfi concilio . Et idem fanftiffimv» dedit illud reverendo patri domino Thomas Pliedra legendum in amboae . Qui attendent ambonem , legit illud altafc inrclligtbili foce. Quo perleftu plwtatl oratore» acceflenint ad pedica lanâitatu fu· , fc genibus flexis ofculati funt, beatiflimot pedw . Deinde exclufis illis qui dc more intetefle non debent » fc elautis portis Concilii * reverendus pater dominos Bettrandus tpilcopM Adricalts attendit ambonem , 9t legit fched ulam fuper confirmat lobe montis pietatu; C cujus tenor talis eft t quam ultra fortem fperam debeamus. £a enim propria eft ufurarum Mtcrprctatio , qoaodo vi­ delicet ex ·(· res , qu· non germinat , nullo labore » nullo (emptu, nullove periculo locram firtofqoe conquiri ftudetm . Addebant etiam isdem magiftri fc doâores , in his montibus neque commutative oeque diftribotiva jefbti· fieri fatis , cum tamen juftitisr terminos contraâus hujufmodi excedere non debeant , fi de­ beant approbari : idque praetere* probare nite­ bantur , quia impenf· pro hujufmodi montium cooiervatione a pluribus , ut ajunt , debite a fohs pauperibus , quibus mutuum datur , ex­ torqueantur : pluraque interdum ultra ncrefl*nas fc moderata» impenfas , non abfque fpc-ie mali ac incentivo delinquendi , quibufdamalii» perfonis , ut inferre videntur , exhibeantur . Alii» vero plutibus magiftris fc doâoribus con­ tra afferentibus , fc in multis Itali» gymnafiis verbo fc fcripto conclamantibus pro tanto bo­ no , tamque reipubiic® perneceitario , modo ratione fcutei nihil petatur , neque fperetnr : pro indemnitate tamen eorumdem montium , impenfarom videlicet miniftrontm eorumdem ac reram omnium ad illorum neceflariam confervatioocm pertinentium , abfque montium hu­ jufmodi lucro , idque moderatum fc necefla­ riam ab bis * qui et hujufmodi mutuo corn­ modem fblcipiunt , licite ultra fortem etigi fc ie» tfifttfni ftrvai ftrvtrum tM etuur : fc qu· materiam fcandali praebere pot­ ritatis praedicatoribus pntdicatatn efle oftenent , penitus fuccidantur , fc radicitus ettirdunt . Nos fuper huc , prout nobis eft cx al­ pentur * nec pullulare ufquam finantur , ca in D to conceflum , opportuns providere volentes , agro dominico fc vinea domini fabaoth dumta­ alterius quidem partis , juftiti® zelum , ne xat tonferi permittendo . quibus fidelium men· vorago aperiretur ufurarum , alterius pietatia tés ptici fpiritualiter poflint, eradicati» litaniis & veritatis amorem , ut oauperibus (obveni­ fc oleaftri fterilitite faceifa . Sane cita olim retur : utriufquc vero parris ftudium commendan­ inter nonnullos diledtos filios fact· theologia te» , tam h»c ad pacem fc tranquillitatem totius magiftros , ac juris utrlnfque doftorrt, tontroreipubiic· chriftian· fpeftare videantur , facro verliam quamdam non line populorum Itandalo approbante concilio i declaramus fc definimus > fc murmuratione exortam fc nuper his diebus montes pietatis antediâos per refpublicas ininnovatam efle compcrerfaus circa pauperum ftiiutos , fc auftoritate ledis apoftolic* hafterelevationem , in diutui* eis publica auâoritauus probatos fc confirmatos , in quibo» pro te laciendis > qui montes pietatis vulgo Appel­ eorum imptnfis fc indemnitate aliquid modo» lantur , quique in multis Italic civitatibus ad ratum ad (bias mtniftrorum impentas fc alia­ fubvcnienddm per hujufmodi mutuum pauperum rum rerum ad illorum confervationem , m pro­ inapt· , hc ufurarum voragine dcglutiafltur « fertur , pertinentium , pro eorum indemnitate a civitatum tnagiftratibus fc aliis Chrifti fide- B. dnmtatai ultra foitem abfque lucro eonsmdem libus innt Ibftituti , atque a fandis viris divini montium accipitur , neque fpeciem mali prae­ Verbi pnecoftibus > fc laudati , fc perfuali > ac ferre * nec peccandi incentivum ptrftsre , ne­ • nonnullis etiam fotnmis pontificibus pnsde* que ullo pafto improbati « qumitr.o merito­ ceflotibu» noftris probati fc confirmati fmt , rium elle · ac laudari fc probari debere tale ne pnefati montes a Chriftiano dogmate diflomutuum , fc minime ufararium putari , Ikenarttet , vd noh utraque parte diverfimode fenreque illorum pietatem & tnifencOrdiam notieAte atque prcdicanre . Nonnullis enim maJ>ulis predicate , etiam cum indulgentiis » glftris fc doftoribus dicentibus cos montes aon anfta (ede apoftolica eam ob cautam concef­ efle licit·» , ia quibus aliquid* ultra lottempro fis : ac deinceps alios etiam fimilc» montes libra , dtcurfo certo tempore pet miniftros cum apoftolic· fedis approbatione erigi pol­ hujus montis ab ipfis pauperibus , quibus muie i multo tamen perfeaius , multoquc lanAiu! fert , fi omnino tales montes gratuiti tuum datur, exigitor, fc proptervi abafotsnith oon· F ____ 9<>7 77 Concilium Latbranbmsb V. t. ^og gt*SIo conftituetwsur , hoc «ft , ii ilUs erigentes , A tent* * ordinariorum correâiones Bc ordina- ANMÔ xiones fubterfngiunt , ac eorum forum five ji>- CHRiari X. aliquos cenfus aflrgnarent » qaibus 6 non °·dicium declinant » Nonnulli etiam impunita- *>'»■ ni , faltem vel medih hec parte hujufmodi tem fuorum cxcefluun per privilegium exem­ montium txiniftrorum folvaotur impeaf* » ut ptionis obtinere fperantet , exceflus ipfo· com­ ad leviorem «ris fol vendi pontonem medio hoc pauperes gravari contingat, ad quos, cum hu­ mitcrc non verentur , quos nifi per exemptio, jufmodi ceofas affignatione , pro impeniarum nem , qua gaudent , crederent fe defendi , nullatenus fui (Tent commifluri. Hinc itaque ac­ lupponatione erigendos , Chrifti fideles inljocidit ut propter torum audaciam , qui przribus indulgentiis invitandos elle decernimus . Omnes autem religiofos , 8t ecciefiafticas ac textu privilegii exemptionis impunitatem exceffcculares perionas , qui contra profeuti» de­ fuum obtinere confidentes , nonnulla multet ie> clarationi* Ar fanâionis formam de cetero pre­ committant enormi· , per qu* plurimum diffa­ dicate feu difputare verbo vel feriptis au fi fue­ matur ecclefia , 8t fcandala gravia generantur, Ktiflime autem cum talia per eos , ad quos rint , excommunicationis late fente nt i* poe­ nam , privilegio quocumque non obftante , rum fpeâat cqrreâio, iacorreda remaneant, incurrere volumus , non omlantibus prxmiffis B feu illi , ad quos fpeâat , illa punire negli­ gent : Nos volentes , ne eo pr*textu debaa ac cenftitutionibus At ordinationibus apoftolicii, ceterifque contrariis quibufeumque . Nul­ remaneant impunita , morbo hujufmodi neccP fariatn adhibere medelam , facro approbante li ergo omnino hominum liceat hanc pagipsm noftre declarationis , definitionis , decreti Ar concilio ftatuimus , ut dc ectero illi , quibus excommunicationis infringere , vcl ei aufu te­ exemptorum coereâio Ac punitio a diâa fede demandata eft , circa illam vigilanter inten­ merario cantraire . Si quis autem hoc attentare dant , Ar diligenter officii fibi commifli debtprxfumpferit , indignationem omnipotentia Dei , ac beatorum Petri Ac Pauli apultolorum ejus fe tum exequantur ; Ac quamprimum cis exemptos ipfos deliquitfe , legitime conftitettt , ita eof­ noverit incurlurum . Data Roma in publica icilion» , in Latedem nemptos delinquentes puniant , quod iidem exempti metu pcen* a fuis arceantur inranenfi facrolanâa bafilica ‘iolcnniter celebra­ foientiis , Ac alii eorum exemplo perterriti , ta , anno incarnationis dominica millefimo Îirofilire ad fimilia merito pcrhorrcicant . Et quingentefimo decimoquinto , quarto Nonas Maii , pontificatus noftri anno tertio. i circa hoc négligentes fueitnt , dioeccfani & C alii locorum ordinarii eofdem · quibus exem­ Qua perlecta petiit, an placerent paternita­ ptorum cor red io hujufmodi competit » per Co­ ncilier ( fi illorum copia Ar notitia haberi po­ tibus fuis contenta m fchedula . Et interroga­ ti per feruutores votorum refponderunt placere terit ) alioquin , vel fi nullus in partiistis exemptorum ipfotum certus judex fuerit , eos contenta in fchedula , excepto reverendo patre domino Jercmia aichiepiicopo Tranenfi qui di­ quorum fua in prxniiflis intercifc putaverint , xit » non placere , quia didicit per experien­ per ediâum publicum cathedralium feu xliatiam , quod prafati montes funt plus datnnofi rum ecclefiarum locorum , in quibusexemproiuin judices hujufmodi re fide re , feu nullis quam utiles . Deinde reverendus pater domi­ nus Bernardus epifeopus Tarvilinus afeendit •orunsdem exemptorum judicibus exifteutibus , ambonem , & legit contra exemptos ichedulam ipfos exemptos ddiquifle contigerit , valvis tk 3lias materias , ecclefiallicam libertatem Ar affigendum moneant , ut ipfi tales exemptos dignitatem epifcopalcm concernentes* cujus te­ delinquentes Ar criminofos puniant Ac caftigent nor talis eft : infra competentem terminum , monentium 1 pio­ rum arbitrio moderandum. Et fi ipfi moniti 1.(9 tfifctfttJ fitrum frrVOruM Dri Λ<1 fVrftliHI»! D in hoc négligentes fuerint , & id adimplere neglexerint , feu recufaterir.t , tunc , ut in rti wimtritm , fttri tffrdeiilc co , in quo deliquerint, puniantur, cognitio­ ne hujufmodi ca vue tint privati, Se fe non in­ tromittant ullatenus de cildem : fed dicecefani Regimini uftiverfalis ecclefia, difponente do­ mino , przfidcntes , juxta paftoralis officii de­ Ar alii locorum ordinarii hujufmodi contra ta­ bitum libenter intendimus utilitatibus fubdito­ les exemptos , delinquentes & criminofos aurum , Ac ad confrivandam libertatem ccclefiaâoritate noftra ad inquifitionem , vel per accufationem fine aliquibus tormentis procede­ fiicatn & removenda fcandala, ponendam con­ re , Ar teftes per fciplos examinare pofiint , ac cordiam, & nutriendam quietem inter ccdefiaproceffum ipiuin , quem ratione folennitatis rmi pralatos &: eorum fubditqÿ, eo propenfius apoftolica folicitudinis ftudium adhibemus , quo juris , prrrerquam ratione citationis omiff* , dummodo deliâum alias rite probatum fuerit, dificnlioncm talium fore difpeodiofam cxpciinullum allegari vel dici molae prohibemus , 'mento comprobatur t nec non indulta pariter Ac fed per eos nabitum, clauiutn, Ar eorum figil­ privilegia eifdem fubditis in ipforum przlatorum diipendium , tam per predeceifores noftros, B lo munitum, ad fedis apoftolica examen, ipfo­ quam fedetn apoftolicatn cenccifa , ita libenter rum exemptorum delinquentium expenfis, etiam moderamur, ne exinde fcandala procedant, ne­ in ipfo proceflu faâis , ad quarum folutionem ordinarii ipfi poflint eofdem inquifitos & acve ex «is ulli detur materia malignandi, Ac per­ lons eccleliaftrc* a bono obedientiz , ncc non cufatos compellere , per proprium vel aliutn divini perieverantie iervitii nullatenus retrahan­ nuntium , quanto citius deftinare procurent , tur. Sane nuper ad noftrum telatio fide digna apud eatndem fedem per Romanum pontificem perduxit auditum , quod canonici patriarchavel alium , cui duxerit committendum , dili­ lium, metropolitanarum Ar cathedralium St cuigenter examinandum , Ac ita culpabiles repertos, kgiatarum ecclenaruni & alii clerici fzculates quoad condemnationem vel propter fufficientia plura przfumunt, qux ipfis infamiam non par­ indicia , propter qu* ad torturam pro verita­ vam patiunt , aliis inferum Iziionem prrte exquirenda procedi valeat, ad ipfos diercetextu exemptionis Ac libertatis a diâa fede obfaoQs, feu ordinarios per eos auâoritate noftra in i poj Concilium Lathaninsb ANNO in caufa inquifitionisfcM accufatioau ulterius A CHA1ST1 legitim* procedendam , Sr eaufam fpfata, prout jtiftam fuerit , temfaaodaaa remittendum. ·»<>. Notarii aatcm di&* fadia , quorum offkium in ipfis primiriv* ecdefi· iaitiia a felicis recorda» tionts Clemente papa prias· ad fanAorum gefta perquirenda atque cooferibend* oofcirer inftitatum , ad pstotouotariatas officium affampti , habitum tc rochetum deferentes , tc alii aoftri St dida (edit oficiales , adu faa oflKcia ex*rcentea » tam in civilibus , quam in criminali­ bus ab omni orduxariorum jutifdiAione fiat exempti. Alii veto notarii habitum protenota­ ris tua non deferentes , nifi illum infra trimeftre poft pnrfenrium publicationem artumpfennt , tc ipli «e alii 10 pofterum sffutncndi , B habitum & rochotum hujaimodi continue non geftatçs , atque alii noftri tc dide Cedis offi­ ciales , officia faa adu non eaercentes , tam in criminalibus quam ia civilibus ratione caulae fummam vigmtiquinque ducatorum auri de ca­ ssera non excedentis 4umtaxat, eorumdem diaecefanorum & ordinariorum jurifdiâioni fabjaceant. In civilibus'vero caufis fummam bujufmodi excedentibus , plena gaodeant exemptio» ne , tc a diÂorum direcefanorum tc ordinario» rum jurildidione penitus Cint exempei . Di» g num quoque tc etiam congruum arbitrantes , 2uod ex Cande Roman* eccleGe cardinalium imiliaribus ilii dumtaxat privilegio exemptio­ nis gaudeant , qui adu domeftici tc continui C funt commerciales , vel ab eifdem cardinalibus ad ipiomm exequenda negotia milii , vel qui recreationis caufa ad tempus a Romana coria abfentes fucnat. Ceteris vero , etiam familia­ ritatis literas habentibus ,· quo minus coerci­ tioni diorcefanorum tc ordinariorum eorumdem fubjaccant , familiaritatis hujufmodi privile§ium nullatenus fuffragetur . Et cam ciidcm icecefanis, ut monafteria monialium Cedi apoftolice immediate fubjeAa , in eorum diœcelibus confiftcntia , Cemcl in anno vi Cita re poffint , per conftitutionem in concilio Vienoenfi editam , qua incipit; Attendentes; plena fue­ rit data facultas : illam innovamus » ac exem­ ptionibus dc privilegiis quibuicumque non ob» D itantibus , diftriAe Cervart pnrcipimus tc man­ damus . Per pncmiil* quoque eifdem diocefanis tc ordinariis , calibus quibus in exemptos a jure jurifdi&io concerta eft , nullatenus prejudiciun generetur . Exemptiones autem de cete­ ro abfque rationabili caufa , tc quorum intereft , minime citatis pro tempore concertas , nullius roboris tc momenti elfe decernimus. Et cum ecclcfiafticus ordo confundatur , G fax unicuique jurifdiAio non fervetur , ordinario» rum juriidiâioni . quantum cum Deo porta­ mus , favere , ac litibus finem celerius impo­ ni » tc litigantium immoderatis fumptibus tc expcnbs parci fatagentes > ftatuimus tc ordina­ mus, quod fingule caufa, tam fpirituales quam £ civiles tc mixte , ac forem eccleGafticuna quo­ modolibct concernentes , tc bénéficiâtes, dum­ modo beneficia ipfa generaliter refervata noa fuerint , tc ipforum Gugulorum beneficiorum fruAus , redditus tc proventus vigintiquatuor ducatorum auri de camera fecundum commu­ nem atftimationcm > valorem annuum non ex­ cedant , in prima iuftantis extra Romanam cu­ nam , tc ia partibtu coram ordinariis locorum dumtaxat cognofci Sc terminari, ita quod nul­ li aute definitivam faotentiam liceat appella­ re , acc appellatio , fi fuerit cmilTa , ulla tenus V» **«*#*»«. ,lo admitti , nifi ab interlocutoria , qu* vim ba- ~ beat definitive, vel a gravamine minime rancernente negotium principale, quod per appel lationem a definitiva. fententia reparari non poffit : nifi after collîtigantium adverfarii fui βentiam merito perhorrefeens , feu alia pro­ fit tc hoocftu caufa , aliter quam per pro­ prium juramentum felt em femiplen* probata , coram ordinario no· auderet litigare. Eormm cala caufe ipfa etiam appellationum in diAa curia , etiam in prima initantia , committi dc cognofci dr terminari poffinr . Alioquin appel­ lationes , dc illarum etiam aliarum caularum hujufmodi commiffiones in poftetum . dt quid­ quid inde fccutum fuerit , nullius fint rouons vel momenti . Judices autem dr CMÎrrvasores a fede apoftolica deputati , fi in altero jurium graduât i non fuerint , affirrtôrem partibus non hifpeAum , ab ipfis partibus vel eurum altera requi fit i , affumere , dr fecundum ejus relatio­ nem judicare tcoMntur . Et quia fnpiua & multiplici relatione percepimus , qaatnplurimu ecclefias , de illis prefidentes epifeopos , tam citra quam ultra montes , vexari in eo­ rum jurifdiAionibus , juribus dt dominiis , ac turbari a domicellis , principibus dr nobilibus eorumdem, qui feb colore jurtfpatronatus , quod in benefieri* ecclsfiafticis habere confingunt , nullo privilegio apoftolico fuffulti , line ordL nariorum collationibus Sc literis , tc abique aliquo fahem colorato titulo beneficia non folum ckricis , fed etiam Isicia conferre , facerdotrt tc clericos delinquentes ad eorum libitum punire , decimas omnium rerum , ad quarum folutiuocni de jure tenentur , ac cathedrahum tc alia , qu* legis diorccfan· dr jurifdiftioms funt , dc ad ipios epifeopos dumtaxat perti­ nent , temere auferre, fraudare, ufurpare, feu ut prrmirta fiant , mandare, ac ipfa dc fruftai quofeomque , ne a civitatibus, tertis dc locis eorum extrahantur, prohibere ·■ feuda , poflirffioues Sc prxdia occupre , & indebite deti­ nere , feu ad feuda dc bona ipfarum ecclefiarum eis concedendum , ac beneficia ecdefiaftica perfonis per eos nominatis conferendum , minis & terroribus ac aliis viis indireâis in­ ducere & compellere , tc alia quamplurima damna , jafhiras dt injurias ecclefiis Sc eatum prvlatis, ac cleris pr*fatis inferri , non modo permittere , fed etiam erpretfe mandare pnelumaiir . Attendentes igitur , quod laicis in clericos dc periooas ecclefufticas , ac bona ecdefiaftica non eft attributa facultas , atque Kqaum dc juftutn erte , ut in eos jura infurgaat , qui illa offendere pnefomunt : nre non confideranies , quantum ex his tam noftro Se apoftolic* fedis honori , quam perfonarum ecclcfiafticarutn quieto tc profpcro ftatui , non fine damnanda pernicie derogetur : ac cupien­ tes cos , quos ad obfervantiam furiam , virtirtum premia non inducunt , non tam adjeâarum exaggeration* pcenarum , quam adjicien­ darum dc novo formidine a temerariis aufibns refrenare , omnes 8c fingula» conftitutiones , qu* fuper decimarum folutione , tc contra violatores Ac raptores ecclefiarum , 8c incen­ diarios , agrorum depopulatore* , Sc tam farfAc Roman* ecclefie cardinale* , quam vene­ rabiles fratres noftros epifeopos « tc alias perfonas ecdefiaftica s , fecula rei tc regulares ca­ pientes, detinentes, de eorum jurifdiAionemtc jura quomodolibct indebite occupantes , aut Cos in eorum jsrifdiâionir exercitio pertur­ bati- j>tt VL* Concilium LatikanbhsaV. M““SSL“t six STisTÔ bante* fee osolcftantes , eos quoque «d eonfc- X. a rendu* beneficia vcclcfiaftica pcdonis per cor nominatis , aut alias de illis pro corqp* libito voluntatis dnponendum , 9c frtida ac bona ecclefiaftica ia emphytcufi concedendum , act alias vendendum temere compellentes , nec non ftatuta contra libettatcm ecclcfiafticam facien­ tes , k ad pmmifia , auxilium , confilium vel favorem preftantes haâenus emanarunt * inno» vamus. Et cum ea » nedum juri contraria, fed etiam ccclefiaftic» libertati opprobriofa fint quamplurimum & adverfa , ut de officio nobis credito dignam Deopoffimus reddere rationem, affcâibus k monitis paternis imperatorem , re­ ges , principes , duces , march i ones » comites , barones & quofeumque alios alterius cnjufcumque B nobilitatis , preeminent!* , potenti* fcu poteftatis , excellenti* vd dignitatis exiftente* , attente hortamur in Domino , eifdem virtute fanit* obedienti* mandantes , ut ipfi conftit ut tones prcdiftas obfervent , & faciant a fuis etiam fubjcâis inviolabiliter obfervari, quacum­ que confuetudinq contraria nonobftante , fi di­ vinam oftenfam 8t fedis apoftolica debitam vi­ tare voluerint ultionem . Ac collationes dc diAis beneficiis lie faâas , nullas k initas nihi­ lominus cfte decernimus , ac illi* utentes, red­ dentur inhabiles ad alia beneficia ecdeliaftica obtinench , donec cum cis fuper hoc per fedem prediclatn fuerit difpcnfatum . Mature quoque confiderantes. quod poft Chrifti ad calor alcen- C fioncin , apoftoh per Cingulas urbes k diceccfcs epifeopos dsftribneruot , ficut fanfta Romana occlelia per orbem conftituit , eofdem epifeopos m partem folicitndinis vocando, oneragradat im diftribuendo per patriarchas , primates , archieprfeopos Si epifeopos : ac facris etiam ca­ nonibus fuerit definitum , per eos pro tuorum correctione , & contioverfianim dtciiiunc k de­ terminatione , ac mandatorum dominiobfervaxionc fieri debere concilium provinciale, ac fynodum epifcopalcm , ut depravata corrigeren­ tur , k illa facere négligentes , canonicis pa­ nis fuhpceicnt : cum conveniat , nos circa ca qu* rem pubi icam Chtiftianam concernunt , elle intentos > defiderantea canones ipfoc firmiter ob- ft fcivatl , cifdein patriarchis , primatibus , arc h iepi I co p i s k epifeopi* diftiiâc injungimus ut de officio eis cummitio dignam Dcopoliint red­ dere rationem , canones , concilia k fynodo* hujufmodi fieri mandinte» , quocumque privi­ legio non obftante , inviolabiliter obier vent , praterquam quoad concilium provinciale, quod de cetero fingulis triennii* mandamus , ad ilia­ que etiam exemptos accedere debere decerni­ mus , privilegio sc confuctudine quacumque contraria non obftantibus . Circa hoc autem négligente* , panas in eifdem canonibus con­ tentas fe noverint incurfuros . Et cum conftitut;onc in conciho Viennenfi edita, qu* incipit, hi plcrifquc , ut pontificiae dignitatis honor E Urvaretur , ftatutum fuerit , ne ecclefiis cathcdralibus bonis tempora'ibus , line quibus fpirifualia diu efio non poflnnt , piivatis , ac clero k populo Chriftinno carentibus , de aliquibus peiionis prariertun idigiotis provideretur , conftitntioncm ipiam rr.novamus , illamqnc inviohb liter obietvan debere volumus atque man­ dam» , nifi aliqua jufti eaula , i.n cnnltftorio noftro fecreto approbanda , aliter duxerimus faciendum . Nos enim quidquid contra prarmifla , vel , aliquod prxmiUorum contigerit attentari , irritum decc nimus k inane , con- traria quacumque conftitntiooc vel privilegio *anÀ>** non obftantc . Nulli ergo omnino hominum It- CMUSTl ccat hanc paginam noftioram ftatu. i , proh ibi- »>«»· tionis » precept! , cooftitntiouis, ordinationis » hortationis , iojm&ionis , innovationis , vo­ luntatis , mandati 9c decreti infringere , vel ei aufu temerario contraire . Si quis autem hoc attentare prnfampferk, indignationem omnipo­ tentis Dei , ac beatorum Petri 9c Pauli apoftolorum ejus fe noverit incurfurum. Data Rome in publica feffione in Latcrancnfi facrofanfta bafi Isea iolemniter celebrata , an­ no incarnationis dominice millefimo quingentefimo decimoquinto » q. Nonas Maii , pontifi­ catus noftri anno tenio. Qua perleâa , petiit , an placerent pater­ nitatibus fuis contenta in febeaula. Et omnes refponderunt placere , dempto prxfato reve­ rendo patre dominoJeremia atehiepifeopo Trancnfi , qui dixit , non placere in quantum fchedula dat ordinem , quod epifeopi contra exemptos debeant formai e procenus 9c mittere ad curiam. Poftmodum vero reverendus pater dominus Francifcus epifeopus Njnoctenfis afccndit ambonem , k legit fchedulam iuper impruffione libtorum , cujus tenor talis eft : L·· ififitf·! ftnm fervit Dti ii fittru» ni memwiam , /aer» iffniiitt Ctiuilit. Inter folicitudine* noftri* humeris incum­ bentes , petpeti cura revolvimus , ut errantes in viam, veritati* reducere , ipfofque lucrifa­ cere Deo , fua nobis coopérante gratia , va­ leamus . Hoc eft quod profrâo defideranter exquirimus , ad id noftre menti* fedulo deftinamus aficâum , ac circa illud ftudiofa dili­ gentia vigilamus . Sane licet literarum peritia per librorum leftioncm poffit faciliter obtineri, ac ais imprimendi libros temporibus potiffimum noftris divino favente numine , inventa feta aufta k perpolita , plurima mortalibus attule­ rit commoda , cum parva impcnfa , copia li­ broium maxima habeatur , quibus ingenia ad literarum ftudia percommode exerceri , k vi11 ciudiri in omni linguarum genere , prafertim autem catholici , quibus lanâam Roma­ nam ecclefiam abundaro afteftamut, facile evadcic poliunt , qui etiam infidele* fciant 8c valeant facris inftituti* inftrucre , fideliumqoc collegio per doctrinam Chriftian* fidei falubntcr aggregare : quia tamen multorum que­ tch noftium k fedis apoftolic* pnlfavit audi­ tum , quod nonnulli hujus arti* imprimendi nugiftri , in diverfis mundi partibus libros tam G r rear, Hebraic* , Arabics k Chai dr* linguarum in Larinum tranftatos , quam alios, Latino ac vulgari fermone editos , errores etiam in fide , ac perniciofa dogmata etiam re­ ligioni Chriftian* contraria , ac contra fa­ mam perfonarum etiam dignitate fulgentium continentes , imprimere ac publice vendere prarfumant , ex quorum le&ura non folum legente* non ardificanttrr , fed in maximos potius tam in fide , quam in vita k moribus prolabuntur er­ rores , unde varia f*pe fcandala , prout expe­ rientia rerum magiftra docuit , exorta fuerunt, k majora in dic* exoriri formidantur- No*ita­ que , ne id , quod ad Dei gloriam , k fidei augmentum, ac bonarum artium propagationem falubriter eft inventum > in contrarium conser- ta- J! J V® COMCILIVM Lat ■ RANENftliV. ^ ""■■ - tatur , acChrifti fidelium falnti detrimentum pa- A CHRISTI r'at ’ l*brorui* imprcffiooc curam noftram ipj. 1 habendam foie duximus > oe de ecterocum bo­ nis feminibus foins coalefcant , vel medicinis venena in;ermilceantur . Volentes igitur de op­ portuno fupcr h715. quarto No­ nas Maii , pontificatus noftri anno tertio · D Qpaperleda, petiit an placerent paternitati­ bus luis contenta in fcheduia . Et refponderunt omnes placere , excepto reverendo patre domino Alexio epifeopo Melii: a no , qui dixit placere de novis operibus , non autem de antiquis. Deinde reverendus pater dominus Petrus epiffcopus Caftclli maris afeendit ambonem , & le­ git fchedulam fuper prarfixione termini contra profitentes pragmaticam (unitionem , Sc fupcr indidione undecim* feftionis , cujus tenor ta­ lis eft: 1rs tfifcftn frrvui /trrfrve Dti ad ftrfftmm ni mcneriaat , fun tfprvktut £ Cum inter alia in hoc facro concilio expedi­ enda , quid fuper fandione, per nonnullos pre­ lates Gallice nationis » tara clericos , quam laicos , etiam nobiles ac alios illis faventes , quam ipfi pragmaticam vocant , edita , deter­ minandum Λ: declarandum foret , expedire & declarare fummopere defideraremus , prout et­ iam felicis recordationis Julius papa II. pr*deceftbr nofter hujus concilii induitor defiderabat, Ar prolati Se alii clerici, hac laici prclati > ad CewcrZ. General. Tom. XXXII. mW!ÏÏr.*“ L >14 comparandum tam coram prefsto Julio prede- $£$ aro certore , quam nobis plorrcs citati fuerint , Ar χ cotum contumacia in dido concilio fepius allc5ata , feu accufata extiterit s cumque pofttnouni pro parte prolatorum, clericorum , Ar laieorum etiam nobilium . ac fautorum prodidorum > ad hoe , ut pnelertur , legitime vocato­ rum , allegatum fuerit , nullum locum , per quem tranleundum eflet » ut tote venire ad com­ parandum in dido concilio portent , habere : nos ne eo protextu quoquo modo fc excufare portent » 'a communitate Januenfium , per quo* rum loca tute ad Romanam curiam ad allegan­ dum ea , que in hujufmodi caufa pragmatic* fllegare voluerint , venire poflint , amplum falvumcondudum concedi curavimus * fc cif­ dem âflignari . Et ne aliquid amplios contra prrmifla allegare , Sc juftam poflint pratendere ignoraatiaa , clericos Sc laicos, etiam nobiles, etiam prrlatos , Sc fautores , clcricorumque ac ficcuhrium collegia , ad eorum contumaciam convincendam , facro approbante concilio , de novo pro ultimo & peremptorio termino requi­ rimus Sc monemus , ut ante Kalendas Odobris proxime futuri , omni excuiatione Sc dilatione certantibus , legitime comparers.' debeant : quem terminum Se dilationem hujusmodi , ex caulis pradidis ad omnes cxcufationes tollendas > ad didam diem Kalendarum Odobris pro ultima Sc peremptoria dilatione , ut profertur , proroga­ mus , de novo concedimus 8c aflignamus. Quo termino elapfo , ad ulteriora fc terminationem didi negotii etiam definitiva fententia procede­ tur , eorum contumacia & non comparatione minime obltantibus , in prima extunc futura feflione , quam ad hoc , tc alia quAmplura uti­ lia peragenda , videlicet undecimam fclfioncm . qua erit dic quartadecima Decembris poft fe num beat* Lucie proxime futuri , prefato iacro approbante concilio ( indicimus. Nulli creo omnino hominum liceat hane pa•hum noltrarum requifitionis , monirionii , prorogationis , confcifionii, afligttationis& in­ dictionis infringere , vel ei aufu temerario con­ traire . Si quis autem hoc attentare prcfumpferit, indignationem omnipotentis Dei, ac bea­ torum Petri Sc Pauli apoftolorum fjus fc noverit incuriurum. Datum Roma in publica iciTione, in Lateraneafi facrofmda bahlica foiemniter celebrata , anno incarnationis dominica millclimo quingrntclitno decimoquinto, iv. Nonas Maii, pontifi­ catus noftri anno tertio· Qua perleda > magnificus dominus Lndovicus de Solier , orator Chriftianiflimi regis Franci* acceilic ad pedes fanâitatis fue, Ar dixit inexcufatione profitentiam pragmaticam fa nd io nem , quod prclati Francia fuerunt impediti per ini­ micos Francorum , non vetentes cenfuras con­ tentas in bulla creu* domini , 8c ideo fanditas fua habuit eos alios excufatos . Cum igi­ tur dcprsfenti eodem impedimento deaenti fint. At non audeant venire, quia interDclpbinatum Ar Lombardiam eft periculum : quare pro parce eorum fupplicatur ianditati fu* , ut habeat eos nunc cxcuiatos . Et cum dabitur eis tutusjacceffus , oflerunt fc venire ad concilium ; & allega­ re de juribus fuis . Et idem magnifient orator dedit fchedulam tenoris infraferipei. Qjj San- W hnio & COMCILI UM LAT I1AMBNI1 SaaSifilaee « hati/im· demi— —fire f4fa. Pater beatiffime, novit optime fanftitas ve­ ftra , At nos Chriftianiffimi regis oratores apud camdem fidem facimus, prolatos ecdefi» Galli» cano ad pedes, Se imperium fanet i tat is vcftro, Se ad facrum concilium venientes prohibitos Fus­ ie, ac impeditos comminationibus Ardetedisinfidiis inimicorum regis ejufdem Chriftianiffimi, non veientium cenluras, A panas in bulla ca­ no domini compeehenias .* tr ideo jure ac me­ rito béatitude veftra tunc prolatos illos escala­ tor habuit. Non enim citatum legimus quem­ quam teneri fe periculis committere maris, la­ tronum, itinerum & inimicorum. Cum igitur, pater beatiffime, eodem notorio impedimento perdurante ; maxime inter Delphiaatum Λ Li­ guriam Sc Lombardiam, prolati ipfi ad hoc facrum concilium venite non potuerint, non et­ iam venturi fint, donec libere liceat Ac expedi­ te , fupplicatur humiliter pro parte illius Galli­ cans ecclefia, quod Ac nunc fanâitati veftra pla­ ceat illam, eofuemque prelates cxcufatos habe­ re : & ita pro fua praaentia folita providere, quod tutus efle point acceflus ac expeditus ad camdem fanâitatem Ac facrum concilium : tunc etenin & quamprimum ad fanfiitatis veftra pe­ des , relati ipfi, aut alii didis ecclefi» nomme vendent, imo obtemperaturi ejufdem imperio, Ac lanûa fedis apoftolice : alioquin per illos non liabit, prout ncc liat, quo minus adveniat. Ceterum pater beatiffime, pro exoneratione Lu­ dovic! de Soteriis, oiatoris regis Chriftianiffimi qui has offert, fupplicatur humillime , ut pla­ ceat jubere notariis omnibus Sc fingulis in prefenti concilio Ac feffione affiftcnribus, quos ro­ gat , quod de excufatione hujufmodi, declaratione , oblatione, una cum decreto fanâitatis veftra aâum fumant, Ac inde inftrucnentum con­ ficiant, eidem oratori expediendum ad ccdefix Gallicana, Ar aliorum, quorum interefle pote­ rit, uberiorem cautelam. Ejufdem fanâitatis veftra humillimus fervitor Chriftianiffimi Francorum re­ gis orator Louys de Solicrs. Prefitus lanâiûimus dominus nofter refpondic przfato oratori , ouod ex provincia Provinci» erat facilis Artutus tranfitus per Januam, Λ: quod providerat de falvocondudu Januenhum, Ar eis mandaverat tradi, Ar fi opus effet, p;ovidcrct dc meliori &: tutiori falvoconduâu , Ar propterea volebat fartditas fua, quod fche­ dula prrdiâa ftarct-in fuo robore. Deinde prxfatus reverendus pater dominus Pctius epifeopus Caftelli maris petiit, an pla­ cerent paternitatibus fuis contenta in fchedula. Et refponderunt omnes placere, dempto reve­ rendo domino Jacobo epifeopo Potentioo, qui dixit non placere , quod detur ifte terminus profiteutibus pragmaticam , quia contemnunt bullas Ac mandata apoftolica. Demum dotninus Marius de Perufchis, facri concilii procurator, accufavit contumaciam non iatereflentium , in concilio interefle debentium ; Ar petiit per fanâitatem fuam declarari. Et pnefatus dominus nofter declaravit, nifi ad primam comparèrent. Et hac fuerunt pr· decima feffione. Fuerunt infuper data mandata infrafetipta per firocuratores infraferiptos, excufando principi­ es fuos , videlicet reverendus pater dominus Joannes Francifcus de Ruvere epifeopus Tauri- pltf A neniis dedit mandatum reverendi patris domipi anncF Joannis de Sabaudia epifeopi Geocnoenfis. Et CHKHTj venerabilis vir dominus Humbertus Canet i, dc- »!·>· dit mandatum reverendi patris domini archiepifeopi Tarentini. Et dominus Hodfclfus Vandemberch dedit mandatum reverendi patris do­ mini Joannis epifeopi Havelbergcnfis. Et reve­ rendus pater dominus Gisbettus epifeopus Rapollanus dedit mandatum reverendi patris do­ mini Joannis Baptifta epifeopi Valveniis Ac Sulmonenfis. Et reverendus pater dominus Jo­ annes archiepifcopus G nex neniis dedit manda­ tum reverendi patris domini Fabiani epifeopi Narnienlis. Et diferetus dominos Luaovicus Molon clericus Ccfarauguftcnfis dedit mandaB tum reverendi patrie domini Ludovici epifeopi Empuricnlis. Et reverendus pater dominus Bar­ tholomeus epifeopus Juftinopolitani manda­ tum reverendi patris domini Bernardi epifeopi Clulienfis. Et reverendus pater dominus Ber­ nardus epifeopus Tarvifinus dedit mandatum reverendi patris domini Georg ii epifeopi Noneniis. Et reverendus pater dominus Joannes epifeopus Sibiniccnfis dedit mandatum reve­ rendi patris domini epifeopi Farenfis. Et do­ minas Petrus Raymiardi dedit mandatum re­ verendi patris domini Antonii epifeopi Regienfis. Et reverendus pater dominus frater Guillelmus de Salvaterra dedit mandatum reveren­ di domini Guillelmi epifeopi Gerundenfis. Et C dominus Zutfcldu» Vardemberch dedit manda­ tum teverendi domini Henrici epifeopi Rho· theburgenlis. Et reverendiffimus in Chrifto pa­ ter & dominus dominus Antonius dc Monte, tituli fanâa Praxedis presbyter cardinalis, de­ dit quafdam liteias miffivas , & quoddam man­ datum reverendi patris domini Jacobi archiepifeopi Upfalcnfis ad excufandum eum in- fa­ cro Lateranenfi concilio , Se intereffendum no­ mine fuo Sc fuc provincia. Et reverendus pa­ ter dominus Ferdinandua epifeopus ScaJenfis de­ dit mandatum reverendi patris domini Bernar­ di epifeopi Sorani. Et reverendiffimus in Chri­ fto pater Ac dominus Nicolaus tituli (anâa Psifca presbyter cardinalis, de Flilco nuncupatus, D dedit mandatum reverendi patris domini Hie­ ronymi epifeopi Torcellani. Et reverendus pa­ ter dominus Andreas archiepifcopus Spalatenfis dedit mandatum reverendi patris domini Anto­ nii epifeopi Calamovcnlis ; Ar reverendus pater dominus Joannes Antonius epifeopus Calmenfis dedit mandatum reverendi patris domini Gallelii epifeopi Bclluncniit : Ac reverendus pater dominus Petrus Paulus epifeopus Efinus, dedit mandatum reverendi patris domini Antonii epif­ eopi Auximani. Quibus petleâis , fjnâiffimus dominus na­ ffer incepit, Te Deum laudamus. Et cantato per capellam cantorum , explcâaque decima kffione, prxfatus fanâiffimus dominus nofter £ equitavit ad palatium affociantibus reverendiffimis dominis cardinalibus Ar aliis prclatis Ac Curialibus in copiofo numero, OrΛ tie reverendi patrii déniai Stefhaai archiepiffeofi Tatraceafii efifeepi Tercellaai , Lsitra ta tencilio Lateraaeafi ceram leoae decime featifice maxime ia decima feffieae diSi tenetHi, faiate. Sia^aat deniaac V laadakdit mmiit, «servira· tt Dei aefiri ia aeaate faaRe ejai. Pfalm. 47. Rem grandem Ac fumme difficilem · ac parvitasi mea impa- ^17 W Concilium Latbranbnsb ΑΜΝΟ imparem, pater beatiflûne, ne obedenti» boCHRISTI num perderem, hodie hoc ia ineo ampli IE mo omatiflimoquc hujus (acrofaufti Latcraucnfis UU. A V. MAXlMtUANm I. IMTUU Λ, Q 91® m, bob fioftra ctiasnaicenderim. Quapropter» ttt hac tarn excclia fr (hblimia ac anta , mint»· * ·Q deque, >ju« ia diAa pfalmodia contineatur, Sc * ad prefens hamili (crasoM aaeo dicenda veniant concilii, coram tuo judicio graviffimo Sc ua· a Spiritu Chrifti , in quo eft mihi vita , in di· torum patrum jaftiSmo tractandam fulccpi. Ia cenao progrdffu orationis digniua iargiuique difJ[ua quali mei iplius Sc feneântis ac adverfo vactudmis oblitus, aelo ramen fidei catholice Se ponantur. ipfa virgo beau, angelorum domk apoftolica perfuius, quo anima mea jam dia na, fon» omnium gratiarum, que omoaa b»· comefta fu« , in diferimine maximo decorum refes interemit, capis opera , magna reforma· tie, concordia prsneipam, fc vera contra infi· a&ioms me» poiui, com ab hoc genere dicen­ delet expeditio fieri debet, opem ferre digne· di ner annos pluroa me abftinuerim.. £t hoc Î[uidem, fi aflompt· propofitioni , in qna dc tur, quod talia digne cnm ptofeâu audientium dicenda fuo ore, ficut in apoftolia, fua facun· umma otqnium rerum agitur in tanta anguftia temporis in quo brevitati in dicendo (atisfaciendia, ficut in doftoribut, * fua gratia, ficutia dum efle cenfeo altiffimo Se profondiflimo (a· martyribus , clcâiique omnibus, ita ia nobi* 'cramento magus Sc ultime reformationis, divi­ B pro aliumpta brevitate coptofe, eam pro vera tanti concilii conclufione, quam pro neceflaria nis myfteriis prspofiti pfalmi involato, correifc celeri contra hoftes fidei noftre expeditione pondere non valuero. Nam quis eft aftaatium {peculatorum (anft* ecclefi», etiam futnma do­ infundere velit, quod lumen Chrifti pius iolito ad gloriam Sc honorem tanti concilii in cordi· ctrine, ut par eft, repletos, qui in (e, Se non in Chrifto vivent, qtfo tanta pfalmodi» (rado bus auditorum accendi valeat. Cujus auxilium dciupet implorantes humiliter proftrati canti, alabaftto, in quo opus creationis , myfterium cum novum pro novo iutfragio cantabimus , di· reparationis, (aeramentum reformationis, Se ul­ timas conlummationis decretum , miro (ccreto tentes. continentur, non in liters, fed in ipirita) nop Oasviam frltitder, /arvi, λμλμ itetjii Meri» Unice mfiri. philoiophantium Gelboc , ubi, propheta dicen­ te , tteiilerttet fortti Ifreel, fed in montibus (anr« -viri» dtmimurii eftrùt di» fréterais, in quibus pofitam eft fundamen­ Sei* Γ» rrrru, warn, arfue ttii tum fundamento.um, fanai fanâoram* in odo- C Lw*t», incepti» , rapes»' > rem tantorum unguentorum fuaviffimum , de leclyt» nftru. quo apoftolus : ÎMtitMtntwn elini ara»· fttt/1 Ut γΗΛβ» ftem refernre fenjtet, ije, qui Calvariarum filii in apoftolit interpre­ Rex magnus ab initio Se ante («cula propera­ tantur, a cuftodia ferotina, fic enim ejus titulus verat terram immaculatam , in qua odificaret eft, hutnaq» fapientie verbis initftere non cu­ fibi domum, dc qua giorioie educeret imma­ rabo ; le.i quam brc-viffime fpiritum vita in tan­ culatam , «ternam (ponfain , matrem joftorum ti pfalmi dcmonftratiooe perquiram, noninpcrlutantem, & non minus in pofterum fidem ca· (uafibilibus homaoe fapientie verbis, prout a· * tholicam Se apoftolicam fuam, juxta decretum lias confuevi, (ed in oftenfione tantum fpiritus iacrofanfti confiftorii Trinitatis Se Unitatis di· Sc virtutis, prcfeitim coram tc Leone decimo vifie , pro communi ialute per orbem uaiver· pontifice maximo, quem divina firentc clemen­ fum promulgandam efle ftatucrit , tam pro in· tia hoc tempore magna reformationis perfecu- £ telleauali, quam pro rationali ecciefia beati, tionifquc infidelium canonice eleftum exiftimo, fi.anda exaltandaque temporibus prwfinitii * •t fis Leo ia iede Petri, non ab rc decimus, Patre, in quibus eam toto orbe terrarum pet pro Chrifti tegito, noftro tempore, fi volueris (uos principes conftiteendos (uper univerlam toto orbe terrarum innovando affumpeus: qaaoterram annuntiaret Sc prsdicarct, in qua qui­ doquidctn non fiuftra in ultimo decalogi poli­ dem prcdicatione luce meridiana clarius often, tus, bo decimus vocatus fueris. Ec ego qui­ de rent, quod «terniras Chrifti , anteqoam ex dem jam (epeuagenarios , cujus cithara verfa eft virgine nafceretur , in myllerio prcmooftrara in luâum , & organum , cum Job , in vocem ac predeftinata effet, ita qnod myfterium non flentium , in oculis n»ei» abjcâus , & omnium pr «judicaret tempori, nec c euntia, quin ipfe (peculatorum fanâa ecclefi» mininius, in deci. ille (olus effet, qui ante mundi conftitutionem ma quoque tanti concilii (eflione, pro myft?. ufque ad confumrcationctn omnia operaretur, rüa regi» magni enucleandi» te jubente otatu(ccundum arcanum fuse divine menti» in cells C»»til.dcierel. Tom.XXXH. Qq » k in L 919 CONCILIVM LaTBRAMBMSB V. natura angelica, quam pro humana, donec in Chrifto Deo omne· uoum fierent» fc magnus ipfe domina· tanc ia civitate Dei, fc io monte fanâo ejaa nimiam laudabili· inveniretur » tum ia gradiboi, tum in domibu· fuis, dum eum carnem, quam ab sterno pradeftinaverat, ac pro tempori· ple­ nitudine prwnaraverat , unione ineffabili , in (uppofico Verbi affumeret de domo Maria femner virginis, dicente propheta : Dens i» iomi· If·!», 0, w tjns (ignofiftT, i»m fnfitifitt ttm. De hac ergo ineffabili fuiceptioae , tam pro prima, tum pro fecunda fabbati, in quibo· fc adificat» fc reformatio civitatis magni Regises mon­ te Sion, fc lateribus Aquilonis cum exaltatio­ ne univerf· terra continetor , quambreviffime dicemus. Reliqua vero majora fc profundiora myfteria in tribus aliis orationibus meis, pro tanto concilio , a die fufccpti oneris in dicen­ do difpofitis, legenda relinquam. Et non mi­ nus brevitatis caufa in volumine decem libro­ rum , in quibus ab origine ufque ad confummationem univerfi, fpeculum limpidiflimum mi­ litantis ecdefia inftar triumphantis mirifice con­ tinetur , fanâiflîmo domino noftro dedicato, calamo exaranda refervabimus. Siquidem fc au­ dita modo duriÆtna inter duos infideles reges pugna , fc illorum iniquam intentionem con­ tra rempublicam Chriftianam noftram ex illo­ rum ante male gcftis nucum perpendent , aliam, quam ad prelent recitamus, breviorem orationem humiliori ftylo non abfquc caufa difpofuimus. Verum, pater fanâiflîmc, non mi­ nus nunc, quam tunc , quando reges terre ma­ le convenerunt in unum, tam primo contra re­ gnum Judeorum , quam fecundo Chriftiano­ rum, ut dcftruerent fidem unigeniti a patre fu­ per tetram, reges noftri ccli ecdefia & terre, nunc etiam bene convenerunt in hoc facrofanAo Lateranenfi concilio in unum, ad reforma­ tionem tum ecclefia , tum orbis univerfi pro gloria regni Chrifti , & fua fanAa Romane ecclefia & apoftolica fedis exaltatione, ac hoftium tanta fidei extirpatione, qux per veros fpirituale» venatore· dc proximo juxta tempo­ rum computationem pro iecunda fabbati fieri debet in magna & ultima reformatione, licut prima fabbati zdificatio fuerat per pilea tore·, dicente Jercmia pro iecunda fabbati , licut diaeiat pro prima dc pifcatoribus : £r erre «wrraw venti aret meos > CT -vriMtaarar tot it mantibns O' iMins (T fftinmii O' it tnvtrnii ttrτλ. Et ideo propheta alio in pialmo dixerat : ferini jam dio it terrx viigini* «rra ed, C7” /»ΤΠ·'* »< flitin it cnlo ad cam, pro adificatione civitatis Dei magni, i» ttrrnm frofiftxit : que non minas ad prafens pro reformatione, innovatione dilationeque illius per orbem univerfum refpicit. Et id quoque pro noftro tempore perficere fummopere quatit feftinatque, ne fiant noftra, in periecutioae tum Turearum, tum Sophi fcalio­ rum impiorum , pejora prioribus, quod culpa noftra, noftro utique tempore ftante magnoLa­ teranenfi concilio divinitus, pro tempore magna tribulationi·, in civitate magni Regis congre­ gato, nun fiat in eo, fc fit illa vera magna re­ formatio , pro qua priores pontifices haAenus ideo laboravnunt in vanum. Quod noftroquo­ que tempore rex nofter magnus Chriftus in con­ cilio noftro Lateranenfi non minos nimiam lau­ dabili· pro reformatione inveniretur, quam an­ tea fuerat pro zdificatione, quando praftantius folito per univeifi otbit fecundam convectionem 9*0 A fc obedieatiam (edatis bellis, qua in orbe Cbri-‘ A Ambo B C D E calpa malorum vigent, boftibufquc fidei CHAUTI noftra virtute altiflimi fuperatis, fc ad noftram ***** fidem miracaloic etiam converfis, ex Mahumeti fparciffima fcfta ano eam omnibus aliis ubique terraram dextera excelfi, extinAa, fol us rex ma­ gnus nofter Chriftus (edere habeat in monte fanAo apoftolica fedis ejus, de qua feribitur : Et ftiti tjni fient fti i» tnnfiftQ» mvo /’«•pvr > fc id profcAo cum exultatione converfionis univerla terra, de qua ctiam habetur : Ktmtntti nnttttt venient tltm txnltntione, portniotti atnnifnlot fixos t & alibi .* Hifi tnwverfi fntritit , x/adram /«·«* */!/·». ». viirtiit, C «· to ftrtkit vxfin mattis. Quando- V*1*"· 4»· quidem abyflus, abyffut tanti (aeramenti, abyffum reconciliationis cum Deo, pias io lito imT minente dut illima petlecutione domus Ottomanorum fc Sophi, per opera Lateranenfis conci­ lii , agente Leone decimo pontifice maximo, in­ vocat, ut fit in urbe Roma, qua Deo piovidente, tegnante impiotum ecclefia fub idolola­ tria caput orbis ideo data fuerat, quod regnante fucccfltvo tempore juftorum ecdefia fab vera larria multo amplior, gloriofior & przftantiorin magna civitatis reformatione fieret, quam antea fuerat. ReAe ergo ille dixerat : Kiii tivitnttm fitnilnm nwnm 'jirnfijtitm iefittnitntem it ra/·, ’’ 4 Deo fnrntnm fient fifonfinm arnntnm viro fixo. In hac ergo tali ac tanta civitate Dei, fanda videlicet Romana ecdcfia , magnus dominus nimium laudabilis etiam invenitur, fc in mon­ te fanAo apoftolicx fedis ejus pro fecunda iab­ bati , pias folito exaltari fc magnificari jure rterno repetitur. Et nimium quidem laudari dicitur, quoniam quantum laudati debeat, nec angelica, nec humana lingua exprimi pollet, przlcrtim cum ipfe fit magnus dominus , & magna virtus ejus , & fapienti* ejus non eft numerus. Qui quidem pro fua magnitudine, *"* ’4* in concilio impiorum laudati non reperitur, quando in talium ore fua laus fordefeat : non in atriis fynagogr Phirifrorum & hypocrita­ rum , quorum os malcdiâione plenum eft : ncc in palatiis regum fc principum, quorum ma­ nu· plenae funt (anguine & infidelitate : nec denique in Babylone philofophantium· dc two de fuo, ac juris humani peritorum, ubi om­ nis confufio contia veritatem fanAa ecdcfia adducitor. Sed ubi , dicit quifpiam , laudabi,tor? Dicat propheta : 2» rivitxtt Dti, in fanâa utique immaculata ecdcfia Dei , fc quod 47> fortius fc dignius cft, m ma»tt fitstBa apoftoli­ ca fedis ejusj de quo Iftias : Et trit in naviffimit iitlnt «·■· frstfArttut i» iutta iamtni £». *· ftr vtrtittnt amninm monitum, qui eft poteftas plenitudinis Chrifti ejus in fede apoftolica, per legem immaculatam fuper omnia regna mun­ di fedens , fc confluent ad eum omnes gen­ tes , fc adorabant eum , & dicent : Gloria ti­ bi domine, qui es Deus fc homo : dicente ct­ iam Joanne : Λ,»* cr iomiamt iamimuati»mt per myfterium incarnationis , per opus ' redemptionis , fc glomm refurrcâionis : in qua omnia inuovafti, fc mundum ecdefie tua iuper omnes fcomnia exaltafti, fc qui eras an­ te mundi conftitutionem per myfterium (aera­ menti in unitate perfona unigenitus a Patre. Propter quod dixeras : ^tnttnmtm fitg rtt, ego fnm : quoniam i· Chrifto erat «terni­ ras ab initio fc ante (secula ; & in Abraham brevitas, in qua Deus homo faâus eft , ut ha­ mo in tali brevitate fietet Deus, & in mun­ di plenitudine primogenitus virginis matris m tenis jn Vx Concilium Latbraninsb V* «"WJ"*"»»· *ÂmÜÔ" tenia fieret * qui crac unigenitus filius Dei in A re , Bt de medio auferre femmopere intendat jfllÎO fe qturrat . Ideo opera Lateraneofis concilii di· X. CWkiari e*U«, de quo Jeremias : futrt dnminni gne reformanda veniunt, ne pereamus de via «SU· fnftr ttfrtn 5 Ftminntircnndnbit v«nM» . Quod, jufta . At veto adhuc ia noftro ferculo , patres J""*’1· commutata forma verborum talium* Piato ipfe, optimi , multi funt legis divin* perveriores , qui a faerg Hebtaorum vers phiiofophia & Dei qui non modo premiUa fovere , fed fc kgt' Icicntia lumen habuerat t dixerat * Denm cirveteria mundi in maligno pofiti , qua proprio ouarotundum & decurtatum , quando unigeni­ fioe carent , contra immaculatam legem Dei tos Dei Filius faâus eft homo . Propter quod ponere fatagunt, quando tales potcftatem coa Petrus apoftolua > revelante Patre , ei dixerat : aivam imperii prrferre Romano pontifici : 8e Λ Τη tt Çoriftni Filin M *rvi * pro prima fab** 1 ’ bâti . In qua prolatione fidem catnolicam Se regnum mortis principis tenebrarum, icgao Chri­ fti anteferre : fc imperium puri fc moirali* ho­ apoftolkam ab stemo patre prosterno filio or­ minis imperio Dei & immortalis hominis : ac dinatam ad fundamentum ecclefis . eonfeOus leges maculatas ad animarum perditionem legi eft. Et nunc quoque , quod ipfe venturus fit immaculate convertenti animas antcpoiure co­ in fpiritu pro fecunda fabbati , ad magnam or­ bis reformationem * non minus opera Spiritus B nantur . Et ita talea perverti , dr non convcrfi , fic irreligiofi , & non religioli toti..s Chrilanâi & virtute inGnuare reperitur , ut orbis ftian» fidei decoram contra magnitudinem ma­ terrarum , 8c univerfa que cell ambitu conti­ gni domini deturpare non verentur: ’tnttt ndfnniangvinem fandorum , fuper ic lapidem vivum tT btnmtm fer bnmiiirnttm ftitn8c angularem , talem dilcâam non icdificalfin Dti , CT mo* fer [nftrimn hnmtnn feienti* , let . O hypocritarum 8c perditorum hominum nd cttUnmtltnm n feientia diaboli Ajurifta in feientia mun­ ditionem ! o ignorantium pro falute animarum di, 8c Mabumetift* in feientia carnis , extol­ viam mandatorum Dei I Qu·» vos ita Ufcinalunt fc adverfus feientiam Dei * ac lumen fidei vit, qeod inde divino judicio rei faiu cftis , catholics . Et idcirco a Spiritu fando dicitur : quando terminos fanâorum divineque feriptuSnftv qntm rt^nieftnm , nifi fnttr bnmilrm CT trtΛ*1· mentem ftrmonts mtn ? Si^nidem C Sfiritntfmt- C r* tranfgredienrcs . jura puri hominis contra veritatem Dc: hominis , dr magnitudinem «ter­ Üni difeiphnn effait fitlnm , ntt hnbitnt in (trni regis , ac contra feientiam Dei extollere ad­ ftrt fnbéite fttettu . Hi ne etiam feribitur : Fnhuc contenditis, & cornua contra fedem apofto*?·’»· ni fnnt tmnet ftnfni btminii , in qnibue »«· licam erigere per magiftros erroris nonerubefeift i tnt in Dti. tis, ut tot mala religioni Chriftians non mi­ Verum , pater Îanrtiïlitne, fi hcc talis ac tan­ nus, quam ex aliis malegeftis proveniant? Sed ta feientu Dei , in noftro Lateranenfi magno heu* neu , quamcalamitofaerit de proximo ta­ concilio , nunc mundi 8c diaboli & carnisfprelium perditio , & laborantium in Dei feientiaum dominia ad fpmcillimam fedam Ma hu­ malevolam animati intrare Lapientia divina nequeat, ut funr noftra pofleciora pejora priomet i cum maxima jactura rei public* Chriftianbus, in quibo* nb annis multis populus Chrinr Ac tegentium u> ci , venerunt . quoniam ftuntis Cio ilii uaiqune redemptus , didus eft ab obedientia fedis apolhdicx reccflerunt. Dc quibus raldc timeo & pertimeico , quoniam captivus incuria dc negligent!* prclarorum ecobftinationem in inalo in redoribus tum ecclchx > & pi.ocipum Chriftianorum, qui q or­ ientes qux etum fua non funt , qux Chrifti D cletic , tum refidui populi Chriftiani iu orbe funt neglexerunt , ac ad prefens fortius folito terrarum » non ignoro quod·, dicente Exechle- £ le, dominus jam per flagellum Turearum five 4,‘ negligunr , quandoquidem bella duriifima ab annis viginti inter fc exercentes , tantorum impiorum a palloribus requiret gregem tuum , bellatorum languinem . tum in Italia, tum tempore nubis Ac caliginis male prefidentium diiperfum , Ac ab uberibus land* ecclefix evulextra , iine pietate fuderunt . presbyteris , religiolis , nobilibus , honcilifquc viris , fandiium per inobedientiam . O me mifetum, quid snonialibus , virginibus , viduis , aliorumque audio ? quid mente concipio ex his ? V* in­ uxoribus . nueris Se puellis, tam turpiter anu­ quam mihi , quia tamdiu tacui, ut inde vir li fue rint , quod nec fexui , nec xtati , nec pollutus labii* eflem . Vcrumtamen tacui , o religioni . nec eccleli* , nec laetis rebus pe­ patees , o domini , o majores mei , quia aliquantifper prophetku· ille (ermo me retarda­ percerunt , ac li h-r* iilvarum immaniflimz , & fine ratione Iaillent in snembronim Chrifti vit , quo dicitur : Qui intt!!n.ir . tuctut . ftfoconculcatione turpiffima fevientes» Sc non mi­ auN gravir·· temfut tft, m ^h« ulii (uffiuuruur, ** nus m extindione veteranorum militum labo­ ulii fvi /· tUM , fui eniJir , iufitiuur, ulii fufrr raverunt , i.r quibus robur exercitus Chriftia­ i MM flutduur : yur aurrm parrrjar ex xfeilitxt » nae eft . Et quoniam caritas extinnorum contra tantos hoftes tutiflimum erat . O mifcrrimam populi Chriftiani conditionem ! da eft , admonitiones ex caritate fublatz funt » concordicqoe etiam nomen ipfum ad O luminis, herymis deplorandam tot animarum perditionem ! O mifcrz Itali* crqd^lillimam prsfens ignoratur j O tempora ! a fummis ad conculcationem, deprzdationemqee r3h quibus ima fada traofgreflio : improbitati probitas, latior vii , extiudis nqftris prxfsdiia , noftiinopia copi* » fupesbia humilitas , avariti* bus fidei noftre data eft · Siquidem tales aucaritas ceffit : non mirum igitur , fi cauli* dv dorçs, crudcliflimique belli nimia propria cu­ verfis , uti natura eft , diverfi pro tempori­ piditate dudi , reipublier Chriftian* defenbus oriuntur effcdus . Nam Sc fandi apoftoli, fionem diflulerunt » Se bella inter Chriftiano* Ac illi qui noftram ecclefiam fuo fanguiae édi­ fie* run t , cxleftia Sc bona immortalia , nos exercentes , ftragem maximam fanguinis Chrivero caduca Se mortalia terrena querimus : fiiani dederunt . Et ideo vada» quoad potucmm ilU Concilium Lateranense V. CBS11O miracnl* & virtute», nos piacula & feeler* : v< 9 illi fammM virtutibus gratiam , nos vitiis iram confecuti fuimus . Sed va , νχ gubernacula Chriftianorum male fleâentibùs , qui propria dumtaxat curantes , mentium animarumque faTutem neglexerunt , gregemque rapientibus lu­ pis non modo non obviant , led vada , quoad poflunt , per defidiam ampliant. Jamjam tempus vindicte aderit, nili per ve­ ram Lateranenfis concilii ordinationem , poeni­ tentiam de comtniflis , & omiffis in populo Chriftiano te jubente , pater fandiflime , qui plenitudinem poteftatis in te babes , prrdicaoitur , & vera reformatio tam in fpiritualibus , quam in temporalibus , ubique terrarum tuo decreto diffufa fuerit . Anipe ergo gladium divine poteftatis tibi traditum bis acutum , & jube , impera 8c manda , ut pax univetfalis , & colligatio per decennium inter Chriftiano·, ad minus fiat , & reges ad id in compedibus magnitudinis magni Regis liga , Λ nobiles in manicis feneis cenfurarum conftringc , quo­ niam tibi data eft omnis poteftas in celo Se in terra . Utere ergo illa , ut pacem inter Chriftianos habeas , Ar expeditionem contra hoftes fidei, ut par eft , c veftigio obtineas: quandoquidem hoftis nofter , tamquam draco (avi Ili mus , ad nos devorandos properat & feitinat . Et fi ante provifionem noftrain ingre­ dietur terram noftra: piomiilionis Italiam, quid tibi tunc , pater fande , dignitas, pontificalis proderit ?quid gemmat? quid prcciofa latera do­ mus ? quia dominia &.· principatus tui & tuorum ? quid fponfc fidei tua; commifta ornamenta ? quid vafa precio.a , & palatia digne conftrufta i’ Quid Cnfari maximo noftro imperii Ireptrum dc regni Romani dignitas valebit, fi eo vivente Λ négligente , talis calamitas evenent ? Quid egibus Chriftianiffimo & catholico , Î31is3ucnominatio Chriftianiflimi & catholic? oper?bi • ur , fi de illorum negiigentia rcEiivino judi Jo fient ? Quid aliis regibus Chriftianis, ceteifque turn Italic , turn extra, dominia, regna, the fa un maximi, filii & paratus armorum fi fandatn ecclefiam Romanam dominam &rreginam, ac omnium matrem profanari pcrtnifeiint ? Quid vobis, patres optimi, dignitas maxima cardinalatus i quid arca plena nummis ? quid vafa aurea Se argentea ? quid lapides precioli ? quid equorum & familiae ornatus &r domorutn , ceterarumque rerum ufus deceptione plenus?Q,id denique ecelefix land* prxlatis digni'as , po­ teftas Se diviti® ? Quid Romanis aliiique po­ pulis , 8e Romanx curir officialibus , ccterilque m i ferx Itali® cultoribus vita& opera ipfo­ rum tunc prodeile poteiunt ? Dicat a memoria mea calamitofa ilia jConftantinopolitanx civi­ tatis clades . Probft totius illius imperii dura fangoini» eftufio . Confitm-t TrapezunjiA_& omnium populorum Hellcipontici marifcircum^quaque everiio . Clamet Thcflalonicarum Mi/ tyleni Se Pdoponneli occupatio . In medium affermi Alix Se Europ® ditiflimx devaftatx provincic. Infmuent totius Thefl’a'ue, Macedo­ ni® , Epiri Se Illyriae opulentiftimx fine nume­ ro deprrdatx civitates, opida Se caftra. Excla­ ment tot millia millium populorum totius fere plagm orientis , meridiei ac septentrionis , qui -, ab annis ducentis, fed turpius duriuique noftris temporibus , ad infidelibus fubjugati fuerunt , Se jam fucceffivis temporibus , quod dolenter dico , a fide noftra diverfi f quorum fangmgjjrt, i4 nem , dicente Exechielc , ia dtv diftriâi exa- A rumis dominus de manibus illorum , qui tunc anMo' in Dei ccciefia indigne pnefidebant , duriiEme CHJtMTl requiret. Declaret tantarum virginum violatio, *ί·<· puerorum ululatus, mulierum planâus , matri­ moniorum divilio , captivorum venditio , fic aliorum abfque numero occifio . Aperiat Se ante oculos noftros ponat hujus matris noftne & fponfc Dei , tantarum ecdefiarum ubique fornicatio , fandarum religionum diŒpatio , Se in idiquiis fandorum conculcatio : Ïu® quidem omnia in illa mi fera Chalcidis, feu ubax , Crojr , Drizafti , Alilhi , Scodrx , Motoni Se Coron® 8e aliarum direptione fuc* lunt , qu® cunila ha-c domus Ottomannoram brevi temporis fpatio debacchata eft. Et deniB «ue proclamet in auribus noftris crudele ac ne­ fandum Hydrunti excidium, in uuoquam fxva fuerit Turearum rabies nemo noftrum ignorat. Nam & quo in periculo tunc fuerit & Romana ccciefia , tota Italia, quod tertium F® Apo- u/k. «. calypfis non fuftinuerit , ficut Hicrofolymitana primum Se Conftantinopolitana fecundum , propter illarum averfionem contra regnumClirifti & fux fanet® apoftolic® fedis fuftinuerint , mifcricordia Se milcratio magni domini ad fiso­ rum fidelium preces apeitiHime declaravit , quando inftantc periculo noftro , opportuno tempore Turearum principem imperatorem ixviïEmum Mahumctum ioldanum interemit . Hxc nos doceant , hxc nobis ad doôrinam C fiant , hxc in exemplum acredine , hec nos excitent , hxc nos cautiores Se diligentiores faciant & reddant . Et qu® nobis ufui Se or­ natui funt pro gloria nominis illius , cujiu omnia funt , pro falute noftr* Se multorum , ac pro liberatione totiusreipublic® noftr® Chri­ ftian® , nofipfimet potius exponamus, larg'llimeque effundamus , quam ad talium pollutas manus una nobilcutn deveniat . Quod utique digne fiet, pater beatiflime, fi, qux diximus , opere complere curabimus. Verum quo id a no­ bis dignius , praftantiufque exequatur , colli­ gite, vos panes, vos domini , vos ecdefiarum jcfroics ac prxiides, vos , inquam , etiam re­ ges Se principes Chriftiani populi, vos iterum, D inquam , qui in fanguinem Chrifti , « fanâoiuin nimium impinguati & dilatati eftis , colli­ gite fragmenta alabaftri , confraâ® in dicendo pfalmodi® ne pereant, Se implete cophinos ani­ matum veftrarum , ficut apoftolorum numerus prima (abbati, pro fecunda fabbati orbis converfione complenda , quali priora reminlicen­ do , Se pofteriora prxvidendo , iuflu domini duodecim cophinos, juxta partes duodecim or­ bis fecundo convertendas impleverunt , de quibus Propheta : \tminifttatur tffxverttntw ni te tientet fieri terrx . Quapropter vos cardines orbis, vos principes terraf , docente rcge-jyâo,, 47. noftro David, circumdate jam dignius ac prxftantius folito montem Sion , fpcculatricem vi­ E delicet |anftam apoftolicam fed em noftram. Et vos etiam veri epifeopi , Se fanâ® ecelefix digni prxlati, matrem noftram Romanam cccleliam, unicam dominam omnium Sc reginam vero Se pio afte&u compleâimini , Se veftr* immaculata vita , doftrina Ar operatione perfctfta fovete eam , orationibus initantes , jeju­ nia Se elcemofynas obfervantes , facras vigi­ lias adamantes , Se diftribuite fragmenta apoftolicx doôrinx in domibus ejus , fcilicet in ecclefiis illius, in quibus tamquam turres dati eftis cum propugnaculis contra hoftes fidei, ut enarretis pro progenie altera, qux ad jugum fi. dei I 1*0 oncilium atbaanbnsb V. ’““ίΐ**'* v.x. ANNO* dei catholice 8e apoftolica venturi eft .* quoomnia & fingula , qu· ad laudem Dei , ani- s gss CHRISTI niam hie magnos dominus nimium laadabihs iu marum falurera , morum reformationem , unix. uis> civitate Dei » & in monte fando eius : ipfe « verlalifquc ccdefix , ac totius religionis Chn& non alius , eft Deus dominas nofter, fe fofttanx bonum , pacem quoque fe unionem lus falvator fe liberator , qui digne & gloriofe Chrifti fidelium concernere videbuntur, fe qit« miraculofeque cam exaltatione univerfw terne > Îrxfatns ianâiiEmus dominus nofter papa fa^ro ab omni periculo nos liberabit , fe in fremitu ujuitnodi concilio approbante duxerit refor­ fortitudinis fua conculcabit omnes contrarias manda , ftatuenda & ordinanda , nec non fe pot citate J : fe ipfe > inquam, fe non alius , ad alia faciendum , dicendum , geiendum fe exercendum , qux nofipti xn prrmiHis fe circa cum gloria & honore nominis fui reget nos in frcula fz culo rura, Arnen. Deo gratias. ea faceremus , diceremus fe proponeremus fe Die vero vigefiraa prxfati mentis Maii , rcageremus , fi prxfentes perfonaliter ’uterefieraus , etiamfi talia forent qu· mandatum exi­ verendtfltmus xn Chrifto pater & dominus do­ gerent magis fpeciale , quam prxfcntibus eft minus Antonius tituli fandi Vitalis, nunc vero lands Praxedis presbyter cardinalis » protector expcilum . Qux quidem omnia & fingula ptoilluftrdfim; Caroli ducis Sabaudix, dedit man­ B mittimus bona fide noftra , fe in veibo princi­ datum prxfati illuftriificni domini i cujus tenor pi» perpetuo habete fe tenere rata , grata > va­ talis cit.· lida fe firma, in nulloquc contra facere i diceie , opjOncre vel venire , nec contravenite vo­ MANDATUM DUCIS SABAUDIÆ. lenti aliqualiter coalent i re, clam, palam, ta­ cite vel exprefle fub obligatione omnium bono­ rum noftrorum prr lentium fe futurorum cum reCar·/»! dat Sa^audie , CbAtoifii (J" , f»cri imptrh prin.tpt ftrnunciationibu,, fe cecciu rlautulti (olitis fe op­ fttAtci , mtrcbiv i» Ittii-t , priiurpi ‘Prtlemtuportunis. In quorum teftimoniirm has duximus concedendas, quas per Iccrctanum noftium fubrni Gervafius reverendiffimum in Chrifto patrem fe dominum dominum Antonium , fande Romanx ecclelix de Bello monte miles fe przfidenx, Bcrrrandns Duranti dominus de Podioverio, StmondeTritituli fandi Vitalis presbyterum cardinalem , butiis dominus de fanda Margsrita , Calpar noftrum fe negotiorum uoftioram in Romana curia protedorem , ipccialiter fe exprefle ad fe dc Pererio , Marcellinus Giuremandi , Bcrtrsn* dus Roftagni , Aatonius de Albis , Claudius nomine noftro m diito facrofanâo concilio , iUiufque fefkonibu; , quatenus expediat , przSa rente dominus de SovafTu regii conlrharii , fentandum illifque intereffendum , ad dicen­ in fuprema curia infignis parlainentt Provinciz , fe item magnifici etiam jurium dodores dum , proponendum . trodandum fe procuran­ dum , nec non laudandum & ernologandum domini Aymcncus de Andrea piehdens cnmpu10· 9*9 C L jq pji r.l° Concilium Lateranense V. WAX1^,rA’,3* _____ ausi 3 torum , Joannes Arbaudi Be Michael Guirani A dura virtute diâi mandati le poteftatis fibi at* anno tribut* quodam nodo inantca ipfi fui prinai- CHJUrri ma gifts i rationales magna regis curie , St ca­ χ· paies Se eorum quilibet, quantum in eis vel «Bj. mera computorum Aquenfium : nec non egreco eft, omnia Se fingula contenta in diftomo■ ii domini Jaeobsu de Angelo , dr Franc ileus nitorio adimplebunt , 8e przmiflis omnibus pa­ Guarini jurium licentiati , regii generales pro­ rebunt , Sc ecclebafticam libertatem non per­ curatores confticuti infra cameram confilii diâa turbabunt , fed tamquam catholici, Se obedien* fnprems entia , certificat! , nt dixerunt , de adis, geftis Se promilEs per magnificum drfpetes filii fac fanâitatis mandatis acquiescent . Et quod non contravenient in futurum diirâc Aabilem militem dominum Ludovicum Forbivel rn^ireâe alio quovis que fi to colore· Et eo­ nnm dominam de Soleriis , primum ia difta rum , Se cujuflibct ipforum bona queeumque parlamenti coria regium confiiiarium, Sc apud fpecialiter Se expreife obligant , Se pro eis te lummum pontificem pro Chriftianiffimo domi­ eorum quolibet de rato , Se rati habitione . no noftro Francorum rege oratorem dignifliAc fe laurim Se .curaturam , quod infra qua­ miitn , eorumvc fpeâabifium dominorum pro­ tuor tnenfes proxime futuros dicti fui principa­ curatorem , confiante de ejus procuratoria po­ tentate inftrumento in notam fumpto , & ro­ B les omnia Se fingula , fupra Se infra feripta ratificabunt Se approbabunt . Et quod omnia St gato per me notarium Se fecretarium regium fingula in didis monitorialibus femper Se per­ infra icriptam , apud diâum fanâiflîmum do­ petuo obfervabnnt Se adimplebunt , prout in minum noftrum papam , juxta poteftatem eo­ rum parte illi datam , prout de adis , geftis , eifdem literis continetur Se przcipitur , fblemmter Se expreife promifit , me notario infra atqne promi flit jam didis fpeâabilibus dominis feripto tamquam publica Se authentica perfo* conftitit per adum , feu illius exemplum nu­ na , pro fanda Romana ecclefia Se omnibus per eifdem tranfmilTum per reverendum Se fpealiis quorum ia tere ft ftipulantibus Se recipien­ clabilcm jurium dodorem dominum Petrum de tibus , Brandis archidiaconum Venerenfem etiam re­ gium in diâa curia parlamenti confiiiarium RoQuibus fie geftis , przfatus fanâiffimus do­ rnz exiftentem . Cujus quidem exempli tenor minus nofter more pii patris, motus benigni­ fequitur : tate &.* clementia , confideretis Se attendens , Anno a nativitate Domini millcfimo quinquod przfati confiliarii ad cor reverfi funt , Se gentefimo decimoquarto , indidione fecunda , die veto decimaquinta mentis Novembris , C quod fanda fedes apoftolica poft lapium cum pontificatus fanâilfimi in Chrifto patris 8e do­ humilitate ab ea veniam petentibus & recurren­ tibus ad eam non confiievit claudere fu* pie­ mini noftri domini Leonis divina providentia papz decimi anno fecundo , conftitutus perfotatis gremium , etiam ad univerfas preces ip­ fius magnifici domini Ludovici pr«fatos confinaliter coram przfato fanftiflimo domino no­ ftro > ac teftium , Se mei notarii camerz apolurios luperius nominatos , Se eorum iingulos audoritate apoftolica , 8e ex fua iolita clemen­ ftolice infra feriptorum Romz in palatio apoftolico , ac in aula feu camera ipfius palatu , tia przmiflis, vitis Se intelledis, exceptis dum­ przfatus magnificus dominus Ludovicus , pro­ taxat his , qui per fecundum monitorium ad comparendum perfonaliter funt adftridi , a curator , Sc procuratorio nomine przmiilorum cenfuris Se panis etiam inhibilitatis , fadionis in eodem procuratorio nominatorum , aiferens teftamenti , eorumque pofteritatem Se genera­ Se notificans eidem fanibffimo domino noftro , tiones , & defccndentes ab fcis abfolvendos du­ quod ipfi confiliarii regii fuperiux nominati , xit abfoivit , Se fado figno fanâ* crucis in voluntarie Se fcienter non admiferant contenta perfonam przfati magnifici domini Ludovici eo­ in difto monitorio , fed quodam modo inantea intendebant efle obedientes filii fuz fanâ i- D rum procuratoris , benedixit , Se interdidum eccleliafticum prztnifTorum occafione forfan aptati , &: nihilo minus vigore facultatis fibi in pofitum , penitus, & omnino relaxavit, eofque diifto inftrumento attribut* , omnes & finguSe eorum quemlibet rehabilitavit , Se ab eis Se las prohibitiones, mandata Se decreta per ipTor quolibet eorum omnem infami* maculam five confiliarios, ac parlamentum huj'uimodi haâcnotam penitus removit , ac eos, Se eorum finnus contrg^ ccclefiafticam libertatem &: canoni­ gulos, quatenus opus fit, ad priftinoshonores, cas Se pontificum fanétiones fadas , & faits gradus , dignitates , beneficia Se officia reft i ac gefta , ci s omnibus , melioribus , modo , tuendos duxit , reftituit cum reincidcntia Se fi­ via , jure , caufa Se forma , quibus melius ne aliqua fufpcnfionc, Se revocatione, Se przpotuit , fcivit Se debuit , coram ipfo fanâiftijudicio didarum literarum monitorialium , Se mo domino noftro revocavit, calfavit Se annulproccfius , perinde ac fi prefens abfolutio fafta . lavit, ac revocat, cafiatdc annullat, Λ.'ad prinon fuiflet , nifi omnes Se finguli principales ftinum ftatum omnia redueit , ac eifdem literis frzdiôi infra diâos quatuor tnenfes proxime monitorialibus expreife , quantum potuit, obeuturos przmilfa omnia Se fingula fic , ut predlvit Se obtemperavit , & quod dnfti fui prin­ cipales illi obedicat , &* obtemperabunt ac fa­ F fertur, ratificaverint & approoaverint. Ipfi vero Ipcâabiles Se magnifici damini pa­ cient , Se exequentur in futurum in omnibus 8e rendo mandatis , Λ.· bene placitis ipfius fanaifper omnia , prout in eifdem literis monitoria­ limi domini noftri pape ,. quantum ia eis eft , libus plenius continetur i expreife dixit atque promifit , me notario przfente , Se ftipulante , Se cos tangit , feu tangere poterit in futurum , & cetera j prout etiam ipfi principales fui iim communiter Se divifim omnia Se fingula per didum fpedabilem dominum de Soleriis , juxta in partibus publice revocaverant , cafiaverant & mandatum fibi datum , ada, gcfta , promifla annullaverant , Se ali» fecerant , prout in pu­ blicis documentis defuper faâis , conflantibus, &: procurata , Se que in exemplo fuper inferto continentur, omnibus, melioribus,modo, via, de quibus fidem facit , ac ea mihi notario in­ fra feripto confignavit inferenda , quorum te­ jure Se forma , quibus potuerunt &.· debuerunt, nores inferius deferibuntur . Ft infuper eofdem approbarunt, laudarunt, cmologarunt, Se ratificarunt. laudantque approbant, cmologant Se principales fuos , Se. eorum quemlibet in foli- I 933 Concilium Latbaaninsb V. r' $34 ANXO ratificant, promittente· cmplcgat ionem, appro­ A canonicus, vica unique generalis in fpiritualibus £7s"ÏTÔ tc tefoporalibus totius archiepifeopatus Aquenx. CHKiSTI bationem 4c ratificatipoem hujutmodi, ac om­ fis» Notum facimus Ae atteftamur, nobilem vi­ nia alù & fiogula fiwradirta , firma & valida fith rum magiftram Joannem Boycelli civem Aquenhabere, tenere Ac obier va re, ac nunquam in ali­ quo contrafacere, dices*, vel venire» per fevel fem , qui prrfens five precedent inftrumentum ratification» fumpfit , fubferipfit tc iubfignaaliam interpofitam perfonam tacite vel exprefle vit, fore te efle regium fecretarium , notai lum fub exprefla hypotheca » Ar obligatione omnium publicum apoftolica» tc regiaaurtotitatibusno­ fupranominatoraaa fpertabilium dominiorum , tum, vicumque boni nominis te faeue, ac lau­ tc cujuslibet ipforum » mobilium te immobi­ dabilis converfationis, ad eomque tatnqnamad lium , prsrfentiom dc fututorum , ac fub omni notarium publicum de perfonam publicam, com­ juris Sc farti renuntiatione pariter te cautela . munem de publicum haberi recuifum, At pro tali Et ita ad fanda Dei cvangclia per eofdem fein tota patria Provinces reputari, fuis quoque riatim , unus poft alium tafta jurarunt de qui­ inftrumentis tc artis poblicis , manu Ae ligno bus p rami ilis omnibus fieri & expediri juffefuis roboratis, in juoicio tc extra ftari , te fi­ runt , & voluerant unum Ae plura , publicum &* publica, inftrumentum te rnftrumenta , per B dem in dubiam adhiberi . Et ut preferipto in­ ftrumento fides indubia per quofeumque adhi­ mc notarium de fecretarium regium -infra feriberi valeat, has prefentes teftimonialcs literal ptum. Arta fuerunt hrc omnia in civitare Aper Honoratum Parcatoris notarium , te curi* quenfi, ubi fupra , videlicet infra cameram rearchiepifcopalis Aquenli» Icribam fieii , figilligii confilii dirt* curi* fu preme parlamenti , que ejufdem curi* cum manus noftrz fuoferiprzfcntibus ibidem nobilibus viris magifttis ptione fecimus , tc juflimus debita appenfione Guideline Morini , Joanne Malhart » dc An­ communiri . tonio Malbequi regiis fecretariis , & ejufdem Dat* Aquis die vigefimatertia mentis Fecutie graffer i is , teftibus ad prrmifla vocatis * bruatii , anno a nativitate domini millefimo & afiutnptis . Et me Joanne Boycelli cive quingentefimo decimoquinto tertis indirtioAqucnli regio fecretario d.· notario publico , nis . • Forqutl- Sc comitatibus Provincia de * Fortulquerin , ,ueni > I*· tcrrifque illis adjacentibus regia » dc alias ubi­ G. dc Cordoano Γ*··vicarius prrfatus. que terrarum apoftolica aurtoritatibus conft i tu­ to ■ Qui pnemillis ratification! , approbationi Anno a nativitate Domini iji$. indirtione & emologationi. promiflionique dc obligationi C tertia, die veto ortava menfis Julii, pontifica­ tus fanrtiilimi in Chrifto patris Ac domini no­ dc aliis fupradiftis una cum praenominatis tefti­ ftri domini Leonis divina providentia pap* de­ bus prefens fui, eaque in notam fumpfi , legi cimi anno terrro , reverendiflimus in Chrifto dc publicavi, a qua, leu illius otiginali ertenpater Ar dominus dominus Antonius tituli (ao­ fo , hoc inftrumentum publicum , in hanc pu­ rte Praxedis presbyter cardinalis de mandato blicam formam redartum aliena manu mihi fi­ prrfati fanrttftimi domini noftri domini Leo­ deli virtute gratia mihi concefte extrahi feci , nis pap* decimi, fibi viv* vocis oraculo farto, dc inde collatione fafta cum eodem cxtenfo , mandavit nobis Bernardo Scultcti, & Bernardi­ tompertaque conform itate , hic me fubfcribens, fignum meum interpolai authenticum, in fidem, no de Contreras » notariis te feribis iacri con­ cilii , ut daremus in publica forma magnifico robur dc tcftimonium omnium przmiilorum. domino Ludovico de Solet iis , Chriftianiffimi Anno prxdirto , & die vigelimafexta menfis Francorum regis oratori, inftrumentumauthen­ fuptadirti Februarii in loco fupradirto , videli­ ticum cujufdam proteftationis per eum fart* in cet infra cameram confilii , in przlentia nobi­ decima feffione , excufando pr»latos Gallica­ lium Stcphani dcGeimes commrntatienfis pala­ tii , tc Joannis Draconis Villar * everatum , D ne nationis; quod quidem inftrumentm·eidem magnifico oratori fuit traditum tenoris iafta meique notarii lecrctarii regit lupia &r infra fcnpti : fetipti conftituti, magnifici 8c Inertabiles jurium Univerfis Ar fingulis pnefentis publici inftruprofeflores domini Petrus Mattnri, dominus de menti feriem infpertnris, vifuris, lerturis pari­ Renefto Broflix , dc Joannes Toivatins domi­ ter & audituris : Notum fit , quod anno a na­ nus dc Canilhaco , etiam regii in dida curia tivitate domini if if. indirtione tertia, die ve­ confiliarii , certiorati per lertuiam prr lentis inro Veneris, quarta menfis Maii , pontificatus ftrumenti dc ratiheatione , approbatione A: emoianftiffimi in Chrifto patris A* domini noftri do­ logatione geftoium & promiiTorum per fupra mini Leonis divina providentia pap* decimi feriptum magnificum dominum de Soleriis, il­ anno tertio, Roma in bafilica Lateranenfi fuit lam , tc omnia in hujtrlmodi inftrumento con­ celebrata decima leffio facrofanrti generalis con­ tenta , gratam & ratam, rataque tc grata ha­ cilii Lateranenfis. ’n qua qeidem feflione fuie bentes, omnibus, melioribus, modo, via defor­ prefatus fanrtiffimtrv dominus nofter . Er poft ma , quibas potuerant de debuerunt , quantum in cis eft, tc eoldem conjunrtim dedivifimtan­ multa trartata Ar artu in przfata feffione, circa git , fou tangere poteft, ratificaverunt, appro­ E finem reverendus pater dominus Petrus epifeopus Caftelli maris alccndit ambonem , A legit barunt tc emologaront , ratificantque , appro­ Ichedulam tenoris fupralcripti. bant te emologant fub illis, de eifdem promiffionibus, obligationibus, renuntiationibus de ju­ Ln cfif(9fet fcrvnt ftrvtrtu» i>ti, prout ramento fupra (criptis , ac fi prefentes in prae­ luperius · mittis interfuiffent . Et hanc ratificationem te approbationem juflerunt notari, tc deferibi per Qua perlerta , magnificus dominus Ludovime dirtutn notarium de fecretarium , hic me cus de Soleriis orator Chriftianiffimi regis Fran­ propria manu fubfignantcm. Boycelli. ci* , acceffit ad pedes pnefati fanrtiilimi domini Univerfis fe fingulis has prefentes teftitnonoftri » Ardixit, excufandoprrlatosecclefi*Gal­ nlalcs literis infpertnris , vifutis de audituris . licane profitearis pragmaticam iaurtionem , Nos Gulielmus de Cordoano jurium licentiaquod pnrlati Franci* fjcrupt impediti per initus, fanrt* metropolitan* Aquenfis ecclefi* OÜCOS PJJ W - » . m. u t. V tRA^BNSB V. Concilium La «gs SIO mico» Chriftianiffimi regi» Francorum, non verentes ce.i furas contentas in bulla ectaa domig. ni, & ideo ianâitas fua habuit eos alias eicufatjs . Cutn igitur de prefenti eodem impedi* mento detenti fint , & non audeant venire , quia inter Ddphinatum Be Lombardians eft pe­ riculum i quare pro parte eorum fupplicatux fanCtitati fne , quod habeat -oos nunc excufatos , te cum dabitur tutus acceffus, oft'enint ve­ nire ad concilium, Be allegare de juribus fuis . Fada itaque prxdiâa excuiatione , idem ma­ gnificus oiiitor dedit quamdam fchedulam. PrxFatus fandiflimus dominus nofter refpondit pr«fato oratori, quod ex provincia Provinciae era: facilis fe tutus traniitus per Januam , fe quod providerat de falvoconduftu Januenfiuci, Be eis mandaverat tradi, & fi opus eflet , provideret de meliori S: tutiori falvocondudu : tamen vo­ lebat fanditas fua , quod fcheduia fupradida ftarct in fuo rubore. Tenor autem fchedulx date per oratorem , petiit an placerent pater­ Reverenda* pater dominus Marinus Senogalliennitatibus fuu contenta in fchedala . Es omnes fis « refponderuot fimoliciter placere ; exceptis inReverendus pater dominos Paris Pifauriet»fraicriptis, q»a dederunt vota particularia , Ac fis . primo reverendus dominus Bertrande* epilcoReverendus pater dominos Scabomus Imolenpus Adrienbs dixit placere , psnfertim quia fis * erane concordata cum landiffimu domino no­ Reverendus pater dominus Bernardus Sora­ lito . Reverendus domine* Hieronymus epifeo­ nas. pos Antibarcnus dixit quod placebant ; quia Reverendas pater dominu Petrus AcerraneoI erodebat» quod proveniebant a Spiritu fando. fis. I Reverendus dominus Jcremiss Tranenfis archi. Reverendus pater dominus Angelus Laufaepifeopus dixit , quod licet in illis concordatis nenfis . IcAis in fchedala multa eflent , qu· fibi difReverendus pater dominos Baltaflar civitatis plicerent quod fint fafta Ar concorasta , tamen Csftellanc. poftquam fan&flimus dominus nofter jam fe­ Reverendus pater dominai Bartholomeus Mon­ cerat Ac dederat bullam , Ac fe obligaverat in tis viridis. vim contracta· fecere approbari per concilium , Revehendas pater dominus Tranquillas Fe­ non deviabat a voluntate fanftitatis fur : Ar rentinus . fic placebant ea de caufa . Reverendus domi­ Reverendus pater dominus Thomas Leçhlinennus Maximus epifeopus Ifernienfts dixit place­ fis . re , quia placuit fandtiflimo domina noftro « Reverendus pater dominus Valentinus Pamen* Reverendus dominus Joannes Dominicus epif. fis. copus Ter done nils dixit, quatenua tribuunt juReverendus pater dominus Vincemiu* Arbeacifdiâionem laicis contra ecdefiaftico· , non fis. Reverendus pater dominus Zacharias Sebaften- I * placere. Deinde prrfatus dominus Andreas legit fchefis. dulam abrogationi? pragmatice fan ft ion i» . Qua Reverendus pater dominus Petras Lavellinu*. perlefta, petiit an placerent paternitatibus luis Reverendus pater dominos Paulas Nimofienconi enta in fcheduk . Et omnibus unanimités fis. Ae fimpliciter placuerant. Reverendas pater dominas Joannes Baptifta Pofttnodum vero fuit per eumdem A nd ream Cavalliccnus . leâa fchedala Λ per iis t que debent obfervare Reverendus pater dominas Maximus Ifcrnienpraedicatores praedicantes verbum Dqj . Qjia iis . perleâa , petttt an placerent paternitatibus tuis Reverendus pater dominus Thomas Saonencontenta in fchedala. Et placuerunt omnibus , fis . excepto reverendiflimo domino Mario epifcopo Reverendas pater dominus Paulus Elincnfis. Aqninatenfi, qui fibi placere dixit, quod prrReverendus parer dominus Joannes Baptifta dicatores prndicent , fecundum quod Spiritus Aurimantrs. eis fpirat. Reverendus pater dominus Guarinos Nuceri­ D Demum idem dominus Andreas leg't fehenus . dulam concernentem privilegium rdigioibrnm . Reverendus pater dominus Thefcus RacanatenQua perlcfta , petiit an plicerent contenta in fis . fcbedula paternitatibus fuis . Sed propter di... Reverendus pater dominus Auguftinus » NoÜZ.T bieniis. vcrliritetn votorum prela torum exitlentium in congregatione circa narrativam Se dilpofitivam Reterendas pater dominus Jacobus Marlicafchedulc , vifum fuit pnrfatis reverend if&mis nus > cardinalibus, qaod fcheaula aptaretur , & die Reverendus pater dominus Joannes Baptifta fcquenti fieret alia congregatio in eodem loto, Valvenfis. Ac iterum 'egeretur fchedula aptata , 8e delibe­ Reverendus pater dominus Hieronymus Biduraretur fuper ea. nenfis. D*e vero decimaquinta fiipradifti menfis De­ Reverendus pater dominus Philippus Bruma, cembris, fuit congregatio in eadem capulis, in tenfis . qua interfuerant reverendiffimi in Chrifto pa­ Reverendus pater dominus Chriftophotus Politres Ar domini, Antonius fanftr Praxedis, Pegniancnfl*. Reverendus pater dominus Gisberttu Rapolla- E trus fandi Eufebii , Ar Laurentius fandorum quatuor Coronatorum tituli , fandr Romane nus. ecclefie presbyteri cardinales, prxlativero qua­ Reverendus pater dominus Simon Modrtifieiidraginta fex, Ar generales ordinum qui in fupra fis . dida congregatione interfuerunt . Et luit le«a Reverendus pater dominus Joannes Baptifta per fupradidutn dominum Andream iehedula Ventieniis. continens privilegia religioforom . Qua perReverendus pater dominus Joannes Urgellcnkda, petiit , an placerent paternitatibus luis. fis . Et refponderunt omne* placere, hoc tamen ad­ Reverendus pater dominus Chnftophorus Cxdito , quod reverendus dominus Vinrent ius ienatenfis ; ac Vallr umbrofr , Ac fandi epifeopus Signinus diait , quod videbatur fibi, Dominici , fandi Francifci , fanfti AuguÎuod na nativa , ubi ponebantur illa verba , itini , Λ !*·'.&* Mirir Senorum , ordinum >uod epifcopi fuerunt aiTumpti a pontifice, de. generales. Cwc.Ge»^. Tom. XXXII. Rr bebat 1 ComCilivm Latbranbmîb V. 9$9 •U*ÜK“1· 940 ititiS W*>t **“* Ίβο'1 •®»P“ * Chrifto . A Reyerandm pater deahiu Gabrbl DyrtadriM—.* R? * Et reverendus — — — -ft -ft — —domias· ?— — — — —Scatamus — — — — — î epUcopa» ———/1) a Co· manu· dixit , quod placebant ei contenu in fi« . . pater domino· \ Robertas RbegieO- fchednla , dummodo exdadeeetar approbatio privilegiorum : Ar ejufdem opinioott fiserent Brvmatcafis, Cervieofis , SeoogaHicafis > Fe­ rentinus, Sorana·, Se Poligaiancnfi». Reverendus pater dominus Joanne· Schedula vero, de quibo» fepea fit mentio , inferantur in infrafcripta undecima feffione. nus. Reverendus SESSIO XI. BaptiftaCa- valliccnfit. Reverendus pate· dominus Bernardu Tarvifipater domiou Scaramtm Cuma­ na· . Reverendus patet domina» Dominicus Luceri­ nus . Reverendo» pater dominas Andreas MditcnSEStio TN nomine domini. Amen. Anno a nativiXI. tate domini millefimo quingentefimo decimoiexto , indiâione quarta , die vero decimaRcvcicndus pater dominus Jeannes Revalienfi» nona menfia Decembria , pontificatu fanâiffi- B epikopus, orator marchionts Brandcburgenmi in Chrifto pairis Ar domini noftri domini fis eleftoris imperii . Leoni» divina providentia papa» decimi, anno Reverendus pater dominu» Bcrtrandus Adrienfis Î|oarto, fiiit celebrata undecima feffio in bafi* epifeopus, orator illuihiffimi duci»Ferrarie. tc» Lateranenfi de Urbe in loco coniveto, prxiente pnefato fanâiffimo domino noftri» , Sc fuerunt pesfentes infraferipti reverendiffimi do­ mini cardinale» , patriarcha , archiepifcopi Ac epiicopi, 8c abbate» * magiftri generales ordiKrveiendui pate, dominus Aidionandinus Nicoiientis. num, oratores principutn , Ar quampluics eln illuftrei domini , videlicet t Reverendus paicr dominu* Jetcirnas Tranenfi» Reverendus pater dominus Georgius Nazare­ nus . Rcverendiffimus domini» Raphael Ofticnli·. Reverendis pitcr dominus Clemens ColoffcnRevr^ndillimus domiam Bcrnardiout Sabinca- C fis . fu . Reverendus pater dominus Stephaous Gabriel Revcrendiffimm dominus Dominico» PortocnBaienfis . Reverendus pater dominus Andrias Spalaten* fis . Reverendas pater dominus Alexander Vi«nnen­ iis. Reverendus pater dominus Marcus MoncmbaRcvcitndiffimui dominus Francifcus tituli /an­ fienfis. ctorum Joannis BrPauli, Surrentinus. Reverendus pater dominus Joannes Theba­ Revercndimmos dominis Nicolaus tituli fanâa Prifcas , de Flifco . nus . Reverendus patet dominur Akxiu» MclfitaReverendiffimus dominus Hadrianus tituli Cmfl . nus . Chryfoeoni . ReverenduGmus Leooardu' tituli fuiih» SulauReverendus parci dominus Angelus Liufanenβί . u« . AuncnGi . Rcverendiuimus dominus Antoniu* fj.cLc Pia- D Revetrndns pater dominus Bnmlacius Hippo* tegienfis xedit. Rrve-e^lillnnm dominus Bandtnelks timh lanRcrerendus piter dominus Bevediétui Chienfis . ftse Sabinae , 4^ iltaftrifsimi regis Portugallmi Br qearaplnrcsjislIO anno Reverendus pater dominos Joannes Baptifta a alii nobiles tc milites Hicrofolyraitani. Xt> CHRISTI Auximanus. »Π·» Reverendo» patet domine» Joannes Urgellcnfit. Celebrare mifla per reverendam dominum Reverende» pater domina» Gabriel GallinenGabrielem archiepifcopum Dyrraduenfcm } tc cantato per revereodifluoam ia Chrifto patrem fi< . Reverendo» pater domino» Jannotius Trojate dominum dominam Marcum » fanâa Maria in Via lata diaconum cardinalem , evangelio nes . Reverendo» patet dominus Hieronymus Aiculafecundum Matthaem , incipiente » fsdeors % mm*.»4· nu». fie fitftr OUmii, *c. ac cantato bynuro Reverendus pater domino» Mac imus Ifcrnicaper lanftiflimum dominum noftrum » mdpieoCs . te « Veni creator Spirit·· : ac peraAis oratioReverendus patet domino» Mario» Aqumatcnndres confactis , orator» patriarcha Maronifis. tarum montis Liboni praftiteroae obedientiam nomine diAi patriarcha fanAiftmo domino Reverendos pater dominus Marco» Senogallienfis. B noftro » tc profentaverunt qnoddam manda­ tum in lingua Chaldea fee Arabica . Et praReverendus pater dominus Mattharus faoAi ftita obedient ia, unusdiAoram oratorem alcenLeonis . Reverendus parer dominus Thomas Saonendit ambonem, tc legit diftnm mandatum in linÎua propria. Deinoe reverendus domino» Au­ fi». reas fecretarins concilii afccudit ambonem » Reverendos pater dominus Petras Cervicutc legit diAam mandatum interpretatura in fis . lingua Latina , cujo» tenor fcquitut , * cft Reverendos pater dominus Paulus Forofemprotalis i nienfis. Reverendus pater dominus Pttra» Caftelli ma­ ris . MANDATUM PATRIARCHA* Reverendus pater domines Paatas NimoficnMaronitarum . fia . Gratia» Dtt mmutt tfiati fti *Mdiÿta*s Reverendus pater dominas Petrus Paulus Eli­ nas. ftdihi fttrii Chfifi tiuril , - W Concjhüm L TBlANBNIlV, asAMMUuamtM. 1KS31Ô pifopi», «piicopis, nec noq doAoribas noftris epifeopus Revalieniia, orator marchionis Bran- anno deburgenlis JeAoris imperii , attendit ambo- CJHK18TI XL clpri Sc populi majoribus * te dato nos docuit eloquio» 4r dukiré< inftruxit. Hrc enim» pancm , 8r legit fcbedulam difpooentern circa mo- sjip. dum prrdkandi, cujus tenor talis "eft : t«r ian&e, Sc nonnulla alia ab eo inftituta, no. ftrarum falulem concernentia animarum » tt in Arabico çonfcripta fermooc nobis relifta > qui· !<· eprjrspus feront fervent» Dei ferfit Mt bus evitantur peccata morefiqna reformantur in tfi , fare tffnhuu» ttetHit . melius, prompta obcdicntia acceptamus tt confitemut, adimptetequc (peramus. Et propterea Superne majeftatis pnefidio , per cujus inef­ apprime in domino exultavinaui » tc animi no· fabilem providentiam ccleftia fimul Be terrena ftn immodicam ipiritalem conceperunt lotit iam, diriguntur, fuper gregem dominicum nobis com· Deoque optimo maximo » ac faaAitati veftr· gratias egimus, fratres bos faoâos ad nos diri· minum, (peculatoris officium , quantum imbe­ cillitati noftra conceditur, exercentes, totaque genti, qui faiutis iter nobis olle aderam , fle ani* mente nobifeum ipfi revolventes , inter alh mas noftra· in domino recrearunt . ^Nos vero cum prclibato fratre Joanne Franci fco quofdam ί quamplpra Sc magna ad nos etiam pertinere , ex noftris ad fanAitatcm veftram dcftmamus » ut munus prxdicitionis , quod in ecclefia Dei grscipuutn ac pemccefferium , magnique fruea deduAi opinione , ut patrum inftitnta» ac us atque utilitatis, dummodo rtAe it n fin· fanAz Romana ecclefi· dogmata addifeant, te cum edoAi fuerint , ad nos doAuri alios poft· cera caritate erga Deum & proximum, prarceptifque Se exemplis fandorum patrum, qui hxc mjJutn redeant , Interea non parvo afficimur profitantes cum fidei fundatione 8r propagatio­ txdio, quoniam ad deofculandum adorandum· que fanaiilimos fanAicatis veftra pede* accede· ne pbirimum ecclefi· contulerunt > exerceatur ·. rc prohibemur, tt que mente gerimus, fixi» in 3uippe quod redemptor nofter primus fecit & terram poplitibus proprio ore exprimere ipfi ne­ ocuit , tt ejus precepto St imitatione duo­ denus ille apoftolorum numerus, quafi totidem quimus . Ut autem alfeAui noftro ac voto ut­ cumque fatisfaciamus . cum profata ianftiiatis cali Dei vert tlotiam enarrantes per orbem ter­ rarum , nniverfutn genus humanum , quod fub vcftrx nuntio fratre Joanne Francifco , orato­ peccati iugo ve tuita . fervitote continebatur , rem noftrum A curi Jofcph cum Elia , ac Elia fenfim ab çorum tenebris educentes, Se ad per. monacho , ad Unflitatem veftram deltinandum decrevimus, ut noftro ac totius cleri, Maroni- C peri»· faiutis lucém excitantes , verbum iplum tarumque populi nomine » terram fronte tan­ m omnem terram 8t in fines orbis terrae., tum gens flèxifquc genibus fanétiflimos pedes fanâiipfi prius , tum deinde fui fucceflbres , longe tatis veftra Sc adoret λ dcoicqlctur, acfan&s lateqne propagaverunt, altiffimcqucfundarunt, ut qui nunc tantum fubeunt onus , meminiflê apoftolico Sedi coram fratribus veftris fanda debeant , creberrimeque fecum revolvere, pt*Romana ecdcfi· cardinalibus, fanAitati veftra ter auftoris ipfius ac fondatoris Jcfa Chrifti obedientiam praftet, Sc fidelitatem juret , Sc pientiffimi redemptoris, Petri etiam St Pauli q■■ 'd veraciter land* fedis apoftolice, Se fan· ceterorumquc apoftolorum Sc domini difcipulot;..atis veftra fervi fideles fumus » demiflo ca­ rum fe vices , quoad hoc officium , fubirc, ac pite firmiterproteftcttir. Arnen, Arnen. Que­ fuftinere . Sane fide dignorum relatione perce­ dam vero alia fupradiAo fratri noftro Joaiini pimus, quod nonnulli pnrdicatores noftris tem­ francifco refe;'.amus , qux ut fanAitati veftr· poribus , quod dolenter referimus , non atten­ enairct , lub Dei atteftationc adftnnximus; erit dentes , fe eorum , quos diximus , St inluper enim vehti nofter amabilis frater bcncdiAi mofanAorum ecclefix doAoram , aliorumque fansftçrii fanAz Mirir de Camibin in Monte Libaoo Undo, ac totius cleri 8e Maronitatum D cram theologiam profitent tum , qui alfiftendo jugiter Chriftianis , ac fe fallis prophetis re­ populi ad pede· i uktitatis veftra folicitus pro­ dam fidem fubvertere annuentibus opponen­ curator. Omnia quidem noftra , *? quomodo tes , ecclefiam militantem iilxfam prius , per tub infidelium deteftanda iervitute , tamquam fe talem eam efTe nunifeftarunt, officium exer­ omni auxilio oriuti, infeiicifljmam vitam duci­ cete , 8r non nifi utilia concurrenti eorum mus » propriis oculis ipfe confpcxit . Hoc eft fermonibus populo ad vitiorum extirpât tonent, ttfponium puritatis noftne fanAiffimo , Sc puvirtutum laudem , animarum denique (alutem riftimo patri noftro , cujus fandas benedictio­ fidelium , meditanda Sc perficienda debere aflune» miiVricor» Pcji xn£tiuimo domino noftro, nomine quofupra, rimtet ttrfinn , x. reduceie minime ftudent , fed illa* majori­ Drnde reverendus pater dominas Joannes bus elian» erroribus implicant , dum fmc ulla ______ Î4J Vi Concilium Lajskaninj. V. ·—-“■■·· W —— ÀMNÔ ulla canonum attcftatkmc, vcl reverentia, imo A riculofam contagiofomqite malum, acmortifera g KttIO CJflUtm contra ipfas canonicas fauAtott* , facta fcripefti* ruUcicM «reliater, ar arc&dtam it*peal·* XL tes deleatur, et nec memori* ejus remaneatrit­ pnum fenfiun multifariam pervertentes, terneéra appcotaiiteconcilfo, ftataiaoa ftordiaam·* xeque ac perperam plerumque interpretante·, •t nullos cam cleric·* tocularis, quam cvjufcontra veritatem predicate, tenoreique ac mi­ nas , mulcaque mala ptope^iem aflneura, janacamque etiam mendicandus ordini* regularis, ant quivis alio· ad quern facultas pnrakandi, qne ingruentia, nulla prorfus legitim* ratione muniti, fed fuo damtaxat fenfuf obfequentes» Um de jure qpam de confoeMsdtae vcl privile­ gio ant alia* pertinet» ad tajufmodi ofictam commina·cur, reprefentant, adefleqne «fleve­ exercendam admittamr, nifi print per fopedorunt, plerumque edam vana quasdam ft inania rem Inm refeeftivediligentes examinat·* ( Ια ft alia tajsrfmodi populis iugtrerc, ft quod enoraaioa eft, ab mternitatis lumine, ft fenfti qua re coofenotlam ipfi·· feperioris onersmus ) ac mocum honeftate , «cure » doftrina » probi­ Spirit·· admonitione aut infbfione illa fe habe­ tate, prodentia, It vito cxemplaritate ad illud re aflferere audeat ? Cumque ii lub coafiâonim aptos, * idonetu reperiatur, Λ hic. quocum­ miraculorum mendaciis vario* errore* fraudefque poftea prcdicatornt accefierk, de tajufmodi qoe diflemtaeot, denique populos, quo· In oexamine It idoneitate fua per litent authcnucas vaogeHca do&rina fedolo imtruere, ft in vera fide detinere ft confervere deberent, fermone* in alia* ini atamtaatortanpprobatotifque epif* copia It alii* locorum ordinarii* fidem legitime too* a fenfo ft prçcepti* univerfalis ecdcfi· re­ trahentes , a facrifque conftitutionitas , quas faciat. Mandante* omnibus qui hoc oui faftinent, quique fn futurum fafttnetant , ut evan­ maxime fequi deberent , deviantes , auditores fuos amovent ac longe faciunt a fetate. Per gel ica m veritatem, 8e fandam (criptarum juxta declarationem, interpretationem, dr ampliatio­ huc namque & alia hujufmodi fimplictorc* ho­ nem dodorum, quo* ecclefia vet uius diutur­ mine·, ut ad deceptionem procliviores, a via fetatis ft obedientia Romane ecclefis* devian­ nus approbavit, legendoique haâcous recepit » 8c in pofterum recipiet, prodicent fc explanent tes , m errores varios perfacile inducuntor. ProI Cerea Gregorios hujus moneris perililfimus, ft ncc quidquam eius proprio fenloi contrarium» ane diflbnum adjiciant , fed illis femper inGtvore cantatis incenius » pranicatore* vehe­ ftant, quar ab ipfiu* facta feriptunt verbi*, & menter hortator ft monet, ut ditari ad popu­ pr«fatoram doâorum interpretationibu» , rite lum prudentes cautique accedant, ne dicendi impeto rapti, verborum erroribus quafi jaculi* C tc fane inrelleâi* , non diicordant. Temnus quoque prsfixom futurorum malorum , vcl An· audientiam corda eoofigant, ft com feptentes ttchrifti adventem , aut certum diem judicii fortafle vidai defideraat, decepti, fperatm vir­ predicate, vel aflerere nequaquam prarfnmant, tutis compagem infipiecter aifciudant. Sepe cum Veritas dicat, non efle noftrum node tem­ namque verborum eftc&u* amittitur, cum fopora vel momenta , quar Pater pofoit io fua po. qoacitatc importuna, vel incauta, audientium teftate : ipfofque qui hattenus fimilia aflerrre corda levigantur. Et fane ta nullo alta rudem ii plebem majori damno feandaloque alficiaat, aufi funt, mentito* ; ac eorum caufa reliquorum quam cum vcl tacenda prodicant, vcl felfe ft etiam redte predicantiom anâoritati non modi­ cum detraftum feiffe cooftet ; inhibente* omni­ inutilia docendo , eam tn terrorem inducunt. bus Λ fingulis clerici* fncnlaribu* vcl regulari­ Oan quoniam huic facni religioni divinitus lobus prnfatTs , ccterilquc cojufcumqne ftatus , gra­ ftitutas, nt nova ft aliena, omnino contraria dus, tc ordinis exiftaot, qui hoc onus affament efle nofcuntur, gravi ceree accuratoque font ex­ ne de cetero in fermonibu* tub publici·, alia amine digna, ne fcandalum populo Chrifttano, quaque futura ex literis facri* conftanier predift foorarn auAorom, ac aliorum animata* in­ teritum pariant. No* igitur fend· Dei cede- D cere, nec illa a Spiritu fanfto vcl divina revela­ tione fe bataille afirmarc, ft alienas inanefqnc fi· (cui difponeote domino pnrfidemus , quus divinationes alTeverando , aut alio quocumque quidem una eft, & anum Deum pnedicat, co­ modo tra&ando affament, fed ex divin· voci* lit, ac unam fidem firmiter ft fincere confitepnscepto cvangeUum omni creatur· cum vitio­ r’* tur, juxta illud propheta vaticinium : Qjtl fat· rum deteftatione, ft virtutum commendatione Hccrc fecit enicu merit fa d·*· ) uniformita­ enucleant ft declarent, & pacem ac dircAioocm tem, quantum cum Deo poffumus poflhabitam reducere, ft retentam confervare, quique mutuam a redemptore noftro tantopere commen­ populo verbum Dei predicant , tales elle cu­ datam ubique fovente*. non fcindant veftcm inconfotilem Chrifti, fed ab epifcoporum ft prrpiente* , ot eorom pradkatione Dei ecclefia nullum fcandalum patiatur ; & fi qui corrigibilatorum » ac aliorum fopcriornm » eorumqoe fta­ les font, ab his, qua proximis noftrifquc remtus fcandalofa detraftione, quo* coram vulgo, fle laicis non modo incaute, fed etiam intemperanter poritas prafompferunt , cum nonnullos eorom prarter illa qua dhrimus, in pradicatiotritas non reprehendunt ft mordent, ft ab cis male geftorum expreffis quandoque nominibus aperta fcmanifeviam amplios domini ta virtute docentes, non evangriium, ut deberent, explanantes, lcd con­ £ ft* redargutione auffincant. Denique conftitaUo* nem felici* recordationis Clementis pape V. qua fia* miracula ft nova ac falfa vaticinia, aliaqoe levia ft ab anilitas fatalis parum diftanincipit, Religio fi ; quam tenore pratentium inno­ tia, magoumque fcandalum parientia, nulla de­ vamus fc approbamus, inviolabiliter ab cbobfervotionis ft auctoritatis, cjulque improbantis ac v*ri debere decernimus, ut ratione ad utilitatem repelleoris hate debita ratione, vaftis clamotipopuli pnedicantes, ft eum domino lucrifacien­ tes, talentum, quod ab illo acceperant, foperta* imprimere ac foadere ubique conantes, ft ne pontificali quidem dignitate fulgentibus, fc lucrari, tc ejuidem gratiam ft gloriam confequi mereantur . Ceterum fi qnibuldam eorum domi­ aliis ecclefi· pariatis parcentes , quibus potio* honorem ac reverentiam exhibere deberent» fed nus futura quadam in Dei ecclefia infpiratione in eorum pertonas ac ftatom aodaciter ac teme­ quapiam revelaverit, ut per Amos prophetam re invehi confocviflc > ft ali* hujufmodi commiipfe promittit , ft Paulus apoftohis pnraicaiolum princeps, ffiritext, inquit, edite extfageert fifle confiât, io fiaturum abftineant, ut um pcR r j frt· Cmci/. Grarra/. Tom. XXX Π ^47 ‘A® Concilium Lateranense V- Tm*NUJr\ P48 dc benerneritis ; laudabili Se provida noftra or. aNNOsTssTo S'*?**'4* *d'rr fftrXcrt, hot aliorum fabulofo. dinatione, cum venerabilibus fratiibus noftris CHRISTI Xit u um , & mendacium gregi connumerari , vel fandtr Roman* rccleiix cardinalibus concéda, ijK. aliter impediri minime volumus. Extioguitur ac ad eftccfum hujufmodi gcfta, ftatuta , oidi- ’ namque ipfius gratia Spiritus » Ambrolio telle, nata, decieta, fadave funt, plenam roboris ob. fi incipientibus loqui fervor contradiftione fotineant firmitatem : illis nihilo minus interdum pitur : &: rune Spnituf Ι·ηΛο injuria certe fieri facro apptobante concilio, noftrx innovationis dicitur. Et quoniam res magni momenti eft, & approbationis robur adjicimus, ut eo firmius cq quod non de facile credendum lit omni fptillibata pcidurent, quo ixpius erunt noftra au­ ritni, (ed lier·· probandi fpiritus > icite apoftolo ctor itate, ac ctum generalis concilii prxfidio au ex Deo proveniant; volumus, ut lege ordi­ communita, cfficaccmque operata circa eorum­ naria tales aflertx infpirationes, antequam pu* dem coniervationem libenter adhibemus, ut rc> blicentur , aur populo ptxdicentut, exnuncapoges & ipforum regnorum pcilonz, conceflioniftulkc ledis examini relcrvat* intelligantUr. bu', privilegiis, flatoris, Λ.· oidinationibut huQuod ft line mot® periculo id ben non vale­ julmodi in domino plene gaudentes , in pacis rer, aut urgens ncccilnai aliud fuadeict, tunc eodem ordine /ervato, ordinario loci notihccn- B δί tianquil'itaüs, ac atnanjiatis dulcedine conquiefeant , V in cotum lolita erga eamdem fctur , ut ille adhibitis fecum tribus aut quatuor dem dévorions ferventius pcrfeveicnt. Nuper frdofdis & gravibus vius , hujufmodi negotio quidem ut ccJrfia tponfa nollta in (an ita unio­ cum eis diligenter eaaminato, quando id expe­ ne conlervatctur, & per Chrifti fideles facris dire videbunt , luper quo eorum confcientias canonibus a Romano pontifice & facris generaoneramus, licentiam contcdcrc poilint . Si qui 1'bus conciliis dumtaxat editis uteretur, quafautem contra praemitiorum aliquod committere dam conftiru’iones, quas dc cetero loco prag. quidquam auii fuciiu: » ultra pcenas contra ta­ matiez fanCtionis contentorum in ca, in re­ les a jute ftatutas , excommunicationis etiam gno Eianci® pto bono pacis & concordi®, ac fententiam, a qua non mh a Romano pontifi­ illius communi & publica utilitate corn catiilice. prr’etquam in mentis articulo conflnuti, mo in Chrifto filio nolbo fiiancorum rege abioivt pollint, eos incurrere volumus, Et ut ( Ί11 ilbanilfimo · dum Bonniiix cum noftra cu­ eorum exemplo ahi attentare fimilia mrointe au­ ria cftemus, traâatas, Ut cum eildetn fiawibut deant, eis predicationis etiam officium intcidinoftus diligenter examinatas, Sede eorum coa€lutn elle perpetuo decrmimus ; non obilamibus conftitutionibus, ordinationibus, ac privi­ C filio cum prxfatc rege concordatas , & per ip­ fi.:s regis legitimum piocuratorem acceptatas, legiis &.■ induitis, & literis apoftoLicis, ordini­ dc eorundem fratrum confilio & unanimi conbus, & petfonîs pixfativ, etiam in Miri ma­ fcnlu ftatuimus oidinavimus, prout in nogno cotnptchcnfis, ac diam a nobis forfan ap­ ftus literis defuper contedis plenius continetur , probatis, innovatis, vel etiam de novo concclquarum tenor fcquitur, & eft talis: isi, qux quoad hoc nolumus its in a'iquo iuffragari. Itu rpifiofm j'tr.'m ftrvori'.m Dti futUr.vn Nulli cigo omnino hominum liceat hanc pa­ iu mtmvun: ginam noftri llatuti , ordinationis , manda·i, inhibitionis, innovationis, approbationis, de­ Piimitiva illa ecclefia in angulari petis a creti & voluntatis infringere, vel ei auiu terne(alvatore noftro Jclu Chtifto fundata apofioratio contraire. Si quis autem hoc attentare p .e* Foinm prxroniii elata , marryrumqu; iarguine lumplerit, indignationem omnipotentis Dei, ac conleciata i' fure Affriantc lon.ma . tutes colere , & vina radicitus extirpate - ita Se nos tempore nolito , Be prxfenii duianic concilio ea facere ru'.n ftb’ A eidem concilio fa­ ciendam commilit , Galliioique praelatos , ca­ pitula ecclefiarum , Ar mon a (1er iorum conven- C tus , ac parlamcnta , A laicos illis faventes , cujtifcumque dignitatis , cttamli regalis exifterent , fandione prrdkta urentes , teu illam approbantes , omnelquc A hngulos alios iua communirer vel divilim interfile putantes , per edittum publicum , cum ad partes illas tutus non pateret accettiis, in certis ecclefiis tunc expreffis attigendum , mencri A c irari infra cer­ tum competentem terminum prxligc ndnin , ad comparendum coram co >n xoncilio profato , cauiafquc dicendum , quare iandto prrfata in concernentibus auftontateni , dignitatem , A unionem eccleli» Romaine A apollolicr ledis , hcrorumqae canonum , & ccctchallicar liberta­ tis violationem , nulla A invalida declarari , D decerni, A abrogati non deberet . Lt cum ta­ per his in forma juris m pariato codcilio Lareratrcnfi procederetur , d»Uulqu' Julius prardeceflor (ficut domino placuit' :?bu. lubkt hu­ manis exemptus, notque divina faiente clemen­ tia ad lumini apoftolarus apisctn jlhiinpti tinllemus , & contra pixlaros , capitula , conven­ tus , & pertonas hujulmodi ad nonnullos afti s procefltfleinus , tandem conhdeiantcs pacem efle ■vinculum. caritatis , A fpinmalctn virtutem , qua lalvamttr , dicente domino : O»i bibtric 4, ftfam rjj J»bn fi biiirre , n>n Jittrt m jittrnum·. A quod in pa,e conflat faltu liniver- E torum , CalhoJoro reliante , omni quippe re­ gno dctidcrabilis debet elle tienrjinlfitas , in qua A populi proficiunt , A ntilnas gentium cuttoditur : matura deliberatione cr.pmrvimus , non per nuntios aut legatos noibos , icd i i praftatinne obedientiar filiali», iiium miiilisnus in Chrifto filius nofter Francilcus I ranco­ rum icx Chrilhaniflimus perlonaliicr nobis prarftirit, hxc cum majeftace fua coram dilcuterc , camquc pateimc hortaii monitis, ut ad lau­ dem Dei A fui honorem , prompto animo li­ bens »c Volens d ele pragmatux fanrttoni ab­ renuntiare , A Iccunduni canone» A eonlbtuttones iancir Romanae ecclefix , qurmaJmc- C V RANïNfi V. MAXIM IU* MSB I. tMrkB. Λ _ ^$0 dum ceteri Chriftiani vivere » mandata apofto- S'jfjgTo licis A provilionibus qu* » fede apoftolica pro φ. tempore emanarent s parere & obedite vellet ; A rum ex cledionikux , quas in ecclefua cathcdralibut A metropolrtanis ac monaffenia difti regni a multi» annis citra fiebant, grandia animaium pericula provenirent , cum ple neque per abufum lacu laus potcft at is , nonnulle vero praecedentibus illicitis , A limoniaci» partioni­ bus , alie particular· amore A Unguinis aftertione & non fine perjurii reatu ficAnt , cum electores ipfi , etiam It ance electionem per eos faciendam, magis idoneum A non cum, quem promiflione aut datione alicujus rei temporalis, itu prece vel piecibts per ie vel alium interpo­ lius , eleCtioncm procurare didiciflcnt , ehgero fronte jurarent , juramentum nujvfmodt non fcrvaicnt , Icd contra proprium hvjuimodi ju­ ramentum rn anime fuae prsrjudiciutn venirent, ut nobis notorie conflat cx crebris abiulutioni· bus, A lehabilitatiombus c nobis A prxdccelforibus noftus petitis A obtentis : Idem Fran cilcus rex noftris paterm» moniti» , txmquatn verux obedientix filius parere volens , tam pro bono obedientir , in qua magnum mcri'um veto con fi lb t , quam pio communi, A publica icgm lui utilitate, in locum didar,pragmatic» lanctionix , ac Ungulorum capitulorum in ia contentorum conftitutiones infraicripcas mvr cem tradatas , A cum fratribus noftris laoâa Romana ecclefia cardinalibus diligenter exami­ natas , & de coium cunnlio cum prxfaio rege concordatas , per diledtim filium Kogeriom Barna· icgium advocatum oratorem !uum , ad hoc ab eodem Francifco rege ad no» dcltinatum , habentem ad hoc ipeciale A lufficicns mandatum , acceptavit ; de eorumdem fi atrum confilio A unanimi conlcnfu , cx certa noftra fcicr.tia , A poteftatis plenitudine ftatuimus A ordinamus· , quod dc cetero perpetuis futuris temporibus loco dirtx piagmaticae conftitutio nis ac omnium A fingulotum capitulorum m ca contentorum , m ditio regno , Delphinaru» A comitatu Dienfr ac Valentinenli infra Icriptr obfervcntnr conftitutiones : Videlicet , quod cathcdralibus A metropolitanis ecclefri» in regno , Defphinatu , A comitatu praedictis nunc A pro tempore , eiiamli per ceilioncm in manibus noftris & luccefiorum ’fhoftro·um R.Omanotnm pontificum canonice intrantium Ipontc fartam vacantibus , illarum capitula A ca­ nonici , ad elertionem feu poftuiationcm inibi futuri ptalati, procedere non poilmt : fed illa­ rum occurrente hujulmodi vacatione, rex Fran­ ci*· pro tempore exiftens unum gravem magiftrum teu licent iatu.r. in theologia , aut in utro­ que , ieu in altero jutttnn dortorom , aut 11centiatum , in umvcrfiratc famofa , A rigotc examinis, & in viqcl;mofrptimo fux aetath an­ no ad minus conftttutum , A alias idoneum , intra lex menfes a die vacationis ecclefiarum carumdem computandos , nobis A incceiforibus noltus Romanis pontificibus, feu ledi ptadiiix nominare, A de perfon* per regem hujulmodi nominata , per no» A iucccttoics noftros , leu fedem pra.d>ct'am provideri : A fi contingeret, ftrarfatiim regem , perlonam taliter non qualiicatatn ad didas ecclefia» fic vacantes nomi­ nare , per nos A luccefibret leu iedem hnjuirnodi de perfona fic nominata eifdem ecclefiis minime piovidrii debeat , fed teneatur idem rex mtia tres aho» menlcs a die recusationis petfonx nominat» non quabheats , fbiicitacori 951 -.Concilium La rivmii V. ■«-«"»“· pj» SXSS1Otori nominattoiicm non qualificatam profc- A przmifla tamen non intendimus in aliquo praejudicare capitulis ecclefiarum , Sc conventibus CHXlSTl ' Xk qutnti, conliftorialiter faâx , intimandae cominonaftcriorum Sc prioratuum , hujufmodi primu ptitand>$ , alium fupra diâo modo qualificavilegia a fed e apoftolica proprium eligendi prziu.n nominare : alioquin ut difpendiolx ccdelatum obtinentium , quo minus ad clcâioaem lutum hujufmodi vacationi celeriter confula­ epifeoporum ac abbatum Sc priorum, juxta pri­ tor , ecclefiae tuae fic vacanti , per nos ic fuc­ vilegia eis concefla > libere procedere poflint , ceflbres noftros , feu fedem hujufmodi de perjuxta formam in eorum privilegiis contentam ; fona > ut prxfcrtur , qualificata , nec non cc& fi in eorum privilegiis forma aliqua exprefla clefiis per obitutn apud iedem prrdidrm va­ non fuerit , tunc formam concilii generalis , cantibus femper , nulla diâi regis procedente Quia propter , fervare teneantur , dummodo nominatione, libere provideri poflit, decernen­ de privilegiis fibi concefln hujufmodi , per li- iu «mwiIk, tes , cleâioncs contra prxmifla attentatas , ac teras apoftolicas fcu alias authenticas fetiptufirovilione* per nos & fucceflbres noftros , fcu ,as docuerint , omni alia fpecie probationis eis clpn*‘. edetn hujufmodi faâas , nullas Λ: invalidas in hoc adempta . .Volumus quoque Sc ordina­ exiftere . Confanguincis tamen prrfati regis , ac perfonis fublimibus ex caufa rationabili & li mus , quod in regno, Delphinatu, Sc comita­ tu praraiâis, dc cetero non dentur aliquz gra­ legitima , in nominatione «c apoltolicis literis tis cxpeâativa: , ac fpcciales vel generales reexprimenda , nec non rdigiofis mendicantibus fervationes ad vacatura beneficia , per nos Sc reformatis , eminentis Icientix , & excellentis fedem przdiâam non fiant : Sc fi de fado per doârina: , qui juxta lui ordinis regularia inftiimportunitatem , aut alias, a nobis Λ fucccftuta ad. gradus hujufmodi aflunii non poflint , foribus noftris & fede prsediâa emanaverint , fub prohibitione przmifla minime comprchcnillas irritas Sc inanes efle decernimus. In cathefis , fed defeorum perfonis diâis ecclefiis pro dralibus tamen , mctiopolitanis Sc collegiatis tempore vacantibus , ad diâi regis nominatio­ ecclefiis, in quaru/u ftatutis caveretur exprefle, nem per nos Se fuccetlores noftros feu fedem quod nullus ibidem dignitatem , perfonarum , hujulpiodi * libere provideri poflit ; Monallcadminiftrationem vel officium obtinere poflit , riis vero & prioratibus conventuahbus & vere nifi in illis aâu canonicus extftat , canonicos eleâivis, videlicet in quorum elcâionibus for­ ad effertum dumtaxat inibi obtinendum digni­ ma capituli, Quia propter , fervari & confir­ tatem , perfouatum , adminiftrationem vel ofmationes eleâionum hujufmodi foiemniter peti 3 licium huiufmodi , Sc non confequendum pri­ contueverunt , in regno , Dclphinatu & comi- < mam przbendam vacaturam , creare pofle in­ taru , huj.umodi nunc , & pro tempore etiam tendimus. Statuimus infuper , quod ordinarius per imi.em ceflionem vacantibus, illorum con­ collator in unaquaque cathedrali , ac etiam ventus ad electionem icu poftulationem abbatis metropolitana ccclefia canonicatum d: prahenIcu prions , procedere non poflint , led idem dam theologalctn inibi confiftentem , conferre rex illorum occurrente hujufmodi vacatione , teneantur uni raagiftro feu licentiate* , aut religiofuin eiuidetn ordinis in state viginti baccalaureo formato in theologia, qui per de­ trium annorum ad minus conftitutum , infra licennium in univerfitate ftudii generalis privimile tempus lex mentium, a die vacationismolegiata ftuducrit , ac onua refidentiz , leâurx naltcriorum & prioratuum hujufmodi compu­ Sc praedicationis aâu fubire voluerit , quique tandorum , nobis Sc fucccflbribus noftris , aut bis aut femcl ad minus per fingulas hebdoma­ fedi hujufmodi nominare , Sc de perfona per das , impedimento celfante legitimo, legere de­ regem hujulmodi monafterio vacanti nominata, beat , Sc quoties ipfum in nujufmodi Ic&un per nos & fuccefforcs noftros, fcu fedem hujuf­ deficere contigerit , ad arbitrium capituli per modi , provideri : Prioratus vero, perfonx ad illum pei cumdem regem nominatae , conferri D fubtraâionem diftrtbutionum totius hebdomade puniri poflit, Sc ii reiidentiam defenierit , de debeat ■ Si vero idem rex presbyterum frcularein , aut rcliglofum alterius ordinis , aut mi­ illis alteri provideri debeat. Et ut liberiusftu­ dio vacare poflit , etiamfi abfens fuerit a di­ norem viginti trium annorum , vel alias inha­ vinis, habeatur pro prarfente, ita ut nihil per­ bilem , nobis , aut fuccefloribus noftris infra dat · Prxfatique ordinarii , collatores feu pa­ didum lemeftre , feu fedi hujufmodi nomina­ troni ccclefiaftici , quicumquc fuerint , ultra ret , talis nominatus recufari , 8c nullatenus dictam prehendam theolqgalem , quam, ut i (ibi provideri debeat : .fed rex iplc infra trimepizfertur , qualificato conferre teneantur, ter­ ftre a die recuiationis iupradiâo modo inti­ manda computando , alium modo fupradiâo tiam partem omnium dignitatum , perfonatuum , adminiftrationum Sc officiorum , cetequalificatum monafterio feu prioratui tunc va. canti nominare , Sc de perfona ad monafterium rorutnque beneficiorum ecclefiafticorum , ad eorum collationem , provifionrm , nominatio­ nominata , illi providere : ad prioratum vero nominato , prioratus ipfe per nos 8c fucceflbres nem, prelentationem , fcu quamvis aliam diipolitionem quomodolibet (pedantium , viris noftros , fcu fedem praedidam conferri debeat. Alioquin diâis novem menfibus effluxis , nul­ E Iiteratis , graduatis , Sc per univerlitatcs no­ minatis hoc modo , videlicet primo mcnfe la , feu de perfona minus idonea, & modo prae­ poft prefentium acceptationem , Sc earumni iflo non qualificata faâa nominatione , ac etiam vacantibus apud fedem prxdidam, fem­ dem publicationem prrfati ordinarii collato­ res , dignitates , peifonatus , adminiftratioper etiam nulla diâi regis expcâata nomina­ tione , per nos . V fucceflbres noftros , feu ie­ nes Sc officia ad eorum collationem , provifiodem przdiâatn , monafteriis provideri : prionem , nominationem , pratfentationem , feu latur vero, perfonis, ut prgfertur , qualificaÎjuamvis aliam diipofitionem , ut praefertur , -i> dumtaxat conferri libere poflint. Ele&Jones pedantia graduatis hujufmodi , qui literas autem Sc illarum confirmationes, nec non profuorum graduum cum tempore ftudii debite vifiones per nos Sc fucceflbtes noftros Sc fedem inlinuavcnnt , conferre teneantur . Beneficia praididam contra przmifla pro tempore faâas, vero , quae in duobus fequentibus menfibus nullas, irritas, 8t inanes efle decernimus . Per vacare contigerit , illa juxta juris communis I difpo- r*x CoNCIllVM LatiuninjiV depolitionem perfonis idoneis libere conferre , A tRKiSTl fcu ?^Γ^ΟΠί’ idoneas ad iila prcfentare poi­ nt·. first . Beneficia autem , qu» in quarto menfe vacare contigerit-, viric graduant per untyerfi, tatern nominatis , qui gradus 8e nominationis literas cum tempore ftudii debite infirtuaverint, conferre fen ptsientare teneantur . Beneficia vero, que quinto menfe ie into vacare con­ tigerit , limita modo perfonis idoneis libere conferre , feu perfonas ad illa prsfentare pof­ lint . Beneficia autem qu» feptimo menfe va­ care contigerit , gradua» is , qui fimili modo litcras gradus cnm tempore ftudii debite infinuaverint , conferre, teneantur. Beneficia vero que odavo 8e nono menfibus vacare contigesic , pari modo perfonis idoneis conferre , feu B pertonas idoneas ad illa pr*f«/»tare teneantur. Beneficia autem , que menfe decimo vacare contigerit , graduatis nominatis , qui gradus & nominationis literas cum tempore ΙΙυαψde­ bite infmuaverint, per cofdem ordinarios con­ ferri , feu ipfi ad illa prxlenrari debeant . Beneficia autem quae undecimo & duodecimo menfibus vacate contigerit , per eoldctn ordi­ narios perfonis idoneis juxta juris communis difpofitionetn conferri , feu ipii ad illa pr-xfentari debeant . Si quia vero cujuicumque ftatus, etiamfi cardina’atus, paniarchatus , acchiepilcopalis aut pontificalis , vcl alterius cujuslioct dignitatis contra prxdidum ordinem 8c qualifications C fuperius ordinatas , dc dignitatibus , perfonatibus , adminiftrationibus vel officiis, ieu quibufvis alus beneficiis ecclefiafticia hujufmodi aliter , quam modo prxmiifo difpoiuerit, difpohtiones i pix f>nt ipfo jure nulle : collât ionefque 8c proviliones ac difpofitiooes illorum ad immediatum fuperiorem devolvantur , qui eifdem perionis modo pnrmiflb qualificatif pro­ videre teneatur. Et fi contravenerit, ad alium fuperiorem devolvatur proviiio 8e prxfentitio hujulmodi gradation , donec ad fedem apoilolicam fiat devolutio. Prçtcrea volumus , quod collatores ordinarii & patroni ecclefiaihci orçfati , qui dignitates , periorutus, adminihrationes 8e olhcia ac beneficia, inmenfibus gra­ D duatis & nominatis allignaiis , vacantia , illis graduatis fimplicibus aut nominatis illa confer­ te , aut ad illa eos dumtaxat prefentare te­ neantur , qui per tempus competens in univerfitate famofa ftuduerint. Tempus autem com­ petens , decennium in tnagiftris feu licentiatis aut baccalaureis in theologia , feprennium ve­ ro in doftoribus feu licentiatis in jure canonico i civili, aut medicinis : quinquennium au­ tan», in tnagiftris feu licentiatis in art ibus cum rigore cxamtnu a logicalihu* inclufive , aut in «hiori facultate : iexennium autem , in bac­ calaureis fimplicibus in theologia ; quinquen­ nium vero, in baccalaureis juns canonici aut civilis , in quibus baccalaureis juris canonici E aut civilis , fi ex utroque parente nobiles fue­ rint , rtiennium elle decernimus · Prpfatique graduati &e nominati, collatoribus ordinariis li­ ve patronis ecclciiafticis iemel vacationem be­ neficii dc literis , gradus t:u nominationis, 8c de prxfaro tempore ftudii , per literas paten­ tes univerfiratis, in qua ftuduerint, manu icrib» fir ligillo nniverlratis fignatas , fidem face­ re teneantur. Cnm vero probatio nobilitatis fie­ ri deberet *d effedum , ut nobiles ipli gaudere poflint beneficio minons temporis ftudii , tunc nobilitas ipfa per quatior telles deponentes io auxiMiuaNua s, IMR judicio coram judice ordinario loci in quo cft 313*10 natus ille , de cujus nobilitate ex utroque pa­ XL ient c conftare debet , etiam in partis abfenti* probari polit : teneanturque pnefati graduati, tam fimpliccs, quam nominati, patronis ecclefiafticis aut collatoribus ordinariis, quibus gra­ dus aut «nominationis literas hujufmodi infinuare deberent , literas fuorum* gradus & no­ minationis , ccrtificationis , temporis ftudii , & atteftationis' nobilitatis duplicatas date ae fingulis annis , tempore quaeragefimr , per fe vcl procuratorem fuum , collatoribus, nomi­ natoribus , feu patronis ecclefiafticis , aut eo­ rum vicatiis , cotum nomina &· cognomina infinuare . co anno quo prefatam infinuationem fscerc om i Ierint ; beneficium in vim gra­ dus aut nominationis hujufmodi petere non poffint . Et ii collatoribus ordinariis , tat patro­ nis ecclefiafticis in menfibus deputatis gradua­ is fimplicibus, aut graduatis nominatis , non effet gradua tus aut nominatus , qui diligentias prxfatas fecerint , collatio feu prarfenutio per collatarem feu patronum cecleliafticum etiam eifdem menfibus fada alteri quam giaduatovcl nominato , non propter hoc irrita cenleator , fi tamen graduatus litnplex aut bcncficiuai poft mlinuanoDem gradus aut nominationis mmen­ fibus eis afligoatis vacans petierit , 8e inter fuam inhnuationem & prrfatam requietionem non fupervenerit quadragefima , in qua nomen 8e cognomen infinuare debuerit , ad beneficium fic vacans eum capacem, ipfuoique illud conicqui pofle & debete dcceinimus. Statuimus quoque 8c ordinamus , quod col­ latores ordinarii & patroni ecclefiaftici pnefati inter graduates, qui litcras gradus cum tempo­ re ftudii 8c atteflacione nobilitatis debite infinaverint, quoad beneficia in menfibus cis de­ putatis vacantia , gratificare poflint ilium ex eis , quem voluerint : quo vero ad benefici* in menfibus graduatis nominatu deputatis, an­ tiquiori nominato conferre , feu antiquiorem nominatum , qui literas nominationis , tem­ poris , ftudii & atteftationis nobilitatu , debi­ te infinuavent , prefentare , feu nominare toneantur. Concurrentibus aucesn nominaris ejufdem anni , doftores licentiatis , licentiates baccalaureis , demptis baccalaureis formatis m theologia , quos favore ftudii theologicis, liceniiatis in jure canonico , civili , aut medici­ na, preferendus efle decernimus Baccalaureos juris canonici aut civilis , magiftris in artibus Crxferri volumus. Concurrentibus autem piurius doAonbus in diverfis facultatibus , ιί>>άοrem theologum , docfori in jure , duâorcin in jura canonico, doftori in jure civili, doftorem in jure civili, dodori in medicina perterendos eila decernimus . Et idem in licentiatis , 6c baccriaureis fervari debere volumus. Ei fi in •ifdem facultate 8e gradu concurrerent, ad datam nominationis ieu gradus recurrendum efle volumus . Et fi in omnibus his coneurrcrenc t tunc collator ordinarius intet eofdem coocutu rentes gratificare poflit. Volumus autem , quod nominati literas nominationis ab univesfitatibus , in quibus ftuduerint , obtmantes in no­ minationum literis beneficia per eos poflefla , 8e eurum verum valorem expiimere teneatur t a'ioquin liter» nominationis hujulmodi , co ipfo nulle lint 8e efTe ccnicantur . Si quis ve­ ro e* didis qualificatis , graduatis fimoheibus, aut nominatis, tempore vacationis bene­ ficii in menfibus cis deputatis secanti* . duas obti- 911 “° Concilium Latshanbnsb V. JMAXIMlLtANVS t. inf. . yj9 Jnxo' CKSSI ) obtineat pr*bendas , in cathedralibus etiam A num collatorem habentem collationem decern bcpeficioram in uop; habentem autem collatio- chiusti metropolitanis, aut collegiatis, feu dignitatem XL vel prxbendsm, «cl aliud beneficium feu Aitiq, nem quinquaginta beneficiorum tc ultra » in duobus beneficiis dumtaxat gravate poflit ; ita beneficia , quorum infimul vel cujus fruâus, tamen, quod in eadem ecclefia cathedra!i vel redditus fc proventus tempora refidenti*, & ho­ collegiata collatorem unum pro tempore in dua­ ris divinis tntereflendo, ad futntnam ducento­ bus prebendis non gravet* fet ut oorietur liti­ rum florenorum auri de camera afeenderent, bus que occifione hterarum mandatorum hujuibeneficium, in vim gradus feu nominationis humodi oriri pollent, mandata hujufmodifub for­ jufmodi, tunc petere feu confequi non poflit. ma, que en inferius annotata, dari volumus, Et infuper, quod tam gradoati fimplices, quam ^ominati, beneficia in menfibus eis affignatis quam ad perpetuam rei memoriam in cancellavacantia , petere Λ confequi poflint fecundum ria apoftolica publicari, Ar in illius quimemo rcgiftrari mandamus : declarantes, prolequcntes propii* perfona condecehtiam fc conformitatem, videlicet, frculaies fecularia, & relieiofi hujufmodi mandata, quoad beneficia fub illis comprehenla , ordinariis collatoribus fc gradua* regularia beneficia efclrfiaftica, ita quod facularis nominatas, beneficia regularia in menfi­ B tis limplicibus & nominatis prefetendos elfe, no (que & fucceflbres noftros jure prevent ionis, bus deputatis , vacantia pretextu cujufvis difdignitates, perfonatus, adminiftrationes &ofipenfationis apoftolica , fc econtra religiofus Bénéficia fecularia, petere aut confequi mini­ eia ccteraque beneficia ecclefiaftica , facularia, fc quorumvis ordinum regularia , quocumque fc me poffint. Quodque beneficia fimpliciter vel quomodocumque qualificata, tam in mentibus ex caufa permutationis in menfibus , graduates limplicibus fc nominatis aflignatis vacantia cis Sraduatis, limplicibus fc nominatis, quam ornon fint affréta nec debita, fed cx caufa per­ •nariis collatoribus profatis affignatix, vacan­ mutationis cum permutantibus dumtaxat, litntia, ac etiam fub didis mandatis comprehenfa, !»liciter vero vacantia beneficia hujufmodi per­ libere conferre. onis idoneis per ipfos ordinarios libere con­ Statuimus in laper , quod in provifionibus, ferri poffint · ?|uas perionis quibulvis de beneficiis vacantibus Statuimus quoque , quod parOchiales ecdefi* eu ccito modo vacaturis, per dos &fucceflbres in civitatibus aut villis muratis ententes, non noftros, ac fedem prediâam, etiam motu pro­ nifi petfonis modo prvmiffo qualificatif , aut prio, etiam promotis ad ecclefia* cathédrales fc fahem qui per tres anoos in theologia vel al­ c metropofitanas, ac monafterla, at obtenta per eos beneficia retinere poflint, fieri contigerit, tero jurium ftuduerint, (eu maciftris in artibus qui in aliqua uoiverfitate privilegiata ftudentes illorum verus annuus per florenos, aut ducatos magiftcrtt gradum adepti fuerint, conferantur. auri de camera, aut libras Turonenfis, feu al­ terius monete, valor fecundum communem *Monemus autem prxfati regni univerfitates , fub pana privationis omnium fc Angulorum pri­ ftimationem exprimi debeat : alioquin gratiae vilegiorum , a nobis fc fede apoftolica obtento­ ipfe fint ipfo jure null*. rum . nec collatoribus feu patronis ecclefiafticis Statuimus quoque & ordinamus , quod in regno , Delphi natu , fc comitatu pradiftis , habeant aliquos nominare, nili eos, qui fecun­ dum prrfata tempora ftoduerint, fc fecundum omnes & fingula caufe, exceptis majoribus in diftatum univerfitatum ftatuta ad gradus, & non jure exprefle denominatis, apud illos judices in per (altum, provefti fuerint. Quod fi fecus fe­ partibus, qui de jure aut confuetodiue preferi· cerint , ultra nullitatis poenam, quam in praefa­ pia, vel privilegio illarum cognitionem habent terminari & finiri debeant. Et ne fub umbra tarum nominationum literis declaramus, univerlitatei ipfas nominandi privilegio ad tempus, appellationum , que nimium fc norutunquam fecundum culp* qualiratem , fufpendemus. D frivole interponi confucverunt , atque etiam in eadem inftantia ad prorogationem litium f*pe Si quit autem graduatorum aut nominatorum multiplicari, injuftis vexationibus materia prae­ in menfibus deputatis a collatoribus ordinariis, aut perfonis ecclefiafticis, beneficium vacans in beatur : volumus, quod fi quis offienfus, coram fuo judice juftitm complementum habere non vim gradus aut nominationis petierit, & colla­ poflit, ad immediatum fuperiorem, etiam ad nos torem ordinarium in vim pnrfati gradus aut fc fucceflbres noftros, vel fedem pnediâam, ο­ nominationis in proceflu potuerit, & aliter moleftavcrit , illum ultra expenfarum , damno­ πό flo medio , nec a gravamine ia quacumque rum , fc intereffe condemnationem , a frudi­ inflantia ante definitivam fenteotiam quomoaobus fui gradus & nominationis privandum efle hbet appelletur : nifi forfitaa tale gravamenextiierit, quod in definitiva reparari nequiret, fc decernimus .· eodemqne vinculo collatores or­ dinarios fc patronos ecclefiaftico! , quibus graeo cafu , non nifi ad immediatum fuperiorem duati fc nominati debite , ut (upra , qualihcaliceat anpcllari. Si quis vero immediate fubjedas feni apoftolice, ad eamdem fedem duxerit· ri, fuos gradus fc nominationis literas infinuaverinc , adftringiasus , ut beneficia ad eorum appellandum , caufa committatur in partibus collationem vel prefentationem ipcftantia, in E per referiptum ufque ad finem litis , videlicet menfibus graduatorum (impliciam fc nominato­ ulqne ad tertiam fenteotiam conformem tacte· rum vacantia", flantibus prxfatis graduatis aut live , fi ab illis appellari contigerit , nifi pro· nominatis debite qualdkatis illa prolequentipter defeftum denegat* jaftiti*, aut juftum me­ bws, aliis, quam graduaiis aut nominatis con­ tum: fc tunc commicti debeat in partibus convi· ferant , fub poena lufpenfionis poteftatis conte­ cinis, fc cum caufarum expref&onc, qu* etiam rendi beneficia m 0A0 menfibus, illo anno ad de illis, etiam legitime alias , quam per jurtcollationem cocum ac prrlentationctn liberam xnentum coram judicibus a fede apoftolicadepu­ {pedantibus. Stauaimus quoque & ordinamus, tandis, confiait debeat. Proceffus autem contra quod quilibet Romanus pontifex fcntcl dumta­ prxmilfa attentatos, nullos fc irritos efle vota­ xat tempore fui pontificatui literas in forma mus ac rescripts contra premifla impetrantes, mandati, justa formam inferius annotatam , fc in expenfis, damnis fc intetefle condemnari de­ non ultra dare poflit hoc modo , videlicet ubere decernimus atque declaramus. Saaâa vero Roma· i)i«. $57* W COMCIUUM Latiraninsi V, MAX'ÎÎ1^"U* *· fjt Ainro ccclxG» cardinales » qui pro univcrfa- A cidivo vomitulad hujufmodi publicam eoacubU *gS| jq CHAlfTi liucdcfia coaûatM laborant , net non diets fe-------J;— — tpe alicujus -·—---·- dilpcnlatsqJ;r—r--: natum redierint » * fine τγ, »>·<· dia officiales , officia fua aâu exercenrcs , fub •is ad prediâa prorfus inhabiles exiftant. Quod­ •retenti decrees non intendimus comprehendi . que h hi , ad quo· talium corrrAio pertinet Statuimus etiam It ordinamus , quod judices eos , ut pcwdiftum eft, punire neglexerint, co­ caufas , qu» io partibus terminari debent , co­ tum fuperiores, tamia ipfosde ocgleAu, quam ram eia pro tempore pendentes > fub pana ex­ i» illos pro coneubinatu modis omnibus digna communicationis 8c privationis beneficiorum per punitione animadvertant . In conciliis etiam cos obtentorum, eo ipfo incurrenda, infra bien­ provincialibus & fynodalibut adverfus tales pu­ nium terminare debeant. Pars vero diffugiens , nire négligentes , vel dc hoc crimino diffama­ dr expeditionem ipfius cauf» malitiote impe­ tos , etiam per fufpcnfioncm a collatione benediens , gravif&me per eofdem judices mul&ctur, ficiorom , vel alia condigna pena teveriter pro­ etiam uique ad privationem juris in hiijufmocedatur, . Et fi ii , quorum deftitutio ad no· di proccflii pmteofi , fi eis vifum fuerit , fuper & fedem prsdiAam Ipeâat , per concilia pro­ quo eorum confcientias oneramus . Ab intcrlovincialia , aut fuos fuperiore: propter concubi­ cutoriis autem fecundo , p definitivis vero tertio ]B natum publicum reperiantur privatione digni , dumtaxat provocare licere decernimus . Voluftatim eue procéda inquiCtionii ad nos defe­ mufque fecundam fententiam interlocutoriam rantur . Eadem diligentia * inqnifitio in quiconformem » It tertiam'definitivam etiam con­ bufeumque generalibus capitulis', etiam provin­ formem , omni mora ccÆantei : execution! decialibus , quoad cos fervetur , panis alus con­ , bits demandari debere , quacumque appellatio­ tra prrdiAos , Se alios non publicos coacubine interpofita non obftanie . Statuimus quo­ narios a jure ftatutis , in fuo robore permanque t quod quicumque , dummodo non fit vio­ furii . Publici autem intelligcndi funt , non lentus , fed habens coloratum titulum , pacifi­ iolutn hi , quorum concubinatus per tentemum ce fc fine lite praelaturam , dignitatem , pcrloaut confcffionem in jure faâsm , led per rei natum , adminiftrationem , vel officium , feu evidentiam , quz nulla poflit tergiveilatione quodeumque beneficium ecdefiafticum triennio celari , notorius eft , fed etiam, qui mulierem de incontinentia fufpeAam It diffamatam te­ proximo naftenus pollidet , vel pro tempore nent , & per fuum fuperiorem admonui, ipiam polfidebir , in petitorio vel pqfleffbrjo , a quocum cffeâu non dimittunt . Quia vero in quiJusm etiam ratione juris noviter reperti moleari nequeat , preterquam pnetextu hoftditatis C bufdam regionibus nonnulli jurildiftionem ecaut alterius legitimi impedimenti , de quo proclefiafticam habentes , pecuniarios qurftus a tcAari , St illud juxta concilium Vienncnfc inti­ concubinariis percipere non erubefeunt , patien­ tes eos in taji fceditate fordefeere , fub pana mati debeat . Lis autem hoc cafu quod ad fu­ turas controverGas intelligatur , fi ad exeeutiomaledidionis «tero» percipimus , ne deinceps nem citationis , jurifque fui in judicio exhibi­ fub paâo , compofitione , aut fpc alterius quxtionem , aut terminorum omnium obfervaftus talia quovis modo tolerent , aut difftmutionem proccffum fuerit . Monemus etiam ordi­ lent : alioquin ultra premiflam négligent!» pa­ narios , ut diligenter inquirant , ne quis fine nam duplum ejns , quod propterea acceperint , titulo beneficium poffidcit : & fi quem benefi­ reftituere , 8t ad pios ufus omnino convertere cium fine titulo pollidererepererint , declarent, teneantur & compellantur . Ipfat autem concu­ ilii jus noa competere , cujufvis temporis deten­ binas aut fufpeAas prxlati omnibus modis cu­ tione non obliante , de ipfoque beneficio pof­ rent a fuis fubditis per auxilium & brachii i«fit illi , dummodo non fit intrufus , vel violen­ cularis invocationem , fi opus fuerit , penitus arcere , qui etiam filios ex tali concubinatu tus , aut alias indignus , vel alteri idoneo pro­ videri . Et infuper ftatu imus , quod quicumque ID procreatos , apud patres firos cohabitare non clericus cujufcutnque conditionis , flatus , reli­ permittant . Jubemus infuper , quod in prrdigionis , dignitatis > etiamfi pontificalis , vel ftis fynodis 8c capitulis przmiffa publicentur , alterius praemittenti» fuerit , qui poft habitam 8c ut quilibet fuos fubditos ad ipfarum concu­ pratentium notitiam , quam habere prrfuma­ binarum dimiffionem moneat diligenter . In­ jungimus ptKtcrea omnibus frcularibus viris , tor poft duos mentes poft earumdem pretentium publicationem , in ecclefiis cathcdralibus faetiamfi regali praefulgeant dignitate , ne ullum dam , quam ipfi dicrccfani omnino facere re­ qualecutnque interant impedimentum , quocumneantur , poftquam pratentes ad eorum noti­ Î|ue quefito colore praelatis , qui ratione officii tiam pervenerint , publicus concubinarins a per­ ui adverfus fubditos fuos pro hujufmodi con­ ceptione fruâuum omnium beneficiorum fuorum cubinatu , & aliis cafibus fibi a jure permiifis trium menfium fpatio fit ipfo fafto fufpenfus , procedunt . Et cum omne fornicationis crimen 3uos funs fuperior in fabricam vel aliam evilege divina prohibitum fit , 8t fub pana pec­ cati mortalis neceflario evitandum , monemus entem ecclefiarum utilitatem , ex quibus hi fruftus percipiuntur > convertat . Nec non hu­ omnes Laicos tam uxoratos quam folatos , ut jufmodi publicum concubinarium , ut primum E fimiliter a concubinatu abftineant . Nimis enim reprehenfibilis eft , qui uxorem habet , it ad calem efle noverit , mox fuus fuperior monere teneatur , ut infra breviffimum terminum con­ aliam uxorem feu mulierem accedit . Qui vtn cubinam dimittat , 8c fi illam non dimiferit , tfi , fi continere nolit iuxta apoftoli convel dimiflam feu aliam publice refumpferit, ju­ filium , uxtrt» datut , Pro hujufmodi autem bemus , ut ipfum omnibus fuis beneficiis omni­ divini obfervantia praecepti hi , ad quos perti­ net , tam faluearibus monitis , quam aliis ca­ no privet . Et nihilo minus hi publici concublnarii , ufquequo cum eis per fuos luperiores nonicis remediis omni ftudio laborent . Statui­ poft ipfarum concubinarum dimiffionem, manimus infuper , quod ad vitandum fcandala Λ ttftasnque vitas emendationem fuerit difpenfamulta pericula · fubveniendumque confcieniiis timoratis , quod nemo deinceps a communica­ tum } ad fufeeptionem quorum cumque hono­ tione alicujus in facramentorum adminiftratiorum , dignitatum , beneficiorum , ofhciorumvc fint inhabiles . Qu» fi poft difpen lationem re­ nc vd receptione , aut aliis quibufcnmque di· ' 939 W. COUCIHUM lAUMNlNSt V. '■ ,ffo *■>310 ’lnlî *d t*t<* t praetextu cujulcumque fenteritix Λ eatioiiis inter nos tc fedem apoftoltcam praedi- ÂÎFmÇ* aam ex una , Ac prsefttum regem Sc regnuUn CHKiafj XL «ut renfurx «fecelefiafticz |t feu fufpenfi on it » futtm ex aiteia partibus legitime initi vim tc *11·. aut prohibitionis ab homiM vcl a jure gene ta­ robur obtinere : ac illi &.* prxfcntibus in ali­ li promulgata , teneitur abftioew , vel ali­ qua fui parte per quaicumquc literas , tt gra­ quem vitare »' vcl interdiâum ecclefiafticum tus , per nos Sc fucccflbres noftros defuper con­ •bfervare : nifi fententia , prohibitio, (ulpchcedendas , derogari : claululamque < cum caflo , vcl Centura hujulmodi , fuerit vcl contra ruindcm derogatione przfentium latifiime ex­ . peribnam , cellegium , univerfiratem ecrlefiatendenda , ac quod eedem prxfcntes liters , fticam , aut locum certum , aut cetram a ju­ Sc earum renor pro eapreflis habeantur in quidice publicata, AC denuociau fpecialiter Ar exbufvii fupplicationibus pro tempore lignatis , Îircife , aut li notorie in excommunicationis appofitam , nihil penitus operari : tc illius ententiam conftiterit incidifle , quod nulla vigore in literis apoftoliçis iuper ipfis fuppli­ α jeoilit tctgiveiiatioi*e,»celari , aut aliquo juris cationibus conficiendis , quidquam , per quod iuftragio exrufaci , eum a communione illius prekntibus aut a|icui.particulz de contentis ia abftincre votum us justa canonicas fancHone» . Per hoc tamen hujufmodi excommunicator, fui- B eis derogaretur , feu derogari videretur , nar­ rari non pofiit : & lie per quotcumque judi­ pen os , interdiftos, feu prohibitos non inten­ ces &: cotnmiflarios , etiam caufaruiq diâi pa­ dimus in aliquo relevare , nec cis quomodolilatii apoftolici auditores , tc prxfat» Romana ' bet iutfragari. Et quoniatn cr indiscreta interecdetiz cardinales in quibuivis caufis foper dittorum promulgatione multa coiiiueveriut Icanpnemiflis vel eorum aliquo pro tempore mo­ dala ^venire , ftatuimus , quod nulla civitas , tis , judicari , definiri fententiari debere , opidutn , caftrum , villa , aut locus eccleliafublata eis aliter kntentiandi & definiendi Rico foppom pellit interdiâo , nili ex caufa omnimoda facultate Ar auâoritate : nec non feu culpa iploiuin locorum , aut domini , feu iiritutn , 8f inane , quidquid fccus iuper his t reports vcl olncialium . Piopter culpam autem vel eorum aliquo a quoquam quavis auâorita­ feu caulrm alternu cnjuktimqii: private perte etiam per nos & fucceflores noftros praefa­ fon« , hujufmodi loca interdici nequaquam tos , feienter vel ignoranter contigerit atten­ poifint auctoritate quacumque ordinaria vcl de­ tari , decernimus . volumus , autem , quod fi legata , nifi talis pertona prius fuerit cxcomprzfatus rex przknfes literas , ac omnia 8c municata ac denuntiata , feu in ecclefia publi­ cata , aut domini ieu reâoies vcl officiales ip- C ungula in eis contenta , que in prima futu­ ra ieifione prslentia concilii Lateranenfis ap­ forum locorutn , auâoritatc judicis requiliti , probari , & confirmari facere promifimus , in­ hujufmodi pcrlonam excommunicatam , infra fra fex tnenfes a die approbationis , Sc con­ biduum inde cum cft'eâu non ejecerint , aut firmationis computandos , non approbaverit St ad iatisfaciendum compulerint, qua etiam poft ratificaverit , ea tt perpetuis futuris tempori­ biduum ejeda , recedente vel fatiafaciente . bus in regno fuo , Ac omnibus aliis locis , 8c mox divina retumi poflint . Qaod etiam in dominiis diâi r«gnl > per omnes prdatos Sc pendentibus locum heben: decernimus- Nec non alias etiam ecclehafticas perfonas t ac curias conftituttonem dc eorumdem fiatrum noftrorum parlamentorum legi , publicari , jurari Sc reconlilio editam , quam cum irritanti decreto giftrari ad inftar aliarum conftitutionum re­ ftaiuimjs , decernimus & otdinamus , quod ex giarum , Sc de acceptione , led i one , publi­ tunc de cetero perpetuis futuris teniporiovs dc ci tione , juramento 8c regiftratione prrdiccllioae regiminis Ar admmiftiationis ecclefia· Ct.s , infra przdiâum tempus per omnium A: rjin Je tnonafteriorum , faâa per cos qui ecfingo lorum fupradidorum patentes literas aut rlctiis , & monafteriis ipfis prrerunt , ieu illa in adminiftrationcm feu commendam , aut ut [j authenticas feripturas nobis non tranfmiferit , aut nuntio noftro apud ipfum regem exiftenti , aliis unita , aut alias obtinebant ; Ieu refignaper »nm ad nos dcftmanaas non confignaverit, tione aliorum qtiostnncumqire beneficiorum cedeinde fingulis annis etiam legi, prout aliae ipfi­ clefiafticorum , leti ceilionc j-iris in eis vcl ad ea us Francorum regis conftitutiones Se ordinationes, quomodolibct competentis , aut privationis vel qux in viiidi funt obkrvantia , obfervah de­ depolitionis , aut cenfurarum fulminationem , bent , inviolabiliter obfervari cum efteftu non etiam in literis apoftoliçis , a nobis & fede fecerit , prxfcntcs liters 8c inde fecuta quzapoftolica , etiam mota proprio pro tempore cumque , fint calfa Ar nulla , nulliufque robo­ emanatis , que in manibus Romani pontificis ris vel momenti . Et cum omnium , quas in re­ fa&z dicerentur , contentis, etiamli iuper illis gno , Delphinatu Sc comitatu przdiâis aganx narrantis fundaretur intentio couftare Ar appa­ t^r , notitiam non habeamus , confuetudincs , rere deberet per publica inftrumcma, vcl docu­ ftatuta , fetr ulus libertati crclefiafticz , Sc menta authentica : alioquin tam in judicio . auâoritati fedi apoftolicz quomodolibet praequam extra illud , narrative , Ar afieitionibus jadicantia , fi qua in regno , Delphinatu Se hujufmodi in przjudhium tertii minime ftari, neC ex illis alicui prejudicium atferri debere , j; comitatu przdiais alias , quam in pnemiflis exiftant , non inteadimus nobis , & eidem fedi nifi de hujufmodi narrativa & aflcctione etiam in aliquo prziudicare, feu illa tacite vel exprefin literis apoftoliçis faâa , altero ex prxtniife quomodolibet approbare. fis modis doceretur: innovamus, illamquc per­ Et nihilo minus pre fato Feancifco , tc pro petuis futuris temporibus inviolabiliter obfervari mandamus . Et quia ad kpradi&am con­ tempore exiftenti Fi ancorum regi in virtute fan&*. obedientix mandamus , quatenus per fe cordiam cum prrfato Francorum rege , ob illi­ us finccram devotionem, erga nos Ac fedem prarvcl alium , feu alios in dignitate ecclefiaftica eonftttutos , prxfentes literas ac omnia 8c diâam oftenfam , cum ad prrftandam nobis re­ verentiam Sc filialem obcdieu-iam , ad civita­ fingula in eis contenta , quando , Sc quoties opus fuerit , publicari, Sc ea inviolabiliterobtem noftram Bononiemcm pcrionaliter accedit, fervaei faciant , contradiftores , cujufcunque confentimus , illamquc inviolabiliter obfervadignitatis Sc prxeminentiz fuerint , per cenH dcfidcratnus , illam veri contradus Ac oblifll- W Conchium Latbranbnsb V. max,^a1"u,‘* i uri» ecclefiafticas fit pecuniaria» poena*, aliaque A prcfle caveatur, quod nulli dc dignitate, pet- sis Sib CHX15TJ juris ûâ> qu»vis opportuna ic media , appellalanato, adminiftr4nunc vel officio provideri non Xj. cb qu«vt» rro pi pofltt, niti cum effi-ctu illu* ccdchz canonicus cxiftat , canonicatum hujufmodi ccclcfi» cum plenitudine juris canonici , Se non obftsnte dc certo canonicorum numero ad etfeftum hujuf­ modi dignitatem , perfonStum, adminiftrationem vel officium dumtaxat obtinentium, tenon alias auctoritate apoftolica, tenore prefentium conterimus , Ac da ilio ctiam providemus , fi quemquam vd quod poft mcnfctn , poftquam pre fentes liter» vobis pr*fentat» fuerint , ex­ le· epifnMU fir^rnin ÎM frttra Romanam curiam vacare contigeiit , cum plenitudine juris canonici , ac omnibus juri­ tri tfijtf n facientes plenam Se expreflâm, cujus alterius pro eo nobis fuper hoc oblat» ac de verbo ad vetbum , de induito hujufmopetitionis inftantiam, fed de noftra meta libcdi mentionem, A qualibet alia didx fedis in­ ralitate diferetioni veftra per apoftolica feripta dulgentia generali vel ipeciali , cujufcumque mandamus , quatenus ii vobis pro ano non tenoris exiftant, per quam prelentibus non exJcripferimu* , qui limite mandatum aut fitnipreflam , vel totaliter non infertam, effeftus Jem gratiam profequatur, canonicatum Se prae­ hujufmodi grati» impediri valeat qunm^dqJibft benda nk aut dignitatem, pcifonstum, adnnm- E vd differri, Se dc qua cujuiquc toto tenore ha­ ftrationem, vel officium vcftrx vcl altct-us ecbenda fit in noftris literis mentio fpeciali», clefi» ,i aut aliud beneficium ccclcfi a ft icvm cum feu fi diâus N. prefent non fuerit ad preftancura vel fine cura , etiamfi parochial!» ecclcdum de obfervantiis, ftatutis & contactudinibus fia, vel ejus perpetua vicaria , aut capella vel veftr» vel alterius ccclcfi» folitum juramen­ perpetua capellania fuerit ad veftram collatio­ tum , dummodo in ablentia tua per procurato­ nem ,provifionem, prefentationem, nominatio­ rem idoneum, Arcum ad cccleliam ipfam acce.nem , feu quamvis aliam difpolitioncm pertinens, fetis, corpaialitcr illud rrcftes. Data, CTe. Dietiamfi dignitati, perfonatui , adminiftrationi, leâis filiis N-& N. ac N. officialibus Llutcm&r vel officio nujufmodi cura immineat animarum, ipoftulicam benediâioncm. Hodie cupiente* , dummodo talis dignitas eleAiva non cxifta , ut dilcdo filio N. clerico N. dicecelis juxta il­ cum creatione in canoni.um veftrc vel alterius lius, qux olim per felicis recordationis Gtegoccclcfi», etiamfi in eo ftatuto & privilegio exsium papara nonum prsrdeccfloreri. njftrum ad tianc qualibet omnino poftpoiita, compefcetv· do. Non obftantibus omnibus fupradiâts, aut fi aliquibus communiter vel divifim ab eadem' fit (ede indultum , quod interdict , tafpendi , vel eacommunicari non poflint per liters» apoitalic as * non facientes plenam Se exp ellam , ac de vurbo ad veibum , de induito hujufmo­ di mentionem. Forma vero Gtpradiâi manda* ti apoftolici (equitur * eft tain ; Cane. Gâterai. Torn. XX ΧΠ. Ss tunc 9*5 Va? Concilium Latiaambmsi V. 9*4 • 14910 tnQC «pifcop®·» Novtoeaanlem , direâa exiftit, A ratione a noble , diâo facto Laccraaeofi appro- Àïjft XL qu* incipit ; Mandatus» » tc aliarum duarum illam immediate icqneotem decretalium formas, de canonicam & przbenda, aut dignitate, per­ tonat u , adminiftrattone, vel oficio ecclefie N. aut alio beneficio eccieliaftico cum cura vel li­ ne cura provideri pofiet, motu proprio venera­ bili Fratri noftro epifeopo N. tc aikdis filiis capitulo, finguliiqu· canonicis ecclefi· N. per alus nofttas literas mandavimus , quatenus fi eis,communiter vel divifim pro alio non iciipfilfemus, qui limite mandatum , auc fitniiem gra­ tiam profequeretur . eidem N. canonicaium dc pnsbendam, aut dignitatem,'perfonatum, adminifttationem , vel officium . aut beneficium ecclefie N. aut aliud beneficium ccclefiafticum , ad eorum collationem , provifionem , praeicatauonetù, nominationem , fcu quamvis altem dii politionem , communiter vel divifim petti- nentia , fi quem, quam vel quod poft menlem poft przfentationem eanimdem literature vaca­ te contingeret , çum plenitudine juris canoni­ ci , ac omnibus juribus &’ pertinentiis luis , prout ad eos communiter vel divifim pertine­ » ret , conferrent A albgnarcni , aut eum ad illa przfentarcnt, eligerent , nominarent ien dc iliis providerent , prout in eifdem litetis ple­ nius continetur . Quocirca dikretioni vcftr· per apoftolica feripta motu fimili mandamus , quaien.is vos vel du », aut unus veftnim , per vos, vel alium fcu alios, fi epifeopus, capito- Q lum& canonici prxdiâi canonicatum tc pixbendam, aut dignitatem . perfonatum, admintftrsrionem vel officium , aut beneficium hujuimodi eidem N. conferre tc a (lignare . aede illis etiam providere recula retint , Tea diftulerint , aut ne­ gligences fuerint, can ?n ica tum tc prxbcndim , aut dignitatem , perfonatum . adminiilxatto­ nem , vel officium hujufmodi cum plenitudine juri» canonici , ac omnibus jur.bus te pertineotiis fupridiâis eidem N. conferre te alli^.urr, nec nbn eumdem N. ad illa, ut moris eft, ad raitteffi , tc in canonicum recipere & in fra­ trem) ftallo fibi in choro tc loco in capitulo alfignatis , omniaque Se fingula alia in didi» hietis contenta , alias )l’*t» carumdem conti» D oenuatn ac formam , tn omnibus A . omnia ficcre A eaequi cutr.i<, contradiftorcs , prout juftttia fuadebir , ad hoc compeicendo , noa obftantibus omnibus, que in uiétis literis vo­ luimus non obftare . Datum , CTr. Pro regu­ laribus autetn limtlis forma illis conveniens detur, <7*c. Nulli ««go omnino hominum liceat hanc paginam noftrorum ftatuti , ordinatio­ nis , fufpenfiotiis, adftriâionis , declarationis, percepti , injcâioniv , nominationis , innova­ tionis , conlcnlus , decreti , voluntatis , promifiionis & mandati infringe e, vel ei aufu te­ merario contraire. Si quit autem hoc attentare pratfompferit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri & Pauli apoftolorum ejus fc E noverit incurfurnm . Datam Romr apud 1 anitum Petrum , anno incarnationis dommicr nullefimo quingcnteGmo decimoiexto , d«cimoat»into Kalendas Se­ ptembris , pontifiratus noftri anno quarto. Nos igitur, ut bteiz ipic , quz ot> id prrcipue edita fuerunt, ut in corpore mpftico , fanât videlicet ecciefia , perpetua caritas tc Eut inviolata perdurent, tc fi qua membra diintiant , ea commode fuo reinferantui corpori j «o nsagis obierventur , qtio clarius conftiterit, ipfas literas ea matura te ialubri deiibe- B bante coneilio , approbatas * innovata· qua CMUm ftatot· & ordinata facsuut , licet adearun»- ΉΚ dem Ihcnnu» iobGfttntiam A validitatem , alia approbatione ooo indigerent . Ad abundantiorem amen cautctem , ut cq teaaciua obferventnr . A dilficiliui tollantur , ^uo tan­ torum patrum fuerint majore approbatione mu­ nita , literas praediâas cum omnibua * fin. goli» ftatuti». ordina tien ibat, décrétât, defini­ tionibus, padi», conventionibus» pronuftionc, voluntate ic panis . inhibitione, aliilque ommbus St fingulis claufvlis m eis contentis, iUa Çreferiim , «Mia vojuimu» , quod fi profatu» rancorum res iupradidias literas, ac omnia te fingula in eis sontem» , intra fex meofss a data pr«ientiutn computandos non approba» ret 8c rati fi caret, tc ea tterpetuis furaris tem­ poribus in icgno fuo tc ahia locis te dominiis diâi regni . per omnes prolatos te alias ecdefiafttcas perfona· ac curias pariamdntorum acceptari , legi » publicari, jurari A regiftraii ad inftar altarum .conftitutiotntm oegiarum . dc acceptatione , leâioae « publicatione . juramento Sc regiftrationc pnedidtu inrra przdiâutn tempus per omnium Se finguloruin fuÎiradiâorum patentes literas . aut authenticas cripturas nonis non tranfmhteret, aut nuntio noftro apud. ipfum regem esiftente > per eum sd nos deft in and um non conftgn»rct, tc dein­ de fingulis annis etiam legi , protn ali* ipfi·· Francorum regis conftitutiones te ordinatio­ nes , quae in viridi funt observantia , ’kbfer— vari debent , inviolabiliter obfervari cum effieftu non fecerit , liter* ipfas tc inde lecuta , quacumque effent , cafla & nulla, nulltufquroboris vel .momenti facro Laterancnfi conci­ lio approbante , apoftolica auâoritate, 8r ροrellatis plenitudine approbamus, innovamus, eafque inviolabiliter Sc irrefragsbiltter obfer­ vari Sc cuftodiri mandamus , roburnue perpe­ tue firmitatis in eventum diâirum* approba­ tionis tc ratifications , A non aliter , nec alio modo obtinere , omnefqu? m diâis lite­ ris comprehenlos , ad ipfarum limarum ac omnium fic fingulotum in cis exprctforum in cis oblervationcm , fub cenfuris tc panis ac aliis content ts , juxta earumdem lite rasum te­ norem &- formam, teneri 8c obligatos efle de­ cernimus & declaramus, non obftantibus conftitutionibus fic ordinationibus apoftulicis , ac omnibus ill·,, quz in didis litens voluimus non ubftare , ceccriique contrariis quibuicumqur · Nulli ergo omnino hominum liceat bane paginam noftnr approbation it., innova­ tionis , mandati , decreti , declarationis infriogere, vei ei aiifu temerario contrahe. Si quis autem hoc attentare prrfumpferit , indigna­ tionem omnipotentis Dei , ac beatorum Petri Se Pauli apoftolorum ejus fe noverit incurfanim . ' Datum Rome in publica feffione in Latera­ nenfi iacrofanâa banliea folcnniter celebrata > anno incarnationis dominicae , millefimo qningentehmo decimoiexto , quarto Kalendas Ja­ nuarii pontificatus noftri anno quarto. x . Vifa. Ie.Salvius . Bctnbus. A. de Caftillo. Qua perleAa, petiit an placerent paternitatibus, fuis contenta in fchedula. Er oumions placuerunt * (impliciter , eiceptoreverendo patre domino Do­ minico epifeopoLucerino, qui dixit quod pia- cebant ptfj "anno AV COMCItlVM Lat BR AMIN SB fibi ccntesta in bulla , dummodo Galli / CNRilTiXcomptent bullae revocationis pragmatic· fan«ti«. dioois. Et in eodem voto fuit reverendus. pa­ rer dominus Philippos, epifeopus Brugnatta­ in , ft etiam reverend»! dominus Petrus epifcopo· Cafte)Ii maris. Reverendo patri domtoo BcncdiAo Chien (i placuerunt omnia , excepto quod in quantum diiponitur circa refignationes GAas in curia , quod requiratur coufeofus regis» hoc non placuit. Nec etiam placuit ei­ dem BenediAo * quod appellatione· non ad­ mittantur f fed placere ei , quod appellatione» admitterentur. Reverendo patri domino loan ni Dominico Terdonenti non placuit conluatudo parlamencorum » qtfod habeant juriidifiianem tu perfonas ecclefiafticas. Et in quantum fu- B prs/cripta bulla tribort jurildidionem fsrculalibus m perfonas ecclefiafticas» non placet ei. Reverendo patri domino Hieronvmo epifeopo Afculano placent contenta in fchedula, dum­ modo acceptetur per partes hinc inde . . Deinde reverendus pater dominus Joannes Bapüfta epifeopus Cavallieenfi» afccndit ambonem» It legit fchedalam abrogationis pragma­ tica» fanAionis, feu corrupte!*, cujus tenor lo­ quitur ft cft talis. V. MA3O{S4re,l‘ 9& haute concilio , difeatieodum certis sone nomi- g'essio nati* depetatis ‘cardinalibus ft pralatis cerre n. congregationis commifit. Et quamquam fanAlo profata ea multis ont litati notorie fabjaceret, fehiiaaaque aunifaftum foveret ft conti­ neret , ft propterea elutione aliqua minime procedente, pet fe irrita» Mulla ft. invalida de­ clarari potuUEtt, er abundanti tamen cautela idem Julius pnrdecsffor Gallicos prolatos, ca- ' pitu Ia ecclefiarum ft monaftermrum i pedamen­ ta, ft laicos illis favente», ft diAa faoAione utentes, omnefque ft fiogvlos alio· ia promiffis fua communiter vel dlvifim interefle putan­ tes . per edi&um publicum , cum ad partes il­ las tutus tunc non pateret acccflos » in Mediolancnfis, Afteafis ftPapienfis ecdefiarnm val­ vis «fligendum , monuit ft citavit', ut infra tunc expreffum terminum , coram co ft diAo concilio competerent, caufa(que dicerent, qua­ re fanAio profata » il Unique corruptela ft abufio ia concernentibus auAoritatem Roman* ec­ clefi· , ft facrorum canonum , ac ecdefuftic* libertatis violationem, nulla ft invalida de­ clarari non deberet. Cumque diAo Julio pro· deceflore ia humanis «gente , diverfis impedi­ mentis canfantibua, citatio esequi ft reproduci., ac negotium abrogationis nujufmoai ple­ ne difeuti, ut «ntcotio ipfiut Julii prodeccflbIn •tfinfut ftrv»j ftr-nrun bti ad psrri» fuerat, non potuiflet, fed eodem Julio prodeceflorc rebus humanis exempto , citatio ipfa /ri«4O ni atcenrn* , /iers «ppraper procuratorem fi (calem Inett mttili». Ç legitime execute , iacri concilii promoioiam reproduAa, ipforumPsftor rternus gregem fuum ulque ad con* que citatorum non comparentium contumacia accufata , * ad ulteriora procedi petitum fu i iCummatiorum trcnli nunquam deferto rus, ita» iet : no« divina favente clementia, ad fum«n> apoftolo telle, obedientiam dilexit, ut pno ex­ piando primi parentis inobediemie peccato feapollolatur apicem aflntnpti, omnibus ritepenipfutn humiliaverit, !aAv» obediens ufque ad latis, petitionis proditias cx certis caufis du mortem : migraturus vere cx mundo ad Pa­ lum tunc refponfum dedimus. Ac deinde cum trem , in foliditate petre Petrum ejqfque ÎUCper diAos monitos ft citato· diverfa impedi­ ceflbtet vicarios fuos inftituit, quibus cx libri menta allegarentur, quare in termino eis, ut regum tcftimonio na o be dire ncceflc eft , ut pre fertur, profixo compar ere non potuiflent» qui non obedierit, motte moriatur. Et ut a li­ ut omnis juflr exciifirionis ft querel* occabo bi legitur, in ecclefia elfe non poteft, qui Ro­ eis auferretur, terminum citationis ft monitio mani pontifici' cathedram deterit ■ quoniam nis hujufmodi pirfistim, eodem facro appro­ Auguftino Gregor loque sudoribus , ίο la obebante concilio ad ilium tone espreffum tetdlcntia eft mater euftoique omnium virtutum, D minum jam ώυ effluxum in divertis feffionifola fidei meritum polbdcns : fine qua , quif­ bus pluries prorogavimus.* Cum autem moni­ que infidelis convincitur , etiamfi fidelis efle ti ft citati prodiAi, fublatis jam omnibus im­ videatur. Itaque nos, eodem Petro docente, pedimentis, efflux i fque omnibus termini», eoioliciti efle deoemus , ut qu» a Romanis pon­ r«m nobis ft diAo concilio non comparuetificibus prodetefforibu · noftris , profertim in rint, nec comparera curaverint, ad allegandam caufam, quare fanAio prodiAa nulla declarati facris conciliis pro obedient!* hujufmodi, audoiiutir, libertatifque ecclefiaftica, 8t fedis non debeat, ita ut execution· ultra locus non apoftolice dsfenfione , mature ft ex legitimis fit , poffintquc merito contumaces reputari , caufis inchoata funt, noftris lltidio, & cura ft prout cos exigente juftitia reputamus t nos ma­ diligentia debite abfolvantur , ft ad optatum tara attendentes pragmaticam fanAionem » vel finem perducantur ; fimplicium quoque ani­ potius, ut diAum eft, corruptelam » fchifmatis ma, quarum etiam rationem Deo reddituri fu­ tempore a non habentibus poteftatem , edimus, à dolis ft laqueis tenebrarem principis usn , reliquo Chrrflisa· reipublic* ecclefi·liberentur. Sane felicis recordationis Julius pa­ Sue fanA* I>vi nullatenus conformem , ft a pa fecundus prodeceflbr nofter , poft indiAum E aro memori· Ludovico X L Francorum rege ex legitimis tunc expreflit caufis » de venerabi­ Chriflianiflimo revocatam, Caflatam, atque alium fratrum fuorum fanda Romana cedebolitam , auAoritatem, libertatem, ac iftnL fia cardinalium , de quorum numero tunc era­ tatem dtAr fedis violare ac diminuefe · faculmus, confilio ft aflcnfa , faerutn Lateranenfe tatemque Romani pontificis pro tempore exiconfilium, provide confiderans cum eodem fa­ ftentis de fanda Romane ecclefi* cardinalium cro Lateranenfi concilio Bituriccnfem regni pro univerfali ecclefia aifidoe laborantium, vi­ Francia corruptelam , quam illi pragmaticam rorumque doAonim perfonis, quibas abundat faoAionem vocant , cum maximo animarum curis, ft quorum confiliia fedis apoftolic· ft periculo ft fcindalo, ac dignitatis ledi· apo­ Romani pontificis atque univerfalis ecclefi· auftolica deuintento ft vilipcndio , retroaAis Aoritas & poteftas confervantur , negotiaque temporibus viguiflë ft sdhuc vigere , ejuidem diriguntur* ft in profpero flatu confoventur, pragmatica fandionis negotium, eodem approecclefiis Bc monafteriis , cifdcmque perfonis dc Csari/. Crwra/. Tom XXXII. S · a teli- $*7 W Concilium Latlbanbnsb SBSSl j reliqzis beneficiis ecclefiafticis juxta eorum ftatus exigentiam providendi, penitus auferte , XI. finelatis veto ecclefiafticis illarum partium cauam prvbere, ut ipfi nervum cccleliafticas difeiplinat obedientir fandum frangant & violent, ac contra nos 8e fedem przdidam eorum ma­ trem cornua erigant, tc cis ad premifla auden­ dum viam aperire , ipfamque notori? nullitati (objacere , nul loque nifi alicujut temporis fed potius tolerantia cujuidam adminiculo fulciri, fc fi Romani pontifices prrdecciiorcs noftri pnrfati, prout ipfi fuo tempore (ummoperc optare demonftrarunt , corruptelam & abufionem hujufmodi, vcl malignitate temporum , vel alias illi providere , fc in totum occurre­ re non valentes , fui» temporibus tolerafle vili fuerunt , confidcrantes tamen ab ipfiu» Biturieenfis fanâioni» editione vix annos feptuaginta fluxifle, nullumque infra hoc tempori» fpatium prêter hoc Lateranenfe concilium Ifgntimc fuiiTe celebratum , in quo cum ( difponen­ te domino ) conftituti fimus , ab ejuidem imf>robz fanâioni» extirpatione A totali annul­ ation: , fine noftra & tantorum patrum in prefenti concilio congregatorum nota , ac no* fttae tc didorhm illa utentium animarum peri­ culo, abftincrc feu deliftere non nolle, Auguitino telle , judicamus atque ceniemus · Et fi­ cui p’i« memoris Leo papa I. predeceflor no­ lle. . cujus in hoc libenter, quoad poifumus, vcftigia imitamur, ca quz in Iccunda Ephefma fynodo temere contra juftitiam te catholicam fidem geft* fuerunt . poftmodum in Calchedor.ctih confilio mandavit ac fecit , pro did* fi­ dei firmitate revocari : tc nos a tam nefarias (andionis & contentorum in ea revocatione, retrahi aut deliftere, lalva confcicntia, ac noP <> & ipllus ecclefis honore , non pofle, aut debere, cenfemus. Nec illud nos movere de­ let,-quod fanâio ipfa, & in ea contenta, in Bafileenli concilio edita , fc ipfo concilio in­ flante, a Bituricenfi congregatione receptata & accept ta fuerunt , cum ca omnia poft transla­ tionem ejuidem Balileenlis concilii , per felkri memoris Eugeaium papam quartum , etiam prsdcccfiorcm noftrum faâatn , a Pulilccnil conciJiabuln, feu potius conventicula , qur prsfcitim poft hujufmodi translationem concilium amplius appellari non natrebatur , fafta exiitcrint , ac propterra nullum robur habere potuerint : cum etiam folum Romanum pontificem pro tempore exiftentem , tamquam auâoritatem luper om­ nia concilia habentem , tain tam conciliorum indi* indi­ diflolvendocendorum , transferendorum ------ -------------- -- ,__ ac---------------rum plenum jus & poteftatetu habere , nedum ex Iaerae (criptOrar teftimonio, didis fandorum patrmn , ac aliorum Romanorum pontificum etiam prcdeceiforum noftiorum , facrorumque canonum decretis, led propria etiam eorumdem conciliorum confillionc manifefte conftet ; quo­ rum aliqua referre placuit , reliqua vero , utp t.· notoria, filentio praeterire, io Alexandrir. enim fynodo Athanafio ibidem exiftente, l elici Romano pontifici ab eadem fynodo Icnptum fuifle legimus, Nicaenam fynodum ftatuific non debere abfque Romani pontificis auâorit.te concilia celebrari. Neque no» latet, etiam ei. alem Leonem pontificem Ephefinam fecunc'am fynodum ad Calchedonem tranftuliile ; Martinum etiam papam V. prsfidentibus fuis in concilio Scnenfi potcftatem transferendi conci­ lium nulla confenlus ipfiu» concilii mentione ha­ bita dtîilfç i Eyhrfinam quoque primam lyno- V< MAXJVfUANUS (. 1MTUU x-Q A dum Cwleftino, ac Calchedoncofem eidem Leo· anno ni , fcxtam Agathoni , fcptimam Hadriano, CHRim oâavam Nicolao, odavam etiam CanIhurino* »ja«. politanam fynodum Hadriano Romano pontifi­ ci prcdecefToribus noftri» maximam reverentiam exhibuiffe, conimdemque pontificum ioftitntionibus & mandatis in facris conciliis per eoa «· diti» & fadit, reverenter 8t humiliter obtempe­ ra fle · Unde Dama (na papa & ceteri epifeopi Romae congregati feribentes de concilio Arimi* nenfi epifeopis ia Illyrico confticutis, pra judi­ cium aliquod per numerum epifeopotum Arimi­ ni congregatorum fieri non potuiue teftentur ; quandoquidem conftet, Romanum pontificem, cujus ante omnia decebit ipcdari decretum, B talibus non prsbuifle confenfum : eumdenique Leonem pontificem, univerfi» Sicilite epifeopi» feribentem, idem voluifte apparet. Coniuevcruntque antiquorum conciliorum patres , pro eonim, qua in fuis conciliis gcfta fuerunt, cor­ roboratione a Romano pontifice iubicciptionetn approbationemque humiliter petere & obtinere, prout ex Nicatna 8e Epheiina ac Calrhedoneiifi hujufmodi , & ferta Conftantinopolitana · & feptima eadem Nicaena , 8e Romana fub Sym­ macho fynodis habitis , caiutnque gefti» , nec non in Aitnati libro de iynodfi manifelte colli­ gitur, quod etiam novidime Conftjiiticnfcs pa­ tres fcciife confiât. Quam laudabilem conluetudinern fi Bituricenles A* Balilcenie* fecuti fuifC ient, hujufmodi moleftia procul dubio caieremm. Cupiente» quoque htquimudi negotium ad dcb’tum finem pe duci, ac tam vigore cita­ tionum haâenus a nobis, &przfato Julio prrdeceflore cx abundanti emanatarum, quam alio­ rum prrmiflorum , quae ita notrna luat , ut nulla valeant cxculatione aut tergi*eifatiouc ce­ lari, etiam cx noftro paftorali officio p ocedcnte', tomncfque fic iingulos, tam juris quam fa­ ti i dcfeâus , fi qui forfan in pisemillis interve­ nerint, fupplcntcs, ex certa noilra Iciou4a, & de apoftolica poteflr'i»plenitudine , eodem (acro approbante conciliiAenore pratentium prae­ fatam pragmaticam ianâionem feu corruptelam ejulque approbationem qnomodolibet emana­ D tam , omniaqnc fc lingula decreta , capitula, ftatuta, conftitutiones, five ordinationes in eo­ dem quomodolibct contentas , feu etiam infer­ tas, ac ab aliis prius editas, ncc non confoetadines , ftylum , uius , live potius abufus , ex ea in hanc ufque diem quomodolibct emanatos Icu obleivatos , nullius roboro vel momenti fuiiTe fc elle deccrnirru» & declaramus. Nec non ad abundantiorem cautelam catndein Bitunccnlem ianâionem five corrup’efem, ejuiqac approbationem tacitam vcl exprelfam , ut pt·fcitur, Se in ea contenta omnia tc lingula, et­ iam inferta qurcumque revocamus , cafiatnas, E abrogamus, irritamus , annul'amus ac damna­ mus , te pro infcâis , revocatis , caftaris, ab­ rogatis , irritatis, annullatis , damnatis habe­ ri volumus , decernimus tr declaramus . Et cum de neceflitate (alutis exiftat omnes Chrifti fideles Romaoo pontifici fubeffe prout divi­ ne feripturse & landormn patrum teftimonio edocemur , ac conftitutione felicis inemori» Bonifacii pap» VIII. fimiliter predeceflbris noftri, que incipit, Unam fiinâam , declara­ tur : pro eorumdem fidelium animarum Ia lu­ te, ac Romani pontificis tc hujus fandas tedis luprema audoritate , fc ecclefi* fponfas fur unitate & poteftate , conftitutionem ipian, urio picfente concilio approbante, in- nova- 9&9 V1° COHCILIUM LaT1RAH!N5! V. P7O ~ novamus Sr approbamus , fine tamen pnrjudi- A lica , feu quacumque alia etiam conciliari au- gTTTrx r·»· im c*° declarationis LanA» memori» Ctemcntispa* duritate quomodolibet , etiam ex cena feienxu ria dt apoftolica poteftatis plenitudine editis de ijia P« V. que incipit , Meruit i inhibentes in viremanatis , de fepius innovatis , repetitis, con­ tute fande obedientia , ac fab penis dr oenio­ ris infra dicendis , omuibas dr fingulis Chrifti firmatis dc approbatis · quibas dlluruua omnium fidelibus , tam laicis qua* clericis Cncularid fingulociMo tenores, ac fide veiboad verbo* iafevereotur , ad effedum pr»n>iflbn»* , pvo bus , non men fua turn ecdefiarum a iede apoftolica conitiobftantibas przmtffis , nec aon conftitutionibus tuto» , nec non per fratres diveriorum ordia"’», & ordinationibus , decretis ac ftatwis, apoftopnrfenim mendicantium , indefefle 8c indcli- Concil. Gtntral. Tom. XXXII. Sf J nen- 911 W Concilium La BRANBNS1V. • KSS1O ncntcr impeafos, tinta ex coru'm in vinci doat. m>n· frufliuofis operibus , & opportune ac lau­ dabiliter geftis, cordi noftro provenit iariifa&·ο, nt iis qu* ad patfem it quietem inter eoa. cool errand am conducere cognofrimu* , omni ftudio intendamus. Nofimus enim’epiicoposi|£ fos in partem foiicitudinii noftàa allumptBsfuiile, quorum )>onor 8t fublimitas, tcfte Ambro» fio t nullis puteft comparationibus adaquari. Rcligiofos etiam in aero dominico pro Chriftian* religionis defeauone & ampliatione com­ plura fecifle, ac uberes fru&is protuliffe, Ar in dies Cingulos proferre, ita ut eorumdem epifeopomm ac rcligioforuiu bonis operibus orthodo* xam fidem incrementa fumpfiffe , & per orbem terrarum undique dilatatam fuifle, fidelium nul* B lus ignoret. Et ficut ipfi fzpenumero vigilanttlhma & folerti cura fchifmata in Dei ecclelia extinguere, & ecclefix unititem reddere, Ar ut eidem ecclefiae naris tranquillitas daretur, innu­ meros labores fubire non dubitarunt : ita quo­ que par eft , cos inter fe, noftris provifionibus pacis vinculo , ac fraterna caritate & unitate con­ jungi, ut eorum concordi doéirina & mutuis operious uberiores in ecclelia Dei fruâus prove­ niant. Sine cupientes, ut jura (piritualia, qoae ad Dei laudem & Chrifti fidelium animarum falutem , pertinent, Sc quorum exercitium profa­ tis epueopis & eorum fuperioribos in luis dur­ et fi bus , cum ipfi in partem folicitudinis , ut profertur, afiumpti , ae dimccfcs diftindz, fir C cuifibct eorumdem epifeoporum aŒgnatar fue­ runt , commiflutn extitit , ut per ipfos epifeo­ pos orcteeantur , Sr jus illa libere exercendi, quantum fieri poteft, eis illrfum proferretur ; & ii aliqua didis fratribus mendicantibus in eo­ rumdem epifeoporum Icfioncm per Romanos pontifices prxdeceflores noftros & fedem apoftolicam concclfa fuerint, conceffiones hujufmo. di eiidem rdigiofis faâas , in fubfequentibus duximos moderandas f Ut ipfi fratres potius ab cifdern epiicopis omni cum caritate foveantur, quam aliquo modo medeftentur & inquirentur. Una enim eft regularium A* fzculariom, prola­ torum & fubditorum , exemptorum Sc non exetnptotum univerialis ecdefia, extra quam nuifin omnino ialvatitr , eorumque omnium unus dotrinus, una fides : At propterca decet eos, qui ejufJcm iunt corporis , unius etiam efl* voluntatis.,Et ficut fratrea nexu invicem cari» fatis adftriâi funt , £c non convenit alterum in alterius injutjam feu jaâuram profil ire, di­ metire falvatorc ; JJos eft pructptitu» «sswm , M iuvictm , ficut Jilexi vtt. Ad confet* v»odam igitur inter epilebpos eorum fuperiores, ac prolatos St fratres hujufmodi mutuam caritatem Ar benevolentiam, divini quoque cul­ tus augmentum, paccmque Sc tranquillitatem univerialis ecclefi* ftatus, quod ita demum fie­ ri poli* cognofeimus , fi unicuique quantum fieri noteft , fua jurildiftio confervetur , itero K· appronante concilio ftatuimus Sc ordinamus , quod epifeopi & eorum fuperiores Ac alii pro­ lati profati parochiales ecclelias ad eofdem fra­ ncs ratione locorum fuorum legitime (pedan­ tes , quo ad ea, qu* ad parochianorum curam. St (aeramentorum converfationem , adminiftrationemque pertinent , fine tamen vifitatorom inloiico gravamine vel impenfa, vifitare, St il­ larum curam gerentes , St circa illam delin­ quentes, fi religiofi fuerint , juxta i piius ordi­ nis regularia inftituta intra fepta regularis loci («culares vero presbyteros, dt fiatres hujofmo- ,7* di beneficia obtinentes® libere tamquam fu* anRO ’ jurildiiSiont fubjedos punire. Ac tam prolati CHRISTI quam presbyteri («culares,«qui vinculo excom‘P·· snunicationis ligati non fuerint , iniflas in ec­ clefiis domorum eorumdem ftvctiotui caufa ce­ lebrare volentes, celebrare poflint : ipfique fra­ tres tales cclebsaro volentes libenter recipere debeant ; ac ab cifdem prolatis ad proceflionei iolemnes pro tempore faciendas tequifiti, dum­ modo eorum loca fuburbana ultra unum mil­ itare a civitatibus reipeâive non fint remota, accedere : nec non /uperiores eorumdem fra­ trum fratres , quos ad audiendas confefliones (u bd i rorum eorumdem prolatorum pro tempore elegerint, eiidem prolatis perionaiiter exhibere ac profentare, fi eos fibi exhiberi Sc profentari petierint : alioquin eorum vicariis , dummodo ad prolatos ultra duas dictas accedere non co­ gantur, omnino non teneantur. Poflintque illi per eofdem epifeopos &* prolatos fiiper fuflicienti {iteratura 8c aliqua (altem hujulmodi facr a ment i peritia dumtaxat examinari : talibufque prarfentatrs admiflis, vd etiam indebite recufatis, confirentes conftitutioni , qu* incipit: Omnis tHriufque fexus ; quoad Cobfçflionem dumtaxat fatisfecifle ccnfeantur , ipfique fratres etiam foren(ium confefliones audire valeant. Laicos tamen St clericos (rcularcs, a fentemiû ab homine latis, nullatenus abfolvcre poffitK. Eocharifti* vero 8e extreme unâionis, iliaque ecclefiaftica (aeramenta illis, quorum etiam in­ firmorum ac decedentium confefliones audierint, dicentibus proprium facerdotem illa fibi dare denegafle, dare nequeant : nifi denegatio fine legitima caufa faâa, vicinorum teftitnonio pro­ bata, aut requifitio coram notario publico fa­ âa doceretur . Eorumdem vero fratrum obfequio infiftentibus , (aeramenta hujufmodi nul­ latenus miniftrare valeant , nifi illorum duran­ te obfequio . Paâa autem Se conventiones in­ ter eofdem fratres Sc prolatos atque curatos pro tempore inita , valeant , nifi per fubfecutum capitulum proximum generale vel provin­ ciale refutata, ac per eos refutatio huiüfmodi intimata debito tempore fuerint. Parochias au­ tem cum cruce àd levande funera eorum, qui apud ecclefias domorum Sc locorum eorumdem Suam elegerint fepukuvam , intrare non poi­ nt , nifi prius promonito Sc requifito, ac non recuiante parochiano presbytero , flv tunc fine ejus ac ordinarii projudicio : nifi eiidem fra­ tribus fuper hoc antiqua confuetudo, qu* fit in viridi obfervantia, St cum pacifica poileflione fuftragatur. Volentes quoque fepeliri in ha­ bitu eorumdem fratrum rn clauftro non degen­ tes, fed in propriis domibus habitantes, in eo­ rum ultima voluntate (epuIturam fibi libere eligare poflint. Quodque-fratres ipfi id ordines ptomovundi, per ordinarios de grammatica Ac iufticientia examinari , 4r dummodo competenter rtfpondeaut, per eofdem ordinarios libere admitti , ac nullatenus in eorum ecclefiis Icit domibus, aut aliis eorum locis, ab .alio ouam 1 dicecefano epifeopoa, vel ejus vicario, liiper hoc com debita reverentia requifito, St ablque rationabili caufa contradicente, vel eo a diace fi abfente, ad drâas ordines promoveri de­ beant . Nec ab alio epifeopo confecrationem ecclefi*, vel altaris, aut coemeterii benedidionem petere, feu in ecclefiis per eos pro tem­ pore sdificandis, primum lapidem per alienum epiicopum poni facere poflint, nifi ubi ordina­ rios bis aut,ter cum debitis reverearis AC ic»ftan- 9J3 W Concilium LatiER ANIMAI V· ftaocie ruquifitM, fine legitima cauia id reçu- /k bere volumus atque decemiaJBs. Salvii tamen CHUISTI iw* . Et abfquc curatorum confenlu fponin reliquit defaper non expreffis , tam epikoiji*. fum * fponfam benedicere nequeant. Et nt porum quam fratrum Ar aliorum rcligiolonim débita* honor matrici ecclefia reddatur » tam pnrdiAonim juribus , quibas per prwmifla ia ipli fratres, quam alii clerici («culares» etiam aliquo pcviudicarc » feu quidquam innovare iuper hoc apoftolica (edis privilegio muniti -, noo iatcMimM j non obftantibus conftitutiodie (abbati majoris hebdomade , antequam mbus te ordinationibus apoftolicis » ac ftat»· campana cathedrali· vel matricis ecclefia pul­ tis Ar confuctudinibus didorum ordjaqm , ju­ laverit» Campanas in ecclefiis fuis pullare mi­ ramento , confirmatione apoftolica » vel qua­ nime polfint. Contra facientes petnam centum vis alia firmitate roboratis , privilegii* quoque tc induitis , ac litetis afffiftolicis, contra prmducatorum incurrant . Cenfuras autem per eoi· mifla t · feu aliquod pr*mifloram eildem ordi­ dem ordinarios latas te promulgatas , ac m nibus conceifis , etiam in Mari magno ronmatrici ecclefia civitatum , nec non in colietentis , quibas , ctiamfi ad diorum derogatio­ Siatis te parochia! ibas ecclefiis caftrorum te opi­ nem , de eis , eoruiaquc tori< tenoribus fpeorum refpedive folenniter publicatas , quan­ do fuper hoc ab eifdem ordinariis requifiti B cialis , fpecifica , exprefla , individua, ac de fuerint , in ecclefiis domoram faaram publica­ verbo ad Verbum , non autem per generales claufulas id importantes , mentio feu qu*vlt re ac fervare . Et ut animarum utriuique fealia exprrilio habenda , aut aliqua alia cxqai» xim Chrifti fidelium faluti uberius confulatur, lita forma fervanda eflet , dh>rum tenoies pnrillos » quorum confeifiones pro tempore audie-' fentibas pro fufficicnter csprrflis infertis ha­ rint » cujufcumque ftatus Sc conditionis fuerint » bentes , fpecialiter & exprefle deiogamos, cead folvendum decimas » five aliam bonorum tcrifque contrariis quibulcumque , decernentes feu fruduum quotam in locis , in quibus deci­ su ipfe aut fimilia folvi confueverunt , etiam exnunc irritum te mane , fi fecu* fuper his a quoquam quavis audoritate, fcienter vel igno­ fub onere conicientiarum fuarum mo.nere & hor­ ranter contigerit attentari . Eofdem inIuper tari » iphfque etiam illas folyerc rccufantibus, fratres in virtute fande obedient i* monemus » abfolutionem denegare , tc fuper hoc requiiiut eofdem epifeopos » loco fandorum apoftoti » id populo etiam publice prajdicare ' &· perloreus fubrogatos » pro debita & noftra ac fuadere teneantur. Confervatorcs autem eildem apoftolica fedis reverentia , congruo honore fratribus pro tempore a fede apoftolica depu­ tandi » dodrina & probitate preftante*, 8c in dorici epifeopi Lubccenfis. Reverendus dominus Benediâus epifeopus Ln cfifioftn ftrvHt feretrum Del. Chienlis dedit mandatum reverendi domini Ja- D cubi epifeopi Faventini. Duodecimam leffionem Spiritu fanâo faven­ Rcvcicnaus dominus Joannes de Treda no­ te , legitime congregandam, quam alias fexto mine epifeopi Cajetam , live dc Lipari , dedit Nonas Martii proxime futuri faciendam in un­ mundatam reverendi partis domini Petri epifeo­ decima feffione indixeramus , de venerabilium pi Lucan. fratrum noftrorum fanâ* Roman* ecclefix car­ Reverendus dominus Hieronymus epifeopus dinalium confilio , unanimiqnc confcnfu » cx Afcnlanus dedit mandatum reverendi domini certi» rationabilibus te legitimis caufis, ad deepifeopi Joannis Antonii Calinenfis . cimamfextam d:em didi mctiGs Martii , qn* Reverendus dominus Alexius epifeopus Mei fierit dccimafe. n K lendas Aprilis, pontificatus tsn.is dedit mandatum reverendi domini Juliani noftri anno cp irto , prorogamus pariter te ex­ Cibo epifeopi Agrigentini . tendimus . Reverendus dominus Joannesepifeopus AlgaData Romx apud fanâum Petrum tertio renhs dedit mandatum reverendi domini GuilKalendas Martii , pontificatus noftri anno lelini epifeopi Tyrafoncnfis. Reverendus dominus Petrusepifeopus Caftelli E quarto . maris dedit mandatum reverendi domini FranFiat. . Tenor exeeutionis fequitur te eft talis ; cifci epifeopi Spoletani . Reverenuiflimus dominus cardinalis fanâi Dic vigefimafeptima Februarii anno millefimo Gcorgii dedit mandatum reverendi domini Al­ 5|uingentefimo decimofeptimo, prsfentes liter* uerunt affix* ad valvas audienti* per me Miberti Magdeburgenfis , tc Moguntini archiepiicopi, ac marcbionis Brandcbargsnfis. chaelem dc Billcno curforem . Reverendus dominus Joannes Ingenvinkel , Anno, menfe, die & pontificatu fapradiâis» dedit mandatum reverendi domini Friderici prefentes liter* affixe A publicat* fuerunt in epifeopi, Trajcdeftfis « valvis feu portis bafilic* principis apoftolorum Reverendus dominus Joannes epifeopus Urde Urbe, te fanâtJoannis J.atcranenhs, aecan­ eeHenlit , dedit mandatum reverendi domini cellari* a poft o liez, nec non in acie campi Flor* Fe:ri Conceptionis in infula Hifpan. per me Michaelem de Billeno curforem . Anno r 977 Am»» W Concilium La TBRANBNSB V. a nativitate domini millefitno qain- A AMMO CMAIÎTI sentefimo dccimofeprimo ■ indidionc quinta , die van» dccimatcrua Μβδι Martii, pontifi­ »ί«Ζ. catus fanâiflimi in Chrifto patria 8c domini noftri domini Leonia divina providentia papa decimi , anno quarto , fuir congregatio prola­ torum in fuperiori capella palaut apoftoltci, in 3ua interfuerunt tnfraicripti reverend iflimi car­ inales » 8c rrfcrendi patres aschicpifcopi &: epifcopi . Et quia fuerat differentia in quadam congregatione privata inter reverendum patrem dominum Petrum epifcopum Syracufanum , ca­ tholici Hifpaniarum regts oratorem et una , 8c ■ reverendum patrem dominum Marinum patriar­ cham Aquilcjenfem ex alia » fuper antefedentia , hoc eft, quit eorum in priori loco (edere B deberet * ex ordinatione reverendiflimorum do­ minorum cardinalium tafirafcriptorum , in hac congregatione praelati (ederunt non ordine confucto, (ed unufqnifque prout ingrediebatur ca­ pellam, ad libitum voluntatis: RevcrendilCmonun dominorum cardinalium nomina funt hec: «· yfl Reverendus pater domino* Chriftophoros Ca- ;jm0 (enatenfis. jit. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta χ Reverendus pater dominus Calefias Bcllunenfis. Reverendus pater dominus Joannes Dominicus Terdoocnfis. Reverendos pater dominus Joannes archiepilcopus Trajocenfis. Reverendos pater dominos Sisson Ariminenfis. Reverendus pater dominus Bernardus Sora­ nus. Reverendus pater dominus Jacobus Civitatis ducalis. Reverendus pater dominus Paulus Forofempronienfis. Reverendus pater dominus Oâavianus Viterbienfis . Reverendus pater dominus Petrus Lavdlenfis. Reverendus pater dominus Gisbettus Rapollanus. Reverendus pater dominos Simon Andienfis. Ctrjiiiilti . Reverendus pater dominus Zacharias Sebaftenfis . Reverendiflimus dominus Antonius tituli fando Reverendus pater dominus Auguftinus NobicnPraxcdis. Reverendiflimus dominus Petrus tituli fanât fis . Reverendus pater dominus Francifcus Dig nienEnicbii, Ancooitanus. Reverendiflimus dominus Laurentius tituli fan- C fis . Reverendos pater dominus Laurentius Dukinert­ âoruir. quatuor Coronatorum. iis. Reverendus pater dominus Ladovicus SaroenTa/rurrAa, , tfifctfi, V iis . Reverendus pater dominus Valentinos PennenReverendus pater dominus Bernardus Tarvififis. Reverendas pater dominus Auguftinus Graflennus. Reverendus pater dominus Dominicus Luceri­ fis. Reverendus pater dominus Atcbaitgelus Avellinus. Reverendus pater dominus Bertrandus epifeopus nenfis. Adrien iis , orator docis Ferraria. Reverendus pater dominus Baltaflsr civitatis Reverendus pater dominus Petrus epifeopus SyCaftellanae. racufanus , orator catholici regis HtlpanuReverendus pater dominus Angelos Laufanenfis. rum . Reverendus pater dominus Stephanus Gabriel Revetsndus pater dominus Simon Modrnfienarchiepifcopus Barentis. fis. Reverendos pater dominus Joannes Baptifta CaReverendus patet dominus Marcus archiepi­ rallicenfis. fcopus Moncmbafienfis . Reverendus pater dominas Amadeus AoguftenReverendos pater dominus Camillos Tiburti­ fis . nus . Reverendus pater dominus Joannes Vinccntius Reverendus pater dominos Goarinus Nuceri­ archiepifcopus Senenfis. nus . Reverendus pater dominus Andreas Militenfis . Reverendus pater dominus Thefeus RacanatcReverendus pater dominus Vincentius Otftonus. ticnfis. Reverendus pater dominus Bartholomeus MonReverendus pater dominus Altobcllus Polentis viridis. fis . Reverendus pater dominus Tryphon CatarenReverendus pater dominus Hieronymus Budenfis. fis . Reverendus pater dominus Vinccntius ArbenReverendos pater dominos Gabriel archiepifco- E fis. pos Dyrrhachienfis. Reverendus pater dominus Paulus NimoficnReverendus pater dominus Francifcus Salainanfis. tinus. Reverendas pater dominas Paris PifaurienReverendus pater dominus Petrus Cervicnfis. fis. Reverendus pater dominus Philippus BrumatcaReverendus pater dominus Searamuza Cuma­ fis. nus . Reverendus pater dominus Joannes RevalienReverendus pater dominus Petrus Caftclli ma­ fis. ria . Reverendus pater dominus Maximus IfernicnReverendus pater dominus Petrus Acervancnfis . P. e verendus pater dominus Georgius archiepi­ Reverendus pater dominus Bafilius Tudettifcopus Nazarenus · nenfis. Reve- 979 jit W Concilium Latb UKINSlV, MajUMiuauus 1. _______ Baptifta A brata duodecima * ultima fefio facrofauM AMMO concilii generali* in ecdefi* Lateraoeofi in Imo CBIH*TI Cafertanos. felito * 10 qua fuit peafens profitas fanâiftk *px· Revertadas put·* domina* Georgius Caftrcnmas domine* nofter. Et fuerant profent** jnfia. fraferipti revwendifthni domini cardinale* , pa­ Reverendus peter domiau* Joasme* acchiepifcotriarch· , archieplficoei ft epifeopi, nec ·οβ put Corinthienfi*. principum oratores » ft Ulnftsc* domini ft bnRcverendu* pater dominai Scaboniai Imolcnrone*, ft alii qoamplorimi doâores ft nobi­ fi« . le* » videlicet > Reverenda* pater dominas Vincentia* Signi­ nus. Reverendos pater domina* Philippa* Pbiladclphi en (is. Reverendiffimus domina* Raphael Oftienfi*. Reverende* pater domino* Juliana* Salaria» Reverendiffimus dominus Bernardi··· Sabinenrum . fis . Reverenda* pater dominos Jeretnia* archiepifcoReverendiffimus dominos Dominion* Portucnpos Tranenfis. B li* . Reverendas pater dominus Joannes archiepifco» Reverendiffimus dominos Franctfro* Albanenput Thebanus. fi*. Reverende* pater domina» Marcus Scnogallien- Ï7Ï7TÔ *£*“**4* pater domius Joanne* Γη . Reverendo* pater dominus Hippolytus Alben. fis. Nec non fanât Dominici» fanât Augaftini ordinum generale*. Reverendiffimus dominua Nicolaus tituli fanA· Prifc· , de Flifco . Reverendiffimus dominus Hadrianus tituli fandi chryfogoni . Dc mandito raverendiffimi domini Antonii Reverendiuimui Leonard·· tituli fanda Sufantituli fanâe Praiedi* Presbyteri cardinali* » de na , Agnenfi*. Monte nuncupati, & aliorum cardinalium ibi» Reverendiffimus domini*· Antonius fanda Pradem prsfentjum fupra nominatorum , dominus ledi*. Andre** Piperariu* fecretarius concilii legit tres Revorendiffimu* dominus Petro· tituli landi Km fchedu.Ia> , unam videlicet foper confirmatione febii, Anconitan·*. te eatenftone Pauline de rebus ecdefi· non alie- C Reverendiffimus dominus Achillas ttali S. nandi* , aliam.vero fuper punitione invaden­ Srxci. tium domo* cardinalium » ac aliam fuper im­ Reverendiffimus dominus Bandinelhu tituli fanpolitic ne decimarum » ac ablolutione fieri La» d· Sabina , de Sauli*. tersnenfi concilii. Reverendiffimn* domina* Laurentius tituli fan­ Quibus per led i i petiit, an placerent conten­ dorum quatuor Coronatorum. ti in diftis fchedulis paternitatibus fuis . Et iuper fchedula Paulina fuerunt diverfi* opinio» Pieevu eimtiulet . nes , & varie altercationes , propter quas vifum fuit profati* reverendiffimi* dominis card i» Reverendiffimus domina* Alexander fandi Eunatibus quod diâa fchedula omitteretur , Se ftachii , Famefiu'. quod Paulina rçmaneret io eodem ftatu , in Reverendiffimus dominus Ludovicos fande Ma­ quo tunc exiftebat. rte in Coftnedin » de Aragonia. Super fchedula opiniones infraferipte > vide­ Reverendiffimus dominus Msrcus fand· Marie licet : in Via lata » de Corneli is. Salamantitfo non plicuit , quod clauderetur D Reverendiffimus dominus Julius fande Marie concilium , imo fuit opinionis , quod de novo de navicula . vocentur prolati , ex quo non eft pax genera» Reverendiffimus dominus Bernardo* fande Ma­ lis , ut poffint fecure venire . Quo ad appro­ ri· in portico . bationem geftorum > dixit quod approbat ea » Reverendiffimus dominus Innocentius fandorum qu· approbaverat : te quo ad decimas , quod Cofm· te Damiani . apponatur daufqla in fchedula * quod exigan» tur poftquam fuerit indiâutn bçllum contra Ta/WarrAa cr 17 Tureas . Adrienfi placuit , excepto quod cupiebat » Reverendus pater dominus Alphonfos Antio­ 3uod ubi dicit in fchedula, efle relatum a Car» chenus . inalibus te prclatis, nulla remanere indifcufla Reverendus pater domina* Criar Alexandri­ * te incximinati , placeret quod adderentur ifta nas . verba , Ex deduâis feu propofiti*. Reverendas pater dominas Marinus AquilejenBudenft non placuit , quod approbentur om­ E fis. nia haâenus per concilium ■ Reverenda* pater domina» Joanne* Vincentius Imolcnfi non plicuit , quod folvatur conci­ Sencnfis . lium cum impofitionc decimarum. Et fic poft varia* te diverfa* difcuffioncs fuit Reverendas pater dominus Latinus Rhegienabfoluta prodiâa congregatio. fis . Reverendus pater dominas Gabriel Dyrrachicnfis . SESSIO DUODECIMA . Reverenda* pater dominos Bernardos TarvifiN no a nativitate domini 1)17. indiâione nos. Reverendas pater dominus Francifcus Salaman. quiuia» die vero decimafexta menfis Mar­ tii , pontificatu* fanâiifimi in Chrifto patri* ticenfis . Reverendus pater dominus Dominicus epifeo­ &· domini noftri domini Leonis divina pravi·, dentia pape decimi anno quarto , fuit cclcpus Lucerinos . R.evf- A F COMCILIBIÎ LATIRAWtΜ·P V. Λ.1* AWM> Reverendus μμτ dou^m» Vlnesotius NeapoH- j CKBim UMN. <ΫA Revusuodus pater dombom Joannes Baptifta CawlUcMfic · Bereeadaa pomr domimm Aadaqu Milite», fit. Revomndns pater dominas Amadeua Am«Ata. fit gubtraatoe. RrverMdra Mtar dominos Rctnrn epifcopos CaiacMgmmfii , enter régie Hifpoaua- •“"g?*·’· Rrraioedui pater dominos Banholomnus Moo- Hal to tis Viridi.. Revomodm pater dombum ChriRopbonu Polignianenfis . 4“i~ *·£?*· Revemodas pater dombras Maximus Iferafen- Reveraodas pator teafis. dominus Philippos Bruges, rom .· Reverendus petet dominos Joannes Revalicnfis epifcopes, orator ouicbionis Braadebotge». Rrvetrades Reverendus parer domiuus Bcrtrandas Adrieofis epifeopus, orator deçà Ferraria. fis. Reverendus pater dominos Aoguftinos Nobicnfis « Reverendos pater dominus Petrus Paulus Efi- ^rtbirpifnfi . Reverendus pater domiaoa Aldronandinus Ni. cofienfis. Reverendus pater domiant Hieronymus AatibarcnGs. Reverendus pater dominât Jeremiaa Tranea. fis. Reverendus pater dominos Clemens Colofirafir . Reverendus pater dominus Georgius NaxaraOBJ . Reverendus BartaGs pater dominât Stephanus Gabriel < Reverendus pater dominn Andteas Spalatcnfis. Reverendus pater dominas Alexander Vienne»· fis. Reverendus pater dominn Marcus Monembafienfis. pater dominn Reverendus pater dominas Reverendus Joannes Theba­ nus . Altobcllus Poles- Gs ♦ Reverendus pater dominus Hieronymus Bodenlit. Reverendus pater dominus Sùnon AriminenReverendua pater dominos Jacobos Potenti- nw ■ Reverendus ducalis . dominas Jacobus civitatis pater Reverendus peter dominus Georgius Caftrenfis. Reverendus pater dominus Jo It amm Salutia- rum. Reverendus parer dominus Vinccntim Signieofts. Rcvetendm pater dominn Thaieus Maccraten-. fia. Reverendos pater domiant Marcus Seoogallicn- fis. Revcrendns petet dominus Hngoliaus Lycienfis. Reverendus pater dominos Scabonius Imolenfia. Reverendus oarer dominus Laurentini Dulcû neufis . Reverendus pater dominus J annotins Trojanus. Reverendus pater dominos Paulus Forofcmpronienfh. Reverendus pater dominos Oftavianus Viterbienfis'. pater dominos HiecuaymusAicuUMS . Reverendus pater dominus Petra» Cervfeafis J Reverendus pater dominus Francifcus Dignien- nne . Reverendos pater Cafertanenus. dominas Reverendus pater dominus BafiBos TudertL nus . Reverendus pater dominus Sutrinus . Reverendus pater Caftcllaon. Reverendus pator Baptifta Joannes Jacobus Antonius dominos Baltaflar nenfis . Reverendus pater dominos civitatis Angelas Laufa- Gratianus Aletri- dominus MS . Reverendus pater dominus Simon Andidtfis, Reverendus pater dominos Joannes Baptifta Anajmanus. Reverendus pater dominus Joannes Baptifta Sulmonenfit. Reverendus pater dominus Hieronymus Arctinenfis . Reverendos pater dominas Ludovicos Satnet> fis. Reverendus pater dominus Petras Lavcllious. Reverendos patet dominus Zacharias Sebaftenfis. Reverendus pater dominus Paulas Nimofien- fis . Reverendus parer dominus Blafius Thelefinus. Reverendos pater dominas Tryphon Catanenfis. Reverendos pater dominus Vincentius OAotien- fis . Reverendus pater dominus Bonifacius Hipporegienfis. Revescndns pater dominus Auguftieos Graftcnfis . Reverendos pacer dominus BencdUhu Chieefis. Reverendus pater dominus Jacobos Marfieanos . Reverendus pater dominus ChriAopboras Cssfimatenfis . Reverendus pater dominos Jonnaes Baptifta Vindeofis. Reverendos pater dominus Joannes Baptifta Marianenfi» . Reverendus pater dominus Petrus Caâelb ma­ ris, fc pro Spoletano. Reverendus pacer dominus Marius Aquinatenfis . Reverendus pater dominus Tranquillus Fe­ rentinus . Reverendus pater dominus Anguftinus Perufinenfis . Reverendus pater dominus Betnatdus Sora­ nus. Kcv> ιΛ° Concilium La riuNmtV. fckSSIO Reverendo* pater dominas Valent mus Pennen Xli. iit . Reverend·· pater dominus Mau haut fanâi Leo­ ni· . Reverendas pater domiera· Joannes Alga ren. fis. Reverendas pater doostmu Hippolytus Alben­ tis . Reverendus pater dominas Archio gelus Avcllinenfis. Reverendae pater dominus Petras Accirancn. fis. Magnificas dominas Joannes Montis mari, ai Reverendus pater dominus Gisbertn· Rapollanas. Reverendus pater dominus Thomas Saonealis. , »7· fauttatn expeditionem adverfus t«m impium Chriftiani nominis hoftem fumer· velimus, una cum bcatitndine vcftra illius furorem compri­ mere , * Chriftiaoo reipublicc pariter confolerc . Idqee etiam ex relatione profati nuntii fui intelleximus » & quo fidei amore , qua pie­ tate optet animam fuam pro ovibus fibi com­ mittis ponere . Qua quidem res gratilfima no­ bis , fed & moleftiffima fuit. Quippe non po­ tuimus non afflidim dolcre ChrUliano nomini inimiciffimi tyranni tantam 8c tam nobitan vior i ani : cui abi ille quem optat finem impoB luerit , ac fuam fibi potentiam Simaverit , in quos potius aut libentius debacchabitur , quam in mileros Chrittianos t Mifinos cos appella­ mus , qui cum opibus florenriflimi fint viribus & animi magnitudine egregii : quorum virtuti non Afia folum cedere , fed 3r ii alter terrarum orbis reperiretur : quali tamen nullibi locorum divitis extent nifi inter ipios Chrillianos , nul­ libi civitates , fefe invicem abfumunt, perfido» autem Chrifti hoftes hac Ar illae v id ores impu­ ne vagari permittunt ; quin & , fi Deo pla­ ce: . de femet triumphum referre linunt , Ce­ terum cum animo noftro repetimus , quod nul­ lus Deus fortis eft , prater Deum noftrum , nullus porro alius , qui coaviaeiat genres in C fortitudine brachii fui : in eam fententiam de­ venimus , ut pro certo habeamus , Turearum victoriam Chriftianis falutarem fore . Voluit enim divina majeftas per hinc exeas Chriftianorum aliquorum mentes illuminate, & dormi­ entes excitare , ac januam pullare , tempus jam elle ex fomno furgere . Qux nobir cogitantibus omnis mceror ille a nobis tecedit , in laeti­ tiam potius vertitur . Speramus enim jsm pro­ pe futurum, cum exterae Ar infida gentes agnofcent Chriftum dominum Deum jintm · neque Turearum tanta viftoria nobis tormidolo'a efle debet : icimus enim quoties omnipotens Deu* hoftibus luis vires dederit , ut fuorum Celera ae peccata ulcifcerettir. Nov imus etia m , quoties D voluerit fido· numinis fui cultores parva mana ingentes hoftium copias fundere . Speraverunt in eo patres noftri , fperaverunt , & liberavit eos - Quod fi tam c«c« aliquorum mentes erunt, Jur tam certis futuri exitii nuntiis nondum re­ plicant , non tamen nobis defpcrandum erit tali pontifice , qualem multa fecula non inie­ runt . Scimus egregias virtute» , inclytas animi dotes bcititudinir vcftr.r , Ar nunc cernimus , quo fervore , qua pietate pro committo fibi gre­ ge inluJct . Quae quamquam nobis gratiuuna i not , unum tamen nobis fumma admirationi tui: , admirationi ne an potius moerori ? quod fan&itas vcftra optat , ut Deus aures noftra· aperiat ad audiendam aliquando veritatis vecem e £ quili vero veritati aures natftcnus occluferimus . Atqui ita de nobis rcfpondemus , nos non tam profundo fomno fopitos in hanc ufque horam obdormivifle , ut hac demum Turearum viftoria nos excitaret , fed diu ante prxvidimut ca , qu· nunc ante oculos habemus , faiiAilfimrqstc memoris prxdeccifore» fanftitatis vcftra: qui xtate noltra vixerunt , monuimus , rogrvimufJ|iic , ii per viicera mifericordia- Dei obtcftati umur , ut Chriftian· reipublicx confulerent . Quorum aliqui nobifeum conlcnferunt, fed tamen frmper reperti funt , qui ram gloriof· , be tam Deo accept· expeditioni inviderent , Sc oinru *85 V«° Concilium Latia AMiHSi y.' omn‘ “I’· »°bii adverfareniur. Qpod fi ili i A gregentur, qnippe l«ngum illati eifet, ft fer. txssio CHtifTl fidem (artitatis valbm peodeeefttau vivmont, telle pericubfam , fed iaaôius veftra , gUdio yt« domini fapar farni* potentiffianm cinAa, iter aafpicutilSmum ingrediatur. Otia quanto ma­ gia «b aliis principibus derelifla erit, tanto eHmb tam lugubre» hoAium vidferinm ii soifceteut, le fpome îm istervotur aapad rit gloriofer, rantoqoe magis ûamenfa Chri. ftianorom multitudo conftuvt , Deo viAious Mn tfUm Mn hoc tompeftate macis, q gratae «flbrri optantium. Nos ver· qat, auc ubi fanAitatem veftram deferemus, qui ultro fees nos potimmum excitare voluit, beatitudicupimus hanc fragilem, ft corruptibilem coro­ ne veftra ejus vicem geaente , ft gregem ovbn» nam, qunm gerimus, cum illa preeiofiffima Se ÎMiam egregie tutante. Qu* A cceptum iter •terna martyrii corona permutare ? Neque ve­ poregent, duce virtute fea, nullum diferimen, ro fabvercatur beatitude veftra Ttascaivm po­ null* calamitas Chtiftian· teipublic* fabeun­ tentiam; non tot apparatibus, non tanta bef­ da, aiü perumefeenda cft. Nofque, quoad vi­ it torum copia indigemus. Ipie namque Deus ta fuperwrit, nunquam deferemus tam g I or io­ B cft pro qu· certatori fu tous. Ipfe docebit ma­ fam provinciam , tam neceflariam , tam ipfi nus noftras ad pralmm , ft ponrt ut arcum Deo acceptam : fed opes , vires , fanguinetn «reum brachia noftra , ipie dabit nobis proteAionem faiutis fua, ft deatera ejus fufcipiet noftrum etiam ad certum esitium pro Chtirti fide conietemu*. Non laboiet in nobis ita­ no·. Quod ft her ram fsnAa deliberatio in que (anAitas veftra , qui a teneris annis, cum aures evanefeat, prout a) b- haAenus fecerunt, adhuc quid effet bella gerere per «ratem ncicincqve ajiqu» aapeditio fiat, tunc fummum il­ remus, cum tamen audiremus efle Tureas, qui lum rerum opificem obleftamuf, pec not non driuifle, quin vita ft fanguine noftro Chri(lia­ Chrifti religionem négligeront , odiflên: · per·* fequereatur , cos potiiïitnum cum primum line reipublic* confulcremus videbunique gen­ tes, ft ipfe, cui nihil ignotum cft, Deus, nos cutfTet, radicitus evertere optabamos. Non la­ nulla alia pro re magis unquam risborsKe. Per boret in nobis, qui ubi adolevimus , * mili­ tarem artem didicimus , non eam feire volui­ 'quem vero deerit , is fcixt fe rationem ante mus ad Chriftianorum civitates occupandas , tribunal Dei redditorum. Cetera intelligec fan-"* Aitas veftra ab oratore noftro , cui lajiu» fenfed potius ad cas vindicandas e manibus tyran­ norum .* non ad«fines adimendos, fed tuendos : C birnus. non ad eorum dedecus , fed laudem ; non ad Datum in oppido noftro Mechlinie, dic ulti­ perniciem denique, fed ad cuftodiam ·: hujufma nsenfia Februarii , anno domini millefim· nue rei telles erunt cunAa bella qu* geflimva Suingeptefimo dccimofeptimo : regnorum no­ temper inviti, femper lacefliu, femper coaAi. torum , Romsni trigeumotecundu, Hungari* vero vigefimofeptisno. Et nunc cum videremus beatitudinem veftram MÎViiniliinuS divina favente clementia Ro­ tot perfiuftonibiM nos ad pa.em Se concordiam manorum imperator, femper Auguftus, ac Ger­ cohortari, & ita velle, pro bono Chriilianitatia ftaftf nos permifimus , 6e conditiones quafmani* , Hungari*, Dalmatis , Croatie, err. iunique tufeepimus, ne mora illa in nobis ef­ rex. anhidux Auftri* , dux Borgondi*, . Brafet , ne per nos defuifte videretur , quin la­ bantiu, CTr. comes palatinus, CTr. banti fidei Chriftian* opitularemur : neve un­ Maximilisnus r quam vox jafti coram Deo faper noa clamaret. Ad mandatum Cufare* majeftatis Neque vero nos cohortetur fanâitas velha, propriam. qui poftquam imperii fccptrum lu/cepimus, ip­ Ja. de Banniflis. fi nunquam dellirihtus , cum quocumque pon­ D A tergo. tifice agere, ut fanAam hanc expeditionem iuSanAiffimo in Chrifto patri ft domino do­ fciperet. Scimus enim eam ft neceflariam , ft mino Leoni decimo divina providentis facroutilem ft gloriolam f°rc · Eacitet modo fe fanA* Romana ac univerfalis ecclefi* fummo beatitude veftra , ft Chrifti vexillum eriget, pontifici, domino noftro reverendiflimo. Se cum reverendiflimii illis patribus iter fchdiQuo finito, reverendas pater dominus An­ fitne adverfus holies arripiat : nos comitabi­ dreas epifeopus Militenfis aicendn atnboncm, mur eam, ft opet ac vires noftra* omnes con­ & legit quandam fohedulam contra invaden­ feremus. Neque *tas noftra , qu* jsm celeri tes domos cardinalium. Qua perleAa , petiit geadn ad fcneAutem feftinat , nos tantillum an placerent paternitatibus fuis contenta in inorabitur t quin fi mors illa pro Chrifti nofchadula. Et reverendo domino Francifco emiue optatiflima obtigerit , sevivifeere nos ad pifeopo Albanenfi non placuit narrativa , in «ternam gloriam fperamus. Sed quid dt nobis quantum narrabantur cafua particulares. Redicimus ? Nem· tam impudens em > aut tam VerendiŒtno domino Antonio cardinali fanCheiftiano nomini inimicus, qui fi viderit Dei A· Praxedls placuit, quoad extenfiones cano­ vitarium cum, re verendi ffimis cardinalibus bcl- E num Bonifacii , ft aliorum Romanorum pon­ I. iptum. Ium id Tuitas meventem. ac * met in expeditificum > difponentes contra contemnentes re­ tionem euntem, non omni renuntiata * merce, verend i Hunos domino· cardinales , ft in eo­ **”* * etiam ad certam mortem convolet. Imbecillia rum res & bona manus vbientas imponentes; nimirum fex·» ', ft infirma etas beatitudinem alia vero non placuerunt. Et in eodem voto veftram fequetur. Quare nos itidem rogamuso fuerunt Petrur tituli fauAi Eufebü, ft Hadria­ fanAirutem veftram, imploramus, obtenamar, nus tituli fanAi Chryfogoni, ft Laona rd us fan­ ut providear , nc quid detrimenti Chriftiana ât Petri Ad vincula . Reverendo patii domi­ refpublica capiat. Confirmet opinionem-, quam no Amedeo epi (copo Augvftenfi plaeuit, dum­ omnes de ea conceperunt , tuc currat nutanti modo extendatur ad pr*latos exiftente» in ecreipubiie* Chriftian* , liberet c faucibus Ur«leliis eorum , qui patiuntur multas infidias. viflâmorum luporum oves fibi comtniflas ; ne­ Br in eadem opinione faerurit Barende , que espedet , quod Chriftiani principes con. Spa I» ten in , Vicc.nenfia , uc· PAonsembafirnfii T c archie- .mum U'm w·.·-^* ?9ϊ ' V® Concilium Latbranbnsb V, MÀXIM1LUMLS L ^gg ZïaïFo arcb'cpife*?* · nec 000 Arimitxnlis , Potenti- Λ ftentibus vulnerantes, ferorum ibcios de qui id XJL ° nus dc Polcnfis epifeopi · Et propter vota reverendiUimorum dominorum cardinalium fnpradiftorum, ichcduia fuit aptata in hunc qui fequitur modum; anno" fieri mandaverint , vel fa&am ejus nomine ra- CMBIÎTI tum habuerint, acipfis invafbribas coafiliumin ijiy. pnrmiftis vel favorem pneftiteriac * defende rtnt , exteudimus dr ampliamus *, non obftaatibus conftitutiooibaa fe ordinationibai apoftolicis ceterifquc contrariis quibufeumque . Nulli Lf tfifcfn fervm ftrvwi Dei λΛ , ergo omnino hominum liceat hanc jüginamnoftttteat rtf mtmeriMK , [ttrt ^ffrrftr* innovationis, decreti , extenuoius dr am­ faut cukîI» . pliationis infringere, vcl ei aofu temerario con4 traire . St quis autem hpc attentare pmfompf*. Temerariorum quorumdam « qui fanfic Ro rit, indignationem omoioocentis Dei, ac bea­ man* ecclefi* cardinales pr*cipuas catholicae torum Petri dc Pauli apoftolorum ejus fe nove­ ecclefi* columnas, qua convenit reterentia obnt incurfurum. fervare contemnant , 8t in eorum res & bona Data Romas in publica feffione , in Latcrama uns violentai aufu (accilego injicere non ve­ rentur , effrenata libido nos admonet & indu­ B nenli iacrofaoâa baüliùa folcmntier celebrata , anno incarnationis dominica mil lefimo qumcit , ut ad eorum audaciam , antequam lonEiotelimo decimofeptimo , dccimofeptimo KaÎius prorepat, comprimendam, ea qu* a prendas Aprilis , pontificatus noftri anno quar­ ccdioribas nottria in didorum cardinalium dignitatis confer ratio nem provida funt confide* to . Deinde tevereodus pater dominus Matinus ratione ftatuta , pro illorum obfervantia fir­ patriarcha Aquilejenfis afeendit ambonem , fe miori noftre innovationis munimine robore­ legit ichedulam impofitionts decimarum dc abmus, extendamus &r ampliemus, prout tempo­ folutionis concilii : cujus tenor talis cft.* rum qualius exigit, 6t tam eminenti m eccle­ ft a Dei dignitati confpicimus in domino foLee rfifctftt fervut ferve*»»· Dei tel frrftl lemnitcr expedire . Sane ab aliquibus citra temporibus damnabilis quidam in Utbe inole­ rÿ Humtrutee , piert tfprtLtMt vit abufus & licentia delinquendi, quo, dum (Wtcili· . ' apoftolica lede vacante , pet* cardinales tu con­ clavi cxiftcmcs de futuri Romani pontificis cieConftituti juxta verbum prophet* , meritis âione tradatur , fi qua de uno ex eifdem car­ C licet imparibus , fuper gentes fe· rrgna , offi­ dinalibus quod in pontificem fit eledus , vox cii noftri debitum decenter excquimur , eam prodeat, ctiam non vera, illius domum vulgus univerfi ftatus ccclefiaftici , ac univerfalis ecclcfi* , eorumque negotiorum reformationem armis aggreditur , & fuper ea diripienda, cum per nos utiliter fadam innovamus , & pro il­ ipfius cardinalis conclave nondum egredi fami­ liaribus eam cuftodienribus , vi contendit : 8c lius inviolabili obiervitione opportuna reme­ dia adhibere , fe ecclefiis cathedralibus ac et­ fi etiam effractis foribus , aut pancte effoflo , iam metropolitan!* , ne diutius fuie palloribus aditus parcat , in pradam omnium bonorum , careant , providere .cogitamus , ac ad illa cu­ qux ibi estant , hoftiliter corruit , nifi arma­ ris ailiduis vigilamus , dc operibus intendimus torum pieiidio defendatur. Nonnullique quan­ indefclfis , per qa* dominicam gregem cur* doque reperiuntur ita temerarii &.· audaces , ut noftre comtniflurn , in confpeâu divin* majealiis etiam temporibus pretextu rixarum > do­ mos cardinalium hoftiliter & cum armis aggredi ftatis acceptum fe obfequentem reddere valea­ mus ■> Tureas vero dc infideles alios , tam in non vereantur t in caquc morantes offendere & orientalibus , quam in meridionalibus parti­ vulnetare , ex quibus cirdinilium honori, qui­ bus hcrofancta militans ecclefia , tamquam D bus confidentes , qui veri luminis verrque falutis iter pcitinaciUima mentium caligine con­ puipureo tota decoratur atnidu , non parum detrahitur , fe eorum generatur contemptus, dc temnentes , vivifie* ctuci , m qua falvator uofter mortem ultro fufeipere voluit , ut mor­ homicidiorum fe aliorum fcandalorum occafio tem noftram moriendo dcftrucret , ac vitam exhibetur . Nos igitur hujufmodi temerarios facratiflime vit· fu· ineffabili myfterio repa­ conatus debita volentes ammadvcrfione repri­ raret , infidiantes dc hoftes Deo odibiles , ac mere , lacro approbante concilio , felici* ieChriftiane religionis pcrfecatores acerrimos fe­ cordationis Honorii «emi fe Bonifacii oâavi le reddunt ; icprimere , ac infeftiffirois creRomanoium pontificum przdeceflorum noftro­ btiiquc eorusn intuitibus , quibus in Chriftiarum , contra aliquem duftc ccclcfi* cardina­ num ianguinem crudeliter debacchantur , non lem hoftiliter infcquentes , dr illis prxfentia , folum fpirirualibus , verum etiam temporali­ confilio , aut favore alfiftentcs , coire fcienter bus muniti prrfidiis , poflîmus auâore dc fau­ receptantes aut defendentes , fe coram domos tore domino contraire. Sane cum felicis recor­ dc rdes , ut lupra, invadentes , dc eorum podationis Julius papa fecundus prrdecefior noftcros, bona , edira* conftitutiones, audoritare apoftolica tenore przientium innovamus , de­ E fter , facrum generale Lateranenfe concilium , de venerabilium fratrum fuoiuin fanâr Roma­ cernentes eas ubique debere perpetuis futuris temporibus inviolabiliter obfervari . Et nihilo ne ecclefi* caidinalium , dc quorum nume­ ro tunc eramus , confilio & aflenfu , laudabi­ minus conftitutiones eafdem cum omnibus dc liter , legitime , fe ex rationalibus caufis , fingulis in eis contentis cenfuris & pernis , ad omnes & lingulas perfonas cujufcumque ft a rus, Spiritu fanflo coopérante , convocaflet , fe in eo quinque feftiones tenu i (Te t , ac festam fefconditionis fe excellenti* exiftentes , qui alicufionem indixiftet : nos , quibus etiam in mino­ jur didorum cardinalium domum , tam tempo­ ribus conftitutis iniitum cordi defideriam iemre diifti conclavis , etiamfi in Romanum tunc per fuerat , generale concilium , ut pote apontificem fit elcâus , quam alias quandocumgri dominici culturam pnecipuam , celebrari 3ue fe ex quacumque caufa armata manu invacntcs , d: in ea violenter aut hoftiliter ali­ videndi , diâo Julio prcdeceflore humanis re­ bus exempto, divina favente clementia ad fumquid diripientes , aut quemquam ex inibi exinu i 9^9 Vl Concilium Lateiamsnib V MAXtMtUANW L iMt ' Λ_Λ yyO ANNO m‘ spoftolatus apicem aflutnpti. honetto , up- A ipûim cautia , propter go·· indiftam facrat , fisiiô juxta ratura terminatu, feliciter claudi fle abXII CHXUT1 liqu« defiderio noftro debitum , es injundo fol vi poitt , couccififlc · Cariffiouu namque in *>*7< nobis cure paitorali* officio , accciliflc conΙρι­ Chnlto filius nofter Maximilianus in imperato­ ς tenus , rem hanc ardentiori voco , fc tota rem cJcâot » Juli* pntdcccftbri* profati, no­ animi alacritate fufeepimu* , ac in dida fefftro vero tempore clare memori· Ludovicos fione illius prorogationem , extunc ctprefli* , Francorum rex» Ar ceteri teges te principesChri& aliis caufis nofttum fc di&orum fratrum ani­ ftiani fummo cam omnium gaudio, Lateranen­ mum moventibus , dc eorumdem fratrum confi concilio ia Spiritu ianao legitime congre­ Isiio fc aflcnfu , ad certum tunc expreflum remgato adhuferunt , ac Piianom coociliabolum Eu* per no* uda , approbante eodem facro per quofdam nullam poteftatem habentes indi.ateraoenfi concilio , approbavimus , & con­ dum , 8c per camdem Julium^ predeceflorem cilium ipGtm ufqoc ad perfeâioocm caufarum , damnatum, juxta ipfiu* Julii prudcceftbrir fenpropur qua* inaidum extiterat , & pre fert i m tenciam pro damnato habuerunt , St febiima • Fm. m · inter principes fc potentatus Chriftianos bellis cx hi* pullulare coptam ( quod femper dum ‘««’• A atrocibus pacatis , noftilibufque Armi* depoli­ ti*, uniret falis fc firma pax componi Valeret , 1B viguit » quamnlurimaa calamitate* prelati*, fc alii* Chrifti fide Ii boa cx diverfi* fchifmatum pro qua tamquam pro faluberrimo bono , intemporibus , Sc aliis generalibus concilii* hataftuns nihil relinquendo , conatus omnes no­ denus celebratis attulifte confiât ) cktindum» ftro* adbibere intendebamus , profequi fc fine ac uuiverfali* ecdefi· pax , Sc unio fccuta debito terminare velle : uoftriquc incommuta­ extitit ^ncc non tam ccclcfiaibcarum quam (·bili* animi, fc intentioni* fore fc efle declara­ culatium, fc aliarum perfonarum mores, quan­ vimus, ut hi* , qu» ad Dei laudem ecclefi»tum expedire vifum fuit reformati , te nonnul­ que prefatx exaltationem , & Chrifti fidelium le cauf« , orthodoxam fidem concernentes , concordiam pertinuit, ablolutis, fanda & perterminate : ac nonnull· alias materi· , in di­ necdTiria expeditio contra catholic· fidei ho­ ctis tribus deputationibus cardinalium fc pro­ tte* fieri , fcliciterque de illis , ait illimo fa­ latorum diligenter examinate k difcutfie, ia vente , triumphari poflet : fc ut ad tam per­ dido concilio folesti cuta expedit· Ae termi­ utile concilium accedere debente* , ab acccifu nate fuerunt , nobifque per cardinale* Ac pnshujufmodi nullatenus ictdherenrur , nullamlato* deputationum hujufmodi pluries relatum que omnino caufam praetendere poflent , om­ nibus fc finguli* ad celebrationem concilii per C fuit , nulla negotia er* difcutienda, examinandaque remanfifle , & a pluribus menfibus Julium pradeceflorem convocatis , fc ad di­ citra, nulla prorfus dc novos quoquam ad eos âum concilium Lateranenfe venientibus, ipfoprolata fuifle : cpifcopofquc in partem fblicilumque venientium fer vitoribus ad concilium tudrnis ad curam gregi* dominici nobifeum Lateranenfe , ad Urbem hujufmodi veniendi , perferendam vocato* * ac alios prclato* in di· fc in ca libere commorandi falvumcondudum, âa Urbe preter iacrorwr conciliorum confuedido f*c«o Lateranenfi approbante concilio , tudinctn, cum eorum fc ecdefiarum fuanun in­ dedimus fc conceffimus, ac reges fc princi­ commodo ac damno, diutius permanfifle. Jtape» hortati iutnut, ut pro fedi* apoftolicx re­ 3ue cx pncmsflu omnibus, qurpernos Acdiâas verentia venientes hujufmodi non tnoleftieputationes in ipfo concilio expediri defiderarent , fed cos libere venire permitterent : ac bantur, fois regum Sc principum pax , Ac ani­ leptitnam felfionem iudiximus , in qua cum morum concordia rcftaie videbatur : pio qua nihil magi* atfcdaremu* , quam ut caufe uti­ quali* mens noftra femper fuerit , qnantomve le» fc neceflarix , propter quas dictum conci­ omni Audio noftro circa illam componendam lium Lateranenfe indidum ruerat , ut detidcrii noftri erat , ad finem debitum perduceren­ D laboraverimus , cuncti* littera* a nobi* ema­ nata* legentibus apertiŒme conftare poteft t tur , tres cardinalium aliorumque prxlatoium , novitque Deus ipfe , qui fumma eft omnium qui caufa* hujufmodi & ali <* conciliares matenii audirent fc dticuterent , auditaque fc difrerum lux & veritas , quot precibus , quamve afliduis orationti in gravc(periculum ac dtferimen propter ty­ As neccflaria diligenter examinaverint , fc ac­ ranni Turearum potentiam nuper dilatam , Sc auôùm dedudx , ut pareil confulcrc fc pro­ curate nobi* retulerint , ac per cos dtlcufla fc videre vellent , io domino , cujus caufa pixciexaminata in aliis quinque feflionibj* lucceflipue agitur, hortati fuimus , ac ex eorum dem ve per nos tentis , facro approbante conci­ nuntiorum , regumque fc principum ipiorum lio, per nos , favente domino , abloltrta fc ter­ literis percepimus , exhortationes noftris tan­ minata fuerint , procul dubio cognofcimu* , te apud eofdcm reges fc principe* audoritaDeum ipfum bonorum datorem piis noftri* , ti* fc efficacix fuifle , iliorumque corda fc fc non nili ad commune bonum tendentibus animo* adeo flexifle , fc commovilie , ut fere defideriis , pro fua immenfa pietate fc milcinter omnes pax tamdiu a nobis pio tcipubliricordia plurimum favi fle , ac nobi* , ut qux c« Chriftianx unuerlah bono dehdcrata , animente noftra geflimu* , fc circa qux plurrmo conclu Ia fuerit , fc fi quid upercft , prope mum laboravimus , videlicet ut concilium Canal. Genertl. Ton. XXXII. Tt 3 diem '‘WWW·»» ΛΡι W Concilium Latb AANiNIi V. >BS*tO ^*** »«ρβ·*ί*· ( ipfo Den faeeete ) fpelit. remr : mente animoquc nothro fnbindt rusbû tevolvattibM , exulut eur aaftnaa in siosniao noftso Jefu Chrifte , ipGqs» foptt hoc grttiu afHBM omnium gratiarum largitoxi , quod ipfo» ad optatam nobis roecosdiam iodaxoru : ac per omnes Chrifti fideics c* fi­ gea laetitiai » qo* in lin»ilibus fieri con fu everunt , k gratins Deo agendas , ipfemque Dcxm , at paa cooduia perdurer , rogandam efta ccnictnns . Solum itaque fupereft, m fan­ da ac perneccflaria contra infidelium rabiem , Chriftiannm fanguinem fitientinm » expeditio captarer : nec oon omnia A.· Gagult , que in undecim fefiianibm partial per nos , partim per Juliam pradeedforem hujufmodi , haâenus tenus t gefta k foâa , potiori pro cautela , approbentur dr innoventur , ac inviolabiliter obiervari mandentur . Habita igitur fuper his cum fratribus noftris k aliis pnelati» matura deliberatione » facro approbante concilio , omnia & lingula in didis undecim (cilionibus gefta 8r fafta , ac Jiteraa deiuper editas , cum omnibus in eis coalentis clan iulis , excepta quibufdsm qua certis perfonis pro universalis ecdchz pace Ar unione duximus concedenda , ncc non caecatorum m illis deputatione apo­ ftolica audoritate approbamus te innovamus , iliaque perpetuis futuris temporibus inviola­ biliter obiervari debere decernimus atque mandamus , k illorum exeeutores ad illa k in eis contenta obférvari faciendum , in Roma­ na curia gubernatorem alme Urbis noftrz , k vicarium noftrum pro tempore exiftentes , ac camerat apoftolica generalem auditorem, qui pertonas libi reipedive fubjeâas ad id co­ gere k compellere valeant : extra vero eam , omnes k lingulos locorum ordinarios deputa­ mus , inhibentes fub excommunicationis la­ ta fententiz poena omnibus k fingulis Chri­ fti fidelibus , nc in prafenti concilio gclta k t.da fine noftra k diftr ledis licentia fpeciali glolfare aut interpretari praefumant : Ac fidei urgente nos zelo , didam contra infi­ deles expeditionem , per nos k diftum Ju­ lium prxdecefîorem , didis caufis conciliatibus expeditis , totie» in didis (cilionibus propofiram k promiilam , k cum oratoribus regum Ac principum apud nos exiftentibus pluries comraanicatam & difcullam , piz memoriz Nico­ laum papam V. etiam przdccrtloren noftrum qui poft Conftantinopolitanz urbis calatnitoium excidium , ad vindicandas Chrifti inju­ rias A infidelium furorem reprimendum, ge­ neralem contra eoi* expeditionem indixit , k quem lolertt ftudio felicis memoriz Calixcus tertiuA , ac Pius fecundas Romani pontifi­ ces etiam prsrdeceifores noftri imirati fuerunt , imitantes ad triennium proxime futurum curu faeultate per nos * una com eifdem fratribus noftris , decimas fruftuum ex ecclefiis k monafteriis , ac aliis beneficiis in univerfo orbe canfiftentibu* , imponendi Ar exigendi , ae omnia k lingula alia , quz ad hujufmodi ex­ peditionem necellaria lunt , k quz in Gmilibus expeditionibus fieri confuevcrunt , facien­ di , facro approbante concilio * fumendatn > faciendam » & profequendam decernimus . Et •t felicem fortiatur eneftum , pias · humiles , ac devotas ad omnipotentem Deum preces juÎ'itcr fundimus , idemque omnibus utnulqce ecus Chrifti fidelibus faciendum mandamua , eoldem Maximilianum ia . imperatorem cle- W A Asm · ac rege» > principe· a Ar potesscatus ArtrtP Cbrsftiaao· , quorum virtutum Dum excitare CrtKUT! nos jubet , hortantes , ac pur vifcura adferi- sjiy. cordi* Dei noftri Jefo Chrifti obfecraatea, perque tremendum ejus judicium ubtaftantes , ut ipfi memores fe dc ipfo ecclefia Chrifti fangaine redempta , At par eo» etiam proprie vi­ ta non parcendo , tuunda k confer* and a ra­ tionem reddituros efiis omnibus invicem pofthabitis odii» , mutuifqve diftenfiouibtu ac G mul­ tat ibus oblivioni perpeto* demandatis , ad dcfeofionem Chnftiano fidei* ficut propria dr ne­ edier io eorum incumbit officio, fortiter te po­ tenter exurgent ; Ar ia tuar*, aeceffitatts ani­ cula prout eorum fuerint facultates, prompta B auxilia p rabere ftudeant , eofdem nihilo mi­ nus paterno afteâu monentes , ac requirentes, ut pro fummi Dei apoftolica fedis reveren­ tia pacem per «os initam , faltem diAa expedi­ tione durante , inviolabiliter obfertare procu­ reur , ne tantum bonum , qaod dextera «omini aflîftente fecuturum fperamus Ar pptanras, ali­ qua interveniente difcordia, Ae dinenfione. va­ leat impediri . Et nc pruriat i ac alii ad prefens concilium , quod fere quinquennium duravit, laboribus k expenfis ulterius fatigentur , k u& eorum ecclefias vilirare , 8t confalari poftint , ac aliis certis rationalibus k juftis caufis pnziens concilium abfolvimus , 8r cum benediâione domini dimittimus , oninibofque Ar fingulis C in eo exiftentibu» ad propria remeandi , hero eodem approbante concilio , licentiam conce­ dimus . Et ut ad propria , aliquibus fptritualibus muneribus refeâi, cumulatiori gaudio re­ meare poflint , ilfis eorumque familiaribus ple­ nariam omnium peccatorum iuorum remiilionem Ar indulgentiam lemcl in vita, k in mortis ar­ ticulo elargimur. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pa­ ginam noftrz approbationis, innovationis, conftitutionis, mandati, deputationis , inhibitio­ nis, decreti, munitionis , requifitionis , abfo­ lutionis, dimiftionis, conceflionis, Arelargitionis infringere, vel ei aufu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare przfumpferit , in­ D dignationem omnipotentis Dei , ac beatorum Petri k Pauli apoftolorum ejus , ie noverit incurfurum. Dat»Roma in publica feffione, inLateranen­ fi facroianâa bafilica folennitercelebrata, anno incarnationis dominiez millefimo quingenteli­ mo dccimofeptimo xvii. Kalcndas Aprilis, pontificatus noftri anno quarto. Qua perlcâa , petiit, an placerent paternita­ tibus fuis contenta in Tchcdda . Et omnibus placuerunt, exceptu iafrafcriptia, qui dederunt vota, prout infra. Adrienft placent omnia , excepto quod in confirmatione geftorum per concilium, placeret fibi, quod ad illa verba, Omnia negotia, ad­ E dantur ifta verba, Ex propofitisj ita quod fenfus fit, Quod omnia negotia ex propofitis ino­ rum expedita. Tranmfi non placuit claufura concilii. Dyrrhachienfi quo ad decimas placet, quan­ do erit ineepta expeditio contra Tureas. Salamantino placet quo ad decimas, quando erit incepta expeditio : fed quoad diflbhitionem concilii , non placuit . Tarvifmo placet, quod confirmentur ea, qua fibi placuerunt in altis : k quo ad decimas , quando erit incepta expeditio . Gratfcnfi, Cbicnfi, Muntis viridis , Montis miri- 99 i W Concilium Latiranbnsa anno mar*n’ placent » quo ad decimas , quando erit A rwTrrrr Optditic litr, Imolcon non placuit, de decimis (implici­ ter . 1 Cervicnfi, Lycienfi, Ferentinenfi, Peru fi no, Sorano, Maceratenfi , Sc Nibienfi placent, quo ad decimas, prout Dyrrachien fi ar aliis, quan­ do erit incepta expeditio. « Algacenfi placet , quo ad decimis quod obfervetuy contuetudo antiqua , quando fuit fa­ da expeditio. Generali pradicatoram placet diftblutio con­ cilii , in reliquis dixit (e paratum obedire. Et fie colledis votis per ferutatores, Ac fida relatione fan&ffimo domino noftro , venerabi­ lis vir dominus Marius de Pcrufchis , procura­ B tor facri concilii , petiit inftnimentttm Se inftramenta omnium gqftoram. Demum reverendimmos in Chrifto pater do­ minus dominus Alexander fandi Euftachii , lands Roman* eccicfi* diaconus cardinalis , alta Sc intelligibili voce cantavit : Domini , ite in pace } Sc cantores capella domini noftri in eodem tono refpooderunt , Deo gratias. Et eonfequenter inceperunt canticum , Te Deum laudamus . Quo finito > fandiffimus dominus nofter equitavit , comitantibus reverendiffimis dominia cardinalibus , patriarchis , archiepifeopis , Sc epifeopis , Sc quamplaribus aliis iliuftribus dominis > tc rediit ad palatium apoftolicum . C V. cum in eo genere omnes ingenii viret aut periditanda , aut tamquam chord* intendende fint , Ac veftr* aures ita caft* Sc religioi* ha­ berentur , nt fi quis fe illis accommodare ve­ lit , non folum eleganter, verum etiam Attice dicat oportet , omnem me* orationis aditum, ficuti in facris fieri confuevit , divino numini confccrare inftitni . Quapropter te Deum fo­ lum regem , te folum dominum , qui in una fnbftantia trium perfonarnm , per bmpliccm , fummam , fontalem & perfedam unitatem , nnus fupra omne concilium , Ar in omni con­ cilio , tam przfens , quam veras exiftis, quem propter beneficia Chriftian* tcipublic* , opti­ mum , propter vim atque potentiam , maxi­ mum nominamus , Sc qui me* fidei laborum­ que meorum tcftis , ingenii atque confilii adju­ tor, Se orationis ac didionis audor femper exi­ ftis , precor Ar quzfo, ut ex tui divini eloquii fonte, hodierna die mihi cafta Sc religiofacontingat oratio . Verum ( quod vitio dari folet ) ne mce orationis membra , ab ipfo deprecatio­ nis capite abhorterc videantur , dicam brevi­ ter , quam res tanta dici poteft , de origine Ar majeftate concilii , dicam dc myftcrio Ac bene­ ficio, poftremo dicam de dodrina atque virtu­ te . In quibus oftendam potiifimum · quantum pontifices Ar iacerdotes eccicfi* , Ar quantum pontificibus , Se facerdotibus debeat Chriftiana refpublica Concilii originem , ficuti ego accepi , a Deo optimo maximo initium Sc formam fum{ififle fatis conftat . Nam cum in principioczM**»·» Cervini ffifiefi ifcrnincflc crue»· in in*· ittitK4 ftffiuu fiertftnSi Lnterc»enfii ttntilii um 8e terram creaflêt , cclum iplom m tres principatus C quos hierarchias vocant ) ioftiditl* KnlencLu ^tfrilù , a»»· tuit , ac quemltbc principatum in totidem an­ dzwûw XJ 17· fedtHTt Lttet X. f—iifitt VMjrfgelorum chorus dtftinxit· Quos cum ipfc prin­ fli· Λ·ΚΟ V. ceps Ar parens Deus , unitas prima , lux pu­ ra , divina , Se infinita creaflet , eos deiformes Cum ab incunte state , lanftiffime pater , fpiritus , snentes intelleftus Sc intelligcntic ca­ facri principes atque pontifices , fta tui flem , paces, & quali oculos cflie voluit, qui ad Deum eos qui ob rem apoftolicam , laborem otio , xpfum converfi , St ab eo divinitus exciti , lu­ communem utilitatem private gratis , przclacem, eflentiam, vitam, 8comnem perfedionem ratn mortem caduce vite non anteferrent , acciperent , Ar rnrfus ita divini Ac fandi ignis male de fide catholica (entire , Ar ab hinc ferimaginem pr* fe ferrent , ut primus principa­ me triginta annis in omni mez vite ratione , pro hujus imperii fide , dignitate & auftorita- D tus , qui in celo empyreo fub Trinitatis ftdc exiftit , fola luce divin* unitatis , nullis interte , omne meum tempus , trudium , laborem , jedis fpiritibus, fecundus in cryftallino eodem atque induftriam * etiam adverfus hoftes Se ini­ fulgore , per primum tranfmiflb , extimus vero micos, cafte Sc integre impendiflem: nihilo fein fapphirco orbe , quem firmamentum vo­ cius , ex quo hujus lanaz fedis beneficio in cant , radiis divinz majcftatis , ex ttansfufioboc facrum collegium pontificum cooptatus fum , ne fecundi , oui fecundus loco fupremi lumine non obfcura res eft , quot labores , pericula , confperfus illuftraretur , Ae illuftraret , purga­ diicrimina, pâtiras, carceres, calamitates,do­ retur , Sc purgaret , perficeretur , Ae perfice­ mi forifque difficillimis hujus facri imperii tem­ poribus , ejus juflu fubierim . Ex quibus opti­ ret . Hic eft tons divine lucis , hzc origo at­ que majeftas concilii . Cujus quidem concilii mo cuique fatis datur cernere , quanto cum cum fedem tum regnum Lucifer ( qui ut alii , mei capttis periculo , hanc fandam fedem ju­ primz : ut ahi , fecund* hierarchic principa­ verim , quanta cum innocentia infimulantium tum gerebat ) ilicct affedarct, cclum Trinita­ invidiam & ementiendum calumniam pervice­ tis fuperbia invadere voluit. Unde ingenti cum rim , Se quanto meo cum labore vivat me­ rum timui exemplum tum privatz tum publiez E, exercitu , qui ftiit ex omni choro angelorum , fub i to tamquam fulgur in terram excuflus , in fidei ■ Nunc quoniam hanc provinciam in hoc mon ft rum deformatus , &. in barathrum detrafacrofan&o Lateranenfi concilio mihi decrevifus fuit . Cujus occafu, divinii concilii regnum ftis , facile intellexi , neque meorum laborum illuftratum , purgatum , Ac perfedum eft Sed memoriam apud vos abolendam efle , neque neque ab re dictum fuifle velim , Luciferum veftram erga me gratiam . Quare ut meo prifulguris in morem ceodifle . Nam quid aliud ftino more , 8c vcftro obtemperare judicio , fuperbia eft , nifi fulgur , cujus furor quanto Se huic quoque provincie frudum afferre vi­ magis ardere videtur incurfu , tanto magis dear , ab ipfa Laodicenfis concilii fententia , fubito occafu extinguitur ? Divino igitur con­ quz pontificem quemque in omni concilio de cilio in hunc modum illuftrato , ftatuit Deus , omni re atque utilitate totius catholic* ecclemagno quoque mjfteno & beneficio terram , fiz dicere voluit oportero , brevi 8r compenhoc eft humanum genus , quud terra dici* diofa dicendi ratione non difcedam . Itaque Tc 3 CUI, Cone il. General. Toni. XXXII. xn, " Wf XlL CONCILIOM LatHANBNSI V, qua primum veneno cadeo- A ;----------------------lia» Spirituum » ----mox— primi parenti» noxa , quando fi angelus nan cecidiffet, & homo non peccaflet , corrupta inerat . Verum cum omnia calorum rirtus vehiculo luci» ad terram trans­ férât ur , angelorum minifterio ( qui in extimo funt orbe , St quibus Sacra myfteria , ceremo­ nia , regna , urbes » mortales cura funt ) faâum eft , ut divini concilii myftcrium & be­ neficium in terram tranfveherentur , quibus poffent anima corporibus clauix , divini fpiri­ tus lumine , vi 8e gratia per immortalis virtu ­ tis participationem , quam cum angelis habere videatur , in celum trahi , quando , qui tra­ huntur fpiritu , ii filii Dei funt , non autem Luciferi exemplo , qui non extolli , ficut cete­ β ri angelorum chori , qui radiis divin· gratis illuftrantur » fed aieendere voluit ; demens , tc ipfa quoque fuperbia dementior , cui tam preciarum munus a Deo collatum fui liet, Ii in fide permanlifice. Igitur Deus vivo oraculoelcgit fibi pontifices , 8e Sacerdotes , Molen Sc Aaron , qui inter deferta loca montis Orcb , gregem palccbant , quorum monitis « lignis Sc legibus ab Ægyptiorum tyrannide liberati funt populi, protniiiam in terram dudi, cxleftirore nutriti, fubmerfi tyranni, debellati holies, dejeda idolorum limulacra , devorati ab ipfis ter­ rs faucibus fchifmatis audore», formati morta­ lium more», audus pontificum Sacerdotum numerus , conftituti duces , principatus , con­ c ventus, collegia, ordines, inii itu ta facta alta­ ria, Sacrificia, denique przpotenti Deo taber­ naculum, quod effet unum in populo, Arunum in quolibet mortalium, conditum· eft . Sed ne fingulis in figuris mes narrationis immorari videar , tacebo ipfius montis loca circum ad­ jacentia , Siccitatem omnium doctrinarum , in quibus greges domini fruftra pafcebantvr , iignificoe. Tacebo Molen Se Aaion a Deo opti­ mo maximo pontificalis & Sacerdotalis ordinis fumpliiic originem , cujus ordinis dodrma & beneficio , Spiritu fando audore , a Servitute vitiorum liberati populi , Se viam redam ingrefti , ad promiftum Salutis regnum pcrduccT tentur . Tacebo etiam Sublata idolorum Simu­ D lacra , divetiorum tyrannorum pravos animos , malis artibus imbutos , λ* variarum dnciplinalum prodigia , & vanitates oftcqdcrc , quae cum mortalium vitam & ingenia captivareaflueiceient , evangelic.» veritatis eloquio aboleren­ tur ■ Aggrediar tamen , non tranfverlls locis aut tranilationibus , ut plerique faciunt hallucinatore^, Sed veris Sententiis ab ipio Molis , & .hid's, iecretioris dodtinx ienlu depromptis ' tabernaculi divinum Sc necefiarium opus . Cu­ jus quidem fi quaeris aedificium , totum Spiri­ tus , totum ecdefia , totum cx|um & Chriftus cit. Nam prini · , quid fibi volunt loca illa in eo iantu» , nili ut paiern & fanâitatcm fequamm , Ii Deum ipfum videre , fi placidum & E fautoicm habete volumus . Quid column· ar­ genteae , mu pontifices Se iaccrdotes , qui pa­ tientia, fide, juilitia , pietate , continentia , dodrina & mentis candore, flabiles, firmi,ni­ tidi Se praTilgentes lint , ut ipfi quoque Dei tabernaculum fieri poflint , quo fando impleri Sp;n:u , divino frui eloquio , & ilio» docere queant, fi pontifices, fi Sacerdotes efle volunt : ilioqui non columnas , Sed umbr· , non ar­ gentee Sed plumbcx erunt & obtufr ■ Quid candelabrum Septem luminibus diftindum, nifi fcptifatiutn fandi Spiritus lumen ? cujus fulgo- MAMMOum»* t re pontificum & iaccrdotum lumina ita node» “aNNO* jies accenderentur , at femper yigilare , CHR.IJTI femper infidias Satan· intueri poflint : quo- sj«y. rum lumbi caftitate prccindi , fpe firmi , bo­ nis exempli» robufti , manu» caritatd» 8c fidei lucernis accenfas pretenderent. Quid «lia? Ipfa enim roenfa Chriftus eft , in qua duodecim pa­ nes propitiationis , duodecim Sunt apoftoli , qui Jefu Chrifti virtute atque dodrioa imbuti , panem quotidianum angelorum, panem Salutis noftrx , panem eucharifti· quo vefeimur , pa­ nem dpnique evangelic· dodrinx , tc admira­ bilis ac divini verbi , quod audivimus , obtu­ lerunt . Thuribulum , fandorum oratione» tc mortalium lupplicationes, qu· per ora fando­ rum afeendunt ad Deum . Quia illa d*o alta­ ria ? Unum incenfi , hoc eft. odor catitatis te fidei , qui angelorum minifterio fertur ante tribunal , Sc ante ipfum fandi Sc puri agni al­ tare divinum ? alterum victimarum , m quo continenti· cultro Superbiam quali taurum , arietem quali iracundiam , hircum ipfam luxu­ riam , her dum vitiorum fordiiatem ·, 8e vitu­ lum quafi faginam omnium voluptatum cupidi­ tatumque immolare debemus? Arcateftamcati, in qua fecunde legis tabu!· , hoc eft, novum inftrumentum evangelic· veritatis , Sc Jefu Chrifti myfteria (que in arca ecclcli·, in arca animorum noftrorum perpetuo erant perma·fura ) portendifte videntur . Virga Aaron » virga redi , virga regni , virga pontificum tf iaccrdotum , que fanda eft inftitutio , fumma dignitas , Sc jufta ac Suprema juriSdid» , tc qux non vitiorum vi , non terreo putri» domi­ natus humore , fed fuo ingenito virtuti» , Se dignitati» viditit Succo , Sc vigore flotefeit di­ vinitus . Urna mann· aura iatcrçluüt , Subti­ lis divini verbi intelledus, te dulcis fandi elo­ quii cibus, qui non aurario in plumbo oblique 8c obtorte diilitnulationis , .Sed ipfo puto in auro fidei fervatus , pontificum ÿ Sacerdotum minifterio , neregriiunübu» in hoc vite curri­ culo fcnlim exhibetur . Ipias etiam gemma» , coccum , byflum , purpurins , hyacinthum , quorum ornatu fxpe angeli cprufcarc viden­ tur : nitorem , munditiam icientiam , carita­ tem , juftitiam. Spem , fu.-m , Sc ceteras vir­ tutes, quas tametfi totiusccclcfi», tamen pon­ tificum Se facerdotum ornatus , 8c indumenta efle latis conltat . Una Sc altera cherub ,. que fupra arcam explicatis alis funt pçfitM » fcientie, intelligent)· Sc fapkntix fulgores, ab illa pura divina Sc infinita luce per tranfennam eccldix, in animos pontificum Λ facerdotum tranfmillos , accendunt . At vero fanda fandorum ( qux Semel dumtaxat intrare fas eft ) caelum ipiutn oftendete, ubi in latiffima tc lucidiŒma regii , quam vigor hujnaox mentis penetrare nequit , perpetua in majcftato atque, unitate cum Patre & Spiritu fando , Jçfus Chriftus iuper Seraphim caritatis igne incendi* , fuper cheiubim intçlligcntia? Splendore fulget , fuper vero throno fedet judex fxculorum. Infelix Judxa , qux cum per tot annos ScdilSet fuper ca­ thedram Moyfi» , Se Spiritus fandi Sacrarium fxpe extitiifet, non in Abraham, non in Haac > non in Jacob , non in Mofe tabernaculum in­ tellexit : qçi cum per fanditatem Deum excoluifTent , non ex caducis arborum frondibus , ficuti fuperftitiofa Sc caeca Judcoram turba quotannis facere confuevit , fed ex virenti­ bus virtutum omnium ramis ita animos for­ maverunt » ut finguli · Dei tabernaculum a» Spi- 997 ιΛ* Concuïum Lateianbnsb V. MAM,Sm?,e’’ 9S8 ;W1Î0* Spirit·· fanrii faertriana fierent . Infelix Gras A fuperftitiofa femper vifa eft « ft ficati in pro- jgj jiq HK.im 6X4 » S°· humanarum rerum arbitra , at— verbio k;~ * ** ■ingenita ---------- levitas ft ·- crudita —J:— ------vanitas . ' χπ spy. que omnium doririnarum inventrix , ft orbis - Docuit divino eloquio Mofes Dei diieipultss , cum prima· veteris difciplin* tabulas contre»iften* flot femper extitit, ufque adeo ab hiac fet * fecundas vero digito Dei vivi ( hoc eft * centum aanis pertinaciter illam caftam ft fam· virtute verbi humanati ) inferiptas * in quibus riaa Hilarii , Athanafii , Chryfoftomi * Cyrüli , Pamphili > Hierochei > Epiphami, Baitevangelic* veritatis mvfteria continebantur * in •rea teftamenci * quod Chrifti morte fancitum lit « Gregorii , ft aliorum fanriorum patrum eft * fervandas duxiflet . Docuit Salomon rex * doririnam déférait » ut ea deferta , col lap fa lit cum opulentiflimum Dei templum * ad illius religio : qua collabentc , ita corruit imperium* fanriiflsmi tabernaculi exemplum * pro abroga­ ut hodie non Colum ab illo fando tabernaculo tione veteris ritus ft difciplin* * ac receptione abhorrete * verum etiam fidei doririmr ignara nove ft evangelic* dori rm* * a fundamentis videatur . Infcliiiane dicam * an ingrata Chri■dificaflèt : cujus velum * in quo fanria fan­ ftiana rcipublic· regna atque imperia, quzncriorum erant * ft tamquam cclum ab alii parquiflimorum fpirituum fallaciis * ft fuperbo ty­ rannorum dominata cum diu captivata eflent * B 1 tibus difcludebatur , in morte Chrifti fciflum eft * ut divina myfteria humano genet i tnani•c Jefu Chrifti myfterio * ft apoftolorum * fcfta fierent » ft ut per altioris evangelii facrapontificum ft facerdotum beneficio in taberna­ mentum atque ejus virtutem* tum primum mor­ culum recepta fuiflent , tanta difeordi* cupidi­ talibus viam ad illam veram fapientiam & cclctati· ft luxus infelicitate , t.nta bonorum in­ fte regnum patefariam efle offenderet . Poftregratitudine tenentur * ut jferc multo infeliciffimo docuit Chriftus , folus magifter ft pontifex tna ft ingratiffima dici poflint . Quid enim in futurorum bonorum , cum templum , ft taber­ humana natura infelicius , quid mifcvius efle naculum non manu fariurn * fed majus & perpoteft illo * quem nimia infpcrat* fortuna au­ feriius * hoc eft ipfum czlum prz ie ferret * ra evexit » quem nimia divitiarum affluentia implevit , necdum explevit * ft ouem nimia fe­ cujus femel non per ianguinem hircorum aut vitulorum * fed per proprium cruorem primus licitati* opinio corripuit ? Quia etiam ingra­ introivit fanria fanriorum * admirabilem * pertius , quid dcteftabilius , quam nulla benefi­ ciorum memoria , ficuti noftra tempeftatc om­ feriam , fanriam atque divinam fapientiam ft doririnam , vita * virtute ft eloquio » docuit nibus datur cernere * nullus laborum ft virtu­ tum meritis tangi * aut nulla eos gratia profe- C & oftendit , fuos pontifices & facetdates ia ter­ ris conftitait * divino igne afflavit * legatos Spi­ qai , qui ut grati viderentur * fub ipfo labo­ ritus fanrii elegit , columnas ecdefi* effecit * rum falce dcfdfi , fpoliati , vexati * everfi * ecclefiam eorum humetis impofuit , & przcoaffliris ft necati funt , quorum merita non Co­ nes divini eloquii effe voluit i atque licuti ipfe lum perpetux oblivioni tradita , verum etiam miffus a Patre fub legibus fuerat * i dem t idem 3oi vivant , ab omni honoris aditu aut exclueos in univerium terrarum orbem , tamquam untur . aut vexantur aflidue · Rurfus vero * agnos inter lupos mifit , non ut vanam & va­ quid infelicius ft ingratius fimul elfe videtur * cuam barbarorum , Grzcorum , Latinorumve Îuam nullo virtutis prxmio ( in quo humana fapientiam docerent , led ut omni creatur* rlicitas collocata eft ) adduci * nullo Judroevangclium, evangelium dico* evangelism prxram aut Gnecorum exemplo vitam in melius inftituere, fuper modium voluptatum federe * animi dicarent. vigorem pro fide catholica non accendere , fi­ Eft igitur evangelii inftrumentum * lola innitimis & fociis arma inferre , orientis impe­ telligentia > loh dil.iplina , 8c lola vera , cafta & fanria fapientia : cujus non mortalis, fed rium ( quod toties declamatum , acclamatum ft! conclamatum eft ) non vindicare , tot populo­ D ipfe Deus opcim maximus aurior , efferior & rum fervitutem non rcfpicere , corruenti taber­ illuftrator , exiftit : ex quo quidem evangelio naculo ecclefix non occurrere , infelicitatis & omnium doririnarum , virtutum , ft rerum di­ ingratitudinis poenam non cxpavcicere « deni­ vinarum atque admirabilium, tamquam «a oceaque nulla juftitia , nulla pietate . nullo Dei no , cum venz , tum fontes effluxerunt · Quo­ rum fanrios latices cum pontifices ft facerdotes motu permoveri ? Atrox eft enim , ferum ft in­ humanam , ita fuis cupiditatibus incumbere * ebibiffent , dzmonia & dsmoniorum mtniftros ita fibi indulgere * ita lui oblivifci , ita fortu­ ( qui per tyrannidem catholic* fidei cultoribus nam non metiri fuam , ut aliorum calamitates, aqua & igni interdixerant ) ejecerunt , ferpenlabores * jariuras * menta , virtutes , benefates , vitia * fchifmata * herefes & hzrttiftas ria aut neglexifle , ant toto peâure non exce­ atque eorum prodigia , quorum venenum ter­ ptée videatur. Sed «ferrea , devia & dura tem­ rarum omnem fubverterat , fuftulerunt . Lin­ pora * o cupiditatum exeam ft diuturnam cu­ guis locuti funt novis , cum fanrii Spirituscloram * o milcram beneficiorum oblivionem * & quio pleni , mortales ad poenitentiam permo­ o tenacem * noxiam atque fu pe rb am ingratitu­ verent * ac divinz fapientic arcana , tot editis dinis naturam , infinitamque duritiem , quz E voluminibus , nobis aperirent . Mortiferum po­ 3uanto magis tuarum cupiditatum venenis inculum impune biberunt , cum nullis illecebris * ulges , tanto magis mortalium odia acuis* vi­ nullis cupiditatibus tarii , per medios veneno­ te labores exaggeras , animi anxietudinem ac­ rum potus , ignes , gladios * aculeos * interi· cumulas * pietatis lumen extinguis , atque ul­ tusjft mortes , vitam ft immortalitatem inve­ toris Dei iram , furoremque tibi aflidue provo­ nirent · Denique iuper zgros manus impofuecas. Nunc vero de doririna atque virtute* qua­ rilnt * cum* ecclefiam , fidem , atque religio­ rum ta met fi magnus eft campus * tamen omnia nem , zgras , exanimes * jam cojlabcntcs * ad in breviifimam arcam a me deduceada erunt . fanitatem * vitam * & in fuam federn reftitueOmnis enim * que a Magis , Chaldsis, Gymrent , corporum egritudines curarent , fordo nofophiftis , Brachmanis , Diyidis , vatibus , animorum delerent , ac folo fanrio ft ineffabi­ Pythagoricis , ft ceteris philofophis effluxit fali Jkfu Chrifti nomine omnes ad ia lutem redu­ picntia * tam vana ft incerta quam inanis ft cet eat . Quorum illuftres animz * rebus fanrie & Noti Concilium Latbianbnji V. IOOO feliciter geftis » ca via > qua Jciys Ch ritius a rat . Cum enim Romanus pontifex legitime conftitums nulli judici praeterquam Deo fubjedus fit , & a nemi­ ÇHRISTI vi^or * triumphator ad patrem attendit, iemcl ne , ut patresSucflioneniisconcilii profitentur* judica­ ijry. duntaiat iancta faaâorum ingrcflx divinum ri poffit , licebat eidem juftiffime cjufmodi ufurpatum templum* tabernaculum tot variis Qcllis , tot illegitimum judicium declinare , etiamfi nulla aliacaufii graviore impeditus fuilfet . Quas vero ob caufaa alias innumerabilibus luminibus , tot claris Gderibus pontifex reprobato & annuliato Pifano conciliabule ita ornarunt , ut eorum fulgoribus alGdue facrohanc ecuuienicam hoc tempore Romae potius * quam , ianâa illuftretur , purgetur , fir perficiatur ec­ pilis congregari voluerit , cx bulla'indidionia Dujua clefia . Quapropter te in primis ianâiflimutn concilii dixi fupra in notia conciliabuli Pifani. patrem* qui pontificum & facerdotumomnium b Leitrwfr V. ) H»c fynodus inter mcumenicas in qMcoin » eccicua Latcranenfi Rom· celebratas numero ft ordino cameaievm pontifex optimisa maximus cxifiu * deinde vos Juir.ta eft . Provincialium conciliorum eodem loco fub *κα, facroe principes, oui tamquam vim leges in le­ ivcrlis pontificibus celebratorum numerus eft tantus* nam amdue conti iritis , maxime &quam tnaxiut cum nomine pontificis illius cuius tempore habita ipc decet , cuna pro divini concilii majcftate * fuerunt , convenientius , quam cum certa numeri nota tum pro facrofandn ecclefia dignitate » quiete inferibantur , citentur , ft proferantur. c . ) Pmfidium pontificis , profentia Oecamcal· * auâoritatc hunc ordinem facrorum pontifi­ cum * facerdotum * quos Deu· elegit * Jefus B patriarcharum orientalium , refquc graviflim· in coo> rem. cilio habits, ctcumenicam fynodum clTe convincerent * Chriftus inftstuit , Spiritus fenâus firmavit , etiamfi a da fynodalia nihil iftius tituli continerent. ac veftra membra , veftros angelos * quos ad d DrriisMMsfcpnoMii· . ) Eorum dumtaxat quaaudomanum haberetis , * quos in univerium mitte­ ritate apoftolica ft confenfu totius ecclefi· confirmata ft recepta fuerunt. retis * efle voluit : in facrofanda catholica 8e e Appmhmn* ) Leo pontifex per bullam * quae con- A _eo f^^t apoftolica ecclefia * cujus onus (ut hoc fandum tinetur in adis fynodalibus , iftam fynodum non can- 5pp”*h*t<>si imperium late propagarent ) fuppoliris humeris tum approbavit verum etiam ad maximam ejus dignita­ per tot annos tuftinuerunt , labores obierunt , tem declarandam gravi pœna interdixit * ne quiiquam inlcdationes * injurias , pericula , cruces & cru­ ad decreta , canones & conftitutiones facrofandi con­ cilii ullas gloflas vel interpretationes citra confenfuni ciatas (obierunt , ob tot meritorum magnitudi­ fedis apoftolicx adjiciat . Parebo monitis eccleli· , nnem * ac eorum ipforum precipuamdigoitatem* hil interpretabor amplius .· quidquid deinceps , ledor , fidem *■ virtutem * dodrinam , conftantiam , a me huic editioni alibi sppofitum videris , fcias efle patientiam atque vigilantiam , quibus maxime hiftorias ejufmodi , quas ex probatiffimis hujus fiacub addidi (ant* in ea, quam divini verbi eloquio a feriptoribus fummatim excerptas pofteritati tradendas efte putavi. Deo acceperunt » gratia , poteftatc & libertate f CretM/· & futtwAfci*·. ) Horum omnium nomi­ fervare* colere, ornare, honeltarc : ut & fua ft-C na juxta ordinem dignitatis apud ada fynodalia di­ bireddatur ecclefia* & utecdeliz dignitas, di­ verfis in loci» exprefla inveniuntur . Sederunt eo ordi­ gnitati audoritas , audoritati Chiiibana refpune , qui in conciliis acumen icis hadenus obfervari blica , Chriftianz vero reipubl icc pax, juftitia , conftievit. g Ctiura . ) Quibus de eauiis hac facroûnpietas , & ipia Jefu Chrifti facra & fanda inftida fynodus indifla ft congregata fuerit , dixi fupra Aflaeeneili tutio reftituatur. Dixi. ■aHüô* CenciHui" · m» iedt- ■·*· ' *' Noterici re- dasgeoiw. verbo : quid vero in iifdem caufa adum iit * iummatuae indicant fummaria feffionum fynodiearum , qu· adis “arantut. concilii nefeio a quo préfixa inveniuntur . Qu« cum plu­ IN · CONCILIUM * LATERANENSE V. rimis in locis pneter titulos ft infenptioncs nihil ha­ beant , rerumque geilarum & conftitut tonum editarum < cecumenicum 11 decimumfeptimum ' appro­ parum contineant , pergratum fore putavi, fi argumen­ batum , f centum & quatuordccim epifeopota dumtaxat fmgulsrum feffionum , quam poffiim brerum , < contra Pifanum conciliabulum, aliifv.fllme hoc loco enarrem, eaque dumtaxat his adjiciam, que de caufis fub Julio papa II. h anno domi­ qu« in przdiflo fummarlo deliderari videntur. ni MDXIL inchoatum , Ar tetnporc Leonis Prima feffione , qu* habita eft decima Maii , anuo Sert·0 L pape X. anno MDXVIl. abfolutum. Chrifti millefimoquingentefinio duodecimo, Julius ort~ rj tionem habui: , qua patres concilii ad fchifmatis PifaJ ru conciliabulo propagati extindionem, ecclefi* fanda Nora StvttiNi Binii. reformationem , principtrm Chriftianorum concordiam & unionem , expeditionemque contra infideles fufeipiendam exhortatus fuit ■ Qua finita recitata eft bulla * Cmo'Iîm* . ) Hanc fynodum andorltate Julii pap» Indidi concilii , continens caufas fupra memoratas , fccyndi indiâamft congregatam , Maximilianus auxilio ft coafilio promovit . Omnia enim mandata qu* fub quibus pontifex jufte impeditus, fynodum tempore quo promiferat congregare non po’ue.at. ejus nomine a fchifmaticis in àonciliabulo Ριΰηο pro­ S-ffione fecunda , qu« habita fuit decimofeptimo Scffiolt. mulgata fuerant , resocarit * atque plane irrita red­ Maii ejufdem anni , legitur bulla , in qua Pifanum didit . Julius pontifex ccclefiaftic· libertatis defenior conciliabulum , omniaque ejufdem ada condemnan­ maximos . aano fecundo poft fui elcdonem , prout tur ft reprobantur : Lateranenfe vero concilium lé­ juramenti «interpofitione promiferat , ocumenienm fy­ gitime congregatum elle omnium fuftrsgio defini­ nodum indixiflêt * fi non graviffimis belli motibus mfliflinw impeditus * huc uique ad annum pontificatus tur . Tertia feffio habita eft tertio Decembris : qua per m. fui nonum ejufdem congregationem invitus Jifterre derecitationem alterius bul1· , ada ejufdem Pifani con­ boiftc . Caufis indidi! concilii apud ida fynodalia , noa sao in loco indicantur . Schifmatis illius , quod ciliabuli, omnittmque fchifmaticorum cardinalium, tam eoociliabolo Pifano propagatum fuit, extirpatio ; Cbnultra ςηαιιι citra Alpes degentium , iterum annullanftianorum principum inteftiao bello inter fc mutuo Ji- p ts.it , revocatis etiam privilrgiis , qu· a fede apoftoli­ gladianttam optata concordia j Romanz currit sotimca acceperant. seflio IT. que ecclefi· reformatio i pragmatica fandionis abroga­ Quarta feffione * decima die Decembris , recitata eft tio , ft expeditio contra Tuream fufeipienda , prima­ bulla , in qua pragmatica fandio , quzque ejufdem riam convocandi ft congregandi concilii acumen ici oc­ caufa conciliabulum Pifanum egerat, plane abrogantur cationem dederunt . Unde feffione prima Julius ponti­ atque irrita pronuntiantur. fex oratione ad fytwvdum habita ait : Anno redemptori, noilri millefimo quingentefimo de- Seffia V. em>wpMrtr , ftc. Et allocutuseft fynodum, exnortans cimotertio , decimo fex to die menfis Februarii habita eft feffio quinta, cui propter advetfatn Julii pap· valetudi­ omnes ad meditandum ft foierter infiftendum t-.iper ordiosndis* oms ad oedefi· pacem & flatum pertinent, nem nrxfedit N, cjrdinilis ft Oftienfis epifeopus . Poft ac fchifmatis cxtinûiooetn : ft didas ecclefi· reforma­ ledam bullam de fimonii in eledione pontificis non tionem , ec contra infideles per Chriftianos principes committenda , omnium con lea fu definitum eft , fimoexpeditionem , pacemque inter eos componendam . niacam Romani pontifici; eledionem plane nullam efle, Quifquia erto hanc fynodum ea dumtaxat primaria ipiiqueeledo nihil juris vel ladoritatis conferre . Addi­ intentione a Julio indiAam exiilimat , ut hoc prrtrsxtum fuit, quod non tantum cardinales fimoniace eligen- . tu judicium Pilani conciliabulideclinaret, graviter ubertes , verum etiam omnes * qui vel auxilio vel confilio eam- tool L > O N I S P A F A mUw *ΜΙΜμ» premovifiaot, eanmskM Apnfitio nil ft ImguUritati· cmfuraa A· £»feo inaurer· Aprb |k habita eft (Mia fynodatii text· , qua deputati font vigintiquataoe praiari, qaorum aâo asm cardiealibu· apad poatifiema aaetanc de paca inter principe· Chriftiaaai caaipaaentU , ft fehifauticM cardinaliba· pla­ ne eaftirpandi· : reliqui «era partim ara reformanda JJ curia, parti· etiam pro fida defendenda , ft pragma­ tic· fanâitMM abroganda apud enmdem inter fe cauferrwnt. vu. Septima fefeone , qua daeunofeptimo Junii celebra­ ta fuit fub praAdio Mani» papa , MU iunt fepplicea libelli Bernardini Caravajal, ft Frederic! de Ληβο Se­ verino fchifmaticorum cardinalium, quibu» illi abjura­ to fcbifmate agnitoene errore veniam fibi dari popu­ laverunt . Simplici clericali habitu induti, A ad pedet pontificia proftrati , poft feiennam febif«n»ti« »k>jurationeiq priftimt dignitati reftituti fuerunt. trff· rui. Oâava fefllouc decimonono Decembrii definitum aft, animam bominia immortalem elfe, atVc in ^u' ribut hominibus nau nuam ; fed phare· aab aaimaa. ProfeiToribut philofophte ferio mandaram fuit , ut principia & roaclnfione» , quibus Et haid a Chriftiana philosophia diferepant , qualia fent dogmata dc muadi uternitate, de anima immortalitate 9t nutatae t fi- £ déliter explicant , veritatem confirment , argumeata Kthnicoram phiteTophorain proponent ft dMblvaat. Additum fuit, aequi» in faeri» ordinibue eonftitutut, ultra quinquennium in philofophia vel poetess (te­ dium incumbat i fed potius iNo utfio ftudhua theofogte vel juri» pontificii adjungat , ut bi» feientiis inftmâua pradiUain philofophiam cum poefi ab errori­ bus expurgare valeat. s«Æo tx Se®o nona habita eft anno domini as>«- quinte Maii fub pmfidio Leonia papa , in qua de state, gravitate morum , & fcientia ordinandorum confirma­ ta eft conftitutio concilii Lateranenfa ecu men ici fub IX. V i 100Ï t l Innocentia tertio· Infimer dammam fakt ηοψΠήρΜη prmiacomim aitrn ilfiifatm judiamae, camamqutj·· UEaia de loco fe lacum aliam tnaAratur i malis deincrae moaaftwia commandantur | Ad dafitadte ab­ bate ftatim ad altmdna eMMaaam peoaodUm» « mate­ rna· perpotao aoUanur 1 plan quam duo beneficia te» coaapatibüia pofidara auDa dtfpaoAtiane concedendum ete etiam qualificata , nift oMgpa ft urgeaa caufa id requirat. Caidtealibu· mandatum eft , oa extra ftomanam curiam refideant. De puerorum dftcipfiaa pro­ mptam eft , ut mu tantum h onerum Uterarom , ve­ ram etiam fidei , rel^gioai· , bomomuoque mantm db idjdtaa mformentur, diebua feftMa nWt aliud docaatnr , quam que ad raftgioaem A bonae morea perti­ neat. Conftltutioaea anterior·· centra Simoni·eoo promarfgain innovantur. AeeitatioMm horarum canonica­ rum ultra ien mtafea ab obtento beneficio omimiM, non tactum p«o ralb tempori» eAcUqwe iatermifti fru. bte» > quoa percepit, tenetur teftkuere i verum etiam fi pergat ulterius coat-unaciter opdtterc otficuim, P«via legitima admonitione beneficio privari debet. Seflrn decima habita eft quarto Mali , aeno domiχ ni 131;. ha qua amate· pfeteti· multi» iw loci» ufurptei , & » appiiollcn approbati laudantur Ir ·ρ- φ» Co­ probantur, excomuMMiiratia ii» omtuhu·, qui vd feri- beet·., pto eofdem impugnare aufi fuerim. Eadotn feftlene coaftitutum fuit , ne fub excommunicatione ullu* de­ inceps liber novut in lucem emittatur , quin vel per ordinariam loci , vel per inquifitionem banifes Pra­ vitati» approbatu· iue«H. Seiboue undecima , qua habita fuit anno ijid die »,<(· xt. >9. Decembri» , edita eft conftitutio d· modo prudi- de medo candi wrbum Dei , niuwtam ne qui» pubiice concio- prodicendi, nari prafumat, qui non previo examine eft approba­ tu» ; edd*e deterruioetione , qum re» a fuggeftu pu* b! ica re liceat, quibufve ibidem abftinere debeat. Cir­ ca finem adjefla eft decreti» conftitutio de religiolu , eorumque privilegii». Selfione duodecima anno ijty. decimofexto Maü ce- gefle gi|. lebrata excommunicantur quicumqne domo» cardina­ lium tempore eleftioau novi pontificta ineaduM : abfolutoque concilio, Leo pontifex uaiverfe A fiogula , quz fuperioHbus feftionfeu definita funt > confirma­ vit & approbavit. Hae fummatim de teba» in hoo concilio geftia. h daoe Λ·»·/ , ftc- ) Quo de temper· celebrati concilii habet inferiptio , vera efle ex pnrcedenttbu» cognofeuntur. CHhlSTI CHRliTi VITA LEONIS PAPÆ IX. Q_U EM VULGO X. NOMINANT. aaando T *nttB J*«nne» appellate·, patre Lauren- D P«Mifa»f»- A-o tio Medice» viro nobiHŒmo , * matre Ciatau. fiçe Urfina Florentia prognatus, annum agent mati» trigefimumfeptimwm , creatu» eft ponti­ fex quinto tdoi Martii anno 1513. tempore Ma­ ximilian! imperatoria , eum in numerat» cardi­ nalium ab Innocents» relate·, biennio propter Medicco» omnes a Carolo rege Francorum Flo­ rentia eauolfos, a natria eruTaffet, bioaque leFatiooe in Florentia funftu» fttMTet. Alfoniu» etruciu· cardinalis admodum adolefcent Leo­ nis creationem de more populo Romano nuo-. £ tiatunu, erupit in has voces : Pontificem habemut Leonem decimum ; ac vivant vigeantqoe r·* (cAa jpniore· . Initio pontificatu» reprefis atque exUsaM* tandis bellorum incendiis , quibas Orbis fere Maiverfw conflagrabat, totum Ie paci commo­ nendas dedit , miflifquc ad orfodpes legatis, pacem , tranquillitatemque retpubliem eomparavtt ^"cardinales a Julio dignitate ipoligtos rcftk tuic£ fynodom ab eodem Laterani inchoatam, & agi, A perfici /u®t ; Mutinam ab imperato­ re trtginte milliboa aareotem redemit ; Stortiam in ducatu Mediolanenfi confirmavit. Helvetiis ampla ftipendia decrevit. Vetitus Francifcum regem , qui novas adeptus erat Marfgnani viAorias, pacem petiit, BonOnim obtinuit. Lau­ rentium nepotem Florentiae adminlftrandse prefecit , Urbiniquc ducem creavit. Bjeâo Se­ nis Burghefio , A ejus fratre cardinale , Raphaelem Petruciom dominum Conftltuit. Cum­ ane rei Selimus Turearum bettlcofiflimos Chriftianis acriter minaretur , folemqes feppllcationes indixit, quas A ipfe nudis pedibus celebra­ vit. His ablolutis, Selimus morte fublatus eft. Deprehenfa conjuratione Burghefiofttm , non tantum deauâoribos, veram etiam de omnibus qui fcelcris confdi fuerant, debitas poenasiumpfit. Et nt pnmeram purpuratorum patrum im­ pleret , triginta cardinales una vice crqavit. Cumque poft obitem Maiimiliani imperatoris Carolus V. gubernacula imperii cppcfferet , fe- ptetn IOOJ Epistola Patriarcha Ma ronitarum. 1004 ptem millibus aureorum receptis luper lege » A res capta eft , neque propter Deum finietur. Cumque poft multas admonitiones pontificis qu* reges Neapolitanos imperii aditu, prohibe­ non rpfipifeeret, neque in conventu principum bat, difpcnfavit. Cum Carolo foederatus, bel­ Wormatienfi ad palinodiam cantandam induci lutfcmua lum indicit Gallis 5 iifque Mediolano ejedis, poflet? excommunicates eft a pontifice , fects- *·“ ”*?*' Parmam ft Placentiam ecclefie recuperavit . rumque a fe dimilTum Carolus V. velut publi’ Beatum Francifcum de Paula , Francitco rege cum ft notorium harrefiarcham extirpandnm efinftante, inter fandos retulit. Hujus temporis fe refcripfit. Eodem tempore apud Helvetios Uttom anno Chrifti IJ17. Martinos Ludderus five LuVigurinos Ulricas Zvvinglius capit indulgen­ •Mk s**»· therus, natione Saxo , patre incubo, ut teftatiarum praedicatorem, co a pontifice miflomop­ tur vocheut * prognatus 9 tnooacnue AuguitK pugnare. Poft h«c Leo pontifex mitilfimus, junianus ia Germania novas harefes excogitare, ftiti* ft religionis amantiflimxs » literarontm ft jam ante damnatas refufeitare capit, motus hominum lingularis patronus , qui urbem ele­ invidia erga Tcrtxellium Dominicanam , cui gantibus «diheiis exornavit, fatifqne vedigali Albertus Moguntinus* archiepifcopus indulgen­ imminuit, febricula lentiore correptus, exccffit tias, pro Turcica expeditione bona fua erogan­ tibus pontifex conceflcrat , in Germania pro- B c vita anno domini ijit. quarto Nonas De-****** p cembris, cum fediflet annos odo, menfea toti-H “**· mulqandas demandaverat . Habita difputatione Lipfica inter Eckmm , Luthcrum & Caroldem & dies viginti. Sepulrus eft apud fandum Petrum , ft vacavit fedes poft obitum ejus die­ ftadium, Ltrtheius a conliliaiiis Gcorgii prin­ bus triginta fcptem . Bur Qmtfltria cipis optimi monitus , ut comiter & icdate (e gereret, refpoadit : Neque propter Deum hec * LITERÆ MARONITARUM AD LEONEM X. Ex Bibliotheca Latini Latinii Virerbii in eedefia cathedral*! " fttrurcb* λ! Itant» X. C Nos itaque fubditus Petrm patriarcha qui fedemos io fiede apoftolica Dei patiens eleâus, ,Λ ctM‘‘ie Lattrtiuitfi, , •Dcbcmw cuique cur* cil reformatio ecdefiarum Dei, qui fuo favore complectatur non folam patriarcham patrum , fed ft eat creaturas , qu* ipium Pe­ no» , , tro tn lequuntur, qui fequitur id quod Chrittus iijoTftliti vtrt xtrfitt <·μ«μ 4·*««4ΧΓ/ϋ* frtultn. . tsffi»· , ac , fare* t»t»i utltrut arJefu» dixit be a to Petro. Tu cs Petrus ft fuper bn , cujus tlrreuui» Jtrvtt litus i» tt»fwn nomen tuum rdificabo ecclefiam meam. Hoc eft quod credimus, ft continuo cultu agimus *· partftutt asagaa. ^4»t». Ltoni TT. \mu»· horas fandas, quodque pr«cepit creator Deus, De sratias ia arcrasa*. diligimus prreepta fua fanda. Credimus in In capite cpiftol*. Deum iolum , & in ttia benedida nomina. C>edimus firma fide in tres perfonas fandas , Prsfentem falutationem Dei efle cupio Leo­ unicum Deum, unicum creatorem, unicum ado­ ni PP. Chtiftianorum Deo dilediflimo, excel­ ratum, unicum regem, unicum infinitum, uni­ lo, catholico , pio , pleno mifericor Ji«, vica- D ; cum potentem, unicum fortiflimum, unicum in Trinitate, unicum Deum, & tres perfonas , uuo Dpi, regi regum . nicum terre, ft omnium, que in ea funt, atque creatorem vilibiliun* omnium, ft invifibilium, Deum vivum , aeternum , antiquiffimum , pu­ Ucm ccelutn adorat, ft terra, qui pedibus rum, immaculatum. Cujus nec principium nec fuis fternit planum mare, potenciifimum, finis eft . Cujus funt abdita fccreta, publica do­ excelfum, verum, quem laudamus pientiflimum.na, qui nec veterafeit , nec motatur, nec mo­ vetur. Eft ft inacceffibilis > ft invifi bilis, in Cujus numen eft bcnedi&um : bafim, & auxi­ quo eft infinita gratia· Qui nec meninrari po­ lium magni nominis, ft gloris adoramus Deum tanta preditum c«’>aiti gratia altiflimum , qui teft, nec melior efle, nec fuit unquam, autefedos exaltavit, otnavitque luce, ab iplo fecufc poteft in donis fuis diminutus. Eftqueunicus ritaten^, ft veniam petimus. Qui ordine certo Deus in regno fuo «terno in «ternum regnatu­ tempora d'fpofuit , ft per propheta* przcepit rus . Eft Deus fuper omnia potens rerum oesfequendam nobis , capeflcndatnque doctrinam. niurn creator. Creavit caelum, ft exaltavit il­ Cujus negotiatio melior eft auro , & argento: E lud. Creavit terram , ft firmavit illam. Crea­ vit marc , ft implevit illud, munduaaque oniqui eciam fequi nos voluit, juffieque eleCrum a luce patrem laudum beatiflimum , januam, ft verfum perfectura fecit ; univerfum fu* ditio­ indicem vi« reds, ducem ducum , qui videt ni fubegit , atque fupra csli verticem fedit. animas peccatrices quas & poteft a panis eripe­ Creavit hominem, & fuper omnia dilexit illum re , cui pro falute , proque via (alutis genufleboniique omnibus donavit. Eft Deus in prindunt fenius , patrem , & dominum noftrum, cipio, in medio, in fine. Cujus nec principium cit, nec medium, nec finis. Eft unus in «ter­ noftratumque illicitatorem animarum , patris vicarium altiflimi, foliumque tenentem Roma num, eft lux ft veritas , ft fapientia. Eft fine dominum noftrum papam Leonem papam Ro­ avaritia munificus, fine mutatione firmus, fine manum, quem potenciflimus, altif&mufque Deus debilitate fortis. Eft auxilium indigentium, (ccundet ietnpcr in nomine fuo , faciatque nos non derelinquit fperantes in fe. Eft vera lux. participes felicitatis fu« , orationumque lux* Vint fibi juftos, iujuftos a fe repellit, recipit per­ tum fandiflimarum. Amcn, nitentes , ft veniam poftulantcs. Eft Deu» verus , juftuj, A M«l“ **·- Q tergo. tooj Ad Lbombm X too* jaftw , datqu· prourium juft· gforiam «ter- A atque perfedi quatuor wti (maderi· araniunam cssleftM*, 4«t iajufti* pcena· fafera· caraa , Ar omne* mixumt ea mulco atrate duas Ugmi»· Hie eft verm creator, cui, tt fa quern ejufdem rationi· atenfuras. Croci uxadU, quod debent uaiverfi credere , * adorare , tt lauda­ • Gcnuanfibw deportator , menfaras ducem , ftoraci· . quo adorando k* honorem noftr· do­ re femues hcuedita· nomen ejea . Eft un» foliu Dee* , Ar eft trine*, eft Pater , Ar Filin* minas utimur, menfuras fepanu: Mafticis men. At Spirit» fand» . Ties perfon* «nice* Dem. foras quindecim j Thuri* albi menfuras deceas Et )U credit·» efle exedfam uaku· creato­ Ac (encan i Rofarum saenfur» decem Ar odo , rem in unitate , unum Deem falam creatorem, Canabta perfete menfuras qahdecim i Gnaraoni exaAi meaturas feptem i Radieis redefufi tt non creatam . Qui miferatione fea liberavit menfuras oovem j Unguenti balfami maga· As Adam com fua poftcritate : fit nomen Dei beinclyt· civitati·, que dicit» Capro, quod ntdidum . Mint Gabrieles* dacem paradifi an­ gelorum eledum ad puellam virginem immacu­ impoGtum manui ad alteram ufque partem pulatam , gratia proditam ■ devotam , pedore netrat, Ar ariflum in aquam tendit in fandum, confpicuam , benedtfta· Mariam. Gabriel do­ nafcKurque ex arbortea, qu· In eo loco ado­ minam feintant : domino· fapientio excelfm ft fuper Capientes eam elegit habitaculum domi­ no · Ingreflus eft ad earn Gabriel fabito genuflexui vqIw reverenti, it humili expofult ex­ celli omnipotenti* Dei incarnationem meffia , nunciam humano eerfcri pnrdofam Imiffimamque angele* eam la lu tarir, dixitq», Domina· tecum , beaediâa tu inter mutiere* t gum cum audifiirt angelum magna humilitate rdpondit . Si domino placet , bat volent·· eju* . Concepitqne virgo filium Dei fine femine , fit fie faaut eft Deo* homo humana·, fuit Dea* in cor­ pore humano , 8t ia anima humana , indutas carne humana > fuit nat» , fed non fuit crea­ tu* , ipfe eft creator , 9t ante omnem creatu­ ram genitu* eft a patre omnipotente , creavit- C que gloriofam virginem inclitam Mariam, qu· ipfum novem menfe* portavit m utero . Ipfe eft Deu», * vera* Deu* , Ar nofter Deu* » Ar falvator Jefas Chritt» unico* Deu* , unie» fi­ li» , unicu* creator . Veru* Deu· , vera lux , totus verita* fine fufpicione , fine dubio pro­ vident nnherfum humanum genu* , uni venam­ que videt creaturam. In ejus manu eft vita, * Ar tnors , 8c poft mortem vitam proftat. Nihil aut in culo, aut in terra, aut in ma­ ri eju* latet obtutum * Eft Deu* , eft homo humano*, immaculatus , eft lux in cariefti paradifo , eft bonum noftrum , falu* noftra, iter vit* noftra; , porta vit* noftr* , fons vita noftm perpetui , Ar credimur , ic firma tenemus D fide , quod femper eft nofter Deu* Jefas Chri­ ftus . Nos humiles , ic defiderantes catholic· fidei profpera , exaltationemque , Ac no* libe­ rari , noftiamque ab eo orationem exaudiri , Îucmadmodum vocem famefeèntium exaudivit, r dat ei* panem in abundantia . Scimus mifericordiam luam infinitam, qui propter n6scru­ cifixus , mortuus, At fcpultws eft, Ac tertia die refurrexit, Ac afeendit in c«lum , & Deas pa­ ter federe eum fecit ad dexteram fuam . Dcfcendit ad infero· , A liberavit jufto* , Ar univerfam generationem fuam » Ac a patri* dexte­ ra venturus judicare vivo* , & mortuos , jnftus judex , dabit juftis premium quod mercatur , dc injufti· fecundum opera fua , unicuique re- E tribuet fecundum opera fua. Et ita credimus, quemadmodum fanda ecciefia unica ecciefia fuftentationem Ac retnifljqQfim noftrorum pecca­ torum , Ar fie expedam»Kefurrcdionem m die judicii vivorum , Ac mortuorum , poftque ha­ bebimus vitam sternam . Arnen . Oleum facrofan&i fchrifinatis, quod cum fando baptifroate liberat a periculo , ficut dominu* nofter Jefus Chriftus dixit. Qui baptisat» faerit falvqs erit, qui veto non , minime videbit glo­ riam Dei , hoc modo facimus . Primo accipi- . n>» libra* fex olei virginis , 8e mufehi boni, leverunt , in quo vate domini noftri Juin Chrifti acri abluebantur, quodque (operatm» nia baliama , qua ufpiam tenarum inveniun­ tur j huj» inquam balfami menfura· viginti unam . Quorum omnium quod terendo· eft feodum in vafe mundo tritum » telaqua (erica cribratum ad in*icem mifcetur oleo quod dixi­ mus virgine » deinde tela alba , atque manda colatur, pofteaqne coquuntur in vafe mundo atque novo , vel quod antea ad hos ufas depu­ tatum eft. Ligna autem funt charte ad hos uf» confcript· fandorum imagines , Ac librorum tabui· ■ Poftquam autem vas ferbuit , tela quadam (erica liquor quindecies colatur. Qui­ bus omnib» portent» font patriarcha , prola­ ti , diacones , fubdiacooes , atque feptuaginta duo presbyteri. Quorum decem eleai ftant , quatoorque eorum fimui evangelium cantant j Juo vero epCftol*·, reliqui autem duo pfalmos David concinunt i omnefquc fimui prefatione faillantes aromata . Stat unus prolatorum cum cruce , ame fe diacones . Ac fabdiaennes (acris induti baculum manu gcftantes. Adfant etiam feptuaginta duo presbyteri, ex quorum viginti Îuatuor duodecim quidem fafimenti* adolenis , duodecim vero ventilabris concitandis infadant. Sedet interim patriarcha , feptemque prolati , dccodoque colato oleo confeftim pa­ triarcha , prolati , diacones , fubdiacoaes, Ar univerfi presbyteri pro faa quifque dignitate fa­ cri* induti ftant coram altari fuo quilqoeloco, tam viginti quatubr illi quo* diximu* aromata fafflante* , Ac ventilante* , quam archiepifeop» cruce ante (e flante baculum geftsns manu, attentis omnes curiofifque oculis in ofisciqpr*ftant abfque cibo, potuque tres dies, totiuemque node* a fecunda ferta majori* hebdomad· in mane ad quintam ufque in meridiem . His omnibus ceremoniis , qua* diximm , fandum oleum coaferramu* paupere* Marooit· , derelidt , fpreti , fubjugati sb infidelibus , obli­ viam traditi a regnis , atque dominiis Chriftianorum , qui lougiflimc diftahtes , Ar fem­ per obediente* iand* matri ecclefi* Romam*, Ar PP- Quin etiam obiervamu* , Ar coftodiaros ea omnia , qu* fanda mater ecciefia Roma­ na inftituit , pro qua , proque domino noftro beato patre noftro papa Leone di!edo , Dei­ que vices in terra gerente Deum dominum no­ ftrum femper in horis fandis oramus , Ar ex corde fandam fedem gloriofi Petri diligimus , quam Deus exaltet. Eledioncm autem patriarch* Maronitaram, qnatn fibi petit fignificari dominu* , Ar pater nofter felixjpapa Leo , quo fcilicet modo cfcatur , Ar aflequitur gratiam atque felicitatem fedis fapra (edes prophetarum , fic facimus . Sede patriarchatus vacante duodecim (acerdo- tes 1007 Er it so la Patriakchi tes boni , pudici , catholici , quos jam ad id A muneri* deftinatos efle cognofctmu», cum pri­ mum vita funftus eft patriarcha , in quodam nionafterio , quodad eum ufum habetur , appellaturque domus fanftc Maris , in fua quiique cella concluduntur ea caftodia . ut nullus alium vel videat , vel alloquatur. Accipit unufouilque horum duodecim folia chartarum , redditque fingulis diebus fingula folia feripta no­ mine ejus , quem eo die in patriarcham elegit, & quando omnes in anum conveniunt Dei gratia, Â* non eorum voluntate , confeftim congregan­ tor ptxlati , diacones , &rfubdiacones , fic univerfi facerdotes , totaque noftra refpublka , & eleftum conftituunt in fede felici , in qua fedet hodie fervu* Chciftus Petrus patriarcha fedis B prophetarum , qua rupes fidei eft , manuque tenet pauperes , *e dercliftos Maronita* , qui femper Chriftianam fidem tenuerunt , tenent , tenebuntque humiles , fic obedirnies fanflxmatn eccleftae Romuli» , 8e domino noftro patri papae , omnibufque fuis prsceptis , Be in Chriili famulatu . Ritus divinorum ofticiorum noftrorum , quem exponi jubet dominus , fit pater nofter felix papa Leo . fimilis per omnia eft riiui erilefi arum omnium , qu· ordinem (anftx matris ccclefis Roman· fequuntur , Bc quia longa ver. borum indigent ferie , fi ex amuiTim narnndu* eft , paucis dicimus limilem eum efle prorlus ritui bonorum omnium Chriftianorum . Poft C • Æc>» namque noftrartim horarum miflas canterms bono quodam ordine , eoque conven­ tu , quem rethores patre* noftri benedicti gra­ tia fibi a Deo collata inftitucrunt ; eurnque modum in tni(T» celebratione » omnibufque fieri* feftis obiervamu* , in qui celebratione ipfe Maronitarmn patriarcha fiera facit. Creatus patriarchs tres p-"Djo °ratiat obti. flet . Prima eft quod otnuts ejus fubjaeent ju­ go ; fecunda quod fi A Spiritus ianfti, cui gratia*·nationes «.ognoirent efte no* Sc cur* , Sc cordi gtmut , quoniam corde, & corpore a criminibus fanftx ecclefi* Roman* , Ac quod vos , Sc no* t mundi fumus , Sc a captivitate liberati illius , iitnus unius fidei profertote*. cui fubjefti eramus. Supplico item tanftitatem veftram mittere diPauper» ac minimus d.fcipolu* cum obedienVv tia Concil. General. Torn. XX XII. IOÏI Bpiîtolm Patriarc tia prompt· , humilitateque profanda ftib pedibus pat» noftti , 4r domini Leonis Dco eariflimi pape X- fiue fine gracias agimus, qui reAsm perambulat iter > fanAam Del cccfcfiatn jilmArat » doAnn* verba erodat , evangelica frit eloquta , atque obfervat pater nofter mon. dUlîmut, fol refulgent , loua plena veritati· , fanAiquc oommit vir . nbor in mifericordia plantata t nobifque mifericordte fruAus produ­ cem ·, pater noftet St domina» de noftra vita co­ gitant* gregifque fibi commiffi, populi videli­ cet in Cnriftum credentia per totum orbem dtffafi folhcitatn curam gerens * eiouc profutura omnia cum fratribus noftris apoftolic* fediscar­ dinalibus impiger fubminiftrans , ipfius fanAiffirns bencdiaioaes jugiter fuper nos * Amen. Pauperes iumus , gratias Deo indefinenter agimus , qui fuam nobis mifcricordiam affluen­ ter tribu it , divinamque fanAitatis veftrx men­ tem inclinavit , ut nor fpirteualiter , Sc corpo­ raliter vitirare dignaretur Nuncios namque no· bts cariilimos FratremJ>>. Prancifcum de Poten­ tia , ac focios ad nos milctirorditer deftinavit, qui pabulum divini verbi jdmimftrans , Chnftianx fidei veritatem coiatn doAoribus noftri i luculenter oftendit, 8r folhcitedocuit, Ac ofteniam in noftris iibiis invenimus . Nuncque lau­ des Deo omnipotenti fine fine petfolvimus ,quu fua adjuvante gratia nos illuftrari voluit , ut a catholica fide , quam fanAa Romana ecclefia tenet* & praedicat , in nullo deviemus, nili in iis forte , qux ignoramus . Sumus namque fub KerfcAa obedientia fanAitatis veftne patris oori gratiofitlitni, Sc fanAa? Romans ecdefi* in omnibus , que nobis pracipit , & imponit . Verum quia fub nefando infidelium fervitutis jugo infeliciflimam vitam duciitius, multa prê­ ter uifttatn voluntatem fiunt , Se qux cupimus adimplere non poflumus j ac justa regiontsconfuetudincm propter hrreticorum inevitabile, Sc Conragiofum commercium quxdam admittere cogimu. * quir nuncius pirdiAus melius novit , ac LnÂitati veftrx reierabit . Non tamen con­ tra fandam , & immaculatam fidem quidquam fubftantuliter agimus . Propteres quod credi­ mus A fenum ux fanAitati vrftrx patri noftro fanfliifiii υ nunciamtis. cui notum elTe volumus, quia five vivimus , five morimur pro Dei . ec­ clefix , ac fanAitatis vcftrtr honore quxeumque ctum dunlfirua perprti xquanimitsr parati fu­ mus . Poft hire giatia domini noftri filus fauditatis veftr* mifcricordilfimr patris munera per nunctos ad nos delata venere , videlicet amtftus , rochetum , five alba , cingulum dc feneo rubeo auro fulcitum , crus pedor a lis ar­ gentei qutbafdam in extremitatibus perils or­ nata , nux ftol* , tres manipuli btochati in velluto rubeo . icandalia brochât i rubei , Caligat bxochatelli albi, tuniccllc de taira rubeo feAuciis auri tradi ornat* . Cafula brochait m velluto rubeo imaginem habens B. P- in ma­ ri i chirotec* de ferico rubeo auro contrat* . Mitra petita defuper ornata per totum , qui­ bus ex ntraque parte folis figura pulcherrima faâa eft · Gremiale brocatelli rubei. Pluviale btochati in velluto rubeo frifeum aureum ornitiflimum habens, in quo lex ifiagnx figure au­ ro texte appofitx funt ■ Palliotn altaris brochati in velluto rubeo imaginem B. Thorn* con­ tinens digitum in latus lalvatorix mitteptis . Dalmatica, Se tuniceUa ejufdetn brochati. Plu­ viale aliud rafi rubei * jn cujus capatio imago eft falvatoris refulgentis a mortuu . Cooperto- MaRQHITARUM 1012 A rium fsldiftorii , velluti rubei. Buris pulcher­ rima auri tradi cum corporalibus. Triavafcala xnea deaurata Gtnul junAa ad tria confecranda videlicet oleum fanAutn , cathecumenorum, Sc chrifmatis . D«» veftes panni optimi pro me paupere patriarcha . Tres ali· pro duobus archiepifcopis, Se archidiacono qui nobifcutn fem­ per morentur . Petia una panni nigri coloris * ex qua novem veftes fsA* fuere pro totidem anacnoretis in valle profunda , Sc terra, quam nos fanAaan vocamus commorantibus, qui Deum pro fan&itatc vcftra inccflanter exorant . De­ cem calices pro pauperibus facerdotlbus : ferrum pro faciendis Iroftiis. Liber pontifical». Heceft omnium quantitas , qux nos pauperes a fanAiB tate veftrs tranfmifla recepimus, roftremumfanAitatem veftram fuper nos pisflimum patrem hu­ millime deprecamur , ut quemadmodum com­ mi Ili divinitus gregis follicitam curam gerit, ac vcluti punfiimus , Sc irreprehenfibilis paftor in­ deficientem erga populum fuum caritatem ha­ bet , fie nos in reniociflimit partibus agentes oblivioni non tradat , fed frequenter per tales nuncios nos miiencorditer vilitare dignetur , quales fuerunt ii , quos nuper ad nos lanAitas vcftra deftinavit . Eorum quidem adventu , elo­ quiis * dodrina uberi , 4c converfationc fanda non minus in domino exultavimtts , St cor noftnim exhilaratum eft, quam fi decorem vultus fanAitatis veftrx intuiti fui flemus. Sumus enim C in infidelium , Se haereticorum medio conftitu­ ti, a quibus pcrfecutionem patimur* bonisno­ ftri» expoliamur , ac fzpe ntimeso flagellis ce­ dimur Talibufque adminiculis indigemus , ut in domno confortati adverfancia nobis ferre poffiinu», & hxreticorum perfidia confundatur* cum nos a fanAitate veftra lie honorari confpexermt . Hoc eft reiponfum paupertatis noltix fandiffimo domino noftro, cujus gratia, &:bencdiAio ad nos femper veniat. Arnen. Arnen . Gratias Dco indefinente: agimus, Se ipfius mifcricordia fuper not Amen - Amen · Scripta funt lire anno incarnationis domini noftri |efu Chnili i J 1 j. meofe Februarii die iq. D Λ teri·. Dabuntur eam Dei alti/fimi gratia in menue domini noftri , 8e patris fanAiliimi papx Leo­ nis X. fedentis fuper fedvm apoftolicam pro parte pauperi» Petri patriarch* Maronitarum ex monafterio Cannubin in monte Libano (ervi fervorum Dei. Gratias Dep reverenter agimus fub mundifGmis pedibus patris noftri fanAiffimi Chrifti vicarii , Se domini noftri papx Leonis X. qui vices B. Petri veritatis petre gerit in terris , fedctque fuper apoftolicam fed em . Ipfius fanAiffim» benediAiones fuper nos femper. Amen. Cogimur in divinas laudes erumpere , DeoE que , a quo omne bonum , gratiarum aAioncs indefinenter agere , qui puriftioi* fanAitatis veftr* menti illabi dignatus sft , eamque per infpiraiionem pulfare, ut nos per fanAum nwnciutn fratiem Joannem Francilcnm de. Potentia vilitarct. Is enim fratre Fraacifco Rebarino in­ terprete Se viam falutur nobis oftendit, St fan­ da documenta reliquit. Nam quomodo fan Au m conficiatur chnfma * ex puro videlicet oieo Se balfamo , nihil praeter hxc immifccndum . Quo enatu tempore aquis falutaribus infantes ablui debeant, &r tacro baptifmatis fonte reeufei , 8e non fit quadugefimus expedandu» dies , ficut antea 1013 AdLbo N I M ΐοτ-q. X. fandiffimo, ac putiffimo patri noftro cujm antea erroris tenebris involuti expedite confise- A ftre i fandas bcncdidiones mifericors Dru» ad not vi mu» , fed in odavo , vel etiam ante cum 1 tranfmittat . Amen . Amen · Amen. Scripta nccoflitas cxpoftulaverit. Qua vero ratione jux­ funt anno dominica incarnationi» ijtj. scnfi* ta patruus , tc fande Romana ecclefi· inftiFebruarii die 14. ttna matrimonia contrahantur , tc qu* eadem Impediant . Quonam pado fieri conferantur ordinet · Quibas item verbis in eonfecratiooe Jl ttrf. dominici corporis , & faoguinis uti debeamus. Prekn tabun tor cum Dei gratia in manu» Et quod Spiritus fandus a Patre procedat, te fandiflimi domini nUh i Leoni» X. qni fuper a Filio tamquam ab unico principio, tc unica fandam fedem Petri apoftoli rcGdet pro parte fjpirationc- Quod Chriftianus, qui in hac vita pauperi» difcipuli fui Petri patriarcha Maroni* fufficietsce* de luis deliftis poenitentiam non egit, ea fundus ad quemdam locum ducatur, tarum e* monaftcrio Cannuom in monte Libo* no ferri fervorum Dei. ?[«i purgatorium dicitor. Quod fcmel in anno altem noftra peccata proprio facerdoti confi­ teamur , fais&iffi manque cuchariftia» facrxmcn- B IN DEI OMNIPOTENTIS NOMINE . tum in pufchate fufcipiamus . Quamvis abfit qui creavit omnia , Λ omnibus bomiaibua vi­ tam vult, er ialutcm, ou omnia gratia» agunt. ja&sntia, tee in anno. videlicet in pafehatc, in natali domini noftri Jefu Chrifti , it fefto SS. apoftolorum Petri, ic. Panli hac confisevi­ Sub pedibus fanâiffimi» pattia , tt domini noftri ab omni macula purimmi vixtntibo» , ar ro u» adimplere. Et ttt femper in omnibusapoi.-.vditate nt Coi retutentis . Corde , ac mente ftolic® fedis, ac nuditatis veftne , ejufquc fueceflbrum mandatis fubmittamur pnafcnttbus humili ego pauper fervn» Elia» indignum judi­ archiepifeopis , tc cpifcopls, nec non facetdocant nomen meum capri mere Mcchaacm monti» Libani fandi, 8c civitati» Befciarro fub duriitihiK nofttis, & cleri, St populi majoribus cla­ ftmo infidelium dominio conftitutu» gratia» ro nos docuit eloquio . Hrc enim pater fan­ de , A- nonnulla alia ab eo inftituta noftra­ Deo ago, quoniam fandiflimi » ac dementiffitni patris noftri totius mundi domini benedirum animarum lalurem concernentia Arabico âionem iuper me venire conceflit, qui velati confcripta fermone nobis relida , quibus evi­ orbis fpccimen io fanda fedea Deo ricchat Chri­ tantur peccata > morcfque in snelins reforman­ tur prompta obedientia acceptamus , & conti- C fti filii fui domini noftri vices gerit» tc locum tenet in te»rb domini nofhi papae Leonis X. Ce­ temur, fe adimplere fpeiamu». Proptcrea exuldenti» fune.' apoftolicim fedens cum fratribus uvimus in domino. Deoque optimo maximo, fuis, ac dominis noftris Cardinalibus, rejiquif& fandiuti veftra* gratias egimus dirigenti ad que eeclefir pr«Utii, quorum benedidioni, * not fratres hos finitos , qui (alutis iter nobis Îratir me humiliter fubmitto: Amen. Immcnoffenderunt , Sniri.is noftris in domino re­ as Deo altilfimo gratias referre sftnngor, qui crearunt . Nos vero upuftolicv eciam tratribus noftri» Unda» Romane ecelefie cardinalibus roinato fanditatis veftr< nuncio oratorem meum fanditati vellr* obedient 11 m prrftet , 8e fide­ Curi Jofeph cum Elia monacho, utproftratus, litatem juret , A' quod veraciter fande fedis capiteque terram tangens meo nomine , ac to­ apoftolicz , & fandititi» veftra fervi fideles tius Maron it arum populi pedes fanditatis vefumus dcmitfo capite firmiter proteftetnr . A- E ftir adoret , & aflîftentibui omnibus S. R. E. men . Amen . Qirzdapi vero alia findo fra­ cardinalibus ptuiflim® apoftolic® fedi , & fintri noftro Jo. Francifco icleravimus, quem ut 0tita.tr vcftrr obedientiatn prrftet , te fidelita­ iandicati vcftrr enanet fub Dei atteftatione tem juret , bt feripta quidem hrc mea fideli­ tatem iftam peipetuo atteftabuntor. Nam quo­ aftrimimu» . Erit enim veluti nofter amabilii »2 fi»ter benedidi monafterii S. Mari® dc k Canad vixero una eum univerfo Maronitarum po­ nubin in monte Libano findo , ac follicitus pulo tamquam verus Chriftianus , iervufquc procurator totius cleri , & Maronitarum po­ fidelis fandam & immaculatam fidem catho­ puli ad pedes fanditatis vcftrr . Omnia qui­ licam firmiter tenere , A Habiliter intrepi­ dem noftri , & quomodo fub infidelium detedus confiteri , ac ipoftolicr fed i , de fan&iftanda fervitute , omni auxilio orbati infelitati veftr® illibatam fervare intendo . Deus au­ ciflinam vitam ducimus proprii» oculis ipfe tem omnipotens nobis mifericorditer conce­ confpexit . Hoc eft refponfum paupertati» nodat , ut oculis noftris confp-cere ipfi pofiimus Gmcil. General. Tom’. XXXII _ Vu 2 quod fois * Tbxtuî Intbgbr. ConcordATOMUM ιοισ juod iinâitas veftr· per fair nobis literal pol- A femper fuper aos : Amen. Amen . Scripta fue­ icotor . Artxn . Amen . Poft hec fanftiuti runt hoc aeno incarnationis dominico 151c. veftna non letet nos « no (in tn que fidens deteAlexandri vero Macedonis 1827. die 14. mentis ftabili Maboiaeta norunt fubefle imperio , qqf Februarii . Tranimiflaque a monte Libano fan­ nobis iniquis aftionibus adverfanrur. Bona en im do , civitate Befeiarro henedida . Deo gratia· noftra diripiant > nofque in publicis aggrediun­ femper agimusAsncn. Amen. Arnen. tur vtis , * duriflima frequentius pcxna caftigant . At not adverfus cos in nomine domini •4 ttrp. totii vinbus pugnamus , dc oeanusm poflamus tel> ft i mu « iniquitati , magnalque ·· dv re anPnrfcntabuhtur cum Dei altiflimi gratia ma­ eufttat fuftmemus . Sed nt inter tot advert· ponibus S. D. N. papa Leonis X. pro parte pau-/ firi refpircmus » fanâitas veftra ne oblivifeat or peris Elie , qai loii Deo gratias agit. paupertatis noftr» , «c miferie homiUimc de­ precamur . Mittat frequentius tales nuncios obOssea vatio PniLirri Lasse , S. J. lecramus , quales fuerunt hi, qui nuper ad nos a fanâirate veftr· milS venere. Non enim ali. B Rhmomagmrt concilium eueo isia- a ^uibufdam m. letatam Wiciiur pueli·* Georgia 4* Amtxfia Imjus no­ ter eurum advent· let i ficati fumus , k docti., num* 11. arrbiepiicopo cardieak tituli SS Matccllioi A mentis in domino corroborati fumus , quam fi P*tr» . Vrtum alii provincialem banc fynudum differunt jpetiem faciei fanAitati'vrttae vidiflrwsas. Hoc in annum circiter tjax. tdltatunjae adaejas in matt quippe fanAttas veftra negare non debet. Dicit membrano aflervari . Ba fi naacifci liceat in appendicem enim ferrptora , Omni petenti te tribue . Hoc conjicientur. cft rrfponfum paupertatis noftre patri noftro fandiflimo , cujus bcnedtdionei , dc gratia fint Î TEXTUS INTEGER CONCORDATORUM inter faniliffimiwn dominum noftrum papam Lfonim X & Chriftianiflîtnum dominum noftrum regem FrancisCum hujus nominis primum , cum prxfàrione , titulis ac rubricis, ut vocant , patentibus regiis literis , cctcrifquc appendicibus. TITULUS J. C matic* fanftionis promulgationem , indigni­ Ranciscus Dei gratia Francorum tes , Me­ diolani dux , Aftenfis cornea ac Ccnue do­ minus , omnibus literal has lefturis ia lutem . Cum non pridem fupcrftke adhuc Ludovico inemori» commendabilis rege , focero noftro ( cujus anime propitietur altiilitnus ) factum Lateranenfe concilium fzpius editis decretis , comdem foccrum noftrum ad ejufdcm concilii conventum cvocaftct , cum eoque regni noftri cunas luminas ' quas parlamcntarias vocamus ) ccdehain infuper untvcriam Gallicam cunftafque regni noftri gentes , Delphinalifque noftii potentatus , admonendofque cenfuiftet , ut fi quid auctoritatis prifc* afferre , 6 qua jura ci­ D ta re , li rationes confentaRcas palam ediflercrc fiofle confiderent , quominus laodio pragma­ tica ejefdcm concilu audoritate ac lententi· antiquaretur , abrogaretur , induceretur , itritaque etiam nulla pronuntiaretur Sc fchifmati at­ que alia eadem ab audoritate manantia > no­ bis innotuiffent , nobis etiam , noftrilquc eu­ rus , ecclefi» Gallican» ac fubditis populis cdifto noviifimo ac cauls peremptorio fj^es om­ E nis effet purgandae morse prate i fa , ut fi ulte­ rius cunAari in animum induxiffemus , futu­ rum omnino videremus in hzc diferimina in­ cidere , quae anrediftz pragmatic* fanôtonis decretum hoc in regno noftro patriaque Delphinali locum fibi venditabant . Ideo nos animo reputantes quanta ohm ance illius prag­ F tas rerum ac deformitas in regno noftro paΠ ia que Ddphinah graflaretur , cum videli­ cet ics nummaria ( quibus veluti nervis res publica iubnixa eft ) ea maxime ac przcipue ratione exhauriretur , cum praefui ibus Sc antiftitibus facerdot iorum conferendorum libertas fa­ cul t atque adimeretur cum peregrini Sc ineo)* facerdotiis Gallicis fzpenumcro donaren­ tur , cum diplomatibus apoftolicis quas cxpe­ dat i vas nuncupabant , gcncraiim ligillatim- ' que fiipcrftitum hominum fpirirantiumque faccidotia elediva mixta ac collativa in diem mortis eorum conferrentur qui eis fungebantur . Id quod cum bonis moribus non convenit : Tum vero alieni fati votum habet adjunAum . Poftremo cum facerdotiorum controverfi* litefque facr* in coria Romana difccptarentur ingenti noftroram hominum diipendio & incommodo : ex quo fcqui plerum­ que necefle erat , ut qui vel fumptious fuppeditarc vel labori fufficere nequirent , hi aut turi fuo. cedere , aut caufis deferere , ac pro dereliftis habere cogerentur . Simul ea accc. debit deformitas , ut literarum ftudiofi k dikiplinis liberalibus incutnbcnrcs aut facerdôtta adipifei nequirent , aut qui adipifei cape­ rent literarum ftudium abjicere » aut certe de- ■ Eonere cogerentur > palfimque per urbes erraunde vagari , ut id periculum imminere vi­ deretur , nc Jitcrarum tandem amor k (cien­ tia per incutiam exolefcerent . Cum igitur fummopere nobis videndum efle exiftimarcmus , ne hujufmodi indignitas in regno no­ ftro exoriretur , id quod futurum intel figeba­ mus , tempori utique inferviendum effe duxi­ mus , ac rebus noftris periclitantibus , pro re nata confulcndum , imminentiaque detrimen­ ta F 1017 Intir Lbonbm X. it Franciscum Franc, rbg. lot8 ta minore ac leviore d i fpen dio redimenda, Qua- .A Romane ecdcfix cardinalibus concefla , ac ad effedum hujufmodi gefta , ft>t>>ta , ordina­ ra cuiis Bononiam cum omni noftro comitatu veaiflcnu» » «bibenda gratia reverenti* fan. ta , decreta fadave funt , plenam roboris fir­ âiflùno patri noftro Leoni X pontifici fummitatem obtineant , illis nihilominus inter­ dum facro approbante concilio noftre innova­ mo , quam ei Franche reges majores noftros ut primos ac maximos facrofand* ccdcfias filios tionis & approbationis robur adjicimus , ut eo firmius illibata perdurent , quo istpius erunt exbibuifle novimus , obnixis precibus ab co con­ noftra auâoritate ac etiam generalis concilii tendimus » ut fi pragmatic* nomen omnino ef­ fet abrogandum , faltem vice illius bona fu* pr*fidio communita , efficacem que operam cir­ ca eorumdem confervationem libenter adhibrconciliiquc venia , certas nobis leges conditiomnt , ut reges Se ipforum regnorum perfonm nefque meditari comminifcique liceret , quibus conceflionibns, privilegii , ftatutisAt ordinatio­ imperium noftram fupradidem impofterum ute­ retur . Quod ad ca quidem pertinet que fannibus hujufmodi Io aosnho plene gandentes , in pacis & tranquillitatis ac ammnitsti< dul­ dione pragmatica cavebantur , quibus noftris precibus exorata pontificia fanditas ( nam ei cedine conquicfcant , & in eorum folita er­ quoque cordi eratregni noftri ecclefiatn rede B ga camdem fsdsm dévotion» ferventius petfeverent . Nuper liquident ut ecclefia fpocfa no­ atque ordine adminiftrari ) haud aegre nobis ftra in fana* unione conferveretur At per indulfit t ut conventa qu*dam nobis meditari Chrifti fideles facris canonibus a Romanis pon­ commenurique liceret , pragmatic* fandionis vicem regno ac potentatui Tupradido ubique tificibus Ac facris generalibus conciliis dumta­ xat editis uterentur , quafdam conftituciones prebitura , qu* ejufdem ipfa cooctlii auâori­ quas de cetero foco pragmatice fanâionis Ce tate aflenfuque confirmarentur , quam homolocontentorum in ea , in regno Franci* pro bo­ gationem vocant , cum irritante decreto hujus no pacis Ac concordi* ac illius communi Se commentationis curam , quam tunc fu> fanaifublica utilitate cum cariflimo in Chrifto fitai Se nos mandaviflemus viris quibufdam conio noftro Francifco Francorum rege Chriftr*fultilfimis > ita confeâa temperataque funt ea nillimo , dum Bononi* cum noftra curia efconventa , ut pleraque pragmatic* fandionis femus , tradatas , Se cam eifdem fratribus capit* firm* nobis poft hac rataque futur* fint. noftris diligenter examinatas , it dc eorum Quali* funt ea qu* de refervationibus in uni­ confilio cum profato rege concordatas , Ac verfum aut ligillatim fadis ftatuunt , dc colla­ tionibus » de caufis , de fruftatoriis appellatio­ c per ipfius regis legitimum procuratorem acce­ ptatas , de eorumdem fratrum confilio una­ nibus , de antiquatione conftitutionum Cle­ nimi confenfu ftatuimus 8r ordinamus » pro­ mentina: , quam Literis vocant, de libere quie­ ut in noftris literis defuper confcdis plenius teque poflidentibus , de concubinariis , qurcontinentur , quarum tenor fequitur , Ar eft damque ali* quibus nihil iis conventis deroga­ tum , abrogatumvc fuit , nifi fi in quibufdam talis. , capitibus nonnulla interpretanda immutandave Textpi “ CwrJitemift. cenfuimus quod it* referre utilitatis public* * D» eo*UtwUeaifcN . arbitraremur . Qnod vero ad eledione* pertinet TITULUS I I L minimo quod optabamus obtinere potuimus cau­ fis in didis conventis latifiime infertis , ac ni­ Eo epifeopus fervus fervorum Dei , ad per­ hilo Iccius tamen , cum ab ejufdem pontificis fanditate dilationem femeftrcm impetraftemus , petuam rei memoriam . Primitiva illa ec­ clefia in angulari petra a fair a tore noftro Jefu iis rebus tranfigendis fuper iifque viros multos Chrifto fundata , apoftolorum pnrconiis elata , dodrina eximia literarumque peritia proditos ufiique rerum callontiftimos contuluitfemus, tan­ p martyrumque fanguine confecrata fe auda , olim ubi primum juvante domino per orbem dem de eorum lententia , quando ita ferebat terrarum lacertos movere capit , provide at­ ratio , diÆcultafque temporis , rerumque nos circumftantium neceffitas , fope did* conventa tendens quantum oneris humeris impoGtum ha­ beret , quot oves pafcerc , quot cuftodire , ad in regno noftro ac Delphinio promulganda cen­ quot etiam remotiflima loca oculos intendere fuimus , ita ut fandionis vicem inftarque ple­ num habeant , quorum conventorum teu ap­ cogeretur , divino quodam confilio , parochias probationis concilii tenor iequttur & eft tainftituit , dicecefea diftinxit , epifeopos crea­ vit , tk metropolitanos prefect: , ut tamquam membra capiti obfequentia , eunda fecundum ejus voluntatem falubriter domino guberna­ cnu^rtl4ttr»tt fer lendit»* tenerete rent , fe tanquam rivuli a perenni fonte , Intereittxje fnfln. Romana videlicet ecclefia derivantes , ne an­ gulum quidem dominici agri irrigatum dimit­ TITULUS II terent , unde ficut alii Romani pontifices pr«Eo epifeopus iervus fervorum Dei > ad per­ E decelTores noftri , fuo tempore omni ftudio cu­ petuam rei memoriam facro approbante rarunt ut dida ecclefia uniret , & in fanda concilio. Divina difponcntc clementia perquam unione hujufmodi fine ruga Ce macula confer­ veretur , Ac omnes vepres ab eadem ecclefia abo­ reges regnant & principes imperant , in emi­ lerentur , cujus proprium eft divina opitulante nenti apoftolatus fpecula , Ce fuper gentes & regna meritis licet imparibus conftituti, animo gratia virtutes colere & vitia radicitus extirpa­ te , ita Se nos tempore noftro Se przfenti du­ revolventes , quod Ar Ii ea qu* pro falubri fe Juieto regimine regnorum , 8e ad pacem jurante concilio , ca facere Ac curare debemus qu* unioni Ac confcrvationi ejufdem ecclefi* itiam populorum perpetua eorumdem regnorum ftabilitate regibus onefertim de fide catholica Ac conducere videntur . Ea nroptsr omnes vepres qur unioni hujufmodi obfiftunt , Ae fegstem de republics Chriltiana Ac apoftolica fede bene meritis , laudabili Ce provida noftra ordinatio­ domini pullulare non finunt ; tollere pror­ ne cum venerabilibus fratribus noftris fa fus Ce extirpate , ac virtutes in viam domini L L Condi. Gcnerel. Tom. ΧΧΧΠ. nitar Vu 3 in- ΙΟίρ Tsxrvs Ικτιβιr omnefqne ft fingulos &e Roman· ecdefie cardinalibus diligenter alios iua communiter vel divifim interefle pu­ examinatas , & de eorum confilio, cum prefittantes , per ediftttm publicum cum ad partes to rege concordatas per dilerium filiam Kogaillas tutus non pateret acceflus , in certis ec­ rium Barme , regium advocatum , oratorem clefiis tunc exptreflis affigendum moneri ft ci­ fuum ad hoc ab eodem Frenei/co rege ad nos tari intra certum competentem terminum pr»deftinatum , habentem ad hoc fpeciafe ft /affi­ fiemdum ad comparandum coram eo ia con­ ciens mandatum acceptavit. cilio profato, caufaique dicendum, quare fandio pre fata in concernentibus aurioritatem , D Dt rr^ié tvninathitt tui pr*l*/ur4i fttitiuU · dignitatem ft unitatom ecdefix Romane ft apoitolice fedis facrorutnque canonum ft eodeTITULUS V. fiaftic· libertati» violationem nulla ft invalida declarari , decerni ft abrogari non deberet . E eoramdem fratrum confilio ft unanimi Et cum fuper his in forma juris in przfato confenfu , ex certa noftra /cientia ft po­ concilio Lateranenfi procederetur, diftufqae Ιο­ tsitatis plenitudine , ftatuimus ft otdinamne ί his predeceffor fic at domino placuit rebus quod de cetero perpetuis futuris temporibus lo­ fuiffet humanis exemptus , nofque divina fa­ co diri· pragmatice conftitutionis, ac omnium vente clementia ad lummi apoftolatus apicem A Angulosum capitulorum in ea contentorum, aflûmpti fuiffemi»· , ft contra praelatos , capi­ videlicet ut de cetero cathedralibus & metrotula , conventus ft perfortas hujufmodi ad non­ polilanis ecdefiis in regno , dirio Delphina tu, nullos ariu» pence (Iimus , tandem co olide ren­ & comitatu Dienfi ac Valentinenfi , nunc, & tes pacem efle vinculum caritatis ft fpirituapro tempore etiam per celfionem in manibus lem virtutem qua falvamur , dicente domino. Qui biberit aquam quam ego dabo ei bibere , E noftris & fneceflorum noftrorum Romanorum pontificum canonice intrantium fponte feriam non fittet in sternum . Et Quod in pace convacantibus, illarum capitula ft canonici ad elefiftat talus» un iver forum , Caffiodoro tcftaate , riionsm feu poftulatioocm, inibi futuri praelati omni quippe regno defiderabiiis debet efle Erocedere non poffint : fed illarum occureotc tranquillitas , in qua ft populi proficiunt & ujufmodi vacatione , rex Francis pro tempore utilitas gentium cuftoditur : matara delibera­ exjftens , tmum gravem magiftram feu liceotione cognovimu· non per nuntios aut legatos tiatum in theologia , aut ita utroque feu alte­ noftro*, led in praftatione obedienti· filialis, ro jttrium doriorem , aut licentittum in uniquam cariflimus in Chrifto filius nofter Fran­ verfrtate farno fa ft com rigore examinis A in vicifcus Francorum rex Chriftianiffimus perfonareiimo feptimo fu· statis anno ad mimis con­ litvr nobis preftitit , liare Cum majeftate fua iti tutum, & alias idoneum infra/ex men/esadie coram difeutere, cumque paternis hortari mo­ vacationis ecdefiarum earumdem computandoe nitis , ut ad laudem Dei , ft ad fui honoram E D nobis io* i Into Lbonbm X. bt Fbanciscum Franc, rbg. nobis tr fuccetforibu* noftri* Romanis pontiff- A abut feu fedl pnediAe ootninite , ft de per. font per regem hajufmodi nominata per not fr fuccufibrci noftros , feu fedem paedidam provideri t ft fi eontrngetet pnsfatutn pctfonam taliter non qvalifieatam ad diSat ecclefias fic vacantes nominare , nos ft fucccfforti feu fedes hujufmodi de peefona fic no­ minata eWm aedefih minime provideri debeat . Sed «neater idem rex infra tres alios ■ menfes a die readàtionis perforo· nominatas non qualificat· , folicitatori nominationem noa qualification 'ptofeqecftti , confiftnttalitur Ma intimanda computandos : aliam fupradi» Ao modo qnaliffcattnn nominaro ► Alioquin ut difoendiofe ecdefiarum hujufmodi vacationi ce- 1 lenter eoafulatur , ecclefie tunc fie vacanti pet nos * fucceflbros noftros feu fedem hnjufmodi de perfona ut profertur qualificata. Necnon per obitum apod fedem prardiSam vacantibus, temper nulla didi regis procedente nomina» tione libere provideri poffit . Decernentes eleSioeet contra prwmifla attentatas , ac provifiones per nos «r focceflbres noftros , · icu fe­ dem hujufmodi ftâas , nullas fr invalidas exiftere .. Confaaguinds tamen praefati regis ac perfonis fabltaitbas a caufa rationabili & le­ gitima in nominatione & apoftol ids literis exprimenda , necnon religiofis mendicantibus reformatis eminentis fcientue & excellentis doArina , qui juxta fui ordinis regularia infti- ( tuta ad gradus hujufmedi afliimi non poffunt, fub prohibitione pnrmMta minime comprehen­ ds : fed de eorum perfonis diâis ecclefiis pro tempore vacantibus ad diAi regis nominatio­ nem , per nos ft fucceflbres noftros feu fedem hujufmodi libere provideri poflit. Dr moaqderAr fart tltffifti. TITULUS lot* re , & dc perfona ad monafterium nominata illi providero , ad prioratum vero nominato , prioratus ipfe per nos * focceflbres noftros feti fodem pniqiAam conferri debeat. Alioquin didis novem menfibas effluxis nulla feu dc per­ fona minus idonea fr modo pnrmiflb non qua- · Ifficata feda ftominaucne , ac etiam vacanti» bus anud fedem pnsdiftam, femper etiam nul­ la didi regie rarôftata uommatione , per noa fr fisccaflbrus nuftroe feu fodem pmdiftam aronafterih provideri . Ptioraeaa wro petfixüs , ut profertur , qualificatis dumtaxat conferri li­ bere poffint. EJeAioaes auram fr illarum «m· formationes nec non provifenes per bos ft fecceflbrus noftro· ac fodem pcwdidam contra pros. miffs pro tempore fodas , inanes efle deoeraimes. nullas , imus fr D* /sfo/sram frnilttHi , fuad ia ftriftit tentant fnheri tielnat . TITULUS VII. E R praemii!· tamen non intendimus in ali­ quo prcjudicarc capitulis ecdefiarum , ft conventibus monafteriorutn fr prioratuum hujuf­ modi privilegia a fode apoftolica proprium eli­ gendi prolatum obtinentibus, quominus ad clectiooem epifeoporom ac abbatum & priorum juxta privilegia eis conccflx libere procedere poffint juxta formam in eorum privilegiis con­ tentam · Et fi in cotum privilegiis forma ali­ qua expreffa non fuerit , tunc formam concini generalis, capituli QUIA PROPTER tantum fervare teneantur t dummodo de privi» legiis fibi conceffis hujufmodi per literas apoftolicai feu alias authenticas icripteras docue­ rint , omni alia fpecie probationis cis in hoc adempta . P Dt nfcrvatieailai fakletit. VI. onasteriis TITULUS VIII. vero & prioratibus conventualibus, Λ vere eieAivis , vide­ OLUMUS quoque ft ordinamus quod licet in quorum eleAioaibus forma capituli in regno, Delphinatu ft comitatu prodi­ QUIA PROPTER, fervari ft confirma- D di* , de cetero non dentur alique gratis expetiones eleAionum hujufmodi folvnnitet peti conAative ac fpcciales vel generales refervationes fueverunt in Mgbo , Delphinatu ft comitatu ad vacatura beneficia , per nos ft fedem prodihujufmodi , nunc ft pro tempore etiam per li­ Aam non fiant , ft fi de faAo per importuni­ mitem ceflicoem vacantibus , illorum conven­ tatem aut alias a nobis ft fecceflbribas no­ tes ad elefrionem feu pdfhdatwnem abbatis feu ftris fr fede prxdiAa emanaverint , illas irritas Crioris procedere non poflint , fed idem rex ilfr inanes elle decernimus . >rum occurrente hujufmodi vacatione religiofom ejufdem ordinis in «tat· vigiati trium an­ De etl effiitam trtaatlii. norum ad minus conftitutum infra fimile tem­ pus fex menfium a die vacationis monafterioTITULUS IX. rum ft prioratuum hujufmtsdl competendorum, nobis ft fucceffbribus noftris , aut^fedi hujuf­ modi nominate ft de perfona per regem hujuf­ N cathedratibus tamen metropolitan is ft col­ modi monafterio vacanti nominata, per nos fr legiati* «cclefUs in quaram ftatutis eaveratut E expreffë, quod nullus ibidem dignitatem, perfucceffbrea noftros , feu fedem hujufmodi pro­ fonatum · adminiftrationem vel officium obti­ videri . Prioratus vero perfonse ad illum pec nere poflit , nifi in illis aAu canonicus exiftat, cumdem rogem nominate conferri debeat . Si canonicos ad effoAum dumtaxat inibi obtinen­ vero idem rex , presbyterum fecularem aut redi dignitatem , perfonatum , adminiftrationem ligiofum alterius ordinis , aut minorem vigmvel officium hujufmodi ft non confequendi pri­ ti trium annorum , vel aliis inhabilem nobis mam prarbendam vacaturam creare poflê inten­ aut fucceffbribus noftris infra diftum femeftre feu fodi hujufmodi nominaret , talis nomina­ dimus . tus recufari , ft nullatenus fibi provideri de­ beat : fed rex ipfe infra trimcftre a die recufationis , fuprsdido modo intimande compu­ tandum , alium modo fuptadido qualificatum monafterio feu prioratui tunc vacaqti nomioa- M V I Λ J 01g TlXTVS 1NTBG1K Concordat oium, Dé flUcienikii , CT fri»» frtcefttr'uli . T I T U L V it s frtkt»it X. 1014 b per eofdem ordinarios conferri fcu ipfi ad ili* profcntari debeant « Beneficia, autem quas un­ decimo tc duodecimo menfibus vacare contigerit per eofdem ordinarios perionis idoneis juxta juris communis difpofitioncm conferri feu ipfi ad illa prefentari «ebeant. T ATÜ I MVS infuper quod ordinarim collator in unaquaque cathedra Ii ac etiam Drcrrras» irrictm is fttetnm grtiéeutré» . metropolitan* eccleiia canonicatum dr praeben­ dam theologalem inibi confiftentem » conferre teneatur uni magiftro feu licenti ato aut bacaT 1 T V L U S XII. Jario formato in theologia qui per decennium in univerfitate ftudii generalis privilegiata ftuI QUIS vero cujufcumque ftatus etiam fi ducrit , ac onus r«fidentis , leAure tc procaxdinalstus , patriarchalis , archicpifeodicationis aâu fubire voluerit, quique bis ant palis , aut pontificalis, vel alterius cujuslibct feme! ad minus per fingulas hebdomadas im­ B dignitatis, contra prodiâum ordinem te quali­ pedimento reflante legitimo legere debeat , tc fications fuperius ordinatas, de dignitatibus, peribnatibus , adminiftrationibus vel officiis , quotiens ipfum in hujufmodi ledura deficere feu quibufvis aliis beneficiis ecclefiafticis hujuf­ contigerit ad arbitrium capituli per fubftradionern diftributionum totius heboomadse pu­ modi aliter quam modo prodiAo difpofuerit , niri poffit . Et fi refidentiam deferverit , de. difpofitiones ipfo fint iplo jure nullo , coi la­ tione fque tc provifiones ac difpofitiones illo­ illa alteri provideri debeat . Et ut liberius rum an immediatum fuperiorem devolvantur, Audio vacare poffit , etiam fi abfens fuerit a divinis , habeatur pro profeote , ita ut nihil qui eifdem perfonis modo promiflb qualiperdat . ncatis providere teneatur . £t fi contrave­ ne rit , ad alium fuperiorem devolvatur pro­ viso Sc prrfentatio hujufmodi gradatlm , Ot [rtiMtii, acmltcth <7 finfHrikti . donec ad fedem apoftolicam fiat devota­ tio . TITULUS XI. S S R Æ F A TI QU E ordinarii- collatores feu C De temftre finii/ . patroni ecdcfiaftici quicumque fuerint ul­ tra didam prehendam theologalem , quam ut T I T U L U S XIII. profertur , qualificato conferre tenentur t ter­ RÆTEREA volumus quod collatores tiam partem omnium dignitatum , perfonaruum , adminiftrationum & officiorum ceteroordinarii dr patroni ecclefiaftici pnefati qui nunque beneficiorum ecdcfiafticorum ad eorum dignitates , perionatus , adminiftrationes & officia ac beneficia in menfibus graduatis & collationem » provifionem , nominationem , prefentationem , feu quamvis aliam difpofinominatis affignatis vacantia , illis graduatis fimplicibus aut nominatis illa conferre , aut tionem quomodolibet (pedantium, viris literaad illas eos duntaxat profentare teneantur , tis , graduatis , per univeffitates nominatis hoc modo videlicet : qui per tempus competens in univerfitate famofe ftuduerint . Tempus autem competens In primn menfe poft profentium acceptatio­ decennium in magiftris feu licentiatis aut ba­ nem A earumdem publicationem profati ordi­ calariis in theologia : feptennium vero in donarii collatores , dignitates , peno natus , adminiftrationcs & çflicia ad eoram collationem , D âoribus feu licentiatis in jure canonico , ci­ vili , aut medicina : quinquennium autem id provifionem, nominationem , prrientationem, magiftris feu licentiatis in artibus cum rigore feu qnamvis aliam difpofitionem , ut profer­ examinis a logicalibus inclufive , aut in al-' tur , fpedantia, graduatis hujufmodi qui literas fuorum graduum cum tempore ftudii debi­ tiori facultate . Sexennium autem in bacalariis fimplicibus in theologia . Quinquennium ve­ te infinuaverint , conferte teneantur . Benefi­ ro tn bacalariis juris canonici aut civilis , in cia vero qu« in duobtis fequentibus menfibus quibus bacalariis juris canonici aut civilis, fi vacare contigerit , illa juxta juris communis ex utroque parente nobiles fuerint, triennium difpofdionem , perfonis idoneis libere confer­ re ico perfonas idoneas ad illa profentare. Be­ efle decernimus . neficia autem qux in quarto menfe , vacare De frim* iafi»atti»»t CT exhikitiw contigetit viris graduatis per unirerfitatem no­ ItCrrtncm . minatis , qui gradua & nominationi, litcras eum ftudii tempore debite infinuaverint , con­ TITULUS XIV. ferre feu profentare teneantur . Beneficia vero quas in quinto Sc fexto menfibus racare conti- E RÆ F ATI QUE eraduati lc nominati ?erit , fimili modo perionis idoneis libere eooerre, fea perfonas ad illa profentare poffint. collatoribus ordinariis five patronis ecclcBeneficia autem qu· foptimo menfe vacare con­ fiafticis femel ante vacationem beneficii de li­ tigerit , graduatis qui fimili modo litcras gra­ teris gradus feu nominationis , tc de profato dus cum tempore ftudii debite Infinuaverint tempore ftudii per literas patentes univerfitatis , in qua ftuduerint manu feribse tc figilconferre teneantur . Benefici* vero que odtavo tc nono menfibus vacare contigerit pari modo lo univerfitatis fignatas fidem facere tenexnperfonis idoneis conferre feu perfonas idoneas tur . ad illa profentare teneantur · Beneficia autem qu* in menfe decimo vacare contigerit gradua­ tis nominatis , qui gradus tc nominationis li­ tcras cum tempore ftudii debite infinuaverint , P P P Dc Intui Lbonim 101J X. Et Faanoscum Hung Rig io** A *ri volamus Concurrentibus autrm plaribas do- Aoribns ia diverfis facukatibei, doftorem theo­ logum doâori in jure t doAorem fa jure cano· nico doftori fa jure civili, doftocem fa jure ci­ T I T U L U S XV. A vili , dodtori fa mediefaa proferendo» effe de­ cernimas. Et idem fa Ikcatiatb ft bacalariis UM vero probat» nobilitatis fieri debeat ad efleftum uc Mobile· gamfere poffint fervori debere volamus : Ic fi in ejufdem facul­ bénéficie minori· tempori· ftuati, tnoc nobili*tate ft utadu concurrerent, ad datam nomioatfauia fattfgrades recurrendam effit volumus. & ta· ipfa per quaeboc tefta deponente» h judi6 fa omnibus iia concurrerent, tunc volumus cio coram judfee ordinario loci in quo eft na­ quod collate· ordfaarfaa fatur eoidem concur· tas ille dc cujo· nobilium ea utroque parente rente· gratificare poffit. coaftare debet» eciam in pania abbatia proba· ri poffit. De intfrü rxfriwtii. a. d» rvpfaaMe. j. 4 refait , rçufarâ* r«aferifar. 4. De De Ια/μμγμμ 9* crMfefeac Uterenem leeefeee fesr vacariMMis f*4 ad grudaar·» aea ferti* Ac eteHiitetie. C aet. TITULUS XVI. TITULUS XV1IL ‘-pENEANTUR.qUE peafati graduati tam JL finspliccs quam nominati patroni· eccle­ OLUMUS aurem quod nominati literas Dominationis ab univerfitatibus in qui­ fi allicis aot collatoribus ordinarii· quibus gra­ bat ftuduerfat obtinentes io nominationum li­ do· aut nominationi· liter·· hujuimodi iofinoa* teris beneficia per cos poffeffa, «reorum verum re debent, Iitera· feorwm gradu· 9t nominatio* valorem exprimere teneantur , aliouuia litem nia» certifie at io ni< temporie Audii * 9t attcftanominationi· hujufmodi co ipfo null· fiat, dc tioois nobilitatis duplicata· dare » ac fingulia efle cenfcantur. Si quis vero cx didis qualificaanni· tempore quadragefim» per ie aut proce· ratorem fuum collaroribo· , nominatoribus feu tis graduati* fimplicibus aut aomfaati» tempore vacationi· beneficii in menfibu· cis deputatis pstronil ecclefi s fiAtri s, aut eorum vicarii», eo­ vacanti· » dens obtineat praebendas fa cathedr*rum nomina A cognomina infinuare, ft eo an­ no quo prnFatam iafinuationem facere omife- C fi bas etiam metropolitan** aut collegiatis , fea dignitatem vel pratbendam, vd aliud fea alia rint, beneficium in vim gradu·, aot nomina­ beneficium fcu beneficia , quorum infimul vel tionis hejuftnodi petere non poffint. Et fi col­ cujos fru&aa , redditu· ft proventas tempore latoribus ordinarii· aut patroni· ecclcfiafticis ia rcfidentfa * horis divinis intereffendo ad Iummenfibus deputati· gradoati· fimpHciboa , .aut mam ducentorum florenorum auri de carnem anominatis nqn effet graduant· aut nominatus fccndcrent beneficium fa gradus feu nominatio­ qui diligentiae profatas fecerit , collatio fcu nis hujuimodi tunc petere feu confequinoo pof­ (ircfentatio per collatorem feu patronum eccfefit. Et fafupcr quod tam graduati fimplices isilicum , etiam eifdem menfibus faAa , alteri quam graduate vel nominato non propter hoc quam nominati beneficia ia meafibos ei* affiirrita cenfeatur. Si tamen rradoatus fimplcaaut gnati* vacantia, petere ft coofequi poffint feeundum proptfa petfoo· condcccntiam ft connominatu· beneficium poft infirmationem gra­ formitatem : videlicet feculares facularia , k du· aut nominationi· , in menfibu· eia affigna· ti» vacant petierit, 9t inter fuam iofinuationem rcligiofi regularia beneficia ecclefiaftica, it* & profatam requifirionem non fupervenerit quod fcculari* nominatu* , beneficia regularia quadragefima , m qua numen ft cognomen in- D in menfibu· deputati* vacantia, proteste cujufvis difpenfationis apoftolica , nec ccontra reli­ finuarc debuerit. ad beneficium fic vacant cum capacem, ipfumquc illud coni equi poffe ti de­ gions benefici* fcculari* petere aut confequt cernimus . minime poffit , quoque beneficia fimgliciter vel ex caufa permutationi* fa mcnGbus gradua­ te fimplicibus ft nominatis affignatis vacantia, Dr Jnakui iretifitruieiw. cis non fint afficâa nec debit* , fed cx caula permutationis cum permutantibus dumtaxat. TITULUS XVII. Simpliciter vero vacantia beneficia , hujufmodi TATUIMUS quoque tc ordinamus quod pqrfonis idoneis periplos ordinario* libere con­ collatores ft ordinarii tc patroni ecciefiaferri poffitt. ftici profati inter graduato* qm literas gradus, cum tempore ftadti it atteftationc nobilitatis De ettleflir fareetielitae ia vilUe OMtretü. debite innouaverim quo ad beneficia in menfi­ bu· eia deputati· vacantia , gratificare poffint T I T U L U S XIX. illum cx ei» quem voluerint. £ Qp. vero ad beneficia ia menfibu· graduatis TATUIMUS quoque quod psrochisle· ec­ nominati* deputatis, antiquiori nominato con­ clefie ia civitstibuc aut villi» murati* exiferre, feu antiquiorem nominatum, qui lit^r-t ftente*· non nifi perfonb modo prnmiffo qua­ nominationis, temporis (ludii & attcftationis lificatif, aut faltem qui per tres «anos in theo­ nobilitati· debite infinuaveriat , praetentare feu logia vel altero iurium ftuduerint, feu maginominare teneantur. Concurrentibus autem no­ ftrts fa artibus, qui in aliqua univerfitate pri­ minatis ejufdem anni, dodtore· licentiatis, li­ vilégiât* Audentes magillcrii gradum adepti centiates bacalariis, demptis bacalariis formatis fuetint, conferantur. in theologia, quos favore ftudii theologici IU ccntiatia m jure canonico, civili aut medicina praeferendos effe decernimus : baealarios juri* canonici aut civilis magiftris in artibus preferDe V S S ΐοιγ fOlb' Tbxtua Intege* CONCOXDATOX UM \ licia ecclcfiaftica ûtculaiû Ar quorumvis ordi­ num regularia » quarcumque & qoomodocumDt wtiverfittitiH MKimtitathii que qu i Ii hora , tam to menfibus gea tuaris fioiplicibj. Ac uutainatia isim ordinariis collatoTITULUS XX. ribu. prsfatis a dignatis vacantia» ac etiam fub dicti, mandatis comprehcnfa libere conferre. ONEMUS autem prxfatt regni uuiverfiStatunnvs infuper quod in provifionibu» quas tates fub poena privationis omnium &* pci’enis quibulvis dc beneficiis vacantibus, feu Pinguiorum privilegiorum a niobia Ac fede apocerto modo vacaturis » per nos Ac iuccefforcs ftohca obtentorum» ne collatoribua feu patro­ noftros ad fedem pratdiAam etiam motu pro· ni» ecclcliafticis habeant aliquot nominare , n: fi eos qui fecundum prctfta tempora ftuduc a prio, etiam promotis ad ecclsfias cathédrales Ac metropolicanas ac monafteria ut obtenta per tint» fecundum diftarue univerfitatum fta­ eos beneficia retinere pofiint fieri contigerit, tuta ad gradus» Ac non per faltum promoti fue­ illorum verus anftuus per flo reno s aut ducatot rint , quod fi icctrs fecerint ultra nollitati» per­ auri de camera aat libras Taronenfea, ieu alrcnam quam in prsfatarnm nominationum literis declaramus , nominandi privilegio ad tempus B rius monete valor fecundam communem «(li­ mationem exprimi debeat. Alioquin grati* ip. fecundum culpx qualitatem fufpendemus. i* ΓιηΚϊρΓο jure null». Dt fttrtxii a jraifvarô nen fHthUitij.. Dr cat 'i . TITULUS XXI. T l T U L U S XXllL M I quis autem graduatotutu aut nominatorum in mentibus deputati»» a collatoribus ordi­ natus aut patronis ecclefia fticia beneficium va­ cans in vim. gradus aut nominationis petierit, & collatorem ordinarium in vim praefati gradus aut nominationis in proceffu pofuerit » £ tali­ ter molellaverit, illum ultra expeniarum, dam noram Ac intereife condemnationem» frudibus fui gradus At nominationis privandum efle de­ cernimus. Eodcmque vinculo collatores ordi­ narios & patronos ecclefiafticos quibus gradu»ti Ac nominati, debite ut fupra qualificati foot gradus Ac nominationis literas iofinuaverint, aftringimus ut beneficia ad eorum collationem vel prxfcotationem fpeftantia , in menfibus graduatorum» fimplicium Ac nominatorum vacan­ tia , flantibus prnfatis graduatis aut nominatis debite qualificati» » illa profeqaentibus » aliis Î|oam graduatis aut nominatis non conferant, ab pcena fufpenfionis poteftatis conferendi be­ neficia in ofto menfibus illo anno ad collatio­ nem eorum ac pnrfcntationcm liberam fpeôantibus D Γ; 'Vtnittil S t n ii lu s xxii. TATUIMUS 8c ordinamus quod quilibet Romanus pontifex femel dumtaxat tempore fui pontificatus , literas in forma mandati jux­ ta formam inferias annotatam dare pofiit. Hoc mode? videlicet » Unam collatorem habentem collationem decem beneficiorum in uno» haben­ tem autem collationem quinquaginta beneficio tum , Ar ultra in duobus beneficiis dumtaxat Îjravare pofiit : ita tamen quod in eadem ecdeia cathedrals vel collegiata , collatorem unum pro tempore in duabus prubendis non gravet, E Ar ut obvietur litibus que occafione literarum, mandatorum, hujufmodi oriri poflent , manda­ ta hujufmodi fub forma qu* eft inferius anno­ tata dari volumus , quam ad perpetuam rei me­ moriam in cancellatia apoftolica publicari, Ac in illius quintemo regiftrari mandamus : dé­ clarantes profequentes hujufmodi mandata quo ad beneficia fub illis comptehenfa , ordinariis collatoribus & graduatis fimplicibus Ac nomina­ tis preferendos efle. Nofque Ac iuccelfores no­ ftros jure preventionis dignitates, perionatus, adminiitrationes , Λ oihcia , ceteraque bene- S TATU*MUS quoqoe Ar ordinamus quod in regno. Delphinatu Ar comitata prcdiâia, omnes Λ linjul* cauf», exceptis majoribus in jure expreife denominatis, apud illos judices In partibas, qui de jure aut coafuetadine prsfcripta vel privilegio illacudi cognitionem habent, terminari & finiri debeant. S De frivjii iffelUlMhi. T 1 T U I. U S XXIV. T ne fub ambra appellationum , qu* ni­ mium & nonnunquam frivole interponi confueverunt» atque etiam in eadem inflantia ad prorogationem litium farpe multiplicari » iujulhs vexationibus materia prebeatur» volumus quod fi quit offenfm, coram fuo judice jaftiti* complementum'habere non poffic, ad immedia­ tum fuperiorem per appellationem recarfutn ha­ beat , nec ad aliquem iuperiotem etiam ad nos Ac fucceffores noftros vel fedem prsdiâam » omiffo medio : nec a gravamine in quacumque inflantia ante diffinitivam fententiam quomodolibet appelletur, nifi forfitan tale gravamen extiterit, quod in diffinitiva reparari nequirçt» Ar eo caiu non nifi ad immediatum iuperiotem liceat appellari. E Dt txtmftor* aut dicium tertii minime ftari , nec ex illis ali­ alus quibufeumque divinis , vel extra , prae­ cui pnejudicium afferri deberet , nifi de hu­ textu cujufcumque fcntentiie , aut crnfai» ccjufmodi narrativa & aflertione etiam in literis deliafticz , icu fufpcnlionis , aut prohibitionis apoftolicis fail* altero ex pr«miffis modis do­ ab homine , vel a jure generaliter promulgatae ceretur , innovamus illamquc perpetuis futu­ teneatur abftinerc , vel aliquem vitare , vel ris temporibus inviolabiliter obfervari mansntetdiâum ecclcfiafticum oblcrvare , nifi fententia , prohibitio , fufpeniio , vel cenfura D damus . hujufmodi fuerit , vel contra petfonatn , col­ Dt ptrpttm ftnkilitettt tontotdntornno. legium , univerfitatem , ecclcfum , aut lo­ cum , certum aut certam , a judice publicata TITULUS XXXIII. Er denuntiata Ipecialiter Sc expieilc , aut noto­ ri? in excommunicationis fententiam conftiteT quia ad fupradiâam concordiam cum nt incidiffe , quod nulla poflit tergiverfatioprzfato Erancifco rege ob illius finceram nc celari , aut aliquo juris fuffragio excufadevotionem quam erga nos & fedem praedi­ n , eum a communione illius abftinere nolu­ ctam , cuun ad praeftandam nobis reverentiam mus yuxta canonicas fandiones : per hoc ta& filialem obedientiam ad civitatem noftram i men hujufmodi excommunicator , lufpcnfos , Bononiz perionaiiter venire dignatus eft, conintcrdiâos feu prohibitos non intendimus in feniinws , illamquc inviolabiliter obfervaaliquo relevare , neque cis quomodolibet fuf11 delideramits . Illam veri contraâus & ob­ fragari . ligationis inter nos St fedem apoftolicam pneDe inttrdiiJb non levittr ponendi 1. E diftam ex una St prela tum regem 8e regnum iuutn ex altera pariibus legitime uniti , vim Sc robur obtinere , ac illi Sc prefentibus in TITULUS XXXI. aliqua fui parte per quafcumque literas Se gratias per nos & fucceflbres noftros defuper T quoniam ex indiicreta interdidorum pro­ concedendas derogari , claufulamque cum eamulgatione multa confueverunt fcandala evenire . Statuimus quod nulla civitas , oppi­ rumdetn derogatione przlentium latiflimc ex­ tendenda , ac quod crdem pnefentes litent dum , caftrum , villa , aut locus ecdcfiaftico & earum tenor pro eapreflis habeantur in fupponi poflit intcrdiAo, nifi ex caufa fcu cul­ quibufvis fupplicationibus pro tempore ligna­ pa ipforum locorum , aut domini , feu reAotis appofitam , nihil penitus operari , & il­ ris , vel officialium . Propter culpam autem fcu lius vigore m literis apoftolicis fupcr ipfius caufam alterius cujufcumque private perfonr fupplicaitonibus conficiendis quicquam , per hujufmodi loca interdici nequaquam poflint N S E E quod lojj Intui Lbonbm X. Er Fbanciscvm Fuanc. Rig. qAod prafcntibus sat alicui particule de contcu- Λ 1034 *' tu in ei» derogaretur Ceu derogari videretur, Terat» at»ied»tt aptelui. narraci non poflit t te fie per quoi cumque judsce» te commiflarios etiam caafarum diai palaTITULUS XXX1V. tii apoftolici auditores firprafai* Roman· cc- . EO epifeopus fervorum Dei, venerabili fra­ clefisa cardinales, in quibufvis cauli» fuper pre­ tri epifeopo N. te dileAis filus , capitale mi Ius vel eorum.aliquo pro tempore motis ju­ dicari, diffiniri , Be frntenturi debere, fublata finguliique canonici» ecclefi* N. -falutem te •poftolicam bcnedi&ioactn. Vit* ac morum cis aliter feuentiandi te diffiniendi omnimoda honeftas , aliaque laudabilia probitatis 8e vir. facultate &.* auâoritate, nccnon irritum Bc umtutum merita : fuper quibus dilcâus filius N. nc qukquid (ecus fuper hu vel coram aliquo a apud nos fide digno commendatur teftimonio, quoquam quavis auâoritate etiam per nos te nos inducunt ut fibi reddamur ad gratiam libe­ fucceflbres noftros pnefatos feienter vel igno­ rales . Hinc eft quod nos cupiente» ut idem N. ranter contigerit attentari decernimus. Volu­ justa illius que per felicia recordationis Gremus autem quod fi pre fatus rex p« lentes Ine­ ras ac omnia te fingula in eis contenu, que B 1 gorium papam IX. prsadcceforem noftrum ad tunc epiicopum Noviomenfem direâa extitit, in prima futura fefuone pratentis concilii Latequ· incipit, Mandatum, te aliarum duarum r an en (ii approbari te confirmari facere promit­ illam immediate fequentium decretalium for. timus infra fex menfes a die approbationis Bc mas , de caooaicatu te prsbenda aut dignita­ confirmationis hujufmodi computando, non ap­ probaverit & ratificaverit, Bc ea perpetuis futu­ te , pcrfooatu , adminiftrationc vel officio veftr· vel alterius ecclefi· aut alio beneficio tis temporibus in regno fuo , te omnibus aliis loci» te dominiis didi regni per omnes pralatot cum curavel fine cura, etiamfi parocbialis ecclefia vcl ejus perpetua vicaria aut capella fi. Bc alias etiam ecclefuftica» perfonas ac curias ve perpetua capelfania ad veftram collationem» parlement!, acceptari, legi, publicari, jurari, & regiftrari , ad inftar aliarum conftirutionum nominationem feu prefentationem Bc aliam quamcumque difpofitionem provideri poflit , regiarum Bc de acceptatione, leâione, publica­ tione , juramento te regtftratione prcdiâis, in­ ac volentes prafato N. premiflbnua merito­ fra pradiètum tempus per oaanium te fingulo. rum fuorum intuitu gratiam facere fpecialem, ipfumque a quibnfvis excommunicationis, fuirum iupradiAorum patentes literas , aut au­ thenticas feripturas nobi» non tranfmiferit, aut 1C penfionis 8r interdidi , aliifque ecclefiaftiçi· nuntio noftro apud ipfum regem exiftenti, per iementiis, ccnfuris te panis a jure vel ab ho eum ad nos mittendas non confignaverit t Et mine quavis occatione vel caufa latis , fi qui­ bus quomodoljbct innodatu» exiftit , ad effia» deinde fingulis annis etiam legi piout alie ipfius Franciici icgi» conftitutioucs te ordinatio­ flum prafentium dumtaxat coniequendum, ha­ nes, que in viridi iunt obfenrantia obfervari rum ferie abfolventes te abfoiutum fore ccndebent, inviolabiliter obfervari cum effedunon fentes. Necnon omnia te fingula beneficia ecfecerint. prafentes liter· Bc inde fecuta qua­ clefiaftka cum cora te fine cura ou· pre fa­ cumque lint, cafta & nulla, nulliufque robo­ tus N. etiam cx quibufvis apoftolicls difpenfaris vel momenti, Bc cum omnium qu· in re­ tionibus obtinet te expeâat , ac in quinus te gno, Ddphinatu te comitatu pradidis agantur ad que ju» fibi quomodolibet competit, qua­ notitiam non habeamus, confuetudines, ftata­ cumque , quodeumque te qualiacumquc hnt ta icu ufus libertati ecclefiaftice B: auâoritati eorumque fruâoum, reddituum te proventuum fedis apoftolice quomodolibet prcjudicantia, fi veros antiuqt va lore» ac hujufmoai difpeniationum tenorer prafentibus pro etpreffis ha­ qua us regno · Delpliuutu te comitatu ptsdiAis alias quam m pracniftts exiftaut , non in- D bentes , motu proprio , non ad ipfius N. vel tendimus nobis & eidem (edi in aliquo prrjualterius pro eo nobis fuper hoc oblata petitio­ nis inftantiam , led de noftra mera liberalitadicare , feu illa tacite vel exprefle quomodoli­ bet approbare. Et nihilominus prafato Fr»nte , di feret io ni veftra per apoftolica icripta mandamus , quatenus fi vobis pro alio non cifco, & tempore exiftcuii Francorum regi, in virtute fande obedientte mandamus, quatenus fcripferimus qui fimiic mandatum aut fimi­ lem gratiam profequatur, canonicarum te p ra­ per fe Vel a Irani feu alios m diguiiatc ecclefiaUica conftituto», prricni»» literas ac omnia te bendam aut dignitatem , perfonatum, admim ftnthsnem vel officium veftra vel alterius ecfingula in eu conunta quando te quotiens opus elefra. aut aliud beneficium ecctefiafticum cum fuerit publicari &.* ea inviolabiliter obfervarifa­ cura vel fine cura , etiam fi parochialis ecclefia ciat. Çontradiûores cufulcumque dignitatis Bc precminenti· fuerint per cennuas ecclefiafticas vel ejus perpetua vicaria aut capella, vel per­ te pecuniarias poenas atiaque juris te faâi qua­ petua capelhnia fuerit , ad veftram collatio­ vis opportuna remedia appellatione qualibet nem, provifionem , przfentationem , nomina­ omnino poftpofita compefcendo. Non obftantionem feu quamvis aliam difpofitionem, pertibus omnibus fiipradiâis, aut fi aliquibus com­ £• ttnenlem, etiamfi dignitati, perfonatui, admimuniter vel divifim ab eadem fit fede indul­ niftrationi vel officio hujufmodi cura immineat tum, quod-interdiri, fufpendi vel excommuni­ animarum, dummodo talis dignitas cleAi*aoon cari non poffint per literas apoftolicas non fa­ cxiftat, cum creatione in canonicum veftr· vel cientes plenam te expreflatn ac de verbo ad ver­ alterius ecclefi· , te fi in ea ftatuto te privile­ bum de inddto hujufinodi mentionem. gio exprefle caveatur quod nulli de dignitate, perfonatu, adminiftrationc vel officio provide­ ri poflit, nifi cum effedu illius ecdefi* cano­ nicus exiftac , canonicatum hujufmodi ecclefi· cum plenitudine juris canonici, te ron obftante de certo canonicorum numero ad efltdum huiofmodi dignitatem , perfonatum , adminiftnationem vel officium dumtaxat , te non L CsmW. Geuera/. Tom.XXXU. X x alias, 100 Tîxtvs INTBCBH .ONCORDATOftUM, 100 alias , aüôoritate apoftolica , tenore prefenextitit, qua incipit , Mandatons , Br aliarum tium. conferimus, 8t de illo etiam providcmys, duarum illam immediate feqoentiom decreta­ fi quçm, ouata , vel quod poft menfem poft. lium formas , d» canonicam ft prabenda aut qisam pncieotes liter· vobis prafentate fue­ dignitate, perfonatu , adminiftratioue vel offi­ rint , extra Rosnanattvcuriam vacare contige­ cio ecclefiis N. aut alio bcnuAcio ecclefiafttco, rit, eoa plenitudine juris canonici ac omnibus cum cura vel fine cura provideri , motu pro­ juribus Bc pertinenti is fais , eidem N. confera­ prio , venerabili fratri noftro evifeopo N. ft tis , ft Je illo aut illa provideatis , feu ipfurn dilcâU filiis , capitulo , finguluque canonicis ad ilium, illam, vel illud prefcntetis aut noecclefi· N. per altas literas noftras mandavi­ ■tinctis : ipfumque N. in canonicum ■ Ac ia fra­ mus, quatenus fi eis communirer vel divifim tria» veftra vel alterius ecclefia ad effitâum pro alio non fcripfiffetaua qui fi mile mandatum tantum obtinendi dignitatcfu, perfonatum, adaut fimilcm gratiam profequeretsir , eidem N. miniftratiooem vel officium hujufmodi recipia­ canonicatum Be prehendam , avi dignitatem, tis, ftailum fibi in choro Bc locum in capitu­ Crfonatum, adm ini ft rationem vei officium aut lo , cum plenitudine juris canonici affigœtis, neficium «cclefiafticum ad earum collationem inducentes eumdem N. vel procuratorem ejus jg firovilionem , prsefentttiorem feu quamvis aDomine, in corporalem poffeffionem canonicaiam difpofitionem communiter vel divifim pec­ tus Bc prebend· aut dignitatis , perfooatus , tio ens, fi quem, qulrn vel quod poft menfem adoniniftrationis vel officii feu beneficii hujui­ poft prafentationem earundem literarum vaca­ ns odi , juriumquc Bc pertincnciarum uniret fore contingeret , cum plenitudine juris canonici rutn prediâorum : dufendentefque induâum, ,ac omnibus juribus Bc pertmtniiis fois prout ad ac facientes N. vel prv eo procuratorem praeos communiter vel divifim pertineret , confer­ diâum ad praebendam aut dignitatem, petforent Bc alignaient : aut euns ad illa prefentanatum , adminiftrationem vel officium feu bc·* rent, eligerent, nominarent., feu de illis provi­ neficium hujufmodi quod cumque fuerit, ut mo­ derent prout in eiidem lireris plenius contine· nt eft , admitti, ftbiquede illius vel illorumftutur. Quocirca diicretiosii veftre per apoftolica âibus, redditibus, proventibus, juribus & ob­ feripta motu finii)i mandamus quatenus vos ve. ventionibus univerfis integre relpoadcri , non duo aut unus veftrum , per vos vel alium feu obftante forfan ut lupra ae certo canonicorum alios, fi epifeopus, capitulum, & canonici pr·numero & aliis conftitutionibus ordinationi diâi canonicatum Br prehendam aut dignita­ bus apoftolicis ac diâa veftra vel alterius ec C tem , perfenatum & adminiftrationem vel offi­ detia juramento confirmatione apoftolica vel cium, aut beneficium hujufmodi eidem N. con­ Juavis firmitate alia roboratis ftatutis Bc cobferre Bc affignare ac de illis etiam providere re□etudinibus contrariis quibufeumque , aut fi cufaverint, feu diftulerint, aut négligentes fue­ vobis ab apoftolica fit fede indultum, quod ad rint, canonicatum Br prehendam aut dignita­ receptionem vel provifionem alicujus minime te­ tem , perfonatum , adminiftrationem vel offi­ neamini, quodque de canonicatibus Bc prebencium fen beneficium hujufmodi cutn plenitu­ dis feu dignitatibus, perfonatibus, adminiftra dine juris canonici ac omnibus juribus Br pertionibus vel officiis veftr* vel alterius ecclefia tinentiis iupradiftis eidem N. conferre Br alfiaut aliis beneficiis ecclcfiafticis quibufeumque ad gnare, nccnon eumdem N. ad illa, u( mons cft, admittere , & in canonicum recipere, Bc veftram collationem, provifionem, prefentatioin fratrem, ftallo fibi in choro, Be loco in ca­ nem , nominationem feu quamvis aliam difpepitulo alfignatis, omniaque & fingula alia in fitionem communicer vel divifim pertinentibusdiâis literis contenta, alias juxta earumdem nulli valeat provideri per literas apoftolicas , continentiam atque formam in omnibus Be per non facientes plenam Bc expreffsra ac de veibo ad verbum de induito hujufmodi mentionem , D omnia facere Br e «equi curetis, contradiâores prout juftitia fuadebit ad hoc eompufcendo , Br qualibet alia diâe fedis indulgentia genera­ non obftantibus omnibus que in diotis literis li , vel fpeciali , cujufcumque tenoris exiftat : voluimus non obftare. Datum, ftc. per quam prafentibus non expreffam vel tota­ liter non infertam effeAus gratias impediri va­ Dt mtitJétu tftfttlieii fr» leat quomodolibet vel differri , Bc de qua corflHfarihef. j ufque toto tenore habenda fit in noftris lite­ ris mentio fpecialis, feu fi diâus N. prefers* TITULUS XXXVI. nontfocrit ad prrftandam de oblervandis ftatu­ tis Br contuetudinibus veftrar vel alterius eccicRO regularibus autem fimilis forma illis fi· folitom juramentum dummodo in ablentia conveniens detur. fua per procuratorem idoneum , Bc cum ad ec­ clefiam ipfam acccflcrit corporaliter illud pteCwlttfit Co»nri»nnm. ftet. Dacum, &c. P TITULUS XXXV. Simili modo. Leo, ftc. ilectis filiis n. ar n. acN. officialibus D ULLI ergo omnino hominum liceat hanc paginam noft rorum ftatuti, ordinationis, fuipeniionis, aftriftionis, declarationis, pnecepQ , injunAionis , monitionis , innovationis, confenfus , decreti , voluntatis , promiffioois tc mandati infringere, vel ei ani» temerario con­ traire. Si quis autem hoc attentare prefumpferit, indignationem omnipotentis Dei ac beato­ rum Petri Bc Pauli apoftolorum ejos fe noverit incuriarum. N Λ littrit i· txttnfitM faiutexa Bc apoftolicam benedidionem . Hodie cupientes tft dilcâo filio N. clerico diat- cefis juxta illiua que olim per falici» recorda­ tionis Gregorium papam IX. prodecefforcm no­ ftrum ad tunc epifeopum Novioeculcm dircAa Datum Roma apud fanrftum Petrum, anno incarnationis dominica millcfimo quingentefimo io)7 Ihtii Lionim X. tt Franciscum Franc. Rig. I·}· fimo featodccimo*: qnintodecimo Kalendas Se­ A raneofi facrofanda baiiiica folemnltor cehbraptembri» ; pontificatus noftri anno quarto. ta . Anno incarnationi» dominicas milkfimo qoingentefimo fcatodmimo quartodecimo Ka­ lends» J anuarn , pontificatus noftri anno quar­ Jffniitit necUti yttftlit · to . Sic fig na tum , vif* jc. Salvi . Bembuo . Jo. de Madrigal. Et in dorfo regiftrata apud T I T U L U S XXXVII. Bembum. ‘ Os igitur ut liter· ipfe , que ob id pré­ cipita edrte^fuarun: , ut in corpore mySryaaa/ar Utere fetttutt regie fn ecttftetrtM ihco fanâa videlicet ecclefia , perpetua cari­ cwrJettrmc. tas Sc pax inviolata perdurent ».Ac û qeo mem-* bra dinentiant , ea commode lao rcmferantur corpori , co magis obfciventur , t)uo clarius t i t υ L υ s xxxvin. conftitcrit ipGii literas «x matura Ar falubri deliberatione a nobis > diâo facto Lateranen/~\UOCIRCA d iledis Ar fidelibus confiliafi approbante cqncilio approbatas Ac innova- B riis noftris ad prefens tenentibus & qui tat , una Ratifie 8e ordinat· fuerunt , licet ad in ‘futurum noftra tcoebunt parlassent! , omearusndcm liter a rum fubfiftcntiana Ac validita­ ntbufque jufticiariis regni noftri Ar Delphinatu* ac comitatus noftrorum , cetetifquc officia* tem alia approbatione non indigetent. Adabundantiorctn tamen cautelam ut eo. tenacius obferni» , Ac fubditis noftri» , Sc eorum cuilibet ventur & difficilius tollantur quo tantorum pa- ' prout ad eum pertinuerit , mandamus >» diftriAius injungentes , quatenus omnia premi fi* Se trum fuerint majore approbatione munit* . li­ ters * pnedidas cum omnibus Ac fingulis ftatufingula teneant , cuftodiant Ar confervent in tis , ordinationibus , decietis , diffinitionibus, lua robOri» plenaria firmitate. Et ift caufis qui­ paili* , conventionibus , promiifione , volun­ bulcumque occa Gone przmiflbrum de cetero tate ac poenis , inhibitione aliifquc omnibus Se orituris Ac emetiutii , fecundum liberationes Ac fiugulis claufulis in cis contentis : illa preferconclufiones preferipta» judicent , pronuntient Sc fententient , atque ab omnibus fubditis tim qua voluimus > quod fi prefatus Franc il­ eus rex fupradiâa» liter*» ac omnia tc fingula Ac incolis noftrorum regni , Delphinatus ac comitatus inviolabiliter Faciant in omnibus Bc in cis contenta intra fex menfes a data prrlcnuum computandos , non approbaret Arratsfica- C per omnia obfervari . prediftas perfona» ccdcfilfticas Ar feculares ac carum quamlibet in rct & ea perpetuis futuri» temporibus in tegno omnibus & lingulis fuperius expreUis . ab om­ luo Ar aliis locis Ac dominiis diâi regni . per ni turbatione , violentia > impreflione . moleomnes przlatos Sc alias ecciefiaftica» pcrlonaS ftatione > vexatione . damno Ar impedimen­ ac curias paria mentorum , acceptari , |cgi, pu­ to tueantur , protegant pariter & defendant . blicari . jurari & regi ft rari ad inltar aliarum Omnes Ar quafcumque perfona» cujulvis con­ cooftitutionum regiarum : & de acceptatione . ditionis ac ftatus fuerint contra facientes aut ledione , publicatione , juramento tc regiftravenientes taliter puniendo . quod in poiietione prrdiAis , intra prediâum tempus per rum ceteris cedat in exemplum , quoniam fc omnium Sc finguloram fupradiAoram patentes litcras aut authenticas feripturas nobis noacranifieri volumus 8e jubemus per przrcntcs In mureret , aut nuntio noftro apud ipfum regem cujus rei tcftunonium figilluna noftram pr*ientibu» literis duximus apponendum . Da­ exiftenti , per cum ad no» delimandas non tum Parifiis die X I I f. menfis Ma ii , an­ confignaret . Sc deinde fingulis annis etiam le­ no domini millefimo quingehtefimo decimogi , prout ali* ipfius Francifci regis cooftitutiones Ar ordinationes . qu· in viridi funt ub- D feptimo ; Bc regni noftri tertio . Sic fignatum fupra plicam . Per regem . dominis du­ ferventia , obfervari debent , inviolabiliter ob­ fervari cum effrôu non fecerit , liter* ipf* Sc cibus Alencon ii, , Borbonii Ac Vindocinenfi , vobis dominus d’ Orval > dc Ia Trimoilinde fecuta , quxeumque clfent cafTa Ar nulla , le , de Boyfi magno magiftro , baftardo Sa­ nulliuique laboris , vel momenti facro L»teba udi a de la Palice Se de Chaftillon > maranenfi concilio approbante , apoftolica auâoreichihbus Franci* Ac aliis prziçntibus . Ro­ rirate , Se poteftatis plenitudine approbamus Se innovamus , eafque inviolabiliter Sc irtefngtberte: . biliter obfervari Sc cuftodiri mandamus . robur­ que perpetuz firmitatis in eventum diftarum approbationis 8e ratificationis , Ar non aliter .Irtfttttn verifiettiteii ferlemetui. nec alio modo obtinere , omnefque io diâi» li­ teris comprehenfos , ad ipfarum hierarum in ECTA . publicata tc regiftrata ea ordina­ cis expretiorum obfervatioucm , fub cenluris Se tione Ac de przccpto domini noftri regis panis ac aliis contentis , juxta carumdem li­ reiteratis vicibus ia Dt 1 lojp 1 ' / V ■ Epistola P - , 1 àtûauchî M a t onitaium .11,^ ioqo % io modo 'qualificatas , ad aundm nominatio­ De feenf^tione «UitendU , tld w»s» vadarem le* ôtfaiornm explendam , fixa μι *lü editio babce : De frarèfaione ud affrakaxdnnt teneor. date rem a frelarn ertni^eem ek Me apo Uolica concordata , in quibus inter ce­ commode non confidit. Nos itaque tuu in lata cautum eft, quod udia Us ntcufinni (pa­ hac parte Itipplicattonibiis inclinati , femellrc th) co ilia publican A, regillrari , nujaan jurari pnrdiCtuai infr» quod adhuc exsili» ad annum in osriii aflUru par lamento rum efficeremus, rdex tunc dc casterooccurrentibus teftatis plenitudine , ita fore ordinamus . Io ecclefiaruei cathedraüum Sc tàctropolitanarum , cujus ici teftimonium , figillum noftrum pseaC mortafteriorum ra regno Francir Dclphinatu , ac comitatu Dien. & Valentin, conlifteti- B fentibus liceris duximus apponendum . Datum Baugiaci , die 15. menfis Oâobri· anno domi­ rium vacationibus , dik&ifilii ecclefiarum, ca­ ni >5.18- Se regni noftri V. Fer regem , Gcpitula Sc monafteriorum conventus , ad'cieâiones feu poftulattones futurorum archiepifcopo- · doyo rum , epifeoporum , ac abbatum ccclefiarum Sc monafteriorum vacantium pro tempore hujufmo­ Treregairo tcmftri; . Dt nnnniii. di procedere non valerent . Sed mijeftas tua ad ecclefias Ac tnoaiftctia hujufmodi fic vacan­ TITULUS XL11I. tia infra certum tunc exprefli temporis fpatium Eo epifeopus feivus fervorum Dei , ad per­ Dôbis , Ae tempore exiftenti Rom. pontifici perfonas idoneas certo tunc expreflo modo qualipetuam rei memoriam . Romanus ponti­ ficatas , ad earhdem nominationem , per nos fex , cui tot tantaque in fpintualibus Ai tem­ St Romanum pontificem hujufmodi ecclefiis , poralibus providenda incumbunt , rerum Ae 8c monafteriis eifdem preficiendas nominare va­ temporum qualitate pcnlata , nonnulla prout ad eundorum clericorum beneficia ecclefialeret : ac voluimus quod fi majeftas tua omnia in illis ftatuta , ordinata , conventa , infra fex C ftica a fede apoftolica pro tempore impetran­ tnenfes » poft tunc proximam futuram fefltonem tium commoda Ae utilitates- , ac litious Ac fraudibus obviandum oportere confpicit , faLatcrancrffis concilii tunc vigentis non approba­ lubticet ordinat Ac difponit . Nuper liquiret , Ar confirmaret, praelatis . & aliis tunc expeeffis regni tui approbari non faceret, liters dem inter confticutiones ad laudem Dei St Chrifti fidelium pacem Sc quietem de fratrum ijpl» nulliu* eflent roboris vel momenti . Et deinde pro parte tua nobis expolito , quod ma­ noftrorutn confilio cum cariffimo in Chrifto filio noftro Francifco Francorum rege Chtijeftas tua propter varias occupationes quibus ftianiffitno, matura deliberatione concordatas , tunc implicitus eras , ac ex certis aliis rationa­ ftatuimus quod in provifiombus quas perfobilibus Caulis infra di&utn femeftre, infra quod nis quthufvis regni Francic ac Dclphirutus tone adhuc exiftebas , in didis hieris contenta Ac comitatus Dienfis Ac Valcntinenfis de be­ per praelatos Ar perfonss regni tui hujufmodi approbari facere commode non confidebat: Nos neficiis vacantibus , leu certo modo vacatu­ per alias noftras (itéras femeftre prcdiâum, in­ ris per nos & fucceftbrcs noftros St iedem fra quod tunc adhuc exiftebas ad annum a da­ prardidam , etiam motu proprio , etiam pro­ ta pofteriorum litersmm hujufmodi computan- D motis ad ecclefias cathédrales Ar metropolitadota prorogavimus, paritcrA.· extendimus, pro­ nas & monafteria , ut obtenta per cos bene­ ut in fingulis literis pnediâu plenius contine­ ficia retincie pollent , fieri contingeret , illo­ tur . Cum autem , ficut exhibita nobis nuper rum verus annuus per florenos aut ducatos Ero parte tua petitio continebat , majtftas tua auri de camera , aut libras Turoncnies , feu teras priores przdiftas , juxta voluntatem noal erius monciz , valor fecundum communem «ftimationem exprimi deberet alioquin gra­ ftram przdidam approbavit , Ae confirmavit , 8r approbati facere intendebat , fecifletque , tis ipfie efient ipfo jure nulle . Cum autem nifi a hterarum priorum editione , ac tuis ap­ contingeret pertonas regni Ar Delphinatus ac probatione 8e confirmatione , ac carumdem comitatus hujufmodi vacatione beneficiorum priorum literaruin publicatione hujufmodi te­ in locis remoti» regni ac Delphinatus At co­ mere appellatum fuilîet . Et propterva nobis mitatus eorumdem per obitum , pro tempo­ humiliter fupplicari fecifti , ut annum prxdire vacantia intellecta , eorum veri valons no­ dtum , infra qu^m adhuc exiftis , ad aliutn an­ titiam bibere non pofle , Ar vert valons hu­ num prorogare ^le benignitate apoftolica digna­ jufmodi notitia non habita ad illa a Roma­ remur . Nos itaque hujufmodi lupplicationibus E no pontifice impetrandum celerem nuntium , inclinati , annum prasdidum , infra quem ad­ ad Iedem prediâam deft ma re , Se fignaturam huc majeftas tua exiftit , ad alium annum a fupplicat unis luper illorum impetratione cum fine primi anni hujufmodi computandum , aufreuitate verum annuum valorem beneficiorum thoritate apoftolica tenore prarfentium proroga­ hujusmodi in hierarum fuper hujufmodi flipmus pariter At extendimus, non obftintibus prxpheationibus expeditione augendi obtinere , milTis , ac conftituriooibus apoftolicis , necnon Ac ad elferftum pofieffionem beneficiorum hu­ omnibus illis , qu* in prioribus St pofterionbus jufmodi alfequendi , literas fuper hujufmo­ literis prediftis voluimus nun obftare , cetcrifdi impetrationibus , eum minus vera valo­ que contrariis quibufeumque . Datum Rome ns beneficiorum eorumdem exprrthone expedi­ apud fandum Petrum , anno incarnationis do­ re , fir abfque eorum culpa , diligentia Ac minice fjr8. vi. Kalendax Julii , pontificatus expenfis pro impetratione hujufmodi obtinen­ noftri anno fexto . da faâis , Se gratia cis a nobis cooceiTa Ac L L CMal.GentrtLJvfi. XXXII. Xx 3 illius 1041 T ixtus Integer Concordatorum, 1044 illius effirdu fraftrari, ac per pofteriores, qui A Dr rrjla faculutt fritutuu usm hn gvadtMlu null* adhibita diligentia, cum expreffionc veri va'oiis, eadem beneficia a Cede prndida impetrarunt > excludi, ae deiupcr propterea molena* TITULUS XLV. it. Nos qui fubditorum noftrorum commoda libenter procuramus, aceo» a litibus tc ex penfit quantum çum domino poilumul relevamus, RANCISCUS Dei gratia Francorum rex, Mediolani dux, Genua dominus. Cumis» motu proprio ac certa noftra feientia ac de apo­ pcrionbus diebus cerra iniverimus concordata ftolica poteftatis plenitudine ftatuimus & otdicum fandiffimo domino noftro papa Leone de­ name», quod de catcro perpetuis futuris tem­ cimo , quibus inter cetera ordinatur , quatenus ponbus impçuantcs beneficia ecdcfiaftica in re­ beneficia.vacantia primo mcnle poft publicatio·, gno, JDdpoinatu & comitatu pradidu per obi­ nem illorum, afficiantur graduatis fimplicibus. tum dumtaxat vacantia, ft return annuum va­ Verum cum ex diverfitate temporum quibus jam lorem beneficiorum in literis ipoftolicis qus fu­ did* concordata publicata in parlamcntis no­ per didi* beneficiis expedits fuerint , non expeeftennt in ft a annum, a die data literarum ea- B ftris fuere , didorutn meniium diverfitas fonfufionem litium educatricem generare vetifimifiriimdcm computandum , valorem ipfum male Jiter potuiftet. Nos igitur, ut didas confufioni exprelfurn corrigi per officiales , ad quos expe­ obicem, apponeremus, a jam dido domino lan-t ditio litcrarutn hujufmodi pertinet, fircoxrcdiodiffinio , domino noftro papa (itéras apoftolinei literarucn earumdem fieri'confijcverunt, pe­ cas obtinuimus, quarum tenor de verbo ad ver­ tere ; ipftquc officiales i piarum literarum expe­ bum inferius defe^bitur, quibus permiffiimeft, ditioni prafidentes, ad eorutndem impetrantium illum primum menfem exprimere nobis ac no­ iitnpliccm petitionem, valorem ipforum ad ve­ minare licere. Ea propter facultatem nobis a rum annuum valorem juxta petentium volunta­ (ede apoftolica prrdida concedam infequentes, tem iû eifdem literis reducere te corrigere ; ip­ confideraotcfque dida concordata in curia no­ ftquc impetrantes pro augmento valons exprefli r» parlamenti Parilius in menfe Martii ultime fi dumtaxat annatant earners apoftolica iolvere praeteriti fuiffc publicata t menfem prateritum debeant te teneantur .· decernentes quafcumque Aprilis didam publicationem immediate feimpetrationes pofteriores de didis beneficus, ra­ quentem , pro proximo menfe eligimus tc no­ tione on expreffionis veri valoris hujufmodi minamus . Ex cujus initio ordo te computatio infra didum annum fadas , nullius roboris vel fequentium menfium , ut qui menfes graduatis momenti elle tc pro mfedis haberi debere. Nul­ fimplicibus necnon graduatis nominatis, ac or­ li etgo omnino nominum liceat hanc paginam dinariis collatoribus (pedant , fciant te juxta noftronim ftatuti, ordinationis tc decreti infrin­ illonun ordinem beneficiis in illis vacantibus gere, vel ei au(u temerario contraire. Siquis provideatur, tenorem didorutn concordatorum autem hoc attentare prsfumpferit, indignatio­ mfequendo, nullo habito refpedu ad tempus nem omnipotentis Dei ac beatorum Petri tc publicationis eorumdem concordatorum in aliis Pauli apoftolorum ejus fe noverit incurfurum. curis noftri parlamenti fada · Quocirca diledia Datum Rome apud fandum Petrum, anno in­ tc fidelibus conliliariis noftris parlamenta Pa. carnationis dominice millefimo quiogentefimo rifius, Tolofn, Burdegalar , Rocbomagi, Di­ fexto . Kalendas Odobris , pontificatus noftri vione, Gratianopoli tenentibus : necnon cete­ anno quarto. ris juftitiariis tc officiariis mandamus te injun­ gimus, quatenus has prefentes liter*» aoftras De nt|t/frMrraac csMcord*r«r«m in omit publicare habeant : necnon in fuis regiftris refniitnin . giftrare, ut nemo ignorantia Canfam prrtendere poffit, aut valeat : tc juxta tenorem jam diTITULUS XL1V. dx facultatis nobis concefije, te declarationis per nos fade, proceflus judicare habeant, quia UOCIRCA diledis &r fidelibus confiliafic fieri volumus, Ar ita nobis placet, non ob» rii* curias noftrai parlamenti tenentibus, necnon (enefchallis-, ballivis, prepofitis, aliif-flantibus quibufeumque in contrarium facienti­ bus. qu< ruilitiariis & officiants noftris harum ferie nsanoAmus & injungimus , quatenus prefeuStruitur tenor difltruu» lilertrum tium· tenorem fuis in regifttis rcgiftrent, ut fi tfofttlicnrtutt. pro rebus & negotiis in dies occurrentibus, il­ le qui egere habuerit, cx didis regifttis illas extrahere poffit, tc valeat. Cui extrade debi­ TITULUS XLVI. to modo fado, talem fidem haberi volumus, ac fi orsdidanim bullarum originale exhibe­ EO epifeopus fervus fervorum Dei, cariffirent . Nam fic fieri volumus , tc quatenus opus mo in Chrifto filio Francifco, Francorum effit ex noftra certa (cientia & poteftatis pleni­ E regi Cbriftianiffimo, falutem tc apoftolicambetudine ita fore ordinamus. Datum Ambafim die nedicUpnem. Dudam liquidera inter alia cum duodecima menfis Aprilis , anno domini mille­ irritantis appofitionc decreti · ftatuimus tt or­ fimo quingentefimo decimo odavo , tc regni dinavimus quod ex tunc de cetero occurrenti­ noftri quarto. bus ecclefiarum cathcdralium etiam metropoli­ Sur It rtfiy tft eferit, per regem , ninfi tanarum ac monafteriorum in regno Francia, tc Roberttt : C fnUi a dtnblt utut Jt cirt jtnnt Delphinatu, ac comitatu Dienfi te Vafcntinenfi confidentium vacationibus, diledi filii ecclcfiarum capitula , flr monafteriorum conventus ad elediones feu poftulationcs futurorum archiepifcoporam , epifeoporum, ac abbatum, cccieuarum tc monaftenotiun vacantium pro tempo­ re / F Q L 1045 IntBH LbONBM X. ET FeANCISCUM FaANC. RBG· T04< r« hujufmodi procedere non valerent i led ma- Λ Taloie, Burdegalz, Rochotnagi, Divione, 8c jeftas tua ad ecclefias fc monafteria hujufmodi Gratianopoli tenentibus » necnon ceteris no. ftris joftitiariis 8c officiariis mandamus 8e in­ lie vacantia , infra certum tune expreffi tempo- , ris fpatium , & nobis fc pro tempore exiftenti jungimus , quatenus juxta facultatem nobis Romano pontifici perforas idoneas certo tunc conccflam eorum concordatorum infraâores per­ expraflb modo quahfieatar .* ad eamdem nomi­ nis legitimis afficiam . Et ea quz in cçntrasium didoiuns concordatorum attentaverint , nationem per nos fc Romanum pontifiçem hu­ jufmodi ecclefiis , fc monafteriis eifdem prxfirevocent , 8c in priftinum ftatum reducant feu ciendas nominare valeret: prout in noftris inde reduci faciant, compefccndo compeicendos om­ nibus viir rationabilibus & debitis· Et ut η®, coaie&i» litetis ( in quibus inter alia , quod mo jam dide noftra protedionis ignorantiam primo mente poft earumdem literarum accepta­ pretenders valeat, eas pratentes publicate, fc tionem fc publicationem ordinarii collatores , in regiftris luis regiftratc faciant indilate, quo» dignitates, pcrfqnatus, adminiftritiones fc of­ niam nobis fic placet , fc ita fieri volume· , ficia ad eorum collationem , provifionem, no­ non obftantibus quibufeumque in contrarium minationem , prntentationemleuquamvis aliam difpofiiioocm (pedantia : graduant G tn plie ibus B facientibus · fub certis modo & forma tunc expreffis confer­ L't frtttûitM tuttrhttnut frJKiti regite te , fc dc illis etiam providere deberent , ca­ veatur ) plenius coonnetur . Quum autem , ficut accepimus, propter diverfa tribunalia plu­ TITULUS XLVJIL rium parlamentorum in regno, Delphinatu , & eam lutu pradidis confifteotia , in quibus EO epifcopus fervus fervorum Dei , chaliteras fc «is conftitutas & cxprcfUs conftituriffimo in Chrifto filio Franciteo , Fran­ tiones publicari fc acceptari divertis '«mporicorum regi Chriftianiffimo , falutem & apobus propter locprum diftantiam oportet : ta­ ftolicam bencdidioncm . Dudum fiqnidem in­ per primo même ( qui ordinariis coUacoiibus ter alia cum irritantis appofitione decreti fta­ ad conterendpm graduatis conceditur ) quis tuimus fc ordinamus, quod ea tunc de cetero fir, pluses lites fc dilpendia partium fupei noc exoriri contingere ponit, nos litibus fc difpenoccurrentibus ecdefiarum cathedralinm etiam meuopolitanarum ac monaftetiorum in regno diis hujuGnodi pro noftri paftoralis officii de­ bito » obviare volentes , fc ne quia menfis C Francps , fc Delphinatu , ac comitatu Dicnfi fc Valcntinenfi confiftentiutn vacationibus t fit deinceps hujufmodi dubitari aut hzfitari diledi filii ecclefianun capitula , fc monaftecontingat , majeftati tue , ut poft publicatio­ riorum conventus ad clettiones teu poftulanem fc acceptationem literarum concordato­ tiones futurorum archiepifcoporum , t·plicopo­ rum hujufmodi , primum mentem hujufmodi ni m , ac abbatum , ccctefiarum fc monafterioquis fit exprimere fc nominate poflit fc va­ rum vacantium pro tempore hujufinodi proce­ leat , motu proprio , 8c ex noftra certa feiendere non valerent, fed majeftas rua ad ecclefias tu , autboritatc apoftolica > tenore pectentium & monalfcna buiufmodi fic vacantia intra cer­ licentiam fc facultatem concedimus, pariterque tum tunc exprefli temporis fpatium , fc nobis, indulgemus , non obftantibus omnibus quz in & pro tempore exillenti , Romano pontifici eifdem liceris voluimus non ohliare > eterii­ pcxlonas idoaeas certo tunc «xpreflo modo que contrariis quibufeumque ■ Datum Rotn® qualifies»· , ad eamdem nominationem per apud fandum Petrum , anno incarnatione do­ nos fc Romanum pontificem hujufmodi eceteminiez 15 18. xvii. KaL Julii, pontificatus fiis fc mouafteriis eifdem pntfioendas nomina* noftri anno vi. Sic lignatum fupra plicam , Ja. Qucltembcrg . Iu taftimonhim quorum his Di rc valeret : prout in noftris inde confedis li­ teris ( in quibus majeftati tus . fc pro tempore pratentibus tigillum uoftnun duximus appo­ exiftenti Francorum iegi in virtute fanâs obe­ nendum* Datum Baugiaci dic sf.mcnfisOdodient ιζ , quod per tc vcl ahum , feu alios in bris, anno domini 1518. fc regni noftri quar­ dignitate ecclefiaftica conftitutos caldem lite­ to . Per regem , Gcdoin. Leda , publicata , ral , ac omnia fc fingula in eifdem contenta , fc regiftrata Tolofr in parlamento xs* No­ quando fc quotiens opus foret , publicari fc vembris , anno domini 1518. Michaelis* inviolabiliter obtervart faceret mandavimus ) De petn4 tow er< vttûfntitt» tvttrt fnjtftetÂi plenius continetur . Cum autem ficut accepi­ mus , nonnulli regni , Delphinatu· & comita­ tus przdidorum , a quorum cordibus Dei ti­ mor abeft , literas hujufmodi fc per eas editas TITULUS XLV11. conftitutionçs, fc in cis contenta plene acce­ ptare recutent, fc illis non fine fpiritu blafphe- « RA N CISC US Dei gratia Francorum mi« , fc ceniurarum in eis contentarum incurκ« , Mediolani Dus > 8c Géante domi­ nus , univerfis pratentes literas infpcâuris E, fu , verbo fc opere fi poflient contravenire con­ tendant : Nos ea qu» tanta maturitate , con­ falutem . Cata pro corroboratione necnon obfilio fc facri tunc vigentis Latcranenfis concilii tervatione decretorum concordati per nos cum approbatione difcufla, ftatuta, ordinata, fada fanâiffimo domino noftro papa Leone decimo i niti , ncccflarium ac utile foret , ut a fanda fc concefla funt , ut inviolabiliter fc snconcnffe , prout par eft , ob ferventur, pro noftri pafede apoftolica allia· concordati prqtedores ftoraiis officii debito orovidete volentes, quam­ conftitucrcnur , ut utroque mucrone inftitutis quam aliis literis noilris temerariis aufibus con­ concordatorum non parentea punirentur : Lite· travenire nitentibus occurrerimus , eoramque ras a poftolicas a jam dida fede apoftolica ob­ ora obftnixerimus , motu proprio, fc ex noftra tinuimus , quarum tenor inferius deferibitur , certa fcientia , ac de apoftolicn poteftatis ple­ quibus illorum concordatorum protedio nobis nitudine , cum deceat frcularcin poteftatem , concefla eft. Quocirca diredis 8c fidelibus conprrfertim magnam , ecclefiafticam juvare*potc-' filiariis noftris parlamcnta noftra Parilius , fla- L F 1 Î047 Constitutiones Provincialis. 1048 ftatetu . in his pradcrtim qu* animarum falu- a «**■ OaMoey·, ùt vom, faftfeam ομΜμβ tom rem concernant » majeftatem tuam, ftc pro tem­ pore exifteotem Franco* um regsm , Ittcrarum Iter, ia S. oa* gtivHc** ad biewMm hoc tituto DRpradlitaram , ac per eas editarum couftitutiof BNSIO CONCORDATORUM · fabrilia * pedatus rmtvadi ia ChriAa parris Λ damiai D- Ili* qnoada* num , * omnium ac fingsilonim in eia corneo· Tvroaeafis avhiapifaapi traftata· édhas Kepara Ludo· torum legitimos protedores · defenforts , Br νκϊ XI. regi» Fraaci* ChriftiaadKosi, quad Ddrxfatm* eonfervatores : nucndtl quorumvis sdverfus illas coacordarMUM aaa iwsMiito poteft imimlati, m quod & in cir contenta venire tentantium , cujufsoatiacre rideatur dr ample&i aaoriva , tatieeaa, media, cutnque d'gnitatis , ftatus , gradus , ordinis t ÈtfaaCenas Λ sautas soacotdaiorMi fait·** iarar S. N. Leonem papa» boja* nominis X. 8r ChriRiaaifa conditionis , vcl nobilitatis exiftentium » ac limum D. D. rseem FraneHeum Iwjas nominis peimum · quacumque mundana dignitate fulgentium, inVentru cum aatilei ille faa&iCmut dic f. /ubi mei vidiffimos oppugnatores authoritare apoftolica (4X4. obierit Aitaais prope Cufarodunum TucoMpi , tenore prricntiotn conftituimus, & deputamus,, non eft quod quis eo* icnpfifte qutequam arbitretur du non obltannbas omnibus qu* in didis literis «oacordacis circa beneficia inter pontificem Rosnano*fit regam Galli* initis Bononia , quod noanuUia fraudi Aa· voluimus non obitare, ceterifque contrariis quibufeumque . Datum Rome apud fandum Pe­ B fteans faiffe novimus· Advetuis opuicahm Botdelii Fkilippus Frobus Bituricus IC. fcripferst traftatu* DRHNtrum , anno incarnationis dominie* S$18.xvil. SOR1UM ELXCTIONUM inscriptu* cujus ipfamet KJend. «Julii pontificatus noftri anno fexto . meminit. Vent* non eft ille fapet . Textum poeto in­ Sic lignatum iut> plica. Joan. Sadoletns. te futegor* concordatotum , ut ia Gallia paflim excuditur A ia fiNcofibus tam erckliallicorwm quam fasmlariu* pra plicam, Ja. Queftetnberg . In teftimonium judicum tribunalibus auditoriGqve vulgo omnia* ■ani­ quorum « his prrientibus tigillum noftrum du­ bus teritur , adfctibcudum curavi a plurimis ea ds * ximus apponendum · Datum Baugiari die xxv. jamqitidem rogatus, cique fabjeciftMs libens FLORIN· mentis Odob- anno domini 1518. & regni nuTINUM provinciale concilium , aorfide Julio de Medi­ ftti quarto . Per regem , Gedoyn . es , cardinale archiepifcopo celebratu* anno ijit. a iOssiRVATio Philipfi LaBBB , S» J. £h«s Je Bordelu Otd. Miaorum ex epifeopo Petraeoi..eoG aichiepikopu» Turontaü» ftn’pGt eontta Ptagroaii- Leone X. Romano pontifies approborum . Veru* ilhd nondum meat ia manus venit , iduoquv eu* aliquot afiis in appendicem bujus «iv tomi rejicteodtt* etit· Hujus etgo in locum futcedeat qu* (cquuniur. ** CONSTITUTIONES PROVINCIALES Anno domini 1518. per Guliel. Rokeby archiepifc. Dublieniem cum Tum epifeopis & religiofis perfonis fadl* . E> cod. MS rt»ocuf dea hbro -ίιrubetC Opr.. ptfcof 1 5. Statuta provincialia ftr fynodalia debita r pR ES BIT ERI Conaftenfes & Ulnien- C JL tes nm admittantur nifi judicio ordina­ exequi debent fub pœnis in iifdem contentis per ordinarios & curatos. tu inveniantur idonei. Quod non folventespa7. Conceffio Vel firma fada Ia»cis de bonis fturam ie limih ordine decimas , excommuni­ quibufcumqne ecclefisftici» fine afliftentia cleri­ centur . corum eft ipfo jure nulla . 1. Quod clerici Hibemici non folventes pro­ 8. Clerici amodo Indentes ttkpilam pia­ curationes archiepifccpi 8c cetera onera ecclefiis lem , folvant toties quoties XL. u. ordinario, impolita , fint denuntiati excommunicari per fe XL. d. reparationi ecdefi* ubi talis ludus omnes cui.iQ. fub pcena fufpenfionis latae len­ tenti* quo ad ultimum vale. Item difponi cie. ‘ exercetur. - 9. Imponentes onera, Jaicalib dr exadimes deadum 3c ceiei's provincialibus conftitutionineceflarias glebis ecclefi* fint excommunicat! , bus edit, in hrc parte» regia poteftate excepta. 3. Calices ftartnei.fint poft annum fufpenfi , 10 Definit concilium omnes procurationes nec tales amodo confecrari debent, mii fcyphas inter Hibernicos ratione vifitatiouif debitas Litem ^argenteus fit . D epifeopo tt pcrlolvendas , tc fic eos ad folu4. Duo allimatorcs conftituantur per epifeotionem didarom procurationum per cenfuram pum ad appretianda bona mortuorum , alias eccleftafticam fore compellendos t Ita tamen » arftitnatio facia non valet. 5. Excommunicari fint ipfo faôto, 8c denun­ tiandi per curatum etiam /bfque ordinariorum literis, temporales non folventes dimidiam par­ tem obventionum dornorum in cimiteriis , & eorum bona & petfonr in diâis cime ter iis feu ecclefiis exiftentia ecclefiaftica carebunt immu­ nitate . quod ftatutum... extendatur ad iolntionem procurationum indifferenter omnibus quibus debentor procurationes y &■ nlterius approba· mos omnes, tam inter Hibernicos quam eriam Anglicos perfolvi debere fecundum antiquos..... & rotulos inde in fingulis diercefibus olimcoofedos. BULLA 1049 B Bvlla Leünis ULLA L ^Ai-A λ. au , H O N I S P A P A X. IPISTOLÆ ET CONSTITUTIONES. ίη»»»ί vifijit feitSi Jhmîi Λλ[- A magiftte > quam tu , jubente Uno » ttm fam guiDC confecrafti i contra quam, ficut tu pe­ (••eiage/uù f» i* Ctfut Cbrf< . asants* dignatas c» · ioÛMfunt augiAa msdaces , lauodncentca feftss ptrdiuQjfea » fibi M« Mx \7~ENERABiLI foui Vviftfelmo «rcrierem intextum fiipeaduceutca , quonam Um gua ignis cft , inquietum malum , pfesm ve­ *■ *1·*·1 V chiepiicopo Cautuurienfi noftro, & apoo^mcIm/ folie* fedi* Jcgato uato , Léo papa decimus. neno mortifero i qui ratam amarum habentes cmim. Venerabilis featçr falutem it «poAolicam betc «QDiamtMne» in cordibu» fuit, glociantur , St mendaces font adverfua veritatem . ftaurgc nedidionem . Tua a nobis follicitudo rcquifitu quoque qunfumua, Paul* , qui eam ma do­ ω»ί. U vit* ut cum pnrientî anno vigilia nativitatis B. Joannis Bapliibe , in feûo Ucratiffimi Co ctrina ac pati martyrio illysnitufti atque iltoftxafti . Jam enim ferait novus Porpnynut : potit Chrifti occanat , qu* dia plebi ubi comquia licut ille okm faorios apoftolo· injufte mifTz jejunium injungere debeas . Super hoc igitur , habita cutn venerabilibus fratribus nomomoadit, ita hic fanAos pontifice* prwdeceflbres noftro· contra tuam dodtinam eoa non ftris matura deliberatione , taliter tibi rçfpoodendum duximus ·, quod prclenti conftituttoue B oblectando , fed increpando , mordere , lace­ rare , ac ubi caulae fuc diffidit , ad convicia pespetuo ducatura ftatuimus , quod vigilia nativitatis beati Joannis hujulmodi-* ia icito accedere non veretur , more heretic orum , quorum , ut inquit Hieronymus ■ ultimum Corporis Chrifti, in quo memoria recoliturfalprefidiam cft , ut cum cocifpiciant caufa dam­ vatoxis ■ a quo (alus noftra dependet occur­ natum ia , incipiant virus ferpeotis lingua dif­ re» > propter tanti fefti folennitatem , feri* fundere : Sc cum Ie virios conlpiciant, ad con­ quarta jejunat! debeat , Sc jejunanda iit vi­ tumelias prpüh/c . Nam luet hstefes cfte ad gilia ipfa ; bcQUO ab omnibus de cctcxo , cum vigilia i» ttfto Corporis Chrifti hujufmodi oc­ exercitationem fidelium tu dixeris oportere , currit i fervar i mandamus ; Et propterea fra­ cis tamen , ne incrementum accipiant , neve vu!pécule coalebant , in ipfo ortu , te inter­ ternitas tua pfcbi hbi conamiifc, ia tota Cancedente tc adjuvante , exliogui nccciic cft . tuarienli provincia dc fu firs ganei* fuis manda­ Exurgat denique omnis fandorum ac reliqua bit , ut tam prrfenti , quam alus luturi» an­ univetfalis ecclefia , cujus vera facraruan lite­ nis , quibus vigilia nativitatis cjufdem Joannis Baptifta , tn fefto Coipotis Chrifti occur­ rs rum interpretatione pofthabita , quidam , set , precedent! dic . vid. feri* quarta jeju­ C quorum mcutem pater mendacii excxcavit , ex nent , tc vigiliam ipfam , ob venerationem ac veteri hsreticocum iuftituto apud femetiplos devotionem nativitatis hujufmodi obfecvcnt lapientes , feripturas ea (dem aliter quam '»piData Roma apud lanrium Petrum , fub aaritus fandus flagitet , proprio dumtaxat fcnlu , ambitionis , auraque popularis caula , telle nulo pifcatoris dic ait- Februarii millcfimo apoftolo , interpretantur , imo vero torquent aoiagentefimo nonodecimo , pontificatus no Sc adulterant : ita ut juxta Hieronymum , jam ri anno fexto . non lit euangelium Chrifti , fed hotnima, aut quod pejus eft , diaboli . Eiurgat , inquam , pratfata ecclefia fanria Dei , tc una cum bcaCHRISTI tiffimis apoftolo prafatis , apud Deum ovini LEONIS P A P Æ X. potentem intercedar , ut pingatis ovium luarum prioribus , elamioatilque a fidelium fini­ Contra errores Martini LutheJl&r bus hierefibus uuiverfis f icclcfic lur fanftn lequacium · pacem Sc unitatem conterrere dignetur ■ DuD dum fiquidem , quod pne animi anguftia & Le· efifcfm feriet ftr virum Dii €jus cujam , regimen , tc adminifimplicium mentium fcftudivoa . a falfis fidei ftrationem Petro tamquam capiti , Se tuo vi­ cario , enjiquc fuccefloribus iniiar triumphan­ cultoribus , qui per fupcibam curiolitatcm mun­ tis eccleux commififti. Exterminare nititur di gloriam cupientes , coutm apoftoli doririnam plus fapere volunt , quam opoaeat : quoeam apet de filva , tc fiogularu feras depafeitor eam . Exurge Petre, dr pro paftonli cura £ rutn garrulitas , ut inquit Hieronymus t firre praefata , tibi , ut praefertur , divinitus de­ feripturarutn audoritate oon haberet fidem» nifi viderentur perveriam doririoam etiam divinu mandata , intende in caulam fanri» Romans ecclefie , matris omnium eoclcfiarum , ac fidei tcftimoniis, male tamen interputatis roborare ; a A-D.ijiv- ' ” tft iin» BULLA APOSTOLICA E quo- 1051 Lut bei i Bulla Lson qaorum oculis Dei timor rcceffit , humani generis bofte fuggerente , «oviter fufciiaros , & noper apod quofdam bviorta in inclyta natio­ ne Germanica feminatM . Quod eo omgts do­ lemus ffii cvanïlc , quod eamdem nationem Ac nos, Ac pcwdecefferes noitri, in vifceribus Tem­ per jeefiertaun cantatis . Nam poft translatum e· Gr*ci* a Romana ecclefi* io eofdem Ger­ manos imperium , iidem predeCeffores noftri 8t no* , cjnfdem ecclefi* advocato* defenforvfque ca eia femper accepimus , quos quidem Germano* , carbolic* veritatis vere germanos, conllat harrefeon acerrimos oppugnatore* femper faille , cujus rei teftes ftmt laudabiles ili* conftitutiones Ceraunorum imperatorum pro libertate ecclefi* , proque expellendi* exterminandifque ex omni Germani* hxreticts , fub Sraviffimit pani* etiam amiflionis terrarum 8t ominiorum , contra receptatores , vel non ex­ pellentes , olitn edit» , Ar a noftris prxdecefI oribus confirmate : QU* fi hodie fervarentur, Ac nos & ipfi utique nac moleftia careremus . Teftis eft in concilio Conftantienfi Huifitarum ac Vviclcfiiftarum , nec non Hieronymi Pragenfis damnata tc punita perfidia · Teftis eft toties contra Bohemos Germanorum ftngeis cfvfas . Teftis denique eft prxdiAorum erro­ rum fcu multorum ex eis per Colonienfem & Lovanienlem univerfitates , utpote agri domi­ nici piiffima» religiofiffimafque cultrices , non minus doAa quam ver* ac unda confutatio , reprobatio , fc damnatio . Multa quoque alia allegate poffcmu* , qu* , ne hiftoriatn texere videamur , praetermittenda cenfuimus. Pro paftorali* igitur officii divina grati* nobis injunAi cur*, quam gerimus, prsdiAorum errorum virus peftiferum ulterius tolerare feu diffimulare , fine Cbriftian* religionis nota atque or­ thodox* fidei injuri* , nullo modo poffumu* . Eorum tutem errorum aliquos prxfmtibus du­ ximus inferendos , quorum tenor fequitur & eft tali. : i· Hrretic* fentenlia eft, fed ufitatt, facra­ menta novx legis juftificantcm gratiam illi* da­ re, qui non ponunt obicem . a. In puero poft baptifmum negare remanens peccatum , eft Paulum fc Chrtftum fi mu! con­ culcare . j. Fomes peccati, etiamfi nuihitn adiit aAuale peccatum , moratur exeuntem * corpore ani­ mam ab ingreffu c«li . a. ImpeneAt Caritas morituri fert fecum neccuario magnum timorem, qui fe folo fatis eft facere panam purgatorii, 8t impedit introitum 1S P A F Λ X» XOJl A bile eft ut ornai* mortalia coenoicas. Unde in primitiva ecclefia (ohm manltufta mortalia con­ fitebantur . 9. Dem volemia* omnia pure confiteri, nihil aliud iacimus , quam quod miiericordi* Dei n>hil volumus relinquere ignofcendum. 10. Pec7. Sex generibus hominum indulgenti* nec funt neceffari* , nec utiles : videlicet mortuis fcu morituris, infirmis, legitime impeditis, his qui non commiferunt crimina , hia qui crimina commiferunt , fed non publica, his qui melio­ ra operantur . 18. Excommunicationes funt cantum externa pan*, nee privant hominem communibus fpiritualibus ecclefi* orationibus . 19. Docendi funt Chriftiani plus diligere ex­ communicationem , quam timere. ao. Romanus pontifta Petri fuccefior , non eft Chrifti vicarius fuper omnes totius mundi ccclcfias ab fpfo Chrifto in beato Petro inftitutus . o at. Verbum Chrifti ad Petrum , lit fiStMrii faftr arc. extenditur dumtaxat ad ligata ab ipfo Petro. Adviiiui io$3 Lutmiium. 1094 ecclefi* ik pap* A refpcAfve, ut profertur, *a afticulos noa ei­ prorfes non efle ftatuerc articulo* fidei, i»o fe catholico·. nec tamqua* tales efle dogmatiaandMl, fed contra ecclefi* catholic* do&rimc legos *oram feu bosmram opera*. M* five traditionem, atque ab ea vera* di­ *). Si pape cm* magna perte eccfefie fic vinaro* feripturarua rerépta* fibterpretasio▼el fie fimtim, nee etie* amtt , adbuc no· μ. Carta* eft in menu ftautti» eft peccatu* eat harefis, contraria* featice > nem, cujos auttoncati it* eeoniefcendua con­ fert AwguftioM , nt dixerit le evangelio non ia re aoa aece&rfe ad falote*,do­ nee findt per coocüâs* univerfak altera* re­ fuitfit eraditor·*, nifi ccclefin catholic* huerveniflet aoftorrtas. Na* ca eifdem errorihos , vel eorum aliqoo vel aliquilnss pala* (equi­ tur, eamdem ecclefia*, qu* Spirit· fando re­ probate*, altera* approbaram · aq. Via nobis fafte eft enarrandi auAonta- 9c tem conciliera* , liber* contradicendi co­ ra* geftis, ft jodicandi coma décréta , ft Confidenter coa&tcadi , quidquid vera* ride­ tux » five probatu* fuerit, five reprobatu* a j. gitur , errare ft fe*per erratic . Quod eft utique contra illud , quod ChriftuS difeipsdis fuis in afcenfioo* fua > ut in fando evangelio Mat- quocumque concilio. a Aliqui articuli Joannis Hus condemnati in concilio Conftantieafi font Chriftianiffimi , veriffimi ft evangel ici, quos nec oniverfalis ecclefia portât damnare. ad. In omni opere bono juftur peccat. >7. Opus bonum optime faâuœ, eft veniale peccaram. x8. Hcreticos comburi , eft contra volunta­ tem Spiritus. sp. Pruliari adverfus Tureas, eft repugnate Deo vifitanti iniquitates noftra» per illos. jo. Nemo eft certus , fc non femper pec­ care mortaliter propter occultiffiaum lupcrbi* vitium . 31. Liberum arbitrium poft peccaram-, eft res de folo titulo : & dum facit quod in fe eft , peccat mortaliter . Purgatorium noq poteft probari ex facra fetiptura qu·- fit in canone . jx. Anima in purgatorio non funt fecura de earum falute , faitem onmes : net proba­ tum eft ullis aut rationibus aut feripraris , ipfas efle extra ftatum merendi , aut augenda çaritatis. 13. Anima in purgatorio peccant fme interm i mone , quamdiu quarunt requiem , ft hor­ rent poenas . 34. Aniaue ex purgatorio liberata fuffiragii* viventium , minus beantur quam fi per fe fatisfeciflent . 3f. Pralati ecclefiiftki ft principes faculares non malefacerent , fi omnes faccos mendi­ citatis delerent. Qui quidem errores rcfpettive quam fint peftiferi , quam perniciofi , quam fcandalofi , quam piarum ft fimplicium mentium feduâivi , quam denique fint contra omnem carita­ tem , ac fanâc Romana ecclefia matris om­ nium fidelium , ft matiftra fidei reverentiam, atque nervum ecclefiafticisdifeipiinr, obedientiam fcilicet qua font eft Ar origo omnium virtutum fine qua facile unufquiique infide­ lis efle convincitur , nemo fana mentis igno­ rat . Noa igitur in pramiflis , utpote grariffimis , propenfiu*, ut decet . procedere , aec non hujolmodi pefti , morboque cancerofo , ne in agro dominico tamquam vepris nociva ulterius ferpat , viam pnrclodere cupientes , habita fuper prcdi&s erroribus ft eorum lin­ gulis diligenti trutinatione , difcuffiooe , ac diftriâo examine , maturaque deliberatione » oandsufque rite penfatis ac fepius ventilatis cum venerabilibus fratribus noftris fanâ* Ro­ mans ecclefia cardinalibus , ac regularium or­ dinum prioribus feu miniftris generalibus,pluribufque aliis facro theologis, nccnon utriufaoe juris profoflbribus five magiftris , ft quiem peritiffimis : reperimu* eofdcm errores , B C D E Mi . thei legitor , promifit dicens : A<« oris/ra* *«"·· »·/m» e/foe ad raqftMMMWeeo· nec non contra fassAoram patro* oeterminotioMs , conciliorum quoque & fuamorum pontificum erprcifas ordinationes feu canones : quibus ·<* obtemperafle , omnium horefeon is fchifmatum , tefte Cypriano , fomes ft caufa femper fuit . De eorumdem itaque venerabilium fratrum noftrorum confilio ft aflenfo , ac omnium ft finguloram paedidiora* matura deliberation* pwdiâa auâoritate omnipotentis Dei , Ac beatorum apoftolorum Petri ft Pauli , ft no­ ftr* , profatos omnes ft Cingulos articulo· feu errores , tamquam , ut prsmittiiur, rçfpeâive hcrctico* , aut fcandalofos , aut falfos , aut piarum antium oflenfivo*, vd fimplicium men­ tium fcduâivos, ft veritati catholic* obvian­ tes, damnamns , reprobamus , atque omnino rejicimus, ac pro damnatis , reprobatis ft rejedis , ab omnibus utriufque fetus Chrifti fi­ delibus haberi debere, harum ferte decernimus ft declaramus : inhibentes in virtute fanâss obcdicùti* , ac fub majoris excommunicatio­ nis 1st* fententi*, aec noa quoad ecclefiafticas & regulares perfonas epifcopalium omnium et­ iam patriarchalium metropolitananim, ft alia­ rum cathedraliam ecdefiarum , monaftcriortlm quoque ft prioratuum etiam conventualium , fc quarumcumque dignitatum aut beneficiorum ccclefsafticorum , cularium , aut quorumvis ordinum regularium , privationis Ar inhabili— tatis ad illa ft alia in pofterum obtinenda : quo vero ad conventus .'«apitula , feu domos •ut pia loca fsculariu* vel regularium, etiam Mendicantium , nec non univerfitates etiam ftadioram generalium, quorumeumqu* privileKorum indultorum a fede apoftolica vel ejus gatis, aut alias quottodolUrât habitent* vel obtentorum , cujuicumqnc tenoris extftant : nec non nominis ft poteftatis ftudium genera­ le , tenendi , legendi ac interpretandi quafvis fcientias ft facultates, Ar inhabilitatis ad illa ft alia in poftera* obtinenda : praedicationis quoque officii ac aaiffionis ftudii generalis , ft omnium privilegiorum ejufdem . Quo vero ad feculares ejufdem excommunicationis, nec noa amiffioois eujufcuaque emphyteufir ira quoramemnque feudoru* , tam a Romana ec­ clefia quam alias quoaaodolibet obtentorum , ac etiam inhabilitatis ad illa ft alia m porte­ ra* obtinenda . Nec non quo ad omnes ft fingulqs fuperius nominato* , inhibitionis eccleuaftioe lepulturo , inhabilitatifqoe ad om­ nes ft fîogulos aâu* legitimo* * infsuua *c diffidatioms ft criminis l*f* majaftatis , ft hsmticoru* Ar fautorum eorumdem ia jure expreffis pcenis , eo ipfo Ac abfqoe alteriori de­ claratione per omnes Ac fingulos fu pradittos , fi , ùt quod B B ulla σ L L a L o n i < Laion Papa X lojrt fecerint . A A enim iplum ciuimes, mitius cum eo procedequod abfit , conn* < " . ' ., incurrendis ’ ' r ->-.*· quibus vigore cujufeumqtse facuttatis & claufu-rc joientç, f iUurn irwitavimus ·. atque tam per divcrios traliatus cttm legato noftro habi­ lanun etiam m confeflionalibus quibofvis perto», quam per literal noftras, hortati fuimus, fonit, fub quibufvis verbuium formis conten­ nt a pnrdiâis erroribus difeederet, ant ad no·, tarum , nifi a Romano pontifice , vd alio ab oblato etiam falvoconduétu Bc pecunia ad iter eo ad id in fpecie facultatem habente » praternecetfaria , fine meto feu timore aliquo, quem quam in mortis «rticulo cooftituti , abfolvi perferis caritas fora» mittere debuit , veniret , nequeant. Omnibus Bc fingulis utriuique lexua ac falvatoris noftri apoftolique Pauli exemplo » Chnfti fidelibus , tam laicis quam clericis , non in occulto , fed palam *c in facie loque­ fecularibus Bc quorumvis ordinum regularibus, retur . Quod b feciflet , pro certo , ut arbi­ Bc aliis quibufeumque perfonis , cujufcumque ftatus , gradus >vcl conditionis exiftanc , Bc tramur , ad cor reverfus errore» fuo» cognovit» quacumque ecclefiaftica ve! mundana ptcfulfet : ncc in Romana curia , quam tantopere , vani» malevolorum rnmoribus plus quam opor­ geant dignitate , etiam fanft· Romane ecdctuit tribuendo » vituperat , tot reperiflet er­ te· cardinalibus , patriarchis , primatibus, ar­ ch iepifeopis , epifeopi» , patriarchalium , me- B rata : docuiflcmufque eum luce clarius, fanâo· Romanos pontifices prasdeceffore» noftros, quos tropolitauarum, 8t aliarum cathedralium , coi» porter omnem modeftiam injuriofe lacerat , in Icgiatarum ac inferiorum ecclefiarum prclatis , tuis canonibus leu conftitutionibus , quas mor­ clericis , aliifque perfonis ecclcfiafticis , f*cularibus , Sc quorumvis ordinum , etiam Men­ dere nititur , nunquam crralfe : qui* jaxta dicantium regularibus , abbatibus , prioribus, prophetam > X*c i» Gafead rr/aa , mc medivel tniniftris generalibus vel particularibus , ' cas d»r/t . fratribus feu rcUgiofis exemptis , Bc non exem­ Sed obaudivit femper , Se pr· diâa citatio­ ne , omnibuique tc lingulis fupradiâis fpretis ptis : fiudiorum quoque univerfitatibus fistula­ venire contempla, ac uique in profentem diem ribus , Sc quonunvis ordinum etiam Mendican­ tium regularibus ; nec non regibus , imperato­ contumax atque animo indurato, cenfuras ul­ tra annum fuilmuit : Sr quod deterius eft, ad­ ris eleaoribus , principibus , ducibus , mar­ ch iotubus , comitibus, baronibus, capitancis, dens mala rnaiia » de citatioue hujufmodi no» conduâoribus , domicellis, omnibuique offi­ titiam habens , in vocem temerari· appella­ cialibus , judicibus , notarii· , ecclcfiafticis 8e tionis prorupit , ad futurum concilium · con­ fitcularibos communitatibus, univerfitatibus , C tra oonftituttonem Pii fecundi ac Julii fecundi potentatibus , civitatibus, caftiis, terris & lo­ predeceflonim noftronim , qua cavetur , tali­ cis , feu eorum vel carum civibus , habitato­ ter appellantes lurreticorum pcena pleâendos» ribus 8e incolis , ac quibufvis aliis perfonis ec­ Fruftra etiam concilii auxilium imploravit , clcfiafticis vel regularibus , ut prnfcrtur , per qm illi fe non credere palam profitetur , ita univerfum orbem , ubicumque , pmfertim in ut contra ipfum , tamquam dc fide notoric Aleaaania , exiftentibus , vel pro tempore fu­ fufpeftum , imo vere hzrcticum , abfquc ul­ turis , ne profatos errores, aut eorum aliquos, teriori citatione , vel mora , ad condemnatio­ perverfamque doârinam hujufmodi aflercrc , nem & damnationem eju», tamquam hzretici, affirmare , defendere, prxdicart, aut illi quo­ ac ad omnium Bc lingularum lupraferiptarum modolibet , publice vel occulte , quovis quz» poenarum & cenfiuarum feveritatem procedere fito ingenio vel colore , tacite vel exprerte fa­ portemus . vere pnefumant . Inluper , quia errores pnefaNihilo minus de eorumdem fratrum noftro­ ti & piares alii continentur in libellis feu feri» rum confilio , omnipotentis Dei imitante* cle­ ptis cujufdam Martini Luther , dictos libellos mentiam , qui non vult mortem pecca oris , tc omnia difti Martini feripta feu pnedicatio- D fed magi» ut convertatur dr vivat : omnium nes , in Latino ve! quocumque alio idiomate injuriarum haftcnus nobis Ar apoftolic· fedi reperiantur , in quibus didi errares feu eorum illatarum obliti , omni qu* poffumus pietate uti decrevimus, Bc quantum in nobis eft, age­ • liqui continentur , fimiliter damnamus , rere , ut propofita manfuetudinis via , ad cor prooamus , atque omnino rejicimus, Sr pro omnino damnatis , reprobatis ac rejeâis , ut revertatur , & a prxdidk recedat erroribus , prxfertur , haberi volumus : mandantes in vir­ ut ipfum tamquam filium il him prodigum ad tute fanâ* obedienti· Be fob prcdiâis panis gremium ccclelic revertentem benigne recipia­ eojpfb incurrendis, omnibus 8c fingulis ntriufmus . Ipfum igitur Martinum & quofeumque que fexus Chrifti fidelibus fuperius nominatis , ei adherentes · ejufque receptatores 8c firatotes , per vifcera mitericordm Dei noftri , Be ne hujufmodi feripta , libellos , predicationes feu fchedulas , v«l in eis contenta capitula , per alpetfioncm fanguinis domini noftri Jefa errores aut articulos fupradiâos continenti* le­ Chrifti , quo Bc per quem humani generis re­ gere , aflercrc, pnedicare , laudare , imprime­ demptio , Sc Una» matris ecclefia «dificatio re , publicare , five defendere per fe vel aliuoa fafta eft > ex toto corde hortamur Ac obfecraleu alios , direâe vel indirefte , tacite vel ex- E■ mus , ut ipfius ecclefi· pacem , unitatem Se veritatem , pro qua ipfe felvator tam inftanprefle , poblice vel occulte , aut in domibus iuis , five aliis publicis vel privatis locis tenere ter oravit ad Patrem , turbare defiftant , Sr * Sradiâis tam pemiciofis erroribus prorfds «fa­ quoquo modo prefumant t quinimo illa ftatim poft harum publicationem , ubicumque fuerint, ineant , inventuri apud nos , fi eftâvaliter per ordinario· Sr alios fupradiâos diligenter potuerint , Be par mile per legitima documenta quafica , poblice Bc foienotter in prefenua cle­ nos certificaverint , paterna caritatis afferi 8t pofMUi , fob omnibus Sc fingulis fupradiâum , & apertum manfuctudinis Bc clementi· ftis pania comburant . fontem . Quod vero ad ipfum Martinum attinet, ho­ Inhibentes nihilo minus cidem Martino ex­ ne Deos , quid prietermifimus , quid non feci­ nunc , ut interim ab omni posdicatione > feu mus , quid patera» caritatis omidmns, ut eum przdicationis officio omnino dcfiftat. ab bujufaodi etracibus revocaremus f Poftquam Alioquin ut ipfum Martinum , fi forte jnfti- CiX ·. io$7 Adviuüî ιυ$* Lüthirvm. tie * vittatis iaor a peccat· non retrahat, A feu alior, direâe vel iodireâc , tacite vel exaceffc « publice vel occulte, fcu m domibus indulgenti· que ipaa ad ponitentiam mq re­ dicat , pOMurom terror coerceat difciplinm , luis , live aliis locis » publicis vel privatis , ««Iro Macrinom, ejaf^ue adherentes, coaa* tenere quoquo modo premiaunt : quiahno illa comburant, ut prefextur. plice· , fantores tc receptatores terror* profeoMoncmas infoper omnes * fingulos Chsiftt tium tseoitani tc moneam ia virtuts fends obedicatia fc fab pmdiâfe oaanilMu tc fingtsfideles fupradiAos , fub redeas excommunica­ tionis late fimtenti· pana , at haretwoe ans» lie prooil > on ipfe jacamadii , diftriâ· prodiAos declaratos fc condemnatos , mandatis dproado mandamus , qaatuous infra fcaaginnoftris non obeemparantes, poft lapfam tamita dies , qnoraaa vigiati pro priaao , vigmri ni fupradiâi «vitant, fc quantam in eh eft , pro fscsmdo , tc reltqnos vigiati die· pro torevitari faciant , noc cum eiidcm vel eoram ali­ do tc peremptorio termino affignaauM. ab aSquo commercium , aut aliquam converfatioxiooe pvnfcnunm la loch iofafcriptis > imme­ nem , feu communionem habeant, nec eis nediate toquent·· aaororaodoc , ipfe Martinat, ceflaria miniftrent . complice· , fautores , adhérentes , A recepta­ Ad majorem proteres diâi Martini , fuotote· prodiâi , a profatis erroribus , «oram- B raaaque complicem > fautorum fc adhnradtmm. qu« predication· ac publicatione tc aflertioac receptatorum prodideram , fic poft lapfum nc , defcnfione qnoque tc librarum fee fcriptermini prndifti declaratorum hereticoram fc turaram aditione fuper eifdem « fire conun condemnatorum confefionem , univerfis fc fmaliqao omnino defiftant , librofq·· ac fcriptnSilis utriuique feras Chrifti fidelibus, petris τ­ ras omnes tc fingula· , profatos, errores , fen ι» , archuepifcopis , epifeopis , patriarchaeoram aliquos quonsodolibet continentes, com­ lium , metropolitanaram fc aliarum catfeedraburant , rei comburi faciant , Ipfe etiam lium · cotlegiataram , ac inferiorem ccdcfiaMartinn· errore· tc affertiones hujuimodi omni­ rom prolatis, capitulis , aliifque perfonis ccno revocet, ac de revocatione hujuimodi per clcfiafticis, uscularibus , tc quorumvis ordi­ publica documenta to forma juris valida , in manibaa duorum pnstatorum confignate « ad num , etiam Mendicantium ( profertim ejus congregationis , cuius didus Martinus eft pronoa infra alio· fioaltes fexaginta diea tranfmitfeffiis, fc in qua degere vd morari dicitur ) tenda , ve! per ipfummet ( fi ad noa venire regularibus , ««emptu fc non exempti» , nec voluerit , quod aaagis placeret ) cum profato pleniflimo lalvoconoafcu , quem exnone con- C non univerfis fc fingulis principibus, quacum­ que ecclefiaftica vel mundana fulgentibus di­ cedimus , deferenda , noa certiores efficiat, gnitate , regibus , imperatori* electoribus, du­ ut dc ejus vera obedientia nullus dubitationis cibus , matehionibus , comitibus , baronibus, fcnipalus valeat remanere . communitatibus , univerfitatibus , potentati­ Alia· fi , quod abiit , Martinus profatus , bus , civitatibus , terris , caftris fc locis , feu complices , fautores, adharentrs tc recepta­ eoram habitatoribus , civibus fc incolis, omtore· prodidi fecui egerint , feu pnsmiifa nibufquc aliis fc fingulis fopradiâis , prr uniomnia tc fingula infra terminum prediâum verfutn orbem, pnsiertim in eadem Alemsnia cum effvâu non adimpleverint , apoftoli imi­ conftitutis mandamus , quatenus fub predidis tantes doârinam , qui hxreticum hominem , omnibus fc fingulis panis, ipfi ve! eora to non modicam offenfem divino majcftatis , ac univerfali· ec­ e metropolitan is , cathedra libus , collegia­ clefie tc fidei catholice detrimentum tc fcantis , fc aliis ecclefiis, domibus , monsfteriis, dalum dogmatizantes tc prodicentes , c laves conventibus , civitatibus , dominii* , univerfitatibu» , communitatibus , caftris , terris ac quoque ocoefio vilipendentcs notorio· tc per­ tinaces hqreticos eadem auâoritate fuifie tc ef­ locis , rtfpcdive tam clerici fc regulares , fe declarantes > cofdem ut tales haram ferie quam laid omnes & hnguli fupradidi omni­ no expellant · condemnamus · tc eos pro talibus haberi ab omnibus utriafque feros Chrifti fidelibus fuCivitates vero , dominia , terras , caftra , pradiAis volumus fc mandamus j cofqne om­ villas , comitatus , fbrtalitia, oppida , fc lo­ nes fc fingulos onuübw fupradiâis, fc aliis ca quueumque ubilibet confiftentia , eorum fc carum refpedive metropolitans!, cathédrale·, contra tales a jure infliâis parais , fc prefentium tenore fubjirimus, fcettdem irretitos fuifle col legi a tas , tc alias ecciefia» , motufteria , fc elle decernimus fc declaremus. £ prioratus , domus , conventu* , fc loca rdiijiofa v«l pia cujufcumque ordinis , ut proInhibemus proterea fub omnibus fc fingulis ertnr , ad qus profatum Martinum , ve! protniifis panis , eo ipfo incurrendis t omni­ bus fc fingulis Chrifti fidelibus fuperius nomi­ aliquem ex produftis declinare contigerit , natis , ne feripta , etiam oro&toa errores non quamdiu ibi pennanferint , fc triduo poft continentia , ab eodem Martino quomodolirectflum , eccletuftico fubjicimu» inteidlâo. bee condita vel edita, aut condenda vel eden­ Et ut pramifia omnibus innotefeant , man­ da > fcu eoram aliqua , tamquam ab homine damus infuper univerfis patriarchis , archicpiforthodoxo fidei inimico atqae ideo »ahcmen­ copis , epifeopis , patriarchaltum , metropotes fnfpcâa , tc ut ejus memori» omnino de­ litanarutn , fc alianur cathcdralium ac coitoleatur dc Chrifti fidelium confortio , legere , giatarum ecclefiarum praelatis , capitulis, riiifaflererc > prodieare , laudsre , imprimere . que perfonu ecclefiafttcit, torolaribut, fc quo­ publicare, five defendere per fe vel alium > rumvis ordinum foprsdiâaram rcgulsritan , CeRc.GewW.Tom. XXX11. Y y frfc· gofp Vita Hadriani fratribus stligiofia, monachi», exemptis A non exemptu fopradiÀû , ubilibet , pnrfertim ia Alemania contuatis , qua enes ipfi vel eo­ rum qnilibvt fob fimHibus cenforb A pernis eo ipfo incurrendi», Ma»tinum . omnefqua A fingulos fopcadkfo», quielapfo termino buptfmodi mandatis , feu monitis ncAm non paruertnr , in «oram ecclefiis, dominicis A alus fefttvi» diebus, dnm inibi maior populi multitu­ do ad divina convenerit, declaratos hr retires A condemnatos poblice nuntient , faciant que A mandent ab aliis nuntiari , A ab omnibus ardius evitari . Nec non omnibus Chrifti fidelibus , u: eos evitent , pati modo fub pmdidi» cenforis A poenis -, A pnrfentts literas, vel earum traftffomptum fob forma infraferipta faâum, in eo­ rum ecclefiis , monafteriis, domibus , conven­ tibus, A aliis locis, legi, publicari, atque af­ figi faciant. Excommunicamus quoque A ana­ thematizamus omnes A fingulos, cujufcumque ftatus , gradus, conditionis , preeminent!» , dignitatis , aut excellenti· fuerint, qui , quo minus nrefentesliter·, vel earum tranflumpta, copis leu exemplaria in fuis terris A dominiis legi, adigi & publicari polfint , fecerint , vel quoquo modo procuraverint per fe vel alium (eu alios, publice vel occulte, direAe vel indi­ recte , tacite vel expreflè. Poftremo, quia difficile foret ptwfentes lite, rat ad lingula qux que loca deferri , in quibus necellariam foret ; volumus A apoftolica auAoritate decernimns , qnod carum tranfliimptis manu publici notant confodis A fub fer i pt is , ve! in alma Upo. rvn. Kalendaa Julii, pontificatus noftri anno oâavo. Vila. R-Milanefius Albergatus. D iHADRIANI PAPÆ VL J TADR1ANÜS tenuis fed honefte forcalamitatem , qu· tum Urbem per vafer· t . Nomen cum quibufdam aliis pontificibus non ^u,iwa,oii. A E tun· parentibus UltrajcAi natos , Lora«<<«» M»»; an ftudendo tantum profecerat , ut iuter theo­ immutavit . Amplo A robufto erat corpore , logos facile primus haberetur . Qua de caufa fed vivaci ingenio · Nam cum cardinalis nepo- >n fl in Caroli V. prxeeptorem aflumptus, atque ia £ ti foo faccrdotium 70. aureorum annui reddi- nudLi. Htfpaniam profeAus , ibique epifeopus A car­ tus contulifict , vacafTetquc 'aliud , enios pro­ dinalis creatus , poft vices ibidem Caroli prsventus paulo pinguiores client , vit adduci po­ dare geftas , tempore rjnfdcm Caroli V. im­ tuit daret illud , folitus dicere *. Caperefe ho­ peratoris anno domini ifu· quinto Idus Ja­ mines beneficiis dare , non beneficia homini­ nuarii , opera cardinalis Medices , atque om­ bus . Ad rem pubi icam accedens , ob minimos nium cardinalium confcnfu pontifex eleAus rerum υίικ omnia fere aliorum arbitrio mode­ fuit . Quod cum illi apud Viâoriam urbem rabatur . Bellum intulit Sigifmundo MalateCantabri· moranti nuntiatum effet , Genuam ftx , quem ducis Ferra rien fu atque Urbini au­ maritimo itinere delatu» , a principibus Galxilio fretus Arimino expulit , omniaque adverhx fummo honore vifitatus eft. Romamingreffus co« duces a Julio A Leone decreta abroga­ im oftavo Kalendas Oftob- in Vaticano coro­ vit . Cardinalem Soderinum ob datas advenus natus eft pompa admodum tenui propter pcftis pontificem A Caiolum literas, in vincula con­ jecit, Hadriani VL mvi Advirsui Lutkbrqm* io*i lotfi jecit. Rhodurn tcxtio·» je* menfem gravilli- Λ manifefta cficot fcelcftifttm» machinationes il­ ma obGdiooe perfelitaarere cam rtfciviffet, lius , iperavirere Br te ad cor penitus reverurens* cara» * cogiutinste* m hoc coovertit fensre . Sed quoniam repedavimus uvas , cr erre at iUi (occaneretur . Ventat turbato <«■» re­ fuie fnfit ntfitnr , utulitiu ran ftatu , mario profafo , Infelici exitu obfidio terminata eft . Molta quidem » uti erat f» juut nufuafeu : coegit nos reiieratio tui , asdunti aelo acceufaa « ia eedefi· utilitatem arvftttoHM erat t fi Godefrido* , Tancredos , Ba Ida inox, Roberto* ea «cat naita fuifict. Ad denim refermandure · eorniptofqae Urbia mo­ res ingenii vires convertit . Saaaqm Antoni­ num Florentinorum antiftftere , Be fandum Bcononem Germanum in fanâorum catum ag­ gregavit . Cum intellcxifiet Franci· regem rrancifcum in Italiam cum potenti exercitu adventare , pontifex Gnfari* partes felfit. An- B Iflèe , Hungaris , Venetis , aliifque liberis talia Civitatibus in feederis focietarem adduCsrwa«ail ftis . Hajos temporibus, inquit Sarius, quod«LhamsXm‘re r*diculom accidit Vvittembergc : 'Siria çm t Carolftadius cnim Br Melanchthon praecipui Lutheri difcipuli Br fymmyft» , haufta or rabo­ ne cx fcripcts Lutheri , ftudiofi* adolefccntibus perfaafere > non efle dandam operam philofophi» i Platonem * Ariftotclem , Cicero­ nem , Ar id genus alios , non nifi mere fcripfiflè commenta Be impoftuas , ideoque libros eorum Vulcano confccrandos j uni facrorem btWiorum ledioni va-'tndum , ncque fa* elle hominem Chriftianum literis deditam aditare vitam : faciendam omnibus, quod in Genefi C j. didum eft : Jb uultut *h« vtfterii fUi tuti. Et ut iuara tnfaniam ex Lutheri primae­ vis fentibus ad fe derivatam magis proderent, Carolftadius ex archidiacooo faftus eft agricola Vvittembcrgenfis ; Melanchthoo in piftrino ar­ tem piftoriam meditabatur ; plerique sdofefccnres artium liberalium libris combuftis me­ chanica opificia complexi funt . Λ quo delirio dum Lutnerus utrumque a fe infatuatum, verfis velis ad mentem iamorem reduxiflet , om­ nes ille catholicos reges ac principes (criptis fuit caliimniofe traduxit . Hadrianus paulo poft hxc Incidit in morbum , ex quo commen­ data ecclefia & Chriftiana republic* cardinaliJ^· h*, bus , diem claulit extremum , vm. Kalehdas D Odobris anno Chrifti ipj. cum in pontifica­ tu fediftet annum unum , meofes fex , diefque totidem . Poft obitum ejus , duos menfe* , dicfqoe quatuor fedes vacavit . In fando Pe­ tro icpultu* eft , hoc elogio exornatus : Ha oxiiNus VI. hic si tus isr , q_ul k I 8 I L VAM SIB I Q.UOO !NPXL1 CIυ S IN VITA, IMIUlKE Γ , DUXIT. BREVE HADRIANI PAPÆ VI. AD FRIDERICUM SAXONIÆ DUCEM, adverfus Lutherum. DsZrde fili , fitlttm CT ufeftelice» feordidMurm . λ plus quam fatis feftinuimus , dilede in Chrifto , fi forte Dei pietas tuam animam dignetur invifere , ac dare poeniten­ tiam ad cognofeendum veritatem , ut refipifeeres a diaboli laqueis , a quo captivus detine­ ris . Novimus te paterne monitum a felicis re­ cordationis pnedecefiore noftro , ut a te feparare* perniciem illam Chriftiana religionis Martina· Lathorum : Ar cum μα» toti oibi S atis Cncil. GtncrnJ. Tom. XXX Π. S, coegit paternus areor , quo te , Br tibi fubdito* oatones in doreino femper fuimus profecuti, (alutaribu* tc paternis monitis adhuc conveni­ re , ut vel taoden* refipifcaMS, antequam pla­ ne in vos conveniat quod mox fubdit prophe­ ta : Utrarum rspreium v*rarr e»i , ya/4 dsmâ- JkO·. •or pryectr tti . ' Et quid dicemus vobis , quam quod Gala­ tis fuis Paulas? O iufeufuti , fuit qua ano eodemque tempore vixere Hadria­ nus Romanns pontifex 8c Carolu» ille magnus imperator , Saxonies fidei plantatores, ad no­ ftra uique Br cariffimi inChrifto fihi noftriCa­ roli tempora , avi Br proavi vcftri atqne adeo Saxones omnes , femper habiti cftis veluti pa­ cis amatores, fidei propugnatores, per omnia obedientia pacifici alii : talefque ut non im­ merito Gregorius V. natione Saxo , olim Ro­ manus pontifex , Saxoni· ducem in Romany imperatoris conftituerit eledorem ■ ^•••ada tr· g· rutu rite tuurarni tfi toltr tptimtuf Cur tu» futile truu^trimiui ut tt , fui swr «*r4vir ia gru/iuut Chrifti , i» uliud tveugtlieut t futt ato eft uliutl , uifi fuut fuititut , fui vt teuturhuut , CT *vWaar tenvtrtm euui^eliuut Chrifti f Quis vineam domini fabaoth tam pulchre plantatam eft demolitus ? Ceste extermina­ n· vit eam aper de filva , Ar fiagularis ferus depaftus eft eam . Sed v« illud a vobis , a domcfticis Bc amicis , a cruciatu praecordio­ rum . Obfecnmus tc fili dilede in Chrifto , leva oculo; tuo* in diredum , tc vide ubi iis proftratu* . Confident quantam ecclefi· Chrifti, tot ma­ lis undique circumvallat» ac pene opprefte , pro opera qua illi (obvenire deoueras, cladem infuper intulifti ■ Oppugnator feris ab infieftiffimo illo ac potent illimo Chriftiani nominis hofte . Diffident intus principes reipublice Chtiftiaa» , &■ in motuam armati perniciem , cruentiffimit inter fe odii* conflidanrur ; tc in fraterna vifcera ferrum ftringunt , ut vix Ethni­ ci inter fe erndelio* . An h»c it* tibi vifa funt non fati* gravi* , nifi contritionem indu­ ceres feper contritionem , nutrjens ac fovens ferpentem illum in finu tuo , qui veneno lin­ go» fu» ecclefiam Br terras infecit adeo , ut nunc pervenerit gladius etiam ufque ad ani­ mam ? Quanto autem pluris eft anima quam corpus , tanto gravius eft prvdidis omnibus horrendum illud Br plus quam Tartareum ve­ nenum quo brrefeon ac fchifmatum contagio­ ne tot myriades animarum interierunt , intereuotque. Ita tibi debjemus omnes, quod nunc paffim ab unitate matris ecclefi» recedatur t Quod avertatur vulgus indoâum , ac bis mil­ le preftigiis ac fafetnationibus retrahatur a fi­ de , quam luxit ab ubere materno : Quod bafilic» fini fine plebibus, plebs fine facerdotibust facerdotcs fine debita reverentia , tc fine Cbrifto denique Chriftiani Quod facramenta fi­ dei , non facr* cea leant ac : Quod fanâuariuaa Chrifti , fandum elfe negetur : quod dies fefti feftivis fruftrcntur iolcpoiis : Quod reoriaa- Yy a iw Bmvi Hadriani Pàpi VI 10*3 ιο*4 ter homines in peccatis fois, n^ianiw anime A Siquidem focriteges hic adverfas Deam . imaad tribunal terrificum , nec pernitentia recon­ Siaes iceras . atque adeo iidam Cfotaa Cbriciliati , nec focra communione muniti t Quod i . fcekrati* maaiboa confringere , Ac poli», •okerrimos ille tabernaculi ordo confofos fit , th conculcare peditas non formidat > contra * peu Chriftiana pace ac tranquillitate âd re­ faccrdotvs Dei forare impio temerarie debaebellionem > ud rapinas » ad cedes , ad incen­ chans , non definit laicos , ad lavandas fibi die , cum magno ae manifefto Cbriftian» rei-* public* difesimioe , velati daffico paffim exci- · Uti. Pra quibus egregiis tuis in ecclefiam in aorvm (anguine manus fodato concitare : ec* defiam Chrifti parricidalibus armis oppugnans, hoc agit alfiduo t ut folfoceator hommes ia Chrifti meritu , quo te pcamio » imn qno non peccatis fois : hoc unum elaborat . ne divina fopplicie dignum cenfobimus ? At dices forte, miforicordia fois facramentis , qua peccatorum remedia efficacia e& voluit , vulneratos in ec* Serpens aae decepit . Dignam certe recepifti ■creedem * qui illum netrivifti in fine tno. clefia foa curet . Ita enim ea aut foftulit aniSed itane ftultus es ac fine corde » ut in eis verfo , aut hsrcfeos fu» peftiforo infecit vene­ maxime rebus , in quibus errare damnari eft , no * ut toxicum magis requirat, quam anima­ uni homuncioni cooperto peccatis , quam tot B rum medicinas . fanftifiimls ab initio patribus > qni in lege Pnrcepit fuis ne indignanti Duo quis fatiiDei meditati funt dic ac noflt . tc quam tot faeiat : nc jejuniis , orationibus , lamentatio­ oniverfalibus conciliis, advertas que impudens nibus peccata redimat ; ne hoftia illa placent o· iUod velut fepulctum patens » fe aperire non Deo , cornus tc languis domini noftri Je fu erubefott c fanftadenique fc catholic» ecclefi», Chrifti a laccrdotibus offeratur quotidie pro cujus ritum, confoetuaiacm fc decreta , a tem­ peccatis noftris . Vota docet non reddere do­ poribus apoftoloram ad nos ofouc inviolabilimino Deo fuo. Et cum ipfo fit apoftate , ac ter obfervata, unus ifte facrilcga temeritate profollioni* foa deiertor, ut plurimos foi fa­ damnare pftefomit , pias credere potueris ? O ciat fimiles, fanda Illa Deo vafa polluere non «cara dementiam . ac plus quam Judaicam veretur , confocratafque Chrifto virgines . fc cscitatem I At fortafis hoc tibi impofoit, quod vitam monafticam profeflaa, extrahere a mo-. veterator ilk Mart in us , fc ejus fequaces , de nafteriis fois . tc mundo » imo diabolo quem capitulis fcrlpturaram vifi funt foa confirmare . femel abjuraverunt * reddere . Quod in vete­ Et quis tandem (urretitnnim ita non fecit ? An ri lege in umbraticis facerdot ibus domimu non non h» font veteris fefpentis aftatia , qui hac C tulit , quod Ethnici in idolorum fuorum fla·, vcluti efca obdufto hamo miferis animabus mil­ minibus omnes font abominati , Chrifti (acr.rle technis fc vtribtiis fomper eft infidiatus: qui­ dotes etiam vilifliraia copulat meretricibus . que , quo angularem infringeret vet» fidei la-, Sanftos patres illos , quorum vita tc doftrina illuftravit untverftim mundum . non fohrm de­ pidem , ac Chriftianam feinderet unitatem, in licripturarum agrum fuum feminare femen , fc bito honore non profoquitttr, fed multo quem Cain fcelcftius despicit t deridet * contemnit t Setverfam feripturarum intcfligentiam jamprieft aggrenus ? Cum itaque maxima tam­ infeftatur. Sacrofanâis omnibus univerfalibua conciliis per pars ecciefiaram , imperita turba fit. & vix unus reperiatur aut alter , qui fpiritualibus impudenti ore palam contradicit , ac facrilcga lingua detrahit : libertatis foecic licentiofam oculis dc icripturarum intelligentia digne valeat quamdam vitam , nullis conltriftam legibus , judicare : fiquidem librum lignatum legimus , ’ quem folus Ico dc tribu Juda dignatus eft ac vere ferinam > inducere conatur. Unde fc aperire , ac folvere fignacula ejus : quas tan­ exlex homo , contemptor ac violator legum omnium , in tantam erupit mentis vefaniam » dem eft ifta diabolica exercitio , uni carnali homuncioni , femper eruâanti crapulam fc po­ D ut (anâiifimorum patrum decreta fc ecclcfiaftitum , quam reliquo orbi univerfo , quam tot cos canones igne publico concremare non formidarit . Et breviter Chriftianam veritatem , fpiritualibus patribus > quorum voluntas fem­ omnem rerum ordinem , pulcerrimam denique per firit in lege domini » qui vite fanâimoecclefi» faciem , a Chrifto , ab apoftolis , nia , oftenfioue ipiritus , ac virtute , gloriofo apoftolicifque viris ac fanAKfimis patribus ab denique martyrio fuam doârinam comprobave­ initio conftitutam , unur hic poft tot cente­ runt , in feriptorarum intclligantia plus apud nos annos difetndere , invertere ac deformare te fidei habere potuifle ? O caritatem novam fc tnaadicam Vous apoftata tibi potuit permolitor. Quod li nondum fatis etiam intemofeis, de foadere , fefelliflc p lores univerfos t errare Chnftiano magifterio , an de Antichrifti fpipcfteroa , & io folum fe fc quos decepit pervenifle regnum Del . pervenifle totas miieraritu Hia proficifcantur ; fi ita fofcfoavit te pnrftigiator ille » ut crcdcrc poflis unum hunc tionum Dei divitias , ac gratiam univerfitaperfidUfimum apoftatam , reluti alterum Elitis i Et quid non dicimus cum propheta: Hr« , icutn habere duplicem fpiritum Eli» . aut al­ fo» , tc» , demi»· : trint t»wn ? Quin potius . cur non devitatis ( fe- £, terum efle , quem fe jaftitat , Daniclem , in quo fit fpiritur amplior tc intelligentia feriptueundum ^apoftollicum pnccepttim ) qurftionibus rarum major , quam in omnibus olim fanftif. ac pugnis verborum , ex quibus oriuntur invi­ fimis iUis doftiftimifque viris , quam in fadi» , conuntiones . blafpbcmia t fofpictoocs crofanfta ecclefia catholica , quid aft tu uno· mal». cdafltftationes hominum mente corrup­ torum , « lubvenunt corda audientium t e* carius ? Aut fi jam ex fruftitae arborem cognofccns, io errore pcrfiftis tamen , quid ce operibus fois, juxta dominicam defignationem. miferius f T ftudaiftis cognofcrre filium profanum iftum » Sed efto : transfiguratos fit coram te faunas qui ad vos venit primum in vcftimcntia ovium. ille in angelum lucis , tc quas manlfofta font lupos iotrinfecus repaciffimus ? Siquidem non ex foliis , non ex floribus, fed cx fruftibus aropera carnis ac diabolica , fpiritns eflefc Chri­ fti opera, venenata fua focandia perfoaderejpobcr cognofeenda erat . Annon manifefti font nequiflimi fruftusejus ? tuent. Numquid non ubique vel hoc ipfo pro- fat. lOtfJ W 4· 6V J. Muri j. A D V 1 λ S O 9 prodit j cujufeam feintas fit , quod omni» A sjus fermo amaras cft , virulentus, arrogant, *c maiedkeotilKuius , oafeoa* *m /rate·» cquviciia, bla/pbumlis ac /commatibus ptefr quam veacnatti , adverbs oosue Chriftiattu pietatis, modeftiar , manfectudfais at beni­ gnitati» oflicium ? Numquid ha docuit Pau­ lo» , cnjm fe jaâhat fprricum habere , cum ualla ejus cktct epiftola « que non pacem A unitatem , ac alia* id genes virtutes redoleat? An aoa Romanos fuo» hortator in domino , ut fe caritate fraternitatis fe diligant invi­ cem , fe&cntnr que font p»ei» , fic quu »edificationit cuftodtaot ? Corinthiis annon teftatur , fc docete in ecclefii» , Deum , non diffenfioois , fed pacis Deum efle ? Et , brevi- b ter , numquid non ubique danat t ubique do­ cet euangelica illa tuba » ut digne ambule­ mur fe omni humilitate ac manfuetudine, cum Ktient ia /apportantes invicem in caritate, foiti fervare unitatem fpiritu» in vinculo pa­ ci» , utque deponamus omnem iram, indigna­ tionem , malitiam * blafphemiam , turpem fer. monem ? Quo igitur pafto maledicentiam , amaritudinem , Iram , indignationem , bfafIherniam , inflationem , jadationem, quis ita uic peculiaria fent , ut illa Paulo, ac illius difcipulis univerfi» , qui mitis eft ac humilis corde non Paulini , non Chriftiani , fed diabolici fpiritu» efle certiflimt indicia , vcl cuco non dariflitne appareat f C Ex verbi» illitu quomodo non intellcxifti , Cbriftmn in corde luo , an vero antichriftum haberet , fecundnm quod ipfa Verius ihevangelio ait : Trsgeater viftririn , faeeivd· pvteftit fata loqui , rwm fitit mali i De akundautia enim eerdit et loquitur . Et cum feriptum fit, quod Dei M peffidekaut : Item rnin ’° euangelio dicat dominus : XJaicuufw di»rir fritri fue , \nea , rva/ er/r cutilit : Qui MtfU dixerit t Parue , reus erit gtbctcna i», cendie . Tllumne efle antichrifti apoftolum, cuiquam obfcurutn efle poterit ? qui non- modo facerdotee Dei ,· fed Se principem facerdoemn Petri foeceflbrem , Jefo Chrifti in terris vicarium , D ram nefandis infamibufque nominibus , tam inauditis contumeliis , convitiis , ac blafphcmiis , nofquam non lacerat , di/cerpit 8c iniedatur, ut ea commemorare pudica refugiat lingua , * audire horreant aures cafte : Qui apoftolicam cathedram in qua pnefedit caput apoftolorum Petras , cui profuerunt tot fanâi pontifices , quam ecclefiam principalem, unde fit exorta unitas facerdotalis , fanâus ille te Jrloriofes martyr Cyprianos , non dubitat aferere , impio ac pcftilenti ore cathedram peftilenti* , antichnftianam , diabolicam, Sr fi qua potuit excogitare nefandiora , toties ap­ pellare non ceflat : Qui fcholas Chriftiani» , que tam multos doaiffitno» fanâiŒmofque E viros , tam egregias in ecclefia Dei columnas nobis protulerunt , impudica lingua fua , lu­ panaria , Sodoma» & Gomorrhas ubique vo­ care non verecundatur : Qui non fatis habet, omnipotentis Dei faccrdotcs probris omnibus , convitiis, contumeliis, ac blafphemiis hor­ rendis te inauditis , nunquam non publice ac privatim infeftari , quibufvi» viliores facete , nifi etiam laicos concitet ad lavandas fibi ma­ nus in fanguine ipforum : Cum tamen quanto honore haberi velit facerdotc» fuos , maxime autem principem facerdotum , idem ipfe Do- C«w/. Genera/. Tora. XXX11 Lothbkum. ic4V minus in Deuteronomio teftatur eft , dkens t Λ difficile V apud te judicium tffe frefaxerii itttr O' fufiium , taufam tT taufam , lepram tr n» lepram , CT /udicsm» intra ferret tuat viderit veria vtritrl , furf» CT afetnde ad lectae , «arat eieierit deminue Dcttt tuui , veniefqne ad faerdotet Lrvirici μ.» »*rit , ^(»n edwfa me murmurafiit , ftd udvcrfa demixxnt Deum meftritm . Quod fi Levit ico» illo» facerdotes tanta honoris proro­ gativa procellere voluerit dominus , qui exem­ plari tantum ac urnbrw defervtebant crleftium, in umbratico illo tabernaculo facrificiorum ofticia confumentes : quo tandem honori» loco cot haberi voluit , quibus tradidit çlaves re­ gni culorum ? tantamque tribuit poteftatem , ut que lignent fuper terram , ligarentur & in culis : & qua folverent fuper terram , foluta efleue 8e in culis : utque quorum ipfi dimit­ terent peccata , dimifla forent : quorum reti, nerent , forent & retenta ? Qui non fanguinem hircorum aut vitulorum , led hoftiam vi­ vam , fandam, immaculatam, corpus & fan­ guineo» domini noftri lefu Chrifti offerunt quo­ tidie pro peccatis noftris, conficiunt verbo fuo ac manibus traitant ? breviter /aeramenta om­ nia , quibus hominibus vita faluique tribui­ tor animarum , fuis perficiunt orationibus ? Quanta, inquam , honore hos procellere vo­ luerit dominus, quis tandem dubitabit , quod net ipfe tacuit in euangelio , cum dixit ad eos : Qui neci audit , me audit : CT qui vet farnit , me fperuit : qui auttm me fpernit, faruir O' cum fa mifie me f Et quid confequitur ? quod tn eumdetn Chriftum blafphemus eft 8e maledictis, qui facerdoti Chrifti blafphcmat aut maledicit . Annon hoc primum man­ datum in retributione . Heuera patrem O ma­ trem , ut fit Ittuavut fuper terram ? Qni a*, tem maledicit patri aut matri , morte metiatur. Numquid ad carnales tantum parentes illud eft referendum ? Et num minus ad cos qui nos ia Chrifto regeneraverunt , per quos Chriftiani fumus , qui nobis peccata dimittunt , qui cuIcftîbos nos pafcunt /aeramentis ? Quid fi pec­ catores font & mali facerdotes ? Quid (» & parentes ? Numquid propterea eos non hono­ rare aut eis maledicere licebit ? Numquid non 8e Judas erat inter eos , quos dominus mifit ante faciem fuam , dc ad quo» dicebat: Qnitumque ueu rtteperit «o» , neque audierit famonet vqftrot , exeuntet ferat de deme aut civi­ tate, txtutite pulverem de peditut vefirit. -^tmeu dite volai , tolerabHiut erit terra Sodomorum O’ Gomerrhaorum in die judicii , quam dii civita­ ti . Annon przcepic ita apoftolus : Oiedite Yy 3 f*- MalA.lt. MtA. to. 4 Buri Hadriani ro*7 pTUMfru ‘•rfrii , fcdfMttt tu ? Quod fi A Mât*i, qu· tinners olim fidei , eximis urii_ i , faofts fub jugo domini ac reliaiofin malis te peccsroribus noo fit obediehdom, qnigionia obedienti* mfigni prscelJcns gloria, oermeiem iftam religionis Chriftian* , ac fidei ac pisca­ m m· ois e« , noli difcuterc tis poblicum boftem Maitinum , in fusa £e jaftorro : noli te judicvm De» conftitucre * neperifc ec fovifle vifcetjbus nunc crubcfcit . Chrifti. Annon ira prncepit domines ia evaaMilererc denique tui ipfius, tisoramquc mflogel» , dicent ? X»p«r «arladnam Mrjfs /«dsrmse re feduftorum Saxonum · Quos, njls rrfipifJsrsh· ftf «aaêf pwrMfw catis . quidem eho , manet prsiens i /irvar» da « fob iftius vexillis ac tignis conveniant ? donec projiceret eos a facie fua ? Ob quam Ecclefiam jam Chrifti parricidalibus armis ac tandem culpam , nifi quod ob durius impe­ facrilegis manibus non clam t fed palam oppu­ rium Salomonis , imprudentius arrogantiufque refponfum Roboam regis Jcrufalem , fcifgnantes , confecrata Deo loca , templa & monaftcria exurunt ft prophanant : Chrifto dica­ us fuerant a tribu Juda Benjamin ? Quam prefens femper fuerit dominus vindex fac er do­ tas virgines , facerdotes Chrifti monachos tibus fuis , an non Sani ab regio abjeâus ho­ eradeliffime perfequuntur , ecclefiarvm bona di­ ripiunt ; breviter , rapinis t latrociniis , nore > Oxiar rex Juda percutitis lepra, Ciedibus , incendiis , confundunt uuivçrfa : expropterea quod qu* facerdotes domini funt cccante nimirum eos jufto Dei judicio » fle in D aufi ufurpare y fuflicienti vobis potuerunt efle infaniam tam manifcftatn erumpere permitten­ argumento ? Et breviter t annon omnes to­ llantur hiftori» , univerfos ultrice domini ma­ te , ut neminem jam latere poffint fcelcftiffime nu infelice pcviifle exito t qui in Chriftos do­ machinatiodes iftius. Atque hi, qui peftifera contagione ipfius infeâos fefe nunc tandem mini lacrilegas manus injicere non formidave­ cognoverant » fchifnmtfco errore depolito , ac runt ? Contra autem » felicia omnia , lon­ boretico furore deferto , unitatis ac veritatis gam iliis contigiflê vitam » qui Chriftum in laccidotibus fuis venerati funt ? Moveant er­ domscftiom fidei fanitate repetunt. Inter quos , dürâe nobis io Chrifto Jeiu , cum a te non go voa exempla aliorum , Cogitate quid e» poftremis severiorum «d falutarem matris fivobis fit expeaandum , qui venerabilem Dei nam fperaviflemus, quem revertentem libenter chorum in manus tentatis tradere profanas . Proinde quod dominus per Mofea percepit obvii» exceptflcmus manibus : bona fpe un­ dem noftra fruftrati , videmus fupra petram univerfb populo Ifracl » ut fepirarentor a ta­ induravifle tc faciem tuam : videmus perniciem bernaculi· Core » Dathan Abiron * nec un­ illam animarum Lutherum fub tuo patrocinio gerent quidquam quod ad eos pertineret, ne latitantem , fuum adhuc virus longe lateque E snvplvercntur in peccatis eorum : hoc vo­ fpargete · Sed quoniam adhuc. potens eft dobis , unrcipue autem tibi , dileâe fili, ejufminus Deos etiam de lapidibus iftis fulcitare dem domini noftri aw^oritate psncipimus , filios Abrahs , antequam egrediatur nt ignis oblectamus in Chrifto Jefis » ut feparemiai a indignatio ejus , (accendatur » nec fit qni Martino Lut hero , au feracia a vobk petram illam fcandali , neque tangatis qwd illini extiuguat : ideo te , fili dUefte m Chrift» , obfccramus per vifcera noftri redemptoris do­ eft , ne & vos divina ultio involvat fubko in mini noftri Chrifti , Chrifnanam uni­ tatem , pes patriis caritatem , per tuam deniÎue ipfius tuorumqoe falutem ctrrufit , »r fait »·«· euifferfc , nuttfet frtuturt , * Chrifti , tot jam malomm procellis undique exagiuto ac pene opprefln, tua maxime Non dedicaerit , fili dileâe , Panium irnieolpa , aliquasUo fer opem : milcmrc patri* imï , quem ficut VKifti m ecctefias Dei pasio rlf.u nttù ft . fktrifM fuite : : Si atiû until, futrt •dite i fueri xteinnct te ^•ietu vtj Sit rtfftxJet fuuifiti ? nttUrh , f Si melt , t (return ftutt * txfrtUx JU unit : fit ttufy i Dc·· , fuit· JtdUtt : Ît tn fuUntTtrttiu ftUkM ■» ** Luthbrqm. AdVI KSU$ cntione , tam graven animaram perniciem fab / i«o nutriens patrocinio : it* reverfus ad car » effice at onset fateUigant roan con vcrGonemt atque qui per te font fcendaiixati, fa tt rar. fna glorifiant Dean . Maxime autem hoc peufta quamprimum , at taunrum os filed obftnmruc , at capuletur blafpbema lingua · qua contra Dean ac fanAos ejus loqut non ceffet » Gt virus fuum esfataue fpargic . Et a» propheticis vos verbi» admoneamus, Se­ tt /upôr e4u , dc fa futura asterni te ignis cxpcAarc incendium . Vivunt ana pontuex Hadrianas te rcligioliffimus imperator Catolus , meus Cariflùntu in Chrifto filias 8t alamnus . Cajus tu ediâum vere Chriftixnam adverfas Lutheranam perfidiam , fe quod talem decebat im­ peratorem , won fise gravi offirafa ac vilipenfionc Cufarca majvftatb violare non timutfti . Noo committemus , ut quos dim cum Magno Caro!o Hadrianos pontifex in Chrifto genuerunt , nunc Hadrianus ponti­ fex fe imperator Csiolus fab fchtfmatico ac haeretico tyranno, hzrcfeon ac fchifmatum linamus interire contagione · Quare reveni­ mini ad cor , 9c refipilcire tu tuiqnc mifere feduâi Saxoaet , nifi utramque gladium » apoftolicum fimul fe Cmfarcam « olim velitis experiri . Scripta Rome anno dosniai miNcGano quin· geuteumo vigcfimoiccundo . toffe BREVE HADRIANI ΡΑΡΛ VL AD 1NQUHITOR&M COMENSEM. InquiGtoribaa harratiee pravitatis datae farakra procedendi ennoa tacantatoves, fortifegaa» diaboloobedientiamparftantcr> fidem abnegantes, quam fa facri fafccpctaoe boptifmatie fafccperunt , abnegantes , UnAam crucum pedibus conculcantes , fe opprobrio leper cam perpetrantes « eeclefiafticis fe pnriertim eocfcariftia facraméntia abatentes, diabolum in (asm dominum fe patronam affementes, eique obm dientiam fe reverentiam exhibentes , fe fais facantauonibus t carminibus , fortilegiie , ahifquc nefandis feperftitiondms » jumenta fe froAus terra multipliciter Urdcntcs : aliaqee ÎoSmplurima nefanda , exceffas fe crimina en­ em diabolo inftigante committentes fe perpe­ trantes , in animarum fuarum periculum · di­ vina majeftatls offcnfam, pernicsofamqne enempium , fe fcandslum plurimorum . Contra quas cum diAos Georgina tone » ut afferebat , in diAis locis fee mquifitimd de­ putatis, prout iofiur Georgii incumbebat ofti£ I cio , ipfe Gcorg/us precemfiet ; noonfaii no­ tem tam clerici quem nisi illarum parttam , Î)aacrentes plus fapere quem oportet, pomniGa deliAa ad ejufdem Georgii inquifitiosus oficinm non pen mere temere afferentes, nemfamentes fa populo errorae fe feaudafe femfa naverunt : Aeque cvmdem Georafam fa po­ pulo odiofom reddere , fe diâi Georgii dKciom impedire conati fuerunt , prout etiam rete impediebant t ita quod propter pramiffa , perfona prodiAu defiâs hsjafmodi pa­ petramer , remanabant (mponius , fe alfa eo­ rum exemplo ad Gmilia perpetienda quotidie inducebantur , fa non modicum fidei opoeo· briam , animaram periculum »· fe feanduum ! plurimorum . DiAaa pnrdccefToc volens ( ne inquificioMe officii caecutio quosnodolfaet setardaretnr, fe lebes barrette* pravitatis longius venosa dif­ funderet ) providere , diâo Géorgie par quafi dem fuas fa forma brevis literas comrnms fe mande vis , quatenus in locis ejufdem Georgia faquifitiont deputatis , de everflibes h u; s itan­ di cognofcere , fe contra quafeumque peifanai · cujufcumqoc conditionis fe praemtacotie forent 4 inquifitioais officium exercere fe eseqvi ; ipfafque perforas , quas ta pnemifts culpabiles reperiret, una cum locorum oedi. naio- '··· ΙΟ71 Concilium Rotomaginse. Vx° “*«·«“"*··· · 107» narioram vicariis » quatenus voluiflent inie- A Nos igitur huiafmodi /applicationi inchoa­ refic , juxta dîâaram perfooaruta demerita cor» ti , literas prsdidas , cum omnibus io eis rigere & punire deberet * fecundum modum contentu ch ululis, in omnibus 8c per omnia , contra alios heretic» a jure es facris canoni·» prout in eifdem literis continetur , ad te» Ac ad alios ordinis Ac coneregariouis hujufmodi bus ftatutum : coatradiftorcs quofeumque per cetuuram ecdefiafticam, dc alia juris opporinquifitores, tam imptwfeutiarum deputatos, tona remedia compcfceodo · Eos vero qui in 3uam in futurum perpetuis fututis temporibus premiffis, confilium , auxilium vel favorem epotandos , ae fi tibi , Ae cuilibet iaquifico» pntftareat , prefatus prxdeceffor nofter , eii­ nim prsdiâorum dirigerentur, Ac direôa fuitdem indulgentiis uti & gaudere decrevit , qui­ feet, apoftolica auûoriute» tenore prarfentium bus Cruccbgnati contra alios bnrcticoo, ex in­ extendimus j ipfafquc literas tibi Ac illis , ut duito apoftolico eis conceflb » tunc gaudebant pramittitur , eifdem auftoritate Ar tenore couAc utebantur , prout in didis literis plenius cedimus ; contineri dicitur . Non obftantibus omnibus illis» q«« idem Ju­ Et ficut eadem expolitio fubjungebat , non lius prrdcccflbr voluit non obftarç, ceteriique folum deliâa Ar crimina hujufmodi contra fi- B contrariis quibufeumque . Et quia difficile foret prafeorts literas ad fiodem catholicam Ar Chriftianam religionem , fub jurifdidioae inquifitoris Cremonenus com­ gula loca » In quibus de cis fides fbrfan fue­ mittuntur Ac perpetrantur i fed omnibus aliis rit facienda » deferre : volumus Ar apoftolica locis Ac ditxcefibvs tub jurifdidione aliorum auâoritatc decernimus , quod ipfarum tranf» fumptis, manu cuiufcumquc notarii publici inqaifitorum diâi ordinis congregationis Lomfubfcriptis , Ar figilio alicujus curis » feu per­ banliar , in dies perpetrantur Ac committuntur, lon* in dignitate ecclefiaftica conftitut* mu­ Et cum eadem une deli&a , eadem profcfto niris , in judicio Ac alibi , ubi opus fuerit » provifiouc Ac caftigatione eis eft earumdesn lieadem prorfus fides adhibeatur, qu« adhibere­ terarum tenore providendum , Quare tu, ficut afieris, in civitate Comcnfi » uBi diâa pra­ tur eifdem prrfcntibus , fi forent exhibitae vel oftcnfe . vitatis inquifitor exiftis , tam tuo » quam om­ nium aliorum diftorum ordinis ic congrega­ Datum Rome apud fandum Petrum fub an­ tionis heretics pravkatia inquifitorum ubili­ nule pifcatoris, die vigefima Julii , millcfimo bet confiftentium Ac deputatorum nominibus » quiugentefimo vigefimptertio , pontificatus nofecifti nobis humiliter fupplicari , ut literas C ftri anno primo . przdiftas ad vos extendere & ampliare, aliafEnangclifta, que de fu per opportune dignaremur providere. ahn° anno CHJUSTf CHRISTI ROTOMAGENSE ^CONCILIUM E, BctEs A GEORGIO II. CUM SUFfRAGANEIS CELEBRATUM Anno Domini MCCCCCXXII, Ex MS. codice D. Jocnms Ic Prevoft Cmonid Hotonu^eit/i . In prima Scflîone Concilii Provincialis Ncuftrix hxc ada funt. CAPITULA. I. ' D clefix Paftoribus pratfcrcim huius incline Provincix ( quam Neuftriam dicunt ) Archicpfcopq & Epifcopis illabefa&ata, fem­ per (Chrifto aufpkc ) & fit fubdkis exem­ plo, & coram omnibus luceat, ftatutum& ordinaram eft in hunc qui (equitur modum. II. tuba uia m fciritu Dei Apoftolus Epiicopos Dei vicibus fungentes , quorum fidei thefau- In primis , cum veri Chrifti Paftorcs rus ille Evangelic* do&rinz , veluti fcfiiper gregem vigilare, vulrafque fibicomicûts difpcnfatoribus a Chrifto fpeciatim mifli pecoris diligenter agnofeere debeant, concreditus cft » undequaque inculpatos £ ut pote faluraris dodrinz pabulo , verbo dfe primum oportere , longcque femocos & opere ipfum refocillando populum ; a vinis illorum qui vulgo magiftratus.... amodo no&ü vigilias fumtna cura conti­ (λ) Evangelii , Qiriftique titulum ad qux· nuent , refideantque peribnafiter Archieftum ipfis turpiter imputetur . Proinde ut piicopus cetcrique Suffraganei quilibet in & morum integritas , & vitae fanAimofua Dioecefi , aftringantque cum efiêôu nia , & boni ama. nominis » Chrifti Ec­ Curatos , Decanos , Abbates, & Priodhortatur A res (<) Sic iuppJcndam coaiieio MS. codici» atqee editioni» prioris lacunam « λ viilii Ultrum A«c«l effMtuiûr , s. >ttn cap. ». v. a. m XttegfUi , r^'-w 1Q7J W Concilium Rotgmagbmsb. 1074 QtSo* «* Canventtnfes » coteront* fibi fubcfi- A refiduum jmtta piam defivteum vohn awwo num to, maxime curem animaram habentes, tatem impendendum efle , are uitm aoai cram ,,u· ad refideotiam in fuit beneficiis sefiseâive tamis cnmodam ad id estent» into- MM* faciendam pcrfonafaaa ; sac ram aliquo ens dentur, nifi rationabilia carda jure difpenfent, nifi caufii diipcnfaxfi legiti­ ipfo fencita fit. Etut fine Afpeadio oo> ma prim judicetur, quo etiam in difi- ma circa pnerndte fiant, nm t humani, penfirionis literis ad toBendum obdsd tatis obtentu, rdiâsa pecunia judkmm difoentBu prater sttpaom tafafloantur, Ar. ferupulum interatur» dueptfeopus ceterique Pndati pro quoli­ bet teftamento non recipiant ultra IumIII main 7 folidorum & fi denariorum Tu. Ceterum attendentes q fecundum qualitatem tcftatnran « teset f poteftafeue crdiwmdi fit Ordiner ftamentorum, cocfidliorum , teu elogiotmoiftnadi . leu menus anponandi » be­ rum · neficia conferemfi » de&icMS confiante»V, di » fpiritualia fini, & gratis content debeant 1 dicente Chrifto t Gr*û , Sed nec fetis eft Matis ipfis circa pwn dur pro bujufinodi igitur Ordi­ num tum minarum, tum fluxorum, be­ pnsmiffii bene verfari , etiam docete dc neficiorum infuper fimplicium , vd cu- orare, nifi adfit eleemofin* lanitio, quo. nnn animaram etiam habentium collatio- rum auribus voat illa mtenat cuvint : Fe­ tabat , dimifibrus dandis, manuum im- dtt vebis entices ie mmmsmw tniqeitetis . pofitioaibus, ctattomun confirmationibus, Emente itaque teu mulâa pecuniariae, officiorum dentatae in Ecdefiis ae Officia- que in fùturum pro federibus *a comriorutn commimaoibus , nuBa penito per C miffis in Curiis Ecclefiafticis taxabuntur, Archiepiteopum , Eptfeopos , feu quof- in pios ufiu per Praelatos Ecdcfiafticos cunmue alios Praelatos, vel etiam pro convertantur , teu par eorum deemofimpradentationibus ad beneficia a Patronis rios rd coœmiflàrios converti jubeant at. teu Collatoribus pecunia recipiatur , vel que erogari . exigatur in pofterum. V I. I V. Porro cum quilibet Chriflwms in Foo. Cumque etiam Epifeopi, & alii jurif- te Baptifinali anulo Eidei fubamtus, fedittiooem quafi Epifcopalem habentes tanas ac pompis 9us renuntiaverit, hu­ procuratores fine animarum i & defuntio- militatem Chrifti induendo · qui & fuos rutn voluntates , elogia feu teftamenta mollibus vcfiiri noluit , fed fitnplicibus excqui, feu execution! demandare tenean­ D uti judicavit 1 nihilque in Bpifeopafi cer­ tur ; ne pium defiinâorum propofitum vice fpleodidius fulgeat quam humilitas , improba calliditate extinguatur ac defrau­ veftefquc tniniftronun nec perfocidst, nec detur, de cetero inquiratur foUkire per fordkkc efle debeant ; poftnac Archfepif. Praelatos feu eorum offiôarios, aut eos , copias , Epifeopi , ceterique Ecdefiarum quibus de jure vel confuetudine de exe* Pndati vcftibus bnocft* fecundum confocutione teftamentorum competit jutififinantiam ftatus induantur » ut m hoc a dio , de teftameotis , codicillis, elogiis laico fidrem diferiminari poflint. NuD»· feu ultimis voluntatibus defiinâorum, co- que perfonr Ecdeflafticse, cujufcumque gantutoue exeeutores ( fi qui fint ) alio­ ftatus vd pcsKfeinrotiz, etiamfi Archiequin illi qui de dîétis executkxùbus fete piicopali, Epifeopali vd alia fungantur onerabunt, ad implendum pias & ulti­ dignitate, aut domcfticis eorumdem Cio mas defüntiorum roluntates , necnon ad B ricis , vcftibus ferioris cujufvis generis reddendas compoti rationes in fine anni ( qu« magis ad pompam quam neceflsMagiftris teftaforum. Quod fi quid reli­ tatem a pluribus afllanuntur ) in Bcdoqui in pios ufus ( legatis periolutis ) fu- fiis vd locis ptiblids coram populo, aut perfit exponendum ; fecundum juris &f~ (feferre , aut uti liceat, verum aliis hopaûHanm ùt orodama generale ad con­ neftis indumentis eorum ftatui congrues* vocandum creditores, eum fafinuttiocti- tibus flor contenti, ahjnantque ac pror­ bus feu fedufiottibus, fiatuue proceflus fus fiiis domibus eliminent aflrefej iftos contre creditores abferées, « teratur fco- feu famulos variis veftimentorum colori­ teutia fuocr inventario diâoran bonorum bus ( ut peffim videre licet ) diflêâos , confidendo, per quem declaretur diâum quas mentis feâioncm magis quam do. ârinsc _____ anno »·7ί W Concilium Rotomaoihii. 107* ârims iotegricatem nut fofidicaecxn , omm> A ADVISAMENTUM FACTUM Μ «ton piebetis in magnum flatus Ecdcfiaftid dcdecus pahm oflcoduns. FER DOMINOS DC DI«CES1 fapoMfi* μ mm fittnett frffna fitfrr Capitttla fraêiRi CqKilu. TITULI CAPITULORUM I. XaasfUsd feeteat Caaeaid teafahalanttt · -4 a litent tdenafierie , ^iSSati » vtl Mmj. D thit etifad rttifrre aS iairedieafe fra rtdfiend* ia Muaafieri» , (T aa extafet teafatnde i io. -4a Menfai tnjafamfae erdiait vd te», di rivait eaiftaat , fajiaf fiat tenfafa tyfaf· »·*<· ntfiraere adifida , vd aadfaa famftmefieri tnde faam treat refittre F !«--<· Meaathi exeatfti ddiafeeatet I» ttrriteria erdiaarieraat £fifnfer»at pffiat tetrttri aS Efifirefe vd laite , ■·· elfiaate etrtatftieae fea frivileiie , etiaae derefaate tafdale : Volente* . ut fate ·, 4T an JaSditi Cfifcef^aat ttaeaatw taire Tre•eiariaae fa ififafatan fre jafiitia S+ £ Seada centra txentftnat (tram nnfawtrt frivilttieraat [unn } ROTOMAGENSI. Super aniculis eifllem traditis per Rere. rendiflamum in Chriflo Patrem Domi­ num Archiepi&opum Rotomagenfau & ejus Reverendo* Dominos Suffraganew, D £ c a Η ο x i c i s. RIMO laudant At approbant ftatota per Rerereadiflimutn tc Reverendo· Patre· obla­ ta ; quibas (applicant addi oua fequuntgr : videlicet fuper tertio articulo addatur , ii pla­ cet ( hoc verbo» ( Tonfutan» ) placeat etiam addi ( Sr Officiorum tam Ecclclmfficonim quam tcmporaliuM . t Placeat infuper foperaddi ad quintum articu­ lum ( quod pro panrit deli&is excommunica­ tioni» lententia non feratur j fed fi opus fit correflione . fatisfaâio corporalia ( aut cum vifum fuerit expedire , falutaris poenitentia imponatur i ac circa miferabilea perfona· qnr unde fatixfaciant pro pecuniariis emendis » ad quas font taxatu mfpcaus habeatur , fic quod ad ceffioaeas recipiantur» vel alias corporaliter puniantur ( ) Secundo fuper aniculis per modum ettnftionum oblati·. i. Super pnmo articulo de con­ fabulationibus : dicunt quod fic. Super fecunda parte ejuCdcm articuji dicunt , quod vagantes feu ambulantes per Ecdefiam tempore Servitii divini , nifi caufa rationabilis id expofeat , etiam peccant . Quoad continuationem vero tt affiftentiam Servitii , disant quod * ceffantc legitimo im­ pedimento > debent interefle horis canonicis , & in Annivcrfariis debent interefle fecandum formam fundationum defuper editarum. P StQUITUK ^ESTO^SIO SICUKDl ji ic υ l i, Rr IJ. Utraae refidtatia Caaeaittraai i» ittlefia Cathedrali vd Cdltiiata extajtt Caaaakaat Sene· fitiarûu» a nfidentia i» faa Seaeficie taneat aaimaram kaSeaee i Deliberaverant pnefeti Domini » quod Ca­ nonici Ecclefiarum Catbedralium excuianiur . Debent tamen lingulis annis ex debito aliqui,, bu* diebus folemnibus vifitare fuos parocniano< - De Canonicis Collegiatis fubcft caufa cos difpenfandi . Ill- .4» valeat teafaetade tcdtfia ÇatSedralù , faa Caaeaiti vdeatet vifitan fati faretkiaaet, arilaata» ad refideatiaat ia Hcclefia CatSedraii ia die Tefal , diaùffU avAat frefriit I Deliberaverunt oraefati Douuni quod articu­ lus ilie fupponit taifum » flr quod prncife non arffantur } habet enim Ecdefia fuas conftitu­ tiones tc ordinationes . JV. Utram liceat eifdcat alfald redfere fn rtctftleae Çaaeaitnram de aeve veaieatiaat ? Videtur quod fic; dummodo id quod recipitur non tandat ad repletionem ventris vel buri·, tt quod etiam poteft peti aliquod paramentum * vel aliud tendens ad cultum divinum. D B ch^ ισ77 TbflRT CHairri ιι«· Λ 1 V£ Μ ο Conchium Rotomaobnsi» χ 'a c Μ / «.«mum, 107g rique Domini Prelati qui ju deporta·* fe ~ tibns fe abftinea* tt fi noluerint omuitso fe ab eis abftioere. aliqua portio rationabilis fruftuum eifdem Dominis affignetur , ac refiduum relinetur pio vifts dr habitu ipforum Bcncficurorum , juita difpofitioncm ettravagantis Sefttfti r^»i»it : aut quod ipfis Dominis cer­ ta fumma moderata fecundum nftimatkme* fruAuam hujufmodi bénéficiera* annuatim foL vatur, dr ea mediante nulli de cetero depot» tus iolvantur j fed beneficia ipfa curata peni­ tus libera ab omni deportuum folptione eaiftant tc remaneant . Qt’od Reverendiffimus Dominas dr rjus Suifraganei pro oon relidentia Curatorum uihil exigant aut habeant, ac etiam quod Curati exiftemes in ftudio oon valeant aut poffint asâati ad comparçndum perfonaliter in Syno­ dis . Auferantur dr profanenter Conventus nupes eredi de tertio Ordine fandi Francifci ·, dr fi ( ut Synagoga eorum cum honore fepeliatur ) bonum videatur eo» reduci ad unicum Conven­ tum , amodo nullam recipiant , aut veftiant line licentia Epifeopi, dr in omnibus fublint 'vilitationi Epifcoporum . Videtur efle prohibendum amnibus viris EcclefiaAicis , spendicantib*, ac ceteris , fle pr*fumant qnafda* fe&as contra veram NCait~ D piffpet \,tVH*itefit trnptre fe, Vi» D&ctfi fe» feffrieti fttiC asm IjlZ. et» txmte Str~ vitree, divinet· vleic dênati , ftd fitri »e friet , ftd et «Mchawrl feet nftret tetrttrt frfent ·, V prie,, , Feftum Cathedra S, Petri , Feftum Inventionis land· Crucis . Feftum S. J. ante Portam latinam · Feftum SS. Qervafii tt Protafii . Translatio & Eligii in Junio. Feftum S. Martialis in Julio . Translatio S. Martini in- Julio . Feftum S. Petr» ad vincula in Aug. Inventio S. Stepbam in Auguft. Dies mortuorum , poft Servitium divino*, Feftum Sandi Clementis . E Feftum S. Thom* Martyris. Feria 4. poft Feftum Pcntec. V. ^(«ΜΜΜ^ TteUti frwaurar /arfafrv Μού/W, tetirfen frvfritt/ttn, Mhuee, O'*. mUm , ac «m rtdnttrt i non autem petere , aat exi- & «<· Mswrfo rqiq/ramfM srdiaù W «audiri nü txifietU fie, c—fenfe ififcpi neve nefirnen edifiti· , «w/ awZfua JvmprM^arZ amds , faam «mot nfictn > Poflunt eonfttnese tc modificare odificia , non tamen fumptnofiora A ad pompam . XI. ^4» Mtneedi txtetpti dtlu^ntnttt i» rtrrir»ri» Efùfnfme, f^fiet ctrttri si Ef'fnpe •ni leu, , as· eMmr» tetneftient ftn priviiffie , ômu» darvgaare repant, : Volentes , i» fati ? σ* en fekdiri Epifffwnn, twee­ ter «xtrr Prruiaciaui ft· Epifnpetei· pre /«fiai· bektnde nette txtetften, caras» nnftrwrsrv pHWrporsa» /u«ruu> ? Deliberaverant Domini quod poffunt per Epifeopum coatdari dr puniri, donec requiran­ tur a fais Praelatis , & quod non debent exiic Provinciam pro joftitia habenda. DI DITOUTllf/i. Soper materia Déportions propofita in coetu Congregationis vifum fuit , quod ad tollen­ dam dr evitandam fcandala , dr fubteniendum indigentiis virorum Ecclefiaftieofum qui de no­ vo auumnntar ad regimen animaram » Rationabile judicaverunt quod Reverendiffimus Do­ minus Archiepifcopus tc ejus Suftragaoci, cete- amno lukic dieu* , orna*· ab hujulmodi depot-"cHUirri J. VITA i*u. V r <07^ t a C t« m 1 i « Papa VIL m t io8o‘ ANNO CHRISTI «1*1- CLEMENTI S P A P Æ VII. LEMENS, cui antea Julii nomen erat, A quem in Italiam profeftnm Bononiae corona­ Jgliaai Medicei filius , a Leone patrurlc vit , cujufquc auxilio Florentiam obfadit j primam archiepifiropus Florentinas, mox cardi­ reccptaquc » Alexandrom pronepotem ei du­ nalis citatas» univeri· reipublicn caram fufeecem pnrpofuit . Henrieum Anglia regem eupit. Qua bene adminiftreia » poft Hadriani conununicavit , quod contagem fuam Caroli materteram repudiate* . Cam Carolo aliifque mortem» cardinalibus Cçlanina, te Coraario fa­ ventibus, pontilia renuntiatas eft, anno domi, principibus italtos fea menfium foedus iniit . Franctfcum regem Maffilim convenit, cumque ni millefimo quingentefimo vigçGmotertio » decioçoquarto Kalendae Decembris, tempore Ca­ libi nova affinitate conjunxit . Catharinam roli quinti imperatoris. Tertio pontificatus an­ enim Medicem proneptem fuam regis filio nato minori nuptam dedit . Ad Urbem reveries , no jubilssum celebravit. Poft Borbonii a Gal­ lis dcfcftioocm , Clemens Caroli potentiam literas falutationis a 'Davide rege /Ethiopia , longe disjunftiifimo , accepit | quibus leftia pertimeiirens » Inita prius cum Venetis focietatc , fefe mediem inter utrofque conftituit, À magnam animo hstitiam concepit . Hujus tem­ poribus fiefta Lutheranoram dtvifa eft in Luineoram diffidia componere fummo ftudio cona< tvs eft . Colnmnonles ingentibus coaftis copiis B gliaoos, Carolftadianoe , Luthcraoos , Anabaptiftas . Habitis in Helvetia , Haffia A Bo­ inftrufti ad regnum Neapolis pro Carolo cuftohemia convenientibus diiputatiorsibus te collo­ diendum, adlunt cum Hugooe Moncada, ■dtfiquiis , ut vocant, fyoodalibus , frequenter que pontificis, nil tale meteentis invadunt. Is quidem tentatam eft , ut concordarentur , fed fuga arrepta, in Æliam arcem fe recepit , nu­ fosftra . Tboma Muntaero auftore , nnmextu que inde egredi ei licuit , quin ColumnenGbus libertatis euangelic*, exortam eft bellum Ruvenia promiffa , exercitum e Gallia cifalpina revocandum in fe reciperet. Principibus tamen fticanom penuciofiffimnm. In Spirenâbes co­ mitiis permiflum fuit ut in fidei te religionis viris intercedentibus , A prorate Lanojo con­ ciliante , ad pacem ventum eft , te pontifes negotio nihil deinceps ufque ad concilium in­ novetur . Seftarii fe decreto ifti fubfcribere non omnem exercitum dimittit . Quod ut fenfit pofle proteftati, ad Cnfarem appellarunt , diBorbonius , illico exercitum Ccfaris Romam aique hac de caufa Proteftantes, coofirifioncm admovet , Urbem contra fidem publicam ca­ fu· perfidi· , a Melanchthone Grace te Lati­ pit , te diripit miierrime : quod facinus nemo ne confcriptam, ter quaterve mutatam , in ce­ antea Gothorum A Vandalorum temporibus sufus fecrat . Clemens ia Hadriani arce diu C leberrimis imperii comitiis Aoguft·, anno fequeoti habitu , obtulerunt . Clemens obiit obfeflus , ad deditionem compulfus , maltoque anno domini millefimo quingentefimo trigefi■re redemptas, Columnenfibus veniam, liquid moquarto , feptimo Kaiendas Oâobris , cum dcliquifient , concedit. Poft feptem menies longo te difficili morbo antea laboraflèt , feliber c cnftodia evafit ementito habitu » Λ in didetque annos decem > menies totidem & dies Urbem veterem perdeftus eft : inde rutius ami­ feptem . citiam te afiiaitatom cum Carolo contraxit , C 0M*M» cimnm CM USTI CONSTITUTIO ' AD REMOVENDOS ABUSUS, »·* Et Ordinario ad deri Vitam reformandam, per reverendiffimum io Chrifto patrem dc dominum dominum Laurentium tituli ânâ« Anaftafiat, ûndbe Roman* ecclefi® ·*· presbyterum Cardinalem Campegium. ad Germaniam, ér. de latere legaram, anno ££4^ domini millefimo quingeotefimo vigcunoquaito Ratubon® edita · . 4* ®«aua rinifratiene , geai Je teafeetaJiae •vdnararit aet*X!St’. Qaai atatiai fraikare littat , a# fer efifittfa» aJ»jf· , tajei tf writ Dei feadaaaie are gfertar , tiiikrt jour fraiaærit efft JaSat , aaait/kt (e praAsr/aamaeua cura* indiguit intelludis ejus fluCap. avii. duationib» , hsrreticorumque impietate in Servandas ia araria rempli fetuniat tt atfla de­ dies crefcentes, nos ad univerfam Germaniam dicatas , ate tragari debeat aifi accedente ad 1,fuum apoftolica ledis legatum de latere miferit luntatem prafeSarum ararii , ra&arit quaque connqn aliam ob caufa· , quam ut tranquillitati ftafa . Cap. x»in. C provincia & faluti animarum , qua periclitan­ Epsfcefi debeat fait vicariis ( qutd CT iffi tfiftur ob didam nuper naram impariffimam om­ tapi faat) iea pravidert, ae etgaatur centra cpsfconis harefeos fentinam , confulat ; quod onus» falem dignitatem quafiui fcrvsre. Cap. xix. licet humeris noftris impar , ejus tamen praRad^surar din fefii ia numerum , ttteri ita ccptis & mandatis obedire » ut tenemur , vo* abragaatar, at mbiltmiuus peragantur divina . lentes , freti Chrifti favore fetvatoris noftri » Cap. xi. cujus negotium agitur » fubivimos : nihil hic Quibut diebus snterdifla fit sect ptiarum ulcbrlprorfus noftris viiibus tribuentes , aut pneterca tat , CT quatenus jejunium fltbi fit impaneadnm. cupientes » quam quod ad munes hoc feliciter Cap. xxt. implendum attineat . Cumque aliquot men­ Qund cadis clerici nut bares tasuum divinit extium experientia, multa collnpin & prater om­ claden debeant . Cap. xxil. nem opinionem difficultatibus plena perpende­ Qutd epifcopi aaa debeant cltrictrum bonis i abie­ rimus , cum fereniffimo Ferdinando Hifpania­ re qui légitimât beredes aut fuccejforts relinquunt. rum principe» archiduce Auftrir, imperiali loCap. xxiii. cumtcnente generali, communicatis conliliis » faillant fatefiai raft re fefiit spofiatas , D concordi fententia particularem conventum in debtt ramen erdiearso tradere , cujus ent in iffat civitate Ratisbona convocare decrevimus t in animadvertere , quodque im Herat epsfiopir ptuquo una nobifeum interfuerunt prafatus ferefientne , ant abfentiarum decimas ex ter q* tre . niftimus princeps 8e archidux , rcverendiffitnus Cap. xxiv. Matthaus fanda Romana ecclefia tituli fandi Quod aaa Hetat epifeopis beneficiorum frudus angeli presbyter cardinalis archiepifcopus Saltzimmodice «c avare clerkis farrifert. Cap. xxv. burgenfis, ac illuftriffimi Guilielmus 8r Ludovi^drcbirpifcopi debent provincialtm fjnadam omni cus palatini Rheni duces m fuperiori Bc inferio­ trunxia convocare. Cap. xxvi. ri Bavaria fratres germani» venerabiles in Chri­ Qui reta fat altari fervire , non debet de altati fto patres, Bernardus epifeopus Tridentinus , •nivere . Cap. xxvii. Joannes adminiftrator ecclefia Ratisboneniis , Qui faeraaeeuturuna taatataainaent iu totum nepalatinus Rheni dux Bavaria * ac nuntii five glexeriat , ftpuhuru debeat afinarum fcfeliri . oratores omnes cnm pleno mandato venerabi­ Cap. xxvi 11. lium in Chrifto patrum dr illuftriHimorum prinλ(Μ tammittendnae at relinquatur impunita cipum Vigandi epifcopi Bambcrgcnfis , Gregoblafpbemix . Cap. xxlx. £ rii epifcopi Spircnlis palatini , Vvtllelaai epif­ Servanda qua adverfut fimaniacai fatr, ennenet copi Argentinenfis , Chriftophori epifcopi Audrternant . Cap. »x. guftenlis , Hugonis cpilcopi Conftantienfis , bivuHuartt , harttitat, dr fidei dileccratertt , Chriftophori epifcopi Bafilecnfis, Philippi epif­ u»n atade vitandoi at refcindendei , fed jt -tra copi Frifingcnfis » palatini Rheni ducis Bavaquaque auituadverfiane pletleudei. Cap. xxxf. rix , Erncfti adminiftratoris ecclefia PatavienUt facerdatet afartet fact es lit eres afiidue difeefis ac palatini Rheni ducis Asperioris Ac infe1 ioris Bavaria, Ar Sebaftiani epifcopi Brixinenre , ira lainraae qfi nan temere de Ulis dfepex re ae jndscare . Cap. xxxii. iis. Cum quibus pluribus hinc inde in difcufDette efifinftt in faat vicerias tffit liberatet , fionem allatis, Ar prrcipoe quibus confiliis , prelatafque ammt elermafpnarius. Can xxxiu. quibuique modis pnrfata nationi Germanica reterunt dureta fqpnsanrfjut fnlckrwn rfi ub~ periclitanti confuleretur , paribus fententiis re­ ceptum fuit , hanc petdittf&mam harefin rudi fervere . Cap. xxxtv. Cap. » foaua E Cwtcil. General. Tom. XXXII. Zl P°PO* fàSf C«mTITQT!O AD en it I Gumanis Rbfoam» iog4 papote planibile· « ob libertate* ilii fait· / l gulornm «atitlam deducant*· · perfaafasa pntreita eBangtlica caritatis , nod parram habuifle occaûoncm parti· a perditi· moribus At vita clericorum, parti· ob usa diu­ tias difSmulandum facraratn fanâionnm » eccleGafticarumquccoaftitutiooumabufam > ffr proin­ de non paru· momenti fore extirpa nd* b*retinorum Lutheranoram corum iequacium feA* , ut clcrici ad honeftatem vit® morefquc faos ilio» » quos divus Paulus exigit tc prae­ teribit , debita ccnfuta reduâi » abufufquc » laicos male offendentes , fublati fuerint. Ita­ que habitis maturis delibet asionibus » & piis eonhliis prefatorum Ferdinandi principis» car­ dinalis » ac ducum &■ epifeoporum » atque nun­ tiorum fuorum » infrafcriptot ialutarc» aliquot tam neceflari* reformationis facerdotum» pres­ byterorum , rcligioforum 8r clericorum modo· prrfcribere , ftatuerc » fancire » atque edere ncccfLrium duximus . Quocirca audoritate apoftolica , qua fungimur in hac parte » fta­ tuta fir ordinationes per no. , ut prefertur » editas ab omnibus & lingulis archicpilcopis · cpHcopir , abbatibus , prappi'itis » decanis » archidiaconis , tc aliis perfonit in ecdcGaftica dignitate conftituti' , ac parochialium ecclefiarum aliorumquc beneficiorum ecclehaft'corum redotibus , presbyteris , religiolis » ac cleri­ cis , in univerfa Germania relidentibus» prout cos &: corum quemlibet reipedive tangit , aut tangere poterit in futurum , perpetui·: futuris temponbus inviolabiliter obiervari volumus, de­ cernentes irritum Ar inane , ft fecus fuper his a quoquam quavis audoritate icienter vel igno­ ranter contigerit attentari . Et nihilo minus univerlis & liiiguli' urchiepifeopis , cpiicopis , abbatibus , & aliis perionis in eccleliaftica di­ gnitate couftitutis , ncc non metropolitan»!um tc aliarum cathcdralium ecclefiarum canonicis» ipfotumque archiepifcoporum Sc epifeoporum officialibus &· vicariis generalibus per prefentes committimus mandamus » quatenus ipfi & eorum quilibet » & poftquam p>o parte il­ lorum quorum i n ce i eft , aut in futurum inte­ rdic poterit , fuerint requiliti , ftatuta Sc or­ dinationes hujufmodi , Sc horum lingula , inviolabilitcr obici vari faciant , contradidores per cenfuus tc ordinationibus apoftolicis » cetcrifque contrariis qaibufcumque . Verum » quia diffi­ cile foret » pre fences literas ad Gngul» loca ad qu* expediens fuerit , deferri ; volumus Ac audoritate apoftolica decernimus , quod tranffumptis pmlentium literarum , manu notarii publici fubfcriptis » 8c Ggillo alicujus perfone an ecclefuftica dignitate couftitutr munitis , «a fides adhibeatur -, qu* eifdem originalibus , G etftnt exhibit· vel oftenf· , adhiberetur . Ec ut hujufmodi ftatuta Sc ordinationes ad lin­ uuiwfis loco­ rum ordinarii· » audoritate apoftolica pmiata in virtue· fanâ* obedientiar mandamus » Î|uatenus ftatuta-& ordinatione» hujufmodi per e » vêl alium » feu alio· » in coram ecclefiis vel civitatibus publicent » icu publicari fa­ ciant , qu* poft publicationem iplam cofdem, quorum tntcreft , aut interefle poterit, pé­ riode arâeat , ac It eia perfonaiiter intimat· cjSônt » aut intimarentur . Tenor vero ftatu* torum Se ordinationum pradiâaram fcquitur te eft talis ; I. Cum potiffimum anima verbo, quod ex ore Dei procedit » vivat : id autem nec pafSm , nec ab omnibus expediat prrdicari, admonen­ te apuftolo , qui inquit : {hsawad· tant fra- ^«m». tlicakaat , acittaatar ? ideo ftatuimus Sc ordinavimus, ut non liceat cuiquam » etiam t religionem profeftb » ac qnomodolibet exem­ pto , euangelium docere » . nifi ab ordinario vel ejus vicario , tam moribus quam dodrma probatus fuerit , faifta fide per parente» lite­ ras, qu* prêter notarii mercedem eratis prexfus concedantur . Milii itaque probati euan­ gelicum negotium t rafta bunt icftc, lobrie, & pure » loca quxquc recondita magis Ac abftrufa , intelleftuquc difficilia » nou ad novum Sc ( adulterinum fenfum , fed juxta fandorum pa­ trum , &.· ab cccleGa receptorum doftorum, pracipue Cypriani , Chryfoftomi , AmbroGi, Hieronymi , Auguftini te Gregoni exponant 8e interpretentur. Omni eciam opere ftudeant, ne pro veris fotnnia tc aniles fibulas , pro cer­ tis dubia » pro icccptis apocrypha, tc jamdudum cxploia » damnataque ab otthbdoxa eccleGa , tendant vcl depromant > idque omni modrftia , ne unquam eos ad convicia injoriafque delabi contingat » locufquc ille cum populi offendiculo dehooeftctur . Itaque ordi­ narius aliquot excellenti dodrina prarditosconftituat , qui per dicrcclin inquirant » qui Got ad euangelicam dottrinam idonei difleminanD dam , quique ad impias novitates 8c perfi­ diam aliquam non defleftant , ut remedia ad­ hibeantur , quod populus reâe inftiiuatur in Chriftiana lege : &· ab ea deGciens , ne fecum alios trahat , debite coerceatur : cultu» divi­ nus obfervetur , peragaturque hi· modis te ri­ tibus , qui per manus fandorum patrnm no­ bis traditus . Sc per majores noftras obfervatus eft in facriiicio altari· , officiis defunâorum » canonicis horis, cetcrifque divinis laudibus at­ que ceremoniis . 1I 11. Hinc hortamur atque monemus omnes & Gn£ gulos , qui facris initiati funt , ut vivant vi­ tam , quam profeftio exigit , dc Chrifbu re­ quirit , inquiens : Sic luctet /·» wftr* etreat temiaiA·/ » at wJtcat tfere veftra kaaa, drgiarificeat fatrtat veftram qt>i i» eaiit eft. Cum Veftitu hônefto incedant , quem Paulus alicubi prafcriplit . Quapropter lingulari cura inten- ,.η*.*. dat quifque pr»latus , nc ni quibus pareil » in facris ordinibus conftituti » vefte» varii co­ loris vdut virgatas te fimbriatas deferant, fed longis arque talaribos utantur . Null· arma induant » niG itinérantes : barbam Sc comam non nutriant , coronam Sc tonfuram defereu- » ’’■’Λ*.·-···.·-.«W 1085 wvvwwmrbi CCiUJTlTeTfO AD CLlll GlIMANU tes» tarn fammopcre cerantèt. ne quem lai- A contai indecentia veftitus offendant , ut facris canonibus cautum eft ■ 111. Infapcr tabernas publicas evitent » nifi eas nerem praficifceates ingredi oporteat, drtam inibi quam domi dr alibi a crapula dr ebrie­ tatibus» omnique ludo a jure prohibito» blafpbemiis » riais » ac aliis quibufeumque cxceflibus dr otfexfionibus penitus abftineant. Choreas » fpeftaculaque dr convivia publica vitent , m ob luxum petulaotiamque eorum » nomen ccclefiafticum male audiat. MFOAM. io8tf VIII. Convivia pcesbvteroram » que in excquiis dr fraternitatibus publice in tabernis hucufque ex­ hibita funt » prorfus abrogamus , quod ple­ rumque laicir Ant fcandalo t fi autem convû viam vel confuetudo » vel locorum diftantia exiget » fiat illud In domo fecerdotis . bonefteque * non ad luxum » fed ad ncceffitattm » Inftraatur . Siquidem neque comeflationi , ne» que compotationi yacanaum eft faccrdotibus » cum quod ne audiant i J}»·"·» Dm ware : cum quod officii eorum eft » de fabric dc catte pro peccatis Deo dona factificiaquc ·ί- IV. Porro nede ipfi videantur pecunir aucupium magis , quam falutis animarum ftudium sm« Jletti » dum laicos graviora dei i &a confefios inc inde remittunt non fine fame rerumque difpendio : conftitulmus dr ordinavimus , ut deinceps quilibet confcflbr abfolvere poffit lai­ cos contritos de confettos a quibufeumque pec­ catis occultis » quantumcumque gravibus dc enormibus , que ordinarii fur auctoritati refervaverant » exceptis dumtaxat homicidis » harcticis dc excommunicatis , ad epifeopum V. vel ejus vicarium mittendis . Quod autem ad Sacerdotes * quoque curati , quique vicem C clericos, nihil » quo ad hoc ftatutum » in­ tel ligatur innovatum . Pro condonatione au­ eorum referunt » fuoditos in remediis dr altis tem dc icmiffionc peccatorum , quam abfolujuribus parochialibus» ultra ea qua fibi de ju­ tionem vocant » nihil omnino ab snvito exi­ re debentur , non gravent » ultraque depoli­ gant , tionem , eos ad pera&ioncs fcptimi, tricclimi vel anniverfarii peragi faciendas non cogant » X tam prater oblati ones fcftis folennibus fieri foIitas , cum illa pro atbitrio fieri debeant » ab Statuimus quoque juxta apoftoli fententiam , invitis non exigant . Sue dieit , nemini «ito efle manum imponenam ; ne cui temere cura animarum commit­ tatur . Itaque probetur prius per epifcopum V I. vel ejus officialem , etiam religionem profefDc fcpultura quoque ac adminiftratione fafus. Nec liceat ulli, vicarium ecclefia de ple­ bi lua fufficcre » illam ve locare » five emolu­ cramentorum » aliifque fpiritualibus pacifei » aut aliquid ab invito exigere nemo poffit aut mentum* quod abfeotix nomine recipiet, eoodebeat» dc propter ejufmodi a parocnianis ne- D ftituere fine auftoritate epifeopi aut vicani. gleâa » cuiquam non liceat aliquod facramenNam cum os bovi trituranti qoa fit alhgandom , epifeopi vel officialis arbitrio ejufmodi torum denegare , neque propter debita quem­ emolumenta locationum dc abfentiarum mode­ piam ab ccclefiaftica fepultura prohibere · Parochialia tamen jura » que ufus rccevit , de randa ccnfemus · debentur altari fcrvienti » per predicts non abrogamus . X I. VII. pomos quoque , fandofque dotales benefi­ ciorum collapios 'inftaurcnt pofleflores » quan­ Cum amem in diacefibus non fit eadem confuetudo» dc inter iubditos 8c paftorcs mul­ tum neccffiras poftulavcrit » reparataque in de­ ta de varia emergant diffidia » paftoribus quibita ttruâuta confervent » dc per archidiacobufdam plura exigere propenfis » fubditis ve­ nos dr decanos rurales, ac alios ad quos de­ juro vel confuetodine fpedat » ubi négligentes ro ob penuriam dr cgeftatem reclamantibus dc recolantibus : ordinamus » quod quilibet or­ fuerint, per fubtradionem proventuum auctori­ dinarius infra fex menfes poft prxfentfem pu- E tate noftra ardius compellantur. blicationem » omoibus pcrpenbs » beneque & fufficientcr examinatis fuper prxdiftis, certam XII. legem ordinatiooemque una cum principem aut dominorum fiucuiarium confilio , quos ifta Expreflé cavemus , ne cura ecclefiarum benegotia tangunt » conftituat » ne νώφ > pu­ neficioramque concedatur religionem quamcumpilli dr alii pauperes nimium ultra vires injufte Soe profeffis » etiam exemptis . Quod fi hagraventur ; quos nos » ' fi" negleftum fuerit, fi enus aliqui admiffi vel recepti eflent , nifi de in provincia affuerimus » vel fwcceflor nofter » voluntate favoreqoe fuperioris fui , legitimifhabita de his plena informatione, faâuros pol­ 3ue etulis conftiterit , extra fua monafteria licemur : aut rem ipfam fandiffimo domino no­ egere nequaquam fibi integrum fore putent » ftro relatori fumus , qui huic rei profpicicndx quando iftos iic vagos » per ordinarios vel vi­ judices depurabit . carios ad fuperiores fuos » per vidas denega- Cumque fecundum apoftolum » Xesse suW*aw Dr· ftft atfriit iatfliren Mrtt : nemini liceat contra provincialia ftatuta dr fy­ nodalia domi lux tabernam compotandiqnc lo­ cum aperire laicis : quoniam non raro fequi folent ebrietatem rixx » exdes, * multa hoc genus fcelera » qua facetdotalem polluunt di­ gnitatem . Pretexts negotiationibus mercimo■ixique more mercatorum abftineant . Conal.Gtncrtl. Tom. XXXII. Zz 2 rio- 1087 CONtTIfOTYO AD CtBKK Gb^L ΜΛΝ ΙΑ RBFORM. tionem. ant alia efle jubcmua . terU remedia remittendo· A 't \ t ‘ I088 XVII. Et ut paftor agnofeat vocem ovis , üe illa viciflïm vocem paftoris audiat , tollaturque omnis vagandi occafio : ordinamus, quod pres­ Monafteriorum prrlati unitas ecclefia s ha­ byteri peregrirti Ac ignoti , ad miflarum iacribente* , prrdiftos vicario» perpetuos vcl ad ficium non admittantur / nec ultra menfis fpanutum amovendos « in eifdem ecclefiis m poftetum non conftituant , niti prius per ordina­ tium in confort io presbyterorum tolerentur, ni­ li exhibeant literal admiflionis alterius ex arrio» aut eorum vicarios ut idonei & apti fue­ rint adtniili . Ecclefic timeo fui» monafteriis chiepifcopts vcl epifeopis , in cujus diocefin fe tranftulcrint , ac documenta it literas teftimo'linite afqut adeo propinquat , quod rebgioii earumdem curam habituri , fub religione ia nules fui ordinarii , a cujus diotceli proxime monafterio fub debitaqnc obedientia ftare pofdilccflerunt , quibus dc eorum ordinibus &hofeot , modo fint habiles Se idouci , per hujuf­ neftatc eonftet , ne aliquis incorrigibilis poft modi religiofos provide·t poflint . Id quoque B perpetratos exceflus , impune ad aliam dictetpermittimus dc monafterio , quod tam tenue fin tranfeundo evadat . eft. ut debitam fuftentationcm habere nequeat, volentes religiofos Ar qualiteuumque exemptos, XVIII. curata beneficia habentes , ordinario loci efle Ut autem Chrifti fidelium clecmofyn* in fubjcdos . Cumque in ecclefia Dei magis pr*ftet, paucos bonos & dodos , cuam piares inufum , pro quo erogantur , vertantur : non doftos St imperito» habere mininros , id quod liceat procuratoribus feu vitricis fabricarum. ratio noftrorum tempoium exigere videtur s in fingulis ecclefiis quidquam de pecuniis ad idcirco deinceps non initientur .aeris ordini­ fabricam provenientibus diftnbuere, aut in aedi­ ficiorum vel alterius rei ufum difpcnfarc fine bus, nifi viri morum vita: candore & dodrina pre ceteris ipcftsti , probatique per teftiœoredoris fcitu , fed ad armaria fabrico repo­ nium Ccaminis me fervandi . ' nantur , ut hadenus fervatnm cft , duabus vel tribus clavibus pro loci confuetudine tenendis: quarum una ipfi redori fervanda tradatur » X I V. C obfervato u(u , in clavibus Bc rationibus red­ dendis a principibus Ar fuperioribus hadenus Q. od attinet ad ordinatos in urbe vel in alia quacumque aliena dicecefi , fancimus, ut recepto , Ar illi (narum ordinationum bteras & titulos oftendant ; 8e fimili modo ad divina peragen­ XIX. da prius non admittanftn , rufam ab epifeopo vcl vicario feu officiali fuerint rite admifli. Statuimus quoque & ordinamus, ne epifeoporum in pontificalibus vicarii , in confecraudis ecclefiis 8e altaribus , quod facri jubent ca­ X V. nones , quidquam omnino exigant , excepta procuratione . Convenit namque , ut pro Przterea , cum nihil eque conveniat omni­ bus numeris , ac cos efle mundos qui vafa do­ ' qualitate ftatus ipforum, epifeopi profpiciant, prcftando prccipuc penfione» fuper frudibus mini portant , fe in f-icrario operantur , qua­ menf* epiicopalis a /ede apoftolica conftitutas, les facerdetes conltitust ipfe dotnidiu' . qui ne aliqtnd attentare babeaot ia dedecus epifeoquotidie facroianda tradant , Ar in .vWis^Verfantur : Igitur volumus , atque juxta 4an.'t innes D palis dignitatis . canonica» feliciter a divu patufifs mftitutas Ltociniin , ut cafte continenterqof vivant. !>aXX. cetdotrs concubinarii , incontincrttcrque vitam Nec ab re, imo juftis de caufis addudi , fieagentes . canonum poenis in ordinem redigan­ ftorum multitudinem conftringeodam efle du­ tur , nulla confuetudine eis , nulla connivenximus : ftatuentes 8e ordinantes , ut de cete­ tia , imo damnofa praelatorum negligentia pa­ tronnante . * ro dominica dies , qur in gloriam dominio· refill reft ion is ad nos ufque a primitiva ecclefia . XVI. maxime celebris fernper habita eft { dies quo­ Quo vero ad quzftores , qui vulgo Rationa­ que nativitatis Chrifti , fandi Stephaoi, Joanrii appcllantlir , ftatuimus, nc quis quavis au­ nit Be Innocentium , circumcifionis , epipha­ niorum , pafcb* cum frria fecunda & tertia ctoritate & literarum occafione , vel ad prrdidumtaxat , afcenfioois , Georgii , pentecoftea candum , vcl fubfidia eleemofynafquc colli­ cum feria fecunda 8e tertia dumtaxat , corpo­ gendas fe ingerat , utcumque le jadet indul­ gentiis abundare , nifi prius liter* admiflionis E ris Chrifti , Se prefertim quatuor beat* virgi­ nis, purificationis , annuntiationi*, afliimptio&■ approbationis ordinariorum vel vicariorum ab eo prolate fuerins. , adftt ingentes infos or­ nis Se nativitatis ; natalitia apoftolorum, Joandinarios , ut ta!cs.3dmittant , qui ptoo* vite nis Baptift* , Magdalen* , Laurentii , dedi­ teftimonium habeant , Ar de prcdicatione fua, cationis , Michaelis , omnium fandorum , dum opus erit , rationem icddere poflint, cleeMartini , Nicolai Se Catharin* , Se per dicemofynis piornmque obligationibus non abufuri cefin Saltaburgenfem feftivitates fandi Ruper­ it , ficut hadenus obfervat* fuere , celebres ^per luxutr. proprium , religione jurisjuraqdi af/ firmaturi ,, te nec^quotam nec totam colligen­ Î|uoque Be fefti habeantur. In ceteris autem di facultatem certa fumma pecuniarum pados eftivitatibus , quacumque ratione vel inftituefle . Fratribus tamen Mendicantibus integras tis vel receptis , 8e qu* fub prreepto celebrari falvafque conceflîones a iede apoftolica fadas debeant , permittimus , liberumque cuique .fa­ cimus , ut mifla audita , ad operas fua». qui­ relinquimus - XI IL bus ioCoMSTiTVTio ad cun Gbrnania MIOIM. 1O£0 ba* fis*m fuoeumque diatom*» qnrrere cog i- A nçficrârao» pcoGooibu· atqw abfiratfis déci­ tar , redire pofiit : Fcftis tiacn dedicaticmum mai exigant , cam fit M contrariam tai * fe patronorum principalium nihil dcrogameu » Jongeqae pmfiet male isadodfa ufus dcaore , quota coram celebmiooem io eathediali Me , quas» iaafitxrusa odd admittere r idcirco decivitateqac ac loco ctiam qpt&opalis refidenti* ctan* ejufaaodi ulterius exigi Iblviquc interdidaure , ufauaqn* uka qualitercumque re­ dumtaxat. ceptum calfates, caBatmoqoc cflc cet&ate*. XXI. XXV. Ctanque in certi* loci* 8c dkxcefibox inter Item improbamus , fe ut abfatum prorius paftore* 8c gregem , propter nuptiarum cele­ rejicimus , ab epifeopi* medio· exigi firuâu* de britatem » ^ua abi loutronnanooem , alii beneficii* , qu* unia* fuâcnutiosu six (affi­ folenniiatiooem vocare (blent , molt* 8r jorgia 8c fanda!* eveniant : declaranto* A ftataiciant , ut foot qu· non excedunt valorem trimus , quod manimoai* in coafpuâu ecclefi· gintaduorum Rheoanfiom , de quibus in Ro­ poffint lolenniaari , nullo ab ordinario ad hoc * mana curia medii faAn* no* exiguntur . Quod etiam ab ordinariis obfervaodum «fl* pracipiconfenfu petito , aut quapiam te pro c* exponu, nifi concordatis aliter cautum edet , vel fit* , tamen tota anadragefima » ul­ honcfta ratione aliquid , fine tamen reprebenfitima hebdomada adventus , feftis pafch·, penbih' gravamine , recipiant , tecoftes 8c nativitatis dominice , com oftavts ac diebus Rogationum . Jejunia quoque ab ecclefia faftttuta , fub debito obedienti· fanXXVI. ân ecclefi· catholic· ia portera» indici de­ bent, omiflb excommunicatjoai· verbo, ne in­ Ceteram quo major fiat conjuuâio , firmique magi* inter provinciale* ftabiliatur con­ firmorum confricati· offendantur, eum his tem­ poribus pietas pene omnis jaceat, facerdoubufcordi* totius provincie , antiquum morem fynodorum innovantes , ftatuimus ut fingulo qu* param deferatur · triennio poft pafch* provinciale concilium ce­ lebretur . XXII. XXV 11. Ut igitur extinftus cultus excitetur , popnluf- C que non fiat in dies negligentior , ftatuimus Ad fac , cum benefiet* propter officia jus­ ut propter cudent clericorum , perfona tan­ tum , non autem locus interdicendus veniat , ta patrum fandi ones dari conlueveriat , fierinifi coetu coocurfuque populari facinus patra­ qoc vix poflit ut in tant* prebendatoram ca­ terva non reperiatur , qui officii oblitus hora* tum effet . negligat canonicas : hinc ftatuentes votam** fe ordinamus , ut locorum ordinarii per srXX 111. chidiacono* fe decanos de hujufmodi facerdotibus negligeatibus fefe diligenter edoceant , 8t Inhibemus iniuper , ne in poftenim epif­ fecundum univfcujufque negligent!*» atque deeopi clericis legitimis , ab inteftato deceden­ fidiatn , frnftus perceptos ve! in utilitatem tibus , in patrimonialibus bonis , aut inecclefi* , vel in ufum pauperum venant . duftria proptia aequi fit is , fuccedere poflint Quod fi poft legitimas monitiones fe fimul priaut debeant . oim corred ionem , in eamdern negligentiam, D qu* diflblut· prorfus mentis indicium eft , XXIV. quis relabatur , tum beneficio etiam ecclefiaftico privetur . Collatorique vel patrono de Cumque quotidie ob novas , imo jam olim alio idoneo providendi aut ptefentsndi fit damnatas herefes , apoftatarum numerus tam poteftas . religioforum , quam facerdotum in immenfum crefat , qnamplurimis eorum uxores ducenti­ bus ; ut etgo bare facrilegia impunita non re­ XXVIIL maneant , concedimus quibufcnmque principi­ Sanftionetn patrum , qua ecclefiaftica fcpulbus , ftatibufque poteftatis («cularis , corum­ que officialibus facultatem , ut ejufmodi apotura privatur , quifquis non confcflus , nec Katas fe facrilegos capere poflint , modo reos cucharifti* pafchali tempore communionem fumpferit , inviolabiliter obfervandam effit fta­ ipfos ordinariis infra tempus debitum tradant & alligncnt , abfque aliqua in eos tortura fe tuimus, ac obi quem contigerit inopinata mor­ te obire ineonfenum , fepultura pnrfata illum animadverfione , debite puniendos : quibus enixe mandamur , ut omni polita mora favo­ carere non volumus , modo ipfius curato cooreque » diligentius quam haftenus faâum fuit, E ftet , vel doceat ille , ipfum fecundam jam juxta facras fandiones omnino puniant facinodtriatn fanôionem eonfrifum efle , fe fimul rofos ; adeo quod criminis enormitate expo, communicatum , altudque non obftet cauotuftulantc , paSit epifeopus , ferrata forma cacum impedimentum . {tituli primi de hsreticis in fexto , reum curi· XXIX. «culari relinquere , vel ad perpetui careens •ramoam damnare . Negligent!* autem ordi­ nariorum ad apoftolicam icdetn dedofta , ju­ Ad tollendam exeerabilem blafpheraiam di­ vini nominis , ac divorum , quos temnere dices ecdefiaftici ab ca deputabuntur, qui confas non cft , ftatuimus fe ordinamus , ut ftito de ordinariorum negligent ia , ad preces vrincipum aliorntnqoc fccularium reos maxime quicumque clericus vel facerdos Deo palam nrrefeos meritis poenis afficient . Quod jam maledixerit , conviciis cootumeliifque , atque adeo obfeornis verbis iocefterit Deum * aoepifcoponim quidam , ut accepimus , de bcGtrttrci. Cdhri/. Tom. XXX11. t Z. z j minum IOJH CoNSTfTtfTlO AO CLBRI C ί XM A Nil KIFORN. rnÎMim noftrum Jefem Chriftnm t sut non- Λ quam fatis laudatam matrem ejns glqriofam virginem pari blafebema lingua impmiverit , aliofqse fanftos blafphemaverit » mAuum vcl bonorum privatione » feu aliis pronis * So qualitate blafphemi· 8c ddidi , ple­ atur . IO£1 XXXIV. Sunt item pleraque alia a fommis peetificibu* » facris conciliis » provincialibaiquc * fyoodalibus coaftitutioniboa , prodita » qu· nite deceat 8c adamant candorem vit· doricalis . Nec minus obviant offendiculis » qo· Cbriftus paffim cavenda procepit » qu· ve­ lue Gmâa tcoeri tc obiarvari mandamus , mnfgreflbres fecundum canones ipfi· pcediâafquc conftituuone» puniri volente». XXX Contra fimoni· labem non diked i mas · patrue fisnAionibus , jubentes eas iub pmnia in illis contentis obfervari . XXXV. XXXL B in fortilcgoa * diviaaeulos , bscantatoref· que clericos , quos tam lacrn leges quam pa­ trum decreta exeerantur » ftatuimus * ordina­ mus » ut arbitrio fuperionim infamia noten­ tur : fi qui moniti non deftiterint » ordine amoveantur : inque monafterium ad tempus juxta arbitrium lupcrioris relegentur » benefi­ ciis officiifque fui» ecdcfiafticis privati . Cete­ ri autem pfeudoehriftiani > de fideque parum probe fentientcs » citra dele&um periboaxum , heretic i quoque vd Judaifmam referentes » a fanda congregatione Cbriftianorum procul ar­ ceantur . Contraque cos diligenti mquifitione procedatur per ordinarios vel eorumdem vicarios aut heretic* pravitatis inquifitoces » C vcl per indices a fede apoftolica , vel per nos deputandos » ut non rcfipifccnces pomis pu­ niantur debitis . Inhibentefqve propterea omnibus * facu­ lis vicariis dr officialibus » nec non dc arenidiaconis dc decanis ruralius » aliifque * ad quos criminum denuntiatio coeredioque quo­ modo! ibet fpeâant , aut quibat id per ordi­ nariae committetur, ne ad cxccfius traafgnU fioncfqoe alicujus diAarum confiscation*· » ftatutorum dc ordinationum noftraram ,ob pecuniam etiam ultro oblatam , aat alterius rei gratia connivcant , fed potius ad prona· de jure vcl coniuetudine debitas » contra delinquentes pro déliât qualitate dc officii fui debito procedant . Atque ut ita fiat , quo­ niam nihil proderit leges condere» nifi fint qui conditas juvent > mentemque carum exe­ quatur » utque refloreat catholica fida » ecclefiafticaqnc dignitas » hsrrcfibus radicitus extirpatia » fuum locum recuperet t idque vue alio medio aptius atque commodius fieri pofXXXII. fit , quam fynodis i itaqoe prifeum iynodoProhibemus etiam tam clcncis quam laicis» rutn morem renovare cupient» ftatuimus dc ordinamus, ut fingulo anno faltem fvnodus de facrofanfta fide temere « praecipue inter dkecefana opportuno tempoce a fioguln epifpocula atque convivia , difccptarc : injungen­ tes factrdotibus , ut omni modeftia utan­ copis celebretur cum pocbribns prolatu » decanis ruralibus , virifqoo dignis. In qui­ tur > dr peculiariter operam impendant novo vetarique tcftamento legendo , ut par eft , ne bus per quartas defignentor judices , qui dili­ genter intendant » u ftatuta prsdiâa ac alia per otia in vitia volaptatcfqoe labantur. per fyoodos de fcttu epifeopi ftatueada » ef­ D ferventur » invocato ad hoc » fi opos fuerit » brachio fistulari . Mandantes propterea » at XXX11I. hujus noftro conftitutionis ocdtnationifque fo­ ria » in profatis fynodis tam proyinaaliba· Statuimus 8c ordinamus t ut quilibet epif­ quam dirocefanis » iq earumdem principio di­ copus diligenter provideat * atque in primis ligenter legatur » ne quis ia futuram ignoran­ tiam protexere poffit . id curet , ut vicarib. five perpetui , five pro nutu pofiti , competentem vivendi portionem Dacum Ratisbon· a nativitate domini milaftequantur , ne detur eis anfa fuo» fabditos lefirno quingcnteGmo vigefimoqaarto » Nonis ob rei familiaris penuriam gravandi . Porro » Julii » pontrficatus profati domini noftri pap· quod proxime accedit ad apoftolorum inftituanno primo . tionem , moremque primitive ecdefi·» horta­ Vifa Jul. Flo.Montions. mur , cum prolatos , tum reliquos facerdotes» ut meminerint pauperum , tc crecmofynis ftu» D. de Paccmina. desnt alter alterum vincere · G. Prego ■ *** OR. ίο» ΟαΒΙΜΑΤΙΟΝΒr VviLlSLMI (JVAIBAM. ."♦♦ORDINATIONES VV1L1ELMI · IO£4 UVARHAM ARCH 1 EPISCO PI C ANTUARIENS IS, Super confinnataoae fiatud alia* editi » de numero procuratorum curia Cancuaxicnfi*. bus indinati, ar grato anaoentes afièafu , uc Villicimus permiffote divina Cantuaricn- noil folum noftro, ft dift* curi· noftra Cam· fis archieptitoMe todua Aoglù* prima* , tuarienh* honori , veram etiam veftri ac ipfisw ftc. diludia m Chrah» filiis odSculi cari* noquieti contulere volentes , ac maii· tt intern ftt* Caatnaritofis , Λ decano beat* Mari* de V Archubu* Lendi»· ipfi** oflkialis eommiftario, •c daft* curi* pouMeati t necnon procurato» riba* ft ceteris ejuidem mfaiftris tam prafesu. tibos quam faturis quibufcumqne , quos io> fraferipta tangunt itu tangere poterant quo­ modo libet in faturam , falutem , gratiam, ft bencdiâiooem , ac fidem indubiam prefenti­ bus adhiberi » Cum non fit mimis pium at­ que laudabile lapfa reficere , quam nova con­ dere 1 cura ft lollicitudine paftotali animad­ vertere ft providere tenemur , ne qua olim a findis patribus ecclefie noftra Chrifti Can- B tuarieofia archiepifcopis , prudeceflbribu* no­ ftri* , pie ft fande , tam pro honorefc ce­ lebri fama did* curi* noftro Cantuarienfis , quibus antiquitas pre ceteris fulgere dignofritnr , quam pro confervatione miuiftroram ejufdem ftatuta ordinata ft fandata fuerunt , iub nobis labantur , noftrifve temporibus deficiant aut pereant : Nuper fiqnidem nobis porreft* communis vcftra iupplicatio ft petitio contine­ bat , quod cum inter cetera did* curi* no­ ftre ftatuta , certus ft determinares procura­ torem numerus utputa ad decem tantum expreffe deftineatur ft determinetur , ut ii quo effent numero pauciores , eo majoris fierent fa vulgo eftimationis , ft tanto majori nobis tc C eidem cuti* noftre efient laudi ft honori, Juanto minoribus feodis , fa fari is , feu ftipeniis caufa* exercere cogeretur 1 atque etiam ut fibi cum fuis clericis vel miniftri* commodius degerent, ft fuo* clientes fine rapinis ft mo­ dicis uxaftionibus benignius ft liberalius tradarent , ipforam procuratorem ufque adeo nunc creverit multitudo , ftatutumque de nu­ mero eormndem ita excedent , ut omni* pene ia contrarium vergant tt .....citnt, ft ut pri­ mitus pauri erant did· noftre curi* honori ft decori , none excelfiva multitudo fiat oneri & dedecori j ut tune ficut graves inter graves •ftimabantur, nunc aurem longe minore re­ putationis a plebe fiant ; ut tunc modkis fti- D pendiis cum clericis fui* houefte vift itabant , caufafque exercebant , nunc vero fine clerici* modica vix ad vitam fafficiant . vix a rapinis abftinetttes 1 tunc commode , nunc incommo­ de , imo fere tnifere vivant , altaque multa mala contingant , quorum catalogum dolenter profefto ex veftri* literis fupplfcaroriis perlegi­ mus, ac aliunde fide dignorum relatione abun­ de percepimus : Nos igitur Vvillielmus Uvarham •rchiepiicopu* ft prima* antediâus , promiifa attente penfente* , ac oculate confiderante* , ad quem reformatio ftatutorom predecefibtum noftrorum prediftoram , necnon confervatio . confirmatio , tc ftabilitio coramdem principa­ lia* d'goofeitur pertinere » veftri* fappiicati- modi* prediftis pio compatientes afioftn, ne©· non ftatuta ipfius curia coafetvare ar manate» nett , utilitatique aut verius needfitari mini» ftroram cjufdem prospicere ft providete, paies» na benevolentia affrétante* , prout ea officii noftri debito aftringiasur ar tenemur , ftatutum felicis recordationi* Roberti de Vvinchelfcolim Cantuaricmfis archiepilcopi predecetforis noftri. «•ran , etiamfi de hujufmodi ftaturi réin­ tégrât ione , ratrficarione , confirmatione , ft corroboratione , feu de pntfenti ordinatione noftra hujufmodi de verbo ad verbum fpeciali* , fpecifica , exprdTa , ft individua fiat mentio : Decernente*, quod in contrarium fie­ ri contigerit exnunc prout extunc , ft extunc prout exnunc irritum ft inane , viribufquc ac effeftu juris ft fafti carere prout tenore prefen- tiutn 1095 Concilium Lu/odunbns b. loptf ge- tin tn fie decernimus . Volente» prxterea , ac A fingula per nos , ut premittitur fuperius , vobis officiali , Jccano , k prxüdenti hujuf­ k fada perpetuas firmitatis robur peren­ modi jam prælr.iti, 3c cuicumque futuro firmi­ niter obtineant ; nec fuper illis ulla dubieta­ ter injungendo mandamus , quatenus vos pro­ tis aut ambiguitatis valeat quxftro fuboriri i xima ieffionc , in dida curia noftra Cantuanoa VvilLielmus archiepifcopus k primas anrienG prcfentationcm k intimationem prxfeutedidus , has noftras prxlentes literas , no­ tium vobis factas immediate fcquentes has no­ ftri pontificalis figillj juffimus k fecimus ftrarum rcintcgrationum , confirmationum , pennone k munimine communiri . Dat* m corroborationum , approbationum , confolima ner io noftro de Otfbrd fexto die menfis dationum , k ordinationum , ac aliorum prarMartii anno domini fecundum curium treommtâ'onim > literas inter alia ftatuta k ordina­ putationem ecclefix Anglican* , MDXXVIL tiones ipfius curi* noftrx Cantuarienfis , in li­ Et noftrx translationis anno xxv. bro ftatutorum ejufdem iuad Itari, regt&rari * Et nos Thomas permiffione divina prior commemorari k coolcribi ; 'ac pro ftatutis ha­ ecdefi* Chrifti Cantuarienfis « k ejufdem lo­ beri , reputari , k debite oblervari , veftro ci capitulum » omnia & fingula fuperius feridecreto judiciali k folenni ibidem publice de­ B pta k contenta , quantum ad nos attinet , cernatis ; eafque de cetero feme! in anno per­ automate capituli noftri notificamus « appro­ petuis futuris temporibus in plena curia , oe bamus , k tenore prvfentium confirmamus quid memori* hominum.... iubjacerent , pu­ In cujus rei teftimonium figillum noftrum commune prxfentibus eft appenfum . Dat* blice , Ar intclligibiliter perlegi k publicari in domo noftra capitulari oaavo dic Martii debite faciatis , pernetu* firmitatis robur ibi­ dem obtenturas . Ut autem prxmifta omnia k anno regni regis Henrici odavidecimonono. fta ap- ANNO CHK1STJ 1P7. ÂÏSÔCH11JTI ^CONCILIUM LUGDUNENSE TWtawA. , Anno M. D. XXVIL celebratum ad imponendum fubfidium pro liberandis regiis liberis ab imperatore detentis , ad reprimendam herefim Lutheraoam , & reformandos cleri mores . Ex MS. ettkfut N nomine Domini, amen. Per hoc prefens C publicum inftrumentum eundis pateat evi­ denter , & fit notum, quod anno Domini millefimo quingentefimo vicefimo feptimo, a Pafchate more Gallicano fumto, indidione prima, cum eodem anno famta, Λ die fabbati poft do­ minicam qua in Dei ecclefia ad miffie introitum cantatum extitit Oculi vtti femptr ad Domieum, 8cc. viccfima prima menfis Martii, a die vene­ ris hefterna viccfima cjafdcos menfis , propter nonnullas juftas k rationabiles caufas , ad diAim diem (abbati hodiernam continuata ketpeAata , ad <|uam diem reverendi in Chrifto Eatrcs k domini domini epifeopi Æduenfis , ingonenfis , Cabilonenfis , k Matiicoucnfis, provincie Lugdaneufis citati erant, prout litte- D ris citatoriis reverendiffimi in Chi ifto patris k domini domini ERANCISCI DE ROHAN miieratione ’divina archiepifcopi k comitisI.ugduneniis , Gallianim primatis, & relationibus illarum a tergo carumdem ante omnes dcfcriptis , ibi propter carum prolixitatem non in­ sert is , attamen produAis A dimiffis , debito conftitit Ac conft.it , qux etiam fi expedierit , omnibus k fingulis eas habere k videre volen­ tibus offeruntur anud Lugdunum in palatio archiepifcopali Lugduncnii hora nona ante me­ ridiem coram reverendo in Chrifto patre Λ do­ mino domino CLAUDIO DE LONGOVIC0 miteratione qua fupra epilcopo Matifconenfi , virrrto generali in hac parte fpecialiler depu­ £ tato fupradidi reverendiffimi domini ïrancifci de Rohan archiepifcopi k comitis Lugdunenfir , Galliarutn primatis ,· prout litteris vkariatus hujulmodi de vetbo ad verbum inferius infertis confiat , pro procedendo per ipfum reverenduni dominum Chudiutn dc Longe - vico I , epifeopum 8t vicarium generalem cum fupradidis reverendis dominis Æduenfi , Lingonenfi , k Cabilonenfi epifeopis comprovincialibus, k reverendis dominis abbatibus , prioribus , decanis , capitulis , & conventibus > ac aliis perfonis ecclefiafticis civitatum k diorcefatn Lugduncnfis , Æduenfis , Lingonenfis, Cabi­ lonenfis , Matikoocnfis in concilio provincia­ li in ecclefia Lugdunenfi per fereniffimum do­ minum noftrum fRANCISCUM Francorum re­ gem chriftianiffimum pro nonnullis urgentibus caufis , rempublicam religionis chriftianc , ac prxfcrtim ecclefix Gallican* concernentibus, celebrari ordinato , k ibidem ca que in diAo concilio provinciali proponentur audiendo, vo­ ces k vota fua inquirendo , dando , k pr*ftando , k his qu* in dido concilio ptovin­ culi ordinabuntur , & concludentur conjenfum & «flenfum fuum prxftando k aflentiendo, fen etiam diffienticndo , k alia omnia k fingula faciendo , qu* in hac parte erunt k fuerunt neceflaria & opportuna , & qu* in talibus con­ ciliis provincialibus tam de jure, quam decoufuctudinc fieri , k tradar i folent k confueverunt in mei notarii publici apoftolica audorftate notarii k Cyrix officialatus Lugdunenfis jurati , prxfati reverendiffimi domini Fraucifci de Ronan archiepifcopi metropolitan! kpri­ matis in fua fede archicpifcopali Lugduncnii fecretarii fubfignati , ad nxc omnia k lingula infra feripta didi reverendi domini epifeopi Matiiconenlis vicarii generalis in dido concilio provinciali prxüdentia ferib* k graftarii, per cum deputati, prxfentia , comparuemnt in di­ da ecclefia Lugduncnii , hora nona vel circa ante meridiem reverendiffimus in Chrifto pater k dominus dominus FRIDERICUS FftEGO- sus, CpNCILKVM Luoounbnsi· 109S tt ÀMHO SUS» oûfèratfoae qua (opta arebiepifeopu* Sa- A aerabüis egregius vir domtasa Claodam DE W· ,ΠΟΒΚΓ VIRY diâa ecdefia canonicus epiftotan di- OtUlTI Cntrn krefcoM» » coavmeadatariua admiaiftrator ait , fc venerabili* fc egregius vir dominas rioribus , fc aliis praelatis » quorum nomina rent : ut qui comparèrent de vera obedieutia eu dignitates inferius deicribuntur , fc ibi­ dem fecu» diâum majus altare fédérant : vide­ commendarentur : qui vero non comparèrent nec per fc » nec per procuratores idoneos, con­ licet diâi reverendus dominus Matifconeniis tumaces reputarentur fc contra tale* via juris vicarius generali* prafident » ac reverendiffiprocederetur . mo* dominu* archiepifcopus Salernitanus in lo­ co & fedibus alti* propterva de novo ei* pneTenor autem diâi vicariatu* generali* prafati reverendi domini epifeopi Matifconcnb* „ parati* fecu* diâum altare» ab ea parte in qua fequitur fc eft tali* : FRANÇISCUS DE „ infra miflaram folemnia folet celebrari cvaogcROHAN Dei fc fanda fedi* apoftolica gra- „ Itum » diâi domini abbates dr alii quorum tia archiepifcopus fc comes Lugdunenfi* , Gal- „ ieu fuarurn dignitatum notnina cognomina inferiu* deferibuntur , fupcr fcatnnis fimiliter liarum primas , reverendis 1· Chrifto patri- „ ei* decenter prsrparatis , etiam fecus diâum D bu* Cabiloncnfi , fc MstifconeuG coepifco- „ pis » fc fuffragancis noftri* falutem in Do- » majus altare » in ca parte in qua etiam infra miflaram folemnia epiftola folet d«ci & recita­ mino. Cum nuper illaftriffimu* domina* no- „ fter re* certo* articulo* ipfum dominam no- „ ri : videlicet a parte capella beate Mari· de Altodono nuncupata » in diâa ecdefia Lugdu­ ftrum regem , ejus prolem , regnumque, ae „ nenfi fundat· & dotate . Alii vero viri cccletotam rcmpublicam ejufdem fui regni tan- „ gentes » & concernente* nobis tranlmifcrit, „ fultici ad diâum concilium provinciale voca­ per ipfum fc lignatos , ut per eifdem „ ti , & ibidem congregati . fédérant tam fecu* diâum majus altare » quam alibi in fcamnis Vos fc alios coepifcopo* fuftragancos noftre », etiam ei* proparati* , & ipfi* ibidem quiete, provincia Lugdunenfi* , nec non noftrarum „ fedentibas , venerabilis fc egregius vir domi­ vcftrarumquc atque fuarurn civitatum fc dia- w cefum capitula aliorumque ordinum abbate*, », nus Carolus de canonicus fc procentor di­ âa ecdefia Lugdunenfi* » ad quem ratione fc fc priore* conventuaies , exemto* fc non ,» exemtos » fc alio* quacumque pnrfiilgente* ,, ad caulam fua dignitatis procentotia fpeâat fc pertinet » miflam inchoavit pradiâam de dignitate convocare fc aggregare curaremus ; „ officio fanâi Spiritus » fçu intonavit , cantan- £ hinc eft quod apud civitatem noftram Lug- „ dunenfem , qua fpcrabamu* perionaiiter no- „ do fcc. ftrum concilium provinciale tenere » quod „ & totum collegium diâa ecclefi· Lugdunenfi* in capnis aureis fc fcrici* in choro diâa eccle­ obftantc aliqua infirmitate qua de noro no- „ fi r fed en: es foiemniter decantarunt : fc fuit bis fupervenit , animo fc perfonaliter pro ,, diâa mifTa celebrata per reverendum in Chrifto prafenti adire non valemus . Idcirco de ve- „ patrem dominum BARTHOLOMEUM DE ftris fcientia fc providentia circumfpeâa phi- „ rimum in Domino confidentes, omnibus me- „ LUCO theologia profeflbrem » miferatione qua fupra Trojanenfem epiicopum » lioribu* modo » via , jure » caufa · fc for- „ in iis qua funt ordinis vicariam generalem quibus melius fc efficacius potuimus, », prefati reverend i (limi domini archiepncopi me­ fc debuimus , ac poflumus , fc debemus , „ tropolitan! , fc primati* Lugdunenfi* , qui vos fc veftram quemlibet in folidum, quoad „ miflam hujufmodi foiemniter. celebravit .Veinfra feripta in noftro* veros certos fc indo- „ , Sc te 8e tg 81 tt 8t 8t 8t 9c 8e 8c Se 8c tc 8c Sally SpiritDaaim rtpüvit trltat ttrrtnn , t fant ma , bita- „ 1099 C O N C ! 1 I V M L O O D Ο Μ I M I I ΑΜΝΟ „ bitatos in ecciefia fc civitate noftra Lugde- A CHUSTI ,, nenfi in fpiritealibas 9e temporalibus vica!>·>. », rior generales coqftituimas » creavimus» or· ,» dinavimus » fc depatavimus » pioat crea„ mus » conftituimus » ordinamus » Ar depu,, tamus , fpecialiter fc exprete » ac nomine „ noftro » & pro nobis totum cieram tam ci„ vitatis fc axeeetis noftraram Lugduneniis ,, quam aliarum civitatum dimeeiam fuftvaga· ,, neorum noftrorum in noftra civitate Lugda„ Mnfi » die vieefima menfis Martii » tam ad „ fe per nos alEgnara fc profita , aggrogan,, dum » exhortatione* tales quales» prout vo», bis melius videbitur expedire , circa recape„ randorum denariorum pro fubventione fc rc», demtione liberorum praefati domini noftri B „ regis pro nane captivorum fibi eoncefforam „ in congregatione per eum in fua curia par· ,, lamenti Parifienlis » quam plurimi* dominis ,» przlati* tam archiepifcopis » epiicopi* quam „ przfidentibus fc confiliarii* fupremarum ha» ju> r*gn* Francise curiarum parlamenteaxitm „ pratfentibas , ipfo domino noftro rego prg„ lente , prout hrc vidimus & interfis imus , „ fc hxc omnia fc alia in memorialibus feu », articulis per rogiam majcftatem nobis exinde „ traditis » que vobis tranfmittimat, latius ,, continentur » faciendum fc exponendum, ac », etiam difios exem'os fc non ex tnto* ad di», fios demrior quoeriandos in vim fc auâoti„ tate difii noftri concilii provincialis folvetfc Ç „ dum cogendum fc compellendum , i pio fque „ denarios fic ea caufa ptrdifia exigendos » „ reponendos , fc cuftodtendos in loco tuto » „ prout per difium concilium videbitur melius », expedire » donec fc quouique exponendi ve„ nient pro difia redemtione eoramdem libc», roram facienda , fc generaliter omnia alia „ fc fingula gerendum » dicendum , facien,, dum , fc exercendum » fc qu* nos facCre„ mus fi in premiffis omnibus fc fingulis pr*. „ i lires fc peifonaliter iitrercifemus , eriam fi ,, talia forent , qu* mandatum exigerent tna„ gis fpeciale , ae fc fuper quibas prvmilfi* » „ prrfcnrcs litteras per notarios publico* fub», ferratos fie> i fc fubfcnbi ac figillo cimer* D „ noftr* figillari fecimus fc mandavimus. Da,, tum Parifip* anno Domini millelimo quin„ gentefimo vicelimo feptimo » indifiione pri», ma , die vero dominica . prima menfis Mar„ tii , pontificatu* fanfii(fim< in Chrifto patri* ,, fc domini noftri dommi CLEMENTIS dii»> vina providentia pape feptimi anno quinto. », Et ego Andreas Rrfvrra» presbyter Pifiaven„ fis dicrcelis, barisalatius ia decretis , publi„ eus apoftolica fc impenali auâoritatibus cu,, rurumque confervationis privilegiorum apo,, ftolicorum ftudii famof* univcifitati* acepif,, copah· Panfienfis notarius juratu* , quia fu„ pradiâorum dominorum vicariorum confti„ tuttoni, creationi, potcftatis dationi, crea- E „ tioni, & nominationi, ccterifque premiftis, „ dum fic utfuprafcribuntur» dicerentur, age„ rentur, fc fierent, una cum notario publico „ fupra kripto prefen* fui , eaque fic fieri vi„ di , fcivt , fc audivi. Idcirco huic pr»(cnti „ publico inftrutnento manu alterius fideliter „ icripto » fignum meum publicum fc contue„ tum in fidem fc teftimonium veritatis prr,, mi (Torum appofui rcqnifiru* fc rogatus. Adveniente autem diâa hora lecunda --- ----- Z’/.-7"7 .Τ’”’ · r «*‘ »Lus<·minis decano fc capitulo vedefiarum collegiararum faodi Thomx de Cuy fello fc de Caba­ Æduenfis , fc primo reverendus in Chrifto pa- **· ter dominus JACOBUS epifeopus Æduenfis, nis.Lugdunenfis direcefis timui perpetuo cano­ pro quo comparait venerabilis vir dominus Ni­ nice unitarum nullus comparait , contra quem propterea fuit auâoritate qua fuora conccflus colaus HumiU canonicus Æduentis ab eo inftrudus per litteras miflivas per eum exhibitas defeâus cum commodo de jure debito . Pro & dimittas, tantumque fuerant admiffr fc re­ dominis priore ft conventu Savigniaci ordinis tente . Pro venerabilibus viris dominis decano Chmiacenfis dide Lugdunenfis d’oeccfis nullus comparait , contra quos propterea fuit auâo- D fc capitulo ecdetiar Æduentis comparait vene­ ritate qua fuprs conccflus defeâus-, cum com­ rabilis vir dominus Georgius Gay canonicus ipfius ecclefi· Æduenfis , abbas fandi Stephamodo de jure debito. Pro prioratu conventusni in ipfa ecclefia Æduenfi , ad hoc debite li fanâi Ircaei Lugdunenfis ordinis canonico­ fundatus , ut publico docuit procuratoris inrum regularium landi Avguftini, comparait ftrumento , tradito 8c dimiflb , dicens didos venerabilis vir dominus Stephanus Laurentini dominos decanum 8t capitulum per fuam crea­ jurium doâor , diâi prioratus commendatationem , per fedem apoftolicam fc fpecialc pri­ rins fc adminiftrator perpetuus . Pro prioratu vilegium ejufdem fedis fuifle & efle.ab omni beate Marie dc Plateria Lugdunenfis ordinis canooicoram regularium fandi Auguftini lub j'uriiaiâione didi domini epifeopi Æduenfis regula fanâi Ruphi, comparait refigiofus vir exemtos , fc eidem fedi apoftolica immediate fubjiei , fc propterea per litteras didi domini frater Jacobos dr canonicus regularis di­ epifeopi non debuifle vocari , cum prout di­ âi priorites procurator fundatus , ut publico ( docuit procurationis inftfumcnto venerabilis cit in eos nullam habeat jorildidionem , protcftans quod vocatio hujufmodi fic fa&a , fc viri domini Sjephani pueris diâi prio­ ratus , quem excufavk propterea , quia per- E comparitio quam praterea facit , non poflit fonsliter eft in curia illuftnflimi principis do­ didis dominis decano fc capitulo in futuram fua exemtioni ta fuis privilegiis prrjudicare . mini ducis Sabaudia , fc.ab eodem domino duce , ut idem frater Jacobus aÆrmavit man­ Qpa proteftatio Ivit admifla , quatenus de jure debuit admitti » de quo idem domiaus datus · Pro domino priore prioratus conventualis fanâi Martini de Ambcna ordinis CluGeorgius Cay canonicus fc abbas procurator pe­ tiit adam fc inftramentum tibi concedi. Pro re­ niaeentis Lugdunenfis direcefis nullus compa­ verendo domino abbate mouafterii fandi Mar­ rait , contra quem propterea auâoritate qua tini Æduenfis ordinis fsndi Benediâi nullus fupra , fuit conceflus defeâus , cum commo­ comparute, contra quem auâoritate diâi con­ do de jure debito . Pro priore βς conventu cilii fuit roaceflus defeâus , cum commodo dc prioratus conventualis fanâi Romani /s Tuj jure debito. Pro domino abbate Venilfacentia ordinis fanâi Benediâi Lugdunenfis direcefis ordinis fanâi Benediâi pradiâc Æduenfi4dimcomparait venerabilis fc egregius vir dominus ceGs IfOJ CONCILXVM LvODUNBNSt IIO4. "Ânno eefi· nullas comparait , contra quem propterea < modi exemtione, ft quia comparitio hujufmodi apra’ eidem capitulo ft fus exemtioni pceditt* non ClUUSTI CHUl/Tl audoritate didu concilii provincialis fuit cotspoffit in foturum nocera folcmniter proteftaa«>*?. ceflits defottus , cum commodo de jure debito. do, ft de hujufmodi fna proceftatione nomine Pro dnmfoo abbate Flaviguiaci ordinis fantti Ke ditto attam petendo , ac de procuratorio BcncdiAi peadiâa Ædnenfia disccfis compa­ » per publicum inftrumentum fuper hoc pat rait venerabilis vit dominas Nicolaus l/#*aâ, fatum ft dimiflitm docendo , que proteftatfo ad hoc debite bradatus, ut poblico docuit pro­ co rationis ioftramento, exhibito ft dimiflb. Pro per concilium hujufmodi quatenus de jure fuit admifla. Pro venerabilibus viris dominis deca­ domino abbate faatti Leonard! Corbigniaci or. dinis fanfti BenediAi ditto Æduenfis discefis no ft capitulo ecclefie collegiate Beate Marie de Molinis in Borboncfio preditte Æducnfis nullus comparait, contra quem propterea aufto» ritate ditti concilii fuit concédât defottus, cum dimeefis nullus comparait , contra quos prop­ terea auttoritate diai concilii provincialis foit commodo dc jure debito. Pro domino abbate fantti Martini de Cbora ordinis fanâi Bonediconceflus defottus, cum commodo dc jure de­ âi ormdiâo Æduenfis dimeefis comparait fubito . Pro venerabilibus viris dominia decano Îtaaittna dominas Georgias G»y canonicus Æ- B ft capitulo ecclefia collegiate Vergeii predi­ uenfis ad hoc debite fondants, ut publico do­ tta Æduenfis dimeefis comparait fepedittus venerabilis vir dominus Georgius Gay canoni­ cuit procurationis in ft ramento exhibito 9t di­ miflb · Pro domino abbate de Fontanryo vcl de cus ditto ecclefia collegiate , ad hoc ab eis Fontancto ordinis Ciftercienfis prvditt* Æducn­ fundatos , nt publico docuit procurationis inftrumentn per cum produâo & dimiflo . Pro fis discetis comparait fupradittus dominas Nico, venerabilibus viris dominis decano ft capitulo iaas [Awed, ad hoc debite fondâtes, at publico docuit procurationis iuftramento exhibito ft diecclefia collegiate Moutifacuti preditta Æduenfis diercefis comparait dominus Gilbertos Msmiflo. Pro domino abbate de Bufleria ordinis fanâi Bcnediâi pnrdiân Æducnfis dKxccfi* nul­ {M canonicus ipfius ecclefia . Pro venerabili­ lus comparait, contra quem propterea foit ion. us viris dominis decano ft capitulo Sinemuri ceflus defottus auttoritate ditti concilii provin­ Brionenfis pntditte Æduenfis dimeefis compa­ cialis. Pro domino abbate Beate Matie Sa nd irait fopefotus venerabilis vir dominus Geor­ loci, alias Septem fontium ordinis Ciflercicngius Gvy canonicus * facrifta intius ecclefie collegiate , procurator ad hoc oebite fondafis prrditta Æduenl'is diceccfis.......... Pro domino abbate monaftUrii faottss Margari­ C tus, ut publico docuit procurationis inftramcnte ordinis fanAi Auguftini preditte Æducnfis to tradito ft dimiflu . Pro capitulo ecclefie collegiate de Tillio preditte Æducnfis diocdicteriis camperait venerabilis vir dominus Geor­ gius Gay canonicus Æducnfis , ditti moot fteri i celir nullus comparait , contra quos propterea commendata rias ft adminiftrator perpetuus. Pro audoritate ditti concilii provincialis fuit condomino abbate monafterii Oign ac i ordinis fantti eeflus defottus, cum commodo dc jure debito. Pro venerabilibus viris dominis de capitulo Auguftini pradifte Æducnfis dimeefis compa­ Ccrduoi pnsdiâe Æduenfis discetis nullus rait dominus Nicolaus (Znaxd ejus procurator fundatus, ut docuit publico procurationis inftrucomparait, contra quos propterea foit conccffes defottus , cum commodo dc jure debito . mento produâo ft dimiflb, qui cumdem domi­ num abbatem ft ipfius abicntiam excufavit , Pro >encrabiiibu* viris dominis decano & capi­ propter gravem infirmitatem ejufdem domini tulo Caftri-Cenforii preditte Æduenfis diœcefn nullus comparait , contra quos propterea abbatis, quam justa poteftatcm fibi fuperJsoc auttoritate qua fupra foit conceflus defottus , attributam, fuo inftrumeuto affirmavit , & dc cum eommodo de jure debito . Pro dccanatu illa per atteftationem fuper hoc fattam ft produttatn fufficienter juftificavit. Pro venerabili­ Q Patedi ordinis Cluniacenfis preditte Æducnbus viris dominis decano A capitulo cccicli» fis dkxcefis nullus comparait , quia afleritur decanattun hujufmodi niifle auttoritate apo­ collegiate beate Marie de Belna preditte Æftolica vel alias menfe abbatiali Cluniaccnfi ducnlts draxefis , comparucnmc venerabiles vi. perpetuo anitum . Pro venerabili ft rcligiofo ri domini Georgius Guy Λ Prudentius de My* viro domino legiat» beat» Matin 4c Belna, ad hoc nihilo­ priore Pcrreciaci ordini* -Cluniacenfis , prediminus débite fondui, confiante publico inürufla Æduenfis discetis comparait venerandus pater dominus Claudius de Magdalena, dicens raento produâo ft dimiflb . Pro * venerabilibus priorem ditti prjoratus non poraifle nec pofle viris dominis decano ft capitulo A'valonir pirdiftn Æducnfis discetis comparait ptufatus Ni­ ibi comparera , cum necetfar10 habeat compara­ colaus C/aaod eorum procurator, ad hoc debite re in concilio Parificnfi ratione cupidam alte­ rius fui beneficii convcntualis , a quo tamen fundatus , ut publico docuit procuration is mftramento produâo & dimiflb . Pro venerabi­ nullum habet procurationis mandatum » fed pro eo promifit ft promittit ratificari cum fa­ libus viris dominis decano ft capitulo ecdetiae collegiato Sede loci five Salvi-loci , prudiôu jj cere omnia gefta ft agenda in hujufmodi conÆdnenfis Disrrfis comparait venerabilis vir do­ cilio provinciali , Pro prioratu conventual! minos Petrus Cornuti, canonicus dittar eccicfi» Marcignaci preditti ordinis Cluniacenfis pnecollegiate ad hoc debite fundatus , ut docuit ditt* Æduentis discetis , comparet venerabi­ publico procurationis ioftraancuto produâo ft lis rcligiofus vir frater Claudius de Magdalena dimiflp. Pro venerabilibus viris dominis prrditti prioratus prior, dicens prioratum hnjufpoGto ft capitulo ecclefia collegiato Beatae Ma­ modi ft illius priorem efle immediate fubdiriât Æduenfis comparait dominus Petrus tos reverendo domino abbati Cluniaccnfi , ft canonicus ipfius ecclefie collegiato Beata Ma­ Siroptcrea fedi apoftolie» per privilegia ejuldem ria Æducnfis dicecefi* · capitulum hujufmodi a edis ditto ordini concedis a jurifdiâione cnquacumque jurifdiâione ordinaria fore exemjufcumque alteriu* ordinarii exemtos , ft inde tum ft ledi apoftolica? per fpecialc privilegium proteftatus foit ft proteftatur foletnniter, quod immediate fubditum , & propterea de hujufhujufmodi fua comparitio , quam pcrfonaliter Btfftrd facit. 110 J etf.n*l*e Concilium oncilium L Luodvnbnsi uodunbni·.· nJSSXJstTwL C » no° po®f*« debeat diâis priori tc A tc * de ty/drar Xsydror ordinis hofpftalfeSanâi Johann* Iohannis anno CHJUSTt * fol» foccefibriboa ma quomodolibce, quomodolibct in tofuJcrofolymitani Jerofblymitani ,». prodiâ* pordid* Æduenfis Æduenfis dioecefis diacefis,, CHRisn fjay. turum obeffe vel nocere , dc qua proteftatiooe comparait nobilis tc venerabilis vir frater Pe«J»7. traa'dc Tineyi, miles pmdiâi petiit aâam fibi fieri. Procurator veto veoetrasde Tinxyt, idles ontdiâi ordinis, ordinis, ad ad hoc. hoc. randUfim! domini archicpifcopi Lugdnnenfia »-*-*--*■-* * ·--■» debite fundatus t it publico docuit procurationi* inftramento per cum exhibito tc dimiflb t prout ferit protcfta:ionea contrarias > qu* proteftain diâo nomine dixit tc allegavit, quod om­ tionee fuerunt hinc inde admitfb quatenus de ne· tc finguli religiofi nrediât ordinis, drtam jure debuerunt admitti. Pro prioratu feaâiVù magnus augifter, priores, ballivi, procepeoree vant ii pnediâoram ordinis « diacefis compa­ dc alii ipfius ordinis per' infinita privilegia fed* ret profatus dominus Claudios de Magdalena apoftolic*pet fanâtffimum dominum noftram prior t feriens coofimfles proteftatioaes. Simi­ CLEMENTEM divina providentia papam (op­ liter oc negotio diâi reverendi domini M1CHAE* Tirji diâi ordinis, cum litteris miflivis domini E LIS epifeopi ducis ad hoc debite fundati , ut prioris Cartafi* pnediâ* de Belna , propter publico docuerunt vicariatus It procurationis inftramento produâo 8k dimiflb , dicentes per ipfius gravem wgritudinem, qua perfonaliter det inctar, 8c diâo nomine proteftatus fuit de vocis organum diâi domini Johannis exemtione & privilegiis diâiordinis, quodque quod cx antiqua A approbata ac legitima prohujufmodi £ua compsritio non poffit in futurum icripta confuetodine vel alias in hujufmodi con­ didis prioribus 8t ordini neque fuis privilegiis 8c cilio provinciali primus locus poft reverendiffiexemtionibas qu* allegavit , quomodocumque mum dominam archicpifcopum metropolieaoum obeffe , qu* proteftationes , quatenus dc jure tc primatem Lugdunenfem debitus , prout in fuerunt admittend* , fuerunt auâoritate conci­ coafimilibus conciliis hadenus in provincia lii hujufmodi admiflie. Pro praeceptoribus de SpiLugdunenfi celebratis fuit obfervatum, ut con­ natia , de Bonacis, 8c de Bdariis, de Monteflare afferunt aâis dr publicis inftrumentis in Roberto, 8t Dillx», de Occeyo, de T^srwjrsr, didis conciliis receptu tc expeditis · Dicebat "ammo Ceitdi.GMcrtl.rom. XXXII. Aaa prx- F 1107 Concilium Lugdunbnsm. SSSSiiïS·. 1108 ANXO * prxieie a dfetusdomintrs Johannes qeod A fuie inferiu» inferi mandatum, direntes pervo- ANNO CHUS Τι vicarii diéti reverendi dopiini epifeopi ducis ’ ...................................... cis organum didi domini Ludovici~‘Purejs quod* CHU.ISTI. *5*7 Lingon entis erant in hoc concilio ^honorandi » ex coac effione, privi le· io 9r induito a fede apo- *5*7· cis honore & fede, quibus ipfe reverendus do­ ftolica didis dominis occano A capitulo gratio· fe conceffis, Be ex vi illorum ac ca antiqua dc minus epifeopus Lingonenfis effet honorandus, frpreiens «deflet. Ideo dido nomine fecit proapprobata ac legitime praferipta Confuesudine teftationes quod per feffiorictn dominorum ab­ iph domini decanus Be capitulum font imme­ diate fubditi prsdids fcd< apoftofies, dr a jubatum in dido concilio non poffit in futurum rifdidione 8c auttoritute tam prsfati reverendi vicariis didi domini epifeopi Lingoneofi prsindrcium aliquod .generari. Cui fuit refponfum » domini epitropi Lingonenfis quam fupradidi rovercndiffimi domini archiepifcopi metropolitan! Kr diâum reverendum dominutp epifeobum A primatis Lugduncnfis exetnti , qui ideo ad atifeoaenfem vicanum generalem in dido hujufmodi concilium provinciale non debuerunt concilio provinciali prrfidcntcm fub hiis ver­ vocari, per litteras didi reverendi dominiepif­ bis : Proteftauones veftras hinc inde, quatenus eopi Lingonenfis , nec audoritate ipfiua , dc de jure poiiumus 9c debemus , recipimus te ad­ mittimus , Λ illis vobis Be cuilibet veftrucn B propterca dido nomine proteftati funt&protcftantur , quod per hanc fuam comparitioncrn quod dc jure poterant &.* debebunt , falvis vi­ quam faciunt, non intendunt aliquo modo pr·ce Be auctoritate quibas fungimur ; Be nc con­ judicait didis luis ntoteftationibtis , coneeffiocilions provinciale hujufmodi cx hoc differatur, ni, privilegio Bc induito apoftolicis, neque fus ordinamus quod fedeatis omnes prout inferius confuctudini antique Be legitime prsfcripta , dicetur, & nihilominus, li quis de feffione huquas 8c qus intendunt fibi femper fore falvas tc juimodi conqueiatur, dt prsrendat aliquod pri­ falva , cum exprefla fuper omnibus Bc fingulis vilegium , vel indultum , aut aliquam conlueprrmiffis proteftatione, prsfcnte ibidem fupratudinem antiquam vel approbatam alibi (eden­ dido venerabili viro domino Johanne di , dclignamtis diem lunar poft dominicam de presbytero jurium licenriato , vicario Bc procu­ proxime venturam ad docendum de ratore didi domini epifeopi Lingonenfis , di­ privilegio induito vcl conluetudine hiqufmodi, cente dido nomine quod comparitio di donna & ordinandum, iuper hoc vocatis (icut intererit, de capitulo non debet admitti, nifi rejeda prri prout juris fuerit rationis . Et prsrerea dido mo illa qualitate, qua dicunt fe immediate efle nomine folemnitcr & debito proteftatus tuit Be {irotcftatur , quod per hujuitpodi feffionem & C fubjedos fedi apoftolics , & a juritdidione & audoritate didi reverendi domini epifeopi Linoci «dignationem m quibus tffignatur dido reverendo domino epifeopo duci Lingonenfi fefgOnenlis exemtos , de quo nullomodo apparet, fio Be locus poft reverendum dominum epifeo­ nec urnquam apparebit , quod fint exemti ab pum Æduenicm, de quo tamen ob reverentiam . audoritate dicecefani t cujus intentio eft de ju­ re communi fundata, Be per confequens debent regis majrftatis , 0c ne concilium provinciale didi de capitulo pro contiimacibus reputari, hujufmodi ex contentione que prstcrca poflet prsfcnte etiam venerabili viro domino procu­ accidere impediatur vel differatur , non inten­ ratos! generali fupradidi reverendiffimi domini dunt prulentialitcr contendere , vel difccptare atehiepifeopi metropolitan! dr primatis Lugdualiquod prajudicium dido reverendo domino nenfis pro ipfo reverendiffimo domino archiepiL epifeopo. duci , Be fus cctlefis , & dignitati copo metropolitano 8c primate , dicente- quod epiicopali LingonenG , aut fuis fuccefloribus exemtio non prsfumitur, quodque prsfati do? epifeopis LingonenGbus canonice introducenti­ mini decanus fic capitulum debent reputari con­ bus , nunc vel in futurum poffit aliquod prstumaces, nifi compareant modo tc forma debi­ jndicium generari , quominus ipfe 8r fui fucceffores in futurum infequendo didam conluetn- D tu, rejeâis qualitatibus tc protcftationrbusiuis pnedidis , per quas nituntur contra prscipua dinem poffint Bc valeant in conlimilibus conci­ liis immediate poft prefatum reverendiffimum diiciplinr ccclcfiaftics fundamenta fe (obtrahe­ dominum archiepifcopum metropolitanum dc re, A eximere a prsftatione reverentis, quam omni jure debent fuis Gipetioribus, tc alias di­ primatem Lugdunenfem federe & locum babexerunt diâi procuratores ptxfatorum reverendi re . De quibus proteftationibus, ut permitti­ tur, fedis, diâi domini vicarii 8r procurato­ domini epifeopi Lingonenfis , tc reverendiffimi archiepifcopi Lugduncnfis , prout in quadam res nomine prrdido petierunt adam te publi­ membrana paprri prsmifla quam tradiderunt ple­ cum Jnftrutnentum, rrr fatos vero dominus Ni­ nius dicitur contineri. Quibus hinc inde audi­ colaus IXiMad procurator fnpradjdi reverendi domini epifeopi Æduenfis Bc nomine ejufdem tis, pisfatus reverendus dominusepifeopus Matifconenfis vicarias generalis fupradidi reveren­ fecit contrarias proteftationcs : qu· protcftadiffimi domini archiepifcopi metropolitan! tc tione» hinc inde fads per praefatum reveren­ dum dominum epifeopum Matifconenfem vica­ primatis in dido concilio prsfidens diâis par­ tibus affignavit diem lunsproximam venturam, rium generalem fupradidi reverendiffimi domi­ ni archiepifcopi Lugduncnfii in hujufmodi con- £ qu· erit vigefima-tertia hujus mentis , «d or­ dinandum luper przmiffis , prout juris fuerit cilio prsudentetn, quatenus de jure fuerunt ad­ mittende , audoritate didi concilii recepte tc tc rationis . admiffie extiterunt. Pro venerabilibus viris do­ Tenor autem diâi procuratorii iaftrumenti minis decano te capitulo ecclefis Lingonenfis fupradidorum dominorum decani tc capituli comparcerunt venerabiles viri domini LodoviLrngonenfis , ut pnem i tritor, produâi , tc ibi cus Tertye faers Theologis dpdor, tc Hedoc inferi petiti fequttur tc eft talu. G»trritr canonici ipfius ecclefis Lingonenfis ,, Univerfi» prsfentes litterae infpeduris de- M procuratores ad hoc fundati, ut publico docue­ canus tc capitulum iufignis ecclefis Lingo- „ runt procurationis inftrumento ; in ea tamen neniis ad Romanam eccfefiam immediate per- „ qualitate in qua fuerunt conftituti , Λ quod tineptu falutem in domino. Notum facimus „ procuratorium propteren petierunt u> hujufmodi quod nos in loco capitulari diâe noftrs Lin- >> proccfla dc verbo ad verbum inferi » tc ideo gonenfis calciis , more Sc tempore (blitis, „ ..prop· «·. nop ct'vu,Bî nil Concilium Luodünsnsb. AWNO n propter infra fcripta capitulante», te capita- A pater dominus FREDERICKS FREGOSUSar- "ÂNNÔ" CHtlJTl μ lantcr fedentes, fecimus, conflituimus, creachiepifeopus Salernitanus commendatarius & ad- CHUSTI »5V. miniftratoi perpetuus didi monafterii. Pro do· ‘W· » mu» At ordinamus, prout tenore didarum prst« featium fecimus, coaftituimns , créa mut, te mino abbite fandi Michaelis prope Tornodo* » ordinamus, noftros veros certofque procura­ rum ordinis fandi Benedidi predide Lingo­ nenfis diœcefis comparait snagiftcs Johannes it tores legitimos diledos fratres te canonicos FtrUt notarius civis Lugdunenfis . procuratos », noftros ma gift rot Ludovicqm Tufyi in facta reverendi patris domini Stephani dé wirsy· ab­ m theologia dodorcm ■, Hedorem Gurritr ab„ fentes tamquam pnefentes te eorum qnemlibatis didi monafterii, ad hoc ab eo fundatus, »» ber ia fblidam fpccialiter videlicet A· expœfnt publico docuit procurationis inftrumcnto , prod udo te dimiflb , allegans ipfius reverendi », fc, ad pro nobis & nomine noftro fc prelenabbatis gravem infirmitatem , petendo propter M tandum in congregatione feu provinciali conipfam a pesfonali prefentia excolationem. Pro ,, cilio Lugdnnenlt die vigefima menfis œartii domino abbate Mclugdenfi ordinis fandi Benedi­ m proxime venturi» te aliis continuandis diebus di pntdidc Lingonenfis diœcefis comparait re­ » celebrando, ibidcmqucexponendum At decla„ randum noftram Ltogonenfem ecclefiam*ac B verendus dominus DcrmtaviUe abbas didi monafterii. Pro reverendo domino abbate fandi », noa conftftuentes profatos, fande fedis apoStephani Divionis ordinis (andi Anguftini, pfe» ftoliaRene immediate (ubditds. IdeoquenuldiacLingonenfis diœcefi», comparait Niculau» », latenus poiuifle vcl pofle evocari feu citari (/Mud procurator ab eodem d->nuno abbateJpen quoquomodo litteris, mandato feu audoritate cialiter deputatus , conflante publico procura ,, reverendiffimi in Chrifto patris te domini ar­ tionis inftrumcnto producto tc dimiflb , qui vi­ ti chicpiioopi Lugduncnfts Galliaram primatis, gore poteftatis fibi fuper hoc attnbutr excufa­ „ nec confcqucnter alicujus ex futfragaoeis ipfius, vit abfcatiatn ipfius domini abbatis , proptet ,, nec itaque jam didos conftituentes non inillius gravem infirmitatem , 'quam diâp nomi­ ,, tendere illorum vittute illic compatere, fed ad ne affirmavit. Pro domioo abbate Bel venii or­ », deliberandum fupra dida te cum proteftatio», ne expreifa de null itate mandatorum hujuftnodini» (andi Bencdiâi predict» Lingonenfis diacefis nullus comparait , contra quem propterea κ di, propter hoc per posfatum reverendum defuit audoritate didi concilii provincialis conm cretorum&cxecutsonis earumdem citationumceilus defedus, curti commodo de jure debito M que ac omnium inde fequentium quorumcutn», que\ quantum hoc ungit feu tangere poteft C Pro domino abbate Moiifmeiifi ordinis fandi Benedidi predide Lingonenfis diœcefis compa­ », nos te prrdidam noftram ecclefiam, iuraque rait venerabilis dc egregius vir dominus Clau­ », te exemtiones ejufdem dc didilque declaradius d» Fuagffwj canonicus ecclefie Lugduncn», tione te proteftationibus inftrumcntum unum fts, procurator ad hoc fundatus, ut pumico do­ », vel plura petendum Ar requirendum, At fi forcuit procurationis inftrumcnto produdo te di» fan opus fuerit pro nobis te nomine noftro tniflb. Pro domino abbate fandi Sccaai ordini* ,, in dido loco refpondendum , deliberandum, fandi Benedidi, predide Lingonenfis diœcefis », te alias agendum , una cum aliis prout mecomparait prefatus dominus Claudius dc Ftie· », lius, opportunius & commodius vilum fuerit , canonicus eccleiic Lugdunenfis » procura­ ,, expedire , pro communi eccleiic Gallicanae tor ab eo fundatus, ut publico docuit procura­ m tot inique reipubiic· integritate Ar utilitate , tionis inftrumcnto produdu Ac dimiflb. Pro do­ », regnique hujus chriftiamilimi te fubditorum mino abbate fandi Johannis Reomeofis ordinis „ quam optimo ftataAr tranquillitate, At gene fandi Benedidi pre did e Lingonenfis diœcefis », raliter omnia alia te fingula faciendum, dinullus comparait , quare contra eunt audorita,, cendum , te exercendum , quae nos przfati con,, ftituentes faceremus , ac facere poflemus , (ί D te didi concilii fuit conccflus delcdus , cum commodo de jure debito . Pro domino abbate ,, ibidem pratlentcs intereflemus in noftris perPultetiaram ordinis-fandi Benedidi dide Lin,, funis, etiam fi aliqua fint que mandato ingoneirGs diœcefis, comparait prefatus dominât ,, digeant fpecialiori, quod h» przfcntibus lit Claudius d» /Mjmu canonicus ecclefie Lurdum expreflam , promittentes nos gratum ratumnenlis , procurator ab eo fundaras , nt publico », que habere ac perpetuo habiturus totum iJ tc docuit procurationis inftrumento produdu di­ ,, quicquid pereofdcm procuratores noftros, & miflb, excufans nomine procuratorio quo fupra ,, eorum quemlibet in folidum didum rcfponipfius domini abbatis abfentiam , propter epis », fum iadomqueSc geftum fuerit in prrmiflîs, zgritudinem » quam dido nomine affirmavit . M te circa premifla, fub exprefla obligatione 8c Pio domino abbate I&itr Marie de, Cafte!!iu „ hypotheca omnium te lingulorom bonorum ne ordinis fandi * Benedidi prrdide Lingo­ n noftrorum , tc praecipue temporalis predide nenfis diœcefis nullus comparait , quare contra ,, noftre Lingonenfis ecclefie, necnon iub omni cum audoritate didi concilii provinciali» fuit », juris Ac fadi renuntiatione, ad hec neceffaria conccflus defedus, cum commodo de jure debt„ pariter, 8c.... In quorum teftimonium pre,, lentes litteras figno manuali fecretani noftri £ to. Pro domino abbate Clatevallis ordinis Cù iteccienlis predidc Lingonenfis diœcefis , tc ,, ordinarii fubfignati te figillo camcre noftra omnibus te fingulis dominis abbatibus , priori„ communiri fecimus. Datum Lingonis in cabus conventuafibus , te aliis religiofis didi or­ „ pitulo noftro die feptima menfis martii anno dinis ubicumque ia civitate te diœcefi Lingo„ domini millefimo quingentefimo vige fimo nenti confiftentibus, comparait venerabilis Ar re„ feptimo, prefemibus dominis Leonardo Fïard ligiofus vir frater Anatolias de Cotccllia didi », te Johanne GiWas presbyteris Lingonis comordinis procurator, ad hoc fandatua, ut pobli„ morantibus, teftibus ad premifla vocatu te ro docuit procurationis inftrumento produdo Ac M requifitis de mandate dominorum de capitulo dimiflb, te vigore poteftatis fibiXuper hoc da­ „ Thifault . te , coecefla te attribute excufavit abfentiam Pro domino abbate monafterii fandi Benigni quorum fnpra, propterea quia totus ordo hujuL Divionis ordinis fandi Benedidi Lingonenfis modi cx deliberatione fuper hoc fada anno nodiceaefis comparait reverendifluDUs in Chrifto vifliCencû. Gtftertl. Tom. XXXII. Aaa a itu €“τιίι” Concilium Luoddninib • MANGISCUS MUM. I 1 I X ▲NNO viflimc lapio congregantur io civitate Parifienfi Λ conceflus defedus , cum commodo de jure dc- anno~ bito, fro abbate Vallis-vinearum ordinis pr» CHM.UTI CHHISTi pro nonnullis fais A: didi ord in it negotiis, di· didi Liogoncnlis diacefis nullus comparuit , »V7· cens nihilominus quod ordo hujufmodi ex fpc*ί·»Λ quare contra cum audoritate didi concilii fait ciali privilegio & induito fedis apoftolice * & conceflus defedus, cum commodo de· jure debi­ alias cft notorie exemtus a quacumque jurifdito. Pro abbate de Crifta ordinis Ciftcicicnlis dione 8c audoiitate quôrumcunique Ordinario­ rum, 8cproptereadido nomine protc&'atus fait, pixdid* Lingonenfis diecefis nullus comparuit, quare contra cum fuit conceflus defedus > cum 8c proteltatur quod hujuftnodi fua comparitio commodo de jure debito . Pro domino abbate quam prefcntialiter facit, nunc vel in futurum monafterii Septemfontium ordinis fandi Augunon poflit aut valeat dido ordini & illius reliftini pixd.idx Llngunenfis diacefis comparuit giolis 8r fuppofitis , faifque privilegiis 8c iovcncrabi|is vir dominus Gufllelmus Mallur , duitisquomodolibct nocere : de qua proteftatione, 8c aliis premiflis, petiit adam Tibi con­ procurator ad hoc fundatus , ut publico docuit procurationis inftrumento produdo 8c dimiflb , cedi, qua, fuit cis audoritate didi concilii pro­ qui dido nomine curndem dominum abbatem vincialis, quatenus de jure debetur , concefla . Przfatus vero dominus Johannes Gay»fi procu- B excufavit, 8c ejus abfentiam propter ipfius rgri> rudinetn & aetatem decrepitam. Pro Venerabili­ rator reverendi dominiepifeopi duci» Lingoncnbus viris dominis decano 8e capitulo fande cafis , 8c eo nomine fecit proteftationes contra­ pcllc Divionis dide diacefis comparuit domi­ rias, de quibus petiit adam (ibi concedi, qu* nus Dominicus Walteri, procurator ad hoc fun­ fuerunt aamifle , quatenus dc jure fuerunt ad­ datus, ut publico docuit procurationis inftru­ mittende. P o domino abbate Morifmundi pre­ mento produdo & dimiflb, dicens didos domi­ didorum ordinis Ciftercicnfis 8c diacefis Lingo­ nos decanum tk capitulum ex fpeciali conceflionenfis comparu it przfatus frater Anatolius , ne , privilegio 8c induho fcdis apoftolica: ab prout fupra cum didis proteftationibus hinc in­ omni jurifdidione ordinaria penitus fore exetnde fadis & admiflis, quatenus de jure, prout fu · tos , &propterea dido nomine protcftatus fuit, pia. Pro domino abbate monafterii ac Moiis quod hujufmodi fua comparitio , quam facit , predidoium ordinis 8e diacefis, comparu it prçnunc vel in futurum nullomodo poflit eis &fais fatus frater Anatolius procuratorio nomine, quo faccefloribus, didifquc luis privilegiis & exemfapra , cum fimilibus proteftationibus admiflis tionibus , quomodoiibet nocere, de hujufmo­ quatenus de jure, prout fupra . Pro domino ab­ bate Alberipe eorum ordinis & diacefis com- C di faa protcftatione adani petendo , que fuit fibi audoritate didi concilii concefla , quate­ paruit prxfatus frater Anatolius cum protefta­ nus de jure fuit fibi concedenda. Prefatus ve­ tionibus prsdidis hinc inde fadis 8r admiflis , ro dominus Johannes G»i»afi facit proteftatio­ prout fapra. Pro domino abbate Longi-vadi nes contrarias, etiutn admiflas quatenus de ju­ firadidorum ordinis & dicrceiis comparuit prçre . Pro collegio Ar capellani? ecclefic collegiaatus frater Anatolius dc Corccllis , procurator tx fandi Petri de Muffeyo pradide Lingo­ ad hoc fundatus, ut publico docuit protcftationenfis diacefis comparuit dominus Stephanus nis inftrumento produdo 8c dimiflb , domini Dtfkarrei presbyter procurator ad hoc fundatus, abbatis excufavit abfentiam propter ejusegrituut publico docuit procurationis inftrumento dinem, quam procuratorio nomine predido af­ produdo 8c dimiflb . Pro dominis decano 8c firmavit, Arcum proteftationibus predidis hinc capitulo ecclefic collegiate fandi Marcuti Bar­ inde fadis, & prout fupra receptis 8c admiflis. ii faper Albam prrdidx Lingonenfis diace­ Pro domino abbate Vallisbone prçdidorum or­ fis , comparuit venerabilis vir dominus Ludodinis 8c diacefis comparuit abbas modernus di­ vicus Twroyr canonicus dide ecclefic collegia­ di riionifterii , cum fimilibus proteftationibus admiflis, quatenus de jure fuerunt admittende . D te procurator , ad hoc fundatus , ut publico docuit procurationis inftrumento produdo 8c Pro domino abbate monafterii Tulcnlis ordinis dimiflb . Pro dominis & capitulo ecdefie col­ Ciftercienfls, predidx Lingonenlis dicecefisnul­ legiate Calvitnontis predide Lingonenfis dia­ lus comparuit, quare contra cum audoritate qua cefis comparuit magifter Francifcus Bsjxr pro­ fapra fait conceflus defedus, cum commodo de curator ad hoc fundatus, ut publico docuit jure debito · Pro dofliino abbate monafterii Bclprocurationis inftrumeato produdo 8c dimiflb. liloci prçdidorum ordinis Ciftercicnfis & diacePro dominis przpofito 8e capitulo ecdefie col­ fis Lingonenfis comparuit prçfatus frater Ana­ legiate fandi Petri de Tomodoro predide tolius de Corccllis, procurator ad hoc fundatus, Lingonenfis diacefis , comparuit magifter Jo­ ut publico docuit procurationis inftrumento, hannes Bmwj· notarius , civis Lugaoncnlrs , cum fimilibus proteftationibus hinc inde fadis, procurator ad hoc fundatus, ut pubheo docuit 8c prout fapra admiflis, quatenus de jure faerant frocurationis inftrumento produdo 8c dimiflb. admittende. Pro domino abbate Dulcis-vallis ro domini» & capitulo ecdefie collegiate fan­ predidorum ordinis 8e diacefis comparuit per­ di Martini dr predide Lingonenfis sonaliter abbas modernus didi monafterii. Pro domino abbate Quinciaci prpdidorum ordinis E diacefis nullus comparait , quare audoritate didi concilii contra eos fait conceflus defe­ tc diorcelis comparuit dominus Petrus Cornuti dus , cum'commodo de jare debito . Pro ca­ Erocurator ad hoc fundatus, cumproteftationipitulo ecdefie collegiate de Champlito pre­ us przdidis admiflis , quatenus de jure , qui dide Lingonenfis dipeefis nullus comparait , cacuiavit abfentiam didi domini abbatis prop­ quare contra eos audoritate didi concilii fuit ter ipfius egritudinem. Pro domino abbate de conceflus defedus , cum commodo de jute de­ I t-fignes predidorum ordinis & diorcelis nullus bito . Pro capitulo eccldua collegiate in cacomparuit, quare fuit contra eum conceflus de­ ftro Barri fapra SecanAm predide Lingo nen­ fedus , cum Commodo de jure debito. Allega­ iis diacefis , comparuit dominus Stephanus dc ta tamen fuit pto eo etas decrepita. Pro abba­ Bxrm procurator ad hoc fanda.nts , at publico te feu priore fandi Nicolai ordinis... predide docuit procurationis inftnimento produdo 8c Lingonenfis dieecclis nullus pro eo comparuit , dimiflb . Pro capitulo ccclcfi* eoHepate de quare audoritate did· concilii fuit contra cum 1113 " »1«.. Concilium Lugdunimsb. ÏSL W14 ANNO fanda Spina prmdidc Lingonenfis diççafis nul- A concilii fun conccflur dcfeâ'u. '■ontri turn , Tnk'T" cum commodo dc pre debuo. Pro ptiosu iso- CKturri CHRUTl Ius comparuit, quare contra eos audoritate di­ âi Leodeg^rii ordinis fanâi Bcneùi<.a pradu ·<>?. âi concilii fuit conceflus defeâus , cum comΙΗΛ Cut Lingoacnfis diçcefis. comparuerunt lt.pramodo de jure debito . Pro capitulo ecclefie dicti domini Prudentius it Mjftat jut rum de­ collegiate de Jullcyo caftro, comparait domi­ fter ( Be perpetuus domefticus pnefati rtrt tnnus Stephanus it Btrrù procurator ad hoc fun­ diflimi archiepifcopi S»lcroiunis qui exemavedatus » ut publico docuit procurationis inftrurunt abieatiam diâi prioris ex caufa ikudii » mento produâo & dimiflb. Pro capitulo eccle­ prout fupta in prioratu de Larcyo , eu·»»' efl fi» collegiate de Granceyo prsdiâc Lingo­ nenfis diçcefis comparuit venerabilis vir domi­ prior. Pro priore lanâi Benigni ad monachos ordinis fanâi Bcncdiâi predict* Lingonenfa nus Petrus Cbtltiultt canonicusecclefi» collegia­ diçcefit nul lu t comparuit, contra quern ptoptc· te S. Nicetii Lugdunenlis , eorum procurator rea auctoritate dicti concilii fuit conceflus de. fundatus» ut publico docuit procurationis-infoetus, cum commodo dc jure debito. Proprio, ftrumento produâo Be dimiflb, dicens ipfe do­ fe fancfi Nicolai de Granceyo predict* Lingominus Petrus Cbtltaitt nomine quo fupra , quod capitulum hujufmodi eft cx privilegio & indui- ]B neniis diœccfis comparent prrfscur veoc'abilix vir dominus perpetuus domefticus fupradiitirc. to fedis apoftolic» exemtum a quacMnque jurif­ verendiffimi domini, archiepifcopi Sakrnitant , didione cujufcumque ordinarii, 8c led· apoftoaffirmans ilium abefle caufa ftudii. Pro priore lios prxdiâc immediate fubJitum , 8c propte­ Vallis duni alias Carterii predict· Lingoncsvrea proteftatus fuit Bc proteftatur, quod hujuf­ fir dicecclis comparuit venerabilis vir hater modi fua compatit io, quam perfonaliter facit, Johannes Mttltta ejûs procurator , ut docuit non poflit aut valeat nunc vel in futurum eis publico procurationis rnftrumento produâo te «t di âo capitulo quomodolibet nocere, procu­ dimiflb , excufans ipiius prioris abfen'iam ratore diâi levercndi domini epifeopi Lingonen­ propter ejus «gritudinem quam vigore diâi fis prefente, & in contrarium proteftante : qu* procuratoris affirmavit . Pro priore dc Varenis proteftationes fuerunt hinc inde auâoritate di­ prrdiâ* Lingonenfii dioecefis-nullus compa. âi concilii admit!'*, quatenus de jure fuerunt ruit , contra quem propterea audoritate didi admittende· Pro capitulo ecclefi» collcgiat* concilii fuit conceflus defeâus, cum commodo «U Lunceyo prcdiâc Lingonenfis diçcefis nul­ dc jure debito . Pro priore de Firmitate iupra lus comparuit , quare contra eos fuit conceflus defeâus, cum commodo de jure debito . Pro C1 Amannam, prxdiâ* Lingonenfis diorcefis nui. Ius comparuit , contra quem propterea audo­ capitulo Caftri-Villani przdiâ* Lingonenfis ritate didi concilii fuit conceflus dclctius, cum diçcefis, comparuit dominus Johannes Btjçrit» commodo de jure debito . Pro priore fmâi presbyter habituatus in ecclefia collegiata fanâi Aniani prrdidat Lingoaenfi» dicrccfis, compaNicetii Lugdunenlis eorum procurator funda­ ruit frater Ludovicus de Romavilla peior didi tus, ut docuit publico procurationis inftrumenprioratus , qui allegavit di dum priararmn non »o produâo & dimiflb . Pro capitulo ecclefi* efle conventualem , k propterea non teneri collegiate Fontifvera» prxdiâ* Lingonenfis compatere in hujufmodi concilio , in quo non diçcefis nullus comparuit , & ideo contra eos fuerunt vocati , nils priores prioratuum con· auâoritate diâi concilii fuit conceflus defe­ ventualium , contrarium allegavit procurator âus, cum commodo de jure debito . Pro col­ prefati reverendi domini epilcopi Lineonenlegio ecclefi» collegiate Capell* divitum Di­ fis . Pro priore dc Colano przdifte Lingo­ vionis Lingonenfis diçcefis nullus comparuit , nenfis diçcefis , comparuit frater Ludovicus de quare contra eos auâoritate diâi concilii fuit conceflus defeâus , cum commodo de jure de­ Romavilla prior ejuidem prioiatus , qui alle­ bito . Pro venerabili viro domino priore fan- D gavit prioratum ipfum non efle conventualem : Bc ideo non debuifle vocari , k pruteftatus eft âorum Geminorum Lingonenfi comparuit venerabilis & religiofus vir frater Nicolaus it Git, in forma. Procurator vero diâi reverendi do­ mini epifeopi Lingonenfis proteftatus eft de prior modernus diâi prioratus. Pro priore Clacontrario : qux proteftationes hinc inde faâ* ntvallis prrdi&z Lingonenfis dkxcefis compa­ audoritate diâi concilii fuerunt admittit qua­ rut dominus Gnillelmus Mellitr ejus procurator tenus de jure fuerunt admittenda · Pro priore fundatus , ut docuit publico procurationis infttumetro produâo ât dimiflb, vigore cujus pro­ de Firmitate fupra Albam prçdiâ* Lingonen­ fis diçcefis , nullus comparuit , quare contra curationis exculavit eumdem domtutim priorem cum auâoritate dicti concilii fuit conceflus de­ propter ejus «grirudinem , quam allegavit, Be nihilominus tradidit inftrumenttim atteftauonis fectus ,cum commodo de jure debito . Pro priore fancti Petri dc Barro fuper Albam pre­ diâ* «gritudinis · Pro priore five decano de Marmifla ordinis przdiâ* Lingo­ dict e Lingonenfis diçcefis comparuit dominus nenfis dioecefis comparuit frater Petrus fttmirr Bonifacias Blotitt , procurator ad hoc fur'<». modernus prior diâi prioratus live decanus tus, ut poblico docuit procurationis mPrumenPro prioie de Lareyo ordinis fanâi Benediâi E to producto 8e dimiflb . Pro priore de Cnyo ordinis fancti Benedicti predict* LingooenCs prsediâ* Lingonenfis diçcefis compsruerunt ve­ nerabiles vin domini Prudentius it diçcefis, nullos comparuit , contra quem propterea auctoritate dicti concilii fuit conceflus juritira doâor canonicus Æduenfis diçcefis ttc defectus , cum commodo de jure debito . Pro perpetuus priore fanet* Germani* in montibus prvdsdomeftiais nverendiflimi domini archiepifcopi Salernitani, excufantes diâi prioris abfentiaea c'* Lingonenfis dioecefis comparuit dominus Francifrus Btftt, procurator ad hoc pro dicto caufa ftudii, & producentes litteras eis ab eo­ priore fundatus publico 'procurationis inftru dem priore miflùs , attributives poteftatis ia mento producto ir dimitto , qui cicvfovM ab» concilio hujufmodi comparendi , ut in diâis litteris produâis Λ admiffis continetur . Pro fentiam dicti prioris propterea qui· Jpium oportet interefle alteri concilio Remcnfi pro priore fanâi Apollinsris diâ* Lingonenfis diç­ alio beneficio, quod in provincia Kemcnfiooiicefis nullus comparuit. ideo auâoritate diâi Cmc. Gaiertl. Toni. XXXII. Aaa j net. ,eauMiNs »1 ■ J λ vu Concilium Lwgduninii. SKSiïïSt m* Clemen* Csragr·*, prior diâi prioratu* * dice·· a into & allegans quod prioratus hujufmodi eft ab CMK1ÎT1omni jurifdiâioac ordinaria penitus exemras , «*«?· ft ledi apoftolic* immediate Jàbditus, qui ideo in hujufmodi concilio non debuit vocari , nec interriTe : Er proptcrea protcftatus fuit & protcftatur quod per hujufmodi fuam comparino* nem , quam rack » nunc vel in futurum ubi priori aut fuis fiicceflbriba» privilegio induito dc concef&oai hujufmodi quopiodolibet praejudicare non poflit . Profati vero domini procurato­ res diâorum reverendiflimi domini archiepifco· Si Lugdudenfi* 8e epifeopi Lingonenfis , prote- ' ati fuerunt in contrarium , qu· proteftationes fuerunt hinc inde admift· « qnatenua dc jure admitti debomunt . Et ampliavit dictes dominus Johannes contra dictum Csnspsr, dr dictum conventum Valliflcholarium protefta­ tione* tam fnperim deducta* contra capituhim ecclefia Lingonenfi», de quibus dicti protcfttote* petierunt fibi fieri de concedi publicam μ»· ftrumentum. Pro priore Bona-vallis predict* Lingonenfis diaecens, comparait frater Clemens Csrajar, procurator fundatus, ut publico docuit procurationi* inftrumento producto dr dimiflb . Allegans caemtioncm dicti prioratu* , dr illius pro tempore priori* a quacumque jurifdictione ordinaria* dr proteftans quod nnjufmodi comparitio per eumdem procuratorem facta non poflit aut debeat nunc vel in futurum dicto prio­ ri prajudicare. Praefati domrai procuratote» Lugdunenfi* dr Lingonenfi* fecerunt proteftatio* ne* contraria*, qua fuerunt hinc inae admif&e * quatenus de jure admitti debuerunt. Pro prio­ re monafterii Cartufienfium Divionis predict* Lingonenfis dicecefi« comparait frater Georgius Trrcty rcligiofu* dicti monafterii , procurator , ut dicit , cum litteris miflivis per eum exhibi­ ti* dr dimifti* * continentibus cxcufationem di­ cti prioris » dr dicens ij»fum priorem arripuifle nullus comparait , contra quem propterca au­ iter ad comparendum in hujufmodi concilio . ctoritate dicti concilii fuit conceflu* defectus , Verum tamen cauiantc fenio fuo non potuit per­ cum commodo dc jure debito. Pro priore Valficere. Preterea allegavit exemtionem prioris lifcaulium prodi#· Lingonenfis dicecrfis com­ five monafterii predict! * dr ideo proteftatus parait venerabili* ft religiofus vir frater Johan­ fuit dc proteftatur quod per comparitionem fuam ne* Mm/ïm, prior diâi prioratu* , qui allega­ vit prioratum hujufmodi ex conceflione , privi­ D hujufmodi non intendit esemtioni prodicte nunc vel impofterum quovifmodo derogare, de legio , & induito fedi apoftolic· immediate fubquo petiit actam fieri fibi auctoritate dicti con­ ditum, ft propterca proteftatus fuit ft proiecilii coaceflam, quatenus dc jure potuit de de­ ftatur quod comparitio fua hujufmodi quam fa­ buit, contra quam dicti procuratore* domino­ cit, non poflit, nec valeat nunc vcl in futurum rum archiepifcopi Lugdunenfi* dc epifeopi Lin­ conceifioni, privilegio & induito hujufmodi quo­ gonenfis fecerunt contrarias proteftatione*, quae modolibet projudicare, dc quo petiit aâam fibi hmiliter fuerunt admiflz quatenus de jure. Pro fieri. Procuratore* vero reverendiffimi domini Îiriore de prodi#· Lingonenfis dicecearchiepifcopi metropolitan! & niimatis Lugduis , comparait profatus frater Georgius Tirtty, nenfi» ft fupradidi reverendi domini cpilcop* procurator ad hoc fundatus , ut publico docuit Lingonenfis contrarias fecerant protcftationes, procurationis inftrumento , allegans esemtio& ampliaverant proteftatione* 8c omnia alia funem prodiâam , dc proptetea faciens confinii· perius dcdnâa contra capitulum Lingonenfe , les proteftaciones , quae auâoritate diâi con­ qu· fuerunt hinc inde auctoritate diâi concilii cilii quatenus fuerunt admittende admifl* fue­ admift·, quatenus de jure fuerunt & funt ad­ mittende. Pro priore de Vancia prodiâc Lin­ B runt . Suarie* etiam proteftatione* a pnediâo procuratore dominorum archiepifcopi Lugdu­ gonenfi* dicecefi* , aullus comparait , contra nenfi* dr epifeopi Lineoaenfi* in .contrariam fisqifem proptetea fait conceflu» defeâas , cum #· fuerunt admift*. Pro Hofpitalariis convertcommodo de juro debito. Pro priore Sanâi-lotualibn* de Fontanellis, de Sufciaco , ds Trrad ordini* Vallifcxnltum prrdiâa Lingonenfis dioscefis, comparait profatus frater Tohanncs Mavfira, procurator fundatas , at publico do­ terii* , de tywalr , d* Cssuxsfifa, dc Avalencuit procurationi* inftrumento , qui excufavit abfentiam diâi priori* propter ipfiaa aegritudi­ riis , fanât Marci de Elpalegiis, de Voulonife ordini* hofpitalis fanât Johann is Jerafolymitanem ft «tatem decrepitam, quam allegavit, & io vim diâi procurationi* inftruotenti affirma­ ni, vcl alterius ordinis , prodi#· Lingonenfis diercefis , comparait venerabili* dr religiofits vit. Pro priore prioratus Valliflcholartau pro­ di#· Lingoacafi* diacefi» , comparet frater vir frater Petras Tufyt , miles preceptor de ANNO net. Prooriore fanet· Eofali· praedicte Lin-A CHJUSTl gonenfis dioeccfi* , nnllo» comparait , contra ' ijs/, quetii propterca auctoritate dicti concilii fuit concernis defectu* , «.um commodo de jure de­ bito . Pro priore de Latriceyo predict· Lin­ goneniis dinreefis nullas comparait , contra I quem propterca auctoritate dicti concilii fisi* conceflu* defectu*, cum commodo de jute debito- Pro priorte de Colombeyo ad duas eccle­ fia* predict· Lingonenfis dicecefi* nullus com­ parait, ideoecoatra eum auctoritate dicti con­ cilii fuit conceflu* defectu* , cum commodo de jure ddbito. Pro priore de Cyaani Ronnra pro­ dicta Lingonenfis diercefis , nullus comparait, contra quem propterca auctoritate dicti concilii conceflu* fuit defectu* » cum commodo de jure B debito ■ Pro priore Saxi-fontt* prodicta Lin­ gonenfi* diercefis* nullus comparait . Verumtamen quia eft confitiarius regius in fua curia Parlamenti Burgundix , examinabitur ejus abfentia cum mandato fu (fidenti . Pro priore de Condis predict· Lingonenfis diercefis nullur comparait, contra quem propterca auctoritate dicti concilii fuit conceflus defectus, cum com­ modo de jure debito. Pro priore de Genevreya prodicta Lingonenfis dicecefi* , comparait do­ minos Guillelmu* Mfllitr procurator ad hoc fundatus , ut publico docuit procurationis in­ ftrumento , producto diâorom ordinis tc ‘ iictttfa pro- A Pnsfati vero domini piocuratores Lugduncnfis amho~ Cpairn curator fundatus , ut publico docuit procuratio­ It Lingoncnfis fecerunt contrarias proteftatio- CMIUSTi ns?. nis inftramento, te nomine procuratorio domi­ nes, qua fuerant auctoritate dicti concilii rc«sV· ccpte fc admiff· quatenus de jure fuerant ad­ ni nufrni prioris, Campani* prudiâi ordinis fanâi Johannis Jcrofolymitani per eum produ­ mittende . âo te dimiffo , dicens diâo nomine., quod Deinde alta Ic intelligibili voce fuerant ibi- cira c*.' dem vocati deferipti in rotulo eccleli· fc epifomnes 8e finguli pneceptores hofpitalarii, cura­ copatus. Cabilonenfis. Et primo reverendus in ****** ' ti, 8e reâores, te alii ejufdem ordinis exconceffione, privilegio, fc induito fedis ,apoftoliChrifto pater dominus JOHANNES dc Popeto car notoriis tc maaifeftis cum fuis pnrceptoriis, epifeopus Cabilonenfis, pro quo comparait ve­ nerabilis vir dominus Johannes Girurd cauool. bofpftalibus , parochialibas ecclefiis , capellis , cus ecclefie Cabilonenfis, vicarius generalis te te membris , nec non rebus, tc bonis fuis univerfis funt ab omni jurifdiâionc quoramcumprocurator ad hoc fundatas, ut poblico docuit procurationis inftramento producto fc dimiflb, que ordinariorum penitus eitemti , dr magno nugiftro ejufdem ordinis aut diâo domitio ma ­ w dicti reverendi domini epifeopi Cabilonenfis esK ’ priori' gno priori immediate immediate fubditi fubditi,,X■ nullumqne nullumque haha- B Cufans abfentiam propter ipfius gravem egritut judicem , nifi diâo· dominum magiftram dinem , quam in vim dicti procuratori* affirma, vit· Pro capitulo ccclcfiu cathedralis priorem . Sunt etiam ab omni decima , colle" ' ‘ Cabijo~ ’ nenfis, comparait venerabilia vjr dominus Cia», aa, fc quacumque impofitione papali, regali , vel cujufcumque principis , fc prolatorum fimivdius 0·*· canonicus te thefaurarius ipfiu* ecciefic, procurator ad hoc fundatus, ut publico do­ litcc exemti, conftaotibus privilegiis, cooccffionibus, te induitis diâ· fedis anoftolic* per cuit procurationis inftrumento · per cum pro. duâo & dimiflb, dicens & allegans quod diâi fanâiffitnum dominum noftrum Clementem pa­ domini de capitulo prçdiâ· ecclefix fuerunt fc pam feptimum modernum noviffime approba­ iunt per fpecialc privilegium fedis apo Holier ab tis , fc de novo conceffis , fc per regiam majeftatem receptis fcadmiffisf Quapropter diâus omni juriidiâiooe, auctoritate 8c poteftate di­ âi domini epifeopi Cabilonenfis penitus cxemfrater , pneceptop & procurator diâo ti, fc quod propt ere a non debuerant vocari ad nomine dixit fcallegavit, quod non debuerant ad hujufmodi concilium vocari ; fc ideo fokmbanc fvnodum, five ad hoc concilium, per lit. teras ipfiu» icvcrendi domini epifeopi Cabilonitoc proteftatns fuit fc proteftatm , quod per fttam hujufmodi companrionem , quam peno* ' nenfis : 8c ideo proteftatus fuit quod hujulmodi (ua comparitio , quara tacit perfonalitcr, non naliter facit, exemtioni, five conceffioni, pri­ poflit ia futurum privilegio 8c esemtioni iu· vilegio, & induito , ampljus pnrdiâis nullohujufmodi obeffe, de quo petiit i&rm. Procu­ modo poflit aut valeat nunc vel in futuram prwrator vero reverendiffimi domini archiepifcopi judicium generare. Prefati vero domini procu­ ratores reverendiffimi dominiarchiepifcopiLogmetropolitan! 8c primatis Lugdunenfie psotettatus fuit in contrarium : que proteftationes fue­ dunenfis fc revcicndi domini epifeopi Lingorunt hinc inde auâoritate diâi concilii veceptsc nenfis fecerunt proteftationes contrarias, peten­ fcadmiflia, quatenus de jure fuerunt admitten­ tes hinc inde aâam fibi fieri : qua proteftatio­ de. Pro reverendo domino abbate fanât Petri nes etiam hinc inde fuerant auâoritate diâi concilii recept* fc admiff· , quatenus de jure Cabilonenfis ordinis fanâi Benediâi . compsfunt admittende & fuit ordinatum aâum de ruit pntfiitns dominus Johannes Girurd canoni­ prrmiffis fibi expediri. Pro hofpitabrio con­ cus lupradiâe ecclefie Cabilonenfis, vicanus it ventual! de Groffi-filva prediâ* Lingonenfis Procurator diâi reverendi domini Johannis de dioecefis, comparait Franeifcus feras, procura­ opero epifeopi Cabilonenfis , commendatarii tor ad hoc fundatus, ut publico docuit procu­ D 8c adtniniftratotis perpetui diâi monatterii. rationis inftrumento produâo & dimiflb , cum Pro reverendo domino abbate mouafherij Trenorchicnfit ordinis fanâi Benediâi Cabilonen. proteftationibus prctenfe exemtioni* , fc diâi domini procuratores fecerant proteftationes con­ fis dioecefis, comparait venerabilis vir domiant trarias, que fuerunt hinc inde auâoritate diâi Guillermus dc Chara· , vicarius generalis diâi concilii admiff· quatenus admitti debuerunt . domini abbatis, qui neceffario habet comparera Pro praeceptore hofpitalis fanâi Anthonii Λ alibi in alio confimili concilio, prout dicit, te ordinis fanâi Augufttni, prediâ· Lin­ propterea eum excufavit, dicens diâum moaagonenfis dioecefis, comparait venerabilis vir do­ ftcrium per privilegium apoftolicam ab ordina­ minus Stephanos Lunt contrarias protcftationea , dc quo fimiliter petierunt- aâam five publicum que proteftationes hinc inde auctoritate dicti infttumentum ; quibus proteftationibus hinc inde concilii fuerunt recepte 8c admifiae , quatenus f idis , per diâum concilium quatenus dc jure dc jure fuerunt admittende. Pro priore & con­ admillis, auâoritate diâi concilii fuit ordina­ ventu fancti Marcelli ordinis fancti Benedicti tum, quod per me notarium publicum , feripsçdiciç Cabiloneniis dicecefis ; nullus compabam 8c grafhuum prrfatum &r fubfignatum di­ ruit , contra quos propterca auctoritate dicti do reverendo domino epifeopo Matifconenfi concilii fuit eonceffiis defectus , cum commodo expediantur in forma Ac in proccflu hujufmodi de jure debito. Pro priore Ar conventu priora­ inferentur ■ Pro venerabilibus viris dominis de­ tus conventnalis Cliaqgniaci ordinis cano & capitulo ccclefiz cathedralrs fandi Vin­ ptçdiâç Cabiloneniis aicecelis eomparuit vene­ cendi Matilconenfis compaructunt venerabiles rabilis vir dominus Claudius de Maladcria, ca­ viri domini Guillermus Champerodi archidianonicus At facnfta ecdefie colleciatp fancti Juconus , 8c Johannes Zaarrarl·» canonici ipfius fti Lugduneniis, excufans ejus abfentiam, prop­ ecclefiae, ad hoc a didis dominis decano Ar ca­ terca quia eft de proximo venturus pro comparendo in hujufmodi concilio, prout per litteras E pitulo fpecialiter conftituti , ut publico docue­ runt procuiationis inftrumento produ&o 8c adfuas miGivas dicto domino Claudio do Maladc­ milio. Pro reverendo patre domino abbate mo ria canonico Ar facriftp excufanti , prout dicit, nafterii Cluniacenfis Matifconeniis dimcefiscom­ fignificavit. Pro priore Ac conventu de Paluello parait reverendus dominas Gabriel dc Langis­ ordinis fancti Benedicti prçdkte Cabiloneniis dimcefis nullas eomparuit , 8e ideo contra cos co abbas Caxiaci ordinis fanâi Benediâi Sucifionenlis dimcefis , vicarius generalis domino­ auctoritate dicti concilii fuit conccflusdefectus , rum abbatis 8c conventus diai monafterii Clu­ cum commodo de jure debito . niacenfis. Eft in concilio provinciali BituricenDeinde alta 8e intelligibili voce fuerunt ibi­ fi ratione alicujus beneficii , quod habet in «i>· Matif· dem vocati deferipti m Rotulo ecclefi* Ae epifMaaafa. diorccfi Bituricenli, qui ideo in hujufmodi con­ copatus Matifconeniis prcdiâc provincix Lugcilio Lugdunenfi comparera non valuit nec va­ dunenfis . Et primo reverendas in Chrifto pa­ let* cum propterca excufaodo , dicens ulterius ter & dominus dominus Claudius de Longo. quod ιιχι CoHeitiuM Luoduninsb. "Anio S^od quamvis hodie in.mifla dé Santto Spiritu ------------ --in /·_..·« ..... - de novo celcCM&iSTl fopra^itta ecciefia Lugdunenfi ο*Λ· Bratt poft reverendum dominum abbatem Saviguiacenfem ordinis faotti Beucditti Lugduneafia diceccfis , ft ne forte de fcdendo ibidem contentio tone oriretur, federit ; vcramtamcQ non intendit privilegiis > induitis tc precminent iis t conceffionibus fc confuetudiqious haâenus in confimilibus conci Ilis obfcrvatis, te ditto reverendo domino abbati Cluniacebfi qoomodoUbct fpcttantibus r exemtionibus con­ trarii» nunc vel in foturum quomodçlibet rationcdittx noviflûn» feffionis prrjudicarc, nec obefle neque aliquid .novum fupraditto reve­ rendo domino aboati Savigniaci ea hoc. acquificum foifle. Propterea dint * allegavit dittus reverendus dominus Gabriel abba» ditto nomi­ ne , quod dittum taonafterium Clonfaccofe fc illius conventu» ac totus ordo ejufdem funt notorie ft manifefte. per fpecialia privilegia ft induit» fedis apoftohex a quibufeumque ordi­ nariis exemta , ft dittx fedi immediata fubdtta , tc propterea auâoritate prxfati reverendi domini epifcdpi Matifconenfis, imtno nec re■ vcrendtiEmi domini archiepilcopi metropolitan» & primatis Lugduneniis vel aliis ad hujufmodi concilium provinciale , fc in eo comparendum citari & mandari debere poteftando prout fupra, quod fua hujufmodi comparitio , quam facit , nullomodo poflit in foturum ditto reverendo domino abbati Cluniactnfi , neque fuis pro tem­ pore fuccefloribus , ft diftis fuis privilegiis , induitis, conceffionibus ft confoctudinibus ali­ quod projudiciom generare, de quo petiit attam fibi fieri. Prxfati vero domini procuratores dittorum reverendiflimi domini archiepifeopi Lugduaenlis ft epifeopi Matifconenfis fecerunt prote (Uti ones contrarias, qux fuerunt hinc mde adtnifl* , quatenus de pire font admittenda . Pro priore prioratus Cariloci pradittorum ordi­ nis & dkecefis comparait profatus dominus Claudius de Magdalena prior five commcndatarius ditti prioratus , qui iterum ex caufis pnemiffis fecit confimilesproteftationes, & pro­ curatores pnsditti contrarias, qux fuerunt nine inde recepta ft adtnifl*, quatenus de jure fuerunt admittenda . Pro domino prioratus convcntualis fantti Petri Matiiconcnhs ordinis ca­ nonicorum regularium fantti Auguftini com­ parait venerabilis fc rcligiofus vir frater Pe­ trus de Varcnis canonicus regularis , & fu pe­ rior ditti prioratus , vicarius generalis aflertus venerandi patris domini moderni prioris live commendatarii ditti prioratus, cx\ cuians ipfum dominum priorem five commendatarium perpetuum , quia dc mandato regie /majcftatis & certis ex caufis urgentibus (equi­ tur curiam regiam , ft propterea non poteft ibi tperfonaliter compatere: verumtamen offert comSaritionem fuam hujufmodi ft gefta ac agena in prxfenti concilio per ipfum dominum priorem ratificari facere· Pro venerabilibus vi­ ris domini» decano ft capitulo ecclefi· colleSiat* Beatx Mari* Caftri Belli-joci prodittx latifcooenfii diceccfis, comparait dominus Pe­ trus Andreas presbyter habituates in ecciefia collegiata fantti Pauli Lugduneniis, procurator ad hoc fondatus, ut publico docuit procuratio­ nis inftramcnto prodtstto ft dimiflo. Eximinuar Et prxmiffis fic perattis fuit dittum conciHum ad diem Iunx proximam , qux erit vigefi®* tertia hujus menfis Martii concinnatum, it adveniente ditta dic lunat Ytgcfima tertia pne- £££££îSt fix* A ditti menfis Mardi, de mane hora nona ante meridiem vel arca, profatis reverendo domino 0H11STT epifeopo Matifcoocnu vicario generali fopradi» u*7· , tti reverendiflimi domini archiepifeopi Legduneafis in ditto concilio orxfideatein pautio archiepiicopali Lugduaenu, & aula majori ejuf­ dem vicario , fopradiâis dominis Comprovin­ cialibus, necnon dominis abbatibus, prioribus, fc procuratoribus comoarentibu* , ft in ditto concilio .provinciali fedentibus, ipfe reveren­ dus dominus epifeopus Matifconenfis vicarius generalia ibi profiden», cum de ejus pcteftate, auâoritate fc facultate hxfitaretur , litteras vi­ cariates fui generalis fibi per profatam rçverendiffimum dominum archiepifeopum metropolitan B tanum ft primatem coocçflas datas Parfois anno domini millefimo quingentefimo vigefimo feptimo, indiâione prima die vero dominica pruna menfis Martii, pontificatus fanâiflimi inChri­ fto Patris ft domini noftri domini Clementis divina providentia papx ieptimi anno quinto , & figillo rotundo & reverendiflimi domini ar­ chiepifeopi Lugduneniis cum duplici cauda im­ pendenti figillatas , in carta Pergameni defcriptas, ac figno manuali magiftrorum Andrée JVwra· presbyteri & Petri Raflclini notario­ rum publicorum fignatas , fuperius in princi­ pio proceflus hujuimodi de vefbo ad verbum infertas , necnon litteras fopefati domini no­ ftri regis , ft alias ditti reverendiflimi domi­ C ni archiepifeopi in carta papyri (criptas fibi miflas , inferius infertas, ac etiam inftruttio-. nes ex parte ditti domini noftri regis ditto re­ verendo domino epilcopq Marifconcnfi vicario generali & prxfidenti direttas , atque inferius infertas alta & intclligibili voce legi fe publi­ cari fecit , & fatta lettura de prxmiffis ipfe reverendus dominus epifeopus Matifconenfis vi­ carius generalis, ft in ditto concilio provin­ ciali profidens orationem & fermonem elegan­ tes ad clerum ditte provincix ibidem , ut promittitur , congregatum habuit tenoris fequentis . Quanta femper, ornatiffimi patres ac fea- „ °»**· «p*tres dilettiffimi , apud omnes fc nationes „ q & populos pro Reipublic· commoditatibus cavcndifqye improbis adverfitatibus, accura- „ tiflima fcdulitas ac folertiffima vigilantia cx- u t it erit, cum ex annalium cumulatiffimis no- „ numentis , tum cx factorum codicum aper- „ tillimis feriptis , necnon ex divinarum hu- w manarumque fanttionutn ampliflimis teftimO- „ niis plufquam mearam fit partium impro- n fentiarum recenfere, ft noftis fc imclfignis. M hidcqoc fattum eft , ut novis emergentibus M ingruentibufve periculis , rerum poblicarum ,, E tum civiles magiftratus , tum ecclefi* mo- „ deratores & redores , feic fepenumero coi- M lige rent , invicemqne convenirent mediis ,, quibus congruentius poffint provifuri, ne foa ,, fuarumque ex inconfolto reipublica quapiam w muneretur jattura , aut premeretur injuria t ,, nimirum confiderantes io perturbatis vexatif- „ que rebus plurjs prodeflë pefle prudentium vi- ,, rorum concilium, quam bellicum ft militare „ obfequinm, Enim vero , optimi patres , m » fimili jam ferae palxftra verfamur , taliqpe ,, prope colhidamur arena . Quocirca prifc·- „ rum majorumque noftrorum vehigiis innxren- M do jam >o unum hac iu pneckra Lugdunenfi „ urbe, ad provincialetn fynodum couvraient!- w bus nobis , in quam ad hunc ufque Martii „ men 1rs vigefimum diem vencrandiflimus hic „ vdte» iiH 1 Concilium L UODUNBNSU. ^iScitïS*. -" ' " n vefter coartatus adventufquc prefixus ftatu- A CHKISTI s» *u^ue cxtijft t omni prudenti* ac induftria ip/, ,» veftra masitaopere curandum fatagendumque „ erit, ut faluberrimis conftitutionibus refais, „ urgentifljmis atque imminentibus periculis ob n regiorum liberorum deflendam captivitatem, ,, reipublic® , quod Deus avertat , proxime „ affuturis occurratur^ obfiftatur , ac excogi* * /t tatis potioribus obtequiis > ne nos mifera for„ fan circumveniat calamitas provideatur , ac „ opportunis remediis coftfulatur . Itaque quo „ mage ardua res eft , tanto mare majore nifu ac votis omnibus tam neccflario piiffimo,, que negotio lineeris mentibus obfiftamus „ oportet , fereniflimo principi ac regi noftro, >, cui nos noftraqne debemus , rem per quam B „ plaeitiflimam reique public® commodatiffi„ num faâuri , neque id muneris fuicipiendi „ quempiam pigeat , quandoquidem irwnecef», iariis piiflimilquc rebus , ad ferendas Tuppc„ tias , kvandaqne gtavamina t ntriufque ror», tunc homines obnoxii fint. Sumus, aileftif„ fimi fratres , in lortem cleri vocati, non tam m ut contemplationi orationique vacemus » M quam ut caritatis ie pietatis operibus iniu,, aemus . Nempe haud fat erit pro hoc no», ftr® fortis officio , miferos folis orationum », preculis adjuvifle, nifi 8e eorum malis atque „ adverfitatibus fatis conftct nos Br rebus 8e », opibus noftris pro viribus ampliores fuifle ■ », Ad tales utique ufus temporalia poffidemus, C », ut pro rerum viciffitudininus, ingruente ne* », cenitate , facultates noftras quafi talento„ rum nobis a Domino creditorum hilares dii», penfatores , ubi & quando oportet , erogem mas , 8e fatorum iniquitati manus adjutri„ ces porrigamus. Quid quxfo , prudentiflimi ,, fratres , cum de ope mi 1er is ferenda agitur f », nec pontificia quidem , fed &.* Cxfarea jura „ aliud fuadere ccnfentur , quam quod nos ,, ipfos liberales ac munificos egentibus exhi,, beamus . Porro ut neque auro & argento^ », quod ecclefia habet minime parcendum fit , n non vos latere facros canones qui idipfum „ commoneant exfequendum certi fumus, qua* M les funt c. de reditihn , c. nil eft epotolice D ,» fedii » c. fenentetit » c. vtkii , c. eure* „ ket etclefte . p. i. q. a. Qucnam vero , di», cite fratres amantitfimi , datnnofior jadura ,, aut gravior perniçics regno te regnicolis ac,, cidere queat , 8f pro qua anxii magis efle », debemus, quam heredes regni extorres capti* „ vofque videre ? Quid igitur in preffis infor», tunio regni rebus , veluti ver® obedient i® „ fubditi filii patri patria chriftianiflimo prin„ cipi noftro non lubvcniamus , in re prxier», tim ubi non tam ipfius principis peculiaris ,, privataque attenditur tuâoritas , quam cer,, nitur neceflitas, ie dignofeitur commoditas ? ,, Cur modis omnibus non curabimus , ut no», ftri ad nos regis redeant filii , dc ab extero- E „ rum manibus noftrates eripiantur domjni, ut n a vinculis oblides liberentur, & ut noikpar», vo crediderim moerore regii adolefcentul) ob „ natalis -foli abfentiam macerati ad exoptatif„ fimos regios patriofque lares redeant f Mife», refeamus tandem , fratres , ratres canfli„ mi , tam detrimentof® nobis eorum captivi», tatis , ie quos , aufpice Deo , quandoque ,, fuper nos regnaturos iperamus , eorumdem „ liberandorum folicitam curam fumamus t „ quod dum , ut aliqua nobis haud liceat atM tornare, liberali faltem munere deceat nos pro- ' HH curare. Juridicis nempe , ut fcitis , inftitu- „ ««· tionibus ad idadftrifti fumus atque obnoxii. „ CNKirrj Cum ne proventus quidem bénéficiâtes, quin », sjav. * immo & vafà ipfa facra in hoccafu pignera* ,, n alienarique poffint jk debeant , textu ca* „ nonis fic. docente » fteef enine emmn· yeve eft „ fmftee etelefieftite minifterU vennmdere , fte „ item talfti eft , ittemineere btfttefmdi neeeffi- v t4te rei- mexime defeUtt eceieftn eeptivit fteie „ exfenere , ttet i» esruas redemtietee eeffiure . „ Textus eft formalis in diâo capitulo , ficut M omnino textus eft etiab in capitulo ttpefteli- M c·/ , c. C7* ferrernm ransnum . Et legalia „ ftatuta permittunt minifteria pro captivorum eife redemptione vendenda, p. a.q. a c. pZa* „ cet > c. de fem-feieil. etclef. Nec obftat La- „ tertinenfc concilium in c. neu iei»tu , ie c. „ ndverfin de immunitate ecclefi® in aiui^ieh. „ Quoniam illa jura limitanda funt fecundum „ Panormitanum in diâis capitulis , nifi aga- „ tur de communi utilitate clericorum & lai- „ corwp , & etiam in piis caufis , ficut eft „ in redemtione captivorum , cujufmodi hrc „ prrtens eft , de qua tradamus . Et in ea „ potiflimum qu® pauperibus alimoniam, po- „ pulo juvamen , clero fanâimoniam , ecck- ;, linque pacem non minimam preftitura eft . ,, QuamoDrem merito impietatis ingratitndi- „ niique vitio , quod a nobis procul abfit , „ notaremur , fi regia indolis adolelcentulo* ,, rum , qui fpem non parvam probitatis no- ,, bis de fe promittunt , una cum ceteris re- „ gnicolis redemptionis participes efle renite- „ remur 8e recufaremus. Enim vero longe can- „ tins erit pecuniarum fub fi dium preftare , „ quam regem pro redimendis liberis fuis in ,, captivitatem redire : quando quidem id fa- », cere rex ipfe decreverat, nifi a fanguine fibi „ jundtis principibus , proceribus , cardinali- „ bus & prrfulibus , necnon A' a regni fui ,» Parlamentorum prudent illimis , fcientiffimif- ,, que prefidibus, & confulibus, &aplcrifque ,» aliis graviffimisA prudentiflunis viris ab hoc ,, luo inftituto non fuiflet difluafus . Prrftat, ,, inquam , captivos pueros pretio redimere» „ quam regni patrimonium minuere, aut ter- „ ras, Se loca, quod tamen mirum fa modum », hoftes co n cupi Icunt , cx regis dominio fub- M trahere , 8c alienare . Annui quippe ccnfoa M vacuata marfupia quotannis referciunt, fub- », lata vero patrimonia non nifi graviffimfo eam n querelis reftituuntur . Sed quanta , Bone », Deus , invadendorum finium regni hoftibos M noftris anfa quam quoque infidiofa feneftra, M fi Burgundionum ducatus , quem omnibus „ viis in fuam venire ditionem hoftes rooliun- ,, tur , e regio laxaretur dominio, atque in ,» eorum tranliret poteftatem . Qui quidem w ducatus tam nunc (olidum, polthocque fu- „ turum fit femper fundamentum regni , vix M impugnabile propugnaculum , codbkiffima ,, profecto providentia , aeque fententia gra- », viifimorum virorum proditura ex ea re , fi M fieret periculo , pntvidentium atque pnefa- M aientium, juftis ac vquiffimis rationibus do- ,, âi, tam çoaftum negotium tamque irritum ,, & inane omnino abolendum perccnfuit. Sed M de hac re fatis. Ante relatum, patres pru* „ dentiffimi , ac pnemiflum veftris coram re- ,, verendifque paternitatibus regni negotium „ prsludium quoddam atque prsambulutn ex- „ titerit hujus quam celebraturi fumus facro- w fanâc provincialis Synodi dc congregationis M DO- w Ifij β\·%"· Concilium Lucovuiun. fiSÏÏKJÏiTK: ANNO »» no^nr 'n hac tam antiqaa & famata urbe. CNA1ST1 >» In qu> te fi partita , pro re , at noviftis , ·>*?> · (> non parvi pondetis ft momenti , haâenus „ prolixiore foefan quam par fit oratione im„ moratu» fuerim * delicatafqo» aures vèftraà „ t«dio pneoccupaverim t pro i*e nimirum qui„ bufcumqut feculanbu· negotiis nuantumli„ bet arduis. & prnpouderancibm loagiffimc „ anteferenda tc habenda , certum eft huc lo„ ci convert ifle nos , coovocatofque fuific prw„ cipqe tc ia primis, ut ad laudem tc gloriam „ individu· fic beattffim» Trinitatis Patris tt „ Filii, ft Spiritus-fanâr, iotemetatiflim· M Virginis MARIÆ totiufque cur·· catlcftir, 4 folutl animarum ft direftmni fidelium tedu„ Io infiftente» , non qua noftra feat , fed „ qu· Domini noftri Chrifti vigilantiffima in„ dagine perferutemur , contingamus > tnve,, niarnui , ut quicquid diabolic· fraudis ft M doli noftro hoc param felici foculo ment i„ bus fidelium obrepent viderimus orthodox· M fidei, ligonibus ft (arculis , id eft djyina„ rum feripturarum facratilfimis difciplinis, „ ad hoc intervenientibus finftiflimis coniul„ tationibus veftris , extirpemus, csftigtmu», „ dbendenws , ac jam pleriIque in locis flu,,/âuanti ecclefia propeqae merfitsnti unde^Cumque ft qualiacumqtie poterimus pnefidia o impendamus. Nemo herde veftram eft * n optimi patres, qui ncicist quantis jam prww ftigiis ac peftifetis illufionibos noftra pnsfens n maculetur ft veretur eccleGa , quamque „ monftrofis ac prodigiofis facinoribus ab pfeudo-chriftianis abhinc annos novem fafcitatis „ agitetur, obtundatur , peflundetur, ufque „ adeo ob oculos noftro» adhuc judices inva>, Icfccntibus, ut jam dc eadem prope aftum >, fit, nifi opportunis remediis tot ac tantis λ invadentibus morbis falutaria antidota pre„ parentur. Quibus criminibus hrreieos a nefcio quopiam antiquarum hvrefum fufettato„ re Luthcto , ft feâatoribtu ejus in medium „ paflim fparfimque diiTcminati» , ft jam jam,, que ulcerofa veluti ferptgine in modice fi„ dei homine» obrepentibus , clypeo fidei ft ,, bon· voluntatis inexpugnabili icuto infurga„ mos , colludemur , impingamus, ac in or,, thodoxar fidei fubveHorcm contra curramus , » obviemus , obfiftamus fubinde , quod nee m minori opens cura cxfequcndum eft. Quo­ it niam ex bonorum morum corruptela ft te», pidiffima bonarum virtutum proiequutioue & m icqucla , ft quod denique cortuptius-ac da„ terius eft , ex divini cultus frigidiffima ac „ inconftanti oblervantia , in vitiorum abjfM fum omnes facile prolabantor. Unde ficut n in fterilibus agris, locifque bona cultura „'de(Utntis , pro facundis frudibus ft frugi„ feris tneffibus , fentes ft tribuli coalefcant „ ft nabantur : ita quoque in defidiofis men,, tibus bonarum virtutum exercitatione earen», tibus, facili admodum fuggeftione vitia pul„ lulant , baerefes oriuntur : quod ft noftris „ hiis diebus prorfus , jam proh dolor ! vide„ mus contigifle , tum ob antiquorum rituum „ defertiouem , tum ob bonarum virtutum m osxitnarumquc difcipliuaram diffuetodinem . „ Quod ne in immenium vitiorum ejufaodi », congeries emmt ft crefcat K fummoperc „ hac m facro-unfta fjmodali congregatione „ ft conventu nitendum nobis eft , ut extir\ „ pandis ac refecandis erroribus infudemus , n perditos ft infolentes mores corrigamus , tuf A abofes icprimamue , ft deviantes oves ad M ANNO caulas Domini, ut noftri eft ofticii , folli- „ CHAiSTf. cite reducamus : pertinaces vero ac- rebel fa H Μ·7· · (aerarum canonum panis coeseeamus , ft in h lahitiferam «a femper honorificam ft. lauda- „ bilem vit· conditionem ftatutum ecclefiafti- „> cum ad Jaicoram edifteationem ft exemplum w> , obfervemus , colamus, teneamus. Ad. qüo- w rum pramemocata omnia & fingula peragen- w da , tanto vos , egregie catus, propenfio- ,, res futuros exiftimaverim, quanto pro totius M rcipublic· integritate tutanda ac fervenda „ male verfantis fortune defolatia eventibus w mederi atque obfiftere velle indubitanter crediderim . Denique per vilcera caritatis B Domini Redemturis Chrifti omnes vcftras w velim lacefliti» ft Terme jam labefcentibus M ecdefi· rebus humeros fupponitoce , ft ve- M ftris (utfragiis ecclefiam juvatote · Craftina w. luce qu· fuper hiis omnibus maturis deliba- M rationibus veftris penficulatiusprchabitiscen- „ fueritis , diieuflentis , ft decreveritis fta- M tuenda ft concludenda , hoc in loco ft in „ hac noftra congregatione ft confeffu , per „ figiliatim diocefum ve ftca rum deputatos pa- „ lam hora fecunda pomerediana enarraturi fit M relaturi . Interim feliciter valetote M Quibus oratione ft fermonc , ut pramittitur , ibidem habitis ft finitis , ex ordinatio­ ne prrfati reverendi domini epifcopi MatifcoC neniis vicarii generalis ft pnefidentu , de coofilio ft aiTcnfu pradiâoram comprovincialium, ft aliorum in dido Concilio provinciali a (li­ ftent ium , per venerabilem vitum dominum Stcphanum Fajr jurium doâorcm officialem provincialem Lugduneniçm fuerunt ibi lefta tc publicata quadam ftatuta extirpationem herefu Lutheran· , prob dolor pullulantis, ft reformationem morum perfonarum ecclefiaftiearutn concernentia , propterea ex ordinatione di Ai concilii provincialis de novo edita te­ noris fequentis . • I. Agri dominici prreipua cultura eft qn· exr„ tirpatis herefum atque errorum vepribus ft tri-m UnA· bulis ac geniminis viperarum obtritis lineer· lauhsu ft fidei rofaria ft virtutum lilia in cordibus hominum felici proventu facundare iblet . Sane m. ad fuccidendam Lutheran* hsrrefeos impieta­ tem armatura fidei eo aiperius excandefcere d«bcmua , quo vinis illius latius ferperead capti­ vandas pufiftoram animas confpicimus *. ne tur­ bidus ille aquilo , a quo panditur omne ma­ lum , e propinquis regionibus perflans , appro· pinquet flagellum tabernaculo noftro : fed Teotiat chriftianiifimam Galliam, ficut olim monftris earuifle , ita ft nunc his prodigiofis he­ re Cum portentis funditus carere vello. Itaque E auftoritate pmfati reverendiffimi domini noftri archicpticopi & primatis , cujus vices ia hac parte gerimus , & hujos provincialis con­ cilii ftatuimus, ut venerandi fratres noftri provinciales epifcopi , ad Dei gloriam * o* thodoxr fidei augmentum per. foam oaifque diocefim adverfus hstc immiriflima Lutneri ft . fequacium dogmata , fadamque ft nifi qui moribus , feientia , sta­ feripture libros habeant , teneant, legant , te , de competenti titulo fufficienter digni efle reperiantur, precedente ad hoc diligenti feruaudiant s verum fi quos habuerint , prorfus abjiciant. Impreflbribus quoque , bibliopolis, tinio , Se examinatione exaâa. Tituli autem promovendorum , ne qua fraus lateat , exa­ Ir librariis , ne hofce libros Λ traâatus im­ primant , habeant , vendant, fcu venales ex­ minentur , dr prsvia informatione , aut alias debite verificentur, ut innotefeat an fint com­ ponant publice vel occulte : laicis autem ne do fide catholica , dr articulis hujufmodi , petentes drfuppetant facultates conftituentium. damnatas herefes concernentibus difputare : Quibus fi quidem titulis, cum debeant efle per­ ad idve publica vd occulta conventicula fa­ petui , non poflint fic promoti per quamcumque cere preiumant . prarccdentem feu fubfcquentem conventionem renuntiare , refque & bona in hujufmodi titu­ los conftitutos & conftituta retraits ferre , feu < quo- _ w HU Covctirvu LaonsM*···. SSS5XÎÏ5: »’1° fane dimWfcrib tanria eftstaftosdi» napaflknftin· dtavece coocodaator i a it qqarum airtfcir, tandis» pemeorrat dfligenria Λ judicii maturitas* fa parionunoi examination· * ft titoiofu· vo· ««Matiaa*· ad fermisrium ha jufmodi ft «taurea» vM graves, amenai .integritate ptmelari , Üvi· ms kgis gnari ft indifeiptinis ccdcfiafticisenet^ filio quotam taura profatos reverendus domi* ms epUeopan Mtetfaoenfis» vicarias generalis, ft profiden·, dida aaftnritatc afignavit diem Martis Craftinam vicafiamm quartam bapuareo- · fis Mattii,» ad tatiberas^um per clerum dida. rum ridearis ft dtacafis Lagdanenfis fapereun. eentis ia bftrndioniba» per didam reverendum dominam epifeopum » vicariam » profidentem , a regia ntaseftatc receptis , ft ia. eido concilio ledis ft publicati» » ft taper illis rrfpoofiooem dandam ft faciendam. Interim vero ft dida dic lena vtrefima eerria tapradidi ascofis Manti ia hofpitio didi reverendi domini epifeopi Matifanenfis » vica­ rii gMMsalit» ft prafitanris » compareurunc venerabiles viri domini procurator generalis ruvreendtfiuri doarial archiepiicopi Lugdunenfis » ft vicarias tevemadiUmi domini epifeopi LbtgoMofis , octantes venerabitis viros domi* C •os iscuum ft capitalem ecclefia Lingonenfis reputari cooteauces fttu latius petita in «arem Metare· fido d«e viccfima pnma pro­ faris amata . Comparcerant etiam et adver. ta veswrabiles viri domini Ludovicos Tnrejrs ft Heftor Onsrrisr canonici ecdefia Lingonenfis adorifit atque admfe. tatibrenriame ___ r^-iL----- 1_.— SKU moi caacuu smxam » imvss etioem noun ois de capital· tab protefarionfas » qnatenue joris » trivia ctiam ctitam dominis peoenratm* rt tafti revereodifani doorini, ft vicario pt»> fact revesendi dosaioi Uagooenta tai* contra· Hit protefationfe·» » ft 1 -----’ * •ana ipferom taariaoraai man non vitatur faficiem dûaavti profatos dominn* prvfiden* quod di&i domini ta capitato infra duos menfes proiimna frndabont famrientcr ernn uriticat inné cefto· rum » alias in non fundando per c·»» debito enim proet extunc cos reputavit ft reputat contumaces . Et edvcnicote dicto dic manis virefinta quarta prrdiâi mentis Martii , circa horam decimam ante meridiem , (edente dido concilio « fuerunt ibi icdi articuli refponfionalc» articuli» regia nujrihtis, prout iu cedo· ia taper hoc faâa in quadam ccdula ptpiridri· cripta incipiente : C'efi It rf*"ft continetur , cujtn tenor (equitur & cft talis . ftn ta Mn trnfttgatar ftMtatfyet it Lyta Mmm â Γt ttfmih It Mit i» orô»· titt i vssi frft f «SSEiÎTS Jîjfi lAIOK> *· f* *· dig» fpgaeart dnefpet , 4fo<,, te A mie finndpae efi» «mon ΓAocnriN de tey ‘a*. fSEt* L-M------------- „ M ciausn m*m* Apmtasrs y ftieaedu^n, tmpr exi», *_ 1» IL teOat tae taneraaat le fai& det daaa det fafditt ar· rafaeram iteala afin affm-n^, aa· fiarifrKr tr etafegaex. far h ptfnt entile , WriM , •r m itelat pkliex er eeenamdn ùealx efite nfttne^ ad vtgorcm fob gravibus ponis . ' ° f·’4* u denaadà far le dig fire de patn dæitaet par la rattpa dadie fire , M ___ mfyt la fnv* -, ktmi „ tlt ainfitn ,;. ' T~" · ΑΧΝΟ far kt fatikt nttafiti, faltnj a'a vala CHftttT^ fat aaltaa ·* tafi la thargt it ttfit again far »>»>. mmX fv "fi" rarthtvfift a lyag a fnvb fi tn* ,iUnk*., mr aa OB lyn far k fi& it fagmikt a fn tntilk fmîatiai aa mka fug atal it itak fai lay tfi fait aagatru farvtaa » fitan ettt fitffiagaat tchtt aa viagtiifitt a m-' tt frtfmt atji · 4 rpic.ft — 9put ---- tA»t r·» M-if it tn rtar ft fit , trfit fnfiatt tfi far «•Mafcm. V9III tvrtir , mat itfrit itaa attyt ra fa , fait tmrmati i' aat finit : ta firtt fat i'alltr à fiti ay A tinval at gt'tfi ftffAlt ; " f·* f *3 f*ir nattffirtr aa ny , far fiavit à fai il lay flairait tmuttn la faar ttair ma taatilt a rttraartateat itt irait* far Γ tglifi GaIIhaa» . / thargt Lyaa far la fin ia tllmkg. aa 03 fin Ltfatl firt a vala ««a» frit It Crtattar , attafitar ma tnfrm , fa'ii vat iraat àaaat vit fit laagat , CT ttat n fat ffin ttar itfin . Dt 'Ptrit n III. it Mart . ffirt it» fitn CT atty f trthtvffiftt it Lyra . Mtanyrtt tr aimtrifftanatt a attafitr 1‘ar. teAnavn «iww/j·· it Lyta , it tt fa'à tara à iin θ'1' fm η. rttnafirtr a fit fijfiagaat . iaytat , tkaftint > *i*.. · fai rtatfanifinat ta fia twilt UgaJL» ftvaiatial far Itt taatimt ty afnt itdantt . fi· tt ftatknutar Itar nanafirtra fat It ny , Afrti flrUrart gatmt fat fit taantyt lai ttt man At fafiitttt itfait fia aivatattat à la ntnaat , Hat ta fia nyaaiau , f at itkm t V art à fi faaltt 0· ttalf , attfmattat Afnt fat k ii& fin far afinrri far fia Cbarltt it itaràaa , kfatl maatt il tfi attain fiat aaeaat taafit raijfiaaMt , mait ta gyaai iagra· tirait cr attfitgaa^aatt itt itatfittt fa' U avail itnti ia itff fin , tfiait vtaa itfitain ta la Ctatn it fnattatt avtt grtQ’t ggr tfirt fat mm attt fagrAftat ». far frtairt la fiffaatt anatt it fttka mfnar , far Infiiliittt tharft aiafi fa' il mm tftrift , fiffiù Itanat It ftain ty iavaitr , ftifi infir ta fat avoyi fait vàariai à «MM , «T à mafitar t*»f· iilligtatt aat anan garak it gnt aaat. it Chaaltai : mit ay fai# la 03 vkariat in D m it gtat it gatm , ttar it fit tiaaaaa iolidun , ttllmtar fat fait fa'i flaifi aa ny rtt , fat it gtat it fki , tfiraagm , Sayfit , fat ttatt, Ika ta nfia again , ta *tyta Laajfatattt , rrfatak ia taa. E tillt taat ta fartkalitr fat ta ttatral : tfiaat itflaifiat it ana iataavakat , fiat lafaai tafft agi kta avifi it ar' tfin tnavi ta aat fi haat « taatftiait fat Ia vfin . Hait fait fa'aiafi tA, valait ftr tffig à ta fat faigiaat t'avlr artf. fintrt Itt tnftat , fat taattrat k ika ati­ ra la vilk g^vigata. Et tfitat It M it Saarfia ty U iitn tram it I'tatf. rtar aa fitgt itmat la villt it MarfiUk , it*. fiigatar fartk rut fi iittt tram far al· 1er Itvtr It iit fitgt t ttauat U atnffitt It n- fatnit h*r fnfiattr k tmhar . Taattfi vytt k aa a taarhaa gy nantit fiataat la maat ia iiH fiigatar fi ittkgtnat , fnaaar k ntnr ty thtnia n Italk > ivt ilt tfitkat farti» , fiat Cafir atttain . Qmy vyaat k ny atfin iig fin , nafiitrAat k Otfianat it Ja am man fai tfitk an itt htlkt fn Γη nfl fita mb, ty nt i„ tfiraagyrt tfiaat ta Ktlh, affivh kt agi Sayfit gy laaTgatntt : far k tram fa' U avk amt tala , tfiait ttaa a kt tatnrtak gy fiaiitytr far I'tfiau a myt ntyt ntkrt , im it a'avkn kn firm t*. mat fa· aag ap»ytt gy f„ t'u „tafk fa a»· tt aram, t'tfiak nar Mn fv . «... lttl uat ia ny , fat ia nytaait , 9* U fta~ ntt it arat aaltrtt fit fahfttt t tt aat at ftyt M ·J M ig U CMB**-· gait fai at fi y tatfirit it kta ttar . ft vat Cnol. Gcixrai. Ton. XXXI l. rwir ,ffiat far Itt fayt ia ny . If’ Aam fart 1** fi tt iiil favrit attrait» fit iilh Bbb 2 nemyi ta Cohcilivm |fJS Lmmwji. SiJSSLi/iTt· CMumn^Nr . ferny fa t'M ht Might 441 114« » fa fta y attfaiht fat 7» ataMmlat at *2^« V fMifat fadgttt fafi firt tfi dtat· jafiifif far tart drtit gy ttafrih fat far w d a mala avait dt grant tr nttaHtt fa· fiaaaigti dt hum fn'U ,'tfi antaatmttu tara la gram , ««*«* finanattfiyt adatitat tn trit tat . It JA fin ttatbatant fan !a libtnt dr fit fabfat , fiat fiy drfimir dt fa Mart in· Tiffttna , laargtigat , "W fa frim fy tramair, tr jnffat h tt fat fmnn fat aa, dAt tammy, , hfad am dt Datbt dt Kmart g Certant, H tfiritat tn la dim eillt mindnnt Bam la bataillt an dA fin dtnant U dim fat dr Trait » fir „ krilt far h finnan dt afrti faftfiatiaat far hy fattt ( hi fatUtt il fair fiaatartfiit dttlaintt ran farti· fafa firaimrt ty tfititrt dn dA tmfatar , far lay din fat iil fiiftlt ttlh tbtfi , tt fmit far firtt gr ttmmt ttturaiA , naft»· Atn mmtt, h dA fin faat fit ndnifi afin tbùgaatt U Alt dt Mdlaa , fantiralh fy ta· fkaBi da dA fayt , fy fafitnrt anltnt . fit fan mm faA ndn **·· fata d tfit baffa dtt maim da dA tatfatar , ί drib tnatmyt fafikh r fahm fittatrtfrh : tt flu ft'Uf»'wfirH fadtbvri ta trih fy£fi dUUgatm, ftgOh flat . it fint ft'il gagna har arrilhrit, . cr manfitar h dan dOritant rtttamnr fit dAt tafaat» fat tala lay . Jr tfiaat ktllay fin dt nttar ta fia nyaamt , r»· anya ianatiatat dtntrt h dig tatftnar lay dt· ____ tlartr, fat aa ngard da dA mAt dt Ma· drid J, U U tfitit th t rafftn U la fail at It famir , at lay tfifait faytr tdh , flat grandi f« fay, antfat ny avtt flnfitnri aaltrtt baaatfitttt . min it fraata , aaay ktU lay ttlta tmftmr at vaalat nmndrt , tr dttlaha tafrtfftattat , fM Γ tifrnatha * tntrtitatattat d' ktllay traAt dt Madrid , faat m ritat y tbmttm , tf a'tatrtrth fa" da attadt a anim traAt . La fall, tbtfi rat", dat fa h ny "fin diB fin , fat naftUh d tatrtr ta ligat avtt atfirt mt fah& fat h faft , la illnfiriffimt frigatnrit dt Ktaift , fy aptrn fantatt g hath, 4 U taajtntatha da ibatant hart tfiatt , tt aa'd fit far fa h anha gkdlt fain Mr fy jfadn It dA dAt nnfidmt. fy allitK finr ttarn , Mf /Mff« t ΠΜΝ a efi Mtfar . St /·«#»«>* le ΛΛ fin · fA» ·*< ν·«··ν V —«WW C«9—— *·*· A WM” wart /entrtitn it fit «y «wn« t ÇfUMTl ^fiagjhetm fieffbafin f’ à tfitin . Mr faat tattafire fe au attira fie itnxt fit la fii'te Ufue , fe fitffuit le 4Λ ra»p ffifte à fnfèut a efie treat fitlà l*f*"Î*" » ** i< ** " let ataatt O· »»fi fie.fr fiitte amet fie ner, na tre let fani V eatnfrife» 4’Mhy enfreer, 9* n^nentae fia gne ttéfete fe fie f efie fff» h fit# fin eamya ea ia fiitte amee , fer friatifahneat meh 9‘fain taafiefftafin le 4i9 enfe. net à la fitHxraate fie «Λ* fi# faia& fen tr fie net fiifit fiean let eafaat , CT à le faix , B fie Uftge amee le fiiS fin a hailh la tharf» CT tuefiain à neafieur fie f Valette , hftl ft y efi ttafiait xertueafeneae , 9 faiS in ex. flti&i nu efittae feet · Et fie forte ft It ny atfire éif! fi,e , fartt f' il efi afimrty far fn anEaffafieari , f’U a natiaatlltnent treat fit. xen it fiitf enfetter , fear xteir aa Jiff traifie fie fata , avec Itraarfiei etafiititat , il ft η», fitfttat à ttfe heart à frtafirt la Jirte raafta fia let friaeifaaix htrieien fia nyaane tT tea~ naat. l'aaltn, t U mairie atiealx reafin U fiitte fiathi fie Eearfife , ea fear le fier Bin bailler in fiiSi fieaa nillien fi'efrn 4' tr far la fiitte raafta. Sar aa^f * efii fai» rtffeate aa fiiQ fin far mu tntlx fie » f·’ B <· "life à fitax niliian i'tftat aa fiM , 9· rente att fiiûi fitart in nfui ta fiaiae iAerte , fif fe fiefifit fit U Jtnaafie f il faifti» fia fii& fiatbt fie firar^tin , le » fiitte xitrate 1C ^axeaae , aaltre» term O' ftifrearin , f' il fienaafiaie > attefte U fitHxraatt fit x»~ fin fiî& faàatf fen fiT la faix axet la rty , fn affaire» , ίψι eanani f’elltt fiieat vtritahln CT attei­ nt ta ia fernt f'elln fiat fagnt fihineefir , CT faire eeatrihaer teatn naaiem fie geat, fie aiuiaae falite , aaBente, nffiieita aailt faiffeae , fiieae Stri­ fe > aehln , ea fia tien tr tnau ^at, fi’ieeUay , f'tlt faraieet, tr fie telle tr fi graafie tr terfiiale anutr tr φΛΜ . fnttfiaat fit bu» itate , nab fjr aeteffite far It tira , teaferxatiea , er fiafeate fie fit rtyaanet tr fihfeet » tr f la fiitte iejftatt ·'a fat eût ctnhie» ttüriM CT iefflate taeeli , CT ebeiffaat fabjeti , fi" eelx y exfa. fir , enfieyer, tr natribaer , taat tr fi avaae afia ft 1‘ea nfeiffi exifienntxt , f' tl a'a feiat faiH In fiittn laerrtt tr fitfftant fafftn far xea. Et fitax ae fernettn ta feleat naaiert ft te fiit : w faniUentat reafin tr bailler U fiiSe fiaebi fie Entrieigae far l'infrtaaee fixât fatt In fiitli fient rtyi , ·■ tai fil at mal. fit atttfttr la fielixràate fie aefire fiiaS f*e* , 9" fie net fii&e fient in exfan , tr aafit U faix avn lei fiiSt effVn tr nafiititn t 1D f* fe y fat finaii nafiefnafia . 1er faelln frafirateirt . fiet feraat «’ amir fie te feafcateat, farte f’iit •e le fnmitat , ae malfiniat teafeatir , tt ftrfttnllt fn&t tatn h ny 9 te fii& rty fi' atfletnrt fia ira fine , CT /n finnatieai fie la fem ft l'ta lay a tavtyt fain , fit ae fe ae rttarfi m«- net , ft a ttnu tint U fiitn l^ae ta Ita­ lie , 4w P , t'Ut h "fanat . Jrr. ii" "t A·” r«M "»ftiih"»t m /[ay , aaffi à eaafa tk u pi» * *· ••fap'n » i·" that·» f9 rtffcatita , *«. γί» fin»<—it fc irnth ft aydtr it tear hi hitm dto iP-ualitn fc* rtMDMeWeeri it faint ftkut it Jtrnfthnt , tttt»i» γκ ftur ttfit btnrt , Ut »' t»t nnnnt thtrft , m ttttfitn ft»bt fgtmy- Dm· ftt tr tathpr U datante ftlh fc l»tnfit iti x. Lathtrit»» , iaptlh theft It iiil fire cm*«# re> trtl thnfiie» » trtt » ctttr , fc* it SMM tt»f» Fa Pat t» Pyne , Prreur , CT aln*«Μ,Μ· , itfirunt faaititia tfirt faith it tt»g f»i t’e· nvooemM tkt|«.· ntttffitt er nitrite ft rtfitrt F affaire tari'»»tfi , fi tfi l'affairt it fait la tlfft fulli^at . Ea tnfui-uaat hptl "ufeil er aiitit , ittllay fin »t ramtae e» italtt , aat hi iiti frtlati it la iittt fr·. ***** it Ly·» , at faivt·· er atttrirnt tmhattert , at. tad» Itt tanfit f«> faut fi jufift tr rmftaaallei , pt fl»» nt pumitat , m ‘MUnt anffi talx montrer i» moindre ‘utahi, 4r jftS ft hi aatrft . £t tfi keftin ^nt kt ihhi dtnitrt vitnneit ante ftaneitianf (T ta »f- ύ raitrrt (T Inn· , h ny tfcrift fartitalitmtrnt tax tvtf~ qatt it tbatant fr»vinct httrti it tnaatt » far Γ artiMVtftnt it la iittt fnvintt t ht friant litahir ttnlr la main tn ttfi-afairt , tfai ttatht It kha Mnivtrfi! it lay it ft· iiil rtyaamt, fayi , ftiineurHi , tf fait*** · ^*·* * Tmtm h XXIII. ftur it Dtttnilrt , Γ an mil ti»j ttat •ainit-fift. Fraattyi Cti»y·. «· f-tytmtat it Itnr iittt ra»"a > CT M· ailhari , CT ft htlluj fin har faritra fc •Iftrvtr» hi fraatbifti , iikrttt fc tmntani. it avtt tax » itinha 4 mtffiturs hi fnlatt tf“ tfi it niienr ht eaftifa atftntu la prfaaae itt . mb tn fin lit· , neffitart ft» tnfa»t , il ajaaae * pia»» FT tffttrdti ieeilaj fin tm •natilemtar rnnlmr à tt eattain , CT tranaUkr . Lt aaffi Mt r*««M 4» iiff fin fa*, (ttf, T" F afiakt it fey U tfi ftfih» » D Et quia ego Bartholomeus Bellieare cleri­ cus » domiot Luçduncnlu publiai» apoftolica auâoritate Notarius 8c corie Oflicialatut Luçdunenf» juratus Îaepe fati reverendifliaii domi. ai archiepifcopi 8t comitis Lugduncnfia Gilliarum primatis in Cua iede archicpiicopali Lugduneniu fecretarius , 8c in hujufmodi ne­ gotio per pnrfatum reverendum dominum epifcopum Matifconenfem vicarium generalem in diâo concilio pneiidemem feriba 8c graffanua depotatus , in pratniffis omnibus fc ungulia y dum fie , ut pramittitur » agerentur , dice­ rentur , fc fierent « prrfens fui' » eaque fie fieri vidi fc audwi , ac de iplis hoc publi­ cum inftrumenrotn recepi* fc confeci · Idcirco cidem publico inftrumento de premiffia fU01“ pro , manu aliena ne aJii» occupato negotiis icripto , hic me manu mea propria fubfcribeos, fignum nominis mei prodens quo utor in talibus appofui confectum in teftimonfem ptmmiiTonun rcquifitus . fe fitilhart. •♦♦CON- »ja> ί • •4« e“JS"‘ CoNciiteM BiTonctm«. 2XSZÏÏ5: " ·* CONCILIUM »14»____ BITURICBNSB. PROVINCIALE . PRESIDE FRANCISCO TORNON1O ARCHIEP. Anno Chrifti MD XXVIII. die xxi. Mmiî in quadragefima » adveriiis dogma Lutheri ejuique fequadutn , ad refonrationcm morum, necnon pro decimarum folutiooe, fleeDefcrtpfmttcs cm vctcrikttt chert* feue fit* cifitit· DECRETA CONCILII PROV. BITORICENSIS. N nomine find· 9c individue Trinitatis Patris 9c Filii 9c Spiritus ianâi . amen . Hac fanda fynodni provincialis Bitaricenfit in Spiritu fando legitime congregata ad faci­ lius confequendutn pacem 9c unionem ecclefie Dei decernit , declarat> ordinat, ftatuit * definit ut fequitnr . I A vicariis eorumdem exhibeant, neve aliqui emant. Si quis vero hoc praefenti decre­ to dc ejus promulgatione admoniti contra venerint , venditores , impreffores , em­ ptores fic detentores carceribus includantur & alia pcena arbitiana puniantur , I V. Item decernit dc ftatuit ne libri Luthe­ rans harrefis aut fequacium aut alii libri etiam divini a Latino termone in linguam Decernit quod damnatum dogma Lu- B vernaculam pridem fle ab annis olto veri» then Sc tequacium a facrofimfta fede apo­ non vendantur , emanturve , nifi fuerint ab ordinariis locorum recogniti fub pania ftolica jampridem reprobatum in publicis concionibus locis & temporibus opportunis, contravenientibus indigendis. prout expediens ordinariis locorum vide­ bitur , generaliter tantum reprobetur, V. non declaratis figillatim erroribus , nifi locus aliquis fuent ad qufem pervenerint Decernit ne quxftores indulgentias pro­ damnati aliqui errores . In quo & errore mulgantes hujufmodi indulgentias aur aliud reprobato nominarim i piius etiam errores quodvis ad populum concione publica de­ reprobentur. clarent , nifi prius fidem fecerint de per-' milfione ordinariorum deque probatione & inftitutione eorum . Qui net iam habeant I I. C articulos chirographo iberetariorum (igna­ Item decernit injungendum effe curatis ros ultra quorum contenta , fi quaedam & parochianorum tritoribus fiquos fciant publicent , fubjaceant poenx arbitrarie, in fua parochia Lutheranis aur aliis ejuf­ tam neétorés ecclefiarum abufus ipfas 6eri dem feitar , & haereckx béhonis intox i permittentes , quam quatftoret ipfi delih*^ catos aut infeftos erroribus , fiquos ma­ quentes . Prohibetur etiam ne aliqui in­ leficos · fortilegos , incantatores , & alias cogniti praedicatores cujufcumque profefi id genus fuperftitiones obfervances , ufu bonis fint ad praedicationem admittantur » herbarum cum fupcrftitiofa obfervatione , nifi habita poteftate ordinariorum. & facrilego ac damnato ritu charafterum» etiam ufu fignorum in occultis revelandis V L per dxmonum invocationem Sc aliquorum mixtionem verborum abutentes , revelent Decernit quod restores ecclefiarum in facpifcppo aut ejus vicario fub incurfu poe­ cris celebrandis diebus dominicis praedi­ nae arbitrariae per ordinarios decernendae. cent plebi praecepta fagis , evangelium , aliquid epdtolr Ulius diei, aut quod con­ fert ad cognitionem peccatorum fle virtu­ II I. tum , tripertitum eiam Geribnis vulgari Decernit Sc ftatuit ne quis librarius li­ termone verfian declarent : quod ut com­ bras infedtai Lotherana hxrefi fle fcq»asmodius fiat, curent breviores effe in aliis» cium vendat , neve impreffores imprimam, ur puta in precationibus fieri folitis ac neve habentes apud fe detineant, fed in­ aliis non ncceflàriis. tra mentem unum ordinariis locorum aut I. VIL It4i €ψ}Γ· Comcimum Bitübicinsb. AlttfO________________________________________ A «»*.■*«· anno domini "" MDXXVIL prelidentc reverenexcommunicationis procedere : fed tantum diffitno in Chrifto patre te domino domino per viam interdi&i ab ingrtfTu ecdefiae Xia,^7 Francifco de Turoone miicratione divina arcifdem liceat procedere , donec crrfcenrc chicpiicopo patriatcha Biturkenfi Aquitani* primate celebrata . contumacia cauta cognita per judices ali­ LE TR ΟI N G fecr. ter cxikerit ordinatum . Super ectkfieftke jurifiiEUonis perturbatione IV. decretum . Item , ut animarum fiduti confutatur, Decernit & ordinat eadem fynodus, ut E decernit pro prima contumacia literas exfuper turbatione quod juriidiltio ecclefia- commumcatorias non efle ” concedendas, dica a ixcularibus judicibus patitur circa fed tantum interdillum ab ir^reflu eccleobligationes juramento firmatas cum fub· fix nifi pro diverfitate locorum morum­ miffionc coercitionis ecdefiaftioe circa per- que ordinariis aliter obfervandum vide­ fonalium a&ionum cognitionem Inter lai­ bitur cos.* circa etiam tcftamentorutn quoad pias caufas exhibitionem & exequutiooem.' cir­ Vca inventariorum de bonis mobilibus cle­ ricorum per notarios officialium confectio­ Item trt tacitius Be reflius metropolitanem Be literarum tacitis nominibus moni- ni judices juftitiam miniftrare valeant, fta­ tuit Iiqj ANNO CL‘"ttM* COMCI trUM B f TVHIC8NS1. «M® tuir informationes & inqueftas a fufraga* A & officiorum ccclefiafticoram , etiam confrater- “anno* Christi ueis feu eorum officialibus in lingua La«<«·· c.llU, -Λλ Al_ eitatum, communitatum ac praeceptoriarummi- CHXtSTi htMium at aliorum beneficiorum fanâi Joannis i^s. Hieroiolvmitani , aliorumque ordinum , nec non Sc fabricaram ecclefiafticanim in diâa pro­ vincia exiftcntium, infra biennium, nifi ncccffttas ptcdiâorui^ filiorum regis adu citius re­ dimendorum aliud exegerit , per fuivendas cftc f vdltKd deiretw» circe ferocMium ecclefiancm Jualibct decima ad rationem 8r quantitatem ntforts . eci mm aoviffime folute omnibus pntdiâis inelutis afeendente, ceniuit fir concelut : duas vi­ Statuit provincialis haec fynodus ut ptdelicet infra feftum beati Michaelis proxime ventu· um . 8r reliquas infra aliud fubfequens & rochialiutn ecdefiàrum redores ceterique feftutn quidem Lan Λ i Michaelis anno revoluto, animarum curam habentes refideanc in fuis fcu infra alios terminos reverendiffimi domini beneficiis » nec cifiiem etiam conceden­ B Bituricenlis archicpifcopi Sc fuorum fuftraganeo­ da: liters de non refidendo, nec ipforum rum aibitrio infra hujufmodi biennium profivicariis de regendo » nifi caufit cognita : gendos . qua expenfà Sc vicariis idoneis prxmiflb Ordinavit infuper quod pecuni* ex prodiâ is decimis colleâo aiâis filiis ad precium redem­ examine compertis , teneantur pntdi&i ptionis nondum receptis interim in cuftodiam curam animarum habentes fic per fe vd penes ecclefiam cathedralem cujuslibct dioecefis fuos vicarias procedere , ut debita ho£ dido ptovincis reponantur in arca feu ferinio pitriitas & pauperum fiibvcntio obfertribus aut quatuor clavibus claufo , ad dicece*fani cum fui rapituli confilio difcrctionem pto vemnr i 1 idem pecuniis dandis 8r tradendis tempore Sc cafur premiflb tangentibus , faâis in premiffis 8c crutatis Angulorum fetireutiis « necemtatcque urgenti conliderata, prrdiâa iynodur memora­ te conventioni domini noftri regis fuper (olvendis quatuor decimis pro redemptione domi­ norum filiorum ipfius domini noftri regis captivo­ rum 8c pro eodem obfidium excquentium......... Quas quatuor decimas fuper frudibus tam exem­ ptorum , quam non exemptorum beneficiorum Hoc eodem anno ant certe procedenti tn/. neeuc enim diem aut menfem fcianu , Francifcus Rohanius filius martfcslli Gienfis , archiepifcopus Lugdunenfis , congregate dicitur fynodum provincialem Lugduni , probde Caudio de Loagovico Matifconcnfi epifeopo , qui procuratoria partes obibat , ceterofque qui aderant conlecratioais prorogativa fuperabat. Eafdem porro ob caulas coaîtam arbitror ob quas Bituricenfe concilium a Francifco Turnon io ce­ lebratum fuifle paulo ante obfervavtaM. Parifienfe, quod apud Binium aliofque paflim minus accurate dici Senonenfe confuevit , inchoatum fuit » ut habent aâa qu» feqiuuuur , a die y. Februarii anni ij*7.more veteri Gallico « ad diem 9. OAobris anni s$xS. profide Antonio a Prato, &c. adverfusLutheri fimiliumque horeticonun impia dogmata ac pro refor­ matione ecclefi·. Port przfationemcariofia leâoribus fiepius evolven­ dam, in qua novatorum, fchifmaticorum atque hareticorum mores graphice depinguntur, Sequitur, t. Generale decretum continens horefeon tum pullu­ lantium fpeciesft deteftatioaem , modum judicandi ac difeerneudi heretic 01 ac relapfos, formam 8r ordinem procedendi contra eofdem : acerbas etiam eorumdem poe­ na,, ac demum exhortationem ad principes poteftatefque fieculares de illis profligandis St exterminandis . ii. Decreta fidei numero fcdecim cum annotatiooibua aliquot errorum jam oiim damnatorum 8r tunc repullu­ lantium it’ Conftkutionem feu decreta morum numero qua­ draginta cum pofirema conchifiooe. CON- f COMCILIBM SdNONIMih. 114* A ·« «w* ’£-<·£ I!JO SENONBNSE CONCILIUM DICI gfSSiKS: CONSUETUM, PARISIENSE loco dkeoduxn 9 cootm Luthemnorum hrrtfes , & pro reformatione eccleGx ce· Jebntum Lwetke Pariliorum. fub revcrendiipmo domino Antonio a Pnuo , tituli ûnéùr Atuflafix presbytero cardinali · Senoneoiî archicp&opo, Gallurum nc Germanic primate, necnoa Albtfenft^cptfisppo , Francis canonbrio, inchoatum , . ;ua Μηο fçqofQti tempore Cloncn· anno domini MDXXVIL " fic cool W να »udentiam , dum extindarum quondam hrrtcoq cineres exulcitant , dum burafiaichas ab omni fidelium theatro quondam etplofos or­ faatMMam thodoxis patribus anteponunt , ut facrofanAsm conciliorum auâoritatem rcfpoant, nul­ fax «UcM fraaria caacrilariai , tuivnft ftaftat ke lum vcl apertiflimum feripttu* locum non de·*"*·!·* ftrifne iifftStrii , ftittt» μ re fai e/t Îtravent , fed corruptum atque adulteratam in «■•fo* VW4 fdet . uam utcumque feotenciam detorqueant. Ne U M frcqueus concilie rom celebratio) «fri ferpat itaque latius hic cancer , ne quis c comrnifla nobis plebe , van* cujufdam libertatis dominici precio·» tit coitura » que vêpres » (pinas 9c tribulos nrrefeon extirper, exerffuspraetextu , aat adulterino ferinturaram fuco deceptus, tam diram ae peftilens venenum corrigit , deformata reformat , 9c vincam dohauriat t de fufiiraganeoram noftrorum confilio mini ad frugem uberrima fertilitatis adducit ι decreta promulgari pAmus , quibus exitiale genet alia autem non facile poflint «at (oleant Lutheri fe ceterorum id genus hcrcticoram adunari, quibus fubofefeentes errorum fibre animadverfioois tempeftiv· farculo pnreidan- B vinis , aliqua ex parte detegatur . Adjeâ* funt fe nonnuU* conftitutioaes , quibus intur , provide admoaum a fanftis patribus infofefccntes noftra tempeftatc mores fe fappulftitutum eft , at metropolitan: provincialia 1 niantes quidam excernis compcimantar . Dif(ubinde concilia'convocarent , quibo» una cum ciplin* tamen ordinem fecuts , · generali pri­ fui» futffaganeis, irrcpentibua animorum mor. mum decreto fufeeptam fidei negotium inchoa­ bis 9c commifl* fibi plebis contagioni, digna mus, ad fpcclalia fnbinde progrefluti. cautione mederentur . Quod etfi femper uti­ Datum Patitiis anno domini ipt. dic VO· que fuerit non fegniter obfervandum , ca* ta­ men fefe nobis obtulit neceflit a» , ut in tan­ vigefima menfis Februarii. I. ta curarum noftrarum mole , nulla dilatione negotium tam faoâum protrahi pateretur. Si­ P R Æ F A T I O. quidem cum gravis 9c letbifer morbus afflidat CRIBENS regius pfaltes de eccleGa qcfcorpus ac depafeit, adhibenda eft e vaftigio que adverfariis , fe vano atque inani eo­ falutatis medicina tine ulla procrastinatione , qu* propuifato morbo priftinam rgroto fanirum conatu, fepe, inquit , rx/etMoêreer «M tatem inftaoret . Et periculofa tum foiet efle C a jevcecnrc w»ra , dicar wir frae/ s Safe txfa* mora cum per illam languor exitialis invalefJIMWMt «Μ Λ j» aut qui ab ejus communione exclufus fit. Nec cerre gloriari poflunt heretic! , quafi apud illos reudete ecclclia catholica. Nam cum illa fit uni­ verfalis , omnefque fideles complcftatur, ( alio* 2ui catholica non effet ) angulis aut latibulis B rrdiconim nequit circumfcnbi. Huic accedi:, Mod ia integritate fidei ecdefi* catholica ea­ dem femper perfeverat, ncc ullis erroribus coin­ quinatur . At contra > nefariis fuis conventi­ culis vefeti infamibus profhbulis fidem heretic! f>roftit|iere ac violare lataguot , dum impie in uis adinventionibus fornicantur . Pieterca , m finem ufqae fcculi , juxta Chrifti pollicita­ tionem * perduratura eft ecclclia catholica , quod nuflis adhuc hereticorum fedis contigit. Quare non poteft apud haereticos catholica ecclcfia refidere licet feces arbitrati funt Manicharas , Aerior , Vigilantius , ft ceteri pre· nominati. Quorum perekiofos errores paulo ditfufius explicare eonftituimus , quod iidem C fint, aut fere fimiles, illis , qui hae tempeftatc repullulare videntur . Prufetorum itaque hetefiaiditrom primos fuit non minus impius quam ridiculus Manich*us } qui tollens libe­ rum arbitrium, duplicem in homine ftatuit na­ turam ; alteram bonam , alteram malam : ft bonam quidem a Deo, imo de Dei fubftantia conditam a (ferit, ft eamdem femper bene age­ re : malam vero a principe tenebrarum , fem­ per male. Agunt enim juxta illius frntentiam non libere ft voluntarie, fed neccfltrio & na­ turaliter : ob idque nihil imputandum putat human* voluntati , fed natuiis illis , maxime inter fe contrariis. Nec ea in re multum diftat a Manichco Lutherus : namcunfta qu* ab ho- D mine fiunt , neceffeiio fieri Luthcius credit . nec in hominis (itum poteftatc viat luas bonas f.cere aut malas . Aufert etiam ipfe , nt Manschcus , liberum arfiicrium , licet alias ab eo dilfentiat . Manichrus namqne humanam faltitetn ponit in operibus bon* illius natur* . At , Lutherus fela nde &' fiducia in Desim, ejufque Sromifla, feclufis bonis operibus , homines juificari arbitratur. Errat Manichrus , errat ft Luthenis. Erravit confimilker Pelagius , dum aliud extremum fecutus, ad vitam beatam com­ parandam minime neceflariam putat divinam gratis» : led ad id fuflîcere cenfet liberum ar­ bitrium , fi modo adiit divin* legis cognitio. Porro talia deliramenta refpuens ecclefia catho- £ lie* , hcc tria ad falutem requiri docet t Fi­ dem, bona opera, ft divinam gratiam, neque abfque his patere homini adulto viam felutis . Accedentem fiqnidem ad Deum opottet primum divin* grati» munere adjutum credere, deinde bonis operibus intendere t in quibus efficiendis ft liberum arbitrium operatur , ft gratia ; pri­ mo tamen, ft principalius, gratia. Quapropter qui hominem bene operari ft falutem eonfequi arbitratur abfque gratia , aut primatum boni qperis libero arbitrio adicribit, non grari* , relagiaanr ccnfcodus eft : qui vero ial- CAtOUN (MK*. .... HtAMCMONV. (.*.!*. *·*· vari hosnincm csiftimuc, Mglcâis bonis operibua, a libem arbitrio procudentibns , hic Ma- CMMfy luduraa eft Ar Lurhêranus . Nam in urrorem <$«*» Mam chai incidit Lutherns , dwm nimia anxia « fern pu lofe devitat Pelagium. Mctnetu naaa. que libcuoi arbitrium com Fdagifi nimia cflêt·· re, omne bonum opus » quod eft in homine». Deo trftreit Sr divine gratin , nibB preefoe libero arbitrio , licquc tollent omnino liberem arbitrium Lutherus feftns eftMtnicbaran. dam icfugit efle Pebgiaour., Debuerat cette La­ ther«μ ex apoilolo nolle . ita neceflariam efle divinam gratiam ad bene operandum, ut cum ca tamen liberum arbitrium . bonum omi ef­ ficiat . Teftis Gquidem eft apoftolna, divmam «■£■*,». Statiam io fe vacuam non faiflc « cuaa abuoantiuf . inquit, laboravi, «on ego autem, fed gratia Dei metum . .Unde reae confici­ tur , ipfum divisa* gratia , ft reliquos fide­ les , cooperatam fuifle t qoos ipfe conortatur, ne in vacuum gratiam Det recipiant t laborem ».«,<. coram pronuntians nequaquam fote vanum» li lie gratia utantur, ut non fniftra illam biduatur Tufccpifle* Utramque nimirqm alteri eum neftena apoftohs , noluit liberum arbitrium otio torpefccre cum Maokboo t te arrogan­ tiam devitans Pelagii , fic cooperationem tri­ buit libero arbitrio , ut ea fe tamen ft citra divin* grati» aionoi , (afficere non poffit ad felutem . Hrc utique feutentia eft ecclefia ca­ tholica , nuam femper catholici doâorea te­ nuerunt , & in oppofitam pattern declinantes hureticos » divinorum eloquiorum teftimoniia confutarunt ft damnarunt , Malet ( ut pnu· milium eft fuerunt Pelagios. Manicboea, ft boc tempore Manichni difeipuloa Luthenu · Atque Manichno fuccefltt Acrius f diffimili quidem voluntate . fed fimilj vanitate opp*· gnana calefiam . Hic namque careulem moli· tus ftatuere libertatem folennitcr mdifta abeo· clcfia nolebat jejunia fervar! , ne legi videret»· tur fideles obnoxii . Arbitrabatur enim, fi je­ junia ab ecclefia conftituta fervarent , aut fecris ejus legibus ac inftitmis obtemperarent» eoa in fervituiem redigendo* , Chriftianis botninibus minus convenientem . Qua in re li3uido oft ndit , quam ignarus. quamque in i vinis feripturis param eflei exeicitaras . In- uumt telligcre fi quidem debuerat es apertiffimis fe- cmsi*. cre feriptur» documentis . quod vera libertas M* Cbtiftianorum, qua fidelcs^Ghriftus libciavit , non libertas eft carnis, fed fpiritns, per quam mortificatur caro cum fuis concupiscent iis, fpiritus autem vivificatur. Adverfetur enim pror» Moo fus Übeitati Spiritus libertas carnis, ut preda­ te fub typo Ilaacft Ifmacl, Sare ft Agar, ad Galatas apoftolus dedueit. Volens itaque Deo infpirantc ecclefia banc fpiritualem libertatem Chriftiana pietate dignam ftatuere , moderata iadixit jejunia , ac tatiooabilem ciborum ddo* âum certis temporibus ft diebus fepfeatiffime fencivit, non h«c ( ut volebat infipicos Aerius) arbitrio relinquens filiorum , quorum ut pia mater felutem afieâaret ft haberet folicitudinem . Noverat enim fenfus bumsuiquu cordis cogitationes prona efle ad malum ab adoleL centia : nec facile ex fe ft fespte voluntate ad banc libertatem fpirkus pervenire pofle. Taota autem moderatione , tantaque circumfp·· ôione omnia digeffit , ut iis qui Chrifti**· animo funt imbuti, nullus pronas juta quo* relu locus relinquatur , atque fll* fatauene baudquaquam nos rerfem io legis Mofeicefer- vim· ___ »|JS Ceaerueu Simohinii. SSSSiifSt 11,4 ΑΜΝΟ ’teumrnobtrudit, qu· fem eeunino dtfiit, fed A fa fautas ieripeuris : quas feno atereio aiionsm "THJ· Cmurn i· libertatemsflerit filioram Dei. Unde conmultomm bafts eft At fandameutum «noram j anitfTt ftat queas fellatur Aesi», dum in carnalem fi- - cum umcn r· per ' eafdem Λ ’ fautas feriptsum nuai· u*l. fefte didatur. Ροαο hujolmodi iftoram radium deles srititur deutere libertatem . Quamobcem , cum fua llmaelitica aut Ararena , caque car­ nali atque impia libertate , non heri aut nudiuftertius, fed ante annos mille damnat» eft, Ar cum eo fatanica crâfmodi libertas fundit» eft «varia. Quam ainilo miam homines impii „hia temporibw incaffem laborant rarius excita­ At iadotaram , infanos errores divulgancium , mot rejeta eft impiet» , atque per ecclefi* cenluram sccifa . Poft bos autem ignaros b·» re k erigere * dicentes neqmquam ecclefi* hoc ete cooccffom , «t fidei» valeat letbifem no­ curantibus Luthcranis » naper escufm eft la boftiliter cedebam infetaras , Ar terrenis prin­ mines » farrexit Marfilâ» Patavin» | cujus poftilens liber , quod defenfariam pacis nuncu­ patur , ia Chriftiani populi pettuciem, pro- xa reddere obnoxiae , aut fic ad mortale pec­ cipibus impie applaudens , omnem prolatis catam obligare , ut letbafcm noxam praceptoaaimia exteriorem jurilditaonem : ea dumta­ rum eedefin incurrant tramgreteces t cmn ta­ xat excepta , quam ipcularj» largit» faerit men ex facris Utcrh , donatam effe a Chrifto B magiftratua. Omnes etiam faccrdotes, bre fimecdefie ejufmodi aaftoritatem dare indoodeat, plea facerdos fuerit , five epifeopus , archie-' jmm. Λ qui inter Ethnicos eos fane deputavit, qui ecpifcopos, aut etiam papa , *quaUs ex Chri­ ciefias praeceptis non obedient. Contraria au­ fti iaftitutione aderit ete audoritatis .· quod­ tem atertio , non catholicorum eft , fed hwque alius plus alio autaritatc ptatftet , rd^cx reticoram , qui hoc unum praeter cetera, ino­ gratuita laici principis conceffione vult prove­ rum habent errorum fundamentum . Hoc amnire > quod pro fua voluntate poflit revocare . ÎIcuntur Acrrâs , Jovinian» , Lamperi» . Verum ex facris literis coercitu eft delirantis (uic adftipulantur Valdenfes, Vviclefift*, Bohemi : ex eo foote omnes fere Lutheran* impietatis blafpbemi* proficifcuntur. Nec mirum, ii tantopere hujufmodi fententiam probant hnratki , te oppofitam rejiciunt , cum fciant , ficut baculo eanes , ita uoiverfas fuas hnrefes ecclefi* repelli auftoriute , fc fe , at putrida membra > ab ejos confortio refccari. Stc oiim C rejetas eft delirus Manichn», Ar cum carna­ li fua libertate infanus Aerius. Rejetas eft fc poft cos Epicureus Vigilantius, iafenfus admo­ dum ecdefiaftic* pudiciiin , quandoquidem immundo fpiritu agitatas , in tantam prorupit amentiam , ut continentiam hxrefin , pudici­ tiam dicat libidinis feminarium. Quare (aeram continenti* legem non ferens , Ifoidini frena permittit , nullos volens facris initiari, qui uxores prim non duxerint : neque iis credi pu­ dicitiam » qui c*libes vivant, quafi nihil fit, quo homines , divina gratia adjuti, diftenta porcis , nihil quo differant a brutis animantid» , nihil quo a jumentis feparentur. Peffime certe de reftituto a Chrifto humano genere D judicat , qui ita eenfet. Nam qui ita de ho­ minibus fentit, homines humana exuit digni­ tate , fc in fervilem brutorum dejicit condi­ tionem, ut fint tamquam eqtras fc malus , qui­ bus non eft intellctas . Probanda itaque eft Latin* ecclefi* continentia , utpote qu* fanftitaee prcfulgeat , libertatemque pr*tet do­ minum fine impedimento obfecrandi, nec non profetai ecclefi* maxiane fit sccomodata. Non abate ergo ecclefiaftica cenfura repnlfi eft Vi­ gilanti! fc affectarum ejus aflertio itnpudentiflima . Sequentes autem Vigilantium Valdenfes, homines idiot* , fc liratarum expertes , ordi­ nem hierarch icam ecclefi* confundunt , pertur­ bant , dcftruunt : liberam cuique efle aiferen- £• tes predicate fc docere verbum Dei ; nullum fex» aut ftatus diferimen facientes ; facerdotes itidem & pneiules , cum primum lethaliter de­ liquerint , omni (poliant dignitate facerdotii aut cpifcoputUs t neque e» tum pote confacrare, aut Lactrdotes ordinare afleverant . Pr*ccpta infuper ecclefi* parvipendant , qu* ali­ cujus effe moaaenti minime credant. Purgato­ riam etiam inficiantur , neque orant pro defanftis : omne rurfus juramentum illicitum ar­ bitrantur, fimul Ar judicium, nihil demum te­ neri aut agi volunt, quod non fuerit cxprvtem C*K.Gc*rru/. Tan. XXXII. hujus hnretici immanis furor : quibus «alam oftenditar , non ex principum arbitrio depen­ dere «cdefiafticam poceftatcm « fed es jure di­ vino , quo ecclefi* conceditur , leget ad falutem condere fidelium * fc in rebelles legit i* ma cenfur* animadvertere . Ii idem quoque li­ teris aperte monftratur , ecdclir poteftatem Sia quavis laica poteftate non modo fa­ cile , fed & digniorem · Ceteram hic i , tc ceteri paenoaunati hurctici, adverfus ecclefiam impie debacchati , ccttatim ejus aliqua et parte nituntur diminuere autantatem . Nam quod in bonis Ar in malis ope­ ribus ftatuit feriptura « tollit Manicharas libe­ ram arbitrium : ad futim nutatu «crocat Aerius ccclcfiaftica jejunia : Vigilant io, contra ecclcfic decretam, facrileg* ccclefiafticorut* nuptias probantur. Vitiis prelatoram tantopere V*L denfes offenduntur , ut inde eorum ftatum damnent. Excellens a Chrifto cnnceffa ecclefi» poteftas gravia eft Marfilio , nec illam poteft ferre . At vero bis fuccedens Lutheran* feâas fons 8e origo Vvidcfas , cuique Luthcrus per omnia ferme conica rit , non aliqua tantum ex parte , ut priora illi hrrctici , fed radicitus totam ecclefi» enervare auâoritatem contendit. Ia enim non cum uno aut altero tantum luereticorum priorum, commercium habet, fed cum fingulis. Cum Manichxo namque humanorum aâuum tollit libertatem t cum Aerio , nihili facit praecepta ecclefiae .* Vigilantium fecutns , ecclefiafticoram pudicitiam proftituit , terrenis etiam illos poffeflionibus exuens. Paffim & ab unoquoque juxta hsrelin Vaîdcnfium predicandum veroum Dei decernit , nulla habita ratio­ ne prohibitionis iupetiorum : Marfilii item dogma probat , ne quis excommunicari poflit, qui ad txcularcs judices provocat it . Cumque omnibus his confentiat , non tamen quiefeii mala mens , œc pravum impiem ingenium fi · bi fatisfacit , nifi omnes longe fuperet impie­ tate, feqae hoftem prodat ecclefi* , aliis mul­ to infeftiorem. Hinc certe quidquid ab ecdefia Spiritu fando (aggerente conftitutum eft hoc. ille deliras , vcluti d»monio arreptas , conte­ rere, lacerare , abjicere molitur. Hic eft qui ussiverfitates afpematar Ar generalia ftudia, ci­ vilia dominia jîerplcxa reddit te incerta, ecclefiafticû poflcmooes adimit , Ar decimas cleri­ corum lubjicit laicis . ipfoi bonaque coram Ccc hi»· ____ r«H Conone* Sixoniii. SttSKSit ammo Itic·*·· tributus jurifdiftioni j religiones fc re. A portati brachio virtutis tee fllot repellit » ac 1SHT catm ligioforom abjicit faftûuta * tenteras ecciefia vana ronon molimina finftraror. Et quemad- CMPTI •s*·» flocci pendit* mfaimeqne curandas pronuntiat. modum facile foils calore ait diflolvitur * fed- ·*·* Quid ptam f Sacrum ille ridet canone·* mifla * lim hog· ditiae virtute impfosum coufilia viu dfe* fimos faafcocmn pariter fc reliquiae tollit * preces fidrBmu ad eos dirigi verat. Hora* ca­ nonicas * vocales concentus , eos potiffiuwm Si in templis aha voce cflenretor* fubfanaat. u&as etiam in ecciefia pie ae laudabiliter conftitntaa csremonias ridet. Nec his contentus eft * nifi fua virus perfidia * in divina quo­ que fecramenta cncnarifti* » ordini*, confir­ mationis * * pernitentia evomat. Quamvis autem omnium ferme barefum portenta » qua inducere ftsdet , antequam ipfe nafceretnr » islet ecclefiaftica center* eflent praeite ) ne B tamen haberet * fit quo gloriaretur fadscumcite* Pbfliftbaus ia fuperbia fue * exprobrareque agminibus Dei viventis non poflet * aut fa Irene* * «defiam foonlam fuam tam exccrandaa blafpbemia* eflvtire * in celeberrimo Illo Cànftantieufi concilio reprefia eft Vvideffi ( fc fa eo * Lutheri tc fequacium ) tam effrenis Ie prius inaudita infania. Proinde dum tejcfta eft impiiffimj bstrttici Vvideffi dementia , dum Marfilfl , dum Valdcafium , dum Vigilanti!. dum Aerii, dum denique Manicbei i fimui etiam corruit Ic funditus everte eft temeraria fc impudens aflettfo coram * qui calumnias, blaf. Jihemlas » atque herefes pnricripta* tuentur fc nitantur . Cujufmodi font Luthers* , fcqua- C cdque illius * Melanchthon * Carolftadiu* * Lambertos , Zutagliu* , Oecolampadru* , fc ceteri hujufce conjurationis exccraod* compli­ ces t quos ideo ex nomine citavimus , ne pelti­ fero* illorum libros quis tegere audeat , ne vi­ longe ab ecciefia catholic* doginatibot abfint* taasen inter fc admodum diffident * dom alii anam » alii aliud tenendum arbitrantur. Ex cis cairn noamflii faoâonim imagine* deji­ ciunt , alii contra erigunt : quidam huma, nas diidplura* , et venenum pietatis repro­ bant , quas alii » ut apprime utile* * deten­ dant : iteratum baptiimum ab aliquibus fui· ceptum alii omnino eaecrantur. De enchariftia ioiuper minime conveniunt. Nara eorum noo- null» * folum efle Cgnum corpori* It fanguinis Chrifti in euchsriftia contendunt t alii vero ve­ raciter efle Chrifti corpus It fangomem certo profitentur : in hoc tamen a veritate diffiden­ tes » quod (abftantiam panis Ic vini cum cor­ pora Carifti aflerunt remanere · Eo etiam ve. lania devenerunt eorum nonnulli , ut Spiiitara Dei jafcaate* fe habere > fcnptura* facra* luce clariores affirment * omnibus facri* interpretibu* rejcftis , qndres tamen plerique alii refragantur. Sunt h alia non pauca , de qui­ bus inter fe Lutheran! digladiantur . Hax au­ tem difcrepsntia plane indicat. quam a veri­ tate fint alieni. Veritae liquidera ubique fibi confiât * oufquam diffidet. Non enim Spiri­ tus Dei fpiriius eft difleufioni* . Cum itaque in hi* qu* ad fidem feeâant, tam manifrftarie diffideant , perfpkuum eft eos nullatenus in folidr veritatis radice (hbiliri . Eo* enim* pereis dogmatibus inficiatur . Quo fit ut non qui ab'unitate ecciefia diffident , relinquis param demiramur * quonam paflo tam impu­ Deus in maou confitii fui, ut nec fibi ipfisnec aliis berçant. Contra vero catholicorum dog­ dentes fint hodie , aut tam arrogante* Lutnerani * ut damnatam Vvideffi damnati viri domatum inconcuflâm veritatem dcmonftrat onus Arfaam audeant difleminarc, esmque proba­ It idem contentes : inter qua nulla unquam poterit inveniri dtfeordia . Unde fatis explora­ re , pnsdicare » feribere, aut divulgare non tum eft, illa a Deo proficifci, neque aliquan­ erubeicant, quam temper ecciefia Spiritu tendo difiblotum iri, quantumvis c* evertere nifto illuftrata rejecit * refpuerunt orthodoxi * ____ ma- _tantôt veritatis inimici . At vero Lutherans probsti doftores exeerati font : quafi vero gis fit paucis, iifdcmque temerariis , errorum ------------- D doftrina , a parte mendacii ( qui diflenfiouis * " * fpiritos eft ) exorta, tandem vetari fenum eialatoribus credendum , quam omnibus doâorirefeet t nempe ufque adeo pudendos atque exebas * teoâis msrtjrrfoas * scademii* , epileo- - pis , fummi* pontificibus , generalibus conci­ liis * quo ftultius dic! nihil poteft > aut foriofius - Nam que major ftultitia * fi non fatenia dicenda eft potit** quam quod pmdamnata* tot retro teculis harreie* revocare conantur, fc extinftoe exerrandarum blafphemiaram cineres ftudent ex inferis denuo fofeitare ? Ai certe fa vanum laborant * cum advertes Chriftum fc ecetefiam nihil unquam feliciter attentetur. Quapropter quantumlibct tumultuentur, innu­ mera* lacet infipientinm hujuimodi caterva» in animarum fc corporem perniciem, ad nefariam impietatem tuendam teenni* fc fraudibua alii- E dant : quotquot libros ad firmandam exccrabifem hanc fe&am eonferibant * quantumvis surgis fc calomnias teas compofito fecatoque termone tetagant adumbrare j quantumvis uenique fa eccfcfi* catholic* confpirent exitium * impii tamen eoram conatus m ventos tandem efiSneee fc vane&sm . Zelatur enim Chriftus qo* M ndci dr unutii potiflunum finceritate confiftit * etc patterns eft aliquando fidem ecdefi* iniquis hsretieonim coojuratiouibm cor. romp*. E* propter dm» «am ilii oppugn*** * crandos illa continet errores * Ic tam male fibi cohrrentes , ut facile fugienda apparear fcdeteftanda . Et quia fuapte natura tali* eft eii fmodi doârina Lutheri * ferpentina quadam malitia laborant * quod dolente* referimus * Lutherani orthodoxorum procerus* libri* eam inferere , quo eorum prsttcitu facilius foteipiatur · Hfoc impiis tum prrfstionibu* * tum annotationibus marginibus adjedis , tum fcbolii* * tum fodicihas , limpidiffimos flfos fon­ tes catholic· pietatis , Ic antiquorum dofcotum libros * virulento felfure damnati fui er­ rori* inficere srolfantur : fed non poteft adver· fus veritatem przvalere fellita* : veritas enim fuper omnia vincit. Nam cum Deus veritas fit * tc Deum nemo valeat teperare , nec ve­ rita* certe poterit aliquando ulla hereticorum vectaria fopplantari. Quare oou eft quod edi­ torum librorum copia glocientur Lutheran! * tam enim poteft ndfanda feriptoram farrago damnaram impietatem firmare * quam ftraao»nc* ftipul* fundamentum domus reddere ftabi- >mm . Noa enim pluris faciunt hujufmodi li­ bros orthodoxi * quam pulverem quem projicit ventus a facie terna t habitui idem judicium * tam CONCfBVVM SlMONBMfl. ii >7 SSSJJSBt libri· , quod pre- A bertatem lafciviendi iudajgcnt. Quibus reMo ' ΑΜΝΟ T . >· velo fc abjcAa («calla * ad foculum redeundi CHMirri CBttrpi redeores horefiareho , quotum ita faut fcrtpta rj*s. pmpettds tcoebri» fepulta , «t at eorum vtftffacekatem rdmat, ftâpoftaûam permittunt. »>*»· Romaaoeem poatificom decreta , decretale» epL gta quidem faperfint : quapropter fruftxt labo­ ftolas t etiam fc caoooes conciliare» enervare rant , in feribendis libris fua perfidia , aat contendunt. Veteret ecclefie ceremonias , tc receptas tot annis laudabile» confoetodines ri­ diculas ccnfent. Et * at ad impietatis comulam addant , Iaeram feripturam agere ac refigere noa dabitaot} ac reuâo fimi» patrem ornodoionua vellicare , ft ad fuam fenium repro- foam vefaaiam publicis coneiooibtt» prodendo. Nec enim ftabiHchtur » fed peribone · ficut prionim , fic horam impiorum hareticorum cam fais fcriptîs defideria , neqaa contra ec­ clefiam ï>ei pravalebunt , qua gloriofa io fir­ cola permanebit , de illis ( prout ft de cete­ ris haâcM» hatcfiarchir ) triumphum . tnfignem relatura Generale decretum , contineas harefeoa, qua nuoc pailulant , fpecic», earum deteftationem , modum judicandi ae difccmendi ha- reticos ac relapfo» , formam ft ordinem procedendi contra cofdem ; eorumdem etiam acetba· panes , ac'demum exhor­ tationem ad principes pqteftatefque freu- lares ’ de illis pronigandis It extermina·- di» . •daraato oiftrttitat drv»M, tittll fittlht jl- Rswsim reriqfo friiiyttr tfrjiulb , , erthitftfifH» GMIm- rUs» CT GernMm· frituu , « Frfftit ca»ctU pleraque alia tam forda ac male olentia naufeaoundi evomunt, ut qua-> fi ex profeflb habeant , fpeciem ac decorem fonde matri» ecclefia»·» non babenti» macu­ lam neque ragam » fotdarc » fpurcarc » ac contaminare. Veriti ergo » ne hoc veneficum viro» in nobis credito dominico agro radice» ageret » ac vclut cancer crefreret in perniciem •noram; officii noftri paftorali» efte duximus» Vepres hurjufmodi nocivas falce auétoritsri» eccldiaftice refecere » ft plantulam » pri >fquam fobolefcerct , ft in piares ferperet , radicitus evellere. Htnc eft quod in hoc noftra provinciali concilio , quod ad corrigendo» exceflu» 1 ‘ ft cxtirpsndas herefee » juxta Calchcdonenfe ac Laterancnfe concilia» adunatum eft , ad Dei honorem » fidei orthodox* exaltationem » imfcamC ac fubditorum noftrorum parem , augmentum ft tranquillitatem t dusitnus habito fuffraganeorum noftroram confenfu , ac multorum di­ vini ft humani juris interpretum confilio » his tantis periculi» lalubriter ac celeriter providen­ dum : Antiquo» fcilicet canones ( quorum uti3ue cuftodcs fc exeeutores conftituimtrr ) aut celerantes , aut renovantes « feu ex poteftate nobt» conccfla , interdum adjeftionc pono communientes . In primis juxta fac■·><»■»■· them»titamur omnem haerefim , extollentem fe .* ^Γ***^* adverfus orthodoxam * catholicam ecclefiam . “**’ Univcrfd» infuper , qui aliter quam Romana credit fr praedicat ecclefia , credere fc pertina­ citer alferere attentam , cjufmodi concilii au> âoritate vetat hureticos & pertinaces » fr u communione fidelium feparatoa declaramus . Ecclefia quippe unireris errare non poteft : utpote qnr regitur Spiritu veritatis , fecum ma­ nente m sternum , ft eum qua Chriftus ma­ net ufque ad confummOtionem foculi. Quo ctfi diveria » fc nodnunquam ( quod foptus neoterici hsrcrici objiciunt ) pugnantia propo­ nent decreta , nihil tamen eft m tanta decretorum multitudine * quod fidet orthodoxe * obverictur . Sed ab uno codemque fpiritu · **»«<·. edoâa foit » ut ita pro conditione temporum * ftatoeret., ut vitam fuerit conducibilius : ejufdemque concilii auâoriute , credentes, tedep- ,^„7* ratore» , defcnfores » ft fautore» hmreticorum «. excommunicati, ». agendam perpetuam poenitentiam in pane do· res poena condigna puniant. Deu* enim » qui <*Η***?' ***** * *«a*b ja&n fe“m fe™“ recipiat. Ceterum quia Martini Lutheri libello* pcrniciofo*, jampridmn m epitroporum numerus per factos canone* ad de. Cum fuo auâore a fandiffimi* pontificibus Leo· gradationem requifitu* non facile poteft adu· ne papa tc Hadriano nec non Clemente papa mo. ** ** nari » concedimus , ut cum facerdos aut alius derno, damnatos , a nonnulli* nihilo fcciu*, tiin facria ordinibus conftitutus fuerit pro crimi­ Β more divino te pudore humano prorfu* abje&is » ne hnrcfis degradandus , poffit » acccrfiti* ab­ adhuc evulgari, legi, tc circumferri. Propterea batibus » aliilque prclatis, foin* epifeopus de. prohibemus fub pana excommunicationis late gradarc· Qui in hvrcfim femel abjuratam reci· lententi· , ne qui , cujufcumque conditioni* oerint , ac velue canet ad vomitum redierint , aut ftatus exiftant , predifti Lutheri libello* , tamquam palmites aridos in vite non manen­ aut qui ab eo tc fuis fequacibu* prodiifle affe­ tes , foras mittendos decernimus , & feculari rantur, deinceps comparent, habeant, tc cir. BsMqm> fediciofine ulla audientia relinquendos. Relapcumferant : aut in concionibus publici* , feu raamu* um autem in barefim, juxta decretum Alcxanprivatis confabulationibus, laudent, approbent, tueantur, aut evulgent. Pono cum, fecundum W·* ·*Ι··Λ* dri quarti , declaramus eos * qui in judicio ***’ heteum abjurarunt , tc poft committunt in apoftolum, alio* dedit dominos apoftofo*, alio* ipfa « licet prius harefi* crimen non plene dodores» alios propheta* : hinc eft , quod di- «uiucamut. ftrifte juxta façrum generale Latcraneafc con- ^**/*·*** Contra ipfos probatum fuiflet . Infuper cos , cilium prohibemus , ne paffim liceat cuivis S|Ui in una fpccie h®refis commiferunt , auc n uno fidei articulo erraverunt , te poft (im­ Sredicationis officium ufurparc : neque ad prspliciter vel generaliter harefim abjurarunt » fi icandum prodeant , nifi quibus aut a jure , aut a papa , aut epifeopo loci , licentia con· extunc in aliam feccicm herefis committunt t cedetur . j^amado ftûm frttJUtebtuu , aifi mit* V*··· vclut relapfo* in nerefim decernimus judtean· dos . Protere* is , de cujus laplu in herefim raarar ? Et veritas ipfa dicit In qvangelio t Jtmimtift mtQit , ttt mitM efertriet i» ·***·»· pote abjurationem conftiterit , rei nunc con· mtffim Γ»λ» , Joannes qup^ue Baptifta , fpeftat : fi poft illam haretico* deducat t accep­ cialis fu® miffionis teftimonium protulit dc tet » five aflbeiet , vcl dona ac munera eis feriptura , dicens : Eft v* ehmuttit i» tltfer- J·^ ·· mittat» feu favorem cis impendat , qui exculari non poffit» merito judicari debet rclapfu* : ra : tlirilift vim» iemim t ficut dixit Jfaias cum illum ex approbati a fe erroris confequenpropheta . J Ordinamus Infuper , quod fulfraganei no- Di&9 tia, non fit duoium id feciffe . Noviffime, ab· ftri , fi viderint aliqua loca efle dc harefifui-j. adjici·, jurans in judicio hrrcfim , propter vehemen­ peda, per fe aut alios idoneos quamcitius ad tem profumptionem , fi iterato labitur » licet illa accedant, &ab illis de vicinia exigant fanon niiflct plene probata, relapfus dicitur. CeJa,** tenim relapfi* ctn refipifeentia non profuerit ad cramcntum dc prodendis hujufmodi hcrctici* , evitationem panse temporalis » tamen cum ec­ D ac conventicula illicita facientibus . Quibus _ clefia nulli claudat gremium redeunti , non funt ctiam diftride prsteipimus , ut ad hoc exe-m ama*.!· quendq diligenter invigilent, te in negotio <* ipfis relapfis» fi panituerint, & panitenti® fi­ go* apparuerint , panitenti® & çucharifti® fahujufmodi heretic* pravitati* , fummarie. te cramenta deneganda-* Qui de harefi deprehende plano procedant. Et fi in expurgando hu- &&· jufmodi fermento fuerint remifli aut negligcn- SXSTT fi fuerint fola fufpicione notabiles» nili justa tes, intelligant fe pana* incurfuro* qu* in favati* confideratiouem rafpicionis» qualitatemque per­ fonas » innocentiam fuam congrua purgatione cro generali Lateranenfi concilio continentur . ■“·· Pana* infuper reformident , contra inquifito·" monftravcriut, anathematis gladio feriantur , res in officio delinquentes, in facro Vicnncnfi _ tc ufquc ad fatisfaftionem condignam ab omniconcilio promulgatas . Conftirutione* autem bos evitentur, Hcrcticonim bona tamquam reo. Urbani V. Clementis V. tc Bonifacii VIII. r^r ».u. rum fefe majeftatis» fi laici fint» fifcofecula· ri applicentur i fi vero clerici » ecclefiis, a qui­ diligenter obfervent fuftraganei noftri . Obfc· ·*. eramus autem per vifcera mifericordicDei no» <·«*“· bas stipendia receperint. Confifcationi* autem caecutio non fiat per judicem fecularcm , nifi ftri Chriftianilumnm regem dc principem ac doprius a judice ecclefiaftico fuper crimine fen. E minum noftrum fupremum , ut pro feo lingu­ lari xclo miroque affitdu te incredibili devo­ tenti* pronuntiata eititcrit. tione religionis Chriftian®, a fuis terris tc do­ Ceteram » quia intelleximus per nonnulla lo­ minii* univerfos hcretico* confcftim repellat s ca provincia noftra quofdam ( qui in nulla un­ quam academia incorporati fuerint» fed in ver­ exterminctquc hanc retram te diram luem h«ba Lutberi jurarunt» aut Luthera funt nequio­ reticorum , qu* in dic* magis ac magi* pullu­ lat : res haud dubie inaudita, cum ab exordio res) monopolia illicita facere , tc occulta con­ nafcenti* ecclefia ufque ad hcc noviffima temventicula, nec non cum laici* fefe in penetraKra regnum hoc Curiftianiffimum ( ut inquit Iftms domorum recipere, te cum idiotis ac mu­ ieronytnu* ) haereticorum prodigiofi* monlierculis convertar i·, de fide catholica difputare, it non fecus quam impius Montanus cum fuis ftri* caruerit . Proinde principes orthodoxi » fi Chriftiano nomini contuitum efle volunt , Prifcill* & Max imi! Ia, fimplicium animos elu­ fi religioni* Chriftianr ruinam metuunt , dere fafeinare, inter hac jadames fe habere λ occet te lift e\'v*M’ COMCIII®H tlNONINII· 1if> ΑΜΝΟ MCcflê eft in exterminandis prcfligaodifqoe A AMNO DECRETA FIDEI. CMAim hareticis omnes fao* contras intendant, om­ Chuisti Mas. is»·. aem faam poreftatem exerceant . Periculum alioquin eft, ne Petri navicula oocriatnr fl*, L dibus , ac demereatur in profundent t nun­ ANCTUM quidem fe iadiflotobile viri quam cnim fic undu jadataeft ecclefi· navis, fe uxoris vinculum : at vero magnum iftud ne ventis validis ( id eft vanis dodrinis ) imin Chrifto fe ecclefia facramentum , quam ille pulfa , fie undique procelli* agitata . Inde » tantopere dilexit, ut fcipfam traderet pro ea, mms. 9, quod Cfcrifto in navi dormiente apod Matquo illam fandificaret , mundans eam lava­ ___ toXun apoftoli fecerant ioftante naufragio > cro aqua in verbo vit· , 8t exhiberet (ibi gloc,ame>ae» neceflè eft , 8c dicamns t DrasAs*, riofam, non habentem maculam neque rugam. i. jt m·' /a/*· »·» t partons . Novilfime ordinamus · Cum igitur eam fibi in fide defpoaiaverit , ab MMtM.t»· quod redores 8c confales civitatum , juxta faÀ*“u erum generale Lateranenfe concilium » corpo­ ea proteAo per infidelitatem , aut ullum circa mores errorem , non eft aliquando divellenda, raliter prsrfteut facramentum , quod fideliter 8c efficaciter ccclefiam in hujufmodi negotio B nec ullo patietur Chnftus a fe divortio illam hrrefis ( cum fuerint requifitj ) juxta Tuum fauarari , cum qua fe faturam fpopondit ufqne ad confummacionem fcculi. Es quippe OO<1 officium pro viribus adjuvabunt , manuique modo fponfa , fed 8c domus illa Dei eft, qu· porrigent adjutrices .. Epifeopi autem vel m3uifitores dum ia hujufmodi negotio procecolumna eft 8t firmamentum veritatis , firmiter ■dificata, bene fandata lupra firmam petram. tmt , fe a facularibos judicibus forian ex­ Jn quam licet defeeodat pluvia , irruant ven­ communicatis fublidia poftulant, nullam ex ti , inundent flumina » everti tamen non po­ participatione hujufmodi' excommunicationem terit , neque porta inferi praevalebunt ad ver­ incurrant . Pracipimn* tandem Gngulis fuiraius eam, aut aliquando poterunt illi , qui ex­ ganeis noftris , ut hoc noftram tam falubre, pugnant illam a juventute fua. Non cnim dor. tamque pro conditione temporum neceflarium micabit neque dormiet qui cuftodit eam t is ftaratum , fais ftatutis fynodalibus adjiciant , nimirum , qui alcendens in altum dedit quofac in prima eorum fynodo faciant publicari . dafu quidem apoftoloa , quofdam autem pro­ Datum Parifiis in prima icffiooc concilii no­ ftri fada apud fratres eremitas fandi Auguphetae , alios vero euangeliftas, alios paftorcs ftini , anno domini MDXXVIL die tertia C & dodores , ad coafmnmat tonem fandorum , in opus minifterii , in ardifiestionem corporis Februarii . Chrifti : dooec occurramus omnes in unitatem fidei 8c agnitionis Filii Dei, ia virum peifednm , in menfaram astatis plenitudinis Chri­ INDEX DECRETORUM FIDEI. fti : ut jam non fimus parvuli fluduantes , 8e circumferamur omni vento dodrinu , in nequi­ ETERUM , quia magis folent Termo­ tia hominum , in aftutia » ad circumventionem nes particulares moribus efle accomodi , erroris ; fed maneat nobifeum in «ternum Spi­ quam umverfalet , jam fapercft , particula­ritus veritatis ; 8t fandificet nos in veritate . ria quedam decreta fuper renafceotibus non­ Ea , inquam, tabernaculum illud Dei cum ho­ nullis prefatis erroribus in medium proferre i minibus, in quo habitabit cum eis, fe ipfi po­ quibus tum per fandas feripturas , tum per pulus ejus erunt : fe ipfe Deus cum eis, erit eofacra concilia , traditionem ecclefi· , anti­ rum Deus. Extra quam, non fecus ac quondam quitatis confenium , tum per inconcuflum ecextra arcam Noe, nemo falvns elfe poflit, quin cleiix ufum , 8c certam ejufdem audoritatem D infargentibus hxrefum procellis obruatur . Ea cjufmodi elidantur errores . Quorum quidem Î'pia una eft domus, inquaagnuapaCchalismandecretorum index fubfequitur . ucaricft juffus, fe extra quam participatio menf* domini nequaquam poteft haberi . Eadem quoque unica eft domos Rahab, qua conclufi, I. De enitete CT infellibilitxte ecdefi*. 11. Q»cà ettlefie usu fic invifibilit . evadunt exterminium urbis Jericho * neque an111. Dc en&eritnre feercrnm tontilicrnm . cipitcm fentiunt gladium , in exitium hoftium iv. f^usd ad ettlefiem ffcilct eleterminere , qu* fidei 8c ecclefi· exortum. Una igitur fanda fe libri fint cenenici . infallibilis ecclefia , que nec* caritate decidere poteft, nec ab orthodoxa fide deviare i cujus v. cljc firmiter creienie , yva m» nnti•enter cxyreffe i» jcriftere . audoritatem qui in fidefe moribus fecutusnon VI. De cenflitntienibei bemenic . fuerit, quafi Deum abnegaverit , ( cui glori* vil. De jejnmit ectlefiefficit . in ecclefia fe Chrifto Jefu in omnes generatio· vili. De celibet· feeerjetnm . nes ) infideli deterior habeatur. 1iu De verb, tr frefertim menefiicu . x. Q»mi fifteen fine feeremente ecclefia . E II. XI. De fecrificie miffe . XII. De fxtiffetlime , fnrfetene , cemmeCum adeo explorata fit ex feripturts tum uni­ meretime tifnnfloram . tas ecclefia, rum fanditas, ut qui fecus aufit af­ xi II. De veeeretiene fenilernm . firmare , manifefteftatim impietati* convincatur, xiv. De veneretiene fecrenem imeiinnm. apettiffimum autem in hrreticos argumentum , xv. De libere erbitrie . fequo minore negotio contundi queant, fit ejus aodoritas; cujus definitiones fe decreta , prop­ XVI. De fide CT eferibei . ter fui clamarem , qoo facile fint cavillis fetergiverfationibus obnoxia ; operaprocium fe fauros efle putaverant , fi quam infidari non pofiunc , dolo tandem fe venutiis eludant. Id quod tum demum aflecuti focrint , fi pro fen S C Cantii. Genet el.TcKD. XXXII. Ccc g ten- κ if; COHCIll.M S.nonih... gJSMœt * ANNO tentia Lutheranorum invifibilis dr tota fpiri- φ apoftolis ( quibus fuecedant epifeopi ) legiaaM XffiMST CHRISTI tualis., ac proinde nobis incognita ciedatur obfervatum, u< five mortnuri Grrcocum occor· CMRUT^ *»*»· ecclefia . Nam quis futurus contentionis norendum foret, feu pacandafuperlegalibusoborssat. dus , ubi provocatur ad judicem > qui nec inta feditio : non centurionem, non promifeuaan veniri, nec inventus internofei poflit ? c plebe multitudinem acccrferent, fed pnrfeoMms.iI. inquit Chriftus , fi β tt ttnifit»tttt ttrrifitatttt firtttr tttt tem fibi Spiritum fandum fonâutn affirmarent, cujus inrm Mt^itrit, jit ttdtfi* . Quid autem crafftinâu quod jaftam eflet 8c «quum lanciretur . fius , aut quid inutilius fingi poflit , fi prorQuod ii ubi duo vel tres in nomine domini Congregantur , ( licet fibiipfis relidi falli poffus occulta fit A imperveftigabilis ecclefia, cu­ jus majores natu admonet apoftolus , univerfo fint ) continuo tamen io medio eorum fit do­ mibus , quanto magis, ubi futnrnus pontifex, gregi, non quidem inviiibili , attendere > in quo cos Spiritus fanâus pofucrat epiicopos ad ceterique primores ecdefiaftici conveniunt , ut vegendam ecclefiam Dei ? Numquid invitibilis herefibus fubinde pullulantibus occurrant , 8c dominicum agrum lubortis expurgent «isaniis ? illa, a qua pro Petro, cum carcere teneretur, affidua nebat oratiq , aut in qua Timotheum SanAa igitur * inviolabilis cft lacrpjum conci­ convariari ducet apoftolus ? Non igitur fide B liorum univerlalium auâoritas , cui quifquia ·’*■ »· tantum ic internis charifmatibus, fed confefpertinacius refragatur , hoftis fidei jure optimo fionc fidei, ar externa ac vifibili facramentoccnferi debet. ram participatione conftat , fetnperquc conI V, ftitit ecclefia, qux ab ipfis incunabulis, com­ muni 8e prefer ipta unius fc ejuidem fidei pro* teftatione non caruit . LAsum cerpw , inquit Magne profcAo fuit , femperque futura eft Paulus , ·»»«< Sfiritui, mus dsusfeos , «m #. fcriptura (acre auâoritas ; in qua nihil folium, drs . Sed nc ab his iqvifibilibus tantum pen­ nihil otiolum elle poflit . Cum enim non hu­ dere videretur ecclefia, unumadjecit baptifma. mana voluntate allata fit aliquando prophetia, Etenim ia uno fpiritu omnes nos in unum fed Spiritu fando infpirati , locuti flot fanâi corpus baptisati fumu* I five Judxi, five gen. Dei homines , omnis fcriptura divinitus infpitiles, five fervi, five liberi, omnes in uno Spi­ tara, utilis cft ad docendum , ad arguendum , ritu potati fumus. Qtiifquis igitur tergiverfanad corripiendum , & ad erudiendum in juftidi ftudio invifibilem & incertis fedibus erran­ tja. At nihilo minus mutilum cft & prorfns tem dixerit ecclefiam, non hzrefim tantum diinvalidum fumptum e fcripturis argumentum a xifle > fed hcrelum omnium puteum fodifle fi pro cujufvis arbitrio, quod adduAum fuarit, factum aut profanum , canonicum aut' apocryjudicetur , fihum habeatur , vel quod in canonem ad odi­ um rcccptunaquc fuerit , indoAi 8c inftabiles I II. depravent ad fuam ipforum perditionem , ac Abfurdnm non abs re videri poflit , fi tanto paffim cerdones , ac infimx plebis homines, in iT, ftudio veteri iynagogs Deus adfuit, ut fi quid eam quam fetncl imbiberint , fententiam perti· in lege difficile vel ambiguum occurreret, quod nacius detorqueant . Nam quid promovebis , τμΒομ, citra controverfiam a judicibus & legifpcritis cum fi quid defenderis , negetur j es diver io, * pefasp. fi quid negaveris , defendatur ? & tu quidem abfolui non poflet, dcligoato, tamen coetu non carerent, cujus arbitrio res tota finiretur t ec­ nihil perdes, nifi vocem in contentione : nihil clefiam autem longe (ynagoga potiorem ita neconfequeris , nifi vilem de blafphematione lau­ ceihriis deftituat auxiliis , ut ôrorfus non ha· dem . Nullus quidem tam deploratus quondam beat , cui luborta dc fide quscltione tuto fatis furrexit haereticus , qui non fuum errorem inniti poflit . Proinde cum certa fit & infalli· q fcriptura tueri conaretur : nulla tam abfurda, bilis ecclefix regula , nec aliquando invifibilitam impodens haerefis , quo non facris utcum­ tatis pretextu tandem cludi queat : ca profeque fulciatur eloquiis, fed corruptis , & a gc-> Ao facris generalibus conciliis auâoritas dero­ nuino fenfu depravatis. Imo vero fi quis litcna corticem tantum, fuo fretus ingenio percurrat, gari non potcft , que proxime univerfalem refi penitiflimos fenfus cum ecclefiafticis interpre­ prefentant ecclefiam . His enim conciliis fi ea decernendi queued Cnccritatcm fidei , 8e tibus noh penetret » via unquam confutabitur hcreticorum ver fut ia . Obortis igitur dc fide extirpationem herefum , ecclefi* reformatio­ diffidiis , fruftra lupe fcriptura confuiitor, nifi nem , & morum integritatem pertinent , poteftas adimatur , nihil certum , nihil itabilc ecclefias certa & infallibilis litem dirimat au­ âoritas , que canonicum librum ab apocrypho , futurum eft, nihil denique * quo hxreticus ab orthodoxo poflit internofei : cum ille frequen­ catholicum fenfum ab hrretico , germanum ab ter tutu impendio loquacior, tum pervicacior, adulterino, difeernat. Hac nempe velut inter­ pluribus ( licet perperam intclleâis ) feripturanuntia , patrum Sc factorum conciliorum orga­ nis , Spiritus fandus docet nos omnia , 8c fugrum teftimoniis falfo glorietur. Ncc erat, quo veterum quondam hcreticorum retunderentur E f;etit nqbis omnia : fine quorum aufpicits, qui jnfultus , nifi ecdefiaftici proceres apoftolorum cripturs facrae fenfum haoerc fe jaAitant, non exemplo concilia celebraflcnt , quinus fanâi intelligunt quas loquuntur , neque dc qu>bus Spiritus auâoritatcm ferocientibus illis , & re­ affirmant ; fed videntes non vident, A- audien­ rum humanarum fcientia tumentibus , oppone­ tes non audiunt. In enumerandis itaque cano­ rent. Quo fit , ut fi conciliorum auâoritati , nicae feripturs libris , qui preferiptum ecclefie fub hae temporum calamitate , tantillum depe­ ufum & auAoritatem non fequitur, facrum Carreat, protinus velut ab inferis fufeitaur fint thaginenfe concilium tertium , Innocentn A Gedamnatx hxrefes, neque deferuri fint qui hinc lalii decreta , & denique definitum a fanâis Ario, inde Neftorio, ceterifque id genus peftipatribus Jibrorum catalogum rcfpuit, aut in ex­ bus, palaaHubfcriberc non formident. Etfi au­ ponendis fcripturis non pafeit haedos fuos juxta tem nonnihil quoque laicorqm interfit , quid tabernacula paftotum , fed fodit fibi cifternas credendum fit , quid agendum , id tamen ab diflipata», quae continere non valent aquas: A c Iprc- ÏIO C\Im*U COMCILIOM Si muw. £SS£.’aïît . n«« anno ' ^Nttb octhodoxotnm petram veftigib , proprii A tificibas ftatutum fit, aufu temerario retant Ar. "anno” fublannct f An non attendit verba Chrifti è CHAHTI CMun ipiritus judiciam (equitnr: is veluti ichifmati2ai, M nnifpiam · praftanda Scribit At Phari>>*·* •i* cm· It bnaeicoo Mutism iMtetor te fautor.· tis obenientia ob quamtumvis apertam mo­ tuita temeritate reprimatur. ram impuritatem avocaretur , Ouvrât , inquit, fnùreuvfne ii*erint ttebt, [tnue CT faite ; /c- Mm* · j· V. tenelent Miras efere tUemn utile farte : te ad fuos converius , quibus regendam committebat Ampla certe fcriprurx latitudo , ingens Ie incompcthenfibilis profunditas » pernicioTum eft ecclefiam , £râ etet nnelit , inquit , m< aud»r: ίΛ., Cr fa M nihil admitten­ mo quidem jure. Nam cum filios patribus, te dum potetur , quod non e fcriptura dcpromMmjAm ptum fit t multa quippe a Chrifto ad pofteros (obditos poteftatibus fublimioribus oporteat el­ fe morigeras, non Colum propter iram , fed et­ JJ^·****1· per manus apoftolorum ore ad os te familiari , “^colloquio transfafa font; qu* et fi in facra fcri­ iam propter cOnfcientiam ; nec in iis tantam ?|U· jure divino cauta funt , fed quo vel ad ptura expreflc contineri non videantur, incoa2^"^ f»ffe tamen tenenda veniunt · Nam quod ge- B amiliam aut ad reaipub!icam pertinent ; proa fedo qui prrfunt ecclefiis patres funt . Tfaet fi i.cw.4. pc Hia nua fledamus orantes ad orientem , fed te ladseras etiUie fefaieren» beirelu te Cbfifie , in­ crafandc euchariftia percipiendas ritus » vel quit Paulas , /rd n·· eteltet fettit : tfe ebi, eorum qu· dicuntur m baptifmo verborum, ait, in Cbri/ie fer eve^fttiee» ι>·> ferai. Née pa­ gtftorumqne, Ar ordinum, atque interrogatio­ tres tantum funt , fed te in libi commiilbs ponum te reiponfionam, quis facile eiplicet ratio tettatem accepere, fccolari non inferiorem, in nem? Et tamen omnia hire, operta licet & veaedificat tonem quidem , te non in dcftruttio•itP‘ pet***1"** fnper humeros , atque ita i«• plemus , ut a magno pontifice Chrifto-aut pri­ nem . Que omnia cum client prifeis olim pa, mitive eccleli» proceribus tradita . Ad hrc , tribu» perfuaiilfima, non inveniebatur qui non' ultro juffa capefieret , cum fynagqg· primores ubi que Io feriptum eft illud , quod a Chrifto jejunium aliquod te dies feftos indicerent , vel diâam commemorat apoftolus : Arariar efi maapoftoli a (anguine (uftbcato te idolothytis alx fis dare , fuaus nteifere ? Quis feripto redegit ca , que per dies a rciurre&ione quadraginta (linendum elle. Quin Paulus hominem conçentiofüm , legem illam de velandis mulicribis dominus cum difcipulis de regno Dei différait ? atque alia id genus multa i gun fi [triim C non probantem, quod ca forte non inniteretur (criptur· , eccleitallica conluetndioe refellen­ as, fer fiefU , ure iffin mandnus , juxta Joandum ceofuit, qur contentiones hujufmodi non nem , arhirraarar fefe tefert ei , «ar [trieneU fin, libret . A quibus non longe funt fymbo­ admiitit . Oponet itaque ptwpotitis obedire , te lubjacere eis, qui pervigilant , quafi ratio­ lum illud apoftolorum , 8c quqd fine undione nem pro animabns noftris reddituri ; qui fi non fit confirmationis (aeramentum , te niiu­ quid inftituerint, quamvis huyuy rei certum d< per benedido miff· factificto aqua mifceatur, icriptnris rson proferatur exemplum , caramdcm nt fideles vivifie· crucis figno frontem com­ tamen feripturarum etiam in hac re a nobis te­ muniant; pluraque id genus, que velut ex re­ netur veritas ; cum hoc facimus qdod univerf· ceptione quadam , & quμτ diâante Spiritu fando apoftoli tradiderant, veloti quod Chriftus ipfe tradidit , te in fui Cum fit omnibus ecctcfiafticis conftitutionibus , utilis quaedam hoocftas te fpiritualis prom1.ii.ci). commemorationem fieri praecepit. Oportet ita­ (edus incrementum elucefcat , in indicendis que nos au&oritati patrum confuctudinique majorum , ufque ad tantum tempus per tan­ tamen jejuniis infigniter emicuit , quibus ntbil aptius retundendas camis petulanti· potuit ihtam annorum leriem protelat·, etiam non per­ ftitni, com id genus demoniorum ( ut ad fpicepta ratione credere , eamque ut antiquitus tradita eft jugi obfervantia ac reverentia cuntum didum Chrifti referamus ) jejunio tanftodire. Qum fi quis eo prxtrxtn pertinacius tum te oratione pellatur . Nec fane quidpiatn , s.u. >♦· rejiciat , quod non legitur in feripturis (acris, exemplo Mofis , promovende mentis puritati ®*" ♦· commodius: aut demum exemplo Ninivitarum, * uo hcreticus Ar fchifmaticus habeatur. ad impetrandum , aut iram Dei placandam, eficacius ab ecclefiafticis quondam prelidibut /tavi. potuit ordinari . Qu» res apoftolos impulit, J*; a». ir. Si tanta erat fynsgogr majeftas , tanta Le­ ut quadragefimalc jejunium feodifiearent, qqo vities facetdotis audorltar , ut qui faperbiret, Chrifti fideles, non tam Mofcn , aut Eliam, nolens obedire facerdotis imperio qui eo tem­ quam Chriftum imitati , totius anni decimam pore domino miniftrabrt , decreto judicis mo­ exolvereot . Que vero a Callifto martyre in reretur , ut hac animad*erfionc auferretur ma­ quatuor anni partes difereta funt jejunia , quar­ lum de lirae) , cundufque populus audiens ti­ ti , quinti, feptimi te decimi mentis legem re­ ferant , aC figuram adimplent . Et velut quemeret , te nullds deinceps intumefeeret fuperbia , qua fronte in eam prorupit hcreticus au­ dam noftri temporis primitiae fûb illis quatuor !*»«·"<«·’ daciam, ut quidquid fcriptura non exprerfum, anni patribus offeruntur , ca quidem obfervantia, ur duodenaiius dierum numerus duodecim <«py. a facrofandis conciliis Ac luminis ccclchc pon- men- r ιι^γ Concilium Sbnonbnsb CAXOLUS V.JMn*. FKANC1SCUSL k. r&. _ , 110 9 ARNO mcn^n· numéro refpondeat * neque diflimili A tihcious Se fanâis ecclefix concilii*· indiâum akno . ««««v CHRISTI religio** ftatuta funt cetera vigiliarum jejueft , ut qui laciit ultro fcfe ordinibus man-C HK.1ST1 ijst, nia , quo pusiore* facris folennitatibus acceda­ ·*>*ciparcnt * |perpetuo caelibatus vinculo neâc* • mus . Ceterum quod ad ciborum deleâum at­ rentur . Nam, Q·» fine ux»re tfi- , fiiitittu g jMoyolulW · efi qnn domini funt , yeomodo pincent Dee . £ c£. r. tinet , etfi jam olim exoleverit vetus illa Mofaicx legis fervito* , quam umbram futurorum Qui nutem tum uxore efi , folicitur efi quu |K apoftolo* appellat , nec jam aliquid commune funt mundi , quomodo flectet uxori , <7 diverdicendum fit , aut immundum :. nihil unen fui efi. Degravat quippe animum , Se ad ter­ fauâius, nihil utilius potuit inftitui, quo pru­ rena dejicit ufus matrimonii : amor liberorum riens carnis lafcivia frenaretur , quam ut jejoavarum St folicitum reddit . Quifquis igitur niocuta Sc ftatutis ab ecclefia abftinentia die­ contra facorum conciliorum &' patrum decrc-th»(.v c.t. bus , a carnium cfu temperantes , cibi* tantum ta , faietdotes , diaconos aut fubdiacono* lege τοΐ«*·.Ι· aridioribus vefceremur . Neque profecto minor cxlibuus non teneri docuerit , aut liberas illis “?·*· B* lix auâoritas , quam apud filios Rechab morigiveJanone rejcâa, numeretur. turi patris imperium : qui , ne patris cdiitum B iu·?"* ’ violarunt , a vino perpetuo abftinuerunt . Si I X. quis igitur Aerianorum hujufmodi errorem , mille abhinc annis damnatum , 8t a Joviniano, Vigilajjtio, Valdenfibu* , Widcfto, Huf· Non abfimili fane verfutia veritati* inverfofit is, ac oovilfiaiis iftis diebus a Luthcro St fcres d<.v'>.iaverunt in vc dius ioftitui , quo miniftri puriores lactis ac­ & tollat crucem fuam , vadat, vendat om­ cedant altaribus , Se jugi pene (aeramentorum nia qu*· habet , A det paupeiibus , ad perpesulminiftrationi reddantur aptiores : quam nc- E tur proicilo tum obcJicntise , tum pauperta­ Shinetn nec ad fubdiaeonatuna quidem admit­ tis vota cohortatur . Si quis igitur votum ali­ ti , qui non fefe voto perpetue caftitatis adquod hujulmodi voverit domino , ctamfi per­ ftrinxiifrt . Etenim fi in lege veteri ii tantum petuum fuci it , non faciet irritum verbum fandis panibus vefcebantur qui ab uxoribus fuum, fed deiparz virginis , Ann*matris Samundi forent , fi procul a fuis domibus ha­ muclis, Se Rcchabitaruna exemplo, omne quod bitabant , quibus fua vice facrificandnm erat, firomilcrit implebit , neque tardabit reddere i ne conjueum forte polluerentur amplexibus : cd quar femcl dc labii* fui* egrefla fuerint fi quibas orandum eft , a conjugali commer­ obfervabit , Se faciet ficut promilit domino: cio fit ad tempus abftinendum : fi denique ?|uandoquidcm ruina eft homini , devotare a viduis , quas fuis fumptibus ecclefia quon­ anfto* , & poft vota rctraôfare . Quod fi dam alc .das admittebat , continentis votum quis iccus fecerit , aut haeretica pravitate cor­ exegerit jure quidem optimo a fummis ponruptus fccus facere licitum etie docuerit , is c VC- no . Concilium Smno nbmsi. SJS^iSSJ: 1170 juris turn divini tom naturalis infrsâor , A Chriftus faccrdotea bftitnit , quibas fu cor- "anno" poris potcftatcm conamifit : vest quidem , dum CMUSTT CHJLUTl nedum fscrofanâis conciliis injuri» condi. inftituto fui corporis ie (anguinis (aeramento, »»»«· 11Λ gna per fu» fuperiores antmadverfioac pleâaHm faite » inquit , ii meam momomtrmfatm, A*· *·* w. Myftici vero , dum pofteaquam in dUcipnl» infufflaflet , ^dropsrr . inquit, JpWroua/i·. J** ··· X. üum : fssr·· nmiftritu ftttet», remittuntur rit, & rttirntritu , ratmra finit . Qui­ Etfi nihil intentatum reliquit heretic» , bus palam evadit in fufeeptione ordinis con­ quo Chnftianam fidem omni parte profliga­ ferri gratiam . Rcâe igitur Timotheum Pau­ ret j in abrogandis tamen facramentic , vipe­ lus admonet , ut non negligat gratiam que reo dente facra marris ccdcG* vifccra crudeli­ data eft ei cum impofitione manuum pres­ ter dilaniat. Et quibus aliquando fpiritualibyterii > fed eant reiofcitet potius . Quod fi b» coaluit incrementis , ea non ingrato tan­ Sro fui dignitate quis fecerit , duplici honore tam , fed ie perfido per nefas aufu conatur ab­ ignus habeatur. rumpere . Nec enim latis efle vifum eft , fi facratnentorum ecclefiafticorum numera detraxe- B Dt fuermnout· toelurtfit. rit , dum pleraque ea cis humanam ie mnt inventum efle dicit , nifi tandem omnibus con­ Quis autem vivificum efle neget euchariftie ferenda gratis vim negaret. facramentum , quod- tam apertu tcftimoniis Dt b^ftifm·. feripture comprobatur ? Calix enim benediâionis, cui irèncdicimus . nonne communica­ tio (anguinis Chrifti eft ? ie panis. quem fran­ Verum * ut ad fingula defeendamus , quam gimus, nonne participatio corporis nomini eft? efficax fit baptifmi facramentum primum innoHic nempe calix ille pneclarus inebrians: hoc te Icat . Hoc certe eft fe» ille patens domui frumentum , hoc vinum germinans virgines . David ie habitantibus Jcrufalem , in ablutio­ Trobtt ittfut fiiffum bom· , (7 fc it funt ili· *’ C"' ··· nem peccatoris . Hsc aqua munda. cujus effiittUt, O" dt telût bibur. qui manducar CT fione mundamur ab omnibus inquinamentis 8r bibit imliyit , jutlitium fili mumintut bibit mtum fimguiutm h mt mttt tT tgo i» U· fum Chriftum falvatorcm noftram , juftificati I·. Et rurfum: g«i «Madarar memntmratm, tf* gratia ipfi», heredes fumus fecundum fpem vi­ bibit meum fiu^uimm , Imbtt iritmt· ntmmm . te sterns . Hoc aqur lavacro mundat ChriQuibus luce clarius confiât , hoc facrofanâum ftus ecclefiam in verbo vite, ut cam fibi exhi­ cuchariftin facramentum non folum gratiam beat gloriofam , non habentem maculam neconfc*re , fed ie alia pleraque advtrfus naretique rugam t j^ytryssc estas Aaprrrx" /u*uj i» Cbrift· Jef»» Cbrifium i»iuimui : ceufefulii t»im cos roborari , quas de ipfo catholica tradit ecclefia : atque adeo quidem, ut poft tam aper­ fumui eum Ut· ftr btftifmum i» moret»· - Cum ta feripturarum oracula p|ura confercire fuperigitur ablutio peccatorum , ab inquinamentis vacuum foret. ie fpurcitiis emundatio , falus , renovatio, re{’eneratio Spiritus fanâi , cetera que id genus, Dt ftcrumtuti n^lrtutiuü. nfufiooem gratis pilam infirment, perfpicuum evadit baptifmi facramentum fua virtute gra­ tiam conferre · D Nec obfcurius quidem facramentum confir­ mationis Chriftus inftituit , cum parvulis ma­ nus imponeret. Quod te ad Samaritas miieDt fterMMHt· erJiuii. runt Petram te Joannem , a quibus illi ( li­ cet a Philippo diacono anrea baptixati ) per Porro facramentum ordinis ve! hinc facile impofitionem manuum Spiritum fanâum ac­ colligi poteft . quod etfi omnibus adeo com­ ciperent . Quod ex aâis apoftoloram apud Emune fit internum illud facerdotium . quo ex­ Îhefios a Paulo, ie ex Dionyfio, Clemente ie hibemus corpora noftra hoftiam fandam viven­ abiano pontificibus , a primitiva quondam tem . Deo placentem , ut prifeis quoque fub ecclefia legimus obfervatum. Unde tc tunc im­ Mofaica lege patribus conveniret ; non proti­ poli tionis manuum , nunc confirmationis ap­ nus tamen quilibet difpenfator miniftrriorum pellatum eft facramentum . Baptifmo quidem Dei ut architeâus , sedificii fpiritualis haben­ regeneramur ad vitam , poft Daptifmum hoc dus eft. Non continuo, fi puer aut mulier bafacramento confirmamur ad pugnam : in bappttfmum fufeeperit, legatione pro Chrifto fun­ tifmo abluimur , poft baptifmum hoc facragitur, fed divifioncs miniftrationum funt : dr- F tnento roboramur : cujur conferendi poteftas, W' «· iitqut Dtui quijtm tfefivlot , ^uofdtm epifeopis a Chrifto concefla , donum Dei cft·. frofbtttt, ilioi cvtoieliffa , tliu tutem ftfioret quod afleruit Petrus pecunia poffideri non V ioilortt , ad toufummttiouem ftuflorum , i» pofle. ANN0 ···/ mioifterii , uJ udificuiioutm eorforii Cbrifti. »· r-. ’·». 11. Atque ejus gratia Titum Crete reliquit apoftolus , ut conftitueret per civitates presbyteros. Nam / totum torfut ecului , ubi uuJitui? $,· totem uujitui , ubi aderat» ? Denique fi omnia client unum membrum , nec effet ali­ quis qui non i>t facerdotali ordine infignitus, ubi corpus? aut quid denique confufius, quid perturbatius efle queat ? Quofdam itaque Dt fittrtmeaf fiemttutit. Poenitentiae vero tam neeelfarium eft faeramentum , quam impoflibile eft baptifmum ite­ rari . Voluntarie enim peccantibus nobis poft acceptam notitiam veritatis , jam non relin­ quitur pro peccatis hoftia . Neque ei , qui fcmcl tantum paflus eft Chriftus , ίβρψ' confepcliri 117« c“w.N’ Concilium Senonbnsb. ir7a pelui poffiimus per bapcifmum · Cum igitur in A ANNO CHtlSTt multis offendamus omnes , neque ht qui poffit dicere, Mundum eft cor mertas , 8c purus fum Μ»·. • llkcony· a peteato, necefiana eft proft&o fecunda .poft AMnro cmtirri •m. De extreet+eeftieet. Ad undionis autem extrema facramentum, naufragium tabula . In qua difcufla diligenter Chriftus manuduxiffe primum videtur , cum . confcientia, quidquid occurrit Dei offenuvum» apoftoli oleo ungerent multo» infirmos, & fa­ deteftemur . Nam ad poenitentiam no» addu­ narentur . Neque enim id fuo fenfu, fed prae­ cit benignitas Dei . Iccundum autem duri­ ceptori» inftituto fecifle putandi funt . Sea ne tiam Se impoenitens cor homo thefaurixat fi­ hic nofter unguendi infirmos ritus Chrifti prae­ bi iram, nifi (cfipifccns fciat & videat, quam ceptum > non tamen facramentum , effe vide­ malum eft 8c amarum , reliquiffe dominum , retur , Si feit iefirenter ( inquit Jacobus ) m» * A non elfe timorem ejus apud fe. Contra ve­ vein , iedetet fretlyterei eetlefix : CT erret f»· ro , qu* fecundum Deum triftitia eft , poeni­ fer eeee , ee^eetet eeee elee ie eeeeier Jteiti, tentiam in ialutem flabilem operatur · Neque C7 eretie fidei fxlveiit iefireeeee , V ellevixtit· enim cor contritum Sc humiliatum delpicit enet dueieee i fi ie ftaetii fit reetitteeter ti. Deus : qui fanat contritos corde , Sc alligat B Quibua liquido confiat , extremam und io— contritiones eorum, fed commovet terram , & nem non «gritudmis tantum corporalis medi­ conturbat eam : tum fanat contritiones ejus, camentum elfe , ted etiam ceterorum (aera­ 3uia commota eft . Nemo igitur tantum de fimentorum inftar, rtmiflionem peccatorum ef­ e fua pnefumat, nemo adeo poenitentiam no­ ficaciter operari : ac proinde nec ab Jacooo vam vitam exiftimet , ut non recogitet annos quidem finffe inftitutam , fed ab eo tantum» luos ia amaritudine anime fuz . cui peculiare eft , ut gratiam Sc gloriam con­ ferre poffit. * De cxxftffixxt. De fecrexeexte metrieneii. Sed ut vetuftiffimum iftud , ita veriffimnm: Qxi eifceedit fi cirre fe* , eee diriftter : fei xn· Poftremo matrimonium efle facramentum, texe ceeftffet feerit , CF reiifXerit ex , etifirriabunde fatis facrofande matris ecclefi» tum exrdixn nef'tferrer. Neque latis fuerit de pec­ uiu tum auâoritate comprobatur . Hoc quipcatis conteri , Sc ca apud fefe Deo confiteri, Se facramentum magnum eft in Chrifto quinifi faccrdoti quoque facramentali confeffio- C em & ecclefia , quo fandificatur vir infide­ ne detegantur . Ea quippe nec humanum nec lis per mulierem fidelem , & mulier infideli» recens inventum effe poteft , qur tot Se tan­ per virum fidelem . Hoc honorabile' conjutis fulcitur feripturarum oraculis . Ad hanc f'ium , torus immaculatnt , in quo non fo­ enim , pneter multas Mofaics legis figuras , unt falvatur mulier per filiorum generatio­ propius manuduxiffe videtur , primum ille nem , fed fas eft unicuique vas fuum poffidere Chrifti pnxurfor : a quo qui baptizabantur , in fanâificatione & honore : per quod conju­ confitebantur peccata fua . Tum Chriftus ip­ get benedi&ionem cOnfequuntur in filiis , nec fe , dum fuicitatum Laxatum ab apoftolis folhabet in eos daemonium poteftatem , nifi ita vi jubet : 8c ei quem a lepra curaverat praeci­ conjugium fufeipiant , ut Deum a fe Se a fua pit ut fefe facerdotibus oftendat < At tum de­ mente excutiant, Se fur libidini vacent , ficut mum hujufccmodi confeffiunem militait Ar prae­ equus Sc mulus , quibus non eft intellcâus. cepit , cum poftquam in apoftolos infufflafQui negat itaque matrimonium efle (aeramen­ fet, , inquit , Sfirireet fxeSttee : fer­ tum , aut denique feptem facramenta non ad­ rem reeiiferith fectxu , rtetitteeter eit : <7* fxemittit» inter bvreticos habeatur. t.HktMk ia reee retixeeritii retexte feet . Nam quomodo £) VcIcCMien remittet qua fibi cognita non fuerint ? aut XI. ». Cyprus, firm ». Jiuo pado eorum judex efle poterit, qua pror­ lapfo. Quam vere a fapiente diâum eft : Frr, as ignota fint ? Oportet itaque , quem anti­ ». Chryfo*. errxverit ie vie dearie* , ie terte gjeereet coetfu^et Hit- quus ille ferpens occulte momorderit , abftrufiffirnum quodque vulnus medico detegere , mtrefiiter. Erravit quidem Lutherus in via doomnem indigetium Se virulentum humorem drinc , cum quidquid agamus peccatum efle ( etfi ftomacho mentis altius infederit ) evo­ cenfuit. At turn demum irruit* quafi gigas , Se mere *. pudorem, in fatisfaâionis partem , de Kjfuit in corium o» fuum, cum, ne quid no­ fingulo quovis errato pati , ne , dum occul­ runt Deo gratum eflè fateretur ,■ iacrofantis peccatorum vinculis fefe teneri diffimulat, dum illud rniff* facrificium abrogari voluit, horrenda tandem fub omnium oculis rterna tantopere nobis neceflarium , tantis feriptudamnationis laqueo conftringatur . Proinde rr teftimonii» roboratum, N am fi omni» pon­ ftitim ab ipfis ecclefia nafcentis incunabu­ tifex ex hominibus affumptus pro hominibus lis facer ifte confitendi ritus , de interiori­ conftitoirur in iis q»e funt ad Deum, ut of­ bus , nedum de exterioribus tantum , inole­ E ferat dona tc facrificia pro peccatis ; quod vit : ut tum ex Jacobo , tum ex divi Dionytandem proprium 8c peculiare novas legis fa­ fii , Alexandri , Urbani , 8c Cypriani (criptis crificium a facerdote offerendum effe queat, nifi manifeftum evadit . Rcâe igitur hanc exofuper bencdiâum iftud corporis & fanguini» M rvmtff! mologefis legem a Chrifto inftitutam , per aChrifti fymbolum , quod efu pafchalis agni , poftolos ad nos ufque deduâam , & ab unimanna , ceterifque propemodnm omnibus Moverfali ecclefia inviolabiliter obfervatam , a faicw legi» casremoniis figuratum eft ? Neque eundis Chrifti fidelibus fedandam effe : Se enim lex efle poteft , qux facerdot io carcat t contravenientes auctoritate concilii Conftanquod fi facerdotium habet , habet & facrifi­ tienfis Se aliorum complurium damnatos decla­ cium . Porro etfi Chriftus affiduus pro nobis pontifex non per fangoinem hircorum aut vitu­ ramus. lorum , fed per proprium fanguinem , introivit fcmel in fanda , rterna redemptione inventa» 4« negari F IÎ7S βΐ;*ίΜ Com CIMUM SiMOMBM··· naucucauLKraL __ i poteft no· (acento* ia ia ater- a intereat, de omni verbo etiam octofo ratioANNO negati unrt CMU. I STI num fecundum mdlnem Melchifedee : ae profade hujus coempto facrificium aliquod obtu•ji». M?4 annqT nem reddituro», ncc illi pateat adita» fa cm- CHAiSTt leftem illam Jcrufalem » in quam nihil intrat ·»*·· .;rt- , quod _ jexteriore ----------------1. -fc vim' forma c----------coinquinatum s nec item gehenna fabjaccat > litfe panis ve­ quippe qui gratia fit particeps ac pernas tem­ teri illi Mclchifedech oblationi reiponderet . porali» tantum debitor, fit nt primum purge­ Erat enim faeerdoa Dei altiffimi, quod utique tur cx ii» qua ueŒt ia corpore , (alvus un­ fecit in fuprema cana illa . ^<«u screpr» pw* dem aliquando fatura» » fic tamen quafi per gruris» mm pre veMt da­ nentibus fa eo fide, (pe fc caritate, fccurus . tor t dc ab evangelic· faccrdotibus jugi fem­ Neque enim ex eorom eft numero, quorum per obfervantia praecepit iterari. ia· blaiphcmia aon remittitur aeque in hoc f«caSit, fe swao cMM»MserMfeoM». Hoc enim holo, neque in foturo , quorum fupetbta atten­ rauftum , h*c viôima pro peccato, hqchodit femper : fed coram potia» , quo* fob ter­ ftia pacifica, hoc juge facrificium , haec '‘mun­ ra Deo laudem acclamante* facer Apocalyplis da ( juxta mitta nomini* Hebraici rationem ) •blauo, quam in omai loco Malachiaa pro­ B liber commemorat. Sanâa igitur fe ialubcueft dixit ofierrôdam , cum , repudiati» legi» anticogitatio pro defonftis exorare , ut a peccati* folvantur . Nec »b» re ab apoftoli* traditum, J|tta ceremoniis · ab ortu folio ufqa* ad occaut fa tremendis fc vivificis myfteriis agatur om magnum effet nomen domini in gentibus. commemoratio defonfconim. Sciebant enim il­ Nihil igitur ia itai&du maju* effe poteft , li» inde multum contingere lucrum, utilitatem quam corps·* fe fanguis Chrifti , nulla potior multam. Com igitur tam fanftum apoftolo- cteyMe. oblatio. Qua in re , cum univerfalis ecclefi· rum faftitutam , ab initio nafcentis ecclefia cx ;?**·„ rica tam aperte confentiunt Ignatius, Irrnarua, facro Dionyfio legamus obfervatum, fc ia Ca. ÜW? Cyprianus, Athanafius , Chryfoftomus > ac re­ bilooenfi ac pluribus fabinde concilii» promu!· y. liqui pofteriores , fc concilia prope innumera : gatum, quifaui* Catharorum , Armentorum , °· ‘β*Γ«· ut qui contrarium fenfiflê proiumpferit manifoVriclefi, Bonemorum , Lutheri, aut Vaiden- «£*·; ftam luerefeos labent incurrat · fium exemplo , ho* errores cum (aero Conftanticnfi concilio non damnarit, lurrctk* pra­ XII. vitati» pana» incurrat . Unum illud videmus in primi» ha&enu» ob- C Χ1Π. ferratum ab iû , qui propagandi* herefibu* animum intenderint , ut ca fibi dicenda pu­ Ut abyffu* abyflum invocat, fciu aliud fee tent , qu· maxime placitura videantur ; quo lus ex alio fabimur, in eam demum bsrrctiprurientes multitudini» aures demulceant , fc cus incidit fafaniam , ut qui pii» animabas , a feverioribus patrum avertant inftitutis . Hac qu· purgatorio detinentur, fuffiragia vivorum ratione Mahometica quondam pefti* invaluit . adimit : vjciffim quoque vivo* fanaontm,qul Hoc aucupio Lutherus plure* blaqueat , dum fa cclis funt , defraudet auxiliis : quali »*l fimul cum culpa femper omnem cujufvi* pane preces noftras non audiant, vel noftri* cala­ temporali* reatum aboleri contendit. Purgato­ mitatibus non tangantur : quafi divino de­ rium tollit , ft quo laico* gravius in clerico­ menti* deroget, quod qui Cnsifto nsinilirave­ rum odium exafperaret, facrificia, oblationes, rit, hoc honore dignus habeatur , ut pro ce­ fc omnes id genu» pro dcfanâis oratione* , teris intercedat . Sed quam fit primam horum recens effe facerdotum commentum impudenter non modo veritati fed fetipturi* quoque diflballeverat . Providit enim verfutus artifexni­ hil efle quod effreni plebecula poffit elle ju- D nnm , facile intelligit qui beati* pervium effe non ignorat omniforme illud divinitatis fpecucuudius, quam fi facillima prorfus in culum lum , in quo quidquid eorum interfit illuccprodicetur via » fi omni* acetb* illius purga­ fcat. Etfi neque defint ambis angeli Gabtiate toria pans decutiatur metus: fi quid habeat, Danicli* , Raphaële Tobi· haud quaquam fequod aliquo tandem protextu facerdotibu* im­ gniores , qui nobis ab exordio precum noftrapingat . Nc igitur incautus forte quifpiam , rum affidc»nt , ut illa* mos offerant , quorum vafri» hujufmodi blanditiis pelfe&os , errorum faffragium imploramus. Nec pigrius quamolira (copulis illidatur, facro approbante provincia­ proveniunt principes conjuoâi pfallemibu* , e li concilio , firmiter tenendum decrevimus , quorum manibus afeendat fumus aromatum de culpa per pmnitentiam abolita, frequenter faorationibq* fanAorem . Porro quod ad fecun­ netefle temporalis pan· reatum , vehit faperftites quaidam peccati reliquias , qua per di­ dam attinet, qui fieri poteft ut nofttis non af­ ficiantur incommodis , quorum nunquam exci­ gno* poenitentia fruâus veniant expianda > adeo ut iniquitate fc culpa peccati dimifla dit caritas , quibus tantum gaudium in eulo fuper uno peccatore panitentfam agentç F Apeccator adhuc pane temporali fit obnoxius . riioc murmuranti adverfu* dominum Ifracliti- E braham , cum hic diverfaretur , pro falnte So­ domitarum apud dominum femel & iterum , ca plebi , inde David dimittam primum adul­ quinimo fc fiipio*, interpellavit, ut pro certo terii noxam feriptura commemorat, pro qua joftotum numero , qui inter eos reperiretur , tamen fabinde pana temporalis irrogata eft . Superabundant quidem atque exuberans eft Chri­ toti parceretur civitati. An nunc cum culo glofti fatisfaftio, cujus plenitudinem aflequimur, riofus regnat , ufque adeo refriguit ejus cantas fc imminuta eft , ut immemor filiorum fuorum dum ficut femel tantum mortuu* eft , ita fefaâus, non oret pro iis, qui In hoc procellofo mei ilU coafepelimur per baptifmum . Peccata mari adhuc conftituti diris ja&antur mundi flovero , qus* poft baptifmum commtfla fuerunt, pernitentia quidem expiantor , fed qu» moâibus ? Nec enim a beatorum communione (quorum alter alterius membra fumus ) poffurienti Chrifto non femper configuret . Cum mus aliquando fepatari , quin auftiore nobis autem hujufmodi pan· temporalis, aut venia­ caritate confulant, quam cum terrena nobifeum M*. lis tantum peccati reus repente uoonui.^uam COO II7T *“51” COMCILIVM SsNOMBMSB, n?tf ΑΧΝΟ convcrfationc tenerentur . Hinc angélus ille A tifices , CooftanuntM » Gregario· fecundus fc CH&UTl Zacharie , tt Jcremias jamdudum in finutn Atertios » Paulus primus » Stepbanus tertius , fc CHAUTt «**«. brah* receptus , multum orant pro populo fc Hadrianus primus » tanta animi conftantia re- rjaa. univcria feuâa civitate» * pro penitent i» im­ ftitere » sit ili i feptima undem apod Nfeoam lynodo, concordi patrem aflenfe damnarentur : pietate orabit omnis ianftw mi tempore oppor­ tuno. Nibil autem divino benignitati vd om­ fc Carolus ille cognouranto Magiras » Franconipotent* deperit , quo femma 9t incomprerum rex Chriftianifireus » Francofiirdienfi con- μ^μ·· ventu cjufdem erroris fppprefferit infeniap , benfibili lapientia infima quaque per interme­ dia moderatur fc regit : neque asinus umn eft ?uam infeliciflimus quidam Felix ia Galliae fc jermaniam invexerat. Qpifquis igiturJeChri­ Cssuttau- mediator Dei fc hominum Jefes Chrifto· » fi juxta fecram Aurelianenfis concilii atque diofti vel fanâorum imaginibus aliter fenum » is in «Mtm nt— cmnpfarinm inftitutionem , litaniis ad aliChrifto fc fanftis injurius cum Valdcnfibus pn· <>U.aBa- quo· fanAorum convertamur , Chrifto tamen ftiferafc herefeos labem fe noverit incurriffc. y«taa*m . accepta Cerantur omnia t per quem omne id geXV, * nui interveniendi munus ecteraque in humanum genu beneficia deriventur . Abfit igitur » ut B canti fine apud aliquem haereticorum pnsftigi», Etfi nulla pene fit tam aperta catholica veri­ at cum Manichou, Catharis » Bohemia , fc tas , nullus tam manifeftus facm icriprar» lo­ Valdcnfibus » beatis illis cclcftis aula· proceri­ cus » quem non hrretici fuis cavillis fc tergibus (ea quibus non fecu· ac ex igne iplendor , veriatiotubus eludant » nulla tamen in re tam odor ex unguento » noftra omnium dimanat uti­ impudenter tantaque red Chriftian· jaâura de­ bacchati funt » quam in exterminando proflilitas ) cultum exhiberi non linat : dicata mar­ tyribus templa fubfannet, dies feftoa infcribi » "indoque libero arbitrio. Nam quidChrifti fi­ fc eorum ( ut ajunt ) paflioaes palam i» ecckdelibus peraiciofiut excogitare potuit boftis ille fia legi » cachidnis Infedetur . Floris fit facto­ veritatis » quam fi vel a Pelagio feduâi omnia rum conciliorum auftoritas : quibus fi quis per­ fine prefidfo erati» fibi tumidius arrogent, vel fatifccnti putifloque animo cum Vvidelb neceftinacius obftiterit » hunc pani· in haereticos a lure ftatutis declaramus coercendum » fitati fatilqoe committant omnia ? Nihil profefto reliquum erit tum divinis legibus » tum XÏV, humanis ; nullus confiliis aut cleâtoni , nullus C precibas aut objurgationi » cetcrifque id genas » locus : nulla denique jnftitia fetura eft » qua Si um candide quam curiofe haereticus ca loca pcrluftraflet » quibus feriptura paflim ab quibufdam pernas » qedmfdam coaftituta fint premia : fi pro VvjcfeC fc Lutberanonim fenidolorum fc fimulacrorum culte revocat » nequatta ntara. quam certe tanto ftrepitu Chriftiano· ab imagitentia omnia de neceflitate eveniant. Prodierat noa ‘M>BOre deterreret . Neque enim dum cahic error primum apud Gentiles , fed iummo κ7 tholicu· qnifpiam fanâam Chrifti veneratur omnium confcnfu moa nplofus eft : adeo libe­ mtUiIm . imaginem » aliquod numen illi febeflTe putat » rum effe arbitrium » velut evidenti quodam ex­ perimento cognitum» omnium mentibusfefein­ aut quafi Deum colit s fed ob recordationem Λ' Filii Dei » ut in ejus amore recalcfeat » cujus culcat. Cum igitur reliquerit Deus hominem in manu confilii fui, appofeeritque coram eo ignem imaginem videre de fiderat. Et nos quidem non quai ante divinitatem» aure imaginem ptofterfc aquam » bonum fc malum » ut ad quoecumnimur : fed illum adoramus , quem per imagi­ que voluerit porrigat manum feam : nec abs re nem aut paflum, vel in throno fedentem » re­ beatus ille dicatur qui potuit tranfgmdi » fc non eft tranfgrcffus , facere mala » fc non fe­ cordamur . Et dum nos per ipfam pifturam quaG per fcriprnram ad memoriam Filium Dei D cit! auod fub eo fit appetitu ejus» fc dominetur illius i ac denique percurrenti fecram ferireducimus» animum noftrum de refurreâione pwram paffim obvium fit » quod liberum ia Ictificat » aut de palfione mulcet , non majore ptramvis partem hominis arbitrium a&veret t quidem idololatrie periculo , quam cum inno­ fatis efle vifem eft fecro provinciali concilio mine Jefu omne genu flcâitur cuieftjum , terreftrinm » fc inferaorum . Quem ehim vocula libertatis hujufmodi vires fc useras exponere . » caifim auribus intingat » hunc eutndem fideli­ Neque enim liberum arbitrium afferentes » di­ bus oculis imago fedulo reprefeotat , Accedit vinam excludimus propterca gratiam) quodilli fallo totiçs imponere non verentur, atque hoe fc ea iauginibus alia non inferior utilitas , feme credulorum oculosperftringere. Sed juxta idoneum videlicet atque accommodum indqâ» facram feripturam eo extendimus , ut voluntas plebi rudimentum : ut cum facratiflim» virgi­ humana mifericordin provenientis auxilio fuinis Mari· , aut fanâi cujufquam imago fefe offert » ca velut archetypo ad propofit» fanâifuit» , fc interiori quodam & oecnlto fetrerioris infpiratioois afflatu eontafta » fefe conver­ tatis imitationem & veram utcumque pietatem rudi quadam introduftiooe fimplex populus ani­ tat in Deum» Deo appropinquet» fc ad veram metur . Et fepofiaa tantifper diftraâloac dum £ illam gratiam fe preparet » qu» tandem acce­ ad unius imaginis contuitum fe colligit , uno pta fit ad vitam uternam. Neque tamen tanta grati» neceflitas libero pnrjouicat arbitrio » obtutu fibi plura proponit , quam diuturna li___ brorum evolutione comprehenderet. Non abs te çum illa femper fit in promptu » nec momen­ Ita. igitur apoftoli vivificam crucem fc facras erexe­ tum quidem pretereat, in quo Dens non ftet runt imagines! quae cum ab initio uafcentisccad oftium » fc pulfet : cui fi quis aperuerit iaclefiu debita femper ab orthodoxis veneratione nnam, intrabit ad illum » fc comabit cum illo. colerentur » nihil illis a facrofanâis quatuor Nec denique tale fit hujufmodi trahentis Dei a..idUnui ua'*cr^*l*bus conciliis derogatum eft . Quin fc auxilium, cui refifti non poflit. Quoties enim nù- ab Augoftino moribundis proponi jubentur » & domiaus voluit congregare filio· Jerufelcm » nuto·· i·- a Gregorio Magno, tum ad Recharedum, tum ficut gallina congregat pullos fuos fub alas, fc Λιμτμι. Secundinum initio leguntur . Et iofurgentinoluerunt ? Fruftra certe. Stephanas Judsros dure bus tandem imaginum everforibus Romani pon­ cervicja fc jncircumcifi cordis argueret , qu· fenh iSSUi F HH Ctr.“V’ COHCIXlfeU $1*·Μ·«ΙΙ. anno femper Spiritui Canfeo refifterrat. Fraftra PauCM&irn las Thenalonicenfas admoneret , Sptritom or *M* cstfagoerant , fi divinis fafpeatfosdbns homi­ A nes, ttevimbfliter raperentur . Trahie guidera fed fa Dau , ejas odoram mrrimui > aoa ·» , nan unco raptamnt . Pradeftiaat , etigte, ra­ qni tal, fad eos fane adnhos glorificat * fa fide fe caritate radicati aer bona opera cer­ tam fuam vocationem electfeoemque facerfat · Et licet attingat a fine nique ad finem foctk ter, difponit tamen oasnta faaviter. Hanc igitur hrrefin , arbitrii libertatem pretias aa. . ferentem , non eam damnanuu , qvippe quas jam olim ab ecclefia * facrofatritis conciliis damnata fit , qnam communi hominum conespciooi «r apertu fcriptura teftfawmu declara· mas efle contrariam. XVI. « J l«7# fififcst sentarionsm, cum probatus fuerit, ac- anUO efatae sscmm vias , quam repromifit Deus CHftirri duigenrifam fa , fe ci qui fidem fervaverit , couverit bonam certaaacn , curtum eonfnmmaverit , «Mossam faftitfa reddet fa illa die faftua file judex , qui nos , etfi fervos inuti­ le· , fae miferieocdm digno· facit , in partem foods fandorum . Non jaftificat igitur fola fide·, fed magis caritas, ncc quarts opera peccata feat j fed catenas adultis ad falutcm ncccCarfa, ut meriti quoque rationem non relpoant. •dnssMriraw tlift maraas, /ros sZms damcar·· swm , dt SMMsr rtp»ll*UatitH* B pmriw H raqfasfts . lS leae deeratis , poflirat plura alia adjangi , veram nimia hujuunodi decreto­ rum multiplicatione orthodoxos leâorcs grava­ te metuentes , haudquaquam alia in prvfcntia Frequens tiled cft apud imprudentes, fe qui ceirtssMM adjicienda . Quia tamen plurima non tam animi moderatione, quam impetu fe­ »lia fisnc hanefes , quas m editis libris , «ut rantur , ut dum ab altero vitiorum incaute dt fpeblicisjpeadicatioaibus, aut familiaribusetiam fugiunt , in alterum prolabantur . Cajus rei colloquiis, mfafasc usubcfcunt homines perverLuthrru· fidem facit , qui dum operum fidu­ ciam nimis infedatur, nihil tandem operibus fi hodie praeralgoie , peftilentibns dogmatibaa Oskcnce· infieera populem Cbnftiaoom ; genereliquum facit , atque ita unius fidei patroci­ mji nuerem defismfene tales damnato .doftrinium fafeipit , ut (olam agnofeat, opera reji­ ciat dr condemnet . Veium fi refte perpende»· ms elesnoam operapracfam cft fadicare » quo feciltae vitentur. Explmatum nempe cft, quod tor qua pro fide producit e fcrtptuos teftiaw» nia , reliquas virtutes non excludunt . Qum C ora alia via «uevaaMnuas hmuticoram cafamMB, fasrafas atque impietates caveotar, quam vero contra opera citat , ea omnia vel ad ai· ubi detegemur * manifeftantur . Tunc enim miam fa operibus fiduciam vel ad legales cere­ oerafara facile conftat, quam vana fint ac fu­ monias pertinent . Fide quidem vivfaws, fe silia , imo qsam ftdka fe impia coram dog­ fine hac fatpoffibile cft placere Deo · -Si quis mata. Atveso. ut commodfas tale· erroras dii. nihilo minus haboerit omnem fidem » ite ut cernantur , enti» fubuedunter indicibus modo monte· transferat, caritatem entem non Im­ fequeflti. buerit , nihil cft . Fide joftifieamur , fed dr v. Nufauam legitur Dei cognomen aperte Bmtftsaas (pe (alvi faâi fumus. Et dimiifa font Marias tribui Chrifto, fa apoftolorum fe euangcli- 4<4·· Magdalene peccata multa , quoniam dilezit ftaram literis , praterqoam fa dnobo· aut tri­ multum : Si q»it aufat , dicit dumfaoa t tiUtiir mc , /cruiMwm meum firnmiit , cr Tarer mees bus locis . 1. Audemus Spiritum fandum appellare BwCtroo Jil.'ftt tum , C* ad mm [ lire malum . Ubi cos , qui a fmiftria erunt , idioas fe muiiercute pfittacr exemplo pfalmos «M». non folum increpabit dominus , quia non cre­ diderunt , fed quia operibus mifcricordic non F fuos fe procationem dominicam Latine mur­ vacarunt . Eos autend qui a dextris erant , murant : cum ipie quod fonent non intelli­ commendabit non tam a fide , quam a bonis gent . operibus; opera enim illorum fequuntur illos. 9. Baptizat i infantes, cum veniunt ad annos Talibus liquidera hoftiis promeretur Deus, fadilerctionis, fant rebaptizandi. ■o. Infanta non font baptizandi. cictque tandem omnis milericordia locum unk it. Baptizari parvuli poftquam ad puberta­ cuique juxta meritum operum fuorum , non tis anno· pervenerint, ut fa communibus fi­ ». abfoluta condign ita te quidem ( urfur roras »»d>fM f»*t ftjJlUtt b»i»i fitnlitÀ »/»dei articulis fuerint inftrudi , interrogentur , ratumne habeant quod fufccptorcs nomine ilr«j» , f«a rrvr/aferar in miit ) led gratuita magis fe liberali repromiSione : qua, conven­ . loram polliciti font in baptifmo . Id fi non tione fada de denario diumo , conduxit ope­ approbent , fortaflü expediet illos non cogi , rarios in vineam fuam , qua , inquam , qui lea fuo relinqui animo , donec refipifeant : Cavil. Gtncrel. Tom. XXXII. Ddd noc •17· COHCUIUM KJSSSilSt SlNONINSI. lt«O ■ mc ad aliam inierim vocati psaoam t nifi ut ab A 34· Non licet ecclefiaftici* habete bona im- AKMo CHKirri whariftia fomenda reliquiiqae facnunentia armobilia. CHMm ua*. ceantur. Cctetum nec a factis nec a concioni3$. Deoa non vult pfeudoapftoios Ae baro'»««· bos excludantur. fiarchas «stingui , fed tolerari , fi forte reGpiia. Fomes peccati, etiamfi nullum «dfit ac­ fcant, Ac« sixaniis vertantur in triticum. Quod <1« tuale peccatum , moratur animam ab ihgrcffu fi non rtfipifcant, ferventur fuo judici, cui pet- ·*χ·»^<>coli. naa dabunt aliquando. £££ i j. Juftus in omni bono opere peccat. 3d. Decime font pmw eleemofyn* ; pof- Kne, vriOmne opus bonum optime faftum eft venia­ funt parochiani , propter peccata fuorum prsnrs- <>·** le . Deos obligavit hominem ad imooffibilc » latorum, ad libitum lumn eas auferre. in nono Ac decimo prcccptis prohibens non 37. In ecciefia non debent effe varia vivendi E,r2'7*‘ genera , que religiones appellantur. ÜSÎ, h concupifcere : quod qui negat , peffime facit ; & qui hoc filium effe dicit, plulquam peffime 38. Nulli licet invitis parentibus intrare rc- · facit. ligiooem. c-J* 14. Hoc eft mortalium mortaliffimum , non 39. Si proximum voco in jus , fi ei damna «m. credere fele damnabili Ar mortali peccato elle S procuro ; que ueceflario vocationem illam pr·'obnoxium eoram Deo. torialcm fequuntur , fi etiam tamquam ethni­ k*ûw ‘5· Modus celebrandi miffam» quo utitur cccum omni fandorum confort io & participatio­ v«ki»fc. cicfia catholica, non eft conveniens. ne totius ecclefi* eum privatum iri obtineo : f inj-fl»16· Miffa debet dici lingua vulgari. quomodo non facio injuriam qui * juftttiam. ·tli·. 17. Manifeftus eft error , miflam applicare peto? quomodo mandatum Deinonlolvo, qui " «•oaanA· fcu offerre pro peccatis , pro fatiafa&ionibus, fandam inter me Ac fraticm diledionis neccffiUMwhk·. defunctis aut quibufeumque neccffitatiSus tudinem violo? «nwi Dow- «i». *ut aliorum . tMantai. 18. Non eft dubium, univerfos hodie facerv/d frùniftt Cbrifiixun txlttruti· , srr tUbftXt ^o,e· * ®°<*achos, cum epiicopi» Ac omnibus fr· bxrttitij txnrmituaMi. ewero"* * fuis majoribus efle idolplatrasi m ftatu pcrictrJofiffimo agentes, ob mifla feu facramcnti igno­ LURIMOS hadenus errores commemora­ rantiam , abufionem Ar irrifioncm . vimus: fed non illorum fufficit commemo­ 19. Magna eft fides , cognoicere Chriftum ratio . Opus namque eft, quod Chriftianiffimi corporaliter efle, ubi facramcnialiter eft . Sed C principes fuppetias ferant , aelo sciantes pro major eft, cognofccrc cum abfolute ubique cor­ domo domini exercituum , qu* juxta apoftoporaliter efle. lum eft ecciefia . Police haud dubie Dens abf­ 10. Nihil conducit ad fufeeptionem euque illis uoiverfam hxrcticonim cohortem con­ chariftûu, fe pmparare pet contritionem , terere ac exterminare : nullius enim creatur* Con feffio nem , fatisraftionem , At alia bona ofu* eget miniftetio . Vult tamen pro fiia beni­ gnitate homines fibi cooperari : ampla quoque pera. it. Non licet inducere homines ad poeniten­ cos donat mercede qui ei cooperantur , in ip Ex fert im negotiis qu* ad fidei dignofeuntur tiam per timorem géhenne. ii. Epifeopus qon poteft quod non poffit cftare integritatem, quemadmodum mu hr in­ dicant hifton*. Laborarunt olim adverfus hm» fimplex facerdos . 13. Ecciefia non potuit illegitimate aliquas rcticos ftrenue Chriftianiffimi principes Conflmperlonas , fic quod Oon poffint contrahere ma­ tinus, Valentinianus, Theodofius, C Iodo veux, trimonium . Carolus Magnus, Ar Ludovicus pater fandi Lu­ 14. Humana inftituta fi obfervas ut huma­ dovic! 1 fed numquid prrmio defraudari funt ? na, nihil tc juvant; fin ut divina, mcadacium D minime certc · Nam apud Deum gratiam in­ venerunt , qna nihil in vita eft expetibilius, committis. Cdiicorom M· Lex cvangelica, quo tutiores fint horniapud homines immortale fui nominis decus •«tot a< nes a perjurio , prorfus damnat omne jusjuranadepti funt. Contra vero principe*, qui hanrvtkteofiu*· dum; ut jam fas non fit jurare, neque per De­ ticorum confuetudine abufi & eorum deiiniti confort io, impiis erroribus non obftitere, led um, neque per czlum.^aeque per terram. irm wi. X^· Excommunicationes non fun*. timendae, impendo uni fubfidium, iram Dei vindicem fen«us d··»- fed optande· fere . Divino liquidera favore deftitutiin gra­ ·»“·· ■>· *7. Qui venialia peccata docent effe diftinves mrumnas prolapfi funt , miferabilcm vitas â* a mortalibus , ad infaitiam perditiffime niexitum ibrtiti. Cujus rei ( ut alios taceamus > e«ü r«Ux»«t« tuntur trahere hominum confcientias. teftes funt, vel locuplctiffimi, Licinius a Con**“· f ¥ n aS. Opera nihil funt coram Deo; aut omnia ftantino devidus , Julianus apqftata , Valens j.'nlteo?* funt «qualia, quantum ad meritum attinet. Arianus, Philippicus, Conftantinusquintus, Ai19. Meritum tribuere operibus, propemudum Leo ejus filius, facrarum imaginum impii evercum eis eft lentire , qui credunt nos ex operi­ fores. Hi profedo deteftandam impietatem conbus juftificari poffc , de quo errore damnantur E fcftati digna fu* perfidi* reportanmt ftipendia. Judci plurimum. χ Longum effet reliquorum principem , qui a fi­ «nvr a»· J°- IU' q»' habent caritatem nullis praecodei finceritate deficientes peftitero hrreticorum gMtavnuv· ptis humanis funt fubjeâi. contagio infcâl funt , milerias enumerare Ac calamitates . Longum itidem effiet eorum feli­ 31. Habentes caritatem noa tenentur jejuna­ re , orare , vigilare , aut alia confimilia bona citatem Ar glotiam reeeofre , qui fidei catho­ opera efficere : fed liberum eft illis facere aut lic* * inconcuffe adherent , furrcticos taux- ■ quam capitales fu* coron hoftes ad interne­ omittere hujufmodi bona opera pro fuo bene­ cionem ufque deleverunt . H*c itaque atten­ placito . l«rc( v,u 31. Indulgenti* prorfus funt abjicicnd*. dentes , pro noftii officii debito , Cbriftianoa <'«® ■ 35, Fundationes obituum funt invent tones diaprincipes mftantcr rogamus, Ac in domino exhor­ boli . Ecclefiaftici non debent gaudere privile­ tamur ; fi fu* fahiti confulere, fi fu* ditionis jttgiis Ac immunitatibus plufquam laici. H jUibata cuftodire t fi in pace Ac tranquillitate P i > fub- ___ till e7.m" Concilie* SlNONlHlI. SRSiS "JSSRT fiAditas fibi natione* cootinere exoptant , po- A Ontim tenti btaehio fidem catholicam tueantur , ac •M*· ejus hofte* viriliter fatagant debellare . Id au­ tem hand £*âu erit dificile » ubi antiqua Chri- ftianifiaaorum principum in herctico*, coram libra* * fautore* ediâa hftaurabuntur. Qu· fi ialutari judiriomm feveritate exeeutioai de­ mandentur , nulla prorfus haereticorum mooumciKa* nolli libri* noth feripeain fais provin­ ciis reperientur . Malefan· hem conciones cef- VIH. IX. X. iï8î tfihteadi ad mtrant tthurui diligentef ΊΓμμΑ* Mte examinentur a ditreefitaû, ta fiat idenei CHAISTI* tanada UU fnviaeia , 15 il. M.faaftù ettlefiafika edtiaeajfa Cffhmaatar idtad a dhreefaah , fai fat «rja Deam CF etelefiaat rite fantaatar effieit. Qnatîdiaaai difiriierieaet fiatit fartai CF faf· fiiieatei affifanri drfare lit, f»i divina eghfa fa eetfafih eetefaaad» iattrfnat. XL Curati r^fideant in fuit etelefih , nifi fint legitiuu exenfnti, CF fefulum fibi eemmiffum fafnitr iâfirnant dneamentit fidei CF me­ ram. XIL De Ut fua eurati fhet fiadhfe debent adme«ne <0 emeais intupcr impiorum audaci* retun­ detur * ut jam orthodoxe fidei «c ecclefia ca­ mrt farttfaanti ad ifjtrum falutem. tholica facrilque ejo» conftitutioaibus t audeat B XIII. De faadatitaibnt antifait eetlefiamm ac> tarait abfervaadii , CF fednle temfleanem· contraire . Hoc profcâo noftrum dcûdcdi< i riam, hac votorum famma « hrc noftri conatui XIV. /· erattrib frivatii fine dfattfani fatui­ gloria . Hoc eft quod tota mente expofcimua, ftr affiduis precibui a domino efflagitamus: fpctate *M effe teiefaaadam , ntfue ia eafellit faffititrarn > aefleBa retlefia fartebiali. rante· » dum ftrenue Chriftianimmi principes XV. Die deminiia nen tehbrentur mitfa in tafflbareticoa debellant , te nos piis laboribus « ne credita nobis oves luporum morfibu» truciden­ lht etiam ex fundatiefa, nifi fefi tamfletam * mffam faretbfalem. tur* prohibiturus. Et tum demam donabit no­ bis dominus fua pietate tantopere a fidelibus XVI. fa ettlefiù nibil inbentfiam ant indecent fie­ ri defare, f·· it-viaaa» imfedfatur aut minat exoptatam atque expetitam pacem 8t tranquil­ litatem in hac vir* : k poft hujus vita decur­ revmater audiatur efficiam. iam con Comma tam felicitatem . At vero quia XVII- Tfalmedia mature CF cum difiittDiene ftr(cimos non fatis efle ad hac obtinenda fideles agarar : ar mnficut cantui , erfanerumfuc. adhortari* nifi rebelles convenienti diftriftione medalatit, ad devetieaem extitani , «m lea reprimantur* falutari antidoto decrevimus huic C feivhtm, ia tctltfib exhibeatur. negotio providere . Auâoritate itaque * qua XVIII. De farit canenicit , debite, reverenter CF fisngimor * omnes in noftra provincia conftitufantfie i» ecclefia decantandii , diftinlfa ttmtos * qui tam impia dogmata aufe temerario fere Ct ra^m» fulfu. aflerere * docere* fcribere prefumprerinr » hi* XIX. De eiifdem intepe » mature CF devete lepm. feriptis lententia excommunicationi* innodadii a virii ecclefiafiith > fine alifue levitatie mna 1 nec non te eos qui illis auxilium . coniiaut irrelifiefitatit exemple. liom , aat favorem quovis modo fuerint imparXX. De tabula efficiariemm in ehore feaeeda, CF titi . Sub eadem quoque irrena omnibus nobis fubditis inhibemus * ne Lutbcri libros , live Lutheranorum quorumcumque * retinere pnefuXXI. Canenici , cam frimnm recepti fuerint in mane * qui ad pcftilentcm doârinam promo­ eeufertfam enfilait , faut fimQut intepe rrvendam confcripti funt. tifinat , fine ditetient uut exfeffatiene fer difW nanti. XXII. De reptfari difiipHna, i» viffu , vefiit» ftr INDEX D EC RET ORUM D meribut* i» mennfteriit tnm relipeferam fuam mentalium exnSe eifervnndn. AD MORES PERTINENTIUM. XXIII. De benefiett merum in vita er habita a tiericu fervaada * fine vefiinm freciefarnm I. Frtfuentaudai effit frecet in ecclefiit frr tranfiomfn «. •j* fani , *e ecclefiarum parocbialiu* reûotes, pria ordinare relient. Ac tuae fie examinato matricularii , aut alii quicumque , indebitas exaâioocs pro facramentocum , facramenta- «· concedantur liter* dimiflori» : remittaturque iu examinatus cwar literis ipfis t in quibus eu Jiumquc ac divinorum adminiftntion* faci, , iam declaretur pradiâa folennitas fic obfervaant. III. Et ut deinde de mioiftris ecclefia'providea­ mus , ne circa promovendos ad facros ordines fraus aliqua committatur, facro hoc approban­ toprovinciali concilio , dc fratrum noftrorum fufinganeorum fententia te toiMt ftatnimos , ut promotionis tempore , otdo qui pro­ B xime fequitur, diligenter obfervetur. Ut quan­ tum attinet ad artatum & mores , non prius promoveant dictoclant fuos ad aliquem facrum ordinem, quam viderint literas teftimonisles presbyteri parochialis, qu* contineant duorum aut trium tcftium probatorum , non fufpcflo­ rum , depofitiones juramento folcnni firmatas de faflieicatia statis promovendi , te de pro­ bata fc inculpata illius vita . Quo abloluto , inquirant, h promovendus habeat feientiam, a jure ad ordinem fufeipiendum requifitam . Neque aliquem ad facerdot ium promoveant , nifi qui ( quantum fragilitas humana patitur ) fciat ea qu* contineatur ia canone , Qu* ip­ C fis , }«- diftindlooe, IV. w, fiatque mentio ex prefla de beneficio aut patrimonio , nt epifeopus , ad quem ie confe­ ret ordinandus , eum fine fcropulo promovete teras dimiflbrias obtinere cupit , non poflfc commode accedere ad fuum epifeopum , tone semittatur fuper orate , literature ae moribus, «t primV examinandus ad epifeopum , cui ii. tene dim ifibri* prsfentabuntur t inferaturque ia illis literis dimiflbriis claufula , Super quo confcientiam tuam oneramus . Provifo tamen * quod nunquam concedantur liter* d imi floriar , nifi illi qui habuerit beneficium aut patrimo­ nium ptetaxati valoris. VI. Sed quantam attinet ad Jam promotos ad iaccrdotium, injungimus fuflraganeit noftris, ut · iuper illis diligentem & accuratam faciant ioqiiifitionem. Et quos invenerint promotos ante aetatem legitimam, juxta juris dilpofitionem ab exeeutione ordinum fufpcndaat, doocc ad ana­ tem legitimam pervenerint. Et quos vita reprehenfibues cognoverint, debite coerceant. Quos Œr non efle 1 iteratur* fufficientis depre­ tiat , ab exeeutione ordinum fafpendant, donec in fcientia, qu* ordini eft reqnifita, ad plenum fuerint inftniftj. Porro in grave clericalis ordinis fcandalum ae dedecus videmus haud paucos facerdotcs nu­ dos ac mendicos . Prohibemus itaque , ne ali­ qui ad facrum fubdiaconatus ordinem effuman­ tur , nifi fub titulo benefidi viginti librarum VIL Parifienfinm ad minus , vel patrimonii fimilis valoris . Saper quo per vicario» noftros in 00Rurfus quia nonnulli, fu* ignoranti* flr inftra dimccfi , aut in dimccfi fuftfagancorum nocapacitatis te deliflornm confcii, fugientes exa­ ftrqram, per eofdem fufliraganeos, eoramve vi. men fuorum epifeopormn , fcientes fc non efle carios vel officiales, fiat dihgens inquifitio per ab illis promovendos , ad curiam Romanam teftes omni exceptione majores. Si autem tiroconfugiunt, etiam abfquc literis dimHToriiseoJus patrimonialis ad cum pervenerit ex ccffio» P rumdem epifeopormn » fle io eadem curia fe fit. ne , aut donatione alterius : fimiliter inquira­ ciunt promoveri *d omnes facros ordines , per tur , an profitais» fummam poffit reditus rei quofdam atterentes fe efle epifeopos, & habere ccflis reprsfentaic. Deinde fuperfraude, liqua a Romano pontifice au&oritatem ordinandi , intervenerit inter cedentem tc ceflionarium , exi­ de quoram poteftate ac commifliooe non appa­ gatur facramcntum cedentis ac ceffionarii. Ju­ ret : fintque ordinati hujufmodi promoti extra rabit autem cedens , fe donafle fine ulla fidiotempora, ac interdum tribus iucceffiv is diebus t ne , aut fpc in futurum recuperandi : cellionatalibus dicere fani non permittant exeeutioaem fuorum ordinum , nifi vifis diligenter commrius autem affirmabit, nullum efle inter fe & ce­ dem literis t conftito etiam fafficienter de podentem padum dc rcltitutiooe rerum ccffarumt teftate ordinantium , fc eorum commifliooe eh fueque intentionis efle ilia retinere , ac quamdiu vivet illis uti fcfrui, Prohibemus autemdia Romano pontifice cooceffa . Ad b*c etiam, quod rurfes examinantor de vit* , fcientia, ·ftrifle, ne ordinatus ad titulum patrimonialem , eumdem vendat , aut alienet line ■ pertniffione tate , ac inquiratur de beneficio feu patrimo­ epifeopi ordinantis, donec beneficium aut patri­ nio . Qui fi in prodidis aut aliquo promiffomonium pretaxati valoris fuerit aflccucus. E rum inventi fuerint minus fufficientes , decla­ rentur fufpcnfi ab exeeutione ordinum , modo te forma fupra declaratis. V. Et quamvis epifeopus originis , beneficii, aut domicilii, non fotam ad ordines promove­ te, fed etiam literas dimittorias, ad ipfos ordi­ nes concedere poflit ; injungimus tamen luffiaganeis noftris , ut fi quando iiteras dimiflbrias ad facros ordines indulgcre voluerint, ne indi­ gni affumautur , obfervent ordinem qui fequitur : videlicet quod volentes impetrare literas dimifforias accedant ad diarcefanos : qui fuper CiflaZ. GmtrtJ. Torn. ΧΧΧΠ. Vili. Cetcnim, quia ecclefie Dei nihil magis of­ ficit , quam quod indigni proficiantur cur* animarum, te ad aliorum affumanturregimen, qui feipios regere non poflbnt s dioeceta ni er­ uo ad parochiales cccleuas non ioftituant pro­ ie nt atos *b ecclefiafticis laicifve patronis , nifi cos prius diligenter examinaverint t neque Ddd j indi- Ιΐδγ anno CHRuti ijfi. • ctre«“"‘ Concilium Senonbnî» fuSucJiaTw. ”88 indignos pnrfictant , aut incapaces admittunt. A ooncilinwtn fc patrum décréta integre obier* Quod h qui fint in/htuti vcl provili , e’.um vent & obiervati faciant. .CHXfSTi per fedem apoftplicam , nihity minus diercetani cos examinent : 8r fi minus idonet tucitnt XI inventi. , ad adminiftrationem beneficii non admittantur , fed iocd eorum per epifeopov Redores ecdefiarum ( qnormrt fingufatii eft inftituantur vicarii idonei , quibns congrua por­ cletta induftria ) compellantur per futtraganeos tio affignetur. Et tamdeu in beneficio admininoftros , quoad fieri potertt , ad perionalcm icfidcntiam : neque cum iffis de non reliden­ ftrent , donee fic inftituti âut proÿifi Hteratnram (adedentem alfccuti fuerint , aut fint xtado , nifi caufa probabili intercedente, difpentem legitimam adepti. fexur ... ?s> Et in ecclefiis pwcocbialibus per fingulos dies dominicos presbyteri parochialcs curati jxr fe, aut vicarios coium , clara voce fc inCumque grave nimts-fit fc abfurdum « quod, v telhgibili, ac verbis maternis, annuntient de­ quidam ecclefiaiutn pirlati , cum poffint vi­ ft cetn precept a decalogi , & articulos fidci· Et ft qui fuerint presbyteri, quibus non fuppetat ros idoneas ad beneficia' ecclefiaftica promove­ doarina , ant ptzdicandi gratia , legant fc re , aftutneic non veientur indignos , qnibus dedavent piædiâa die dominica nntsn capi­ nec motum honcihs , nec litcrarum fulhcientia Itiftrigatur ; camahiatis feqnentes afteClum , tulant Joann is de Gurion , in opeie fuo trinon judicium rationts , unde, quanta ecdefiis perxito . damna proveniant , nento fan® mentis igno­ XII. rat . Nos ergb volentes huic moibo medeti , prxeipimus btnnibus & fingulis collatoribus , Admoneant ficquentcr curati Jttos pirochiaEnrtermiffis indignis , idoneos aflumant , qui ►eo 8c ecclefiis gratum valeant impendere fa­ nos , ut interline millt patochiali diebus do­ minicis fc feftis per hebdonfadam occurrenti­ mulatum . Fiatque juxta faerttm I.aterancntc concilium in provinciali conoiio diligens inbus. Et ut ad omnia iMa , qu® per frngulos quilitio , ut qui poft primam & letundam cor­ dies dominico* m pronis prrcipiuntur , dili­ genter attendant . Quod fi legitimo ceflante reptionem fuerit repertus culpabilis , a benefi­ cus conferendis per ipfum provinciate Concilium C .mpedimento , abfque hcentia fui curati , per tres dies dominicos neglexerint inteicile mifl® fufpendatur : inftituta in eodem concilio perparochiali , denuntient ftatitn promotoribus , iona provida fc honefta , qu® fufpenfi fuppleat ut pro menlura contemptus vel oftenf® pu­ dcfcAum in beneficiis conferendis. niantur . Hortentur infupet iidem curati eofdcm paX. rochianos fuos, ut frequenter peccata foa con­ fiteantur , & (aeramentum eucharrfti® perci­ piant ,.pr»fertim in feftis folemnibus, fc tem­ Ad not ( quod atAirius dolendum eft ) per­ pore infirmitatis, aut peftis, aut ubi inftat pe­ venit quod in multis cathedialibus fc colle­ giatis ecclefiis hujus noftra piovincix , null® riculum mortis : (eu cum mare funt navigatu­ ri, aut per divctla loca peregrinaturi .. Quos tint aut ufque adeo tenues quotidian® diftrietiam commoneant , ne peregt.inentur fine li­ butinnes, ut vix tertiam partem giollorum fruteris teftimonialibns Chriftiamtatii eorum : qua· ftuum afccndant . In quibus haétenus invaluit confuetudo , quod illarum ecclcfiaium canonici . iidem curati per fe aut eorum vicarios, fi pe­ abfentes , per ititcteflcntiani unius du. i grofles D tantur, liberalitcr tradant . Dsmmtut fruâus totius anni percipiant . Ex quibus vaCurati diligenter advertant , fi parochiam nr»uonil>i- .gnjj materia oritur , cultus divinus ( quem eorum, ad minus femel in anno, fandam ec “Xhho · . Inhibtm®» CMellas dc novo erigi, conftrui, A lamenta . Cedent ecnfxbuktiones quclihct : anno' CHXim etiam omnino vtraias rerdificari, line direceceflent vana , &r-multo fort i us foeda & prof*- qiristi na colloquia . Cclient poftremo queeumque , rijis. »1»·. fanorurp licenti* cele­ lenae & lafciv*. Neque enim , inquit Hiero­ brari ■ nymus, in tragoediarum modum guttur tc fau­ XV. c ces medicamine funt leniende, ne, dum blan­ Λ da vox queritur , congrua vitta ncghgatur . Nam ut cantor minifter Deum moribus ftitnuItem ne populm diftahatur a mi fla paro­ lat, cum populum vocibus deleâat. ira lafcjchial· , Sc ab auditione mandatorum Dei Ar vu, animus dum lafcivionbus dclcCtaiur mo­ ecclefie , prohibemus, ne in capellis ab antiauo etiam{ epifeoporum auâoritate fundatis , di, , eos fape audiens emollitur tt tangitur-. Curent ergo facerdote, Sc clerici fic (jios can­ Ii® miflse celebrent, r . quam ili® , qu® de tus inftixuere , ut modeffix honeftaque pfailenfundatione extitennt . £e ii qu* fint mill® , dl gravitate , placidaque bc grata modulatio3ue ex tenore fundationis dici debeant die ne, fic audientium aures delimant , ut provo­ omrnfco, non dicantor, nili port miftam pa­ cent cacirentque «d devotionem eompunAiorochia lem . nemque ; non ad lafcsvram t cordifvc aut ani­ Admonemus infuper iuftragsneo, noftro, » mi titillationem , nt ex caulis premilfi, , 8r prxlertim hoc em­ Organorum ufum ecdeüa a patribus ad cui- orgoiora·, pore, quo videmus multos 'adduci ad· cqivemtum lervitiumquc divinum recepit. Nolnmus “f“· · ptum przceptorum eccleii® Ar tniniftrorum ejuidem : non facile admittant fundationes expel- D itaque quod organicis inftrumcntis refonct in larum , quibus ordinatur celebratio mill® do­ ecclefia impudica aut lafciva rmelodia , lcd to­ nus omnino dulcis , qui nihil prnrer hymnos minico die, ea potiflimum hora, qua populus univerfus convenire debet ad audienda divma, divinos & cantica fpiritualia icpnrfcntet. prsceptaque Det *r ecrleft® . XVIII. DviftttiU* Et ut magis ac magis tollatur occalio ccleyvuwiiib·»·brandi tniflas io locis ac oratorii, privatis , conicnidh injungitur fuffiaganeis noftris, ut non fint fa­ Et ut in majoribus eeciafiis enhus Dei viwi ciles ad confecranda altaria portatilia: fed tunc ianâior , juxta majorem traditione, , in me­ demum ad ea confccrandâ accedant , cum in­ lius reformetur , ftatunnu, ut in carhedralibus tellexerint ca efle requiiita pro ecclefiis aut ac collegiatis & conventualibu, ecclctii, horia iliis locis, m quibus ticitv celebrator. Et per debiti, , fignis congrua pullatione prwmifli» , laudes divin® per ungulas hfiras > non curfim fuo, decano, rurales abofve officiariot provi­ deant, ne prtediâa alraru portatilia retinean­ ac feftinanter, fed traâim cum paufa decenti, tur in domibus privatotum . pnefertim in medio cujus libet vcrficuli pfalmoE rum, debitam faciendo inter folemne tc féria­ XVI. le officium differentiam , reverenter ab omni­ bus perfolvantur Cum autem deceat domum Dei fanâitudo , Hora, autem canonicas diâuri, cum tunica ftt cujus in pace faâus eft locus , ejus cultus talari ac fuperpelliciis mundis, freappis, jus­ fit cum debita veneratione pacificus : fit ita. ta temporum diverfitatem, ingrediantur eccleque juxta Greeorii decimi concilium generale (ias : captrtia, almutus , rei bitreta tenentes Lugdunenfe ad eccleliam humilis Sc devotus in capite. Qui cum in choro fueriir» gravitarngreflu, : Gt in ea quieta converfatio , Deo tem fervent, quam locus & officium expofeunt : non cum sliis coafabdlante· feu colloquente,, ’* * * grata , infpiciennbus placita, qu® coniiderantes non folum inftruat , fed & reficiat . Cefaut literas fen fariptora, alias legente, . Et fent in ecclefiis uoiverfitatum te focietatiim cum pfiillendi gratia ibidem conveniant, muta quarumlibet concilia, conciones A publica paraut clauia labia tenere non debent : fed omnes, prae- IF’ •IIJI el?.5**e Conchium SlNONlNSfi, IU» ANNO praiertim qui majori tangantur honore , in Aÿ Praçipimu» etiam conformitcr ad ftatutum anno CHRISTI pial mi> , hymni» & cantici» , Deo alacriter Erecedentis concilii,, quod in illisecclefiis, qui- CHristi us fingulis horis certa diftributiones ftatuta m». •i*·· modalenter . non funt . omniao etiam de«erolfis ftudibut , Cum dicitur Gloria Patri Se Filio Sc Spiritui fando , omnes confurgant . h opus ht, deputentur : ut juxtA mcnluram Ia- nuc (c(Uu. boris plus minufvc quifque capiat emolumenti. <«ι»· •nutf. ». Cum nominatur illud nomen gloriofum » Je­ Tollentes prorfus abufum illum , quo in una £4^’'“ fu» , in quo omne genu fleditur celcftium » dumtaxat hora prefens totius dici diftributio- tummni*» tcrreftrium 8c internotum , omnes caput incli­ nes ufuipat. Et illum , quo prepoliti », vel »l>utin <>.· 4 nent . « decani ec C nem judicantes , qua in certis ecclefiis prxdi- «xifuemdo di frudus ad certum tempus, in utilitatem cefeu dcglutiendo aut fyncopando didiones » vel colloquia aut rifus intertnifcendo : fed live fo­ dunt jam icccptoimn : live qua cavetur, ut ad „icften>. il , live sflociati , diurnum noâurnumque offi­ ceitum tempus fint de novo reccpti , expedancium reverenter, verbifquc diftindis peregant : tes : veram corruptelam Se notoriunj abulum , ac tali in loco , inde a devotione non ictrv tales Sc limilcs , declarantes per hoc praeiens nolltum ftatutum . Et qaoniam difpolitione hantur . j it is duo canonici affiftentes epifeopis , fçu dc Quicumque in ecclefia beneficiatus , prxferfamilia corum cxiftcntes , fimiliter Se alu pri­ tim dc maioribus , divinorum tempore per ec­ vilégiât! , debent gaudere groflis frudibus iuaclefiam vel foris circa eam dcambulajndo , aùt rum praebendarum : idco non intendimus eis cum aliis colloquendo viius fuerit , non iolum illius hor· , fed totius diei diftnbutiones ipfo rrxj'jdicare per hoc prxicns ftatutum , led voumus eos illibatos conlcrvarc in diâis fuis pri­ fado amittat, Et fi femcl correptus non deftivilegiis . terit, per menfem diftributionibu» careat : 8e, Ditxccfani ftatim poft diflblutum prxfcns 4“*^’ fi pertinacia exegerit , graviori pane fubjiciatur . Regulares , qui in convcntualibus eccle­ D concilium diligenter vilitabunt breviaria , miffalia , antiphotulia , ac fandorum legendas . im&uufb fiis circa pradida exceliciint , iupenorum arEt qua deprehenderint in illis fupeiflua, autllbu’· bitno caftigentur . non latis pro ecclefia dignitate Convenientia , ' X X. ipfi continuo tollent Sc rcfecabunc , Sc qua vi­ der int elle neccfiaiia, adjicient. Conftituitur tabula in choro , in qna quid per unumquemque ex canonicis vel aliis beneXXII. heiatis , in fingulis horis ner hebdomadam aut Fide dignorum relatio ad noftram auditum majus tempus, cantandum legendumve fit, defcribatur. Qui autem fecundum quod ibi perperduxit , quantum in multis monafteriis fit a prime inliitutioms puritate reccflum, liquident feriptum fuerit facere per fe vel alium negle­ xerit , pro qualibet hora diftnbutiones unius illorum canobite fic vitam monachalem & rcfularcm rejecerunt, ut Sc moribus Sc nomine Sc diei amittat. abitu religiofi haberi & nominari vereantur. Qui in matutinis Sc ve fperis , ante Gloria Patri primi pfalmi, confimiliter in aliis horis , L Qiiod fi in premillis gubernaculum discipline in mifla, ante finem epiftolc ufque in finem » contemnatur , hoc iolum rcftare videmus , ut divino officio non interfuerit , ( nifi forte ncreligio naufiagetur. Rebus itaque in deteriora ceffitate cogente, ac petita ac obtenta licentia, prolabentihus obviam ire volentes ftatuiaius » difccdere oporteat) pro illa hora abfenscenfeaut abbates , abbatHlr , priores , prior life , 8e tur : falvis ecclefiarum confuetudinibus, fi quae alti religioforum iuperiores , quocumque no­ forte circa hac ardiore» cxiftant . Idem obfer­ mine ccnicantui , fic fua monafteria in cultu vetur in iis qui a principio ufque ad finem in divino , vita Se moribus , veftimenti» mona­ proceffionibus non permanierint. Pro cujus exe­ chatibus, cibis Se potibus, reforment, Sc fuo» cution e deputetur aliquis, onus habens notandi religiofos 8c moniales , ad vitam regularem 8c perfonas lingulas, ftatuto tempore non conve­ monalticam, fecundum infti’utiones luorumor­ dinum Sc alias legularcs, reducant, quod in eis nientes , juramento adftridus agere fideliter, Sc nulli parcere · nihil rcperiitnr , quad divinam majeftatem Sc •11^1 Concilium Sinon· njb CA10LUS V. tum. raawc^cus usura. . ,Λ* * Ipfi quoque clerici in facris prafertim confti- ■'/vnnq' Gmplicium animos offendere pofSt. In pnemif- a tuti , 8e eorum commenfales , neque comam CHUirn Es amem, per dioecefanos in fuu viGtaticmibus retaxent, aut barbam nutriant ; ” tionetn, fc conventum cuftodiendaj*, aeque ad Λ committatur : qui inftar tutorum fc curatorum pneftare juramenta , ac dr locorut* ipforum CHRISTI >d forte redditui eorum fuppetere poflunt : rebonis inventarium conficere , fc ordinariis feu rj»». mittantur ad abbatiam ico monafterium . unda hujuftnodi prioratusdapendent. Redditus autem locis iliis > quibus fubfunt loca hujufmodi , praediâorum pfîoratutun applicentur abbati* . Vcl deputandis ab eis , annis fingulis de adminiftritione foa teneantur reddere rationem t Vel mopaftario, ubi etiam pro men fu ta augmen­ volentes quod h*c in provifione feu commifti augeatur numerus religio fatum · Ex ordina­ tione autem epifeopi providebitur de fervitio fione » qu* fiet de eifdem hofpitalibus t ex­ primantur , Competenti in ptrdido prioratu celebrando per . presbyterum fzeuiarem : cui de confenfu reliXXX. \ giofarum, per eumdem epifeopum congrua por­ tio affignabitur. * D· trvvc·Et quoniam funt aliqua monafteria Cta exCum ex multiplicatione, confratiianim f«p« *^ΪΜαί·' tta ptovi^*·»™ npftram , a'quibus dependent monopolia oriri contingat , & quae in ufus fa aiiraa* prioratus, infra limites provincia noftr* conpios confumenda funt , in crapulam converti 4krt«ii ni- ftituti , rogamus diœcefanos locorum , ut re- B videantur : fiquidem dies feftos confratriarum, ligiofas illotum prioratuum advocent ad fuas non aliter fe confratrcs digne celebrare putant , abbatias , feu monafteria t ofietentes . quod nifi comcflationibus fc ebrietatibus deferviant t nos 8t fuffieganei noftri etiam curabimus mo. facro approbante concilio * fub potna excom­ do conlimili ad abbatias noftrarum diocccfum municationis inhibemus : ne aliqui , cujufrevocare religiofas . exiftentes in prioratibus cuthque ftatus extiterint , confratrias erigere, extra provinciam noftran» litis , quinus infuifc de novo inftituere , fine epifeoporum cx. ficicntes redditus efle nobis couftiteiit. preflo confcniu fc approbatione , audeant . Antiquas autem , quas per epifeopos inftitutas XXVIII. aut aliter approbatas fuiffe conftiterit , tolera­ mus . Omnem baculorum delationem » conItem conftituimus , nt in monafteriis mofratribus fc aliis quibufeumque , tam extra nialium tot inftttuantur moniales , quot de quam intra ecclcfiam , nec non conventiculafacultatibus emumdetn monafteriurum’ ( repares comedat ion cs , maxime diebus feftis illa­ rum confrattiarum , fc cx denatiis earumdem . rationibus ecclcliz , claulur* , & aliarum re­ gularium domorum , nee non It proceiluum C fiendas feu folvendas , fub pradiâis pernis prohibentes . expenfis dedutftis ) commode fc fine penuria Ordinamus infuper , quod quantum ad an­ i.iftcntan poflint. A quibus pro ingreuu, aut receptione , nihil prorfus prztextu confuetutiquas confratrias attinet , teneantur confra­ tres , feu procuratores , infra fex menfes a die dims . aut quovis alio quaeiito colore * exi­ gatur . Si qua tamen ultra eas in hujufmodi publicationis prxfentium , atfene diorcefanis , mouallcriis fe recipi petat , id non interdi­ corumve officialibus aut vicanis , ftatuta . fi cimus > dummodo congruam fecum atterat 3ua habeant : fc cofdem ditxcelanos inftrner· penfionem . qua cum ceteris religiofis nume­ e modo & forma quam in cis fervant ; de rariis alatur . Non tamen in locum numequantitate reddituum , & in quos conversant ratiarum iuccçJjt ; fed decedentibus numera­ ulus -, ut fic , juftnia mediante , quod fuper rii» ali* nove Se pauperes fubrogçntur, his opportunum fuerit ftatuatur , omniaque ad Π« ft.ta tt· Provideant etialn epifeopi , ut illud falufobiietatem fc modeftiam revocentur . Alio­ gubrium , bre ac frugiferum decretum , incipiens , Pcquin , eia piis (ex menlibut , ad earum annultenru- rjcu|ofo f jn eo prsfertim , quod continet do lationem proceditur . ** ,w ‘ claufura perpetua monialium , fervetur , ac D Eildem enniratribus & aliis delationem perpetuo cunodiatur . Nihil enim mains offi­ calicum, valorum , fc capparnm ecclefi a fti· cit regulari monialium dilciplinr . Ipiritualicarum , prohibemus . Injungentes de fuffiraque profedui , quam referai is clsuftri ieptis , ganeorum no ft rorum confenfu, facerdotibus fc tortifque pro cujulque earum nutu patenti. aliis per provinciam noftram conftitutis , nc ipfas deinceps concomitentur , aut illis defer. us . frequens & licentiola extra monafterium evagatio , it tamquam ruptis obiebus , difviant . Exnunc autem juramenta qu* folent przftare in ingreifu omnino reprobamus fc ealfoluta ac iniolcns ultra metas conventus erup­ tio . Siquidem exinde dedecorofa enalcitur famus : prohibentes ne deinceps juramenta fufer obfervatione ftatutorum prxdidarum conearum cum laicis perfonis tam viris quam mulieribus convcrfatio : fc prxter cetera laratriarum , aut preftentur , aut exigantur . lutis animarum detrimenta , ingens in prae­ Iit etiam , ubi confratri* erunt permiflae, vo­ cipui pendentis earunidetn caftitatis perilumus quod ab invitis prn egreflu nihil exi­ gatur . (litatio . Confratriarum provifores , procuratores , XXIX. E feu magiftri , ve' gagiatores eccleiiarum parochiahum , teneantur preftarc juramenta in ini­ Cum autem ea , quz ad ceitum ufutn pium tio officii fufeepti , coram epiicopis aut eofint largitione fidelium delimata, non debeant lutn officialibus , eliganturque lingulis annis , in alium ufum converti : prccipimus , juxta mox reddituri de receptis fc folutss rationem. concilium Viennenfe , xenodochia , leprofaEt pecuniae , quz fupererunt , applicentur nas , e’eemofynarias , fc alia hofpitalia, quoper cos vcl in dium reparationis eccleli* . cumque nomine cenicantur , vilitati fc refor­ aut curam feu alimoniam pauperum , aut mati per eus , ad quos id de jure ftatutove alios pios tifus , piout epifeopus arbitiatus fuerit . in locorum fundat sone appofito . vel ex confaetudine prclcripta > aut privilegio fedis apoftolicx ipcAat it pertinet . Gubernatio vero viris providis fc difcrçtjs ac boni tcftimonii XXXI. Tiuwp CHRIST^ sn« . ! > “ β«<>ιι<Λ·» «. iu-ftno'··. <»·«>>·'»»* >** iis?7 ΛΗΝΟ CHKirri • Concilium SiNonbnsu. 1198 A lapiant, aut fcandalofefini, «c piarum anuum XXXL offaifivx. | aniJO > CHKiJTt XXXIV. Infuper , ne quit per excommjenicatioaem , quam pro pnrcipuo mucrone eccin&t habet , a Verum quia intelleximus libros nonnullos , fidelium communione ex levi caufa innodetur ; feriptos lingua vernacula , & impios 8e leaniacroapprobantc coacilio prohibemus , quate­ daiofos , per noftram provinciam .enchiridii nus de cetero null* excommunicationes conce­ more, a quibufdam circumferri , k a laids , dantur , nifi pro gravi caufa : 8r ea cognita » pueris, ac mulieribus , interdum publice » ali­ fecundum formam juris i gcncralefque monitio­ quando occulte legi ; qui ctfi forte incertos nes in forma malefaftonim ·, non decernantur habeant auâores , nemini tamen dubium oft pro injuriis verba libas, niti forte atrocioribus : eos ex marcria^operis ab haereticis fc perditio­ quarum diftinâio arbitrio officialiuih relinquanis magiftris prodiiflc: de fratrum fc cocpifcotnr . Quos nihilo minus diligenter & diftndc porùtn noftrorum confilio Bc confenfu pnucipitnooemus, ut omnino cavean: ab illarum 'nuit'· tiplicatione, ne in vihpendium 9c contemptum B mus iub excommunicationis pcena omnibus fc fingulis , cujufcumque flatus ,' conditionis aut deducantur■ fexus, ut ti quos habuerint libros , fidem aut mores concernentes , a viginti annis citu in XXXII. vulgari fcu Latino fermone editos, eofdem ad diaccfanum fuum conteftim deferant t ut cum Statuimus fc precipimus , ut ad tollendas ab eo aut ejus vicariis fc commiflis vili fue­ herefes, que magis ac .magis ( quod dolentes rint kdulo & examinati diligenter, eorumdem referimus ) pullulant » dicccefani juxta facium librorum vel interdicatur vel permittatur legenerale concilium, aut per te aut archidiacodio. Quorum quidem librorum , feu jam imnoi feu alias honeftas perfonas , bis in anno , firdlorum , live pofthac imprimendorum , fi aut fzpius, fi res ita poftulaverit, parochum, edio pcrmiiîa fuerit , addatur eifdern libris in qua fama fuerit haereticos habitare , circu­ decretum epifeopi , quo figruficet per fe asft meant : & ibi tics aut plures boni teftimonii alios dodos 8c approbatos vuos fcipium exa­ viros, vel etiam, ubi opus Merit , totam vici­ minationem diligentem fccific, ac tunc demum niam , jurare compellant, fi quos Ibidem hereticos, vel aliqua occulta conventicula celebran­ C eorum publicationem permittere . Volumus au­ tem hoc prsrfens tam utile tamque falubre ftates, vel a communi converfatione fidelium diftutnm per lingulas parochias ptovinci* nofttat fideutes, feiverint: fc quos fcivciint epifeopi* , ter aut quater in anno publicari . fcu eorum officialibus, indicare . Qui vero ex his juramenti religionem obftinatione damna­ XXXV. bili refpuentes jurare forte noluerint , hoc ipfo tamquam iuipedi de hzrefi reputentur, Br con­ Invidens femper humane faluti rizaniorum tra eos tamquam hrreticorum fautores proce­ fator diabolus , quod in agrum dominictrm ditur . Qui autem fic indicati fuerint , nili fe per fe direde non poteft, id nonnunquam per ab objedo crimine purgaverint, vel fi poll pur­ gationem in priftinam lapii fuerint perfidiam , fuos , quos poffidet , cupiditatis igne fucccnfos , exquiritis modis efficere conatur . Siqui­ canonice puniantur. dem dum nonnulli praedicatores , quzftores , vel fallo nonnunquam rimttlats religionis ha­ XXXIII. bitu lubimrant , predkationis officium , cirD cum vent is parochialibus presbytet is, ufurpant , novas dodrinas , fc irnenumero hrrefes , apud Quia hereticorum mos eft non folutn farudem plebeculam dilleminant .Et benevolen­ cram leripturam convellere , ac relicto vero tiam valgi captantes adminiftratoribus tam feniu ad fuain phantafiam contorquere: fed 8c ecclcfiafticu quam farcularibus detrahunt , fub* facros libros transferre, fc in eiidem libris ac duos fuis majoribus rebelles fc penitus inobefacrorum dodorum, fcholix quadam & anno­ dientes reddunt : plantate fingentes deftrount, tationes marginales , fed depravatas adjicere » (editiones excitant , icandali immittunt . Et quo eam , quam pollicentur , libertatem ob dum quem venantur , quxftum fuerint aflecuoculos obtrudi it (implicium, eolquc fallacibus ti , continuo recedentes , anxias fuorum audi­ errorum involuctis quali tenaci viteo invol­ torum animas , promiffie fibi .'alutis fpe va­ vant , B: in criornm labvrinthum conjiciant . cuas , fed fc variis expofitas periculis , relin­ Inde eft quod hujus fxcri concilii auftontate, quunt ertorum laqueis multiplicibus involu­ •c de confcniu fuffiagancoium noftrorum , pro­ tas . Nos eigo talibus viam , quantum cum hibemus, ne deinceps per provinciam noftram Deo poflumus , praecludere cupientes , pracciimprimantur libri (acri aut lanâorum dodonim , qui vel dc fide aut moribus eccleliafti- E pimus omnibus fc fingulis fufhagancis noftiic, ne ullos, cujufcumque ftatus, ordinis vel con­ cis habeant tractatum , line noftra hiftragaditionis cxiftant, pizdicatores, qtizftorcs, reneorumque noftrorum per luas ditrcefes fpcligiofos feu Izculares , extraneos live diacectali auttorita’e B pcrnrlfionc. Contra facien­ fanos, quavis occafionc , feu caufa , ad offi­ tes iplo fado ieiitcntri excommunicationis cium praedicationi* in ecclefiis per fuas diacefubpceaiit . fes conftitutis, petmittuit, toleientve: nili ab Et (i qui fin: tales libri feu in provincia icu ipfis fiiffraganeis, eorumvc vicariis, approba­ alibi imprclfi , prohibemus fub eadem excom­ ti, fc ad hoc nominatim «niffi extiterint. ί>«·- *'* ·<■ municationis poena, praedictos libros vendi vel utoJe ra»iw , fecundum apoftolum , pndinkutit, publicari, fine noftra ( ut prius ) fuHiaganeoη.β mittantur ? Et veritas ipfa dicit in evan­ rumve noftrorum pcrmiflione . Adjicientes fub gel io : / <’»are Joiutittim utttf'n ur tuent Mm1.. $. prrdiitis panus, quod eiidem libris non, adji­ ria/ >.» mt'l’en /vau» . Pioindc infti agmici no­ ciantur annotationes marginales que haecefim il Γ4 Concilium Sbnonbnsb. iioo "anno" Ari aufto· ad praedicandum mittant., nili viros A miflis , ia abfolvendo ampliorem poteftatem * ■ CNtuti state matufts * iqoiibus graves » te in facris 'quam 'curatis vel psrochialibus facerdotibus» eft a jure concefla : nili foriam eia ecclefiarumpre• fsi. literis fu® cienter crudito* . 'Eofdem etiam fuffraganeo* admonemus * ut lati , uberiorem in hae /arte gratiatn fpecisliter' duxerint faciendam . Guardianoi aytem * fi l*r fe anf alios probos ac dele&os viros cuftodcs, Se alio* fratrum Mendicantium pr»prasdkare voluerint * evaogelium Chrifti fincefedoa , hortamur in domino , .ut in ccclcfiarc populo annuntient 8r perd icent . Imitentur veftigia Chrifti * pntcipicntis apoftolieis viris» rum fuorum conventuum foco ad. legendum MMk *c. ‘ {PnsJsra/s emmfebarss mm» csvarara. Et iterum ■· aptiore chartam prafentatorutp fuorum nomi­ na continentem ftatuant ; quatenus qui volent Msaa. *a. DmsJv easaas gratte fervere f at ■ mesda w Mendicantibus confiteri * videant prius fi fine vUû. CeArnt m fandis illis concionibus pro­ dc nominatorum Ar approbatorum numero » fanarum tegum minime neceflariarpm Citatioalia* abfoluto* fe non fore intelligent. · 4 . nes t poctaramqM audoritate» fupcrvacanese » iabtilium queftMOtfm, & plerumque futilium* inanes allegationes . A ridiculis etiam hiflirioXXXVIII. flkiiquc ’ismoisÆus abftincant. B Quoniam abbate* nonnunquam attentant muXXXVI. nut confirmationis conferre, idque vendfcant ex confuctudtne prskripta ad fe pertinere : noi attendentes hanc impofitionem manuum a Chri­ Sint paedicatores, juxta Grerorium, in ver­ fto primum inftitutam , fe ab apoftoli» reccbo jdifcrcti: nc vel tacenda proferant, vel di­ {•tam , folii epiicopis ( qui apoftolorum funt cenda reticeant. Prscdiccnt rutius lacrurn evan­ hcceflorcs ) reieivatam , confuetudinem hujulgel ium i innitantur interpretationibus facrorum inodi (quas potius corruptela dicenda eft ) re­ oodoruoi . Jnftruant populum ad obfervatioprobamus ■ Quod fi qui lint qui contendant nem proceptorum Dei, ut fidem ineo neu fle te­ libi competere hanc facultatem ex privilegio * neant i atque omnibus mandatis Dei Ar eccle­ volumua' quod , cum piimum fuerint requiliti fi· pareant * ncc ab cjufdem ecclefi· decretis a fuflvagancis noftris , de privilegio fidem fa­ * ûnftionibtu devient* cere teneantur . Et idem ftatuimus obfetvanSint etiam prédicat orum fermones cafti Ac dum * quantum ad illos qui calicum co nice ra­ examinati * ad amorem Dei populum trahen­ tes , drteftentnr vitia contionatores verbi divi- C tionem attentant. ni , alliciaatqne auditores ad amplexus virtu­ tum. Habeant pre oculis pro fcopo honorem XXXIXDei te profedum animaram* nihil ad gloriam Sane cum matrimonium a Deo rerum om­ te oftentationem faciant, non queftui fint in­ nium conditore in paradifo St in ftatu inno­ tenti , aut v indida appetentes . centia inftittftum fuerit , litque * tefte apoftoQpod C feces fecerint , aut fi populum mo­ lo * facramcntum t proinde cum magna reve­ re Icurraram viliflimorum , dum ridiculas Ar rentia ac devotione fakipiendum , utpote in aniles fabula* recitant , ad rifus cachinnatio­ quo ( ficut te in reliquis /aeramenti* ) gratia ne fque excitaverint : aut , quod deterius eft , conferatur : prohibemus ne in Iponfalibu* aut fi pralatis ecclefi*, principibus , faeerdocibafnuptiali benedidione fiant rifus , cachinnatio­ Juc detraxerint , ac tandem populum ab obenes, aut alia ridiculavètbaenuntientur. Quini entia fuperiorum retraxerint) cumdemqueabimo moneantur afhdati, quatenus jejuni, con­ fol titione decimaram ac aliorum, ad qu» jure triti, Se contcfli , ac com multa reverentia ad divino Se pofitivo funt omnes obftridi , ab­ alienaverint : no* volumus tale* tam ineptos St D hoc facramcntum accedant. Illum quoqueabulum , qui invaluit in quibuidam partibus , ut beMH k pcrniciofos concionatore* ab officio praedicatio­ bcncdtttio nuptialir & mifla celebrentur ftanis luipcnJi , & a fui* fuperioribus pro modo tim poft mediam nodem , tollimus At ampu­ & menfura cxcefTu* acriter puniri. Per prxlen* tamus : ftatuente* , quod talia deinceps non aamen ftatutum non intendimus derogare Cle­ fiant * nili poft oitum iolern ac illuccicentem mentina* Dedunt . dictn . Siquidem exemplo perniciofo interdum compertum cft , folemnitates hujufmodi nuxxxvn. K;ules fic in latebris Se occulto fadas clandeinis mat limon iis viam apernifle , te occatio­ No» pretciea cupientes animarum periculis * nem dedifle contemnendi tam excellens facraquantum cum Deo poflumus , contulere , vo­ lumus omnes Se Cingulos intelligere , quod illi snentum , Se laicivias ac fpurcitias quafdam committendi · foli Mend liantes habent poteftatem abfol ven­ Sed cum ex clandcftinis matrimonii* gravia di * qui primum per fuos provinciales cuftoeveniant in dies icandala ac pericula , volu­ des , minimos, priores * guardianos * alioive eorumdem Mendicantium praelato* , eledi fue­ E mus omnes contrahentes , confulentes , fcicnter intereflentes , auxiliante* , Ar adjuvante* rint tamquam fuflicicntcs Sc idonei , vita pro­ fententia* excommunicationi* ipfo fado fubjabati* difcreti, modefti atque periti; inde fuffraganeis noftris in fuis dicrcelibu* per prefa­ ccre . ces Mendicantium prolatos prssfentati, qui ab eiidem epiicopis ad audiendas confeOiones lini XL. commiOL Qui fic eledi, piuientatl, deputati* Et ut nihil fine difcrctione in ecclefia Dei feu commim, juxta canones conciliares * Sc fiat , expedient ft rationabile vifum eft . pro­ Romanorum pontificum decieta , confclftone* pter lafciva* imaginet fe veritati fciipturaenon libi confiteri volentium libere audire poflunt , convenientes* li in poftcrum , precedente epi­ imponere poenitentias falutares * 8e beneficium feopi aut commifli ejus judicio de vilitatione* ablolutionit impendere. Declaramus autem non imagines in ccclcliis collocentur. competere Mendicantibus lie deputatis fe com- Ex aNKO CMBJSTl 'ijsl. ; t (■ km * aoiaupii1 miC tamfoiwnin dit <»kb*jn (bait nwi<>meaüt non •MMundit., χιοι .clÎSf.IM Concilium Sinoninss. caroui«»v non. FlANt.ISCUst.lk PH- 1 . ^ta , Îtc » ut pnemittitur , in ANtri) AHXO E* mukorum fida relatione didicimus , fim- Λ fingula fupra leripi __ ______ concilio decreta, ftatu- Christi .CHRISTI pliccm populum aliquando levi afiertione midicto facroproviqciali ρηονίη,ι ta St ordinata , per omoes Inffiraganeos noftros riit. raculorum ad unum Se alcerum locum populain iuis fynodi» intimai i fc publicari iHaque riter concurrifle , candelas Se alia vota obtuin futurum inviolabiliter obiervari , etccutioJifle. Ut igitur credule (implicitari nobis com* nem hujufmodi pcenatum ciideen noftris iuffranaiflr plebis confriamus, St novis impudenti'' ganeis tenorem przl entium committentes - In bufque hominum mente corruptorum ad ouatquorum omnium St lingulorum Iidem Se. teftiftum occationibus obviemur i facro appronan­ moniutn-^rcientcs literas, feu pr»f«ns ptiblicum te provinciali concilio , diûriâe prohibemus, inftrumentum , decreta Se ftatuta noftra in /e na quis pofthac miraculum ' de novo faâum continentes ,.tive continens , exinde tien , St pretendat ; sieve intra aot extra ecclefiam , per notario» publicos fublctipt'». diUi provin­ titulum, capellam , aut aleare pretextu novi cialis concibi feribas , feu * gradarius , tignari miraculi erigat, aut popnli Conçut Ium in mifc publicati , ftgillique noftri Judirnu» fc firci ’ raculi gratiam Se- venerationem recipiat : nifi mus appentione communiri . Ïrjus loci epifcopus dc negotio quid fefitienDatum Se aéfutn Parifiis, quoad premi (forum uos tcpendumqûe fit Caufa Cognita decre­ B conclufionem St definitionem > nobis in eodem verit . Cluilii Et quia nifi eflent mandarent ordinamus itndïfîb . parum eflet jura Se ftatuta eondtre, qui ea tuerentur Se executions de­ , idcirco volumtis , ftatuimus , Se fub poenis ante didis , omnia Sc concilio pnatidentibus in domo foliis habita­ tion^· noftr*, fub anno domini tnilleiimo quibMgjrlinao vigetimo oâavo , indiâione (ecun da, die vero nona menfis Oâobris , pontifica­ tus fa nd i fli mi in Chrifto patris fc domini noft a domini Clementis divina providentia pape ίβρ timi anno quinto · CHRISTI ANNO cKRisTi "••CLEMENTIS Ad PA PÆ VII. Chriftianifiimam Francorum regem Francifcum primum epiftola de indidione concilii generalis anno 1533. e* commentario rerum ad concilium Tndcntinum fpedlantium . CarilErac in Chrifto fili nofter , falutem & apoftolicam benedidtonem. C non fulurn a Lutheran is ut antea, fed a ceteris Germanis principibus fc civitatibus in pioximo Ratifponenfi conventu flagitatum , (eque om­ nem operam fuam, cum apud nos , tum apud UPERIORE biennio, ficut tua rnajeteges fc potentatus cctcros in id pollicitum hiifftas recordari poteft , cum fereniflimum Cnfarctn , quamquam pro fua inclyta pietate om­ le dixerit t nos une non folum Chriftiana ca mate, fed etiam noftri debito muneris , quod nia conatum , tamen in conventu Auguftano a Deo omnipotente accepitnu» , aftrifti , ne nihil remedii ad hzrefim Lutheranam in Ger­ tot animas m illa hziefi pericli: ni , quantum mania tollendam , pre illorum obftinatione a nobis przftari poterit, ulteiius finimus , noafferre potuifle audiremus : folumque concilii Uras partes, noftrumque officium in principibus generalis remedium a noftris predccetibribus in omnibus ad ipfum concilium adhortandis tune cafu fimili ulitatum » fc ab ipfi* Lutheranis fulceptum a nobis , terrore immaniflimi hoftis foftulatum fnperefle videremus ; habita laper interi upturn relumere continu.-ndum cenfuimus, oc cum venerabilibus fratribus noftris S. Ro­ ut lanctz religioni tantis erroribus illic impli­ mane ecclefie cardinalibus matura deliberatio­ ne , ad ipfius concilii generalis indiâionem in D citae tuccutramus , fc cum vetere pietate tran­ quillitatem & quietem Illi inclyta nationi tam Italia fc loco ad hoc commodiore celebrindt valido Chrift ianit at is membro reftituamus . devenire intendentes , id t>z majeftati , fient Quamobrem te , fili nofter in Chufto cartffiCetari , & ceteris principibus tignificandum me > qui primus ab iplo Czfare lereniffimoquç commumcandumque auximus , eamque nolitis fratre ejus affinibus tuis jam in hoc unanimiter literis fuimus hortati , ut tam fanâo fc necefconcordibus ad cjufdem concilii generalis con­ fario operi pro tua ptrtate , fc Chulbaniflimi vocationem pie conlentirc , i'ludque eunt tua , titulo , proque tuorum nuprum perpetua cor(i fieri poterit, przientia, aut (altem cum ora­ furtudme favere , caufamque ianetz fidei cuna toribus tuis , fc tui regni przlatis, ficut antea tua. ft fieri poflit , przientia, aut fa'tem ora­ tuz majcftati fcripferatnus, juvare fc tueri, ac toribus Auls , tuique regni prrlaus adjuvare te fc illos interim ad hoc przparare, &* de tua Ur tueris & in hoc te fc illos interim pieparafuper hoc voluntate, quam non niti tc dignam re pro ebtnmuni officio velies . Poftea vero ea fperamus, ad nos pericubere quamprimum ve­ afifione noftra per apparatus Turearum primo lis, ut cum Crlatis , ac tuo , & Romanorum pcrtutbata, fc deinde per eorum in Hungarians St Germaniam irruptionem prorfus interrupta , E regis, ctterorumque principum ac potentatuum ad quos fer ibimus , & quorum neminem tua frfpcnliique propterea omnium principum Ch ri­ majeftate accedente dcfeâuram confidimus » ft i anorum anttrus , toto hoc interjecto tempore unanimi voto fc confenfu ad indiftiooem ipuiM de ea re fi Iere coa&i fuimus. Nunc autem ipfis concilii commodiore loco celebrandi , ficut fc hoftibus Dei benignitate repulfii, cuna lerefliftunc tuz feienitau Icripliuius , adjutore domi­ fitnus Cciai nobifeum Bononie cougrcilus inter no devenire pcflîtr.ua . Qpcsnadmodum hec cetera publice falutaria hoc quoque de indice '· plenius & dinutius nofter apud te orator tuse do generali concilio nuh cum ruerit i'lvdque S Co*al. Gtnertl. Tona. XXX1 . £ee fere- m,. V i t a Î2OJ Pauli Papæ IIÎ. i ÂMnÔ" fcienitati coram explicabit . Datum tn civita- A rebus profanis de cauU religionis trsitoriu , -^NN^ · CNRltri M noftra Bononia fub anaulo pilcatotis , dic . decidaturque \ nemo ut poftea cxiftai! qui aas CHXisri «jh· a. faauarii, anno 15 jj. fidem abroget, que in en conventu definita inmi venientur . Hoc tam pio inftituto nihil eft quod ” Frtncifti I. ϊίΜ(»τηη» pro fissgulari noftra m rempublicam CfirjftuCn CIntente» i'll. nam devotione nobis ncc prius poflit nec anti­ quius videri. Beatiffimc pater , Deys optimus ftuifitt». maximus fanâitatem tuam in rcfta fanâr*ecEATISSIME pater, reddit* Iunt no­ clcfie adminiftratione diu» przftet incolumem . bis tua liàtra , quibus tuam mentem liFarifiis die 17. menfis Februarii 1533.. Kificas in concilio jChriftianorum cogendo : Ossi ivit i o Ph i l 1 rr ils a 11, S. I. o gratias , quod tameie tua lanCfitas fit animata , ad hoc'prafertim tempore, cum pa­ • ·· Eodem anno Chrifli dwMini MDXXX1I1. celebralam Iit omnibus illud cogi , fi unquam alias, tum fu life Vienne Allobrogum provinciale concilium elfe necefle . Quod ad nos attinet, mon eft cur praHuJe Petro Palmeno Vienaenfi archicpifcopo accepi­ magnopere de hac re urgeri ,' vel tua fanâita- B mus acedum tamen videre illud *ΤΡ·*· excufiim ha/le- , nui licuit, neque apparet cum novilUmia Gallic conciliis te tefte<, debeamus , quum jampridem quid Ludovici Odefpu· de Ia Meichiaiere cura ac. Audio anno haberotaus animi plane indicaverimus , videri i*si. uno Gmul volumine publicatis. Quod vero ad Pr/feffkct operu pretium fore, ut tum rite , tum lomenfia attinet, Catius elfe arbitratus ium de in l^oilim etiam dc eorum quorum intereft voluntate, eo tts&ate , aut cnidin cupalpum Poloni induftliain m rebus loci ejufce rei gratia conveniatur , ubi omiiBs patoe luo accuratius caudcaodis cxpcûate. B ANNO CHRISTI ANNO CHRISTI •Ji*· P U L I P A P 1 I I. AULUS III. ante Alexander nominatus , C fiaftici exercitus ducem creavit , Uibem moeninatione Romanus , ex nobili Farneliorum bu« cinxit , initoque fordctc cum Crfatc Bc Venetis inftruâiflimam claffcm contra lurcas familia genitus , optimis difciplinis Florenti* inftruâus , multifque egregiis animi dotibus intc'iciter emitit. De Carolo & lianciico rege conciliandis diu fruftra laboravit . Romam exornatus , poft res multas prsclars geftas, juxta illud quod dicere folebat : reverfus nuptias inter Margaritam Auffriacam, Bc Odavium nepotem , quem Camerini ducem Mula· qiMnfeni» »tli»r firtnnn ft^nttnr. 4· iM>aui«a cardinali creatus eft pontifex tertio Idus jure beneficiario creaverat , celebravit : PeruRar* 4 dinaisdofque . IV. Duplex tleritorum mtniftrrium . III. Manum nem rii cito imponendam. v. Biblta a elericerum rranibut nunqu.;.i> dcfcntnda . IV- Humani affe.ins venalitas in beneficiis icvi. De barariis prtcd>U' m dies ptrlegindis, iy re­ clcfiafticit , cxecraaUtt . formandis breviariis . V· Bcnr^r.» ciclcfiaftica , priufquam vacent, nimiSii. Tra tujuslibet affeilu non facih navandam ni frj/nitrenJj . quid in ecclefiaPtta officio . vi. D4’"u tAitum lentficii tffi confert nda . VIII. Quoaffcflu boTariai precis pi rftJ- t-e oflerteat. VII. Idoneas tanttim tn frelatas ihgendas . ix. Summa devotione nrffe facrum cthbrari opor­ vili. In rhgendo , atai, more s , litc'atura iy fatere . ter V4. , ip^laoda . x. ^drgunntur, qui polluta mente ad airare demi. IX· EleHianem finieram t Te operlt-t . ni accedunt . x. In confirm.itune fleflionis , que etpu.dtndA . xi. \evidenda miffalia ac breviaria. xl. Ter farr-jnes idorua: frafcntari aforttre . xil. Qua omitti aut decurtari vel organorum vel XII. Quid mumbeC ir cbidiaconn . cantorum concentu baud deleant. XIII. -Âlijuot abufus officialium inter vifitand-m C XIII. Quemadmodum miffa legenda . corrigende . xiv. Quid poft elevationem tuebar ifiia agendum. Xlv. Omnes qui dt itriefi.iij difponunt t fui affini xv. Organorum mehdia quemadmodum tempe­ dnenenii . randa . XV. Moderati a patrans 1 lai.as > miffα praevbulttm , divote na­ XVI II- Dt atate ordinandarum . tanda . Xlt. Tcftimonsum vital ac da firma fc initiandas x v 111« Cur faccrdos in altari trinift'um babeat. furit , exhibendum. xi*. Cmnii cultus divinus f^mma cum venerint XX. De eruditione ordinandorum inquirendum, ne ptragindus . XXI. Fidendum quo affeitu ad 0'dmri acciditu'. xx. De vita ac moribus thrictrum. XXII. Quanta temporis fpHtiu aatr r.aijrwn ordi­ xxI. Ob quam caufam rlerin mal» audiant , a, num receptionem initiandi fe p>efinrar, debiant. puniantur. Item fy quid initiandi tum Jr.um all+turi fint . xxil. "Pracipua caufa omnis mali tres. XXIII. Quale itAirnonium affimendum . D Λ ΧΙ1Ι- ^limbitroncm ac failum clericali offiesb ma­ XXIV. Di» Mercurii proxima ante jujiefthnem or­ xime repugnare dinum, examinandi qui initientur facr,i . xc IV. Qmnii iuxus clerxo interdiclut . XXV. "Neminem ab examinatione immanem » mmferiam admet tende ClUURl xxxi. Clerici na menaient fint, multe mmv> vt Qjtod trdiemte vmbe nomifiri futtt ie^tmoi fmif|fc fcncratuf^t . mcbi DT illerem mtetn , teeedn teem bi enaminati fnvt admtjfi fiet «U I. JLmhmmv cltnci fnptrfiieiofi , fcurn . tunofi et leviculi . vt l. Fretrtt mendeemetet fUdiemti admittendi. viti. Qectno modefimm fratret mendêcontot ht PARS TERTIA. verbi ffddieaiwee fervere ofertttt. ir yionfenndi , pi m tunfdiffeeact CT fittjh. I. De metrope litanti « , Ui/4 ut doSrina in parocho convomat > nt«V. Capitniq’difciplina qualiter ebfervanda. < tffarinm . xv. Offcinm Jetant in rebellat. III. TajArem, gregh exemplum effe oportero. XVI. Conttntiefi ad factet Ό* coonrdiarn fer deti­ iv. Fitoada parocho in primi/ avaritia. nent capitulum revocandi v. Turocbi famdeam irrtprebenfibUem effe dtXV It. Troa adverfut contentiofo/ pertinacet. berr . xvii» j^-0 teeipre eafitnlrum quotidianorum v i. Tarocbo luxat omnino tavendut. vil. Thdicttia ftrvanda parocho . ° ttevenfec obfervandi . xlx. FrfemûM ftotatoram trviJcndx . vili- Qua fugienda parocho , jy qua feXX. le capituli/ a fi/rementorum facili exail.o.it Sanda . ♦ tent ferendum . PARS S il T A . ” »· Inter vifitaiium , de moderandi/ an­ ni/ , -{Ui efferantia a pfellant er , viden­ dum . » I. Dt diffemtnatione ' ante fini­ tam mifam irreverenter dijcejuut . XXVII. Docendus fsfulas , yialc 'it iwfic fr.ri■ ficium . XXVIII. Extjuia ac m.'fa fro dua untlio . I.. >> **· *···“***·» mA^Arx·» ta datbeu ftrifflCtausn «··//<·<·. ι •II* «XI. (MMfoWm frateraetattt >*· anno PARS DECIMA. ?*&&& ’ .■*r vgM ^*»· CHaiXT] PARS DECIMATBRTIA. ». Dt jariflidieat idtjMtta naetatitfa. 1 I. iaeaaaataaitatiaaii arif O' ftatifaat *- I. Dt vita at ttavtrfatieae taeaafHta. « ♦· Ng^·» «·*·"·'/·' fnftflieae tnun Μ­ Ι t1. MattataAi ptreaiee , M libme itrvint MeM^friw* dttradaat . “SSff.*' An. X<4il iatfriataaAaet ant vanèteAaat , aifi re. ill. Car faffba ia ttaatt ittabtAitaaet txtaauau- aitttieau ttafara Affhiagi taferit. m I v. Vjaat txtaatataaicatieait ia fabiiu triatiat^ fti , ia lactat nvataaAaaa . 1 ’■ Xfc·· afft&a «û4 tuafMeada. v. i^tiiA cevtaAaat ia AturatatU txcaatataaictti^ * J* ••M/kriû babeadat , fBi deerat Ititet Aait ttafara. atiai. v ι. Bxteauaaaitatai vitaalaa · VI. Perbi fredicattreae ia attaafieriit tffe tfvr- B v 1 I. feffha narra aatatr Athtiar t ftr fi~ ttrt . fctltr iaauhtaAaat . VII. Menât bi bene iadelit 4Λ atadeatiat "tirV I 1 1. kiaafftflt triatiaafi t fra faxfta atfaattmll . ftuua ftrtaAi. V X I I. Menialtt »t» tfft alligatfAat , at aulli X I. Cltriti greviffbaaraax ernaiaaat rti , fecuafixant fat , at vetaat , fatri nut fraffin Aaat caaaaicai faaBitaat fuaitalt . nnfittantur . X. De ttflaaeetttie iafaaaaAii , affrtbtaJn > ac 1 x. Mvtatant tffe faalatiae fecit* vtaaafleritn*, txtfaeaAh . ac ufuryatn* btffitii fac fatal t»at atteffn X I. Β·μ frnbytrri ab iattfltn defuaffi, ia fiaat vndtraaJum. taafaat ttavarttala . x. Pifitatit xeeaafleriera* atttffdtia . xit. Partit faa artbitfifctfa ftlvitar * taiauat x i.^Sataftuofl mtaiaUaat frafefiti abngandi , gy gravit. / frageltf actatmi ceaflitatadi. X 1 1 1. Jaraattattraat fatHit exaS^^tia faAiciit n 1. ia Bttaafttriil attaialian» , vi&aite ae ateartfrtaaaAe . faat tetteataat* efft efertert. XIV. Ftratala iafairtaAl barttkai , AtiiaeaaAa. mi. Dt frafefitù ft!1tarit naeaerraatibat . C XIV. Plfitanda demat fratntat Ttattaictntat , divi PARS DECIMAQUARTA. Jtaaeii Baf rifle , CT Tanaitarum. x v. Dt vita σ’ tenvtrfatnat xeaaecbtrane . 1. Dt vifitatieat at fyatAie arcbitfifnfalibai arxv t- Meant btram fladie at fat txtrtitatitnet fiuacbiAiacaaalibaJfat. Itt tffi aferteat. 1 *·· it*** vifltatiu iaftitarada. XVII. Menathet vafit fub caflodiam rtvtcaalit. f^tta abifat ctrrigere aftrttat. dtf. 1 v. la friatit nftrViaaAet ffft Aecanti . tv 1 I I. Literal frivatat attaacbt eat attaacha, v. Inf Hitter tT frelatif rtbellti, tarrifitadtt. tafnffu abbatit, refigaare ata lucre. vi. /» maaaflerih faeattAt abafei ftrcifiaaAi. Il*· C aaaatflaraat faralariuat atarts reformandi. vil. Ia vifitetirat fancbiaraat faiA agtnAam . PARS UNDECIMA. till. HabeaAa natie ter vifitatani. 1 1. laterrtganAat fentbat t fat titaba atiaifltt. Dt beffitallbut & txfbaaatrtfbut , aluffUt id riaat geret. Itaut tin Itcii. D x. De vita, ataribar , CT AtOriae btfairtaAaat. lt. /» beffitalibaj ia frimit anima carenda, dt- x I· Dt habita , nafare , ae reliaale raterait vitndt ttrfai . AtaAaae . 1 1 I. ia bnffitalia fai rttifiendi. x ι I. bertfit faafiaat ftrpet, diHgtater ia1 v. la beffitalia fa nfertt tfat loci, abi evaflitata vtfligaaAaat. faat, fttiffiataat rtcificndet, mmjvmm ctntanil. >(MB egeatar elie , fae cm» Dti σ' κlitfii marbit imfUtitot . tlefie iaflitatit fagaeat, AifficitaAaat. V. MtaAicaatibvt validii bnffitalia tlaafn , cr Iiv. Dt fvertraat iaflitatiaat , CT beffitaiiaat attaiititattat inttrdiilam tfft nfartert . tare faertnAaat. vt. Magiflremm beffitaliaae fravi afftilai AaatX v. Pteie , aaibat Mftvtriat fantbiaai , atritet naatar . nrrigeaje ae refrtaaaAa. Hi. Dt cffitia faratbi iafairtaAaat. iravitet ft.cent , fiai ta faaftraat xvli. SyaaAat tfifctfaiit aaaa bit babtaAe . ' 1 ’ ^7 x v ι ι 1. Qaid agtadtua ia fyaada afffitfaii. PARS DUODECIMA. I. DtffkbaNi, tyfegrafbii, at bibiitfnllt. I 1. Scbela inter vifitandvia rtfarganAx ac iafti. tatuJa. III. TfaA fiagulat ewlefiat bebtnAat vir erudiftU* fai tlteitu tjat tctltfia inflituat . I V. Qai bait vira viSaat fuflftHtabaat. v. QgittaAataJaat acatintia iafitatari , at ftaiia ali ftfjia: V ». Pteax vttaat al flu Jia fubitwala. ♦ II. Dttrttaleai Haa^rtt nrt>i , tjuaad tjar fieri ftrtttn afaara tfft . ♦ ill. St*U waaitutt in acaltanM. x 1 x. De fynadit attbidiatntaiibat at ntrelibat . En. Officieltf arebidiataaantxt detaaet raralti , vw gravée tffi tfarttre. aatifairattae faaaeda<* fra ft fervat . x x I I. .Abvfat ia fyaaderttvt anbidiataaaliaae ac earaUata abftrvetieat. X X I I I. later vififaadaae abtffvt iaerigtadi. xxiv. Pntararteaeae far tffitia rt&a faageatibat ftadi, afaaae fffc. 111. Syaadi urtbidiatraaltt PARS I1UL ixtj ANNO cMMisTi ·»>·- TM ·. ue. m. *f.uiui Concilium ColonienibL 1214 qui dein non anno temere, fed orantes > illia impofuetunt manus. GHJUXT1 PARS PRIMA. Denique de Baxnaba » pftlapoftulo* ad Antio>n<. Di iflSCOfJLl chiam deftinato , refert fcriptura : Ifueuixm e- '*'· “· f^eJi miftrune dernubent, qued tjfn virbenutV p PISCO PI munus ia duobu* potifhmues ftenet 3ftritu /ivZJ» ae/de . ‘Quibus exemplis 1-Ù cnnliftit. Primum, ia impoli none maedocemur , quanta cura ac delcftu manus Mnauum, qur eft ordinum ecclefiafticorum colla* politionem fieri oporteat. Beatusapoftolus in­ tio, ac tqftitutio mmiftrorum , deinde in vifiter alia Timotheum fic alloquitur: Carnaarad·, ,.ττμ. ». tatione dkxcefeos. Utrumque beatiflîm:i. apoinquit, f «e xudtfii a me fer utulttt ttftet , fideftolus , ad Titum dilcftum filium Crete epiflibet , qui dX identi treuet nliee detere . Et ite- *·Λ* S· copum feribens, comploditur : Hnjut, inquit, rutn : Menât nemini tite imfefntru , ntf»e nnerei freti» reliqui tt Crete , »t te que dtfnnt cermnnitevetit fmetit elienit . A qua regula cum r. n< g ventur . Proinde quia ejulccmodi oftium dili­ ne» neeadntet. genter euftoditum non eft, faâum eft, ut tan­ ta mala qua fentimui, agminatim in ecclefiam III. Dei irruperint . Huius januas vigilantiftitni cuftodes fuerunt apoftoli Chrifti , te quotquot Quamobrem omnibus, qui praficiendi ecipfis fuccdfenrat apoftolici epifeopi . In primi* clefiafticis maniis miniftros poteftatem habent, vero diviaiflknus Paulus » qui dileftiflimu difilia ( quam paulo ante retulimus ) Paulina ad­ cipulis Timotheo ac Tito ejufmodi cuftodir for­ monitio femper ob oculos verfabitur t Mmmm ··*£■>;. tite nenuni inefefietrit , wfw rammsMuruusvis fiet- LJ^-5*** mulam ex profeflo prafetibit . Porro apofto!i, cum effet in locum Juda proditoris diligendus tetit nlieait . Si enim ad honores mundi , linee·.mu· duodecimus collega, ftatuerunt duos ex hit vi­ E (uffiragio tempon* , fine .merito laboris indi gnum eft pervenire , k notari ambitus (olent, ****··· ris , qui cum ipfis congregati fuerunt in omni rempote , quo intravit & exivit inter eor doSuos probitatis documenta non adjuvant ·, quam mtnui jefur, probattffiaos , eleftiooem alteru­ iligens, Ar quam prudens habenda eft Ailpentrius domino committentes . Ad huc, cum effatio divinorum munerum Ar caleftium digni­ fent deligendi primi illi ecclefie diaconi , apo­ tatum ? Certe olim excommunicatione percelleftoli , convocata difcipuloram multitudine, di­ bantur . qui ccclcfiaftica beneficia contuIHfcat xerunt: Cee/drror»/verre i ear vebit vint beni teindignis. fiinteuii , flexet Sfiritu futile Xt fefie»tix , f»v» eva/iraum·/ fnfer bet tftu . Atque illi ( cum IV. placuiflct hic (emo ) coram omni multitudine degerunt Stephaaum , virum plenum fide Ac Nulla itaque confanguinrtari* ratio , nulla , propinquitatis contemplatio, facere debet hoc, *·«■■·« Soeitu fanfto, ac reliquos fex , quos ftatuerunt A ante conipeftum apoftolorum : I * inf ’**■?** Conch ivm Coionibnsb L e*?£K.’r* m< ftnhmtio alii «“■* «ebon »«da- Λ elclia ft icas cucuiriflet. Jam m primitive ccele* "Abwb" i. UH. «μ q«* Jefe Chfifti fem, 4M«wk . Maxime paratione grex ceteri metito dicantpe . Quo- ÎJyt· veto tofefexa ae hcmficioew· v—al iris modo enim fieri poteft » ut non vififfimm rew' •xotsamk**, q*od qui ficpnrficiwK, K jw· fiefeatar » intm «meares ft **a4eat«s cofonapotetur , qui eft honore prsrftantior, nifi quo- n»i»« que feientia ft fanâitate procellat ? Atque m *·* * bas. q«M dominus ftageUo de feniculis faAo · tinam hic penfitetur , ft nautis ft navigio de­ amnpto ejecit « ae meofas nuasaaularionift « ft ferendis eamdem imminere periclitanda necefcatbcdtas vendentium «alumbas evenit, com· patentai · Si eaim à dignus facerdotio crédi­ fitatem. ter , cai no» aÔioais merita · fed pramiorom 40pm fefiagatwr , teftat at nihü fibi in cede· ΥΙΠ. fiafticM «honoribus gravity , nihil fibi defen· dat iadaftria * fed totam auri profanor amor Quapropter eledorcs feliciti fint , ut talem obtineat . Et cum 6des fimul ft vita ia facer· prrheiant, qui officio credendo fatisfacet» pofdotibus ft miniftris eligenda fit , qua tandem B fit ; virum «tatis legitim* , motibus gravem, litèrarum ferentia praeditum, atque infacrisor­ vita , ft qua opera fecerdotii illius erunt » qui dinibus conftitutum : feiente» , ipfis io re ta«n honores tanti facrameoti per premium convin­ gravi vel dolo vçl negligenter agentibus , non citur obtinere ? minorem , .quam malis illis paftotib >s ac prae­ latis , quos ipfi profecerunt, in diftrido Dei V. judicio imminere poenam . Neque enim impune peccatur in Spiritum fandum, qui in omni la <·*»· Com olim conciliari inftitutlone vetitum fit, **"*·"*'’ne ulla eccfefiaftica minifteria feu bénéficia electione ut auttor invocatur . Neque inultum permittet Deus, li quis jurejurando, quod fub promittantur alicui prmfquam vacent t tum ne eledionem praftatur, truftra nomen domini uquis mortem pro*imi. in cujus locum ft bencheium fe crediderit fecccffurum > defiderare vi­ furpaverit ; ut omittamus pernas canonicas, qu* deatur: tum «quod turpe fit » divinique plenum perperam eligentes manent. aaioùdvetfione judicii , fi Jocum in ecclefia Dei futura fecceffionis cxpeâatio habeat, quam ipIX. f* etiam feevlarc» leges condemnare curarunt : C idque v«ro cum nane puffins prater omnem per· Abfit ergo omnis fimoni* pravitas , omnis feoarum dcleftum deognetis etiam cx nomine perfonarum refpcâus. jCeflenc potent iorum pre­ beneficiis > in qua ftipnlatores foceefluri funt, ces , qur minis equiparantur , omnifque impeffimo exemplo fiat, tollendus abufus eft : id* prrilîo*. ceflêt ambitio , ac dominandi libido. Juc non aliter, quam fecundum canonicam orAd hse , procul abfint omnes illicit* obliga- w< ioationem. ne quis felicitas fit, uon tam do tiones , qu* fub cleâfenem , aut paulo poft, qMa. «' c. dficio, quam de beneficio vivent», ab eligendo vel clefto , haud poster fimoni* Uc«*. c e»labcm , extorquentur . Et procedat dc vultu *** Dei opus ipfius, ut fcilicet qui prcftantior eft VL omnibus , qui domiar , qui fan&ior , qui in Qui facerdotia ecclefiaftica pleno , ut ajunt, omni virtute eminentior, hic eligatur. jure poteftatem condendi habent, alium fatt* a fe manuum impofitfeni» di fcuflorem non ex­ X. pectant. Pracipua ergo illis habenda cura eft, Fleftione fefta , nos ft ceteri qui confirma­ idqnt maxime io pr«hs , qui io caufa eft , ut crcus cr­ genter & formam elcâioois , & e led i merita, priufquam noftra» imponamus manu. eo ducatum proftec , nimirum ambobus in fo~e veam delabentibus ? D^fpitiaat ( inquit Ma­ lachies propbeta ) hsw» damfei , fui r«r*·» , XI. ««U cftsûfem. f·» ftagmduas Mtiaml λΛ i»»·Patroni tum ecclefiaftici , tum laici , quos _ umfem » & propterea graviter a dohac de re diligenter admoneri curabimus , vi­ mi·® increpantur. Quis vero crcum animal ofim, oiu qui indoaum in doâi locum or­ debunt ut idoneos ( quemadmodum ante dixi­ dinat? mauiftrvm facit, qui vix diicipulus efle mus ) archidiaconis prxrfentent . Compertum fiquidem habemus , quam hic fepr* modum poterat ? Claudum vero , qui lucra terrena Îtorrentem locat in dignitate, veluti pedem ia peccetur . Sunt enim qui tantum filios ac coorvcrfa ponentem ? Cui poteft inferri illud *· fanguineos , feu aliter ipfis addiâos , citra ul­ >·*'*· LT/fereoe r/ædiraris i* vita* affiefto. (cigntu tc XVIII. Olim diaconus ante vigiottquinquC, presbyter vero ante triginta statis annos non ordina- bTvîm ban cur. In Vienncnfi vero concilio fob Clemen-«m. tc V. ordines (acri minori etiam «tari conccffi funt ; nempe fubdiaconatus ododccim , diaco- * |T natus viginti , presbyteratus denique vigtnti- mSobcmm. quinque «tatis annos nato . Num ad antiquos canones regredi referat, futurum concilium difpicict . Nos interim admonemus , Vicnncafc concilium tum ex aliis canonibus, tum ex feipfo interpretandam : nimirum ut «tas quidem illa (officiat, modo tamen cetera quoque, qu* canones plus quam «tatem refpicfant , ■ haud defiat t nempe Hierarum feientia , morum E gravitas. tc XIX. Dc dodtrina , vita, ac moribus, iuIFrananeus nofter teftimonium proccptotum , qui ipos m litet i r inftituensnt aoroenmtaue , coram quo­ que » apud quos (acris initiandos potiorem *im partem tranfegit ac diverfatus eft, exigere non omittet. ne manifefte criminofi iriepant : tdque ad certam formulam , quam delineari curabimus · Dum enim prifeam ecclefiam rufpicimus, fum­ mo defiderio tangimur , prifeor illos laisArffi- tnos ιιΐ£ \ rAr"«iu’ Conchium Colonibnsb i00* Morti» non tantum rerbu , fed Br re infa A CHKisTi in ecclefiain , quod in nobis eft » redueendi. iit*. Illa certe vêtait , ne epücopos fine teftimonio BbIU. ur dtriconjn, if , cFericoa uUos inftituat. Hine ill* iatcnoguiooc' folenncs pr«amhul* ? Hr·*, i· ^unt juftt ? funt cafti ? atque ali· limites. Ncu»h. que nuftra ieriptum legimus, quod quamquam dominus de coaftituenao Jofue principe precepifler, eumdemque elegifter , nihilo tecius U poft dicemus. dotii gradum, quod die fabbacino ex more ec. ricti a ft ico fieri folet , dic Mercurii proxime pre­ cedente , ad noftras civitates, ubi vicarii noftri XXI. m pontificalibus ordines ipfos factor imper­ Quo denique aftc&u ac propofiro accedant tient , fefe conferant , quo duobus dehinc (eq nent ibus diebus , videlicet Jovis Se Veneris , oidinandi, videndum , accurateque inveftiganquos cpifmodi difquifitioni peragendae deputa­ dum eft, num videlicet Dei caufa tantum, an mus , vicariis noftris , ipfifque noftra anttori potius fu* commoditatis gratia ad ordines catare >«> ><><■ in vu eo munere uiuutiç *ujuu^c»ui> adjungendis mevu theologis , fe Auj 1. Sunt in non qus Jefu Chrifti. Quid enim eft iua qu·- C repnefentrnt , examinationique eorutni TubmitecdiGt. tere, & non qu* Chrifti funt, nifi cum tales non tant. gratis Deum diligunt, non Deum propter Deum querunt, tempotalia commoda fequentes, lucris XXV. inhiante*, & honores ab hominibus expetentes? Qutfquis ergo talis eft, non Dei filius, nec ovili A qua quidem neminem excipimus, etfitna f’iftcrii titulum pr*texat , nifi qiiem publicum Cnrifti idoneus cuftos futurus, fed mercenarius >t, & vitam integram egifle , fc ea qu* ordo eft. Ubique Deus hominis intentionem Se men­ tem ipcâat , quam Chriftus m evangelio Iu. impertiendus requirit, facile callere · Quamobrem non folutn clerici, qui facula res appellan­ cernam corporis atqnc oculum vocat . Qui fi fiinplex fuerit, totum corpus lucidum erit; fin tur, fed fc religiofi, cujus libet ctiatn profeflionis fuerint, hanc ccnfuram experientur. autem fuerit nequam , totnm corpus tenebrofunt erit. Quare fi lumen , quod in initiandoeft, XXVI. tenebrs funt, ipfa tenebr* quant* erunt ? XXII. D Pridie ordinationis admonebit vicarius nofter in pontificalibus iterum omnes, quo fefe quoi­ que difeutiat , ne officio fe alliget, cui nonpoffit fatisfaccre. Neve mentiatur Spiritui fando, aut impeenitenti corde accurrat , fed ore confeflui, ac fpiritu contritus bumiliatufquc, poft perceptam facrofanftam euchariftiam , Deo to­ tus deditus accedat. Ut autem hic animus vicariis noftiis in ponti­ ficalibus eo exploratior fit t neque enim quali­ cumque aflcrtioni ftatim tuto creditur ) opercpreciumexiftimamus, ut qui ad factos (quos vo­ camus majores) ordines capcflendos adipiiant, quatuor temporibus, ut vocant, qur tempus im­ pertitionis ejulmodi otdinum proxime prreedunt , vicariis noftiis in pontificalibus fele reXXVII. prrfenrent, qui eos (quemadmodum diximus) Quamquam qui minores vocantor ordines, rogabunt, quid eos huc permoveat; an expen­ derint, quid in hac vocatione prrftare oporteat, tam cxaâam curam non requirant, fuo tamen an buic vocationi fc tenuant poflc refpondere: modo pro gradu fc excellentia ordinis, omnium fc an fperent fc, adjutore Deo, continere poflc eorum qu* diximus, ratio habenda eft . Quid ac velle . Item an afteAu carnis hnc ducantur, t enim indecorum magis, quam admoveri infan­ ut videlicet m otio fc fuaviter vivant, opefvc fc tes , qui non intelligant quid agatur , imo ne honores parent. Admoneantur quoque, ut be­ capiant quidem , quid clerici nomen , fc reli­ ne feipfos explorent, excutiantque, nc cum ad qua minorum ordinum vocabula fignificent 9 capiendos ordines revedi fuerint, Spiritum fan­ Quid turpius . quam quod penitus analphabeti, |tUf<>>· w dum fraudent. ac interdum flagitiofi ( qus ut legum civilium N AW^o *** alleguntur , 1» profitenfcir minim ridi- A donenfi enim inter aliu cautum eft , clericum a WHO in dut bin ecclefiis confer ibi nun opoiteve , CXKBT1 culam, nempe fe peculiariter in fortem domi· J|uod difficile videatur , -jt unu» vieem duorum Hi·. l)|€ ni adfeitos, anibus pofthac omnia terrena fornftineat : Λ. abiuidum , Ii promiicuh aftibus deaat , ac folua dominus fors ac pars heredi­ rerum turbentur ofbeù ■ Id vero in primis no- p tatis futurus fit. Cujus qorqoe, priuiquamoeaium cft , ubi plurcs parochi· , feu dignitates diaeatur, diligenter admoneri debentuni presbytero committuntur , quod folus per omnes* ecclefias, nec officium pcrfolvere , nec χχνιπ. rebus earum neccfiariatn curam impendere va­ leat. Quare tam eos qui de lacerdotiis ejufceUt aurem ecdefiaftici ordines fumma fincemodi difponendi poreftatem habent, quam qui rirate.omni qn*ftus fafpicione, omnifque mi­ ea ccca cupiditate dufti ambiunt, commonitos ll (pecie quam longillime fubmota , conferan­ volumus , ut fuos affieâus canonicis inftitutis e, (mc. tur ; nolumus ut ab initiatis quidquam > vel fubmittant . Qui vero difpcnfationc apoftolica i**»· &<· figilli nomine , a vicariis noftris in pontifica­ advetfus huc fe tueri velint , hi viderint , ut "“fiL:., » libus exigatur , icd tantum feribis carum licaufatn difpenfationis obtenus Deo compro- «Lg·*. tetarum (que format· appellantur ) unus al- B bent . Neque enim fublimes atque admodum bus folvatur , Nam eos fumpros quos ante­ literatas perfonas . fuo privilegio nudamus hac vicarius nofter iu diocefi Colomcnli chomodo illo rcâe fic fecundum Deum utantur. raplium caufa facere confuevit , nos deinceps pendemus . Non dubitamus interim fuffragaXXX1Hneos noftros fuis vicariis in pontificalibus ita provifuros » ne quis juftam querendi caufatn Quam impudenter pleuqu· diplomatis ac inveniat. dilpenfatIonibus apud fedem apoftorteam extor­ tis , preter fiimmi pontificis mentem ( qui 8c XXIX. vult 8c debet poteftate fibi concéda , non ad a. o. ·*· deftruâioncms fed.ad xdificâtionem uti ) abu­ Prohibemus quoque , ne officiales noftri ti­ tantur, nullus cft qui ignoret. Non prohibeo, »««·· *4 reras dnniilorias , quae vulgo licentiate!ia or­ inquit , quidam vir pius , diipenfare , led difdina·.di vocantur', alicui temere concedant fiparé · Difpcnfatio quidem credita cft , fed Illontm enim prrtextu , qui fu· ruditatis Sc inteiti· fibi coofcn lunt , noftroram vicario- C hic /um-queritur inter difpenfatores, ut fidelia quis inveniatur . Quamquam apnd illos maxi­ tum in pontificalibus difquiiitionem fubtcrfuma culpr pars, refideat, qui vel nulla , vel mi­ giunt t ac alto demigrant, ubi nullus canoninus legitima , vel etiam fida caufa iupphc.to­ <· traditionis refpcâus habetur . nis piecibus inieua , dupevatioois tectorium tandem eliciunt, quo ; apud Deum , qui renes /jw». y. XXX^ it coida nuftia icrutat»r , omnctnqoe hyproersfin ac fiaudem cxccratur, icutos quis dlxeiit ? Tituli quoque ordinandorum difeutiantur . Nemo tibi, ait idem rlle quem jam citavimus, ter. «a ·* Pleriquc enim inventi hint , qui Ιϊ-ΐκ &.· cdc diipeni.iuone ap< ihihca blandiatur , cujus P*** *·!· mendicatis titulis , ad facerdotii dignitatem confcientiain divini fententia tenet alligatam . ■'**··· U evecti , eamdem turpiter proftitucic poftea *"”*<**** cupiditas femper fuit. Nam dum nemo fuum peragit officium , ■ VI exa&e volet cognofccre clericeratn of- C alienis femper Intentus : nempe clericus que ficiuoa & vitam , is divum Hieronymum laici, laicus que clerici funt ( ut deteriora b! ea mus ) ufurpat t fit ut ecclefue harmonia diu­ epotianum , ac ceteros patres non minus eruditione quam vitas fanftimonia daroc ( qui tius conftare non poflit. Obteftatur Paulus apode hac re ex profit (To juftis voluminibus feri>> ftolus Timotheum , quin potius conteftatur fipicrunt ) perlegat . Sat nobis impr«(entiarum inul omne» quotquot erant Timotheo fueeefluit: Tu, inquiens, , /w ommiai /aAarx , e- i. t,eant : fraimm pr, mutn fr fidem concorporati fumus , populus ili erunt Deo ft»· , CF* mm foliatnt nomen ejttt . acquifitionu ejus fumus , de quo propheta diInctnfnm enim iemim 17 fnteti Dei offerent , O* >it! 'Pari iwrrt dem»».’ popa/m e/m , Jneoi ideo fontii trnnt. Alterum, ut fint religionis manitultu berniitnth qtu ) fed quod clerici pecu giftri, proindeque ut in lege domini medifonliari quadam eat tone mimfteno Dei fr ecclefia: dedieati fins / Omnis quidem multitudo ian. rar dic ac node, ut judicia domini vera, juftificata in femetipia , defiderabilia fuper au­ Aonim erat , attamen aominus tribum Levitu rum fr lapidem preciofum multum , dulciora eam fuo mimfteno peculiariter delegit , quam fuper tnel & favum , totis prccordiis ample­ in terra Ifrael prater primitias, decima*, parxantur, exquirant, icrutenturque . Idque non »* denm. tefqtie immolatorum , ar reliqua qu® ipfis pe­ culiariter lev dedicavit , nihil proprium poftipropria praluœptiane aut humano fcnfu , fed Spuitu fan&o aidante , qui abfeondit hae e *J derc , nec habere panem inter fratre» Voluit . ft- 1. a ms rA“S?‘ Concilium Colonibnîh I. mi Sc ANNO fxpicntibus prudentibus in oculis fut; , A oportebit , ne alio refpiciat quam ad Deum . CHUSVl revelat «a parvulis. Unde feriptum fcupturn eft : fdia l. it. intelligere , tota vita vix fuftecerit ; (i tamen i iter Se mente ; pfallet fpiritu , pfalkt aftidentes , lingulis diebus perlegant horaria; tu, mu, ? &· ea cp* iequuotur ; utque oculi preces, quas canonicas appellamus, cauls mul­ tat, tc potiffimum ce quas jam commemoravi- . • inter orandum ab omtu vanitate avertantur. mus , videri iblcnt . Hic multo tarn ex tern- C pore , pio ( ut fpes eft ) animo aetideravimus IX. repurgari breviaria . Nam cum olim a fanâiffitnis patribus mftitutum iit , ut folx feriptuJam fi tan^g mentis ardore quzlibet preces r* facrae in ecclelia recitarentur, nclcimus qua dreendz funt, quanta putamus devotione lacroincuria acciderit , ut in carum nj.urn fncceflefanâum miftz miniftenum, in quo emporis &: rint alia cutn his ncutiquam comparanda , at­ fanguinis dominici facramcnta tractantur conque interim hiftoriz fanftornin tam inculte ac ficiunturque , peiagmdum eft Certe graviter tam negligent! judicio comcnptx , ut nec audolemus atque animo inhorreicimu» , ubi vide­ âoritatem habere videantur , ncc gravitatem. mus pallim tanti» inylhrii» indignos , acconduDeo itaque auctore , deque confilio capituli Ctitios illos ac indigos faceidote» , publicis etiam noftri , ac theologorum , tlioruinque piorum ac manifeftis criminibus contaminatos, (cie ( idvirorum , reformationem breviariorum medi­ que irreverenter , Sc interdum magis lucelli ac tabimur . itipi», quam Dei curia ) facris ingerere , quo­ rum initat interitus, Sc perditio non dormitat. VII. D Trolrct, inquit Paulus, fiip.am homo , (r fit de ( , Sunt in clero zelum quidem Dei habentes , lcd non kcundum fcientiam , qui privatis quibufdam atfcâibus duâi , ve! teftamento , vel ( ut vocant ) fundationibus cfticiunt*, ut nova fefta przter ecclefix auctoritatem I oko­ nites fubinde celebrentur . Quo interim ht . ut preces Horati* ac reliqua publice recepta , pro afteCtu cujuslibet facile noventur , id quod nobis non fatis probatur . N.n.tc enim errarunt patres , a quorum i..tt >·. ·ι- i i di­ cendis precibus utinarn tam I · uiiccllem non fuiffet . Quod fi hic lingi J.mnn .ittcetibus indulgcbitur , tandem antiquus urus pe­ nitus evanefeet . E VII I. I,Cooc a. Non fufteccrit auterri , preces ifta; horatias l«rt. cum utcumque pratmurmuraifc : fed ut conciliari conftitutiorse cautum eft , presbyter ex intimo afConc j.ne. fcdu , elcvataque mente in folum Deum norftur■>i csn.Do· num hoc dturnnmque fus fervitutis penium ^>'*«111«' exolvat. Malediitnt enim yad facit domini 3”· a», negligtnter. Alioqui in prêtantes competet: Po'■'* »»· pane illo edat , CT de calice tihat . Qu> enim manducat cr bibr* indant, fudicjium Jit>i manducat cr KL,t , non dijudicant lorput domim .itque ideo, ut fubdit , utter voi multi infirmi CJ~ imbecilles , if dormiunt multi - \am (i nolipjoi dijuditartmi>> , n»r utique di;udi:-i’cmar . X. Tcurt , nec immerito , no; femo domini» eus , qui vetat nos lanrftum dare vanibus , 8i margaritas noftra; projirere ante porcos' , cum otroidani Ics icrlo» ia>.crdotcs illoti» manibus pe­ ri ibufq ue , ut in proverbio cll, audacius in hrc i.rcratiftirua myiLria, quam ni profana , irrum­ pere competimus . Quales iunt , qui humano aftedu tantum, A’ poti.is et inore , quam de­ votionis ardore ad altare accedunt , quorum polluta eft & mens & conicientia ,-quos merito horrendum euangelii exemplum ( quod Joannis decimotertio legimus in nate verba : Et ttftqutm accefifltt buccellam , introivit in eum Jata· nas , &: cetera quz fequuntur ) ad mclioretn Mta frugem, altiorcmquc tanti myfterii cont nrplationem revocaret. fain» bit labüt me honorat, cor autem eorum ion^r ta a me . Quatntnaxitne vero orantem cavere Conat.General. Torn. X.Y\ H . ‘ F fF XI. 7. 1*37 f.JU. CONCILIUM COLON1BNSL i« ΓμΪ 111β Λ fandto dicatur. Nobis fatius videtur · ut qu* anno ANNO prifeu ecclefi· fingalis fioqupicb puculiaria fe· CHUirr X I. anum cjt, obierveetur. Quod fi iUorum loco «lia ’»«? • SI*. ufurpaada erunt» videbitur , quod de referre- . Peculiaria mifiarum'arguraenta, recens prater âionc domini eft» diei dominico magis conve­ -veterna inftitutionem inyenta , etiam patribus nire , quod dies illa potiffimum returrtâioni difplicncrunt, quod tantum myfterium pro afdedicata fit. Neque ignoramus » noo abfque T^c*yilfeau cujuslibec traftari non deccat. Profas incaufa inconcilio Triburicnfi conftitutsm » n® g, *' doâas nuperius raiffalibua cuco quodam judi­ proptet miffas peculiares, mifla, quam de feria mic cio invcoaa prstermittcre per nos liceret. Vi­ vocaouu » pnrtcrmittatur . debimur ergo opernprccium faduri » fi miflaiia periode atque breviaria pervideri curemus , ut amputatis tantum fuperfluis, trqoa faperftttioXVIL fius inveâa tided poffint. ea tantum , qua di­ Confeffio illa , mifla pruambufam » devo­ gnitati ecciefia 8r pxifcis inftitutis eoofentanea te cum miniftris uno aut pluribus viciffim confuerint relinquantur. Β fitcntibus , ac faccrdoeis abfolutionem in ver­ bo Chrifti , plena pernitentis cordis em Del X1L pietatem fiducia » recipientibus rsfcitanna. Ad omnes enim facro -adftantes ea abfolutio refer­ Jam fir illud non rede fit in quibufdam eetur , ut digne tantis myfteriis valeant inteclefis » ut ob cantorum tc organorum concen­ reflt . Quamobcem dum hac fiunt , non fit tum omittantur » aut decurtentur ea qua mtnifter accendendis luminaribus aut aliis men­ funt prccipua . Cujus generis funt » recitatio tem avocantibus ( que prius fàâa opoituit ) verborum propheticorum » aut apoftolicorum » quam epmolam vocamus » fymuolum / fidei » intentus . praefatio , qur & gratiarum aâio * atque precatio dominica . Qyamobrem hac tota XVIII. diftinâiffime ac intelligibilités. uti cetera Nec fine magna ratione in concilia Toleta- Ig omnia ( fi tamen non levis decurtandi caula no conftitutum fuit , ut habeat quiique canens vaic c.ii* fubfit ) decantentur . Sit "quoque cantus quo Deo atque laetificans , poft fe vicini folami- «· *»« ',w· presbytero refpoodetur , «qualis , nec prrcipitatus. C nu adjutorem, ubi temporis , loci » five copia fuflragatur : id que propter morbos & ca­ las di ver for , qui occurrere poffimt , quo is X I 1 L qui impleturus ofticia accedit , fi aliquo cafu Qui legit miflam, cum reverenda modeftia » turbatus, vel io terram elifus fuerit , a tergo femper habeat , qui ejus vicem te officium in­ duc, diftmâe, dr exerce legat omnia ûfquead trepidus exequatur . Aliis infuper canonibus ο»<β·Γ·ΗίΛ. canonem , ut qui audiendi facri caufa aaftat , cavetor» ne presbyter nifi duobus teftibps pra- t. hm ino­ quod legitur intdligat » atque ad pietatem lentibus celebret. Que decreta in qoamdiflue- ,**excitetur . tudinena abierint, in aperto eft» nimirum pres­ byteris frequenter celebrantibus talibus tantum X I V. adhibitis, qui vix ipfis refpondcre » nec quid agatur, icunt « Poft elevationem confccrati corporis ac [an­ guinis dominici» in nonnullis templis canunt X I x. antiphonas pro pace * aut contra peftilentiam & mortalitatem . cum potius tum videretur fi-D In fumtna , cultus divinas , quem facerdos ** c*nt' lendum » Bi ab omni populo mortis dominice in domo Dei exhibet, debita cum veneratio- %£££ commemoratio habenda » proftratifque humi ne peragendus eft » ut & Deo gratus fit » ft χ. corporibus , animis in celnm eredis » gratis jnipicientibus placitos } qui confiderantes non agenda Chrifto redemptori , qui nos fanguine folum inftruat , fed te reficiat . Monet liqui­ fuo iavit , morteque redemit · Cantiones ve­ dera diviniflitnus Paulus » ut otnnia noftra or-, l4> ro illa contra mortalitatem feu cladem , aut dinate ac honefte fiant: ac acerrime mere-/. f». n. pro pace, latius poft finitam miflam canuntur. pat Corinthios , quod irreverenter conveni­ Qua ut ad Deum dirigantur, excerpta cx ca­ rent in unum ad ccenam domini mandu­ nonica feriptura plus placuerint , quales lunt antiphon* , Media vita ) ac , Da pacem do­ candam . mine » dr fimiles . Sic tamen » ut illis etiam que gloriola virgini matri dicat* funt , luur X X. honos ac locos ferretur. Nunc de vita ac moribus paucis videamus . X V. E De vita inftituenda fic pnecepit Paulus nedum clericis, fed omnibus Cnriftianis : Mertificate , Organorum tnelodia in templis fic adhibe­ inquiens, mrmfea veffra feat fafer terram t bitur , ne lafciviam magis quam devotionem far tientitaera , immanditiam , libidinem , corxcachet : neve prater hymnos divinos ac can­ fifteaiiam malam » CV* avaritiam , faa efl fimatica fpiritualia » quidquam refonct , ac relacnmm ftrvitai , prvprrr yw· « -aerk, ant ia ,ft~ deflation ibus , concilium generale clericos ion , mum ia aamiat fiwmiai nofiri Jefiu Cknfii , vocat univerfos, fecutum veteris teftamenti iaagtntet Dn fir fatri ftr iffium ; n,a afi ft itu tum, quo miniftns templi vinum dr ficeta atalaa, fiermieutti , ytafi bemiatkui flactntei , prohibebatur , ne ebrietate gravarentur Ourda Λ, fefi ia fimflicitaU cortin timentei fitam . Qaufieorum , tc ut lenius eorum femper vigeret tc ramf·* fatitü , tx aaiata «fwaiat , fient iaeffet tenuis . £t apoftolus ait : Hflitt iaakrit atiaa , CT m« kaminiknt . Oraiitri inflate , viri , ia fa· tfi luxuria , fitfi imflramini Sfigilaatti ia ta ia grariamm aflcoat . Stem, me- B ritu (aaSt . Et iterum : ia eomtffatriaikut / fnacumque fiaxila , gaacum^ne amakilia , ut nc nuptialibus quidem conviviis ipfis into/«**·< » fi fM virtue , fi f«« refle liceret, nec iwnifceri fpcâaculis ac catilaat aiftiflina : crgitatt , W Dtut facet bus, ub'amatoria cantantur, aut obfcanimm· ant vakfcxat . rus cotpons choreis tc fakationibus efferuntur s a*.S|. μ>λ . ** se­ fi*· >fi^· f ,b nWcuUual·. ne auditus Λ intuitus facris myfteriis deputatus , turpium fpcAaculorum atque verborum conta­ C gione pollueretur. Quid h videret ecclefia illa «rfM.U(, Olim clqjicis hrc apoftolica precept* tenen­ £riica clericos noftri temporis tabcriwrios , tatibus , pax fupct illos erat : quomodo ergo crnifquc ( quali domos non haberent ) noâu non tantum vinea , fed k vinee cultores tadiaque alligatos f quam exeerarctur facinus ? fti funt ia direptionem ? £< r>-· ·■ mulieribus de fiderat , quem vult verecundum ’* *"· ’ Pre ci pur ergo cau.r omnis maii iunt faftus, efle, nou in tortis crinibus aut auro, aut mar­ luxui, 8r avaritia, a quibus clerici poltihmum garitis, vel vefte preciofa, fed quod decet mumale audiunt . Lcrcs, promittentes pietatem pet opera bona · Itidem apoftolus Petras eas commendat, qua­ rum non fit extrinfecus capillatura , aut cvXXIII. cunidatio aun , aut indumenti veftimentonjwi (ulius, fed qui abfeonditus eft cordis homd^ in Ut omnem atnbmoiiH ladicem Chriftus difincorruptibilitate quieti & modefti fpiriuss , cipulornm cordib.’s eximeret , parvulum in medio illorum {latuit , deque primatu certaqui eft in confpeâu Dei locuples. Quam turpifr~-~_^ er^o putanda eft in clericis tanto gradu fublijum*.it. »e prchibjir · i^ui maj-r ( inquit ) tfi iu v«kii , fiat fi.ut jur.nr ; dr {o.V/lc de pflis XXIV. camelorum contextum celebrat, ac ipfe Chriftus veftium mollitiem ac levitatem averfatur ; Hieta*, in Beatus Hieronymus ecclefie prrfectoa , qui £rcr, inquiens, fuimWfiut vefiiuatar, «adsms- UmU. n. Mutue,!, luxu ac deliciis affluunt , Michcam deferibere XXII C»nc. Gefifrel. Tom. XXXII. Ffi 3 . & ri?I Pî'nu* CONCItlVM CotONIfiNJB 1. CAS£V* 12)1 "am»" >hi r*** fa* * Qi* ***** hue fotdUn·, ut A animi . impudentumque mentit cfomdun» : AMw CHKiSTi vulfusus clenco* potter iudiAaui toafimai » ve•ane arerUmar. Em vero tantam A re Au·- CMUrrr Miae clericos repataaav > qui Iccem Dei die ijja. hi«. fuo ordini congruentes defects , aadtoqae meditantor , mwros refixptam de­ *» ·**“*,. gutmaiRodnm olioa generali coorilin cautum bite esequuntar , ac vitam agunt lacodotio STd. ,£ eft · Pudet Me , cum viderons ftm quoque prodi- k b**e. d*· re cleric·» permde atque foculi mil ira uai&ae, vel qui fint jr femina compti. Itidem punaofi clerici acveftfem laceri difpl icent. Neque enim aScâata Corda aut cxquifits delici· laudem dignam PARS patiunt. C XXVIL Magna eorum levitas eft » TERTIA. API TULA. L ia magnam cleri Ignominiam redundans, qui ie laicis atque *deo delicati» femini», ventris caufa ia capellanos, nt appellant, atque aateambalonavendi­ tant. Qui enim debebant efie gregis dares,re­ digantur in caudam, A fordidimaus quibufque negotiis alligantur, proh nefa»! UM metropolitana feu cathedraEaecclefia foda fit epifeopi, prtucipemqoe Jocum ia >. clero obtineat , nequaquam poftremom m re­ formatione focum obtinere debet . Nifi enim ea ecclefia prodoceat omnibus, qaa in tota provincia act diocefi coaftitut· funt , fnrftra intendimus redigere ia ordinem ccctefiafticwdit· C ciplina ceteras. xxvni. II. Ntarno concilio neque epifeopo, neque pres­ bytero , neque diacono , neque ulli clericorum omnium habere fecum saulictetn extraneam per­ mittitur, nili forte mater, aut foror, aut avia, vel amita, vel matertera fit. Nos {fi tamen b«c tempora tantam feveritatem pati noa viden­ tur ) faltem fafpeftam cohabitatioem prohibe­ C mur. XXIX. Έί quo in ecclefia Dei avaritia creVft , periit [c* faccrdore , A. vifio de propheta , quemadmodum divus Hieronymus ad Rufticum Narbooenfem ait . Nec mirum i quod nemo i.tum. «. poffit fervi re Deo & Mammons ·. ant cnim unam odio habebit , & alterum diliget : unum autem fuftinebit , & alterum contemnet - Ubi eft enim thefauro» tous , ibi eft A cor 'tuum. t Habentes autem alimenta A quibus tegamur, quifquc fecundum fuavocationis sationem, his contenti fumus. M «nc. Mop·-" u iem. vi*. ,i. S'<1 ΐΛ I C*· Porro cum collegiate ecclefia fecundari· fint poft cathédrales, A inftar illarum/(quod ad ordina mintftrantium , dsvinrssnqsm curtum attinet ) conftitutn , utrobique decanis curer erit, nt clerico» fuos ad obfervationem plo­ rem rituum provocent ac reducant , ut ad anendam vitam clerici» dignam perpetuo co­ hortentur ac impellant, ut a negotia , a tu­ multibus mundanis revocent, ne magis focu­ li , quam Chrifti milita videantur , ut comeflatumibus, ebrietatibus, ac omni tenait», terdicaat ; denique ut fuo o£cio fatisfeccrt compellant. 1Π. Suat ia hifce ecdefiis diverfi miniftrandum gradfo : nempe prepofiti, decani , arehidiaconi, fcholaftici, cantores , qui A chori epif­ eopi , thefaurarii , qui A facrift· ira «mo­ des , canonici , vicarii , atque id genus alii. D Interpretetur quifque vocabulum fuum, A Cu­ XXX. ret efle quod dicitur , fecundum veterem pa­ trum inftitutiouem ac regulam. Atque eo loQuibus non I upper it ex facerdotio , hoaelo fecerint, ut cum noftr·, tum omnium pio­ *ft*fi£*ofo viaum quarant , fecuti divi rum expcftationi magna ex parte rcfponnifie Pauli exemplum: Sic tamen, ne fordidam alivideantur. quam artem, facerdotio ignomiaiofam , exer«1Qt· IV. 4. Ut de canonicis dicamus paucis, refpoadeat eorum vita titulo , refponoeat nomini : fint r-. «. Nemo militans Deo implicet ie negotiis fa­ rcipfa, ut font nomine, canonici , id eft, re­ it sent, culat ibus, ut ei placeat cui ie probavit . Quagulares . Neque enim clam eft , primam eo­ **·“**' re multa providentia olim vetitum eft, ncclerum originem monafties difciplina foifiê . Iμι'Ϊβμ.c. *fe* *ri monachi , mercatores (tacemus feneraanitentur apoftolos A nafcentis ecdefi· miniE ftros, quorum erat cor unum A anime una , *·«·4μ tores) fint lucri caufa. i· <·«. a* qui quotidie, ut in A&is apoftolicis legimus, *· perduranta unanimiter in tempto, A frangen­ XXXIL gr«rc. 4, e«te» circa domos penem, famebant ciboru cum Rcperiuntur qui fupcrfUtioni , divinationiexaltatione A (implkiute cordis , perfeveran<,f,‘ bufque ac fortibus dediti funt ., quos damna­ tes in orationibus, collaudantes Deum, A ha­ mus . Sunt qui icurrar in conviviis division ac bento gratiam ad omnem plebem · De tali potentum agunt, qui cum male fecerint , glo­ conventu pia Ites dixit , Ent pia hw riantur & exultant in rebus peffimis : qui digni φΜ» , balirare frttrtt i» tutam . VJMuu ΠΓ non funt ut clerici appellentur. Sont curiofi A Qui A compellens ac provocans ejufcemoleviculi, qui in foris, in compitis, in plateis, di conventum , ait : Ecn aaat kntJkiet tinti­ in vicis obambulant, vagis oculis, etfrenidro­ no , nutu frrvi olamini -, /Urit ia dumo dagua , pétulante ITuidoque inceflu , & levitatem , ia Mriû dmai Dti mfbi. Pono ecdefi» XXXI. lite Concilium Colomiimsb L CâhOUB V. i vetuftaaem (picant, A ifto coltagiaMi qu AMNÔ anum esc·. VIIL CM*MTl tfasdÛK feparati , divini gitsr fofiftereet· De vcftisu dcricorum ante dirimas , qui in hte tanto debet cftè decentiae, quo fentaltiori loco, perindeqnc atque m fpecuia quadam coo. fti tuti . Sit creo chorum iagtedientibus vefti* calaris, fine pttei , (qui bima vocantur) fiat V. Stariaevgo ac debitis horis laudes divinat, aris vitium , vel mentis levitas , fed clericalis am cwfim ac feftmanter , fed uaftim , non . ordinis honeftas fe modeftia deprehendantur. truncate, fed htegte , diftinfte , devotu , reSiquidem· Iu femper vifum cft majoribus noftris, vurentctque ab amuibut decantentur , pcribU extenuna habitum, quid intus erepet,defigna- nm·». <· * vanturaae · Et eam pfallendi gratia conveni** re » adeo ut * teges civiles imuriam mations, Jtar, ibidem » muta ast elaute labia nemo te- * habita nœrctrido utenti , illatam non vindi- » nuerit: fed omnes patitur » femes cum junioricent t «c canones ‘dcricum J non alligatum coo- h· jngio, habitum ac toafnram ctericaks deferen­ bus, landcot soon domiai in pfalmis , hym­ tem , poft tertiam monitionem : clericum vere nis fc cantici», Deo alacriter modulantes .* fic conjugatum ftatim privilegio exuant clericali ; tames, ae boutas confundat recitationem. Ne» adeo ut fic in matenciis depreheofi , aaimadao tum « cnm poblice vel pieces horaria , vcl verfioaem civilium magiftratuum non evadant. mifla factum cantando peragemur , legat vel Ne autem poftbac quiipram excufationem non dicat privatum oftrcium t nam is id cut obnoaius eh, choro (obtrahit, atque alios velpialfaftw aut pcaviat moniuoais pmtexat, ba< no­ ftra fynodali conftitutiooe omnes ( quotquot kates perturbat , vel a pfalleodo mtrabit . funt in noftris diocefibu» coaftituti ) clericos, Quem tamen aliud oficium ccclefiafticum, aut qui habitu urinus decenti uruntur , monemus, jwblicum alio ftatim rapiet, ut nifi tegens pre­ ut intra tres mcafes, quorum Gngulos pre fin­ ces horarias, tempefttve abioJvere haud pomt, gulis dilationibus , tertium vero uti peremp­ hac lege teneri noluimes . Oeam autem a ve­ torium terminum pnefigimus, habitum qui ctere aberrant qui exiftimam fete non alicujus of­ ficii m ecclefia exercendi , fed quietis fe iner­ C rieos deceat rcaflumant i alloqui ipfo faftq, nulla poftbac alia monitione expensed* , in tie tantum caufa caaonicatuseife adeptos: per­ ccnfuias ac panas conftitutionum canonicarum inde atque fati» fit , paucis quibufdam clerici» iocurfuri. admodum ignaris, cenat precio cotsda&is, cu­ ram divini officii committi, quod deinde ejof» ccmodi mercenarii, non fervatis temporum in­ terdit ii», fyncopando trenfcurrunt, interim ip­ Quo ergo hasc qms diximus , repurgentur, fis canonicis tota vita torpentibus? ac debite fimal cum omnibus aliis ad diviai of­ ficii profccuüoncm ac chori difciplinam fpeVI. âantmus obferventur, decanus diligenter invi­ gilabit , hinc fe biaic circwnfpkiens, ne quid Longe vero abominabile cft , quod quidam inordinate fiat. tum, cum divina aguntur , inter fete de rebus Cofanis tradant, muffitationes, colloquia, riI fe cachinnos intermifccnt . Quidam aut in aliquem chori angnlum fe recipientes , de au- D Cui ante omnia curae erit , ne quis canoni­ gü, ne quid gravius dicamus, commentantur: corum facris abiit , fed ut qui emolumentum aut foris per templum magno cum populi of­ ferre volent , officium quoque fuutn , propter fendiculo deambulantes , oculos pariter & au­ quod beneficium datur, in ecclefia gerant ■ Au- α««Κμ. res ad vanitatem convertnn; , atque facra loca reliancnfi concilio cavetur , clericos , qui o£- *1foedant , potiti in lapidem oftenfiotus 9t pe­ cio adefie contemnunt , ecclefiafticam difcipli­ tram fcandali. Hac lege nullum excipimus, li­ nam arbitrio epifcopi recepturos . Sed facile ve claris fit natalibus prognatus , five plebe­ caftigabitur hic laplus , fi négligentes , fubjus. Quin potius , qui genere prsftant , me­ traftione proventuum feu diftrtbutionum mulminerint fe illic canonicos agere. fe converters âentur : Quare qui ab epiftolw leftione > ex­ non in aulis , fed io fcholis virtutum sc cedeinde toti miffie » fe a primo pfalmo , fingulis fiafticw difciplina:. horis canonicis integris ac minime interpella» tim , nifi forfan nccclEtate avocante , petita­ VII que ac obtenu licentia , non interfuerit, iuFacimus quoque decano ecctefis noftrw po­ E ftum cft, ut hic illitu bone aut officii ftipenofo in totum careat· tefta tetn perfona» ecelcfiafticas ex aliis colle, giati* ecclefiis interdum magis curiofitate re­ XI. rum novarum, quam devotionis caufa ad tem­ ptem femmum fe recipientes , ac inibi , pew­ Qui vicarii dicuntur, ia quibafdam collegiis ter omne decorum, fope etiam ecdefiaftico ha­ fe m libertatem quamdam patina carnis quam bitu non amiftas inter laicos forium ac deorfpiritus venditare contenduat , nolentes ebon», fam inambulantes , pœna canonica , nimirum dccantaodifquc timui cum canonicis divinis fufpenfioois temporarie , aut majori etiam pro laudibus ac facris efte addiâi t fed bi icfipifrauooeculpac coercendi. cant, ac iacipmat intoUigere car vicarii dican­ tur; fupcrpellkeia quoque utantur. Cujus enim vices retent, nifi canonicis adjutores accedant? C*tH. GtmnL Ten. XXXH. Fff j Ho IlgJ 'fra?* COMCILIVM COLONIRNSE 1» 1HM Hoe*· tata* v«*, qui vel advurf* Tale-. ouim todiM deteoti» vd Mittii occofiariis avoca. υμ ti, imardfc m· pal*· . Cbr uatai faperpdlfeta MMk » qot ctai fefirifi fe taa*. prohfeeat participate ftvâaa » donee ad mdrorum vies ingem revertantur , Ge ta­ men » ut hic fervetur regula apoftolica : Ο- ». n». Ira enim fope ctia* innocente» ad crimen in-c u,â “· ducir . Dum enim jufto ampHut irtfeiusur, er * ‘‘ UtiMM optande a Deo optimo maaimo volumus alien* coorcer* psccar* « gtavion coHequi ponmaa * a* ouirquam lucri eaufa commirtimtu . Per hoc tamen noftris, ac ecdivers ÎatcreCrt , alioqul uoa accefiucus £aclefiarum provincia noftro privilegiis ac legiti­ tf·. i. cr* ' *«luti owe* aummi mafia quam Dei mis confaetudintbus , le proferttm mon ac aavjr In tcapmm trahit » qnoftum pietatem tonfaexudioi quo in aliquibus ecclefiis eft. efle putente* : qui , non dubtam » es numcM»pe ut cauto dilciplino per diaconos diju­ i· *Q ίΟΠ™ eft, ·< quibu» Ifaias droit : Omari dicentur t nihil praejudicamus : nodo tamen JV t»· it*iet » fusaMS» ht»w tfi . Non adimit omnium iatidilfimo illo collegio, nempe apoChriftus » fed decer* it operanti fuam merce· D ftolico , nifi pacificator ChriRut lefus inter>.Γ« ». de* i bfteosql sta» tfeterhn *nnie fice· Et : ccOUTct , ac fatanam repente ejeci fiet . Hinc i.Ti·. i. Qti tlitrh itfmit , de elterit fe vivere non nafntntsr . Hinc mult· fall· criminationes, * edat , fed edere ut Chrifto vivat » babextnulatiooes , obtrefeationes , Sc delationes reque femper menti reconditum Chrifti veroriuntur . Et fit lingua , ordinata in laudem «. bum : Tn>*«« fuorifv rvgMtiu M U" Dei » inquietum mdum » plena veneno mor­ «/·» » mcoadfats dc » ex quo prudens ille pafouitbUii t bvùt ttefonHtat , pta» ehfcricniit mfiaUfe peoden nova St voteta . & fr»8A*t innit , sm juta·; , fi* fimulctit^ XI I U * . rreSut eahu iufiitie ie pete fo*iett»r fititecAt pectm . Trtieit fi fuie p»t6t [t rcli- i>i7 *ϊϊΓ . Concilium Colonunsb L “ÂHÜÔ· <* » cwurri/«Ammw nr Ju* »»>*· f** »fi* A ·**» tit rri cujufcumque odio vcl amore longe poft. ad juftitiam plurimos valeant erudire · Indi­ pofito . gnum ergo, ftudio un frugifero intentas, ac m vrnea domini operantes , diurno denario XVIII. fraudari , modo tamen teftimonium exhibeant magiftrorum, quod totos illos annoe reftfe Ο­ Quotidiani capitulorum conventus* aut ma­ ροram dederint difciplinis. Per h*c tamen caturius fub fummam mifiam , auc ftattm poft ■nonis inducias, qu* fc latius porrigunt, note­ illam fervandi funt , ne ob illos divinam of­ mus coarAare. ficium vcl fufpendatur , vcl pnteipitetar , vel denique ab ipfis canonicis negligatur. Debet . XXIL enim Dei caufa omnibus aliis anteponi. Nec ferendus nobis diutius videtur mos ille XIX. c irrationabilis , quo ad unam prehendam rece­ ptus, ob fuos in eadem prxbcnda antecederes Habent fere quotquot funt cathédrales ac non receptos , (a quibus jus non habet , fed collegiate ecclefi*, Iuum volumen peculiarium Ktius a conferente vcl inftituente ) pecuniam ftatutoram , qu* interdum pro affeâu privato tutariam fxpius excivere compellitur . Nec qm· Nm cujuslibet augentur , ac crefeunt . Inter hxc ignoramus quofdam decanos dr capitula in eo **·* ** repetias quamplaia, qua queftum magis quam elfe , ut hxc pecuniaria onera ( quibus recens ** pietatem rcfipiant * tc ad teequalicttem po­ recepti , contra factorum canonum difpofitiotius, quam «qualitatem faciant: unde difeornem gravantur ) ia dies novis quibufdam ad­ dia inter ftatrts ( uti fieri folet ) frequenter inventionibus graviora , ac undem importa­ alitur , concordia vero fcindicur laccraturque ■ bilia efficiant: quod penitus improbamus· Et quantumvis pleraque inter hxc iniqua re petits, adiguntur tamen omnes qui recens ad­ XXI1L mittuntur , ut ad ejuftemodi fta tu torum ob.jcfu- fervattenem (etiam penitus ignari quid coariQuod fi fabric* aut alia neceflitas ecclefi* » nu. i*s. neant illa ) citra ullum delcAum jurejurando D immineat, fatius eft , ut quod in communem fefe alligent , cam tamen luramentum non de­ vertetur utilitatem, ex communibus redditibus beat etfe iniquitatis vinculum , nec ad ignodefumatur , quam ut quis privatim gravetur . sata extendi . Openepreciun itaque nobis vi­ Evangelicum prarceptum eft , in quo univerfa detur* bvjufeemodi futurorum volumina inter lex confiilit 8c prophet* : g««d tibi nta *it -aum. j vifitaodum excutere , 8e qux evangelice puri­ fitri , tltrri tu ftttrit . Et fummfu valtit at tati » atque fraterna caritati , denique difeifu itat vbit bvuiatt , bat O' vsr fuitt Ulit . ftlina ecclefiaftica minus confentanra reperta Ad hanc regulam , veluti ad Lydium quem­ uerin» * refecare , cavcreque ne pofthac ulla dam lapidem, omnes aftiones fisas , cum om­ nova ftatuta in ejufmodi ecdefiis ( nifi tamen nes Chriftianos , tum viros.ecclefiafticos redi­ nofter acceflcrit) calculus edantur . gere > «quum eft pariter ac neceffarium . XV1L XX. XXIV. Et cum Chriftus tam ferio jurandi facilita­ Cum- in quibufdam noftris templis juri (ditem prohibuerit , ut nifi neceflitate ventatis , E ft ion is eccleliaftic* officiales pro tribuoali ,fesJioqui periclitande , cogamur , omnino non deant , ad quod interdum multo cum tumults jurare debeamus : coercenda eft illa immode­ concurritur, dchtigaturque : vifum nobis cft, rata in capitulis juramentorum cxaâio , per nt hsc tribunalia Toris , tetra tamen ecefefiaqeam neccflc eft, ut multi in ancipitia perju­ rum pomcetia , collocentur . Cordi fiquideni ria corruant, quorum non tantum illi qui pe­ nobis eft , ut queeumque divinum officium jerant, fed & qui canfam perjurii temere exiIierturbate poflisnt, aut divin* majeftatis ·€»cp.it β gendo pneftant, rei fint. Nam Chriftiverbum os offendere, e templis eliminentur : ne , nid Chala* 0· cft : Sit ttriut v^raa», Εβ, tfi i ?{·» , M·: peccatomm eft venta poilu I a nd a , ibi peccandi Igy f«sd aiafiiat tji , a mal· tft. Et in ecclefiaftidetur occafio, aut deprehendantur peccata com­ j,’’ co legimus : Zïr «su/ram» jawuu rtfltbitar iùmitti .. or. st. fttr/ars , cr ms lifctbr a Jua· tjat flaga . Si atffftt iijaiitarnaat , nm ati^at jaaitanamr . XXV. «μ< , lîjf rV'iuU* CAÎÜÎ.’T’ CONCIllVM COLONIBNtB L INO XXV, II40 bos , fblemne officiam pratermbtitur , aut fi ‘Aftftg" quod dicitur » verius praciphatur ac trunca- cumeri tar* quam celebratur. Atque utiaam commode deamhnintioan etfa® ifai faieovvm ( qui ad cathédrale» ac col» tef«raa eedefiaa Cala renuo aovama curiofitate dnfti eonftnunt, ibideusqvcnihilminus quam de reboa incris , qua infpeâantibus illis ague- tar.» cogitant ) fubmovcrt poftèmus « Grande •quidem putamus piaculum , tam veamada mvftcria » quibas adftat Deus , Br inter qua Chrifti corpus 9t languis conficitor , tam irre­ verenter haberi: Tacemus quod domus Deicontemnitur , dc qua Chriftus ejecit ementes * vendentes , 8r non finebat nt quis transferret ‘U*· XXIX. ftcMquu autem procefiones more antiquo ubfcrvari volumus : jubemus tamen » ut cleri­ cus civitatis noftra abuius qui Biftenes ine- pferuat, matura coniultatione pravia , tollere pergat . XXX. Dum vigilia in annivertariis epifcopocum hi ▼as per templum , 8t dicebat, docens t 3(mun :B (uusmo noftro templo, convenientibus illuc col­ ftrifttm tfi , damus usas , damus arariaais oaralegiis , periolvuotur: inconcinnus, atque adeo fpecic ipfa non fatis pius ac devotus , cantus ftfur , o«s aurem fuiJHi ilU» ΙλΤτ*· f Duplici cura videbitur opus : tum ut prodicatorea verbi Del es iugncftis populum ab iftia deambulationibus es ictipturis deter­ reant, tum ut magiftratM civiles huic rei co- rigenda officium accommodent , cum quibus mu hac de re agemur. XXVI. editor . Quare nobis vifum eft exped iratius , ut collegia fingula in luis templis vigilias hafce devote aofolvant, dcin ccdcuam noftram ma­ jorem ad (aerum tantum accedant illic tantifperfa&uri moram , donec id compleatur, fin­ gulis interim animum ad Deum ac pias preca­ tiones convcrluria , quemadmodum fuperiori articulo diximus. XXXI. Olim theatrales quoque ludi 8r larvarum lu­ dibria inferebantur templis , peffimo quidem exemplo, adeo ut provifione canonica, qua hic Antiquiffimis canonibus , in plerifque etiam tetetrmus abuius aboleretur , opus fuerit ; C conciliis , fancitum eft , ne luci (ecus altare inter clericos miniftrcnt , neve ut facrati mini1Ui quem ex noftris dioectfibus jam, ut fperamus * 4e*>- cjeftum gaudemus. ftri licentiam habeant ingrediendi in facrarium , quod Gnaei dia conium appellant, neve vafa dominica contingant. Praeterea , ne rcliquis fandorum dc veitimenta ecclefiaftica, qux hoaefta effe decet , nifi tantum a facratis roiIo quibuidam collegiatis ecclefiis ad fumniftria attredentur : adeo ut ne facratis qui­ mum altare , non ordinarii , fed mercenarii dem Deo feminis ac monachabus aut Icdoriclerici , presbytero facru peragenti , miaiftrabus , etiam facra vafa vel facratas pallas con­ turi adjunguntur, qui tamen officio fuo.fatistingere , vel incenium circa altare proferre li­ faciunt minus , cum ab altari ad febfellia , cuerit , verum id (olis diaconis permiflum fit , cx quibus fuccinitur , a fubfeliiis rurfus ad expreflim autem laicis vetitum , ne pallas, ecaltare multum incompofitc (ubinde difcurntnt, quod fieri non oportuit , maxime in ecclefiis clefiu vela , ac altaris ornamenta abluant. Ne­ que patres hic feripturis deftituuntur . Jam ve­ illis , qux ordtnartis perfonis abundant , 8r Îeorum miniftricopiofis redditibusfunt ditati. D ro eo ventum eft , ut quatuor illi minores or­ dines , nempe oftiarii, exorcifto , plalmiftr , l»m omnis occafio contemptus & icandali promticuo vulgo adimenda eft· ac le&orcs , non tctncrc ab ecdefia inftituti ac recepti , preter nomen nihil in ecdefia reti­ nuerint , iilorumque loco tenues aliquot homi­ XXVIII. nes laid , qui per ecclefi* prelatoa minoris compendii gratia fubrogantur , illorum officiis Proceffiones ecclefiarum collegiatarum ad fefe ingerant , idque indecore : quippe nullo fummum temptem, qua in diebus maxime ce­ penitus clericali habitu amidi, inter quos funt lebribus ac feftis fiunt, ptocul dubio inftitutc quos appellamus campanarios , quos ad mini­ funt caufa conveniendi illuc ad miflas epifeomum cercia accendendis , aliifque in cboro mipales , de fi derioque recipiendi communionem niftrationibus intentos deceret lupcrpclliccis in­ vel benedidionem cpifcopalcm . Jam cum ifti dui . Ne interim pratereamus ablutionem pal­ conventus fpeciem quidem antiquitatis, dr ni­ larum vcftimentorumque , altarium, breviter, hil proterea rcprnfcntent, imo pcmiciof* evafac rorum cuftodiam talibus per ctsftodes feu Kuonis materiam , crapule occafiooem dics illis facratiflimis pneftent . illae nobis ca- E thefaurarios noftri temporis committi , quos hsc contingentes antiquitas nefarii criminis fiterna abrogare vifum eft, ut collegia in civi­ mul cum furrogantibus damnaflet : quare cau­ tate noftra Colonicnfi , in quatuor illis fum­ tius pofthac agendum , ne ob talem prriumosis anni feftis , ac diebus celebribus icquenptionem dominus iratus, plagam populo, qua. ribus , quaeque in fuis ecclefiis divinum offi­ fimul innocens cum nocente involvatur , im­ cium ftatia horia reverenter folemniterque conmittat . ceiebrent ac peragant : neque his diebus, nifi cum Ms m fummo templo noftro potientes «rtaum, cnDegialttcv accedant. Nam quantula fit devotio collegiorum que tum accedunt , Suis Dei cultus ac veneratio , fatis in aperto λ. Tacemus, quod interim apud ipfas col­ legiatus gcckfias hifcc diebus, maxime infigni- PARS £« <«n(. » *, t. ê. n·· kcwi. 11 ££ J£’tl Ή1 pars luuxn «η*. Concilium rrSu qu arta. Cafitula, i. COLONIBNSI ---------------------- A ad raw d< L __ caaoimv. C Uy, I242 evAnt. Poterant direptores ifti fub λ WHO exuvio ovino ^liquandiu delitefccre, niG Chri- CHJUiTl ftus eos prodidiffet i E* frnSAut , inquiens , ijl»· nrnm ct^nefitetit nt j quod non poffit aroor bo- ·*·**· ">· na fradus malos facere , nec arbor mala frudus bonos. Er frudu enim fuo unaquaque ar­ bor cognofcitur. itulus hic cum generalis fit , in plerofque alios feinditur . Primum enim videndum IV. •ft a qui ad verbi minifterium Ac regimen ecclefiaram admittendi Got ; deinde , oc vita ac Quos qui velit penitus agnofeere , is fecun­ Bsocibus eorum : poft , de officio, quod in duo­ da Petri epiftol· legat caput fecundum , dc bus potiffimum litumeft, diffeminatione verbi, qu» ejufdem argumenti eft, Jud» apoftoli uni­ te auminiftratiooe facramentorum . Poftvemo , cam , dc eas potiffimum divi Pauli epiftolas , de ipforum viftu j de quibus fpcciatim difpiquas ad Timotheum ac Titum coepifcopos fuos ciemus . Ante omnia tamen leaorem admoni­ B perferi pht , in quibus illos eodem quq domi­ tum effe volumus , hos effe locos , quos ecdenus , nomine appellat lupos rapaces, non par­ Garum jubar divus Paulus in epiftolis ad Ti­ centes gregi ; Ex nobis quidem iuborituros , motheum ac Titum accuratiffime tradat. Nam fed perverfa loquentet , ut abducant difciouloa huc illi potiffimum fpedant , ut fciant Timo­ poft fe , homines fcipfos amantes , cupidos , theus ac Titus , quomodo oporteat eos in do­ elatos, fuperbos, blalphemos , fine affedionc, mo Dei convcrfan, qua eft ecclclia Dei viven­ Gne pace, criminatores, incontinentes, proter­ tis , niG quod articulus adminiftrationis (aera­ vos , reprobos circa fidem . A fine pracepti > mentorum , Sc qui de viâu eft, alibi faGus ex­ qu» caritas eft , dc corde puro & con fc i enti* plicatur . Porra com has Paulina epiftol· mere bona, tc fide non fida , toto cxlo aberrantes, aurea fint, dc mulli non parocho cognitu in pri­ in vaniloquium coavcrfos , iedudores , profi­ mis neceffaria: idcirco ad verbum edifccnd» , cientes in pejus , errantes , tc in errorem mit­ memoria mandanda, ac opere complenda erunt. tentes , magiftros prurientes auribus in fide Ex quibus dc aliis evangelicis apoftolicifquc (quod bonam confcientiam repulerint ) naufra­ furipturis ac patrum fanftionibus , nos qua­ gos , Verbis contendentes , fanis veto fetmonidam decerpemus , quo dilucidius fiat , In qui­ C bus, & ei qu· fecundum pietatem eft, dodribus hadenus magno cum reipublica detrimen­ nr, neutiquam acqulefccntes, fuperbos, lan­ to peccatum , & quid dc cetero parochis fido guentes circa quaftioncs Ac pugnas verborum , opus lit. cx quibus oriuntur invidia, contentiones, blafÎhernia , fufpicioncs ■ malaque conflidatlones il. ominum mente coiruptorum , ac proinde ad nihil utiles , nili ad fubverGonem audientium , cum Chriftus Jefus paftor ille bonus, ac paquorum fermo ut 'ancer ierpit . Numquid po­ ftorum princeps , qui pofuit animam fuam pro terat apoftolus futurorum coofcius, holce pfeuovibus Tuis , circuiret omnes civitates & cadoecclcliaftas apertius aut dilucidius deugnaftella , docens in fynagogis eorum , 8c predi­ rc? quos nullus profedo Apelles tam expreffim cates evangclium regni , Ac curans omnem lan­ fuis coloribus depingere potuifiet. guorem te omnem infirmitatem , cum , in­ quam , is qui venit requirere Ac fervare quod perierat , vidiffet turbas » mifertus eft eis > quia erant vexati & jacentes ficut oves non ha- D Adverfus hos pfeudochriftos tc pseudopro­ bentes pallorem , dicebatque difcipulis fuis : phetas nos permunivit Chriftus : Kifiere , inMejfit ^nidem multe, opererii «urva* paxci . Co­ quit , ne fedneemini. Multi enim venient in »·Jara . toi ftdncent , nt in trrwtn» ( fi tnnttn fieri ft~ ifi ) rndtueninr etinm eleSi . "îfalitt erge ire <01 . I «1 erfo ( ut fubjecst commonens ) videte, tree prndixi vektt wnnin . Chrifti ergo pnecc- Num, quxio, putamus necdum tempeftivum ptum , quantum nobis ipfe concedit , fequeoeffe interpellare dominum meffis , ut mittat otes, quo lupos tam peftilentes ab ovilibus , ac perarios in mertem , ac paftorcs , non quosli­ Jiacelibus noftris abigamus , vifum nobis eft bet, fed fecundum cor fuum , nimirum ovibus opercpkcium fote, antiquos innovare canones, mriere diffipatis ac balantibus irquircndis ? quibus prxeipitur , ne ulli ad verbi minifteQuis , niG in media luce crcus non prrfentifrtum feu praedicationis officium, niGmiffi, aucat nos in ca periculoliffitna tempora incidiffe , âoritateque ordinaria approbati fint , admit­ in quibus prrdidmncs Chrifti, &.· apoftolorutn E tantur. Qnmode enien ( fecundum apoftolum ) feripturx , omnmo atque omni cx parte comprediteknnt , nifi mitteninr ? !dentur ? Quis enim non videt veniffe, irrepfifieque numerofa admodum caterva ad nos , falVI. fos illos prophetas in velhmentis ovium , qui tint inerinfecu, lupi rapaces , qui non introie­ Ordinarii ergo verbi miniftri , ecclefiarum rint per oibum in ovile ovium , fed afeendeparochialium legitimi reâores ac parochi funrint aliunde fures ac latrones? enim veneto , quos etiam perfonaiiter apud eafdcm ecrnne , xt farentur <7 mn&nnt <7 ferdent , defias , fecundans canonicas faoéHooes perpe­ faas videntet mtrtenerii, CT fas aw> fani p^vtuo relidere volumus c nifi tamen eos magna vet, veniente1 , faifatvt populi aua» ribus demulcendi* Undent, luam, non Chrifti, • · aII. rsDtiMi. gloriam ambientes ; tam ignari omnis cedefuQui ut otdinati* noftr* potcftati , quod ad fticc difeiphn*, ut ignoicnt parochos , Ii for­ te ceciderint , fuos habere judices , non ipfo* cjufcemodi fundionem attinet , fubjiciantur , fratres cenfore* : multo minus promifcuatn ple D A catenus monaftic* piofcflionis regulis, obhf^atiombufquc eximantur , non decens tantum » bem , quam exploratum cft , mutuis ecclefiacd .V jufturn putamus. fticorum virorum amarulentisdetraftionibii* ad­ eo non emendari , ut fcandaluetur multo maXIII. s» «kcrei. C’1· Nec audiendi funt ifti , it (ervo* Dei acAAMku.* eufare le dicant, ut meliore* fiant, cum potiu. Qui vero femel prxfentati A admifti fuerint, invidiae ftimulis adulationifque , quam cziitr.i» i’t certo loco hoc minifterio fungantur , non ftudio agitari convincantur ; idipfum ve' pro­ debebunt temere feu preter noftrum aflenfum a pria eorum confcientia atteftante , quod icunt iuiccpto munere retrahi. Nam frequentem pernullum vel in feculo , nc dicamu* in eorum lonaium mutationem, periculofam putamus . ut monafteriis , inveniri , qui velit luum fervutn interim fileamus , fzpe minus idoneum in ido­ ab alio, quam · le, judicari - adeo ut li qui nei locum fubtogaii. fecus facere prelumptent , hunc & multa le» quatur indignatio , A ulcilcendi cupiditas . XIV. Quin Paulum audiant dicentem - \eiiit jntiit*· rt NrvKtfN , fed hjc /adi.Jtt m> , ve «fltndiExtra ordinarios parochos , illorumque legi­ Attii frttn . timos cooperarios, nemo deinceps neque fuggefturn occupet, neque conventicula vel in priva­ IX. tis domibus, vel vicis faciat , aut quovis tan­ dem modo ufurpet . Quod ii quis iccus agere Mulio minus ferendi funt , qui , ut auram prxiumplerit , A inobediens perturbare ecclevenentur popularem, in jurifdiftiones epifcop.rics ac ordines ecclefia fticorum paiitcr A civi­ , fiam D«i, qu* foris cft , perfeveraverit , hunc tamquam fcditiofum corripi oportet . lium magiftutuutn invehentes , temere vocife­ rantur ad populum : non intelligente* inrci». Π». «. neque quibus loquuntur, neque de qui­ XV bus affirmant . Quo nihil aliud efficiunt ,quam Quamobietn prohibemus omnes apoftatas , ut plebem , alioqui fatis in clerum irritatam . r' non per religiolos, quos in monafteriis perpeautem manus Ei au . Porro vxix openum fortius , ' tuam vitam agere convenit., fed per vicarios fonat , quam verborum . Intuendus nobis papresbyteros («culares, modo haberi poffint, ad ftorum princeps eft, cujus tpta vita fua doârieutndem modum quem fupra diximus , exami­ na eft, qui ccepit pnmom facere, poft docere-. nandos, admittendofquc » gubernari procurent. Siquidem potem opere fc- fertnone , qui difei»4. Suibus etiam de ecclelix proventibus tantum pulor Joaonif , de adventu Meffi« rogante», i>. ignare obligati erunt, unde fc jura epikoualia pcrfolvere» te congruam (uftentationem ha­ ad opera^remifit, diceni : Ire, didte JotMi gen '° «viJi/in eT 4t»difiii . Qui denique non folum vo­ bere poffint : quod ut itat , nobis cura erit. cat oves luas notnmatim , fed fc vadit ante Non tamen tam duri hic eritnus , quo minus eas, Et eum tantum qui fic docuerit & feceinterdum viros monafticos , quo» lingulari vi­ nt , magnum in regno ociorum fore pollicete exemplo & do&riiue falutaris diffeminatione infigne* comperiemur, apud ecclefias parochia- “ tur. les reliâuri te confirmaturi fimus. III. PARS Q_U I N T A. Quare beatiffimus Paulus ecdefir tniniftrum ’ *' inftituturu» : , inquit, efi· fidelium , in •verk , in tvrvtrfttitne , m ctrittte, tn fide t m cnfiirnre. Itidem ad Titum 2· 1» ·>η»ϋβι reiffnm prtke exemplum Unorum tperum , tn doilrint , »» intrgrittte, i» grtntittte , verUm fumem , UAMQUAM dc vita ac moribus clerico, irreprebenfikle , ut h fut ex udvtrfie efi, verturum fupra dixerimru » videtur tamen hic loens poftulare , ut fpeciatim aliquid de con-fur, nihil huhen/ mulum duere du nohii. Sal enim CAPITULA. Q ▼erfatione ac moribus parochorum dicamus > terre fc lux mundi , prrdicator evangehi dici­ tur , raav 1 *47 '·■*·’ λ °* ‘ Conchium Colo^hnsb Asper candelabrum candelabrum ppofita , ut A CNRisrt luceat omnibus qui in domo funt ,, fic ut visuc. deant hommes opera illisas ___ bona , i ,» 8f glorifi­ cent Patrem qui ia celts eft . Quod fi fal in­ fatuatum limit, limit * in quo faJietur ? ad nihilum enim valet ultra , nifi ut projiciatur foras , 8c r, conculcetur ab hominibus . Apoftolus itaque ' hoc praeceptum commendat Timotheo « ut mi­ litet bonam militiam » habens non tantum fi­ dem , fed tt bonam conieientiam : quam qui­ dam repellentes , circa fidem naufragaverunt : rt quibus tum erant Hymenaus tc Alexander, quo* tradidit fatans , ut difeant non blafphemare ■ Interea vero ex eodem numero omnes heretici fuere. B IV. ANNO itat. «. t*>r » & Jam que clericis vitanda erunt, fupra dixiCBus. £a ipfa potiflimum Pauius quamlongiffime a parochis efle vult , & que iliis qppouta iunt , in ipfis quam maxime elucere . Primum ici licet, ut abliineant ab omni avaritia . Hui'· pitales enim erunt , non turpis lucti cupidi , non opes, fed animas venantes, non auri, fed hominum pifeatores : flioqui er pa ft or ibus fient mercenarii , & vertentur in lupos , audientque dominum per Ezechicletn exprobran­ tem : Lac tam edebat it, tT lanii >perirbamiai : fusd 1. °Κϊ5Λ Breviter , vitet omnia qoat paftqrakm auâori- ANNO tatern aut dedecorant, aut imminuunt. CHKUTI MI·. VII. Dcteftetttr dooque omnem libidinem . Nam oportet parochum efle pudicum ; prinus Timo­ thei j. te fe prebere exemplum in caftitate ) prime Tiimottsci 4- ne ia cum vere dicatur: Qui altum docti, teipfum sm dotet : Qui pradicai neu futith» , firtnt : Qui iitii *m uecbaadum , maebaria : Qui ia lege gloriaeii , per pravaricatieaem legit Deum iabônorai : per pud nomen ûti inter Gentil. Quo enim vultu fornicarios calo excludet cum Paulo, qui *·*· *· huic volutabro cceni ipfe immerfus eft ? ~4· , & * aniftimai ( inquit ipfe Paulus ) « dama mm/7 fm Γ judicat eat qui talia agant , CT facie ea, fui» ta OtUt· s· effugiet judiciam Dei ? In yao «««a· judicat alte- **' 1 rum, teipfum ceademnai : eadem enim agit paa/·dicat. Scimui quippe, fnix judicium Deleft fecun­ dum veritatem in eoi qui talia agant. VIII. Denique Paulus ad Timotheum : Juvenilia, ·. r··». 1 inquit , defideria fuge , feUare Veru jaftittam , fi­ dem , fpem , tr 'caritatem , (T putem cum bit uni invecant dominum de cmde pan. Labara fttntneeraifum erat, oteidebatu , greg.eo au: em meum ana nui rnilei Chrifti . enim militant Dee , impefiebatif. feed infirmam fait, nen confolidaftii» C plicat fe negat ili facularihui ; fle qu» lequuntur . CT quod agrotam erat , non fanaftii -, fasd e»aIn himma , félicité cura teipfam probabilem enbifraaam eft , no-e alligaftii, CT quod abpeflom eft, here Dea , operarium uuanfufibilem , rade traSanshm redur fin , <7* a/ paaer raw byjecritii , ubi frit fietut (T firidvr dentium . ·· Jv·. Tl' *■ Ezeehiel vero propheta fummam fur prsdicationii dominum enarrantem facit, hike pene verbis : fiv» «χ· , inii ituiim ; imrit» feceutvit, /id ar roavrrrarer impim , <7* livet . "Juftitin jufti mm libernbir r»« , ra γ naram die fectnverit : CT imfietut imfii aea aacr^tf ei , 1» I V. ysacaM^aa die cenverfut fuerit ub impieente fun . Hunte fui egerit fetmtentinm n fetent» fu» , fece­ Is autem fidelis eft difpenfator , atteftante rit fue judicium V juftitinm , iu ennndntii vitn diviniffimo Joannc , cujus fcopus unicus ille nuebulnverit , uec fecerit fuidfunm ix/uftum , çfiriftu, eft , g. ttyuJ fpiritus confitetur Chri- D vit» vivtt gr ·«· «senerer; Quod Chriftus bre­ ftum in carne venifle id eft , ut divus Paulus vius complexus : Tvniteutium , inquit , ngiee : interpretatur : Qui decet Utjxruiffi gretiem Dei nffrefiufunvir enim regnum eulemm. Sed de his Μ*Λ’ 4’ . vto.i, immaculatus , tc viâima tollens peccata mun­ nedum alia, fed te fanâiflimum Dei verbum , di, nobis relinquens exemplum , ut fequamur pro fuis qaifque a Seribus, ac ad fua defideria confovenda potius quam eradicanda , trahat . veftigia ejus, tc eadem cogjtatione armemur : quia qui paflus eft in carne , debit a peccatis, Videmys, proh dolor ! quemadmodum hac temut jam non defideriis hominum , led voluntate peftate plenquc factas literas in parabolam ac 1 h».4. Dei, quod reliquum eft in carne temporis, viproverbium vertant , atque ad excufaodas exe.jv». 4. vamus. Detexit nutem ffiritut f»i fel-vtt jefum , cx culatioacs io peccatis, fumma vi atque impuCmk. Gttffrnl. Tom. XXXII. Ggg deo- tf»i. ·«· L “X’· Conci lIBM Ο blomibncb c 1>5> . ·4αΙ«τ·0(β« verbo· Dei. A «♦· niftris, ut medium iter pateat ad incedendum per viam regiam maadatoram Dei. XII. _ _ _ _ r*Jt ANNO ««rqueant VIIL Paratos nos dTe volt apoftolus Petrus ad fa- -vw. i· tisfacuoaem omni po icenti nos rationem de N-o. »·. At temperandus Termo * quoad ejus fieri po­ ca , que in nobis cft , fpe & fide , fed cum teft, pro auditorum captu. Alii tiquidem acri modeftia tt timore. Neque ergo doceat , ne­ ingenio ac judicio funt, alii hebetes animo * ac que intendat his parochus, que queftiones ma­ rudi Minerva crediti : quidam attenti* quidam gis pneftant, quam edificationem , qur eft ex vero deiides : ni reifte ac lincere inftituti , illi caritate ; prima Timothei 1. tc iterum fecun­ fcdu&i ac decepti. Difcretione ergo maxima da Timothei t. tt j. Paulus ait : Staltai tr opus eft. Breviter * nemo erit cannonator abfiat difeifltna ^nafiieeei tt faimu l‘l“ reffne , foluuis* cui preter vitam exemplarem non ad- B ficitei fui* itetrtM littt . Serve» tutti» 4M*ilint omnia que iequuntur * nempe cognitio M na» tftrttt litt^are . Proindeque ubi cum fcripturarum utriufque teftameoti * ingenium hereticis res eft * corripiet quidem eos cum velox, atque veriatile * eloquentia vehemens * modeftia qui refiftunt veritati , ne quando fuadibilis tc fuavis : neque Interim asinus tem­ Deus det illis poenitentiam ad cognofcendam veritatem tt rciipifcant a diaboli ‘laqueis , a perata * nuam Copiofa prudentia rerum ac perlonanim docendarum * experientia multiplex » quo tenentur captivi ad ipfius voluntatem . immobilis conflantia . Denique Spiritus * qui Quod fi non profecerit , harreticum hominem T/ fi deerit* reliquis donis parum profecerit. ?q·· poft unam & fecundam correptionem devitet , r»n hoc habeat ) ra docendus eft faInep'as autetn & aniles tabulas devitabit , pire , atque hac cautione profit et i dc his fe *■ qualt.t nuper eranr , quae ex nullis probati, aucredere , ficut credit ccdclia · Hoc enim tu­ aoribus , fed potius fuipcdiflimis oblctiruium tius , quam affeverare dc quo dubites , aut hominum commentis , afferebantur exempla ·. quod non tntelligas . r,w * Ohm vero gcnexlogtr interminatae , quod ad pie’atem illa nihil fcceiint . Exercebit autem X V. J' ieipium ad pietstem, quod coiporalis exeicira- E tio ad modicum utilis fit . Pietas autem ad Erit quoque parochus in reprehendendis cri­ omnia utilis , promiflioncm habens vitz quz minibus vehemens atque acer . Conftitutus eft enim , ut annuntier populo fcclera eorum , fic <■ nunc cft , tc focurz . tamen ut in fuggefto vitia tantum reprehen­ dat , non pertonas nominarim pcrftringat . XI. , inquit Apoftolus , iecrefe , tkfeere in «■ Γ,β· *' Neque mimis virabit profana 8r vaniloquia, antei fttieettt iodrint . (Jb. perfona ar­ hoc eft. futilem tc inanem loquacitatem , qua guenda , denuntiatione euangelica otendum : nonnulli ratiocinationibus humanis tallam Icienfetetfent te te frtter eem , inquit Chriftus, «.<*· ·’ tde cr carrife enet inter tt V iffeet fnlnnt. Qnû ti« opinionem fibi venantui . Sic enim iiium it-· · compellit Timotheum Pau1n< '■ O T muilec, fi te anjterie , Inert tnt ertt frttrent renne . JefofirttTi ftrva , deviiani frofana* wrwm nmfi te n»n tnitenr , ndbibe rttnnt ad/ent 1153 COMCUIVM κίΓ COLONIBNSK L ANNO ·*»■■ «Ν Attat, at ia art JMrf» val iHlKt lf· A CMUm jtÛMM fiet eatae verb·» . Qué fi eat aaa Mtii^ •SI* ·· <«·«* tit » He écritfia·. Qaafi β tttiefiaat ae» attAierit, fit nbi feat Etbaicat tr ftHltav. Sic Paulus Corinthium rcfipifcere nolentem excommunicaVit . Ec hic iterum Chrifti dodrina &* exem­ plum (cquendum , ut benevolentia ieveritatem vincat , ut paratus lit parochus dimittere pec. canci non modo fepties , led te ieptuagies fe­ ll**. is. pcic«· £t cum Çhrifto paratior lit ad abfolvenJ-·· dum adulteram, ad frugem melioris vite rever­ tentem , quam ad condemnandum . quemad­ modum Paulus quoque in gratiam recepit Coa. f». a. riethmm illum peemtentern . XVI. 11,4 ANNO CHMIJ-H «»!«· fi fait aliter Artet , CT aea at fairftie faaù ». r—. XIX. ftr»eaibat deaaiai aefiri fefa Cbrifii , «T «« jttttha pietate» efi AeHriaa , faperbat eAt aibil fcieat , ftd itabat» tirea fttafiiaatt rruate privati faat , exifiuetaatia» faafixi» efle pietate». . t. XX. B Porro cum fecundum evangelicam atque apo- b ftolkam doârinam , quibus decreta patrum ac afns. conciliorum , denique pragmatica ianâio Auguftana metito accedunt , in ecclefia Dei fola canonica feriptura ac divina eloquia , fecundum ecclefiafticam interpretationem lanâorum pa­ trum ac doâorutn , Se recitari 8e prrdicari de­ beant : non abs re videbitur , parochis fum­ mam bib!iorum pauciffimis proferibere , ne ali­ cubi» dumferipturometasnefeiunt» impingant, Vitanda quoque manifefta reprehenfio utiiufque potcftatis , tam ecclefiafticc quam civilis } neque invehendum in ordinem aliquem , aut aliquod ab ecdefia receptum vivendi genus . ****· ·<* O»ait tniat poteHat a Dee efi, St propterea eatçnus honoianda , non inccflcnda . Sequenda Iw* >* prreurforis dominici doâtina 8e exemplum , qui m milites quidem a fe tepulic » aut ulla contumelia affecit, (ed magis viam reâe viven­ di ofteodit. Per ejufcetnooi enim incautam rcXXI. prehcnfionem plebs ad feditionem magis ac re­ bellionem incitatur . Hanc murmur » odium\ Et cum ptxcipue iplls incumbat , ut plcbetn Impatientia, contumacia» protervia , & detraerudiant in preceptis decalogi , articulis fiâionis libido comitantur t quin potius docen­ C dei , qui fymbolo apoftolico reccnfcntur , ac dus populus eft obedite magiftratibm , parere ecclefi* facrament is hmul cum explicatione o• τκ ». pcnpahtis fuis, etiam dyicolis: ac interim ad­ rationis dominico : ( Hic cft enim inchoatio­ monendus cft , ut fi fint magiftratus interdum nis Chrifti ferino · quo jacitur fundamentum vitiofi, id evenire, quod dominus regnare fa­ ab operibus mortuis A fidei in Deum ) idcirco cit malos & hypocritas propter peccata populi. ut imperitioribus confutatur , quoddam enchi­ Omnem animam noteftatibusfublimioribus fubridion dabimus , in quo breviiume hoc omnia >h. }* * dium efle : quoique omnis potcftas a Deo fecundum fanam A ecclefiafticam doârinam ex­ ¥»■ u. fit : quod denique , qui pdteftati refiftit, Dei ponentur : fimul & loci quidam communes , ordinationi reitftat , nifi tamen potcftas exprefad omnes omnium hominum states ac ordines, lim porci piat, quod eft contra mandatum Dei j commonitorii inferentur . Veneratio quoque ‘ ν tum enim oportet plus obedite Deo » quam fanâorum ac reliquiarum « Denique quatenus hominibus . imaginibus ac pifiuris utendum , docebitur · Nec interim quid fibi ccclcfiaftica cere mon i*, pre fert im ille pie ac antiquiifims velint , A xvn. D quo conducant » in eodem libello declarare In corripiendis vero magiftratibus , corieomittemus , idque foccinâiflimc ■ âioni quoque fraterno locus eft , quemadtnodum Joannes reprehendit Herodem . Sic enim XXII. legimus: Dictbat tatae Jeaaaet HereJi, non po­ pulo : "λ(ο· litet tibi babere attere» fratrit tai. Simpliciores ac minus eruditi concionatores, *»t !*·<» Qua fi nihil promoveas , poftulanda & exfpefieftis qtubulquc diebu» concione in nomine ckiria'ïiAa. Aanda provifto prolatorum ac majorum mai and i ili me Trinitatis cum imprecatione gra- ». j». ’iftratuum eft.* qui fi diflimulcnt» ctiam con­ tic Dei ( nempe ut dominus iuum Spiritum tuitum magis ut «Itio remittatur ad Deum » verbo addere dignetur ) csrp;a , initio ambas 5|uam ut tantum fcandaium inde deterius fubleâiones » qua epiftola ac evangelium mifle equatur . ejus diei appellantur , ad vcibum enarrabunt . Deinde poft imploratam divini numinis cle­ XVUL mentiam , regrediantur ad u; i inique led ionis brevem dilucidationem , locos a Ίquot commaEft autem populus frequenter ia Con ani­ E nes ex utraque deligentes , quibus populus ad bus , poft concione» vero femper diligent illime vire pietatem , caritatem ne Dei ac proximi commonendus » ut Deum >ptimum maximum inflammetur . Denuntiabunt qnoque » quid '■ x. pro poteftatibus deprecetur · telo < inquit gen­ ccclclia Dei eo dic potiflimum' Deum oret ac tium magifter Paulus) at fiaat e»ata» priva» precetur , quod in ptccatiohibm icu colledis , tbfttratiaaet , teatieaet , p^falatleati , pa tiara» quz poft canticum Kyrie ekiton , aut Gloria aSieaat pre e»aib»t bwiaibat » pro re^bat V m excellis , dicuntur , continetur : ac horta­ eauùbat fai ia fablimifate taafiitxti faat , at buntur populum , ut idem pariter interea dum ftàeta» tX traafadla» vita» agaetat ia e»ai facra aguntur » Deum oret , fi non vcrbotcpietate 0* taAitate . Hat eaita beaaa ιβ O’ arnus , mente tamen . ttptaaa coraae faiaatvrt atArv Dee , fai eaeaet faaiaat v»lt faivet fieri , CT afi afaitteatet ve­ ritati' vetüre . TooiXXXtl Ggg a XXHL « 1 ι ι·»»»·. i Hfei - - ............ «W ΐ .< ( ÎiMftïij «8 i I «Μ *TuT ammo ictuum Ml*. Concilium Co LOMIENS E 1. xxiii. CA?m^V‘ IXjf nobis grati· fu· falotaris medicinam ( di» ammo verfa tamers ratione ) infundere , qu· funt > CHRISTI baptifmus, confirmatio, euchariftia , peuiteni i ja. ua, extrema unAio, ordo , tc matrimonium . Qu· cur a Chrifto * ecclefia inftituta fint, Sc a veteribus facramcata pecu liai iter appellata, deinde, qua illorum fit per graciant Dei rffitacia & vinus, nunc noneftdicendi locus. Tan­ tum admonebimus in prarkntia parochum, qu» illum circa difpcofationrm finguloram obftrvaic conveniat. A, ae SanAorum biftoriis ne nimis din inunorcn· tur : quin potior pars ( uti jin dixtausi ) euanElio acturae epiftola cxplkaadis. Quod ü falofa videbitur hiftoria, ne attingat quidem i fi verifimilis , leviter « eaque decerpat » qme imitanda videantur. Miracula quoque ne impu­ dentius jaAcntur, nifi que ici luturis prodita , aat a non Icvibui fcriptoribus lumma cum hiftorie fide tradita fuerint. II. XXIV. Quia igitur in facramentis aliud videtur , AaauS.lA. Si quas allegoria* , aut fenfu» fcriptune re- B atque aliud agitur, inftruendus eft populus in Λημ cujuslibet exhibitione, quid in hujusmodi reli- «*·**·*·*· conditions , fpiritualia fpiritualibus conferen­ te», adierre velint; hases receptis ecclefie do» g io io arcano (id enim (aeramentum Tonat) aga­ tur . Cum enim in (aeramentis iftis per figua Aotibus , veluti Ambrofio, Hieronymo , Au» quadam fcnfibilia infundatur infenfibilis gratia guftino » Chryfoftomo, ac ùmilibui comproba­ congruens esterais fignis , excitanda eft fide­ tis sudoribus defument. lium fides Bc devotio m Deum , ut credentes, ac divitium myfterium intelligentes, ad Dei ac XXV. falvatorisnaftri Je fu Chrifti participandam gra­ Ubi ad calcem concionis deventUm erit, bre­ tiam accedant . Qiiod fiet , cum parochus fub adminiftrationem cujuslibet facramcnti , facra vi epilogo , quo argumentum ac capita tqtiui concione populum breviter admonuerit quid in concionis renatret, utatur. Id enim ad captum ca re agatur ac fulciendam memoriam auditorum , pluri­ mum fecerit. III. XXVI. C Debet quoque , finita concione , decalogus ac fymbolnm iidit Bc iucdnAe.dc exerte recita­ ri. Illa quoque cxomologeGs ac publica pecca­ torum confcuio , cum imploratione mifericordiat Dei , pute ac diftinAe pronuntiati , ac moneri populus , ut eifdem veibis faccrdotem pronuntiantem fubfequatur : ac deinde recenferi confolatoria imprecatio retniflionis peccato­ rum , ut populus dejeéto , contrito, humiliato ammo ac toto corde , cum presbytero accinga­ tur ad myfteiium redemptionis lux t quod m altari traâatur ) contemplandum , find unique dominice paffionis , que in altaris myllerio commemoratur rcptrfentatiirque , paiticipan- 1) dum » XXVIJ. Cum multum plerumque temporis paruo cam frudu teratur ip recenfendts Imgulatini defunAorum nominibus , ubi virium pro quolibet eiigitur una oratio dominica , idque interdum non citra iufpicionetn vcl quvftus vcl ambitio­ nis fiat : nobis potius videbitur, ut populus ad communem pro detundis orationem pie ac de­ vote dicendam accendatur , Sc h« genealogi· intermittantur. Super qua re tamen , quod ad morem civitatis noftrx Colon ten fis attinet , Sc cum parochis, Bc cum fenatu latius agere non omittemus ■ PARS SEPTIMA. Ca vitula. , Et ut de facro baptifmoexordium capiamus, docendus qft populus, quod illic aboleatur ve­ tus homo, remifto omni peccato ; atque novus exoriatur, ab omni labe purgatus per fidem in Chnftum : quod illic qui baptixatur , lavetur lavacro regenerationis Sc renovationis Spiritus fandi in fanguinc Chrifti pro nbbis effulu : quod illic veterem Adam exuimus , confepul- Tit ti cum illo per biptifmum in mortem » , ut quomodo Ch'iftus farrexit a mortui» per glo-riam Patri» , ita Λτ nos in novitate vit· amt bulcmu» : quemadmodum huc enchiridion Ia- "** *' tius edocebit . IV. Suiceptore» infantis ( patrini qui dicuntur ) c««v····merito admonentur , quod ipfi fint , qui eccleli» nomine, Bc in ccclefi» fide Chrifto parvu Io» offerant per baptifmum, ac fe propenaodum pro parvuli» fidcjufloret conftitusnt, no­ mine parvuli reipondentea : quem etiam poftquam adoleverit , fymbolum fimul Sc oratio­ nem dominicam edocere , atque vitam Chri­ fto ac profeflione in bapnfmo fafta dignam perpetuo agere , Taitem ubi id neceffitu pof cete videbitur, cohortari non omittent, proindeque malumus illos deligi proveA» «tatis , quam impuberi» , ne videatur infans infantem E often e , ac fponforem fe Deo pro alio conftituerc , qui quod promittit , non intalligat : ideoque multo minus , quod non intclligit , docere queat ' . V, I. Preterea docebunt populum quid fit , quod eatcchixetur baptixanous : quid reliqua TolenCCLESIÆ catholic· ufas feptem mynia, qu· ecclefia adhiberi voluit, fignent, vi­ fteria ( qu» (aeramenta appellantur ) obdelicet : Cur infuffletur in faciem baptiaandi, fervat, velati feptem qurdatn parata remedia, cur fignuus crucis tc in pcAore Sc in fjonte fiat » per qoB Deo viium eft peccatis noftris mederi, car fal in os detur , cur antes & nares fputo E ttâô- >M7 Concilium CoLONiiNtB L CA£££ 1x58 tiniaaenrque . cur launAio in Λ IV ANNO CWMSTt JM&M· * fcapuli* fiat , Ar cur poft baptifmi ’ *· * CHOISTI »»»«. tfa&nnem m venice. Denique , quid figni«SfS. An eipcdiat imitari confuetudinem , qua t· <·««. firee amiAna albas , qu· infant few alius bap­ obfervatur, ut nedum adultis , fed «e infen- *{**·*?* tisants fupcrindsutur * que omnia funt myftetibus detur confirmatio , idque pranfis , hic 4» nifi necemta* idiplum exege­ rit , Ar cauio cognitio prxccflerit , indulgcre nolumus . Quibuldan in locis , ambitionis magis quam pietatis caufa . dum utrumque nm bap­ Vilitifmi quam cmUiinotionis facramentum peragi­ tur , hi qui patrini dicuntur , certant, ut al­ w Itidem dum facramentum confirmationis conter altrmm doni 1 iorum precio ( quo fufccp*i a· «e«i<*. fertur» docebunt vicarii noftri in pontificaliac prafcntiti pueri donantur ) vincant. Prsctc^•1 t· bus , quid agatur, nempe quod illic ambiatur *·”“· gratia Spiritus fandi , qua confirmatur tiro D rea itur ftatitu, maxime poft baptifuium , ad comelTationes, cum tum maxime cumcflationiadveriu* iatanw tentat io nes » roboraturque » ut hu* effet abftinendum. Qua de re monenduseft quod corde credit ad juftitiam > ore qnoque populus, ut qux digna funt his (aeramentis , *·* '·· palam confiteatur ad falutem. Quamoorem eo rantum curent ; cetera sut ivodereniur, aut pe­ communiti folet actas tenera , qux ad nequi­ nitus tollam . Nam non offenderimus Deum tiam proclinor eft , quam ad pietatem , ut gravidi , quam cum illius ianâiÎIinu myftcria ea proclivitas minuatur , docilitafque ad pie­ indigi»? tractamus . rs cjoob. tatem augeatur. Omnes fidele* ( inquit Urba· Ufk*a». nu* pontifex Romanus ) per manus impotitio. nem epifeoporam » Spiritum fandum poft bapXII. tifimum accipere debent, ut pleni Chriftiani in­ Docebit prrtcrea parochus populum , quid veniantur : auia cum Spiritus fandus infundi­ fignet chrifma , Arcur cx oleo oiiv* acbalfamo tur, cor fidele ad prudentiam Ar conftantiam conficiatur, quemadmodum docebit enchiri­ roboratur . De Spiritu fando accepimus , ut dion . eficiamur fpiritualea , quia animalis homo non I.ûhi. percipit ea qux funt Spiritus Dei. De Spiritu E XIII. fando accepimus . ut fapiamue inter bonum matamque dilcemere , jufla diligere . injufta huchariftia , unicum illnd piarum mentium retpuere , ut malitin ac fupeiuix repugnemus, ut luxuria: it diverfis illccetsris ac iredis indi- - folatium ac delicium , hac deploratiifima tempeftatc , exceranda infania ac abominabili gniiqoe cupiditatibus rebitamus . Dc Spiritu profanatione hercticorum , de re tanta quod­ ianâo accepimus , ut amore vite Ar glori* libet comminifeentium , pltrifque quodam ardore fucoenfi » erigere a terrenis mentem ad fuperna Ar divina valeamus. Sed de hoc ali­ modo in nsufcatn vertitur s adeo ut (quod t dolentes referimus ) multi nunc fint , qui '·’ bi latius . non tantum hunc panem vite , qui dc cxlo defeendit, accipere non defiderent, fed Ar aver­ tentur , homines io Io nomine Chriftiani , re Awwo' attingantur , Cone. Gutfnl. Too. XXXII - Ggg 3 ifia COMCILiUM COLOMIBNSB U C* mraa’11*0 ΑΜΝΟ ipfa vero Capemail i i ipfis deteriores » etiam A ter inclinet , corporetfuo humi fisib » mente Aflftl adoret rucibxum, Ia durui idem, cum prcsby- CMBiSTl CM&lSTi quos poft acceptam notitiam veritatis , volun­ • »J«. tarie io Filium Dei peccantes , ac corpori do­ tor defert ad inurmnm eucharxftiam > quam ob »sja. minico fc ftmguiai contumeliam inforante», \ct~ id paratam temper habere debet » at quaodo c> nbihs quadam expeâatio jodicii » fc ignis »quis infirmato· fuerit » ftatim eum communi- —/4·» > mnlatio ( qu» ooaiumptnra eft advenarioi ) ar, ne fine communione decedat · Quod fa- s.cs*m· ciens decenti habitu indutus , hanc ulntarcm hoftiam palam ac honorifice ante peâus cum X1V. omni reverentia Λ timore forat fc referat lumi­ ne femper procedente , ut figno populus intelDocendus eft itaque populus Chriftianus cvrligat* illic eum efle pnricntem» qui «ft candor tiflima fide credere , quod in hoc facramento lucis ztern» . Hacc denique (acrofanâa hoftxa fit verum corpus fc verus fanguis Chrifti Jefu reponatur femper in loco lingulari , taxuxdo fc Neque enim Veritas mentitur , que apud lignato , bon or i ficeque collocata * devote ac jum* »r. Matt lusum, Marcum & Lucam, hoc facramcnfideliter confervetur . M~t. m tum inftiroens ac porrirem, fimplkiflime dixit : B * **' uiitifitf tr ttmtlitt , me efi ttrfut nn» nutd xvn. fn miii trndtour. fût efi fin*" metu mvj tmfitmenti , yui pr· nttkit tr frt multit tfuditut Docendus hem eft populus , quod tantum in rtmiffitnem fetttitnm .< Ifot fatitt in meant miraculum in hoc facramento virtute Chrifti ». cw. »·. trmmemtrntùitem . Sic docet Paulus apoftolus i fiat , non er merito facerdoris, quod fc ia ce­ Calin kenediHitnit t»i kenedkintttt , nonmt eemteris facramentis obtinet . Nam intra fandam mumtntit fnnfuimt Cktifil efi ? Et < Pano farm ecclcfiam catholicam in mvftcrto corporis Chri­ franfirntu , nsaiM fnrtieifttit enrfnrh damini efi ? fti , nihil a bono majus , nihil a malo mi­ Unde confequitur , in enchariftia totum efle nus * perficitur facerdote : quia non in tneriro Chriftum * quamquam ibi fit fub ratione cibi confecrantis , led in verbo efficitur creatoris , & potus . Qui enim tradidit verum corpus fc & in virtute Spiritus fanâi. Si enim in merito fanguinem, haud dubie tradidit vivum. Quare effet facerdot is , nequaquam ad Chriftum per­ fi credimus in fepuicno divinam naturam uon tineret . Nunc autem ficut ipfc eft qui bapti­ fuiffe feparatam ab exanimi corpore , quanto sât, ita ipfo eft qui per Spiritum fandum hanc magis credemus eam vivo corpore non cue fe- C fiiam efteit carnem , fc tranfit vinum in fanpararem io facramento ? guinem . Sed hoc tantum intereft , quod mi­ nii facerdos fibi tantum nocet , indigne tanta myfteria traâans. Nam quod ad veritatem cofXV. 5oris dominici attinet, ita percipit hic , cut kit apoftolus: Qui mandatât indicte» judiciicm o, Ubi funt , quibus contra ecdefia confuetnfiki mandatur, ficut is , cui dicitur : Qui ma», < dinem perfuafum eft , oportere laicos partici­ dotat Mfaiq carwM , er kikit mrttm /ugufoM·, ( pare corpus fc languinem domini fob utraque fpecie : ibi docebit parochus hos , qui grava­ i» me manet , CT rjs in et. tam habent confcientiam, corpus & fanguinem domini, in altera tantum fpecic perfeâe conliχνιπ fterc , adeo ut Uicus, qui fub fpecie panis communicat , non tantum cornus , fed fc fanPreterea inftituenda plebs eft , quomodo euchanftia i umenda (it . Et in primis admo­ guinem domini non minus recipiat , quam qui Ka conc. capit fpb utraque fpecie fc panis fc vini . Ecnenda , quam grave crimen fit, ad tanti facraομ·μ». defiam quoque laids .unam tantum fpeciem da- D xuenti participationem indigne accedere. Nam re , qood pro reverentia ipfius facramcnti fc apoftolus ait : jQpirumfae msadocsvenr fanem htmt , tT kekerit colitum 4μη·» nedtfm , rrm ** fahite fidelium» ecdefia (cui difpenfatio facramentorum Dei tfommifla eft ) lie viderit expe­ trtt csr/eruer [νψήΜΐ demini. Et iterum hanc dire . Nam cum nullatenus ambigendum fit , horrendam fententiam congeminans : infub fpecic panis non tantum carnem , nec fub quit , manderas CT fofer quidem nunc quo minus fiat , per laicos ftit, quibus non debet odeftis ille cibus invius aut nauicanubu* obtrudi ) ita ad minimum popu­ lus ipie in diiciplina ecclefiaftica retinendos eft , ut faketn toto anno feme! ab omnibus » qui ad diicrctionis annos pervenilfent , confeffis & contritis , euchariftia iumma cum reixcMe.To verent ia fufeipiatur . Ohtn qui non commu» lrt ‘rfa’· anno (altem ter , in pafcha vide»! omai» beet , pcntecofte , & natali domini , inter fihoo·. deles catholicos non connumerabantur j fed cum fenfim omnis pene refrixerit caritas , in hoc quoque ecdcfiaftica diiciplina capit effe remiluor . Docendus quoque populus , ut qui juxta antiquum ecclefi* ritum , fingulis dominicis diebus ad communicandum corpori fe (anguini dominico non fe ptxparat, miffa (altem pa­ rochia Ii hifce » ahifoue feftis diebus interfit , ut tamctfi inter (aCrificantem A- uffifttntcs non fit , more illo antiquo » tam frequens (aci a-' c. ei Uc mentalis communio » fit (altem (sers dodrinat , pie exhortationi· , laudis fe gratiarum peraguntur : Quibus verbis Ar veritatem fui corporis adprecatione (eu collcda , recitatione verborum ftrult , & credentibus , digneque fufctpienti- D propheticorum aut apofiolicorum , quam voca­ bus , retniffionem peccatorum promittit , ju­ mus epiftolam : facris canticis , qua: vocatnus bens ut hoc faciamus in fuam commemoratio­ gradual i a , fe alleluia , fe qu* fequantur : le­ nem . Porro anima qu« fidem habet , fe etufctione evangelic a , fymboli recitatione « feu modi Chrifti verbis credit, in memoriam CnriÎirofcïlîone hdei catholic* : cantico, quod nod fti (aeramentum edit , cum fecum recogitat , ine myftcrio offertorium appellatum eft , gra­ quemadmodum unigenitus Filius Dei , oo per­ tiarum aiftionc , qu* dicta eft prafatio t reli­ ditum hominem Deo Patri reconciliandum , 8c gio i a commemoratione mortis , confecratione delendum quod contra nos icriptutn erat chi­ corports &.· (anguinis dominici , qua fit in ca­ rographum , de celo descendent , femetinfum none . RurCus , precationibus , inter quas eft exinaniverit ac humiliaverit , failu» obedient Erecatio dominica: (equitur ofeulum pacis fymPatri ufque ad mortem , mortem autem cruolum Ghriftian* cantatis , mox communio . Rarius (aerum canticum , quod commune ap­ eia · fei- quo maximi erga nos Det caritas commendatur , qui unico Pilio luo non pepellatur , fe precatio ■ Poftrerao loco facerdos percit , fed pro omnibus nobis a peccati 81 iatotum populum ve lut in fuam tutelam recotama vinculis redimendis tradidit illum . Ta­ E ptum , Deo benediftione tradit atque eommet»lem etgo fidem 8c aflerium , Deo (aggerente , dat , ut per fever et in afteâu pietatis , mutua­ preparare debet in animo fuo is qui euchari­ que caritate : quorum cum admonebilbr popastiam percipit . lus » incipiet nedum credere , fed fe (entire , quod ia milia nihil non fit pium ac venerandum. XXIII. Omnium autem maxime iuftruendus eft populus , ut reda fide accedat, fermons domini firmiter credens , quo nos edocet Chriftus , dicens: Hot tfi e»rp»»i men»» yvod pre vtlhtr»- XXVI. Aufu*. in Neque interim nagligendiun , fed perpeshTcrtl tUO *n*uk*luhim erit , hoc (aeramentum corpons Ac (anguinis doutint fub fpecte panis At vini inftitutiun cfle , ut prater veritatem cor­ poris fe (anguini· , qu* in eo continetur fe recipitur » quoddam etiam eximium figuum Corripiendus vero abufus eft , poft afpcrfam aquam , fe ante tum , exitum fpctuut : quidam , fe non intellectam cvangelium , que » poflcaqoam fecerdos dixit quod quidam miflx introipoft auditam abeunt : alii, Sutfum cor- nc Deus placando» , magis irritetur. u«i«>. a· hum audiant . Qui autetn non perleverant in *··*«**. oratione ufque dum mifla peragatur > ncc fanXXX. ftarn communionem percipiunt , ( quam nos, ut non eligimus quotidie fac ra mentalem , faitem fpiriruakm a populo requirimus) velut in­ In (aeramento poenitentia; c\| Ina.rlo , ac quietudines ecclefi* commoventes convenir com­ B icftc miniilrando , maturitate muliA .< dili­ munione privari. gentia opus cft . Veteres orthodox· pivnttentite partes tres nobis tradiderim* , ..oninttunem , coiifcllionem , ac fchAa tiuiiem , Ι.·υ xxvn. fruCtuin pckiriieijtia dignum . Qu.iimptam piiin , putilDocendus item eft populus , quale tit mifl» Tt**·.**· facrifici.im , nempe reprxfentativum . Scinel fimum in abfolutione prcsbvien uM.iihat , qi a ille cx vt. ut» verbi &· clavium Ή. a Ciiriρί><<η.ιο c. quidem Chriftus mortuus cft . iulus p- > iniufto traditarum , peccatorem υα .utentem , Üe 4**"*1 '*· Iris : femel in manifcftattone i”ui lorjoiu , m ‘ VÎaat'u» diflenfione tuorum membrorum ominum . Vemifericoidia Dei Iperantem , a peccat s luis abfolvit , d; quibus paulo latius in encli.iuio f<> rus l>«u> Se venu Ικιίιο femel tritum in ciucc dicemus. pependi: . ofic.-cns Patri fcinctipkim hoftum vivam Sr pailibiiem . immortdrin , vivorum A XXXI. ] mortuorum recemptioms ctficjccin . bt ftimm *··■ ». 4Λ.4 Clriftm rtl.otr* -i worfirn jem non moritur ; mori «'i utri ; A tamen quoti­ C Prima pernitenti* pars, cum omnis evangeI. T prxdicationis exordium fit, nunquam n queis, ac concorporamur Chrifto. Unde a poe­ A ianguinem, qu* pro nobis oblata funt, hoc ipfum reprr fentetur , quod t>l'm fidum eft : nitentia prreurfor Joannes, deinde Chriftusip­ .'acitque oblatio ifta Isciamentalu moneri nos, ie , ac princeps apuftolus Petrus ,. przdicationts evangelic* doctrinam funt cxoili. Poeniten­ tamquam videamus praeienetn dominum i> tia autem tui· re^le p:«dicatur , cum arguun­ Cruce» elicientes lubinde nobis cx illo fonte tnexhaufto gratiam falutarem , nnmolamufque hotur fceleia ac fiagitia per verbum Dei , oc in­ ftutn pro'vivis & dcfunâis, dum pro illis Pa­ cutitur populo timor ir* , indignâtionilquc ac julii judicii Dei , ccito certius manentis eos, *·" >trem per KH mortem deprecamur. qui male agunt , ac male agendo perleverant . D Subinde ccio viuo oleum mucendum eft, ut XWIJI. ex animo vereque territis ac converfis promit­ tatur gratia ac miiericordia . Ad cum mùdutn Exrqniis ac m.flas, que pro defjnâis pecuPaulus ad kphefios feribens ; Hk , inquit, /ci- , hauler dicunt ai, malumus an alium diem trans­ tort , fMad mari formutor, nur inimunlui, *ut * ferri, quaWa dic dominico celebrari , nili tamen «varus, eft idolurttm fervit»i , *e« hubet heplebs dici tianslatione gravaretur .· In quibus etiam ad pipulum fiat admonitio , dAlareturreelunteno iv rej.·;» Chnfti & Dm . A(eo>· voi fcductt i*4/ubni vtrhn : propter hic eaitte venit iri qur quibus potilEmum modis Dei mifericorDei in fiiiai diffident ii . ladite erg» effid p^rtif dia pu> animabus ambienda fit : fic, ut in*ccipei eorum . Et iterum ad Galatas ·. Minifefti °' * ’* um admoneantur hi , qui funebic pompas ac • urrm ftont eftri tirnii, funt, fernieitio ,immittas gfi ris tantum aticupand* cauta inftimunduii, tmpudicitin , iuuurii , idelerum fervi· H Η·η ·Λι tuum , petdere mercedem fuam ■ Debet quoque eut , veneficii , immuitii , cMtentionee , umuii· •na-c T»m- p!ebs doceri, pium efle, quemadmodum ab areee, rixi, iri, diffien/tonet , feSi , invidii, Lu· ' P‘-Jft°'0,um temporibus ecclefia ( au· columna •nicidin, elerietitet, coencffitunet, hi. fimiln·. Aa,. te firmamentum veritatis eft ) & docuit Sc obpridie» vhn, ficutpridixi, jumj. fers avia , pro defunAis dominum exotarc , & E cleemofynas in finus pauperum elargiri, atque H* *g*»t, regnum Dei *·· r»a/rfMca/ur. h*c eis prodefte , qui in communione ecclefi· Sr figno pacis decefterunt , Sc quietnn viverent, XXXII. hxc tibi ut poftea poffent prodclfc , cooperan­ do meruerunt Jam quamquam nemo convertatur ad domi­ num, nifi traâus per Patrem , attamen nemo » \xix hic excufationcm pretexat, quod n^n trahatui : quod ille temper ftet ante oilium pail .iv , ni­ Ad exequras , qu* extra civitatem noftram mirum per internum & cxtcinurn vetbu.» <. ·ηColoniam celebrantur, non evocandi monachi, moneas, ut convertamur a via noftri pctfima, Bm ®t inclamans quoniam «m, indignent , tribuli- m' * nec ifta cohors levium ac indignorum facerdo.-.».m ipfi» ne laft* ir inguftii. « mim« bwixit »pertnM Conchium Colonie nsb 1 iitfj ANNO CHKisti L^it' ‘jf./e.i’i v 1200 ANNO ··«/·· t g/atM 4*/«w , CT Imdor, .4o »ic»itfi mtn rf.i,r.n. & alligat omnes contritiones eorum . fditli mend» mt domine mtt, inquit diviniflitnusJoannes, Iret ftnboTt· kit , nr »·» ptttttii . Sri & fi j»i! petiavrrir, pm eft laccrdote judice, ducemente inter lepram 5 n >n icpiam XXXV. > rwf. XXKVUI In publicis vero cilininibns , quem admodum iiecefie c-n , ita jubemus ad canones .ititiquos pubhear pamtcntiae regredi , arqi.e adeo ad Cluilii &: lui dilcipuii l’.-.j.i inlittutnm icvct- f ti, qui ad Corinthios exemplo oftendit, quo­ modo oporteat ccckfiani , i.’ publice peccan­ tem anrmadverteic , dmicc iph publice pera­ cta pcrnitrnti.i iati-teceiit . d'- qvo hifius diicrnus tub titulo dc r.n i .diet lone ecdefiaibea contention XXXIX Peracta conitili.mr, n.b ahlolutiviirn·. :acer- Quod omnibus Chriftunis pr*çcpit I’m fin , D dos rnoncbit («nliic.iicin . ut quod .idmiflutn i-tt , deteftetur , m fu deim.ep» yitarr mfttdicens: Fremui J>tm toi frirru , (orri/mt in. tuat , nc m ullum leihale crimen poltli.-ic inc 1qeittot , t»nfoUmi»i pnfilleeimti , /»/.i£ire dat , qi cmadm ulii'ii C hnltus sd mulierem di­ moi, panearci tfiore ed nnni : Hoc cum qui a xit ■ i jdi , CT nuit emphii. /-e-iar, . UtqtlC eum J.··'·- » confei&onibus eft, maxime convenit obierva- afkctum habrn. , ..edat , per Dei mileucorre , nimirum , ut confolandu etiprt puftllanidum vittute ·ang.imi, ,h■ ili1 p>nhtcnt> m rabit medicinam , obhituius magis quam pio futurus, ii putaverit uno collyrio omnium me XL dert morbis · Monendi ergo qui confirment , finguli fecundum ordinem, flatum, ac aetatem , Dum nn ri'iionro jung uit p.-irum vir'. n a; atque id per locos quoldim communes ex fc : 1 ptura depromptos , -quos in numerato habcic Γ. i .iiiicuni , docebunt marrrinimmm uiliiuitiitn elfe □ Deo , cor>fi:m.V!nn per l biiltuu’ , ut debet parochus · Gt-ncieo' i· Mattha-i 19 legimv.·' ■ Q :>>d fa.iamentum ii quis , f uit duc , ... .epeit: XXXVI. accedente iaccrdouli precarious , confi t do­ num fpnitut, quo vir dikga1 uxorem amore Qui nimis anxii funt in icpetenda conkfliosallo, ficut Cheiftti» dilexir ecric.fiaiu ; mulier t*'f v ne vel iteranda apud alium faccrdotem . veletvicfilim propter Chnftum amet irvert aturqtie iam in enumerandis circumftantiis, quales lunr viium fuum uti domuum» ..Ikerque fibrior, fi quidam, qui quantumvis confitendo , conkten demur, lumiua cum inftitu.int id Chnftianam tiara tamen vix tunquiHaie poifnnt , docendi picuiem. Copiolam monendi materiam l’anhu erunt, Deutn, i cui omnia patent ; fimcntaad Ephciios s tubiuiniftnt. tem tantum cordis a nobis requirere . nrc i am frverum elfe exaétorem , qui confcientiam ob xu. f ndj ττπ CHRMTl ι*«β. f. 7'u? · Conchium C ^LONiftWSi L xti. Cum matrimonium anet lapfurn A4· proptec p( wir » v.U» ·<ιΙκ·ό> iugituturn , ac benedidio* n; 1K. >4·»4 p.iuljtitc; au’Jtn h··®··'.; ■ 4«i'm «j>*« »·· : TrafttrtJ if^n ;.C:«. Quantwn fieri poteft, cavebit parochus, ne liΙηιοί <-’i i parentum aoâoritatcpa conjungat , l^u.U ii dfl&ntes négligente» (ueuot . auc tn adr- . r /ίύ” oruhtnonio jam Contrado rigidiores t>ri )»* , UCC -ia;.) con» juaAoou , (eu baucdictio poft lapfurn dafe cerK , icu t an tua quod Unia potuit efle ol> hcium, id «gratis faâum etiam iit : medium, xuv. i dum uttuilquc fetu» infirmitas prope tdens m luinam turpitudini» , cede excipitur huultvc CpnjunAionem per facerdotem eum bened inuptiarum « quemadmodum divus PauJis ait : Alone laccrdotali ac precibus, in miflarum io* ».£».'?. eavrew /m* hikttt frufttr ftrni- B lennia , in templo fecundum antiquos canone» atmt* , nimnum vitandam ·. Monendi lunt Bc rcclefiafticum ritum fieri decernimus. Superbia ςαι mattimonium contHhere attecrant « ne ac faftu tumidis, qui ia privatis domicilii» maaltus aÜeâut iulos huc rùput , ut iit honora* i j it, · tum m templo , ubi cecfefia convenit , bile conjugium jc cubile i npuHutum · Nam (i couj ' gendû bene precator , copulari, qui» non iuc-te oppolncnt illud Paulinum : ?^·ι»«· ' ' *' ne-|u< ob prolem iuicitandam , necne ob fbraic-iuwnem vitandam , .led ponus divitiarum am t'.furn liti fMtenntii } Nec faceidosantequolupum naaciiccndatutn » aut alterius rei gratü L.iet conjugio jungat , nifi ediâis aut proclanimmoniun» eunt ahttur : perperam agitur , u> at ii>o i bus tribui publice e (uggefto aa popu­ ac graviter m i aeramentum peccatur. HK»qux lum fiâis procedentibus , ob multas ac varias lobie <.>7. & 8. (aibuntur, enarrari, proponi, fraudes evitandas · Contra hre haud faeile , ac doceri sonveniet. Ubi locus pulccrrimuseft, £ed tautum ubi ratio admodum ncceflarta hoc ipfum fieri poftulaveut , idque non nifi cwfv cicmplo t '^inonltrani , quemadmodum bona cognita , difptnfabitur. uxor donum Dctlr, debitum timenti dominam, "Λ1 fL 1 quomod » m t ' nare Dei * apparentibus , non XLV. luxuriat caufa , led .ola pofteutati; dileAione, C in qua bened.n'tir nomen Dei in fecula , pePeregrini fc ignoti non conjungantur , nui teuaa. Quo pacto niugu coniaiprioucfaâta, legitimis teftimoniis doceant, fc ubi ante vertradenda , queaudmodum etiam convivium iati fuerint aullis matrimonii vinculis adftrtngi, nuptiale cum laude & benedictione Dei agen­ ipfiique per fuum parochum Iftere prr alium dum . Demque quo r >d■· r ccandus lit Deus parochum copplari. per conjtigcs, ut ben. ‘...tiuacm hram in iptis, quos conjunxit » imp tat . Hec culm decent XLVI. undo rum filios , qni non Jebent ita eonjungi licut Gentes quxignortr· Drum, kritqtie hor­ Quod ad gradus con i an ittaris acaflinita^ . rendum rllud exempium d<- 1-ptea» Sa> contraheadum ac ( ut Raphael anodua spud Tubiam alt ) qui con'raCrum dirimunt . decctum concilii gene- gen. t. nm. Conjugium i'a luic.pirint , ut Deum 1 fe fc Iva raüs ublcivabitur. Hic fi paiochi in dinumera- *brt· * mente exeludant, fc iu r libidini ita varcat htione graduum addubitaverint , peritioies con- ytaî?‘ cut equus fc io q.i-bus non ell in’ellc- D lulcnt. Ubi Romanus pontifex dif peofatorio diElumate matrimonium £tcuacotc ccclefufliCim periantur aliter, quam narratum eft, fc habere roipin^ioncm « jejum.· ic piapara-.K , fc fanon dubium eft , difpenfationem nullius robo­ ciatn cucbarift-am imnuni . ris efle · XUL XLVII. AafutiM· Docendi Itaque breviter , matiimoniurn tria eomplcâi « fidem , prolem fc aeramentum. In **itf*r ·τ- hde attenditur , ne prêter vinculum conjugale Ludicra illa qux ia templi* poft eonjunAionrm uccrdotalem fieri confnevetunt, velet in pullan­ ). cum altera v<| alteo generali renovetur, tollant urqne illa ejandeftina. matrimonia, qua invitis parentibus ac propinqui» Veneris potius quam Dei caofacon- De facro online, fc qua falutaris gratia hoc fac.uncato conferatur , qua denique in eodem (aeramento conferendo oblervari oporteat 1 ti­ tulo primo, qui dd munere epifcopali eft, abbunde diximus. trahuntur : nam ayants ei his elandeftmis ma­ trimoniis mala (oboriantur in aperto eft · In­ XL IX. terea «ero donec ecclefia de hoc piofpkiat, ii non inita > prohibitu (altem fint, fc parue caconic·, hoceftexcommunicationi, contrahcn- Reftat extrema onétio, qux ( quoniam in rm te extrema luda eft ) adhibetur, ut vcl conva- Icfcat ntfp ,A''..nu‘ Concilium ’’ANNO Meat wotu», G Deô ita vifom, vel fide boCHRISTl naquelpe obdormiat in domino. • 11·· L Eft autcm unftio impendenda cum expofitiounâionit Ac mandati apoftolici , quod lie habet : Ι«/Ϊπ·μγμγ a.'iymi i* -nttiu > «nducat prrikjtent ectlefin , »t. «rent fnper «■·· , «ΐφ»«Μ«ι «»·» «le· i» mmîm da«r'a>, CT «rari· fidei fid-vnht infirmum , CT nlltvukit «na* doatiaai : O /< «n feantit fit , remittjtntnr d . Poftre»O loco adhibebit parochus admonitionem praeparatio­ nis ad mortem, quemadmodum enchiridion do­ cebit . jB* Jm. w*' 1.1. OLONlBNil I. C*tSS.*· II70 dumos bovi tritui anti, quod utique non boum "annocaufa, led propter nos diétum Chriftus in evan-CHR ISTI gelio explicat : Dη<ΤΛ- ÇUpereft ut de viftu parochorum diipiciakujii.c.l. O mus. Hic in primis , quod Chriftus do­ bium eft. Nunc cum illae paffitn a laicis magna cx parte ufurpentur, neque facileex coruny-ma­ cuit , & facri canones m.nmo ferio praecepcnibus divelli poffint, videndum, num diligenti runt, przmittendum duximus : nrmpe ut facracohortatione , aut alia via juri confentanea , tnenu eccleliaftica gratis miniftientur , dicente parocho , cui ecclefi* reditus ad viâum non «.·,!, to. domino : Grntii ectefifiit, irtUt dtte. Quamofufficiunt, hinc aliquid emendicari poflit. i,t<"MTrt· brem neque pro baptizandis , confignandiiquc la' *,n Vn felibus, neque pio collatione chriimatis, vel VI. cukfiftK·" promotionibus graduum, neque ahts facramen< η«αΡ.«· tis diftribuendis precia quzlibet vel prztnia , iua»rj.>j«. crati· operamur . qua dc facrarto Cent cdere < a. c*. j. fit ^vj altario defervinnt , com altario partici­ Jejunia ergo ab ecclefii indifta reverenter pare . Nl quem Deus creavit ad percipienomn cum E conftitutionibus humanis, aeeccleftxftigratiarum aâione fidelibus , his qui cognove­ cis confurtudioibus magna imprnfentia- C runt veritatem , quod fcilicet omnis creatura rum in ecclefia Dei concertatio cft » quam ee-Dei bona fit , 8c nihil rejiciendum qnod cum gratiarum aâione percipitur . Sed potius eccledefic tuibatores, ut ecclefie auctoritatem ever­ ha veteris legis ac apoftolicorum virorum exemterent, ad nihilumquc redigerent, invexerunt. At populus hic docendus cft , fandorum patrum tla fecuta jejunia quxdam publica certis dieregulam fequi , qui diligenter admonent, tra­ us indixit , jubens tum a carnibus abftinere , ditiones ecclefiafticas , prefertim qu· fidet non 3c cibis aridioribus uti : non quod carnes im­ officiunt, ita oblervandas, ut a majoribus tra­ munde fint, fed ut lusui temperetur. Qua de dita funt . Sunt autem illa , qua non (cripta, te in Gsngrenfi concilio , quod non multo poft apoftolorum tempora obfervatum cft, pari Cen­ fed tradita cuftodiaaus , non unius generis , A«|aâ. «a quemadmodum divus Auguftlnus tradit . Alia tura damnati lunt, tum hi qui nonnullos cibos h"“« «»p emat toto terrarum orbe obfervintur , a patiicarnium illicitos reputarunt, tum illi qui prê­ ter neccffiiatem corporalem fuperbientes , jeju­ ia. sui. bus nobis quali per manus tradita · Qu* qui­ dem putanda funt vej ab ipfis apoftolis, vcl cx nia communia totius ecclefie putaverint con­ temnenda , perfidam in fua fcientia rationem E tenants conciliis ( quorum eft m eceleiia faluerritna aiftoritas ) eommendata atque ftatuta D vindicantes , quos anathema efle concilium il­ retine i , veluti quod pallio, A' refurrcttio, de lud decrevit «Nue ‘lia multa , qu* nunc in afeentio tn culum, adventus Spiritus ûéti, dc contentionem ri-rius vocantur, ut fuccinde ad­ modum , ita chriftunifiimc apoftolico fpiritu quad- cujus violatotes plcrifque generalibus conciliis, 1? 'ijentet q loque p | ulus admonendus eft, ^^g0,K· prrfcrtim Toletano odavo , -acciriine redatcui hnz, & potilfimiim dies domuncu· , qui guuntur , religiomque contraite mouftrantur . a temper ibuv apuftulorum in ccclcha De» tem­ «-Κ.-Γ ·.'- Atque adeo omnes <;uotqtiot fine iiicvitabiu ncper cclcbiis fuit , inftitutz fint . Nempe , ut (■nnaa ■ i· Ce flit ate, ieu fragilitate, evidentique languoic , tum in unum omnes pariter conv.-tmcnt ad aufCu etiam impoflibilitatcartatis, diebus quad«adundum vcbum domi.nl, ad audiendum quogcfinir clam carnium attentare pixlumpfciint , qdc lactum , Λ communicandum ; Breviter , alienos a fanda communione decernit , quod ,a> ad vacandum Deo foil , ut dies illa tiintum' eris diebus abftinentiz obliti fint di!c:pli>uin , otatiombus , hymnis, pialmis, &: canticis Ipi? c,^,j ac quadragefimar dies (qua· anni t >nu‘ deennz putantur , qur in oblatione jejunii domino B ritualius tranhgatur. Hoc enim eft fandifira- a*·-·· 1· re labbatutn . coaicc.an ur ) tcmciaiic piotanavciin; . Quos vero ailt rtas incurvat , aut languor extenuat , X. aut necellîias ardat , non ante pmhibita viola­ ro piriumanr, quam a laccrdotc pctn'Ham efle Qiiamobrcm cupimus hifce diebus piohibcrl pcivipiant . nundinas, claudi cauponis, v.iaii cuincHationes, ebrietates, futnprus , lice. , Iulus impro­ VII. bos, choicas plenas inlaniis, Colloqui prava, cantilenas tuipe» : Bicviter , omnem luxum . Litaniis, id cft, fupplicationcs, feu rogatio­ Nam hifce & ( qur fere lemper eonlcquuntur} nes, indido triduano jejunio ante domini aiccnblafphcmiis ac pegurii» nomen domini profa­ fionem, patribus placuit celebrati : quibus om­ natur , ac fabba’um ( quod nos aJmontt , ut. nes intcrcftc jubentur, ut quemadmodum omi.es qriicfcamus peiveile agere, & bene facete dilpeccaverunt, fic & omnes pro venia fuppheent > catnus ) contaminatur . omne (que ad Deum corda cum manibus cie­ rent . Quamquam potiflimum litania- illz pnn- C X 1. cipio mftitutr funt, ut tum populus divina inftitutionc admonitus, clementiam Dei erunt , Et cum in diebui feftis, qui dedicationi ccJcquo peftes, clades, calamitates, fames, bella, fiaium pcculiaiitcr dedicati l;ni:, p'cnimqi’c in­ tc id generis adverli, qur nobis juftiflimo Dei digna committantur, adeo ut v.drarur populus judicio ob peccata noftia infliguntur , ac i.ib tum potiflimum comcflanonis caula consume : id anni tempus, nempe vous (cum bella emer­ viium nobis cft , ut per dueee es oofhas, uno cer­ gere atque terre ftudus , qui tuin in flore, at­ to dic anni quo ciutmodi icftum dedicationis in que teneri adhuc funt, facile cominpi iolcnt ) metropolitan! n fl.a volitur , in icliqmv quoque potiflimum imminent , avertat K tollat . Ut ecclc.i ’.»is intra Coloniam kunmo noftro tempi , fuus honos , adaugeat, Eliam proponit hominem nobis limito'ftlaie debet , quod & in aliis oppidis liifignloriicm & pallibilcm, qui oiationc oravit, ut non bu», ubi una cctens ecdeliis przemiuet, obtiplueret fuper tertam, tc non pluit annos tics Se mentes (ex : tc rutius onvit , Λ. trium d.dit I) nere placuctit : videlicet ut ibi minore» cccl.fi» pndic cjusdici, qui dedicationi ccclcfi® fi snmz duviam , tc terra dedit frudum fuum. Quod fi ejus loci conicoatus eft, aut die dominico pioolus Elias petens exauditus cft , num Chnftus ximo pixccdcntc fua» lingulae dedicationesccleccclelie fu» prece» averfabitut ? Hic inierim bicnt, obici vetur. Docendus au'em cft populus, populus docendus cft , quod non lolum uuz dedicatione templi lignificati dedicationem ecanimi , fed & quz corporis &: externa bona Gclir catholice ac cupislibc' homini» Chiiftiafunt , a Deo omnium andorc pullulare opoi·» ni, qua copulatur Deo. N.mutdivii, Auguftiteat : A: redarguendi illi , ( haud ita multo nu» att ■ Quotiefcumquc temph fcliivitatcm co­ quam Gentes , meliores ) qui vcl fortuna· , limus, tî fideliter ac diligenter attcndimu» , &: vel fur indufttix , bona temporal.! accepta f mite & juftc vivimus, quidquid in ten,piis tnafuerunt . nufrCtis agitur, totum in tu bis Ipriituah »d,fi* cationc cumuletur . Non enim , kun cùm A &· crucis vexillum, cui fledttur omne genu , ANNO CODlllCtUUlUCISl CHAISTI dedicatur templum, cum benedicitur calix, id que quemadmodum hxc in lolenni benedictione CHRISTI ijj·. C-(. 8r tu 4< non tolum es mandato vetetis legis, verum etiam exemplo beati Silveftri, qui cum con(cerabat altaie , illud chrlimate perungebat. Verum undionys (aeramentum , aliud quidem efficit & figu­ rat , tatnan novo quam in veteri teftamcnto. Un­ de npn jddauat ecclefia, cum undtonis celebrat facramentum, ficut aliqui mentiuqtur, qui ne­ que icnpturas , neque Dei novere virtutem, XIII-· campan· repcries . « Ji”· Docefidns eft ergo populas ab es tenoribus iliis, ut lignatis potius quamfignis inhærntir intendat. Quod & in omnibus aliis obtinet ce* rcniQuiis, ahoqui parum ad pietatem profuturis. Nam qui in exterioribus iftis confdht , aç non potius iliis admonetur, ut ad Deum reipiciat , confugiat , ac totam fuam fiduciam m illum collocet *. huic citius externa ifta in fub ver (to­ nem, quam cdificationem erunt . Quamobrem populus docendus eft, hic aliud agi , atque aliud fignificati , cum confecratur tetnplum . Funduntur preces domino , ut hunc B locum libi peculiariter dedicatum elfe velit t ut XVI. diabolum & C)JJ potcftatem inde penitus expel­ lat, ut omnes qui huc deprecaturi conveniunt, Qiamobrem quidquid in ejufccmodt rebus ad ex quacumque tribulatione confolationis divina; abuiurn Ar fuperftitionem (pedar, Bc quo popu­ lus a Deo ad collocandum in externis iftis ali­ beneficia coniequantur , ut ab omnibus pariter convenientibus, Deo laudes folvantur, divinum quam fiduciam abduci poflit prohibemus . Quale verbum audiatur , ac ecciefiaftica (aeramenta miinter alu eft, quod (anciorum imagines cum inniftrentuc. Peculiariter altare conlcciatur , ut dulgcntiis Ac impofitionc incertarum leliquiarum jlliC oblatio munda Deo offeratur, hoc eft, fadedicantur : quod quidam aqua, fale , cereis, ac cramentum corporis 8e (anguinis Chrifti , quod herbis benedidis , m medicandis pecoribus fuin memoriam paflionis dominie· immolamus . perftitiofius abutuntur Omni·; quidem creatura Quod vero prxter preces, afperftonis etiam at­ per veibum Dei & orationem fandificatur, quem­ que undionis aliarumquc rerum folennia adhi­ admodum divus Paulus teftatur : ergo quanto beatur , -nyfterii fecreuous plenum eft : non quod re» (aeratior, tanto abufus ejus damnabilior. inanimata ifta gratis divinae lufccpuva fint ; fed C cum hxc vilibiliter fiunt , admonetui ChriftiaXV 11. nus, Drum omnia hxc per invifibilem virtutem in anima operari, qua; eft domus Deo dedican­ Reconciliatur ecclefia aut ccrmeterinm ob fe­ da , ubi fidet fundamentum facit , fpes erigit , minis emilfionem, peccandi libidine fadam. iti. dem ob enormem (anginis eftulioncin , dedita & caritas coniummat. Signat ergo templi dedi­ cat io tam fidelis anima; , quam eccleli· cum opera violenter Ac injunole commilfam , ac aliis Chrifto defponiationem . Ipfa cninv ecclefia ca­ quibuidatn dc caulis ; qui mos ex Levitici 14. Bc 15. fuam originem trahit. Fit autem hrc'recon­ tholica ex toultis vivis lapidibus adunata , vç. ciliatio, non quod templum revera pofiuatur , rum Dei templum eft. Quod fi Dei templum (ecclefia enim, cum fanda (it, coinquinari non fumus, altare intus habemus . Altare quidem poteft .* imo ipfius loci ianditas infamiam loci noftrum, cor noftrum eft. In hoc altati fit (acriabolet ) Icd cum templum locus fit , ubi deli­ ficium laudis. Sacrificium enim Deo, Iptritus ctorum venia poftulatur, ubi falutaris hoilupro contribulationis & cor contutum, in hoc altati peccatis immolatur, ubi Deo laudes exolvuntui , fit commemoratio corpori* &: (anguinis Chrifti. Hinc preces ad cslum afeendunt : ad cor enim D ubi tutela refugii efle Jcbct : fit, ut (candalum . horror, atque abominatio turpitudinis & pcc rsfpicit Deus. Quamobrcm nili omnia que in cati ibi comtnifli, propqfitum quoque volun­ huiufcemodi consecratione exterius aguntur, in nobis fpiritualttcr impleantur , parum hinc frutas lethalitcr delinquentis, in caufalint, 11* ia dus nobii accefterit. Quid enim exterior ablu­ icr Jocus reconcilietur, idque ad exemplum Bc ter­ rorem , ut videntes locum iacrum feu inan:matum tio vel inunâio fixe interiori prodeft ? templum, nullo peccato obnoxium, lavari A pu rificari, delidi notrore concutiantur, & recogi­ X I V. tent quantum pro expiatione delidorum, 81 vi vo Dei templo fit elaborandum . Sic Chiiftua Benedicuntur qroqne campan·, ut lint tubs ementes 8r vendentes e templo ejecit, flagello fa­ ecclefi· militantis, quibus vocetur populus ad do dc funiculis, ipfos acerrime corripiens, ac conveniendum in templum , dr audiendum ver­ dicens .* ΰ·««ι asra , Z>w«r «rartMir , bum Dei : clerus vero ad annuntiandum mane vti tute* ftciftiiHitm fpeimuum kcrotHi*, aliud miiericordiam Dei, & veritatem ejus per nodem ; ut per illarum fomtum fideles invitentur ad pre­ quidem agens, aliud vero innuens. ces, & ut crefcat in his devotio fidei‘.quamvis E etiam patres alio rclpexcrint, videlicet ut daemo­ XVIII. nes tinnitu Campanarum Chriftiano* ad preces concitantium, terreantur, quin potius precibus Non tamen omnis pollutio hanc reconcilia­ ipfis territi ,abfccdant, illiique fubmotis, fruges, tionem requirit , fed tantum publica vrl per mentes Ac corpora credentium ferventur, ut pro­ rei evidentiam^ vel faltem per tamam . (^uod cul pellantur boftiles exercitos dr omnes inlidi· b occulta fit contaminatio, qu* etiam baptiilaimici, fragor grandinum, procelle tui binum, mi ac pcenitentir (aeramenta non remoratur, impetus tempeftatum dr fulgurum temperentur, folennitas non exigitur , quod ratio teconciinfefta tonitrua & ventorum flamina iu(pendan­ Ilationis in occultis non haocat locum. tur, fpiritas procellarum dc aeres poteftatesproftçmantur -, Breviter , ut audientes confugiant «d fande matris ecclefie gremium, ac ante fan- XIX 1. Tin,. 4 M*»S. ». IJ. „ l»77 * nSS CONCILIOM COLONIBNU I. c'îæ* A ecclefie uium ac utilitatem convertantur . aut ANNO XIX* CNRISTI «51·. m·. i 'anno' etiam indc «liquid parocho ai viftuni decidatur . CHRISTI Reeoaciliationcm autem cjufcemodi grati» PARS DECIMA. ficti» ac tantum itinbtii iumptus vicarii* no** C a r i t u r * . ftri» in pontificalibus iupptJitari volumus.Qui quidem iumptus c* bonis delinquent* deiii meatur * modo tamen tanto illius facultate* i. fiat i fio fecus , parochiani non gravabuntur vel tantillos iumptus itineri* (uppeditare , ne ita moiiaftica non rhulto poft apoftolopopulu* prater culpam fuam gravetut . Ne ve* rum tempora coepit , qlramquam multis ro diutius ob'talem pollutionem dtvmum lulperfuafum,(it , alram tum fnflc , quam none pendatur officium, aut ecclcliaftica intermina. eft, mona*hi(mi rationem . Nemo tamen ne­ tur fcpultura, vicarius nofter in pontificalibus garent, huc vitae genm ad peifeiftionem cras* ftatim ut vocatu* fuerit a populo , (tnodo gra­ geheam maxime commodum, modo fecundum vioribus rebus id temporis non L ent implicu B iantt’flimam iuftitotioncm pure immacnlateque tus) ultro ibit , officctiu* 4« c'euci , ill ounnqiic poikffi.inet S.· bona a vecura adh'bita, poft driigenuiiim im demum exa^'n^bbus & tributu, aliilau- mune.ibus laicis minationem monachi «e monache recipiantur. irt.iiic.Bc libera fint . Nam (ut dc bbctt.i t? Leviu.-ÿm Quibus frpe inculcandum ell piiu»Cb iftiver‘icf ftrvo, . tilcamus ) non temere refert icnpti'ij , PhaΙηιιπ dc eunuchis, qui fe ciftrarunt propter re· ί’ριισ* calorum, cum inquit: Qa» ftrtii ttftrtt *·"*· '·· Cieier»! raonctn totam terram Ægvpti libi tnbutiium our . Proponenda Sapientis lententia , qu» m etiam solunutis moiMchifmo fe alligent , magis pec­ vatiis confpirationibus ad'-ertu-. potefta’cs in­ cent quam meieantur. Amb'gi enim non pot-cip. > A* eft ct’cnen uupnum admitti , ubi Se propofi- '·*■·’· · tenti lunt , fi n >n οτιπη o (ublaras , ia’-em nim deuritur , i,- confeerauo violatur N*m corrcifas ac reformatas· volumus o-nnino (ublata» malimus , ac redditus ieu ceniu. earum- E fi humana f.iiij «nn poflunt impune calcaii , 3ui» de cis manebit , qui cotruperint foedera dem, vei in ufiis paupeium, vcl parochi, ex­ ivini facramcnti ? De adolefccntibut vidui* *. pendi nobis magis placuerit . At cum h» foPaulus pronuntiavit , quod cum fuerint luxudalitates forfan praeter publicum offendiculum, iiatar , in Chiifto nubere volunt , habente» •c pauperum (qui ab cis eleemolynas ex condamnationem , quia primam fidem irritam ft» ftitutione accipiunt) prejudiciutncommode tol­ cciunt . li non poffint , videbimus inter vUiiandum , 3 ut faltem tollantur abufu* , ut prima fervetur inftitutio , Se examinentur formale earutn 8r ftatuta, ut ratio ae calculus fi ngulu annis per provifores, ut vocant , earumdem fra-ernitatum coram parochis ecclefiarum teddatur , ut fu per estante» frtiâus ac redditus, m pauperum Icu GmnZ. Gtntrd. Tom. XXXII III. Admonendi quoque erunt parentat , ne li­ beros in monafterium invitos detrudant , quod illot Vx’laugc gravius maneat , quam Phari- Hhh 3 fros, fi· ••7“ eaauus r.uL * Concilium Coiomimi I. ι>βο ANNO » φίί circumibant·mare dc arulam, ut fa- A homini delicia confiteri. Debent autem-hrqui ANNO CMKICTI cerent unum proteinum pvofclytum , ar cum tuet effet raexut faâus, ejukemodi munere m monafteriis mon ia hum CKAiSTI sii*, fiebat filius gehenna duplo' duplo'magis magis quam ipfi ipfi.. funguntur, efle homines vitae probatUlimc, ac >>><.' moi.tn quammsxime inculpatoium* eruditi ac IV. fingularu judicii, obiervatnri ea quas fupra *ubi de poenitentia facramcnto traâatum ail deli­ Qui monafterium ingreditur , alio. affitftu bavimus . Cafebit in primis , criminum sion Î|uam fimplici amore Dei du&us, -veluti vel ronfefforum rememorationem , ne.virgines di? pem vel promiflionem abbatiam confequendi icant qu* print neUieruat. Cavebit pneterea * habens, vel in ocio virere afteâans * vçl lucris ' nifi tes omnino exegerit .* duritiem increpatio­ temporalibus inhians * vej hoaocarab homini-· nis , magis Jntentos ad mpdeftiflime arguenbus appetens ; quifquit talis ,cft . nod Dei fi­ . dum ? & pientiflime viciflim cqniolandum. Cotu lius aut monachus, fed plane mercenarius eft * frfliones autem monialiumnonprivatim audiet, Juemadmodum fuperius nos dc clericis etiam fed in ceterarum confpeâu * non tantum nt ixiffe meminimus : cui verendum eft * ut cum omne malum , fed A' omnis mali fufpicioom, volet ingredi nuptias evangelical, objiciatur ilnino ccffet . ’ Jud : admire yuansd· Ime irtvtfà * Μ hafesu IX. «edrm empeirUn f quodoue ipfo obmutcfcente * rsx lit prseceptuiffs mininris* ut ligatis manibus Monsfteria olim virtutum fcholr, ae paupe­ Se pedibus * ipfum in tenebras exteriores mit­ rum hofpitalia erant: nunc, nroh dotor! vide-_ tant , ubi erit fictas * ftiidor dentium. snt s ca qu* virorum funt c k nolis virtutum , in’ d iret loris militum ac raptorum- qu« vero mu­ V. larum funt . in plerifque locis in fufpeâas de incontinentia domos* ne quid gravius dicamus, Habendas eft in «noram monafteriis vh pius eife commutata. Qusmobrem diipicicndum no» ac doâus , qui doceat monachos ab ad ole Icen bis eft , ne tam paflim a quibufvis militibus tia meditari in lege domini dic ac noâc > ad hofpitii jus a monafteriis vi exigatur , &■’ cleequod munus in monafteriis monialium, fanâi· rnofynr pauperibus deputat*, improborum luxu devorentur* oeve ad monafteru virginum acceimontalis cctcis vita & doârina pieft intiordcligatur . Debet autem qui monafterio praeft , lus, toties · facris canonibus prohibitus , pafumma difcrctione uti , maxime erga cos « C rest : Et ut qui deprthcaft porter hrc fuerint M 4e offendiculum aut occationem llhs labendi . five imœin” «*>. quos compercir divinis literis intentos autrontemptationi deditos , ut fcilicet tales a fordiintra five extra monaftetia . dedifle, dignas per- <>«r -jp ... Monirt. «t* diotibus ofticiis linat eife immunes. nas ferant Urant . „„ k ho. St VL •Uxik. 4. In monafteriis quoque verbi pradicator erit fiius quidem ac eruditus : nam nulla armatura fetior ad reliftendum diabolicis iniidiis ac ja­ culis* quam gladius ille fpiritus, quod eft ver­ bum Dei , quo Chriftus m deferto folitarius , jejuniis Se orationibus vacans * & nihilo fecius tentationibus expolitus, retudit omnem diaboli fraudem ac nequitiam. Nihil quoque potentius illo ad dejiciendos, ac vicilfim confolandos ani· D mo* noftros, nihil efficacius ad concitandam men­ tem in amorem Dei * contemptum mundi * ac om­ nium qu* in mundo paiera ac ipcciofa apparent. X. Vifitatione ergo monafteriortim quammsxime c,. |„ L„. opus efle intclligimus , quam fc canones nobis ?>·ι. p imponunt. In hac vero opoitebit omnia ad :e‘ gulam ordinis monaftici ( vigere , nihil non ad >1 * pietatem fc vit* fanétimunum dirigere * fc quidquid mali exempli aut improbe confuetudinis irrtplit, penitus tollere ac eradicate. Pro­ fecerit quoque nic examinari regulat, ftatutafc confuetudines , tolli fupciftitiola . XI. Habent quadam monialium tnonafteria fumptuofos prepofitos , fnb quorum poteftate cum omnis bonorum adminiftratio fit , ipfi de redi­ tibus monafticis luxuriantur ; & qui monaftica Neque nobis difplicuerit, nt aliquot ex mo­ converfationis exemplum efle debuerant , ad nachis bon* indolis , ad univerfitates publicas mundi delicias revolvuntur , faftidientes interSe bene Cbriftianas * aliquot annos theologicis dum fimilam fc mella , in.crim snonialibns ftudiis operam navaturi mitterentur: illic tamen non alibi quam in monafteriis (eu gymnafiis ipfis vix milio & cibario pane rugientem ventrem liturantibus . Sunt quoque virginum monaftefob cura fc oculis pneceptoruni commoraturi , tia, ubi non eftviâus &· menfa communis, fed ne bonis ac redis ftudiis deftinati , mores mi­ ntos ille (quem ad Corinthios fcribens Paulus, nime monafticos imbibant ac contrahant. E quamvis in longe (aeratiori convivio * dam­ navit ) quotidianus , nempe quod unaquaeque V1IL fuum cibum praeiumtt ad manducandum t fc alia quidem efurit, alia vero ebria eft. Quos Sint praterea in monafteriis virginum * pro­ abufus tollere neceflarium putamus , videlicet fert i m pretet abbates aut propofitos, alii conut in illorum delicatulorum puepofitonim Iofeientiarum examinatores ac a confeflSonibus j cum , probi reconomi a nobis comprobandi aut ititem virginibus liberam fit, bis aut ter in anno aliis , quos elegerint , probis ac doliis ( quorum viâus lit mon a ft ico fimi) is ) furroviris * de fuorum fuperioram, ut vocant, congentur * qui etiam obligati erant lingulis an­ fenfa ( quem hi interpellati , rationabili caufa nis rationem de receptis ac erogatis integram intellecta» nequaquam negabunt ) con(cientias reddere fuas exomologcfi exponere * exoncraicque * ne iciiicet adigatur monialis re niteas , femper uni VII. XII. Niu* ». q- i- '»s· N>’ ‘1’ *’ •· ; · . \ '\ Λ I18l \ TS” " ÀWHO CfUisTi , ■ x t ΧΙΕ \ ·«* .' COHOUIÜM Itidem at moniale* viâum ac menfam eonmunem ubique habeant, Se qu* pari fuotoflScto deftinat*, pari etiam cibo alaûtur . Quod ut quamminime onérofum fit , non debebunt plure* in ittonafterium- moniale* recipi , uuim congrue poterunt in fingulis monafteriis fuRen^ tari » de quo nobi* prius legitimam fidem fieri conveniet.. v XIII» " L OLONIINSI I ^JSST· !dl» turbationibus (qu* ii infederiat , ad delictum ANNO < maximum inducunt ) locum date : femper ali- CH.tisri quid operis facete , at ,eos diabolus femper «sj*· inveniat' occupator. Et ut nulla fint qua maaibus sperari, liceat , libros tamen facro* def- iu/," criberc ipfis maxime conveniret , ut Ie manu* operetur cibo* , 8r lectione anima fatutetur. Porro Ægjrptiorum monafteria hunc morem (ervafie legantur , ut nallnm monachum abfque opere Ac labore fufeiperetu , non tam propter viâus neceffaria .· quam propter anima falu­ tem , ne perniciofis cogitationibus vagarentur, ·· nete inftar fornicanti* Ifracl , omni tranfcunti divaricarent pede* fuo*. Difplieet etiam nobis, quod quedavt monaXVII. fleria quoidam prspofito* habent, qui in capel­ B lis iolitariis commorantur , quod Lateranenli concilio vetitum eft , ac .cautum ut epifeoprit Monachi qui pervagati fuerint, isbicun*-tv. que invenientur , tamquam fugace* noftro au- *<·· abbates, monitione premida , per cenfuramecxiho fub cuftodia revocentur . ht li qui habi­ clefiafticam compellat , ut ejufcemodi prepofitum abjocciiat , ut eumdem rcajTamant , co­ tos aut priore* ad clauftrum revocent, facrantque cctlcnis ipfis leu capellis pei faculares cle­ gendi . ricos deierviri, aut (altem alios monachos ipfis adjungant. t·-' xvnr. Ut monachi feu monache htcras nulla* vd deftmarc vel icciperc audeant , abique abba­ Vifitando quoque in pritpi* 8e reformande tis feu abbatiflâr , aut ejus qui ipforum loco nsnnaftcrio prreft , feientia , .fumtna ratione erunt domus hofpitalium militum Teutonico­ olim conftitutum eft , fed per incuriam abolirum , pie tere» ordinis divi Joannis Ba ptirt* , ac Antonitarum : atque initio ptovidendum , C tum : id prefenti conftitutionc innovandum ut in eifdem domibus cultus divinus rite ac de­ ceofuimus. bite peragatur , ut hofpitalitas pu paupcnbua fervetur , ut vita ac converfatio legulari* fe­ XIX. cundum inftitutionem primam ac regulam , quam illi profcfll funt, illic gciatur , ut ab ipfi* vcPoftremo, vitam , converfationem ac mores fte* ordini ac profelfioui digne ac convenien­ canoniifarum ,. que faecula re* ob id appellan­ tes, publice deferantur: ut comeflationcs, cra­ tur , quod perpetue caftitati* ac reliqua vota monaitica non emittant, reformai i omnino du­ pule , ac ornais lusus prohibeatur : ut pr*dc 111« bonorum mobilium , uux poft mortem cimus ncceilatium . Nam vitam agunt plus niprslatorum per piimorc* ordinis fieri i ac in teio licentiofatn , ac pleriique icandalofam . Qu» ut in ordinem & ecclefiafticatn quam­ exteras regione* aefeiri, peflimo omnium exem­ plo coafuevetant , amodo nequaquam fiant . dam dtfciplinam , quoad fieri poteft, revocen­ bed quidquid parfimonia defuncti prelati coa­ tur, nobis cum vifitationem aggrediemur, cu­ cervatum ac reiiâum fuit , vel neceflariir ulirandum eft. laus ecclefia , aut fucceflorum , w: pauperum D ejus regionis, ubi schgiofa ifta domus fitacft, PARS UNDECIMA. applicetur. C A F I T U L A . XV. I. Et ut revertamur ad monachorum vitam, ON folum canonicis conftitutionibus, Co4. 4« «, haud ignorare debent , concilio Chalcedonenli led 8e imperiahbus ac regalibus inftituk «*·■ cautum, monachos oportcie quiet i o petam da­ ti* antiquitus pientiflime fancitum eft , ut ha- “** re, jejunia 8r orationes <>bfc(V*ie: in hi*locis, beintur quam fieri poteft freqtentia in repu­ in quibus fe fcrncl Deo devoverunt, remanere: blic* xenodochia , ptochotrophia , orphanotro­ nulla* ecclefiafticas fcu fatcularc, attiones traphia, geiontocomia , te brephotrophia , Se id Aare , nunquam fua monafteria relinquere, nifi forfan ob ingente, mtceiritj-es id f icere a fuo genus alia loca pietati coniccrata , in qu* re­ cipiantur peregrini , paupete* , invalidi f-nc*, ’ epneopo jubeantur,y ne nomen domini b'afphemetur. Quare libeitas illa petegiinandi feu ex­ £ parentibus orbati atque inopes libs** , infan­ eundi, prerextu rnvifendi parentes , moderan­ te* expofiti , furiofi , leproir , conragiofifque ac perpetuis moibis oblip, Atque ali* mifetsda feu penitus tollenda erit. biles perfonr : idcirco cur* noftre imminebit, ut ejufcemodi loca , ubi conflituta funt , farXVI. tateâa teneantur ; ubi vero diflipata lunt, inx ftaurentur , reformen arque. Denique ubi nec­ Monachus te monacha amare debent feriptudum conftituta funt , epiicopali noftra provi­ <**·«- ad rarum feientiam , 8c carni* vitia non amate . dentia adificentur , conftruanturque . raupepfa|terjj librum de manu aut oculis nunquam rum enim curam nobis Chriftus prreipuam elle-s«r. deponere , femper orare , ienfu vigilare , va­ voluit , Ar horum toties meminit divinilfimu* ni* cogitationibus aditum prxdudcic , corpo­ Paulus apoftolus ’ c"· 11 re pariter 8e animo ia Deum tendere , iram patientia vincere ; Breviter nulli* animi perGenerel. XIV. N Comi/. Tom. XXXII. Hhh j II. I18j CUNCIEIUM C O L O N 1 S N 5 E 1. ,Ar°wU* ANNO . CHAIST1 MJ*. I I. . Hie Mtc omnia curandum nobis eft,ut in domi­ bus iftis,qur ad lalutem animarum pertinent mi mine neghgantur, (cd ante omnia dt (aeramento­ rum adminiftrationc, pauperibqs, debilibus & rgrotis provideatur . Ac ubi corporis infirmitas medicum poftulat, 'ibi prius animae ? deinde cor­ poris medicus accerfatnr. .—. * ‘I184 A tes , ac velut ex languine pauperum faginati ; ANMÛ quos divus 1 lieront nus graviiCmc increpat : CHRISTI Qui , inquit , ex bonis parentum &* luis opibus sj|6. fuftentan poftunt , ft quod pauperum eft acci­ piunt , facrilegium pioicâo committunt, Aper abuiionem talium , judicium libi manducant & bibunt . VII. - Viderint quoque bi magiftri ac hofpitaiium E relides, ne ludam imitentur , qui loculos (ex quius pauperibus diftribuebatur) ferebar, ac fur erat, In eju fee modi autem bofpitalia nu’lr ali* ne ficut ille, ita dc ipfi pereant. Noverint ergo fc quam e* , qua* dixiedus. rqiferabile* perfon*> tali muneri addiâos non ut fui, fed ut pauperum queaut moroQ-^j^re debilitate , aut artate im­ B curam gerant , quos neglexifte , occidifle eft : peditas , fuis manibus laborare , viâumque ac quibus quid fubtraxiffe: facrilegii inftar eft. Et veftitum fibi comparare non poliunt , reci­ quo vigilantioies in officio fint , lingulis anpiantur : quas ad ecclefiafticam difciplinam ca­ nis aut lapius , magiftratui ejus loci, pre fente nones pertinere , ac noftris aliorumque pio­ parocho , rationem de omnibus reddant . Non rum hominum largitionibus viditarc volue­ meum e.t|, inquit Profper , dicere quantum pec­ runt , catum tft eorum, qui cibos pauperum fibi ufurEjant, Sr unde pauper voturus erat, prafumendo ukipiunt IV, III. In ptimis autem recipiantur in lire hofpitalia PARS DUODECIMA. petfonac miferabiles ejus loci , ubi bofpitalia C a r 1tu t a . conftituta funt .Quod fi rede curatum fuerit , (offecerint pene, nifi tamen fallamur, jamconI. ftituta hofpitalia omnibus vere pauperibus per lingula oppida ac vicos repertis, ut amodo illis C Cdefix reformatio a fummis pariter & infi­ non fuerit necelle oftiatim panem emendicare , mis a capitibus fimul & parvulis ordien­ aut eos qui lepra, feu alio contagiofo morbo im­ da eft. Parvuli enim funt, qui fuccrefcentea, in pliciti funt, inter homines diverfari , quod lege majorum locum fubinde decedentium , in reipuu. divina ne fiat prohibitum legimus. Necimmcnblicc tam ecdefiafticc , quam frcularii adminito , quod ex tali commixtione ac converbtioftratione fuccedunt, ut confeqtsens iit , ab ipfis ne cum fanis infinita pericula fubfequantur , prave ac nequiter inftitutM , reipublic* perniciem etiam ex folo aipedu , qui intuentibus horroimminete . Quamobrem fummopere refert , ut rim folet incutere · Quod fi leprofis , atiifque pueritia , qux feges eft omnium terum publica­ Î^ui fissilibus morbis impliciti funt , hofpitarum > in timore domini ac bonis difciplinis elum , quibus addicuntur, redditus non funeredoceatur. Id quod dominus prreepit Exodi i< rint , fatius eft ut ipforum nomine in conventu 8i Proverb. 6. Siquidem ea a-tas nullis aliis ufiecclefi* eleemoiyna per aliquot viros probos ad bus accommoda , per- id tempus colligere puter it , hoc munus deputandos , colligatur ac prsfteIV tibi & iripublicz luculentum frurftum . ,In, tur , atque ut trunci rn templis eleetno/ynis iftis colligendis aflervandiique erigantur , quam yt D primis autem operar precium nobis videtur ut tlanculati> illi mag'ftrlli , qui in conveninuli< ipfi morbo fi alimoni* petendas obtentu , aut quo­ viijtim docent , prohibeantur , utque gymnacumque alio prxtextu confortiis hominum au­ lu illa ac (choix minores, in quibus pueri pri­ ferantur , mis rudimentis imbuuntur, diligcntei repurgen­ tur, prsfedis illis didafcalis , feu pra-ceptoi ibus, Ÿ. non tam eruditis quam fans dodrin* , integrxque ac inculpat* vit* viris , idque hac potjflG-'· Sint autem mendicantibus validis non (olum mum tempeftate , qua innumerr peftilentes hxCoa dum vero didafcali pueros in claf*■· u. dtrn locis fit, at negledis miferis ac inopibus, fes digerent , qux dein ipfis prrkgetv , tam quibus hofpitalia draicata funt , ex privato affead eruditionem , quam ad vitam Chriftianam du magiftronim , aut magifttatuum , quihofpirfiSt inftituendam pertinentia , nos inter vüir«libu«hi(cc prahint , non modo validi , led Sc tandum pro ratione Cujufcumque (choix tra­ quibus vifius & vtftiuis fuppctit , recipiantur , uncum quod iHiccommodiu' Er m otio vivatur : demus . qui certe ailler cenfcn non poftuns , quam paupt rumdeprardatores, raptorclquc >!e alieno vivenI I I. Ohm 4 E > Concilium ixSj. ANNO CMKST1 COLONIBNSB. A III. ·*<«· oûîi'nà· ■aUu’a* «»ί>Λ. 1186 ecclefiarum dicacefis noftre Colonieufis do> i les anno ad ftudia potrilimum theologia , per capita- CHKISTT Ia tranfmittantur , percepturi toto quinuuen- «·1.<· nio beneficiorum fuorum frudus , non obftante « aliqua contraria confuetudine vel flaruto , cum denario fraudari non debeant in vinea domini * operantes , de quo didum eft partim luperius . Ex his enim tandem fpes non vana concipi poi-' fit /aliquando futurum utdoAorum copia ha­ beatur , quo veluti ftella valerent, plucimàsad juftitiam erudire , Ar temporis lucceflu eccle­ fiam Dei univerfalcm in vira ac dodrina. tefot- Olim conciliari conftitutione cautum.tft , qt nonfolum apud quamlibet cathedralem ecdtfiam, fed & a pud alias nimkumcollcgiata' , qu** rum fufficere poterunt .facultates > conftttuatur * magiftec idoneus , qui clericos earumdem ec­ clefia tum doceat Ar inftitaat. Apud metropolim autem theologum haberi prxceptum eft , qui facerdotec ac quofcamqae alios, ia facris literis deceat , 8c in his pralertim irjftituat « qua: ad curam animarum pertinere dtgnofcuntur . Vi- - mare. fum etiam concilio fuir , ut fingulis magiftria Vili unius praebende proventus tantilper , quoad in docendo pciftitcrint, aflignentur. Cujus quidem B Neque ignoramus multa ac diligenti pro vi Go­ falubcrr(mar conftitutionis via veftigia quaedam ne opus efle in acadcmiis , qua in primis cu­ apud ejulcemodi ecclefias reliqua videmus . Nam rare neceffc erit , ut optimi quique libri in finDt fchohs ipfis reperta» , didafcalum tamen vix gulis profeflionibus ac difciplinis per dodilfimos ullum eruditum ac pium repereris , quod nihil profeflbres ftatis diebus ac notis, vigflantiflime pene ftipendii [ ne dicamus unius praebenda praelegantur , cnarrenttstque . Deinde , ut fcho­ proventus ) ilis fuppeditetur -, quod cmrpdalafticis vivendi regule preferibantui , nempe ubi tione magna indiget . Neque enim hac res bonis difciplinis vacent , a pompis , comeflalevis momenti cft , a qua totius propemotiombus , ebrietatibus, alex ludis , diflenfionidum reipublicac tum falus , tum pernicies de­ bus ac rixis abftineant , ut prodigi elle delinant, pendet . ac quilquc Ic luo modulo metiatur , ut faftum Mjtien fiv. omnem ac dodrinae (uperciliutn deponat . Ncc incipiant efle magiftri, priufqam fiant difeipuli . Quot enim lunt , qui tnagiftrorum ac dt>Curandum itaque , ut lingula collegia ludos Itterarios diligenter inftituant , eiiqueoc idoneis C dorum infignia ambiunt , ac per ambitum ex­ torquent , etiam qui nuoquatneam artem quam kidimagiftris ac fumptibus profpiciant t ubi r>oft magiftenum profitentur ; vel a limine la­ collegia non funt , fcnatui & telpublica idem utarum? quod quam turpe, ac indecorum fit > curet. nemo ignorat. V. IX Academia' , iea umverfitatci publicatas per hanc harefeon colluviem perire miicre cernimus , Praterea cum per abufum arris impreflorio , quas inftaairari maxime in votis eft . Id fieri polle librorum plurimum malorum cmerferit , prohi­ nobis videtur, (i modus aliquis inveniatur , quo bemus , nc ulli tvpographi aut bibliopola , quempiam recens eJitum librum ajk chartam vel pauperibus fcholafticis ex ecclcfiafticis ftipendus aliquid poflit decidi . Clericos enim illor con­ imprimant , vel ventu» exponant , vel ven­ venit ecclcfiafticis ftipendiis fuftentan , qui­ dant publice vel occulte , nifi hic liber revifus, bus parentum 8c propinquorum nulla bona luf & charta vel feripturam vd piâuratn continens, fragancur. Qao infuper profeflbribus atque hi', D per noftros ad hoc deputatos comtniflarios dili­ qui in bonis literis , optimis quibulquc difcigenter perfpcda fit prius . Qua & typographi plinis , ac in primis theologiae ftadiis multum nomen Ar cognomen cotnpledantar , atque eam psofecificnt , Ipcs pratnii fictet , nam fpes alit civitatem . leu oppidum, in quibusexcula funt, artes . nominatim defignent . Qux vero his caruetint, nullo pado venum exponantur . Porro typo­ VI graphi , bibliopolae , ac reliqui librorum inftitores ac geruli, qui huic ordinationi contrave«□nt liti. E' quamquam hic articulus a iirmmo pontifi­ neiint, przter coiihkationem librorum, poenis ce potiflsmum pendere videatur, tamen quod m etiam legalibus ac pragmatice conftitotioni Aunobis eft , cuperetnus omnes ordinarios collatoguftanz Tubjacebunt . Contra quos in territo­ aes praefertim parochialium eccleliaium , huc riis noftris filcalis nofter acerrime inquirere , ac induci poffe, ut acadetnir poteftatcm facerent, ad juftarum pcenarum declarationem procedere fignificandi fubinde ipfis vnOs Itteratos ad re­ non omittet. gendum ecclefia' ejoicemodi idoneos, quosipii PARS DECIMA I P R1 IAcollatores quibulcuraque aliis non idoneis perferrent , ac parochus , cum vacarent , preficere non differrent . modo tamen perlonaliCariTun. ur relidere non detredarent . Quod fi idem apud collegiatis ecclefia' f qui menfe ordi­ I. nario canonicatus & prrbcndas conferunt ) obtineri poflit , non dubium id plerifque ad N te annos non admodum multos refor­ fludia capctlenda calcar fore non exiguum. mationem jurildidionis noftr* ecdcfiaftics edi curavimus , per quam ita temperata ac V I I moderata omnia, fperimus , ut nem* dc ea ju­ re queri poffit . y. St*' Piaterc» non pamtn huc fecerit , ii Honorii tertii det re talis fervetur, aempe ut canonici II. Nc * A i * 1»®7 ANNO CMAltn »»»·. » » I. ’Vi” Concilium Colonibns* ie Ne uncem quifpiam excommunicationis ecclefiallic* originem ignoret * primus excommu­ nicationis in ecciefia ulus qualis fuerit * Paulus prima ad Corinthios quinto manifcfte oftendit, ubi Corinthium publice cum noverca fornican­ tem tradit latanr in interitum carnis , ut fpiritus •jus falvus fieret in die domini noftri Jefu Cnrifti ; non taurum exemplo indicans , fed Sc expreffim jubens, ut qui ejulcemodi funt, e medio ecclefi* ejiciantur. Siis, inquit, /raftraawrva/ur»»ttr vtf , tfi farnictttr Mt 4V4TN/ * 4ΜΓ itlelit jtrvitis , m ma/edicur * aar thritftn , ra­ pa* * ruas f]i/ce*nii 9tc ciktxt fixttrt fermitn. Quin ante difcipulum ille ille , qui folus vere msgifter eft Chriftus * cjufcemodi excotnmunicationis ufum Matthci 18. docuit j quem opta­ mus in ecclefiam revocari ac frequeotiflimum elfe , nempe ut tales publice ac enormiter pec­ cantes, ne aliis offendiculo fint, Se notati tan­ dem refipiant , extra communionem faeratnentorum ac «ύχ communis ponantur , donec ad cor fc ecdciia gremium reverti * fuum reatum deplorent . Divus lane Paulus graviflime Corin-hios increpat , quod inccftum illum tantiIpcr paterentur . Ottxtx» , inquit , inter »·> ftriiutio , , «'otc‘· Jamdudum veto capit excommunicatio in om­ nes i.iobedicntes diftringi , quod quafi pecca­ tum hariolandi lit repugnare , St quafi fcclus idololatri* , nolle acquiefcerZ ixgS VL ft.'vri.i.'ia & a nemine recipiantur , quemadmodum antiquiffima con­ cilia iubgravit reatus incur fu idipfum heriprxceperunt . ^Mia msdicaws rtmmpit t Exputattt ry vtrm fetintxtitti , ur fitu ■»-.< raa/ptrfti , fictu rtiii axnnri , fc cvtcra qu* icquuntur . . L debebit judex non «are excommunicare quem- Xjrpo L piam , quam cognoverit * id vel caufa gravi- CNAOTt tares*. vel ejus qui extra communionem ponet»sjifc dus eft, apertam contumaciam * prscepto jufto acquiefcere nolentis, exigere. Procuratores noftri fifcales adverfui neminem Cum inquirant , nifi quem legitima ac frequens g i a- op«tu<. vat infamia , non quidem a malevolis & male- l· ••A’·'1·* dicis , lcd a providis St honeftis , juftiti* zelo da. commotis , fuborta : quam fi non probaverint , Ln*. dca ur defunftoram adimpleant·!. Quum» CHAivTl obrom procuratores noftri fifes I es iadiocchnousa. Hit Coloaienti advigilabant , at ttftanttu, maxime erclehafticarum perfouaium * privilc(;in eccicfi· noftr· majortv falvis , intra anui patium eircutioni mandentur : utque intra idem tempt» ctecutorc teftamentorum lezhMnam cal­ tulam rendant. Quorum etiam tènameatocum intiuuatiooem approbatiooemque intra triginta diei a morte facerdotis peti volumus atque ob­ tineri , nifi rationabilia caufa longiorem dilatio­ nem expoicat in przmiflu . Dilpiciet autem figillifer nofter, ut fi quid in quempiam ftultatn , aut jure prohibitum ufum* temerereliâum fit, in pium convertatur . X I. Ubi Gcerdos noftr· diorcefi* Colonienfis mortuuiaft intcftjtur, bonaipfius, praeter patrimo­ nialia , quz heredibus cedunt » dedu&o ere alie­ no 8c funeralibus, in piam caulam pro defonfti ummz Glute convertantur. X I 1. c,r. o«*. 4« tiii». E* portio qoz nobis uti archiepifcopo irenndum rationem bonorum , extra quz tamen pa­ trimonialia immobilia (unt , dadudo zre alie­ no» e< more 8t fpeciali conventione cum clero noftro inite , debetur, nemini gravi* efle poteft , quod major epifcopo fecundum canonicas lahCtiotcs portio, quam ca cft, qu< cx utnilGonc noftra nubis folvitur* debeatur. XIIL Multiplex illa & facilis juramentorum exaâio, quz in judiciis ecclehafticts Iit , nobis probati non poteft. Cfiriftnt inter perfeâionis hortamenr ta ponit & illud , ut in totum abftincamus ab om­ ni jurejurando . Quo colore ergo confuctudo nunc paflitn jurantium in omni negotid excufati ponit, non videmus, nifi aut gravitate nego­ tii , aut neccflitate. Crebri* juramentis raro decft *MU.,. perjurium* quod graviflime punit Deus. Quam-D obrem monemus caufidicos, ne tam facile* lint nubila, in exigendis * muliti· ac aliis juramenrb. ComSrtum enim habemus, quofdam efle tam male irlftianos* qui in re tam feria ludant, ac ju­ ramenta interdum exigant, quibus przftiri*cre­ dere nolint i ne dicamus quofdam eo vefaniz prolabi, ut jusiurandum exigant, quod malint lufpicari, pnrftando violatum iri, quam vere rcverenterque adhiberi. Quo laqueo quis pemiciofior eflepoceft ? Admonebit igitur officialis nofter caufidico·, atque alios juramenta exigentes, ut ca que jadkiani proceffu* folconitaa neccflario non requirit, remittant : urque memores fint * camdem manere poenam temere exigentem * quz manet fruftra pruftaniem juramentum £ X 1 V Cum hmreieonac fchilmacum impatientiarum plena fiot omnia, videbimur opcraprecium fa­ ctari, fi communicato cum inquifitoribus apoftolicu confilio, formulam quamdam inquirers· di juri confcntaneam, ac cantum negotium de­ centem minimeque cap iofam przlcrtbamus ■· Qiiamobrum ea de re noftri* jurifpeuti* man­ dabimus ■ PARS 1199 I- DECIM AQU ART A. Ca SITULA' onum •ii·. jf 1. C UM fruftra fint in civitate leges, nifi dr fint qui eas exequantur : itidem inftitntioocs canonicas inefficaces Jc languidas elle oporteat, nili ab epifcopo A reliquis (quibu* ea cura de­ mandata eft * dr quodam modo viva lex funt, quite in euangelio nuncupantur falterr·)man7 cipentur eftcâui : idcirco vifitatione per noftram djescefin Colon ieniena opus cft* quam Deo audote per noftram io pontificalibus vicarium* ac ipfi aojunâo* viros juxta pios ac doâos * qtrihu* plenam dabimus in his fpiritualibus ac cckfiafticis icbus ordinandis potcftatcm * aggre­ diemur, codcmque adjuvante Deo peragemus. 1 I. E* fujscrioribus vero liquet plus fatis * quo ordine vifitatio inftituenda fit. Siquidem in pri­ mis ab ecclefiis noftris metropolitans ac cathcduli inchoandum , dehinc fingul· collegiate fi uut cum monafteriis 8r virorum tt mulierum invifcod· : poft htc ad parochialcs ecclefias umnes * in noftri* civitatibus ac dicrcefibus conftitutas, nbi maxima cura opus erit, tranlctindum : ibi non folum parochi, fed alii«tiam (quotquot ibidem commutantur) facerdotcs >C clctici advocandi· Atque interim non poetertuitrcnd· Ccholz tk bibliotheca, ubi illa repeI icntur : ac noftrcmo hofpitalia pauperum dili­ genter pcrhmranda etunt . IIT. q!i· vero oporteat ubique fifeitari ac inve- ftigare , quz corrigere ac rtpurgau- , que Jla­ tuere ac ordinate * iuperiotts conftitucioncs abunde docent I V. Quod ad cathédrales tt collcgiatas ecclefias attinet, prima cura erit in reformandis ecclefiarum przlati*, maxime decanis. Quifiezei fiie­ rint* confequitur necrffario, ut hi quibo* duca­ tum przftant, fimul in foveam tranantur acca­ dant . Quod enim ab illis committitur * facile ab aliis trahitur in exemplum . V. Et quoniam alicubi tanta eft cleri diffôlntio, ut prrlatM* quantumvis bonis ac eruditis* ne­ que firas honor* neque auftocitas fervetur* in­ tendent vifitatores noftri animum , ut izqeieti corripiantur . Qui corripi tc obedire nolunt * ccnfura ucclcfiaftica fecundum culp· modum percellantur * doocc refipuetint. VI. In tnonafteriu facile percipientur abafas * modo rcgulz ordini* relegantur , interrogtnturque qui illis prziunt , num illis fcilicet fitnul cum noft.is coaftitutioaibas per omnia fatisfiat . vir * iiji MISTI •41*· 'Vi*’ Conçut on Colon tiNSB I. CASSf/* ii>> Λ flecci faciant, qui iacramttta ecclefi· nonpar- "ÂKio* ticipent t item, nom Mb dim *jejunia «crin- CMün*| baftica rite obferventur . ISI*· vil Ubi U parochias ibitur, debebit parqchnac populo pauci· ante dicta· adventus vifitato- ram fignificari , aao turn omnes expediti adfint ac public» faluti intendant . Demqoe ea fecramenta ac massera 9 qu» par Colum epiftopum adminiftrantur » expurgati accipiant. tc preparin' XIV. Dein videndum q«· paffiopnecs taftkoamar, qui pneterca fiat fetalis pmfeâi- HaiptaUa* quoque cura hand preteraitrenda. XV. VIII. Nec videbitur inutile , nt vicarius dofter in pontificalibus» ieu alius ex vifitatoribus noftri· •beoiogus , concionem ad populum habeat « purndonsque de omnibus de quitas utile vide­ bitur , ex divinis feripturis per Pci vertam admoneat . De vitiis quibus patoebiani vel maxime aCfueverint, inquifitio facienda , ut per vifitato» res verbo disioo ab his populna avocetur. XVI. Denique expifeandum , num parochus divi­ num officium m ecclefia canendo , legendoque IX. rite gerat : num facrum baptifma · itidem iacrofamSam enchaciftiam cum chrifmatc fecure ac Interrogandum deinde parochus , num ipfe decenter cuftodiat : nam veftcs tc reliqua orna­ principali· rettor fit, aut vicarius mercenarius, menta quibus in diviais officiis utimur, munde pn ordinaria auâoritate adtniliu· t necne : ubi aflervet : num ipfe aut qui ecclefias provi fores vicarios precii parochis , videndum quo privi, appellantur , templum urtumtcâutn curent : legio abfit parochus principalis . num faeris altaribus fuus honos impendatur : num ruinis domus parochiahs occurrat r nam de rebus ecclefir alienationes faciat . Aequo K hisfimilia, que vrfitatoritas noftris pro eorum Deinde inveftigandum de vita, motibus, ac C circumfpeâione te prudentia facile occurrent * de doôrina, quo paâo verbum divinum difla8c cx conftitutioaibas noftris, qu* ubique pro loci ac pcrfonarem ratione rememorari deocftiinet, tt fanamenta ecclefiaftica a^miniftret , A: num otnnia calleat que ad officium fuum bunt , fuppcditabuntoy. ipettant. Ubi vero minus fuerit inftniâus, eru­ diatur maxime in his , qu* ad difpenfationem XVII. ccclc (i ait iconi m facramentorum attinent , pratiertim pcenitentix . Subinde inquiratur , num Et quoniam vificationes ift* generales per fingulas parochias abfque magno himptu fingulis in hir dpfcs aut negligens inturdurn lit : Af num ilii neceffarius Ac honeftus viftus fuppçtat, quibufque annis frequentari haud pofiuot, iaicu digna ftipendia evolvantur . Nam ii com­ luberrime fancitum eft in antiquiffimis canonipetens viftus defecerit , ad eum modum , uti bus, bis per fingo I os annos in fingulis pro vio· supra diximus , procurandus erit , aut ad nos ciis conchium fieri : Ut primum ante dies quadragefim» hsbrater, videlicet quo omnibus, fi referendum . qu« funt , fimultatita· amputatis , mundum D lolcnneque Deo munus point offerri t Secun­ x i. dum vero agatur ante tempus autumni, in quo Videndum deinde de erudi’ione , habitu , fi communi omnium confenfu rationabiliter comprobato , fecundum ccclefiaftkam regulam, tonfura , ac familiari convcrfrionc : honeftas familia exploranda i libri quoque omnes infpiduo vcl tres animofitate dufti per contentio· nem contradicant , obtineat plurimorum fen· ciendi, qui ii nothi aut fulpeixi erunt , aufe­ tentia faccrdotum . rendi ac tollendi iunt . XI U XVIII. Infuper inveftigandum ent diligent illime t num In his conciliis, anno bis , de his omnibus in tota parochia ullus haereticus aut fchiimatiapud metropolitan·, cathedralium, collegiato· cus delitefcat, num hniclisaliqua ferpat, atque lum, monanerioramque prsisto , te prnlertira hic apponenda fecuiis ad radicem , ut fcduAi •rchidiaconos, ·( quos vocamus decanos rurales, qui vocati funt in partem folicitudiais epifeo· per vertam Dei in viam veritatis , & ecclefis unitatem reducantur. Qui contumaces fuerint, Q, palis , per vicarium noftrum in pontificalibus , ac officialem diiquifitio diligens 6«t : Et qu* € ceetu ceterorum tollantur. cx illorum judicio reformatione opty habere com­ perientur, communi confilio emendemur. XIII. Prsterea num in paiochia lupeiftitiones, fott i Ice ia, divinationes, atque alia id generi» , quibm mentes a Deo vivo ner diaboli fraudes icdocuntnr, exerceantur : num perjuna , blaipbemi., adulteria, tc fimiliacumina, ob qu* iratus Dens mnos gladium irx funvibrat, pu­ blice committantur : num ecclefiaftica cenfure contcmnautur «, uam fiat qui parocho obedirc XIX. Denique archidiaconi, qui epifeoporum oculi dicuntur, ac decani ifti rurales in faisdeincep· fynodis, qu* laneita fuerint in provinciali fc· epiicopali concilio publicabunt. £t ad eumdem modum, qui in vifitatione pr» feri ptus eft, vitiis extirpandis ac virtutibus inJcrcodn ftudeant, cri- qhm» ***" * ·■ *“ o»rf t J c*·»*** *· «ifr «W CONCiLIOM COLONIINSB 1. ^**4 ~ AMMO minibus publici», magis per pernitentia* eam». A coauaoncat, ceteros vero omnes nobiles fc iCMum nicas, quam pensai* exaâioracm > puniendis gnobdae , mt hanmsm Chrifhanitatis containgat , m fûpçadiâa» res minime celent , ac fi ajMU intenti. m die judicii ante tribunal domini noftri Je­ XX. ts Chrifti, rei occultatione profatarum nefandarum inveniamur . Hoc enim indicet fc per bannum couteftetur , ut nemo per ullius . Quod ne doâe ac prudenter fiat , archidra* l||At tran coni» noftris incumbit, ne nilos inidoneos offi­ ciales aut decanos rurales deligant ant admit* tent, icd ad has fundiones viros tantum afl’uinatjc, cum doftrina prenantes , tum vit* in. nocentis inculpataqae, oui nullius criminis la* bc notabiles , officium iuutn incpnehenfibiliter «aequantur· XXI. timorem aut favorem , vel etiam amicitiam » prufata reticeat veraciter (cita . Neque per o. dium , neque per inimicitiam ullam quidquam alicui irroget » quod veraciter non poffit pro. bare . Horum aliqua Γι antea in pntfentia cpifeopi allata effent , cjufque judicio termina, ra, poftea iterata comperta fuerint, vcluti in initio referantur , & epifcopali decreto confti. B tuantur. Et vetuftiffima quadam inquirendorum eri. XXII. minum formula rc'iâum eft , ut archidiaconi Pr«fcripta quidem formula , quam antiqui* 4, >nno biflextili circumeant , fc peccata enormia αβ. u«al emendent, qu« fequitur io hec verba : In con­ tatis cauia retulimus, fuccdlu temporh in abufum, quod negare non poflumus, dcdudaeil, cilio publico ab epifeopo,. habito primitus ju­ quod non fidehffimi quique , ùd leves delà* rare debent de villis fingulis fidetifnmi quique, liberi fc fervi, tres vel quatuor, feu etiam plu­ tores, non qui veraciter fciant , aut lerio au­ diverint , idque a probatis , neque uno tat», ses » ut rei veritas omnino inquiratur . Jura­ mentum autem illud hujufecmodi efle debet : tum , fed pluribus , hifque fide dignis, mini-meque malevolis ; fed frequentius ubique omni Quidquid in villa in qua habitat , veraciter kiat, vel ferio audierit aftum contra fidem re­ de leda vel leves , ac futiles , vel invidi ac ra­ dam fc Chriftianitatcm , epifeopum aut ejus paces calumniatores , delationi comperiantur nuntiam , quantum recordari point fc fcientia adiciti. Quodque pro manifeftis criminibus nou fubminjftrat, non lateat. Poft juramentum ve- C canonice pernitenti· , fed pecuniaris potiftiro epifeopus per fingula numerare debet , qu· mum mu. nitentiam venit : Si mulier maritam fuum, viris explorate virtutis tantum hoc officii dc‘ aut maritus uxorem fuam iniquo confilio inte­ fegetuf · remit : Si quis virum aut feminam veneno, aut lUiw» 4« XXIV. aliqua alia potione occidit, fc qui hoc fcilicet veneno machinatur : Si (ciat divinatrices vd D augures, etiam illos qui per incredulitatem il­ His autem qui fynodo pr* fidendi funt, fumptus necefiarios ( quam procurationem canones las inquirant Si friant meretrices , quia mere­ trix appellator , fi uno contempto , cum aliis vocant ) per parochianos fuppeditari , juftum fornicatur , licet nupta non fit : Si illos etiam atque «quum eft. •fciant , qui cum excommunicat is communio­ Cetera, que prefentis concilii decretis comprehenfa non iunt , ( funt autem pleraque, nem habent: Si illos fciant , qui convidi funt perjurium pc'petrafle: Si fc illos noverint, qui non minorem quam ea qu« correximus , caloca Deo non dicata , contra fidem ecclefiaftiftigationem poftulantia ) ea fecundum facto­ cam colunt , fc ad. Chrifti ecclefia» venire con­ rum canonam cenfuram , partim in vifitatione, partim in futuris fynodis , epilcopalibus» temnunt : Illos etiam fi fciant , qui indidum jejunium negligent . Huc omnia dum epifeoDeo dante cmeudarc diligenter adnitemur. pua habet recitata , juratores pet juramentum CON- Concilium Auousianum. c*ÏîTiJ* ifflS CO'N CILIUM'AUGÜS TA NUM Mfa * AD REFORMATIONEM a, btKUM·, CLERI, AUCTORITATE OctooU cardinalis» & epifeopi Auguftani, celebratura. anno domini mdxlviu. tempore Pauli Pap» IU. AmMmb ·. haatimi. k rrgu ac· VUUW, sTjtTVT^ jt^od/a , rtvtrtttJifflm» >· Ckrifte f*tn ittian9 triJ»· rantes, prxclaram animi magnitudinem ad do­ mum domini sdificandatn afferre videbantur Qui remanieront, partim privilegiis pontificum everendissimus in chrifto Pate> & ab oidinarii jurifdiaione exemptos fe efle afleilluftriflimus princeps 8e dominus dqmirucrunt: partim profani magiftratus imperio re­ pus Orto fande Roman* ecclcii* titulo fanet* tenti funt: nonnullos libertatis amor , confcienJhlbin* presbyter cardinalis, & epifeopus Autnque perturbat* a fe religionis , obedientic guftanus, memor communis ecclefiaflicoium lajugo footraxit. eri Romani imperii ftatuum confcnfus, invidi;. iirno & potcntiflitno principi & domino domino B ACI A PRIMÆ DIEI SYNODI. CaroloV. Romanorum imperatori maximo, in proximis comitii* Auguftani* dc reformr.ndis clcHora autem feptima antemeridiana dici No­ xi tc populi moribus , dcformitatibifque ecclcvembris duodecim* , revercndillimus dominus' fiarum tollendis, preftiti: etfi calamitatum fucardinalis, reverendi domini, Marcus Avuncu­ feiiorum reliquiis fanandis apprime diftvactus, lus epifeopus Naxianxenus , & icliqui abbates immo tamen Audio atque labore adnifu* eft, tis pontificiorum ornamentorum habentes, cum ut & Calate* majeftati, cui hanc fynodorum aculis paftoralibus, mitris, & reliquo habitu congregandarum facultatem , Germanorum ce­ pontificali: ceteri vero prrpofiti, canonici, de­ cidi* , ve luti olim Conftantino imperatori to­ cani, presbyteri tc clerici, fuis quique veftimcntus fere orbis , acceptam ferunt , uthfaceret, tis cccleliafticis inligncs, in ecclefia Dilingcnli pa­ 8t quod moneris foi diet , pro vitibus adimrochial! frequentes convenerunt. Unde Iaera de fando Spiritu a reverend illimo cardinale fumma p’eret. Kalendi* igitur Odobris poftquam Albigoomnium devotione perads , ordine eundi binivim fnbalpinam ecclcii* fu* ditionem proxi­ que ad arcem Dilingemem proccfterunt , idque mo biennio mifene afUidam , pr»fen:ia (ua C ca de caufa, quod ccclclia parochialis rei tant* confolart , confilio , liberalitate , jmeque digetend* minime idonea , tantrque multitudinis cundo juvare , atque paterna fane cui a A* pie­ capax non eflet. tate iuftrare capfilct, c l uella oppido epiifolas In arce vero aula fuperior ampliflima eft, iis tiratorias ad abbates , perpolitos , dccanoicujus capite altare intra cancellos dccentiflimc ot iatum extitit ; pro cahcclli* , rcvcrendiflitni que tam eoilegia'cs, quam rurales diœctfis tu* cardinalis fubielliutn , Nuzianxeni epifeopi tc mifit · Quibus, ut in pare.i conferantur, lanftorum aliquot ecclefi* fux cathedralis ad noc oeputatorum canonicorum fedibu* utrimque claupatrum decreti* A Balilcenfit concilii audoritafum . Ad utrumque aul* latus, qua in longi­ tc , in memoriam revocata , lactique Romani tudinem patet , triplez fcamoorum ordo : in imperii eledorum pnncipum & ft ituum eccleima vero aula, traniverfa fuere fcamna multa, fiatticorum , de convocandis fy nodis confenGoomniaque ftragulis operta , atque inter fe ita nc commemorata imperat > eofquc in domino hortatur , ut ad diem duodecimum Novcmbiis difpofita , ut ambitus tranfitufque liber undequeque eflet. in oppico Piling' iynodi initio finique addic Porro cum cx dignioribus fuum qtiifque lo­ velint : in ptimiique dent operam iinguli , ut D cum occupaflct , ceteri in reliquis fcdibus alTecitationes hujufmoai in capitulis fuis ad noc con­ diflent, aut in fpatiis intermediis conftitiflent, vocatis publicentur , ipfaque capitula feu colle­ gi* abbatibus , pnrpolitis, decanis, mt aliis ho­ fynodales orationes, facr* laudes atque preces omnes , ex libri pontificalis prxfcripto ordine rum loco comparaturisinftrumento publico, cu­ jus formula* fingulis citationibus addit* fuerunt, incepte atque abiolutc fuenint. potcftatem faciant, ut eorum etiam atque nomi­ Deinde reverrndiflimus dominus Mart i nui de ne Iynodi hujus ftatuta , quatenu* ea ad quoi­ Olave , theologus Hifpanus, 8c Ccfare* tnayeftatis faccllanus , orationem haboit ad fyno­ que pertinerent, approbare, atque ipfos oolervatoros, profiteri legitime poflint. Mifla pr*dum de horum temporum ftatu , de officio paftornm tc cleri , moribufque omnium in melius terea hicruat citatis omnibus exempla formula Csfareama reformatiopi* , mandatumque om­ reformandis, atque difeiphna ecdcfiaftica reftinibus, at eam diligenter expenderent : atque fi toenda , tanta eruditione & eloquentia excul­ quid ex temporum , locorum , aut perfonarum tam > ut univetf* iy iodo fuerit & ornamento occaGosse , ufu vel ncceflitate , addendum modetc admirationi. randumvc ipfi judicaflent, ad lynodam referEa finita teverendiflimus caidinaliscaufas fynod'i r c T a XT dwrev/is** R t*S7 SïHODtn Auovstimsis. “SJ■·*’ i?^8 ""kWWT *®d‘ hajus convocande pancis explicavit, fum- A continuo ad finem nlquc , ut fequuntui ·**". j,— · UHHU?! CinUfTt maque ft dignitate ft gravitate mtfvcrfor ad rem «M** prxîcntem ia reccifui animi idtcriorcs revocan­ r*«S. dam » iynodique totius negotium «qui* animis, TITULI STATUTORUM. •b omnique aetetiore affectu femoris , traâani. Ar /îusrase rrixitxtt ft /Ut extb^xe, dam cohortatos eft : atque poftrcmo feiofum quoque obtulit fynodi judicio emendandum , SI. At . s 11. Ar tkSntH tfifttft . rogavitque omnes ei animo » ut in vita moribufquc fuis corrigendis monitores efle velint, iis iv. As muatUtittf . fe ft libenti ft grato animo obtemperaturum. v. Ar juhuit tJieiuUtrtfHt. His didis, Joannes Albertus Vvidmanftettei VI. Ar tltritit ftrtiritu . ordinis S.Jacobi Lufirani frater militaris, jutifvtl. Ar trrbtiitcni . coniultus ft dominationis fu* reverendimmus viXI. Ar parsrbû five freibyttrii ttutii . cancellarius , nonnulla , qu· ad prxfcntcm adioix. Ar s^cn drcaai ft μ>μκιτ>« . nem pertinere videbantur , prefatus , Cxfarex X. Ar *«ra CT" AMN^arr tierietraet ■ snajcftatis formulam in comitiis Auguftenfibus, B xi. At ylxrelitxtt brttefititntn . xli. Ar #arss asaMcAtram, ty raveut didum fupra fuit , pro po fit am , elata voce continuaque ledione recitavit. ■ijaram . Abfoluta ejus leftione, quoniam dio a meri­ XIII. Ae effici· cexciexxteric , ft drvuu verbi frtiicetioxe . die ad horam primam inclinabat , jufli funt a reverend illimo cardinale omnes , dimiflis orna­ xiv. Ar c»lt» d/VMt . mentis ft habitibus t ad cenaculum, quod aula: xv. Ae ximixifiretiuxe fecrerxtxterxvc . xvi. Ae Aaprijiwt. fynodali fubftruâum eft , eademque amplitudi­ xvil. At cra^rmareM* . ne patens , divertere > quo eos ad recreanda prandio corpora cura bcnedi&ione ditnilit. xvi ir. Ae ctlebrxtiaxe miflenext, ty fecrevrexie t»cheriftie . Hora pomeridiana tertia convenerunt io ea­ dem aula omnes , ubi revercndiilimi cardinalis lix. Dt fxxitextie ty rtmiffioxt , tef. Qimtii julfti cancellarius fvnodum allocutus eft in hanc x trieforet ftxxt , Lxtixx ty vitiferi , fere fententiam : Procul dubio intellcxtfle eos , ty elie ifeeient Utu Ctrxeenicx «uadratgrmemoriaque recenti adhuc retinere, in cujus no­ SMrw texifere vxifa λ fxnchii fxbiimine congregati lint, quid in facris folenoibus C raadr ixjenxtxr . a Deo op'imo maximo communibus votis poxx. De txtremx uxüitnt. ftularint : quid non modo paftoti ft epifeopo xx I. Ae MMCrrmearâ . fuo, fed ft gregi (ibi commifloquifquc debeat: xxll. Xe fn fxcrx*t»tu xxt ftcrtmtiHtiiixi 2uanta dodtin» ft vita ad patrum regulasconpitlpn txigxttir . srmande neccffitas omnes fere ordines ecdcSX III. Dt cnfterxtiaxt, iteUiOint, ty ttrtHH~ fiafticos urgeat : quam habeant promptam epif­ »iit etcltfix/Hcii . eopi fui Voluntatem ad prolpiciendum fibi & xxiv. Dt fniit tt ftfiii ftxffttxet . gregi : ft demum , quod precipuum tamen in xxv. Ut trttit tlvvtiHÎct , ax{elict f^lxtxtit , ft fjmhdxm xftflalurxm xi tmxAtti xfotliter boc toto negotio eft, quanta pietate, diligen­ tia ft fervoreCefarea majeftas vclutt navis rciÂictMttr . pubheat difeordiarum tempeftatibus jaâatæ pruxxvi. De mtftftrii ty ftbtln ixftittctiUit. dentiflimus gubernator incolumitati omnium ixvil. Dt btffittlibxt ftKferxm, ixfirnerxitt , ft provifam cupiat : cujus rei lingulare c multis perefnaeraas . exemplum fit , quod reformationis ecddufticz xxvill. Ae nxforifete ty vbt/litxtie ty tii/cifii. formulam antiquorum patrum rationi dilcipli- D m fefxh . neque maxime r nfentaneam propofucrr, quam xxix. Dt vtfitxtiem . ecdeluftici ftatusin tynodis celebrandis ceu nor­ xxx. Ae fnttxtie txcommaxicxtioxii , ftfftxfiemam decretorum icqucrentur . Eam igitur for­ xit , ty ixttrJicli . mulam, tamquam iummarn totiiK conlultatioXXXI. Dt frtcikxt fn pemtin fmtifhe nis, dominationem (nam reverendiiiimam , quod iitcfnxtttt , ty rt^t et frixctfibxi cetbïlieù , fadnm hodie ante prandium iit , publicandam xliif^xt ei Dexxt fxxitxin . omnibus cenfuiflc . xxxii. Dt fetii . Quoniam vero dominationi fu» reveiendi(Exxxi 11. Ae fyxoih . ma^dubium non fit, quin pro luo qnifque ofti·· CK> , Ut juflus fuerat, formula: huj.is capita Cin­ STATUTA. gula apud fuos diligenter tradant, atque de iis quz in hac con(ultattone offerri opoiteat , dé­ SYNODI DI«CESANÆ AUGUSTENS1S libérant : fupervacuum fane videri, ut Ungulo­ XII. XIII- & XIV. Novcmb. anno MDXLVIIL rum fententia de fingulis capitibus Cxfareanz Ottone cardinale &epifeopo Atiguftanoprrformula prius exquirantur, quam ftatutorum in­ E fidente , Diling* celebrata . de excerpendorum ratio ineatur. Ut igitur com­ pendio majore negotium hoc expediremur , do­ I. minationem fuam reverendifEmam formulam totam reformationis, paucis obmilfis , quorum U M tota creationis uni verti ratio , atque deliberatio & cognitio pertince ad fu perfores redemptionis noftre fundamentum, in fumvifa eft , infertilque ex prioribus ftatutis non­ mx indindurque Trinitatis reda indubiratanullis aliis, in decretorum, feu ftatutorum ty· que fide confiftat , ft a redemptore noftro Jefu nodaliumfpeciemcontraxifle, eutnquc ordinem, Chrifto per fuos apoftolos, corumque fucceuores qui cum in pontificio jure, tum in aliis Auguuna fides catholica in univerfum orbem , cujus ftanar ecclelis tynodallbus ftatutis feivari conprimatui Romane fedi ex divi petri apoftoii fuevit , fecutum faifle . prarogativa jure tribuitur, derivata fit :Statui­ Quibus diitis , cancellarius ftatuta tenore mus » Atque omnibus prelatit univerfo clero ft Çoncil. Gtntrtl. Tom. XXXII. I i i popu- C * I at* *»jSA StHODUA AuauSTINf IS. €Α|μτ*2’· I JO· ’TRHB’ popntoimftr· dimccfis ημμΙμμη· mm£m©· A noftro maadaco non obtemperaverit, a nobis aM»o fee vicario noftro canonice punietur. CHlUTt αηιπΐ mccaümüc·» quam divina dementia Ar ΙμΛΜ•fc». <η*· fimmam hominum pcardicatiqpc fecundam pneUL diâa Unft» Mû fan» Ar incomptam tradi­ tione· edom noftii Λ i dit io acceperunt, confiâmes fermiq«e , camdem Cre­ Approbant* cathedraiis ecclefia noftra vene­ dam, atofcrvcnc, ac doceasu vatqne paftoctsorabili capitulo ftauumiM At ordinamus, ut pofthae ves, agsmfque Îaa esta commtiloe , ia cadets ad epifeopatum ecclefia Auguftenfis nullus nifi fide orthodoxa pro cujufque capta étudiant , presbyteratus ordine infignis, aut qui (e gradus, fommoque ftudio confirment. quos nendam habet omnes , ftatutis ordinatio­ num temporibus , nulla interdifta mbra , aut tergiverfatione , adepturum promiferit, digs·* sur aut aflumatur. IL Sacrorum canonum Ar conciliorum decreta Ar rata provinciales Mogtuitin· fedû, quam a no­ ftris prodcccfToribus nobifqae éditas fynodales coaftitatieaex ia pafver/um , prscipae veto cas, de quibas ipecialis mentio in feqnentibus noftris ftatui is non habebitur, firmiter obferrari procipimus , tranfgrpflbres fecundum canones ipfos pradiâafqoç conftitutioncs, puniri decer­ nentes . Inriâüfimi etiam Chriftianiflimique impera­ toris Caroli quinti , cui maximi cuenomenrum merito tribuimus , conftitutionem de intendigionc in comitiis Auguftanis hoc anno editam in ea parte, qua ad ftatus catholicos pertinet, ac­ ceptamus, noftrxque diceceiis fubdttis innovari decernimus, fcilicet ut ecclefi· catholics inftitutiooes haftenus ab eis fumma cum laude obfervatas , deinceps religiofe obfervent teneantr que conttantcr : ne fe ab eis ullo modo avelli pa­ tiantur, aut omnino quidquam immutent: ce­ teros vero., qui novationes induxerunt, una cum clementiffimo imperatore, valde hoc ab eis ac fe­ rio requirente, in domino hortamur, ut & ad ccdefiamcatholicam accedentes, in obfervatione conftitutionem 8t ceremoniarum ecclefi* ca­ tholics per omnia nobifeum conveniant, Bc fe hifce noftris faluberrimis Si catholicis ftatutis conforment. Quin Ας formulam reformationis ab eadem Csfarea majcftate ecclefiafticis flatibus in iifdem comitiis propolium, quam nos in his noftris fynodalibusftatutis fequi profitemur, omnibus no­ ftr· dicecefis ecclefiafticis perionis crebro legen­ dam, verfandamque ptoponimus. Conftitutiooes quoque Ar ordinationes a reverendiffimo domino Laurentio Campeeio fan­ dis Romans eccIctis cardinale , Ac fedis apoftoiics per Germaniam legato, Ratisbona anno MDXXI1I. editas Ac publicatas , tamquam falutarcs, Ac capituli noftri confilio Ar aflcnfu ac­ ceptamus , eafquc ab omnibus prslatis , pres­ byteris ft clericis nobis fubjeâis volumus ob­ fervari . Statuimus praeterea » ut prsfens libellus fynodalium conftitutionum noftrarum in ecclefia noftra cathedrals, aliifquecollegiatis, Acmona­ fteriis, quamprimum typis excuius fuerit , ha­ beatur, Acin choro, ut cuilibet acceflus ad eum pateat, fervetur. Decani quoque rurales, came­ rarii, plcbani, capcllani , cererique presbyteri noftre dktctfis privatitn eum libi comparent , frequenterque legant, ut quifquetatn repentinis qsam iadittis vilitationibus de his, qus ad fe pertinent , rationem reddere poflit . Volumus etiam M abbates At prmpofiti , convocatis omnibsa monachis Ac canonicis Ac regularibus, nec non decani col leg i ataram ecdefiarum canonicis, decani vero raram ia capitulo fuis confratnbus aecesfitis , eadem ftatuta o»s in anno ad verbum pralegant, aut pre legi curent. Si quis veto huic IV. B Ad ecclefiafticas dignirares, animarum curas, aliaque beneficia ad noftram difpofitionem feu approbationem pertinentia, nulluspofthae coad­ jutor vel refignatarius, nifi examinationis teftimonio fubnixus fuerit a nobis aut vicario noftro io fpiritualibusadmittetur. Si qui vero per furreptionem ejufmodidignitatum, curarum aut be­ neficiorum coadjutores five refignatarii fucceflb­ res in illis fine examinatione preferipta extiterint, amovebuntur. V. D £ Ut catholica dodrina atque difciplinaccclefiaftica melius conferve: ur, ftatuimus atque ordina­ mus , ut ordinandi , iuper hrrefibus hoc tem»' pote jaftatis, quid de illis, Ac contra, quid de Romana catholica Ac apoftolica ecclefia fentiant, diligenti examinatione explorentur. Deinde, ut. nullus ordinetur, niti qui publicum a primario facerdote vel magiftratu p.tri· lux aut ejus loci, ubi majorem vite fur partem exegerit , dc vita ejus Ac moribus probatis , teftimonium literis confignatum attulerit i qua in re primarii facerdotis feu magiftratus Bc tcftium confcienriam oneramus. Ad hcc, ut ordinandi feientia explendis faltetn ecdefi· nnnifteras iufficiens , non titulis, fed diligenti conftet examinatione. Eamdem quoque rationem in his, qui ad pro­ laturas admittendi , Ac ad ecdefias parochiales provehendi funt, volumus haberi : atque ad pa­ rochiales ccdcfias quemquam , nifi populum do­ cere Ae velit Bc iciat nolumus admitti. Poftremo neminem ad prolaturas aut ecclefias parochiales five per cleâionem , five per in­ feriores collatores aut patrdnos defignatus Fue­ rit, prius inveftiri, aut ad ecclefi· munera fubeunda admitti debere , quam examini fatisfecerit, At vocationi fu· fatisfaâurum fe pro vi­ ribus pollicitus fuerit, ftatuimus atque manda­ mus . Ætatem etiam ordinandorum, feCundum lau­ dabilem ecdefi· noftr* morem , haâenus introduânm Ac ferratum, deinceps quoque obfervari procipimus . Pro examinatione vero nullam ab hi', qui a nobis deputati ad hoc fuerint, pecuniam exigi debere praecipimus t quod Ac haaenus in eccle­ fia noftra faâurn fuifle compertum habemus . Quod autem ad noftrum episcopate officium at­ tinet, profitemur nos pro gratia, quamaltiffimus nobis largiri dignatus fuerit , munus no­ ftrum rite reâeqne tam per nos, quam per vi­ carios Ar cooperarios noftros e«ecuturos . Volumulque pofthae ordinandorum examini pafchali pcatccoftefque tempore Auguft·, re'iquis vero t ijot ’VÎ"’ . Sykodbi A tfGOSTlNSlf. Afsfo *tTO 1BB^ temporibus eoofuetis in oppido noftro CKBlsTi Diiinga celebrando, ipfi coram adefit de praef• J4«. fe, ne * ia hac parte nobu qssidqtum defidemur. r ( V . I. h HOI lifdem decanis turaltbns prreipimos , et in "Xnw’ inquuendit barcticorum libris , aut de harefi CHRISTI fchifmareve fufpe&is , nullam diligentiam pre- >μ·. tcramtaat. Contrahant etiam, undecumque ia luis regianculis poflant, ejufmodi libros omnes, tc in primis formulas adminrftrationis (aeramen­ torum, quas advtrfarii ordinationes ecclefiafticas vocant, cofquc libros ad nos quamprimum tranlmittant, dr in concionibus fuis, facramentorumque adminiftratione , catholicos doftores fc Roaaana ecclefia manualia tequantur , cete­ ri fque ejufdem rei oro officii fui cura monito­ res anAorefque cxiftant . Ignotos arque vagoe laccydotes It monachos, ■biqoe prolatorum inoram teftimoniu feu for­ matu, mnltoque minui fufpcâoa dc fide aut fiagitiofos facerootcc vd monacho· feu fiatres fu­ gitivos, ad contionandi Cacraque peragendi offi­ cium nufqnam innoftradiaccuadmitti, nccpe­ regrinos de ignotos presbyteros in contortio aliox rum presbyterorum tolerari, vel ad mttfarum facnficrnm, nili fui ordinarii, c cujusdiocefipro­ VIII. xime difceffit, (itéras de eorum ordinibnt fc ho- B neftate docentes oftenderiot, dt a nobis vel no­ Parochi de ‘fide te religione noftra populum ftro in fpiritualibus vieario admiflbriat habue­ fibi commiilum doceant, a»que inftniant, (aera­ menta adminilhcnt , eorum myfticam gratiam rint, admitti debere precipitous. exponant, publicis peccatis irretitos canonice, occultis vero delictis occulte arguant , & ad VIL poenitentiam adducant. Incorrigmilcsnobisauc noftro in fpiritualibm vicario indicent , ut vcl Quos Groc! chore pi feopos, hoc eft, certarum publica fatssfaâione curentur, vcl communione rcgiuncularum in qualibet dioceli fpeculatores, catholica arceantur : parvulos quoque lr rudes ahi àrchtdiaconos, alii archtptcsbyrrros vocant, quoique parochis fu* doceant certis temporiin noftra ecclefia cathedral*, quo ad certum di· bus lymbolutn fidei, dominicam precationem, ftridum moeniis Auguftan* civitatis adjacentem falutationem angelicam, te decalogi proeeptar archidiaconi, in reliqua vero dia ce fi decanoauc ea diebus dominicis c luggcftu diferte pro­ 1 tum turalmrft nomine cenfentur. nuntient , ut revexa duplici honore digni haHis igitur hoc ftatuto mandamus , ut hoc Hoftra placita atque fynodalia decreta cura fus C beantur. Cum nihil magis officiat ccclcfi* Dei, quam ftarochis publicent dr exequantur , ut capitula quod ad regimen animarum indigni aflumuntur, ua ruralia, Ccut haâenusconfuctumfuit, con­ ftatuimus k diftriâe procipiendo mandamus · gregent dr fervent : ad futuras fynodos citati ut a vicario noftro in fpiritualibus generali , veniant ; diligenter quoque invigilent, ut pa­ aliifque prolatis viri gravet , doCti , te ad cu­ rochi fubditos fuos doceant, corngant, de velu­ ra tn animarum habendam idonei deligantur , ti paftores fideles in via catholica doftrinse du­ diligenfquc tc anniverfaria dc eorum vita fc cant , ne irregularitate contracta miniftient-, moribus inquifitio habeatur. neve in foro conficientia in dubiis confukent, Et quoniam non raro accidit , ut presbyteri nili perit lores prius fuper his adhibuerit inconfc clerici beneficia ccclefiaftica curata abfque intiüum.'ad hec, ut ab extorfionibus 8c exaftioftitutiene feu commiffione vcl noftra vel . icain bus illicitis fc inlolitis ablimcaat , dc liber­ riinoftri de fafto occupent, atque nulla ligan· tatem ecclefiafticam, quantum in eis cft , tuean­ di vel abfolvendi potcftate proditi , populum tur. Hos etiam Cenis quibuiqiic mentibus diftnâus, feu regiuncul* fus ccclcfias fuas vilîDei decipiant: volumus tc mandamus, ut qui­ tare , de de omnibus rebus tan» ipiritua11bus D libet decanus , vel camerarius in capitulo pro­ ximo fui decanatur, literas hujufmodi commifquam temporalibus fibi concuncntibus curam fiontnn libi petat exhiberi , nobifque aut vica­ habete prscipiant, & fi quid emendate non po­ rio noftro, fi qui nullas habuerint, intra men­ terunt, ad fynodum pro tempore, aut fi mora fis (parium fignificet. Idemque de beneficiis non periculum habuerit, ad nos, ut opportune pro­ curatis, ad caque inttufis , intelligi volumus videre de omnibus poflimus , refeire jubemus. Si quos intrufos ad parochias aut alia benefi­ atque mandamus . cia ccclefiaftica in fuis difttifttbus efle decani Parochi feu presbyteri curati omnes , librot intellexerint, aut fufpeitas de furreptione abapud ecdefias fuas habeant quatuor: Primum > in quo baptizatoium : Secundum, in quo ftatu­ folutiones difpenfstionelvc oftentari , aut cir­ to ab ecclefia tempore confitcntium fc commu­ cumferri a quibufeumque cognoverint ; eos mo­ neant primum, ne fibibeneficia, fac.amentorum­ nicantium ; Tertium, in quo eorum, qui maque adminiftfarionem ufurpent , neve riegem tlimonia in facie ecdefia contraxerunt ·· te quar­ Chrifti hujufmodi difpenlationem vel ablolutiotum , in quo mortuorum te ccclefiaftica fepultura traditorum nomina tc cognomina cum an­ nuai praetextu decipiant. Si qui vero parere mo­ nitis noluerint, hi nobis a decanis, quos fidei E notatione dici te anni deferibantur. Hac enim diligentia cum ad multa utilis , tum vero ad juramento nobi< praftita fuper hoc admone­ hoc pracipue, ut paftoribus ovium (uarum ra­ mus , fine mora indicentur . tio melius conftet . Decanis quoque ruralibus injungimus , ne in templis, facetiis, aut oratoriis (narum regiunCapellani te * primiflarii reftoribus autpleba· «f·*·, pt. nis fuis debitam reverentiam exhibeant, ac om··. culanim , fc ptâuras aut imagines quafcumque nia debita officia, five in fundationibus expreflï depingi, fculpi aut fieri, nobis aut vicario no­ ftro inconfultis , patiantur , ut in his veteris fint, five exconfuetudine introduits , fuis locis tempo;ibufquc excquantur in jutibus parochiaecclefia decorum , facrarum hiftoriarum veritas libus, nifi fundationum fuarum tenore fpecialtfc imaginum honeftas, maturiore deliberatione ter te expreffc fuerint privilégiait, ipfis minime eirea ea precedente, confervetur idem decer­ nimus in‘ceteris diacefis noftre adibus diligen­ advetfentur, vcl inobedientes exiftant , fed in exceutione cura fc divinis officiis cantando fc ter obfervandum . Iii 3 kgev CtnsU. General. Tool XXXII. IJOJ Ι4Λϊβί StNODUS AuOUSTBNfIS. CA*S£i'' ’JO4 ΑΜΝΟ k'^.ado fideliter aSftant . Quod fi aliter fe­ Λ talari indutus* atque pietate magis venerabili* * anno' qpam aut famulorum multitudine, aut vano ar- CHRISTI CHIUS Γ1 ce mit , caaoaican uoftra» vmdiâam minio» »Μ« evadent . mcuubi terrore contemptibili* incedat . Menia »>♦*· Meminerint porro presbyteri omnes , βτ in quoque utatur frugali* dr ab ebnetate, ludi* a primis hi quibus animarum cura incumbit , ut S' ne prohibitis* atque omni ludicra levitateabeurum qua ad officii fui eflentiam pertineat » ineat * luxum omnem fugiat * mercatur* dc notitiam habeant certam fle indubitatam, vcluti cauponario exercitio , avaritie fordibur, fortifunt abfolutionit , aliorumque (aeramentorum legii», divinationibus* venationibus clamofis , collationis forme (ubftantiales · omnibufque profanis negotiis » de a quibus cura Quoniam autem interefle plurimam confiât , faccrdotalis merito adhorret , prorfus alienus qua ratione pueri flr rudes catcchiaentur , pa­ extftat . rochis noftre ditxcefi* catecbifmum live libros Hofpitia quoque publica, tabernas aut ctnode inftitutionc Chriftiani hominis reverendi Îiolia compotandi caufa non ingrediatur . Qui panis domini Petri de Soto ex praedicatorio ecus fecerit, florenos quatuor dependet * quo­ otdinc. theologi Hifoani* Se Culare* majeftarum dimidiam partem fabric* templi noftri ca­ tis confcflbris doâiflimi Se religiofiffimi viri , ll thedralis, reliquum delatori impartiemur. Poe­ legendos doccndofquc commendamus : alios nam feftus dies graviorem efficiet . vero de h*refi, aut fchifmatc fufpcâos ex ufu Inftituta quoque eccleliallica de jejunii* 8e abftinentia carnium, feriis, atque hujuimodi * eorum tolli praecipimus . ab univerfo noftr* dicecefis clero iclig-oie ac pie oblervari atque fub debitoobedienti* lan­ IX. ii* ecclclix catholic* przftand* , populo in­ Decanus collegii fui clerico* 8r familiam in dici debere fub ccnfuris & poenis gravilliinis , officio quemque luo contineat , exemplo alios mandamus. précédât, vit» morumque honcftatem in habi­ Preterea cum «quum in primis fit., «os mun­ dos efle, qui vais domini portant, &r in facratu fle difciplina , debitumque in divinorum of­ ficiorum perlolutione 8c ceremoniis exigat : rio operantur , volumus atque juxta fanftiones ebrios* aleatores, percuflbres / fcortatores, dr canonica* decernimus, ut faccidote* profrflioni* officii fui immemores corripiat , factis abigat * fux memores, calle continenterque vivant, at­ que a nefario concubinatu abflineant . dr pro «ure fibi competenti muiâet . Scholaftici ecclclix noftre dignitate aut titulo C Sacerdos, diaconus , dc iubdiaconu* fornica­ tionis, adulterii aut familiaritatis fufpeAx coneminens , juventutem cccleli* minilleriis deftinatam, doârina , pietate, 8c morum honeftate viâus , remota protinus concubina , sb officio imbuat : aut per idoneos Sc probos pedagogos fufpcndatur , dc beneficii frudibus ad certum inftitui curet , atque ordinandorum examini de tempus pro fcandali gravitate privetur : Item œnviâus , fuipentione & privatione truci uum more noftr* ecclefi* unaqua nobifeum diligen­ ter intendat . Îravius pieâatur. Incorrigibilis demum faâus * Canonici decano fuoobediant, divinis oinnitneficium amittat . Concubin* autem clericosum excommunicentur. Ceteris vero clerici* in­ bu* interfint, qua decet modeftia, gravitate dr picta'e . Eleemoiyna* pauperibut diftribuant , fra fubdiaconatum conftituti* , & eccleliaftico beneficio praeditis , eadem privationis fru&uum populum boni* exempli* «dificent j divinorum petna infligatur j Sc a minifterio * fi quod in tempore deambulare nec ipfi* in templo liceat, ecclelia habuerint, repellantur. Et cum nisornneque alii cuiquam permittatur . Turpe enim nibu* nullas feminas , nifi aut (anguinis necefeft i i eo loco quacumque de caufa motoriam fitudiae junâas , aut annorum quadragenaria ageti* Se a >imo in (acrorum myfteriotuni tta- D numero majores, aut (altem (ufpiciooe carentes in illa vicinia , ea(que verecundas * (obrias fle {lationem defixo* intentofque efle oporteat. publico tellimonio cafta* liceat cohabitare. Studiolis quoque aliquibu*, bonamque dc fe Clerici noftr* dicecefis domo* fundofquedo­ (pem prabentibu* decanus Se collegium provi­ tale* beneficiorum collapfos inftaurent , quan­ deant , ut jufto (ludiorum fuorum tempore jutum neceflita*. poftulaveiit, reparataque in de­ ftifque lumptibus in academii* &r catholicis unibita ftruftma confervent , Se négligentes per vcriitatibu* (uftententur : qui poft tempus ei* decanos rurale* ac alio* , ad quos de jure vel conccffum redeuntes, de diligentia, probitate* confaetudine fpeâat, eorum proventuum domi­ pictatequc teftimonium ejus univerlitati* publi­ bus fundifquc applicandorum fubtrarftione uuilcum fecum afferre teneantur. âentut. Ceterum hora* canonicas, refidente*canonici tam cathedrali» nolit* , quam collegiatarum XI. ecclefiarum, decenti modulatione , pro ecclefix noftr* cathedrali* &r collegiatarum more perfolOuicumque vel cupiditate , vel qtovis etvant , & hanc coram ad condmftitios tantum E iatn honefto colore impellente , plura benefi­ (ucccntore* minime rejiciant. cia ccclefiaftica obtinent , hoc noftro mandato Canonici etiam juniore* theologum , qui in jubentur , ficuti diftiiâe prxeipiendo mandafingulis collegiis frequphtioribus haberi debet , -mus, ut retento quod ex illi* maluerint unico leâionem fu* profclponi dr inftitutioni con­ beneficio , cetera intra annum refignent , ant gruentem, certi*horis, quemadmodum Se vica­ nobis vel deputatis ad hoc noftri* , di (pen la­ ni aliaque collegiorum membra facere tenentur, tionum fuarurn privilegia hujufmodi oftendant. prxltgenrem audiant , itaque dr animos divini* Quod nifi debita obedientia preftiterint, fetant ftudii* excolant , & ab otio removeantur. le ex noftra diligentia in reda Se vera ecclcfiafticorum benenciotum difpenfatione adhi­ X. benda , ioobedienti* aut cupiditatis fua jnxna* legitima» fuicepruro*. Clerus noftr* dicecefis in habitu. coron* tonSi qui vero pofthac fedi» apoftolica difpenf». fura, dr incciTu decorum (ervet* fupcnote vcftc cionc igoj TS" Stmodv· Avqustbnsis. C*™L“/r 130* AMHO ,Îonc P,ura benefici* obtinuerint , coMperwm* A ejuidem , aut fi commodum videbitur , dive.-ii anno CMCirrr q*>* · nobis fuerit, eidem (edi ( qua in literis, ordinis monaftetium, abi Ichulr rcftituz funt, CHMsTi • H»· conceffionibus, privilcgiifque fuis ratkxses eaumittantur, ubi Ic in (acris literis, Scimeligio‘,4*· fafquc honeftas 8r neceflanas, proat fuggeftum nis obfervantia inftitui tt proficere , atque ad eifucrlt, feàni confuevit ) iUuiiii» ab impetran­ prodicationem divini verbi idonei reddi poifint . tibus finie , ni friant not ïaaâiffimo doauno no­ A rerum profanarum exercitio monachi abftiftro melius tofannato dtfpcnfationum hujuimoneant, atque intra monafterii fepta , naii concio­ d( revocationem procurators · Unde ftatuimus num aut factorum peragendotuin gratia a fuis it ordinamus, otinpofterom nullus, cujufeumprelatis dimittantur, feu ad aliud motufterium qne gradus, aut dignitatis fuerit , ad alterius deftinentur , vel a nobis tamquam ordinario ad aut putrium beneficiorum pofleffionem admitta,Curam animarum fecundum canonum pcrmiilio\tur, nifi nobis tamquam ordinal io loci, difpeunom evocentur, fc(c contineant· Tempore vero fationis quimod i literas , pro ledis a polio, icas cis a divinis lectionibus vacuo , femper pii Se honefti aliquid agant. dignitate confervanda infpiciendas, prius exhi­ Monachi a (olit a na vita nomen adepti , fabeat , Bonifacii IX. & Leonis X maximorum pontificum conftitutionibus femper (alvis. Et fi B milia fuperflua , equorum fallu & pompa mul­ dilpenlatione dignos videbitur., nihilo minus titudine ne ie ingerant, aut fibi otiofis, vani fque fumptibus ficquentiam in (olitudine procu­ ftatuimus, ut tales aut alii qnictimque.eccleiialcat , fed frugaliter in humilitate vivant : Se rum redores & bénéficiât i, vicariis luis tantam quu neceflitati fu per funt paupetibus, ftudioloes frudibus portionem relinquant , quanta ad ' rumque educationi , ecclefiu fumentem uberri­ bofpitalitatem (enandam , ad jura epifropalia mam faduri, eiogcnt atque difpenfcht . Monaftcria excita àut aeferta, quantum fieri poterit, reftaurentur. jure fuo, decernimus amovend” Montales ab cereflu monafteriorum inorum , virorumque confpeftu contineant : eaiumquu Hortamur etiam in domino cos , qui plura monaftcria viri non ingrediantur, nifi id poftubeneficia curata ex dilpenfatione apoftolica |im 1« inevitabilis neccftitas . OEconomum ad ie· obtinent, ut uno quod maluerint, retento , ce­ hur foris procurandas deligant honeftum , fi­ tera intra annum fineultapentione idoneis prefdum, frugalem, qui eis & vilitatori ternis tnenbyteris refignent, tt Chriftiano hoc blficio pictateque fua feveritatem 8c coadionem fynoda- C (ibus rationem reddat negotiorum fuorum. In­ utilem, gravem, infidum amoveant, aliumquc liutn , provincialium , aut generalium ftatutofurrogandnm procurent. rum aut decretorum antevertant · Canoniflis continentis ftudium nulla voti fr>Monafterii porro Se collegi t , aut fi qui alii lemnitate obftriitum (eâantc» , commune ha­ incorporatas cum decimis Se cenlibus eccleliis , beant dormitorium , habitu modefto , mundo. 8e mias retineri velint, habuerint, idoneos facctcaftitatis indice utantur . Magna quoque iniit dotes eis pruficiant : quibus de vidu , veftitu tuti fui commoda ex menis communione pcci· honefto & competentia jufta profpici decerni­ perent , fi contra inveteratum, apud eas rnoicm mus : alioquin aut per privationem incorpora­ adduci ad hoc poflent : quod utfscunt, easin tionis legitimam , aut noneftam ex ecclefiu ildomino hortamur · Sicubi libnio'c vita detri­ ]iut decimis &? * viribus affignationctn, aut in­ mentum fama patiantur , reformari eadem cu­ eptorum (acerdotum remotionem, ejùfmodi ec­ rabimus . clefiarum commoditati provifuri ■ Prelati monafterîoram, collegia, ant alii uni­ tas ecclefiis habentes , vicarios hujulmodi sut Χ1Π. facerdotcs conftituant , nifi jirius per nos aut D noftrum vicarium, ut idonei , fuerint admilfi . Concionandi officium foli1 vocati, ab ordi­ Religiofos vero , beneficiorum hujufmodi cure nans ecclefiaftica poteftate admilfi, fuftincant. * fuis prelatis prrfeAot , non obftante eqjum Paftotes , quibus animarum cura incumbit , qualicumque exemptione , volumus nobis tam­ vicarios facerdotcs,· fi ipfi jufta ex caula munus quam ordinario efle lubjcdos . hoc explere nequeant , admittere pofluntno­ tas tamen , A' praelato; um fuo'um teftimoniix X 11. fubnixos . Concionator, fru dorftor divini veibi, evanSelium te facra» frripturas non fuo, (ed oitlioMonaftcria cujufrumque ordinis , Iccundum oxorum & fandorum patrum fenfu & interpre­ tegulas quas proteifi lunr, irfirmari , ipiofque tatione tradet ac doceat . Homilias fandorum monachos in obedientia &.· religione lui ordinis patrum, Se martyrum palfione» , a fide dignis contineri , capitulum difeiplin» frequenter fertamen frripeoribus proditas, poft cvangelia lia­ vari , vitia illic quotidie lubnafientia feveriter tis diebus potesit recitare. corrigi , cultum divinum rcvcienter te debite In concione nihil profani, fabulofi , fufpedifervar», concubinarios, adulteros , ebrios, cri- E ve proferatur , lcd fin: concione: (anorum ver­ minoios infames , (ufpedos dc hxrefi alnive borum Se (anz dudnnx . Concionator fe ad criminibus , poenis debitis caftigari , habitum captum auditorum demittat : nunc catechiftam tf ronluram diligenter (ervari , aedificia Se bi­ • gst , nunc interpretem feripturarum , nunc bliothecas ftudiotc curari , prrdia - ccnius Se vitiorum reprehenforem , nunc dodoretn tnyjura conlervari praecipimus : tepugnantes , aut ftcrioium, omniaque, ad lucium Chrifto affe­ reformationis impatientes , ievera coercitione rendum, omnibus fiat: te a qurftiombus per­ dcbitifque mediis caftigaturi · plexis Se difticilibus, omni eruditionis oftentahitcrmifla (aerarumliterarum atque ea etiam, tione rejeda, abftineat , caveatque nc fe un­ per ad facras literas pervenitur , ftudia , quam >d convitia injuriafquc , quibus ecclefia apud opulenta tnonafteria intra fex menfium (na­ cum populi offendiculo dchoneftatirr , delabi tium rcftaurentur. Ubi veto pauci funt monachi, contingat. iidemque egentes , nnus atque alter ad aliud &■ archidiaconalia pcrfolvenda , aliaque onera ferenda iufticiat; alioquin a fuis bcncheii», reletvato tamen unicuique patrono aut collatori ■ Cone. Gentrol. Ton. XX XII. lii 3 lidem r>«7 ri.nfs Sykodui j KuGUSTlN.SIi. I308 IMo Isdem denim Ar magiftratutn ant «bfente* quof- Λ (aeramenti collatione agatur , ia concionibus Ar anÏ*S“ (aeramentorum adminiliration* frequentes sio- CHMim ΟΜΚΜΠ vis > ίβο quoique judici relinquendo* , per ver ίο Sc •Μ·· multis haaenus iiljicatojudicii genere, apadpo­ ceri. *h>· Lingua Latina » coi velati divino iaftrumemn pa Ium non acculent, non delevant , non caluminipiacraci* ara (acri* ulibu* dedicato , ecclefia aicatuc : lingutfquc fuis pro (editionum flagellis occidentalis religionem Chrifttanam fert accenou utantur : fed fit orauo eorum modefta · ίοitam , in (aeramentorum admtniftratione , abria , gravi*, Ac verbi divini nervi* Compacta «qua iique ecclcfiaftia* officii* per totam noftram potente* fint exhortari in (ana doâtina, Sc eo* diceccfin retineatur , Ar exclufa revocetur. Qu* qui contradicunt , arguere . vero Germanica lingua fecundum antiqua» lcMHer ico rd um, bonitatem Sc caritatem Dei opgendas pronuntiari con(neverunt, mutare fas non ·*··· portuno tempore praedicent Ar extollant, ita ta­ men , ut juftiti* eju* in bcnefaâorum pramiis lar­ iu , fed Sc ipfa quoque conferveatur . giendi*, malefaâorumque parais infligendi* non obhvifcantur, ut dubitante* Ac anxii, Ipe Ar aenoXVI. re divino inflammentur, vel 'a peccatu deterriti R Solemne* ceremonia Ar orationes circa baptif. rcfipilcant. Eleemofyna* , fatisfa&iones , St opera pie­ mrnn haâcnus ia ecclefia catholica ulitat* , Ae in agendis ecclefia noftra deferipta , nifi ne'­ tati* inducant » ne populo* ab ei* ieduâus er flitas illud cogat ' non omittantur . Quarum credat , opinione quadatn fua tutum (c efle » fignificationes populo fcpiu* «xponi mandamus etiamii hujufmodi opera , quibus Chriftian* tu profcllionis fus , qua Chrifto initiatu* eft , °tidei Parie* Iiaicndu* eft, non faciat, cum ta­ admoneatur . men Deu* ficati de pfeudopropheti* apud ESu(cep:oresquoque fen (ponfore*parvulorum, ( rechieletn difturatfit.* JK/ ramp/rl» ttatintm '** in [triere, ant vetw (enteetianre ecc leiîaftjca profanis numeris aat rebut ludibrii caufa non accommodentur · Nam cam aut melodus aut orationes lent cat ieve (acre in profanam coniuetudinetr abeant , fieri non poteft , quhaadfaum ufam in ecclefiis deprompt* animos audientium memoria illius ludibrii aut (commatis pungant, atque avocent a devo­ tione .· Sub elevatione facr® hofti* , antiphon® ad hoc facrificium tantum pertinentes cantentur : quamquam melius dr veteri ecclefia convenientruseflet, prrientiam dominici corpori* in alxiffituo filentio profitâtes contemplari . Si que au­ tem alia antiphon* cx confuetudine aut funda­ tione cantari iolits fuerint , cb pera ito facro cantentur. * Concordi® & pacis fymbolum , reluti ima­ guncula crucifiai ab ore facerdotis pacem popu­ lo imprecantis , fecundum cujufqne ecdeli® ri­ tum haâentts (erratum , aut commodiorem in­ ftitutionem , ad allantes in mif|is folemnioribus deferatur. Ignotos facerdotcs te qui publicis crimini­ bus infames funt » aut folum qualium (edan­ tur a celebratione hujus faert repelli jube­ mus . Hoftia vitalis pro infirmorum viatico in loco mundo te honorato , acccnio ad eum perpetuo lumine , fervetur. Eadem fi in folemnibus feftivîtatibus aut magnis Application ibus circumfertur (quod mit cx catholico inftitnto, aut gravi caufa pratentibus devotis cultoribus, fieri non debet ) quiquid ve­ ram devotionem non excitat , Indique omnes profani removeantur , Sed Sc quando ad infirmos defertur , lumen praeferri , St campanell.x fidelibus lignum dati preset pim us . Caveat tamen prelby:cr , au; ad infirmum pauciores duabus particulis non defe­ rat, ne populus in redeuntis manibus inane vafculuin adoret , lin autem continent forte , ut reverti ad templum fine euchaniliv (aeramento cogatur , lutncn pr®ferri aut fi^num dati pro- CA1K"*v· l?fO Troar «·4 en'» tnfitul» , Ontnüt»· Iritffiu jexnt vnii-tri lingnn fnn ttmfwrt fat fnkîitni^i . D Um ex laudabili catholica' ecclefia conluetudine fingulis annis vobis dileftiflinii in Chrifto . denunciari io’eat , cuinatn facrofanâi ac venerabilis corpom dominici faernmenti perceptione interdiâum ht , revertmdiflimus in Chrifto pater 8r ptinceps domino* dominus Otro fanA.e Roman® e.rlefi® car­ XIX. dinalis te Epifcnpos Auguftanus in cunAk lus dioecefis parochiis dcnuncia’ionem fob Non fine magna animi n<>ft.i moleftia intellue, qua (ubditur , forma te ratione fieri man­ leximns, nonnullos nolb.v ώααΐκ laicos faiu­ davit . Primo , quando hoc preftantiflimum facratis fu* adeo immemorts elle , ut nec conftituto ab ecclefia «.arholica tempore Confiteantur , nentum hominum c religione Chrilliancvum sacque ad facratiffimr euduidt *.· lumptioncm unio cft 8r conjunAio cum Deo cunfti infide­ nulla ratione fe prapnent , a >: ab ea penitus E les , qui ab ecclefi* communione te focietate abftineant . Quocirca i.i virtute iaicte obediendiijuaâi fant , ut funt Judai, Ethnici , hrreti* , Sc fub p utriuique fexui ; lubditii luis pupalis excommunicationis lenteotfa conftriai po­ blice denunciati lunt : fiqu ’deni il I i ab ecclefi* licent in c. , Se contra i iobedieues ad pernas jiiza tens em coiftituuom* jam Jiet® communione excluduntur , donec abfofatfanis procedant . beneficium coniequantur . Item ubi cantione te eleAione ecclefiaftica com­ muniter ituerdiAum cti, ut fit tempore intvrdiAi, donec eyafinodi perdurat interdiâum , noti lices fanis C α ijii Tu«? Synodo» Augustknsii. ANNO i“nH k* fxrcipere (aeramentum : attamen agio* Λ cakirn us «4 extitma tendentibus idminlftnre petmittitnr. λ Item cu· unofqnilibct in An parochia vene­ randa debeat accipere facramenta , illit «pii aire* rius funt parochis, mo licet in alienis ecclefiis hoc percipere facramentum, dam abfque (ui pa­ lloris permiflii atque ex illius contemptu alii* in locis id fumcre volant . Et faeerdoa » A ca de re cetcus fuerit , cjufmodi aliens parochis fubditi· facramentum non porriget. Item quando prscrifum hoc .iaevamentum fa* na mente «r ex vexa devotione futuendum eil, c» jus perceptione pileris infra annoa dtferetiouir intci diâum cil r ticut k illit qui mente capti feat 8c ratione defiiroti, at funt amentes Brinfani, Δ five id naturaliter, Ave cx dutnonum obfdlione patiantur t nili forte quandoque mentit compo­ ses reddantur. Tum enim quamdtu ratione fua probe utuntur , facramentum hoç C·* mûatftari poteft. Item cx eildem jam didit canfit etiam illis hoe venerabile facramentum prsbendutneron eft, qui perpetua ftomachi cruditate laborant : fi qui­ dem dum it pcHcvetar morbut aut rgra «Ατ­ ά io » facramenti hujus fumptionc.eis interdû Âum eft . Si quis etiam venerandum hoe lacramenttim abfque ulla ratione vel devotione, aut ircus quam iuttitutunxdl, expetat, aut in­ digne , puta vel ad incantationem aut fuperibtionem , co uti velit , ei facerdos , dum id C rtfeifeit » ncutiquam ca ratione miniilrare de­ bet , led populum Chriftianum fibi (obditum inftituete ac informare . uti pro catholicae ecclcfis conititur i onç ad id fnraendum prr parare fe debeat, Item ne hoc prxcellens facramentrm aliqua afiiciatur injuria & contemptu , cx fandorum . patrum decrero &: mftitutione etiam infames omnes ab ejus perceptione prohibendi funt, cujufmodi funr prrftigiatores , incantatores, pu­ blice rei (curre , & qui ludis vacant jure pontificio prohibitis , itidetnque (coria ac le­ nones » & qui Judxis ferviunt , aut eorum alunt proles , vcl alia illicita cum cis commer­ cia habent , <.* fi qui alii ejus generis funt; D ii, inquam , omnes ab altaris (aeramento re­ movendi funt, donec vita (ua improba penitus abdicata , irrogatam fibi peenitentis mulâam perfolverint. Item femina virilem habitum malo animogeftantes, quo perverfam fuam expleant volunta­ tem , a venerando hoc (aeramento arcends funt, donec id mali penitus correxerint , &r (atisfeCerint. Item quotquot fc fegregant, ad herefes defi­ ciunt , & peregrina quudam ieâmtnr inftituta ab ccdefia minime approbata, ut iunt qui in late­ bris clandeftino conveniunt, tfe fingularem aut etiam rejedam atque damnatam colunt fidem i Illi etiam qui ejulccmodi hareies palam pre fe E ferunt tc exercent , ne qui ad fores templorum confiftunt , ferreis (ua (ponte circulis devindi, aut fine pcenitentix injunâionc fefe flagellis cudunt. Item qui feâam pauperum de Lugduno co­ lunt , in plateis panem propter Deum fibi da­ ri alta voce precantes, tamquam perfedi fint. Hos omnes finguli parochi tribus dominicis publice e fuggeftu , ut ah his abftineant , & Ceteris Chriftiani· frie conforment » admone­ bunt . Quod fi obtemperare nolint , ex fua ecclefia * parochia cos expellent , nec faCrofao- * αΑ£ϋ£τ îji* ânm et· miuiftrabinR· CfctauaeuMim. Tu e·*· Τ^|^· habestt ftatuta lyuodalia proviocia Moguuti- CMim M- •Μ*· Ite· qakumque faperftitioai dedit i Aut» ut certis qaibuidam ac fingulatibos ncc auprobatis · utendis beuedidiotubos , ane rejedIn die·_____ bus, aut ineaautionibus dssmonu·, aut fetura prvdiceqdo tx libris magieis , «ut alias , vd quippiam cjufmodi ieâando, quod fit Chriftiasur fidei * aut praeceptis te conftitutiouibus etclcfie advertam : iis omnibus negandum eft hoe venerabile facramenta· , nifi profui confeflbris confilio ejufcemodi fiipcrftitionibus prorfus renuntiarim , te pro admittis psxnitcutic mulüana fefccperint. Item cUm unus quilibet Chriftianus ad idem (tcratiflimum facramentum percipiendum pei veram contritionem te peccatorum fuorum· pu- ' ram coufeÆooem fefe prsparare obftriftus fit, illis omnibus ejus femptione interdiâmn eft, qui abfque contritione tc confeffione in fois manent peccatist te (peeiatim illis, qui fecun­ dum fanac ecclefis preccptum lingulis an­ nis femel non confitentur. Tales enim ab ec- . clefia ejiciendi funt , tc in extremis, ii fic de­ cedant , Chriftiana (epuItura eis neganda eft. Item cum confeflio integra tc indivifa elle debeat, te cum propofito deinceps peccata non admittendi ; eam ob rum quicumque in publicis ac notoriis degunt (celeribus, ut (unt mani, fefti adulteri te adultera , aut qni alias in lu­ panaribus fimul viâitant, & publici fenerato­ res, te <)ui alios ad eadem inducunt, te id ge­ nus alii, ad hujus venerandifacramenticommu­ nionem admittendi non funt, donec re ipfa &t faâis teftatum reddant, (c luis omnino vale fe­ ci fle criminibus , te panirenti· (atisfadionem recepifle · Item quando legitimo junâi matrimonio fimul degeic (unt obligati, fi qui ex illisabfque fuperioria ecclefiaftici feu fpiritalis judicis fui permiflii ipfi fe disjunxerint live divortium fe­ cerint, quamdiu abique juridica feparatione vel conccflîone fejunâim vixerint , non miniftrandum , fed negandum clt eis dominicum facraanentum. Item iis annumerandi funt, qui alearum lufui perpetuo vacant t quibus non eft porrigen­ dum venejabile facramentum , donec inde abf­ tineant . Item qui ebrietati & crapule ae eomeflatipnibus pc.rpctuo dedit j funt te inherent, te maxime au i feftos dies aut no&es io tabernis exigunt, lis poft faâam confeflionem venerabilis nuius (aeramenti fnmptione per triginta dies eft in­ terdicendum , uti ab his vitiis fefe emendent. Quod fi facere nolint , juxta canonum decreta b £φ , la etiam b morte mulâandi funt. Item qni aliena detinent bona invitis illis, quorum ea funt, pofluntque reftitiwre , iis ne­ gandum hoe digniflimum facramentum eft, do­ nec reftituerint. hem qui (aeras perfringunt »des,&dcfpoliant, & qui fanftorum ac Dei templis damna inferunt, ab hoc debent excludi (aeramento, donec reliâis hi fcc faerilegiis, Deo dicatis locis fatisfecerint atque reftituerint. Item quotquot proximis fuis intra eorum ter­ minos , five illi fint agrorum » five pratorum, five hortorum , five arearam , injuriam infe­ runt vel invadendo, vel inarando, velsdificia extruendo, fi feftis id agant diebus , hujus eis vene- ijij Synodos Avo VSYKNflS. AjtxQ* venerabilis (aeramenti perceptione inttrdiâum g CHftirri > donec ab bis ceflent injuriis, ft letis {atia> *iaS. fecerint. Item (obditi , qai propriis dominis (ais ob accepta verbera » aut cafturationcm , vel alias fidem flr obedkntiàm pasture nolam , factaanenti hujus fumptioqe intcrdiâum eft , donec fc morigeras prisbeant * ft agant peemteo. tiam. Item quictimqut iniqna menfora vel pondere emunt am vendunt , triginta diebus jubentur , abftinerc a facra communione , pqfteaquam ee canona m prwfcripto irrogatam ubi poenitentia mulâam rufccperrnt. Item quotquot jaftas noa lolvwnt decimas, parochi lui tribas vicibas admonere debent » ut 1 I eas jure perfolvant . Quod G admoniti facere recuiabunt , neganda eft cis (acre communio* donec fatisfaciant, 8c muldam fibi imponi pa­ tiantur. Item quibus a lieujus teftamcnti negotia bona fide exequenda commitfa (unt « fi ultra annum rem differant, auâoritate epiicopi ad exeeutionem compellentur ; poteruntque ob ejufcemodi negligtntiam, fi jufta tc rationabilia caufa de­ fit « lacra communione prohiberi · Item quando fingulis quifquc e religione Cbriftiana fanftis eccletin preceptis obtemperare te­ netur , puta » ut jejunet, fefta celebret, confitea­ tur peccata fua , (aeras invifat «des, & alias fanv da ecclefi· coniuetudtnes colat ft obfervet > < quicumque animo obftinato iis fefe oppofuennt, eaque contemptui habuerint, a dignil&mi (aeramenti perceptione excludentur , donec re­ deant ad ooedientiam , Ac pro fuis peccatis mul­ âam fibi irrogari ferant: idque illi maxime » qui (pretia templis confccratis > abfque prsfulis lui permiGu in aliis locis plebem orationis caufa con­ gregent. Qui enim id agunt, excommunicationis fentcntia ligati funt , ncc licet eis domini­ cum percipere (aeramentum. Item qui facerdotem e fuggcftu condonan­ tem impediunt , atque ta eius contemptum ex facris edibus abfcedunt , a lacra communione arcendi funt > donec fefe emendent , ft agant poenitentiam. D Item qootqaot ex ecdefiaftici decreti five pre­ cept! contemptu, dominicis aut aliis feitivisdie­ bus facrum mifl*s aulcultarc nolunt, nec in ipfo milfie ofiico perleverant , donec facerdos ulti­ mam benedictionem impertiatur , pro judicio confeflbris fui a communione prohibeantur, do­ nec agant poenitentiam. Item quicumque dominicis & aliis fieftivis diebos rebus venalibus , qu« ad neceffarium cor­ poris vlâom non requiruntur, mercimonia exer­ cent , fynodalibu* ftatuti* a venerabilis facrameoti fumptione prohibentur, donec ab his penitus abftineant. Item qui clanculum fefe jungunt matrimonio , iis (aera communio neganda eft , donec fecun- £ dum ecclefi· conftitationem publice (e denun­ tiare faciant. Item qoi dominicam orationem & fymboImn apoftolorum ex defidia aut contemptu difcctv nolunt, poterunt a fuo confcffore fa­ cra communione prohiberi , donec ea addifcant. Item quicumqne omnipotentem Deum , aut facratiffimam Dei genitricem , vel alio* fan&oa palam blafphemant , aut eis maledicunt, vel per eorum nomina vel membra indigne ac impie jurant , ic imprecantur icu malcoicunt, CAS“’<’ ΙΠ4 ab ecclefi· iagreflâ tc facta coaunsnione excis- TltCMO* dendi (unt, donec poblicam egerint poniten- CHXiSTl tiam. i»4fc Item quotquot Caçcrdotalem dignitatem , tc facerdotes ipios poblica dehasseltaat aat con­ viciantur , iis nmi liter ecclefi* aditu & (aera commnniona iaterdiâum eft > donec poeniten­ tiam egerint. Irem qui animo dclibesato homicidium perpe­ trant , ft qui erga proximum inimicitias, aut in­ videntiam ukifci med itantem animo gerunt, ant Jui proximos inique opprimunt* aut eorum e si. imationi tc boood falfo derogant , ii omnes ad venerabilis (aeramenti perceptionem non funt admittendi, donec vel pacem conciliando, vel aliena damna reftiruendo fatisfaciant, & irroga­ tam pexnitenti· mulâam perfolverint. Item pater tc mater quiprolcs fua* a mortis pe­ riculis non cuftodiunt, G ve jd (cientes fecerint, five ex incuria ac ncgligentia * jut forte in (om­ nis , poterant ad tempos a confcffore fuo ptstftantimmi (aeramenti lumptionc prohiberi* do> nec pmnitentiam expleverint. Item cum facris canonibus fob excommunica­ tionis ponis cautum fit > ne quifquam cujufcumque ftatus fit, adverfus ecdchafticaramperfonarum, templorum aut monafteriorum ecclcfialftcam libertatem fancire qqippiam vel ftatuere ao­ ût , eam ob rem quicumquc tale aliquid pracipiunt aut ftatuunt contra ecclefiafticam liberta­ tem , aut ejufcemodi decreta manateneot ac tuentur, tc fecundum ea indicant , aut talibus mandatis utuntur > tc perionas bon a que ecciefia» ftica exaâiombat aut aliis modis gravant, iis omnibus facra eft communione interdiâom, do­ nec hujufcemodi mandata te conftitutionc* ab­ rogent , ab iniquo propofito ccflcnt * tc inde abtoivantnr. Item quando facri canones vetant, ne quis manifcftatn üfuratn non efle reftituendam, aut quod f>er ufuram qurfitum eft, non effe reddendum , ententiam ferat : fi quisaotem id agat excommu­ nicationi (ubjaceat ; quicumqne talem (erunt fententiam, iis hujus eft perceptione (aeramenti interdiâum, donec inde abfolvantur , tc per­ nitentia: mulâa eis irrogetur . Poteft denique unufquibbet confeflor , cui cur· funt anim* fibi confi-cntium, pr· peccatorum magnitudine te gravitate eifdem fibi confitentibus ceu filiis contelfionis fus ex caula qu* fibi jufta videbi­ tur , ad tempus facra communione interdicere* eique tales confitentcr morem gerere debent t nili a fuperiori ecclefiaftica poteftate aliud impe­ traverint. Quod fi peccatum occultum fit, & ta­ lis quifpiam ad altare accedens, venerabile (acrementum fibi porrigi publice petat * non id illi facerdos negare debet : quamquam hoc ipfo quod contra fui confeflbris prohioitiooem accedit . peccatam admittit. Catholic· ecclefie pientiffimn matris lenitas, de rigose pernarum canonicarum, de quibus om­ ne* canones pcenitentialcs extant , tantum rumifit, popa!ufque fibi ex ea dementia permifit tantam* at difficile fit eas lege* hoc tempore in ufum ccclefiafticum revocare . Nam cam Cbriftianoram licentia in peccando Creviflèt, («peque anni pcenitentialcs ex iis canonibus in nume­ rum ingentem oœnitentifqæ vitam etiam longiflimam excedentem conficerent , aut (enio morbilque gravati fatixfacerenequirent: faâum deinceps fuit » ut ille paetus ex dementiffime matri* ecclefi· indulgentia te thefauri merito­ rum Chrifti ft martyrum difpenfationc, in elee- mofy- Ijlj 'Vi-1 StHODV» Au(> Vf TBNStS. caaoursv. ________ "anno m°f>0**> orationes , factoram locorum vifita- Λ CHAisTi tioncs, aliavcÇhriftiani hominisexerckia comusS. mutarentur, Quoaiam igitur * poenarum «fus exolevit , * indulgenti* hujufmodi hasftieor rum culpa plcrifqu* contemptui funt, parochis noftr* dimeefis injungimus atque mandamus , ut confitentes haram pepnantm (altem admo­ neant , judiciumque veteris ecclefi* dita eas explicent, Arpeftilcntem illam opinionem, qua pcriuafum plcrique habent , hominem peccati «dualis pesnam divin* iuftiti* non debere, ex animis confitendum evellant, atque penitent ialium canonum feveritatem , pro recepta ppfterioris«tatisconfuetudine, orationibus, eleémofynis, jejuniis, aliifquc id genus pietatis operi­ bus , pro latisfaâione pqraaram injunttis miti­ B gent, prudentique judicio pro lepnr qualitate, pcsniteqtifque viribus, facultateAr afteâibus e^penfis, fimul * medicinam anim* ulceribus adhi­ beant , Bc pernas delinquentibus infligant. In peccatorum iatra mentali ioquifitione caveant , ne inconfulta diligentia , pnluloram anim* icandiluentur , Decernimus etiam * ut confeflbres probatam aliquam confeffionis fummam legant, qualiseft beati Antonini, Caymi Mediolanenfit, aut Tho. m* cardinalis Cajetani, es caque criminum differenvas , magnitudines, caufafqueoptime dli­ tant, ut falutarem medicinam facere fuo tem­ pore poflint , Praeterea neecclefiarum redores videantur pe- C cunis magis , quam animarum (aluti ftüdere , ftatuimus Be ordinamus , ut deinceps quilibet eonfcflbr idoneus laicos contritos te conreftbsab omnibus peccatis occultis, quantumeumque gra­ vibus Bc enormibus, nobis tamquam ordinario ante refer vatis, abfolvere poffit r homicidis, h*« teticis, Ae excommunicatis, quos ad nos velpmnltcntiarium noftram remitti volumus , dumta­ xat exceptis. Quod ad clericos attinet, in hac parte nihil efle volumus innovatum . Mandamus denique , ut a confitentibus pro confeffionis aufcqltationc, aut abfolutione nihil exigatur . rofticmo presbyteris noftr* dicecefis omnibus prreipimus , ne pofthac eos qui fe monafteriis D aliifve locis in cafibus fedi apoftolica aut nobis tamquam ordinario fpecialiter refervatis , aut »d contentiofi fori indagationem pertinentibus, abfolutos efle pretendunt , tamquam rite abfolutos admittant, aut tolerent i fed eos ad nos feu pmnitentiarium ndftrum remittant , ut no­ bis aut officialibus noftris de canonieis eorum abfolutionibus fidem faciant legitimam, fuperque pnemiffis expeditionem falubrem recipiant, At quod vel juftitia fuaferit , vel rationis ordo didaverit, exequantur, donec hi qui fe abfok vendi poteftaccm hujufmodi habere afleroerunt, privilegia fua nobis congruo tu coque loco exhi­ buerint , caqoeanobis fuerint examinata. Qua tamen in re mendicantium ordinum fratribus , eorumque facultatibus , ipfis a fummis pontifi­ cibus cooceffis, nolumusprxjudiesri : Quin ipfi, tam ut jure pontificio cautum eft, quam nt no­ bis pradecefloribufque noftris eis conceflum fuit atque conceditur, Chrifti fidelium confeffiooes audire , At eos io cafibus fibi , ut prefer tur , conceffis , in foro potnitentiali abfolvere, pcenitentiafque fa lu ta res injungere valeant 8r poffint, quemadmodum ecclefiarum rettorjbus no­ ftr* dicvcefis concedere coaluerimus. E ANNO CHAUT! s(4>. XX UnAionis extrem* facramentum cum litaniis Ae orationibus a majoribus acceptis, totaque ecclefia fervatis, fidelibus impat tiendrai jubemus. Sacerdos infirmum confoletur, a curis Ac defideriis prefentis vit* ad fpem stem* falutû eri­ gat :d(abolum At terriculamenta ejus alto animo contemnere , Chriftique milericordiam fperare jubeat, atque ita confirmatum cum bcncdiâioae Chrifto commendet. A reditu quoque comkaatem multitudinem infirmitati* human*'admoneat , atque ad pre­ ces pro infirmo in calce tenent agonis luttante fundendas hortetur. XXI. Sacerdotem nuptias «libi quam in eeclefia , qua proprius eft (aeramentorum locus, admit­ tere, conjungere, aut benedicere prohibemus. Vetamus etiam a faccrdotibus cos conjungi, de quibas ediâis, aut proclamat Ionibus, ut mi­ nimum tribus , iifque tribes diebus feftis fibi fucccdentibus, propofitis, aut itt concione pu­ blice faAis * non eonftiterit eorum conjunttionem nulla legitima canonicave caufa impediri, aut eos a parentibus , tutoribus , vel cognatis _________ r____ _ non cogi, fed liberum ad eam ad hanc copulam confenlum aflvrrc. * 1 Jungendos matrimonio admoneri quoque a facerdotibus volumus , ut parentum 8t amicorum confilia potius quam privata delideria fcquantur) txemploque Tob·*, jejuniis Ar orationibus fefe préparent, atque commendentgrati*Dei. Do­ ceri etiam cos prrcipimnsmatrimonia, etfi quo ad perfoniscontrahentium legitima rataque fint, tamen nils religione Ar fide eorum Candificen­ tur , Deo grata non efle, lacramentalique gra­ tia, donec vitium fuum emendaverint, eccicfi·· que legibus fubdamur, deftitui. XXII. Pro rcconcftutionç pernitentium , âht alieujui facramenti vcl (acramentalium quorumeumque adminiftratione, faccrdos dc pecunia ant re 3ualibet fibi danda minime pacifcatur : fed eacm pro temporis » loci, perfonarumve neceflitate, fecundum ritum eccicfi* , line mora adminiftret. Verum quia ratione jurequediftante, focii paffionum adconfolationum locietatem me­ rito admittuntur : permittimus tandem etiam judicis officio implorato, exigi, quod in hujufrnodi ex confuetudine debetur i ad cujus obfervationem laicos hortamur, &' quantum de jure cft, adftringi volumus atque compelli < XXIII. Prolatis noftro dimeefis, virgines, ecclefias, altaria, coemeteria confecrari , facra loca quo­ cumque modo exeeratareconciliari, vafaveftcfque facris, aquam, fai, palmarum ramos, fru­ tices , herbas, cereos, agnum pafchalem , fru­ it us novos, arqua funt talia, quarde jure, vel confuetudine ante hanc catholica religionis per­ turbationem confecrari aut benedici confueyerunt , fuo quaque tempore tc loco faifquc riti­ bus Bc orationibus per totam noftram aicecefin benedici jubemus. Si quid vero locorum aut re­ rum non coniacratum , aut exeeratum fortafle fuc- ' ll 17 'Vn“‘ StNODUS AuOUfTBNSIf [uod eonfecrari aut reconciliari deboifΤΜΜό faerie, quo CMRisTl fee ,___ nobis > intra proximum menfis fpttnmi in­ dicari ab his anorum hase cura etk debet pr»cipimus, ut oouro epifcqpali muneri in hac et­ iam parte fatisfacere pottmus. Parochi, ar quibus in noftra dimcefi verbi Dei pnedicatio incumbit, populum doceant , loca, veftes Se vafa utibut profanis exempta > Sc facramentorum Chrifti mtnifterio mancipata , ideo confecrariA benedici, ut fciamos non nififacris dr diviois rebus vacandum, gratia Dei illic ceu numine divino pmfente. Prctcrca rea alias hu­ manis utibus neceflartas in nomine Chrifti per orationem miniftri Br verbum Dei benedici,. ut nobis divina beneficentia contra adverfarias poteftates , incantationes , magias , fraudes, tc machinationes inimici pertinaciter nos oppu­ gnantis protint, tc virtutem concipiant. Ceremonias vero majoribus noftris , homini­ bus rcligiofif&mts ufitatas, quod ad varios pie­ tatis ulus valeant , tc exercitia quaedam tint , quibus mens externarum fcilicet rerum fenfu tc hgnificatione , ad divinum cultum ipfumquc Deum attrahitur , in ecclefiis noftre diacefis re­ tinendas, Se ubi abrogate fuerint, revocandas efle ftatuimus atque ordinamus. Et quemadmodum a parochis concionatoribufque noftris de ceremoniarum fignificatioaibus populum doceri volumus, vcluti cereos ad laudem tc gloriam ejus qui lucem inacceilibilem inhabitat , tc omnem hominem io hunc mundum venientem illuminat, accendi : Thura incenia tigni fica re orationes Sc deliJeria noftra cum odore bonorum operum ad Deum afeendere oportere : Proceffioncs letas , noftram de Chrifti triumpho & gloria exultationem : LuÎ-ubres , noftrum in hac lacrymarum valle exilum indicare, & illis Deo gratias agi his ve­ niam peccatorum , & pro vindiâa mitiericordiam implorari : ids eumdem populum ledulo moneri jubemus , ne ceremonias religiolilEme inftitutas , in abulum vertant aut luperftitionem, fed ipfis ad pietatem exercendam utantur, atque ut procefliones fint graves , ordinate , honeftx , Chriftiana religione dignx, atque a vanis fecularibus ftudiis proifus aliens. Cum autem Deo optimo maximo creatori Sc redemptori fuo honorem, timorem Sc reveren­ tiam nomo tamquam creatura debeat , multofque videamus ea in re damnata ignavia dcfides effe , omnibus ecclcfiafticis perfonis noftru diacefis diftriâe praecipiendo mandamus, ut pofthac fumrna pietate Deum ubtqae Sc ho­ norent Sc timeant , prarcipue vero io templis humiliter revereantur Se venerentur . Et cum ΛΛ f. J· ia nomine domini noftri Jefu Chrifti omne grnu celcftium, terreftriam, Sc infernorum fleendum fit : volumus ut omnes , quotiefeumSiue in facris concionibus ant miliis nomine anguinis vel corporis Chrifti aut Dei genitri­ cis Alarias virgini* fiat mentio , aut quando canticum, Gloria in excellis, aut,Gloria tibi domine, ante evangelii initium, aut nativita­ tis Chrifti ex virgine A incarnatio in lymbolo , aut gratiarum a&io in prsefatioiie , aut hujufmodi alia in divinis officiis canuntur, vel commemorantur , detedo capite genibufque flexis ance altare, vel ut locus tempulque poftulaverit, Deo reverentiam exhibeant debitam , tc populum ad ejus rei imitationem verbis fa- •“sr u<8 A ANNO CHRISTI IJ4». XXIV. De diebas feftis feriandis nihil innovare vo­ lentes , prccipimnr nt feftivitates Chrifti, ac beatas Mari* virginis , aiiorumque lanétorum , jaxta conftitutioaem 'Sc ordinationem per quon­ dam fclkia memorial Chriftophorum epifeopum Auguftenfem prasdeceflotem nottium defupcr fada* A divulgatas, quorum tenor fubinieritur , deinceps celebre* habeantur. Chrtftophorus Dei gratia epifeopus Augnftenfit diledis nobis in Chrifto decano Sc ca­ merario capituli in N. falutem in domino. Licet fupcrioribus anni» conftitutiones in par­ B ticulari conventu Ratisboo· habito per ledit apoftolica legatum fadas, per totam diocefin nofteam publicari fecerimus : ad aures tamen noftra* pervenit , quod- ha conftitutiones » Sc pnefertim quoad obfervanciam dierum feftivitatjim ab aliquibus veftris capitularibus pleba­ ni* inaqualiter obferventur . Ex quo multi emergunt errores, in divini cultus contemptum, Sc fcandalum plurimorum. Undenos, ticutino­ ftro incumbit officio , hujufmodi erroribus in futurum obviare cupientes , fefta in diacefi no­ ftra celebranda hic inferi fecimus: videlicetfta­ tu imus , ordinamus, Se volumus, ut de cetero dominica dies, qua ingloriam dominice relurredionis, ad nos uique a primitiva ecclefia ma­ C xime Celebris femper habita eft , dies quoque nativitati* Chrifti , fandi Stephani , A Inno­ centium , circumcitionis , epiphanie , pafche cum feria fecunda Sc tertia dumtaxat, afeentionis, Georgii, pentecoftes cum feria fecunda Sc tertia tantum, corporis Chrifti , quatuor fefta beats Mari* virginis , nempe purificationis , annuntiationis, affumptionis Sc nativitati*, natalttia apoftolotum , Joannis Baptift*, Magda­ lene, Lamenrii, dedicationi*', Michacli*, om­ nium fandorum, Martini, Nicolai , C*tharinu, Hulderichi atque Afnr patronorum noftro­ rum , ticuti hadenus obfervati fuere , celebret quoque Se fefti habeantur . Mandantes infuper vobit, ut fefta jam fpecificata obferveris, A a D parochianis veftris obfervari faciatis : in cetetis autem feftivitatibut , quacumque ratione vel inftit ut i* vel receptis, cuique liberum permitta­ tis . Datum in caftro noftro Diiingenfi , anno a nativitate domini 1559. XXV. Cum poft innumeras novation·* noftra tempeftatc in fidei orthodoxe articulis , moribus Sc ritibus a pervertis hominibus inttoduâas, ni­ hil intentatum relinqueretur, quo populi aures a novatoribus capte detinerentur : eo tandem ventum eft , ut oratio dominica, angelica falutatiOj apoftolorum fytnbolum, & decalogi pre. E ccpta, qu* majore* noftri in Germanicam lin­ guam reugiofifltme converti* nobis tradiderunt , ab tftis inverterentur: iliaque rc verendiffima re­ ligio, verborum majcftas, tenor atque (tumeri, in animos hominum una cum materno ladeinftillati , e media ecclefia tollerentur: adeoque ut qu» nova interpretatione uti funt, intelligerent fe a vetorc devotione effe dimotos . Nam ut unico exemplo oltendamos, fequen* noftrum ftatutum ratione non carere , ab ifti* novis in­ terpretibus faâum eft , nt qiibd antea id Ora­ tione dominica diâum fuit , Rater nofter es ia adis : ab iftis dicatur , Nofter pater in ce­ Iflf AMMO CNftun «M*. . ’».Έ" SyNOOVS AvgUSTBMSIS. ^rnruû*' tJBO celis s jaaaqtsc fivt data opera* five cafu aliquo A verfi fuerint, revocari jubeetUa : Sin apud colle- ~^NMo ijia* monafteria, aut (aeras alioquin sedes,ho- CHfcisn boâili id acciderit , elfcatia vtrbuaa fedem iaam ia divina paternitatis invocatione admipitalium redditus cum ceteris «dd.it i boa aut bqihi. ferit. Ut igitur Mtiqua roborum religio atque nu confis fi fuerint, fc hodie ignorentur : curabi­ ia m devotio paffim confervetur * plcbanis ecmus nihilo minus, ex collegii, monafterii, aut clcfiar— aatocnialium ia virtute ianfta obe­ iacra illius edis aerario aut proventibus , pau­ dient ia diftriâc pnrcipicndo mandantes , ut perum fc infirmorum neceffitati provideri. fiogulis diebus dominicis* finita concione, ora* Vidue , orphani , fc qui ad querendum vi­ due» fibi non fufficiunt, cx eo loco, ubi hofpitioneai docaiaicaat * angelicam falutationem , ivasbolua apofiolorum, fc decalogi praecepta , talia coaftituta funt, oriundi in ea recipiantur : diftiaâe ac traâatimita pralegant* ut populus peregrinis autem hofpitalia pro re fed io ne tan­ legentem repetitione fublequi » ca diiccrc * fc tum , non autem in fraudem indignarum pau­ memoris mandare poflit, perum pro inhabitatione patere concedimus. Hofpitalium , quorum fundatores fibi proXXVL vifionem ac difpenfationem retinuerunt, admiB niftratores, faltem feme! in anno ptoviioribus rationem reddant . quorum omnium curam fc ta primis ftatuimus tt ordinamus * ut nullus infpediooem przcipuam , nobis divino afpinoftr* Auguftenfia ditionis aut dicccefis , curante numine , pro ordinaria noftra audorica­ fnicumqne statis * ftatus, ordinis aut gradus te fumemus . fuerit* ad Crbolas fc gymnafia de fchifmateaut bsrefi fufpeâa » nuperque natis de religione perverfis opinionibus contaminata, difeendi docenXXVIII. dive caufa audeat praficifci. Nam qui contra fePrincipes* comites, barones, nobiles, civirerit, is kiat fe nobis poenas debitas daturum. tstifque Auguftenfis, atque aliorum opidorum Quod vero ad nos attinet, academiis incor­ fc municipiorum nofh* dioecefis magiftratusfc ruptis fc in catholica do&rina vitaque perfepizfcdos hortamur in domino , atque in vir­ Verantibua poteftatem facimus , nobis virus tute eccleliaftica obedientic requirimus , ciflitcratos ad regendum ecclefias idoneos figniSuc munere, quod Deo audore gerimus, con­ ficandi : quorum in collatione beneficiorum paii , mandamus , ut invocati nobis nofttifquc roehialiumque ecdefiarum , apud quos n-fideie voluerint noftre drcrccfis, honeftimmam ratio- C vicariis in exeqnendis hujus finde fynodidecictis auxilio fint: Juriididionem * libertatem, nem nos habituros, eofque, Ii digoi ea re vi­ ac immunitatem ecclefiafticam , imperatorum debuntur , etiam apud fanâiffimum dominum legibus, & factis canonibus, cpifcopis fc cle­ noftrum Paulum tertium pontificem maximum , ro tributam ac firmatam tueantur , nobifque eujus optimam mentem ad hoc inclinare co­ confervent t ad b*c etiam , ne ccclefiis , quas gnovimus* fummo ftudio atque diligentia pro­ tuitionis, protedionis , aut advocationis jure moturos pollicemur. • teneri deberent, contra fidei date (aeramen- · f. tu*n Concilii quoque Lateranenfis decretum am­ tum , gravia fc iniqua onera imponant , ne plexi, pracipimus, ut qurcumque aut qualiaipios tandem Csfare* msjeftatis preccptu aut cumque canonicorum collegia, fcholas pro cuamoveri contingat , aut limitibus przicriptis, jufque collegii magnitudine, licubi aut defit* quid alters alteris invicem debeant , includi . funt , aut novis opinionibus infcfta * erigant Cxfaris enim juftjim in re tam jufta praevenire fc teftituant. honorificentias eft, quam cum ad cxequendutn His prxficiantur magiftii fc pzdagogi in­ invitum compelli. corrupta vita , a quibus tajm pietatis Chi iftiane prima p'incipia , quam rudimenta lite- ™ Cum populus prztcr obedientiam * quam principibus fc civilimagiftutui debet, adeam rarum juventus hauriat , eaque in chiles , fi quoque quam nobis fc aliis ecclefiafticis ordi­ Statia afic ingeniorum ratio id poftulaic vide­ nibus debet, redigendus fit, univcriosfc fingutur , dividatur . Jos noftr* diecelis laicos in domino hortamur, Quibus etiam nihil * quod eorum innocen­ clique prxeipimus , ut clerum noftrum , paro­ tiam vel in religione , vel in moribus Izderc chos* aliofque ordines ecclefiafticos venerentur: poflit, pralegi mandamus. In reliquis vero opidisubi collegia non funt, eorum faita non temere judicent , adverfus presbyteros iuos prxfrade non contendant, fed febolas, quarum magiftri boni, honefti fc domorigeros fe przbeant atque oblequentes ■ Ad âi fint, inftaurati , aut conlervari jubemus . Chnftum enim, cujus legatione funguntur,coApud fingula ftequentioraque canonicorum nim tam honor , quam contemptus , pertinere collegia finguli theologi honefti >> ftipendiis concredendus eft. duâi habeantur: qui certis diebus & hori» in­ Conveniat quoque diebus dominicis fc feftis terpretentur hiblia, ac de re theologica junio­ res canonicos, vicarios, fc alia collegii mem- . ad divina , quas in ecdefiis catholicis celebran­ bra doceant: ubi eorum quifque ad Teâionem h· tur : concionem fub filentio audiat , memoris commendet , & concionatorem vel aufcultantes fus profeflioni & inftituto congruentem com­ fttepitu aut deambulatione non perturbet . Ih parer* reneantur. DoAori unius praebenda proventus , donec · mifia audienda ad finem ufquc donec benedi­ ctionem facc> MUH. “iS"' H*» ANNO CHRISTI XXX MU dominicam, ialutacioncm angelicam , prxccpta decalogi, dr quidquid pertinet ad bonos mores de virtutem in eis educandam, doceant: praeci­ pue vero eos a blafphcmiis, juramentis tc eve­ ctationibus, cum domeftica diiciplma, tum he divina praedicatione deterreant . Cetera , que bic brevitatis caufa omittimus , ut a piis condonatoribus acceperint , ita doftrina&ufa do­ me ft ico traâent , atque ficuti Chtiftianos ho­ Excommunicationis , fufpenfionîs , te mterdiâi noftri fententias , a nullo , cujufcumque ftatus, gradus tc conditionis fuent , negligi , contemni , aut quoad publicationem At exacu­ tionem earum impediri debere, ftatuimus, at­ que fub panis tc cenfutis ecclefiafticis qui­ bufeumque impedientibus irrogandis , diftrnfte prreipimu*. Omciali quoque noftro injungimus , ne di­ mines decet, exerceant . vinam hanc cenfuram > qua nulla eft major in Ceremonias quoque Chriftiana pietatis tc inccciefia , leviter aut propter exiguas parvique ftituta ecclefiaftica ae jejuniis tc abftinentia car­ momenti caulas proterat : fed ut ad ianitatem nium, de feriis , de proceflionibus & id genus ritibus , a populo nobis commiftb fub debito β magis , quam ad interitum contumacium ac rebellium animorum refpiciat . obedientia fanda ecclefiacatholice, religiole , E.communicatos tc aenuntiatos , ab omni­ ac fande obfervari mandamus. bus vitari , tc a nemine in confortium recipi Sandionem patrum Chriftianus populus de decernimus, eofquc ante poenitentiam emendaconfeflione tc euebariftix communione, pafchali tionifquc hifpcnfioncm atque (atisfadionem tempore, fub pcenis in canone contentis obfervet · tam ccclelix quam hjuciam paflo faciendam , Libros contagiofos , dc falfa religione fiilpead laciamcnta commumonemque fidelium ad­ dos, tc impiis jocis refertos, imagine· prrterea mitti atque abfolvi prohibemus . 8c piduras ubfcœnas, vcl ad ludtorium icligioNifi populari concurfo cedes cleri fafta fit, nis catholica , aut ad certorum hominum infa­ petfona tantum clericalis homicidii rea , non miam expreflas populum uoftrr diœcefis legere autem locus deliili , interdicendo - erit : idque aut habete, atque de facrofaaâa fide , prxcipue ca Je caula , nc per hanc oicafionem populus inter pocula, atque coti vivia , remere difeeptare in dies ncgligcnnor fiat, neve a fcelcratis ho­ non liceat. Legat nutem libros (actos , fandos minibus otium a divinis , patrato crimine , patres , vitas Tantiorum , pra-clarotum Λ· for­ tium virornm hiftorias’&r imagines tales fpe- C dataque opera proeuiari poiut . ftet, quibus ad pietatem, virtutem, religionis XXXI. & retpublicx amorem accendatur. Ebrietatem atque infames compotationes fu­ Univerfis faeerdotibns &’omnibus noftris lubgiat , quibus tc coipo: r Λ.· nnuni vires ener­ ditis, tam religiofis quam Leculaiibus injungi­ vantur . . mus te mandamus, ut pro fanâiflimo domino Tabernc te oenopolia diebus feftis ante fa­ nuftro Paulo papa 111. ac invidhlimo impera­ ctum in ccciefia peradutn, infumis te pcicgritore noftro Carolo quinto, cujus immortali be­ nis exceptis, non pateantneficio hanc pacem quietemque publicam de­ Novorum te ab ccciefia non receptorum dog­ bemus t pro fereniflimo pt incipe Fcnlinando matum audotes , praedicatores, aut jadatores, Romanorum rege , ac alus principibus catho­ iacrilegos, perjuros , blilphemos , ufurario< , licis, in miliis, orationibus tc concionibus lui* adulteros, ebuos , aliifque publicis criminibus devotiflime precentur : popukimque ut idem fa­ obnoxios , ferri in ecclefia noftiaque dirrceli ciat , horrentur; ut orthodoxam fidem, ledilprohibemus : in quos etiam cenfutis tc perni; ecclefiafticis fumma feveritate animadverti de­ £) que apoftolicx , a qua fidei Chriftianx incu­ nabula traximus, auâoritatetn, ut hadienus fa­ bere ftatuimus & ordinamus . ctum ab eis fuit , ad gloriam omnipotentis Dei tueantur: A· fi qui alii forte callidis adverfarîî XXIX. neftii atubus in errores prolapli addiitive fint, pro his una cuna populo atque in lactis orene, Ut porro fciant abbates, prxpofiti , decani , ut in tempore refipikant , atque ad prifttnam te clerus noftra· diœcefis, nos h.rc ftatuta fynoecelefix c.itholtcx unitatem &.· obedientiamuna dalia ex facrr Crlarex mijcftatis formula , facum populis fibi fubjcâis revertantur , crilque canonibus , tc patrum antcceflorumque noftro:um decretis Sr ftatutis , non ad oftentaXXXII. tionern , fed ad indubitatam icformationem ipforiim , noftrique gregis , pio iplornm tempo­ Cum porro fine coercitione jurifdnftio nulla rum ufu atque neceuitate coftcgifle , pofthac ter­ fit, &· ab/que pani* non modo/eges vilelcaat, tio quoque ann'> , quotannis , au· quoties ies verum etiam quxlibet civilis focieras m detepoftulavcrit , diœcelin noftiam totam vifitatiunis gratia vel ipfi circumibimus, aut per fuifra- E nus facile abeat a’qtre diffolvatur , ne fruftr* hu;c lanôo muneri operam impendille videa­ ganeum noftrum qui baptizato* etiam confirma­ mur , ftatuimus atque ordinamus , ut pœnæ tionis facramento (ignet , mandabimus vilitati. canonic» tam in corpore juris clatifr , quam Vilitationis autem normam , ii quid in ecelefix provincialibus fynodalibufve ftatutis alias edi­ noftrx formalis defiderabitur , hirti agmeo aut tis annexe, rranfgtcflbribus horum ftitutorum, vicario noftro , quotum alteri vel utrique in occu­ fictif»! fpecialis pœna exprefla non fit, infliga­ pationibus noftris vilitandi munus delegabimus, tur, nobis aut vicario leu oihciali noftro, ea­ prxfcnbemus: eamque^decanis quoque dicrcefis rum elcdionem , moderationem aut aliam quam­ noftrx ruralibus in luis vifitatiombus fequenlibet arbitrauam pernam , earum loco , pro datn, quatenus pertinere ad eos videbitur, pro­ perlunaiuin » locorum , aut tranfgreflionis qua­ ponemus : operamque dabimus mdeteilam , u· litate, exigendam , refervantes. tn hac quoque parte eorum , qux hoc quidem tempore cflici polfnnt, nihil dofideie.ur. Qoncil. General. Tom. XXXII. Kkk ΧΧΧ1Π. Stnoîvj AuotfsriNsu. MM Λ*ΜΟ oaten «»♦·. CA^mÎ.’T' 13*4 ad rem facram, divina officia te laudes pertineomm tU, » libri pontificalis praferipto peragemus. CHtoUTJ Quod autem ad apocrypha, inepta, parum- im*> que fiocera, qu· temnotnm vitio tn breviaria Cum fyoodoram oücbcacuUnuD ratio m tatou b replerunt, emendanda : eansmdemque precum 3d· ecclefiaftkarum Mreusbatione plerifqne if nota fit t value» Ivbditjs noftr· dîacefit te pfalmonua frequent» repetition», innume­ omnibus aoftcam ta bac « atentem » * qeid ra fuflragia te novas colleftas , fequentiar, qiüfqiac in ca facere sut ex et fperare polfifc vel praefationes, te id genus 'faftfdiam afferentes, te debeat « explicare officiis divinis mdlnqne facrificio parum conSynodos if itor ooftras dioKeùoas anoiverfaKentes , tollendas mutandafque attinet : ad : etiam, ut fub facro folennl coram eodem rias qoorics neceffitas ecclefi· noftr· poftulavcrit, de fe Habere volumus atque decerni· populo miffs fpcciaics non legantur : ut excom­ municationis lententis ob criminales tantum 0»«M · Qui ei noftra dioccfi in fynodaletn confeflum caufaa, eafque valde graves te lethales ferantur*, recipluatar , fioguli iurUjurandi nobis pmftiti ut apoftolicc vel coadjutor» fadi, vel alias proadtnoaki, aut fi videbitur , jurati ecclefiarum B vifi examinentur : ut beneficiorum pluralitas re­ fuaram , pariatorum » atque etiam officialium frenetur, ut beneficia tenuiora uaione crefcant, atque ad pauciorem numerum redigantur : ut noftroram populi detrimenta » defeâus, vitia gravia « aut lacularium quorumcumque , five exempti, ordinariorum reformationi, vlfitatiopnafemram', five abfentiam tyrannidem in ecni, te correctioni fubjaceant : ut academic feu clefias , populum, viduas vel orpbanor fnviendoâorum te ftudioforum hominum univetfitatem proferant in medium , a fynodo fine ullo tes, quarum in direcefi noftra nullam habetnus, rclpc&u corrigenda . reformentur , cifque privilegia fua & immuni­ Appellationes quoque eorum, qui ad noftram tates conferventur: & fi qua funt alia, qusin fynodum provocarunt » abicutiumque gravami­ C»fare· majcftatis formula delibata funt, &in na aut defideria per epiftolas aut libellos fuphifce ftatutis noftris vel pnrtermifimus , vel ex­ plicct explicata audientur . hortando potius quam ftatuendo inferuimus , La icit etiam fuas querelar, modo res.aut cau­ ad fynodum provincialem, & fi in esfuper his tas ecclefiafticas concernant, aut ad judicium fyftatui nihil queat, ad cecumenicum concilium, nodi pertineant, in feriptisproponendipoteftas* fanâifliœiquc domini noftri deliberationem du­ fiet : quibus procuratores te advocatos lynoda- C ximus rejicienda . Ofteoditur autem nobis ex les» noftris codfiliariis laicisdeputabimus, aut reverendiflimi te illuftriffimi principis te domini ipfos, ii digni vel ad caulas fuas exponendas Scbaftiani eleftoris & archiepifcopi Mognntini apti fint, intromitti mandabimus . metropolitan! , domini te amici noftri carifliEt qnicumque divini amoris aclodufti, cri­ mi , pietate , eruditione, indufttia, ingenio, mina, difeiphnam & quietem ecclcfiafticam per­ animique magnitudine fpes optima fore, ut in proxima fynodo'provinciali de his aliifquenoturbantia denuntiare voluerint , vel publice vel privatim audientur : ad quam denuntiationem ftrs religionis negotiis rebufque omnibus ratio ceu euangelicam, te ex caritatis vifceribus proineatur ccrtiflima , qua ampliflima illius me­ tropolis provincia orthodoxs fidei , ipfique ficifeentem , univerios & Cingulos per amorem Îuo reipubJic· Çhriftian· quifquc infixus elle Chrifto tota reftituatur . Finita fub irruentem jam nodem ftatuforum rbet, exhortamur , latcftina quoque odia te capitales inimicitias, leâione , teverendiflimus cardinalis cancellario mandavit, ut fynodum his fere verbis alloque­ es quibus noftr· direcefis tranquillitas pertur­ bari aut fcandala oriri pollent iummo ftudio fumretur : Quomodo reformationis formais hodie moque moderamine «quitatis, extingui, depo- D publicat· ftatutorum ratio conveniat , ex le­ âione hac perfpcâum plane otnnibusefle: rcftani, atque ad amicitiam, aut faltcm adeomporeve illud fotum , ut univerfa fynodus de his fitionem te pacem traduci adnitemur. Quoniam vero multi funt, qui aliorum vitia omnibus futfragia ferat : ut igitur cogitandi dehberandique dc fingulis fpatium habeant ad fy­ te defcâus, aut potentiorum injurias , oppreffiones feu tyrannidem, coram tota fynodo pro­ nodum vocati, fcquenti die primum, qu· decimatertia Novembris futura erat , poft rem fa­ ponere non audeant : deputabimus tres aut plo­ res ex fynodo comtnifFatios auditores , apud quot cram pcraâam, dc his omnibus ineunda futfragia efle . itaque teverendiflimus cardinalis cos univerfi te finguli tam clerici, quam laid, qu* volant, tuto deponere poflint. Sciantque omnia ad crenam in crenaculo ad hoc iuftruâo lumen· fub Glentio regenda efle . dam cum fus bencdiâiooc dimifit. Et ne quis exiftimet nofmet aut noftros offi­ ACTA SECUNDÆ DIEI SYNODI. ciales ex eorum numero, quorum vita , mores te aâioncs corrigi debeant, exemptos efle vel­ LTERA die hujus fandiffim» tradatiole , a tota ynodo teftes fyn<»dalei qui noftr· noftroeumque officialium reformationi in ten- E nis convenerunt omnes conftituto tempore, dant , deputati mandabimus -, nam et fi multa te mifla per reverendum dominam Philippum a nobis deefle cognofcitnus , multa tamen nos Rechberg de Hohenrechberg decanum ecclefi* Auguftcobt de fanda Trinitate folennl cantico­ fugere non ignoramus . Neque Synodum aut ejus deputatos dimitte­ rum ritu celebrata, tnoxque reliquis» libri pon­ mus , donec de omnibus caufis , omniumque tificalis pneferipto peraais, reverendiffimuscar­ gravaminibus fufficienter fuerit informata . dinalis , laicis antea per dominationis fu· reVitiis te querelis auditis, adhibito theologo­ vcrendilEmum fifcalem exire juffis , fynodum rum jurifpcritorum confi lio, ea atque alia incom­ obteftatus eft ferventi fermone , ut œeminiflè moda, admonitione, cocrc&onc , exeeutione , velit, fe non privato cujufquatn mortalis , aut epiftolis, ftatutifque fynodalibus pro viribus no­ quemquam fuo, fed uoiverfos Chrifti, per quem ftris Dei omnipotent is auxilio innixis, apud om­ creati te redempti eflemus, nomine conveniflc , nes emendari te tolli curabimus : te alia omnia Chrifti hanc caufain efle, de qua ounc fit deli- , te te i*. A bcran- .... AuousTBNsrs· f Synodus ■ mi. berandufla t attestent igitur hodie animos ab A His diâis , reverendiiEmu* cardinalis fynodum, ad corpora in cornaculo interiore, ticori CHWtfTl CHAtSTl omni perturbatione, cupiditate,pertinacia , im­ «»♦·· munditia^ 9t focordia expurgatos : confulere rttoto hoc fynodi tempore unpealis ejufdem fa- 'id· 2ne i· medium de his, qu· difciplinxm ecclettum fuit, prandio curanda, de more dimifit. Λ prandio auditores caufarum fynoda Hum ne­ afticam in ecclefia Dei excitare, reftituere, & coufervare queant. Quod ad fe privatius atti­ gotio libi dato fatis fecerunt , cauiafque icripto neret, daturum operam, ut Deo duce, epifeopi vcl voce propofitas aut expediverunt, aut Ii que majore indagatione opus habere vif* fuit , in munere, quantum in fe eflet, rite retteque fun­ -TufiB· geretur : 8r quamquam imbecillitatem defcdufaliud tempus, dum verita* inquiri, aut pars al­ tera audiri potuerit , rejecerunt. que fuos plerofque in ieipfo agnofccret, timeo non dubitare fe , quin multa fint , que latere ACTA TERT1Æ DIEI SYNODI. ipfum poflint. Quapropter poftuiare fe abuniyerfa fynodo, ut ex prxlatorum, canonicorum, OSTREMA die fynodi, qua fuit Novem­ & decanorum ruralium triplici ordine, lingulos, binos, ternos aut plure*, fi itavidc'etui ,elige­ bris decimaquarta , hora fublucanacelebtarent , qui ceu reftes fy noda les, de his, qux emen­ vit officium mill* dc beata Miria virgine folenne danda in fe eflent, inquirerent ; feque fynodi no­ dr habitu pontificali reverendus dominus Gal mine admonerent, paratum enim le elle, prompar, abbas monafterii Othoburcfit. Et facri*, ptumquç A* ad audiendum tranquillo animo fmtum lyhodalibus in libro pontificali pneferiptis, gula, A ad obtemperandum monitis lahitaribus cite lumtnaque totius cleri 8c pop»li d votiooc ianftr hujus fjnodi in Spiritufando congregat». p.-raâis, cancellarius, qua a reveiendiffimo car­ His in hanc fi re Icntentiam, majore tamen lerdinale fuerat julius, m eam, η ut fequirur, feninonis affluentia, dlitis, lummum aliquamdiu hrcn iain fyodo expoiuit : dominât iuam rclentium fuit. Quod cum r nemine rumpeietur. do­ ve-i ndiffimam videlicet,, infelicet » totius f> no­ minatio fua reverendiflima advocatis a tc conlidi in approbandis flaturis ad Cria ree majeftaliariis, conftituit fulfragioium firutinium incho­ tis foimulam.conditis, befternaque d>e pislectls, andum efle. Quo confilio per cancellarium pu­ fumma concordia, reliquum efle cenfeie, ut ea blicato, fifcalue fchedula nominatiin oidincque pro rogatis.publicatifquc habeantur: idcirco camdetn paterno benignoque cflcâu omnes admo­ fingulos ad mandata procuratoria aut ‘yndicitonere , meminifle ut velint, fe conienfu hoc lynoria aflerenda compellavit : finguli itaque depoli­ tis apud reverendum dominum larcbum Henu- C dali ad ea obfervanda, perpeuaque vite , mo­ chmaonum Auguftcnfit ecclcfic canonicum & vi­ rum, atqucZfficii integritate cuftodienda , Deo omnium bonorum conliliorum auâori & huma­ carium , atque notarios ad boc deputato*, mandatorum inftrumentis , fuper ftatutis. fynodalinarum actionum infpeâoti , ipiiufque ecclelie Chrifti ejufque antiftitibus obftriéfioefte ■ Caven­ b«* approbandis fententias dixerunt. Quorum primos reverendas dominus Marcus Avunculus dum igitur omnibus , ne a legibus ipfis a udo­ rum fuotum culpa coarguatur. epifeopus Nazianzcnus , Jk fuffiagineus Auguftenlts brevi candidate oratione il.ttute fyno­ Poft h« reverend Hli mus Cardinal»* fiynodotn dalia approbavti , icquc obfen-atioii eorum , dnno admonuit, ab eaque urgendo petiit , ut quatenus ad ie pertinerent, adftnnx.t : hunc iemonitores ex fe deligerent , qui dominationem cuti funt reliqui praelati, abbates , prxpoliti Afuam reverendi (Emam dc his , que (e fortafte decani tam collegiorum , quam 'cgiuncularum circa officii fui fuoiumque miniftrprum neglisuralium : netnoque in tanta multitudine extigentem aut improvidam curam ieu adminiftratit, qui vocc fua ftatuta hrc falubcirima non tionem lateant, admonerent : da'd'um enim fe collaudaret, atone ie una climhis, quarum no­ opeiam, ut feipfum fuofque ad frôam epifcopamine huic lynoao mteiclkt , illi, pio viribus D 4is officii regulam pro viribus emendet. Hisdiparitorum, aliilqic ut idem faceient , aucto­ âis, (vnodus communicatis inter feomnium or­ rem futurum non profiteretur. dinum conliliis, per reverendum dominum epif­ ' Tanta igitur confenfione omnium , votifque eopum Naziantenum, refpondit , ie amplius iis concordibus animadvertis , reverendiffimus car­ dominatione fua reverendiflima ni’ drfiderarc , dinalis Deo optimo maximo , cujus Spiritu af­ quam ut pro contienne fur modo , ftarutis flante hrc gercb: itur, g"itia«egit :&·accito ad hHce fynodalibus una cum fui* inliftat , atque (ccancellai to mandavit, ut Iynodo, qur a pran­ veluti lex animata, in eccleli» fur cardine-efitidio agendi Client, indicaret, nempe dominationens, cetera membra in officio contineat. «cn Aram reverend i di hlrima dominatio fua annuit, pre digna iplius veftrifque auribus, digva biuusoonfeifus celebritate Bc amplitudine, digna denique cepit contra contumaces juris ordiuc lerrato pro­ cedi . Citati fuerunt etiam omnes ad fynodum gravitate & fandimoeia earum rerum » dc quibus pioximam , qu« indicta fuit ad Kaleod. Sept, dlituri fumus. Concedat ut Spiritu* fanCtns ani­ anni 1549· in opido Dilinga celebranda . mo meo nunc illabatur , quo poffit cor meum Tf·^·»· His omnibus magna omnium attentione ab­ in hujus fanâ· fvnodi confpeâu verbum cev­ solutis , admiffi funt laid , hymnoque ,1 e et a re bonum, verbum ignitum, verbum falutis & cdificationis . Ejufmodi enim verba funt , Deum laudamus , cantato re»ercndiuitnus car­ dinal» folcmm bencdiâione rcceiluroi eft pro· qu« fanâum Bt fpiritalcm conventam decent : fecutui . Quid t»in pxlti) »4 tritit»»» , dicit Jmhmm t »·»-J***· si­ ne vrrla v»»a 1»*fi ii»ii t Hoc autem ita com. REVERENDI D. MARTINI DE ©LAVE B modiffime efficiemos, li omnes fapplices St ve» theologi Hifpani , & Cefar· atque catho­ ncrabundi lacratiffimam virginem Mariam delic* majeftam facellani , oratio habita in Ïrcccmur , ut nobis Filium ipfa fuum > eum* fynodo Auguftana . ** cmque fervatorem noftrum advocare Bc conci* Mare dignetur, falutationem ίΠί angelicam ofM. ,·, vdii CT uisrvrr/v μιμ, »» 1— fti fh ferentes. Ave Maria. . fxit Spirit») fit»3»i tpifixp») nftre tttltfitH» ^dttr»ditt vJb tr »»ivvrft jWp, is f·· r», JU4J* acja»y» t>»r f»m»i»e f»· AA. 20. Dei pratides Àc paftoret « dc infigni illo lic funt verba , viri Chriftiani, magni il­ ftudio activate , quam quifqoe steftium pro lius apoftoli qui vas eleâionis a Chrifto fuo oflicio ad hujus fanâiffima lynodi celebra* diâus eft , quibus omnes illi eccleG· preli des u·. v. - ttonem sttetre debet : vereor ego non parum · ne tcmcie ac valde inconfukc fecifle videar, fi ac rcâoaes, quo* hoc loco epifaopos , id eft t rem ingemi mei viribus longe maiorem fufeipe* C Erxpofito* appellat, ad gubernandum inftitnit, re, &* m hac tam celebri cotona nomo peregri­ xc Pauli doârina , eft divinitus infpirata , M. au*, fi imbuti effient omnes dominici gregis panus dc re cum piimis ardua Bc minime popula­ or'es, tuto 8e diu eum pa icere potient, gratum ri , loqui audeam . Quamquam autem manda­ Deo obfcquium prcftantei, fibi vero ac fois ovttum illuftriffimi piincipis&excellent ii reigublibijs utetnam felicitatem Sc falutem concilian­ ca Cbrillianx cardinalis , quo ad hoc munin fufeipiendum impullus fum, fatis magnam ilmf tes. Ac mihi quidemejufmodi verba efle viden­ apud vos habere non dubitem', ut me poflit inquam, a tegibus, non a magiilratiplurimum me tam fanüe/funâioni parem mo­ bus, non a fenatu, non a plebe gregi domini­ rum integritatem , paremque fpiritus acrimo­ co fuiife prxfedor, fed ab ipfo Spiritu fanâo, niam Bc ardorem minime afferre · Nam de fa­ cultate dicendi , que fentio , quam in me lit ut femper meminerint, ei , a quo acceperunt , muneris rationem efle reddendam . Ac gregem exigua ac pene nulla , non ita Ium folicitus . t. Or. a. Nec'bnim caufam agendam fulcepi , qux perquidem non quemvis illi efl*e commiflum , fed 'uafiXilibus humane fapicqtie verbis indigeat , cum, cujus falus tam cara fit maximo aniverf· quin ipfo Spiritu Dei, ipfo inquam Dei Spiri­ natui* principi, ac optimo omnium creatori Ae tu orationem noftram inftruttam Bc ornatam ufe parenti Deo , ut Filium ipfe fuum unigenitum oporteret , ut commovere illa vefttos animos n adcic non dubitasctit, qui pro eo languincm potiet, Bc ad hoc fynqdale munus fancied· ieUfuum funderer, ac mortem cum primis ignotni/ giofe gerendum, incendere A inflammare . In E moiim oppeteret . Opere precium eft autem , quo monere non arbitror ignorare vos , quan­ ut caufam etiam illam confideremus, qua adduMus apoftolus fuit, ut tam diligenter curam gretum momenti fitum fit ad cr mala migoi ex ptis paftoribus commendatet . Addit ergo ille t parte fananda , quibus tam milcrc atflioamur. Veram ne quidquam nobis ex eo breviflimo Ei» ft i· fUMiam intr»S»»t l»pi rtptutt i» tnt , -<*. *·tempore , quod mihi ad dicendum conccffum »9» p»rct»tti grtii : CT tx ipfit tx»nt»t T«r» Zsfamrr ptrv4*. abiqsse iwnmi quidem aniun irtiua , vcluti ceflcrc atque exagitare nunquam intcrtnifit , ccleftm que^am exercitum fortiffimonim fidci tamen hoc affirmo, ex omnibus eam longe grapropugnatorem le optimorum ecclefi· Chrifti viflimam A pemicioiiflimam quovis tempore habitam efle , qua fidem invadere A conve Ikre paftoram, in hunc locum hodie conveaifle , uc de hello inftrueado adverfus fatanam te ejus niterctui . Atqui hanc etiam non arbitror nefeifautores, ac de gravifimo-periculo depellendo, ις vos, : une efle pericalofiftmam, cum res per quod fuis oviumque omnium learum cervicibus cos lomiftros geritur , qni not noftris armis , imminet, confultent ae deliberent. Ia quo «er id eft tcftimoaiM fcripturarwn, Sc magnifica ac citu tc Deus , optime pontifex , vciuti princi­ populati Dei A Chrifti commendatione aggre­ pem Sc imperatorem efle voluit : reliquat cladiuntur A oppugnant . Sed ego propterva pernflimoa A honeftiffimos viros qui hic adiunr , fecutionem illam qu· contra fidem intenditur, tibi tamquam afleflbrer A duces ac tribunos reliquis omnibus anteponendam ccnfeo , non exercitus attribuit , ut eorum tu conlilio de nquod alia peccata infidelitate deteriora inveniri ubus utaris . Terribilem certe quidem «sesti- B pofle non exiftimem, fed quoniam crimina ilia , tum dc formidolofum adverfariia: fiquidem illis 3mx contra folam caritatem admittuntur , Se armis inftruâus accedat , quibus cum munitum tvinum fidei lumen iu mentibus noftris non r c„ io c*fe debere · divus Paulus his verbis explicat : extinguunt, ctfi invifos illi admodum l<* ficacià , idem upoftolus Timotheo difcipolo fuo abuti iolet. Nam qni abfque fide eft , eo lon­ indicat : Oman , inquiens , Îinftar.t divitita» trffirara . h>üh t]i al . ai areatagius a Deo adducitur , quo libi jufttor A fan Citor ede videtur. Iraque ut inChriftiaoo edi­ darn . ad ttrtifitainm , ad traditadua· ia jafiticio erigendo a fide exordiri ncceliumeft, quod tia , ar fttftàai fi.-. ^ma Dti , ad emac axai battuat iaftraSai . C non nifi in ea fundamenta jaci A poni poftint, ita in amoliendo hoc editicio , quod extremo Igitur ut etiam ego aliqua faltcm cx parte k»co concutitur, fides eft* quam donec con*ulpi· ex igname a facultate, dc prooflicii m ihti aïfun videat, nihil propemoaum pcrfecife fe dia,poli ti ratione, vos contra communes hoftesad­ Lulus exfttinut intelligit nimirum , reliqua juvem , traôfabo nunc paucis que ad admoni­ cmnia qu« dcftruxerit, per eam facile A nullo tionem «,χ divo Paulo a principio allatatn , dc negotio pofte inftaurari, verum hac unaeverfa, ad ipfius caulam atque rationem in primis per­ tinere exiftimo. Ac prius quidem dicam de prevenit parta omnino viâorïa triumphat tc conqniefcit . Hanc ob rem perpetuo hoc ille fuis lenti rei publier Chfiftian* ftatu dr conditione, deque magnitudine periculorum, in quibus om­ iatellitibur inculcat: Eaiaaaite, exiaaaift vfytu nes hodie vertamur , id quod cauls jam diôùe ti faadatatataat ia ta , id eft, convellite omnia refpoodet. Deindt quid nos hoc tempore poreligionis prrfidia, riec reflate quoad fidem, que altimmum & firmiflimum ipfiu* fundamentum tilhmum facere oporteat, Dei gratia & ope ad­ < il , ab imis radicibus extirpetis . Non latuit jutus , juxta Pauli exhortationem explicabo . iane hoc veteres illos fanâiffimos patres , qui ' Quibus de rebus dum breviter d>flero , dc bre­ vius fortafle quam veritas dr magnitudo hujus D quamquam aliis etiam in pcrfecuttonibus gnav>rer A ibenue .idverfur fata nam décentrent , cauf· poftulent, peto a vobis, viri Chriftiani, » nm bellum ille :amcn fidei inferebat , ita anL ut me pro veftra religione Sc pietate libenterdc uiis omnes commovebantur , ut non fibi fatisfaftudiole audire velitis. ( .rent , nifi univerfas ecclefi» vires colligerent, Nullum unquam tempus extttiilc , cum non ,. iniquam communi claffico evocati , omnes gravidi mis (atana bellis Dei ecclefia infeftarci..u ad reliftendum occurrerent. Alia vitia ut cum non ita ubique Chrifti fides explicata & admoverit : quot mes nocendi excogitaverit , confirmata erat, unius terror totum Chriftianifquot principes A 'yrannoa potent iffimos impu­ mum ufque adeo commovebat A concitabat , lerit , ut innocentes A inermes aperte A hoftiquo tanaem animo nos nune efle par eft , viri * lirer infequerentur : quot item hypocmas exci­ Chriftiani, qui non errore, fed.ipfa, ut ita di­ taverit, qui oyium veftibns induti., occulte A vam , hxrefeon colluvione appetimur tc exerce­ ihfidiofe lupos rapace* agerent, A tmferas mul­ mur. pre «lienis armis, ut quondam, rd eft phitorum animas devorarent . Verum ,um multa Cmi/. General. Tom. XXYTT Kkk J lofo- aNNO CHMni ■ n·. ra. j. tia, “/ tXMb Dum* ijp 7^2“ Symoduî Ao ftUSTBIUIt· loiophorem St Ethnicoram tcftimonu» , fed A Ot&lSTl note** ipfi» > Chrifti nimiram, prophetarum tc ■ml apoftoioram verbi· , contortis ilia qeidem tc adul texatis, at illocum umea verbi» invadimur λ oppugnamur? Non nobis, inquam, ut olim , deuit· vel altero fidei «rticelo contentio eft, fed dc tota propemodma religioni» fumma diCdemus. Nam eo haereticorum hujus temporis do­ ctrina tc labor fpedaut, ut nobis (aeramenta faluu» eripiant , ut totum ordinem ecclefie con­ turbent , ut unire cfa» (audiffimas ejus ceremo­ nia· estermioent , ut veterum, fapientilfimoram, & fandiffimorum dodoram diiciplinam tt dodrinam conculcent, ut omnem omnium tempo­ rum aodoritatem convellant, ut ad immodera­ tam quamdam vivendi libertatem 8t licentiam ft homine* inducant, Dei timore omnino iublato. An non merito cum propheta nunc exclamabift, mus: Qtu»r»at »t»lii»»ttu tfi «Mtiatt i» ftnQt, i»cta^tr»»t fiut&tnri»»· Dti, plhurtutt fthtr»»*«?·*» qui ? nifi forte levius eft, «de» facras in equorum ac ferarum, religiofis viris ejedis, ftabula convertiflc · quam igni illas inccndiflc : aut· quali eoo polluiffe tabernaculum Dei illi videri nebeanc, qui clauftra pudoris laxantes, êrimpuriflimas ac lacrilegas nuptias inducente», morta­ le» omnes votorum fanftimonia & nexu libera­ runt. O mi feram, irin brevi tam celeietn tt tam variam in ecclefia Dei commutationem ! O luduofam religionis converfionem ! O excellen­ tem olim dromni laude ac commend itione cele­ C bratam Germaniam, quam negligenter cavifti, ne in te lupi rapaces , quos tantopere reformi­ dandos elfe Paulus admonuerat, ingrederentur ! ·*· “· Quam multi viri perverfa loquente» es tc his temporibus prodierunt, & quam innumerabiles illi difcipuli fefellerunt, acpoft feabduxerunt ! Equidem non poflumus non es animo dolcre omnes, quite, quam non ita pridem ut tutiflimam arcem fidei, ut eximium pietatis domici­ lium, ut unicum religioni» firmamentum fufpicicbamus, none tamquam fcapham fine remige ieviflima hsreieon tcmpeftate jadari videmus. Utinam vero oon extrema hec tua fitdilceflio, utinam non in finem repulfa fis, ac celerius opi­ nione hominum, domino infideli patere cogaris, D quemadmodum St nunc illa olim inclyta Gracia paret. Non enim dubito, quin tuam infidelita­ tem feverius adhuc vindicaturus fit Deus , nifi brevi refipifea». 5cd unde, qurfo, tanta ad verfu» Chriftiano· fatanc poteftas t unde tanta in no« vis hoftibus addita ? unde , nifi ex (celeribus noftris, que alia fuper alia adjicere nunquam cefTamus ? quibus utique it* in nos Dei iram inflammavimus , ut ve­ rendum fit, ne non folum fatanam, fed etiam ip­ fum Deum, ipfum inquam Deum confervatorem .noftrum, cujus iolo prefidiouti poflumus, hoftem tt inimicum habeamus, ac cum Jeremia lugere cogamurFuffut tfi tloetiitui -vtlut i»i»ic»t, ™* *· frtlifitu-vit Ifrutl , fr»tifit»t>it unrui· qui, diffi· E fuvit atMititat qui. TtttHtlit arcam /nm» qtnt~ fi Matittu , fimrvit Jltxttrtm fuuut qtnfi htfiis, J| ’aï? StMODOI AueVSTBNIIf. IJJ4 Ainto " Rtgbta* M Mt calidum «fie nuceflè tft t ut A tioee fleAi *tque placari : contra vero, quantum 4^0 OUum «oim pro Chrifto, pro fide, pso religione, pro noftra omnium pertinacia Λ obftinatiooe oflm- CfUtitTl «M<* uatarerom falote tare ia acte débet» aat Cbridatur 4r irritetur, (abjicit : Qnfvi vtoxae fTO >»«8. flto renuntiare, fc Uli eu® fataua umqmm bo~ iaterfeeeeret fiftet , tr fUret reram aw **· fre term, O' m itmexis O’efèdi fftr eee txft. Üa ffr iaimicM bellum infierre. No· licet mé­ ditai bis temporibus tenere viam. No· fert hoc tua hg««* 4c flagraro hnreieoo incendium fide­ lem quempiam dufimulare» malto extern minai vos eccJcu· Dei paftores . Λ robia aaac magnai ille gubernator Ar paftor animarum Chriftus , vit· reformationem & ora­ tionis afiUniutem in primis exigit. His vospotiffimum armis tc hmeticis ad calumniandam aditum intercludere» Ar Gmplicem populum in . *' officio continere » tc difpcrlas oves ad dominicum ovile revocare poteftis . XmwW ( inquit dives Padua» nos alloquens ) dr··» nftsm •f- B fetefiuteat , fit ex/niemuM xefrietifft » ficxt Dei xtixiftrei . Non eftis ncfcii» quemadmodum nos herc­ tici apub populum perpetuo traducant » nos (certatores » noe ambitiofos » nos avaros » nos ignaros Ar rudes etfc, nos otio femper » luxui Sc ventri fervite, idemtidem vociferantur. Super- , be quidem illi Ac infolenter » negare non pol­ ium » cum feipfi quotidie omnium flagitiorum dedecoro & turpitudine polluant * contaminent, ac aliis omnibus magnam vitiorum omnium im­ punitatem polliceri non ccflcnt. Superbe itaque illi » fed utinam non nimium fnpc vere ; nam < ii vera potius hoc loco, quamplaufibilia diccn- Q da Gnt, negare certe non poflumus , quin ma­ ximam ad nos accufandos occationem tepe de­ derimus. Noseatelafuggeflimus, quibus acrius •c vehementius , quam ullis aliis, exagitamur. Dicam etiam amplius , nos, nos inquam, advprfum Chriftum arma dedimus , nos eorum aciem inftraximus : propter nos catholice rcli,γ-.<, gionis nomen inter ipfosblafpbematur, propter nos utique, qui cum bonus odor Chrifti omni­ bus efle deberemus » ingens fator efteâi fumus: propter nos qui magna cx parte extra ecdeliam flagitiotiffime vivimus, in eccleGa autem tanta oris tc cordis impuritate (aera myfteria atticAamus, tam irreverenter ad fanâiÆma Chrifti (aeramenta accedimus : tam nulla adhibita dc- d rotione, aeque modeftia , euangelica verba , hymnos Ac pfalmos pronuntiamus , atque aha ecclefiaftica munera obimus, ut multorum infir­ morum mentes tc voluntates a Dei cultu te ve­ neratione frequenter alienemus. Ita fit» ut qui­ bas nos armis in primis uti debeamus, ca om­ nia in diaboli arma adverfus nos converteri­ mus . Etenim orationibus noftris Ac lacrificiis tantum abeft ut iram Dei noe incenfam reftingaamus, ut vehementius eam quotidie commo­ veamus te inflammemus : Ut ego quidem non dubitem, hanc tantam calamitatem , quantam hodie univeria refpublica Chriftiana patitur , propter noftra pncipue peccata efleilli illatam, ac quadrare in nos ver illime , quod apud Je re- E 4. miam feriptum legimus : Trefter pvrrara freflretxntxe O* iaiexiteies jettrdetex» tunflevit da·/M/ fxnrexe /eam . Apud Eiechiclem autem Deus, ubi facerdoag tum peccata his commemorat verbis : Settritet ff»i cxtrrHfJtrvrt .'*gew wuw , & fellxtruet (ax- ffxaris mtd : inter fetrxxe & fnfAxxnt mm btixt· rxnt .:iH ; inter foltntnne O’ «aads· mu sase/^eretarr . Sed poft hanc criminationem vo­ lens dominus oftendere, quam veluti invitas ad puniendos nos trahatur , Ac quam vehementer cupiat noftris precibus tc vit· aolbc iciorma- gaarisura» mmm, tudo A exilium in bac provinci· iodiftmn lui temporibus de videtur» penitas dilatamur ·. liée mmiraai vera tua flotta eft» optime pon­ tifex ) baie ( ut magnas ille oratos ajebat ) tu inferviss » baie te oftemes oportet » qua: vigebit memoria (scutorum ornatum » Mam polentas alet , quam ipfa femper intuebitur sEtemita* · Nec v«o, viri Chrifttans » quod tam angu. fas fe ripen» res noftemum temporum lint » m illis minime occunaac poffit videamus , propterea debilitari aut frangi noa decet. Non enim no­ ftris viribas hac conficienda tant » nec illis nos CONCILIUM h-K-i>t. eis via (obvenire polfet, uutamque ac tam pe­ Hane igitur nos protinus, ut a comitiis vobis ndentem bmreticarum contentionum inundatio­ redditi fumus, convocato clero noftro, fuperio nem reprimeret, revocata mdditaque inclyte ris noftra» dioecefis Trevcrenfis , in cathcdtali Gctmaam» nationi pnftina avitaque tace tc pa­ ecciefia: inferioris vero, in Confliientina arce, ce» a catholici· imperii membris » penser alia reformationis formulam, ioxta Celaris manda-, de religioni» forma» a fuamajeftatc diferte de­ tum publicari tc prclegi omnibus vobis curaclarata, clementer mottendo poftulavit, ne quid vimns, ae nunc de integro etiam a vobis exigi MANDATUM CONVOCATIONIS. N mus. f 4117 j 'ÎS* COMCIllVIi Τ»ΒνΒΜ·Μ·Β L e?j2w Hl· figtll· noftr· fubimpreff· fetimus communiri amM"* anno mui ’ moacotei * oblecraases , aut etiam virDatam ex opido noftro Witlicb, dis trigefi- CMBitlB CH AI STI tutc fanâz obedi eerie , tc autarlret· ooftra m· Otabria anno 154t. iJ·*· Ij4l. pracipicntcs, ne quiiquam veftrum a declarata Cum itaqoe dios vuiflet, qui a reveraodiffiCria ce· majeftatis formula» iaftitatMmihufque mo patra ac domino domino Joanna arehiepifecclefiafticz & a majoribus noftrrt coalervat» copo Treverenfi principe eleaore inditas etax dilciplinc, »c! in cached rai i, aut (acuadariû paad celebrandam fyoodam, eomparnerwst nobi rochtaiibufquc eedefiis , monaAcrib » lacellis, les dr reverendi paties ac domini arehidiacmU· oratoriis, aut ullis locu religioni dicatis, dilcuabbates , prwpofiti » prolati , archipsesbyteri » dat , aut alienum aliquid infolitumve agat » decani , cetarique vocati, qui ornes fimol Ia vcl obftieperc pnrfismat » fed ea omaia qualia batiikam majorem Trcverenfem proceflêrunt , funt , fummo ftudio tt animo complcâatur , it invocato ante omnia fpiritus fanâi auxilio, obfcrvct , & conftanter re ipfa tt opère proiete officio divino perata » vicarias rcverepdifquatur. fimi in pontificalibus , Nicolaus epifeopus ADeinde quoque eadem autaritate requirimus, xotcnfis toti ordini ecdefiaftico pmfenti (olea*· uc ad iynoduat noftram epifcopalem » in qua execucionis edtâum concludetur, dieconftituto, in B nitet benedixit , tt ad Deum preces direxit · quibus traniaftis» in mediam chori pregreflhs, ecclefia noftra metropolitans, ceteris poftpofitis prafentes in fynodo pia*erudita otatiosrehor­ rebus omnibus » propen tn animis conveniatis » tatus cft » ut omnem operam fuam ia ecclefia quo poffitnus ia commune eonlulere ac difpkere Treverenfi· reformationem (aluta rem eoqferre ca omnia, que extirpandis erroribuserent oecefdignentur. farta , & ad rc&am divinorum officiorum admiroft boae dotar Pelargus prodiit , qui in n i litationem conducibilia. Inquftituri prrterea » eamdem fententiam reverendos patres ia fyq< cd etiam commuait fslus masimoperenoftu* nodo congregatos copiofa oiatioac cohorta­ lat, quid ad morum ornamenta » iplendoremtus cft. que conferat· quid vitam emendet, ac nosdeni<)tie extra malevolorum reprehenfionem po­ Oraria Netini Jt,florn thfhfi in nat . Quas quidem commoditates ac officio­ Trtvcrnfi rum certiftima adjumenta fiqjpedirabit » cum redi cupidus in fynodum allatus aaimus , tum GRE quidem, fed tamen parius fum m ipfa norma & obfervatio veterum canonum di­ hoc tam celebri patrum conf.-ffu dicendi vinorumque feriptorum, quz facro Spiritus af­ provinciam mihi mandari, quod publicam auâo­ flatu, quafi indice viam oftendent. Ac ne quis ritatem ( qua eam ncceflitatem impofait ) detredicat fioi de hujus noftre fynodi, deque refor­ &aac integi um non fuerit, etiamG rerum Tue mationis intimatione certi nihil conftitiflc, tali­ oratione traftaodarum » magnitudo * difficultas que przrextu effugere fefperet: ideo in omnem Eropemodum deterreat ab officio. Proinde cum ecclefia; ooftrs regionem & agrum tot reformaanc tam ancipitem provinciam, tc gratificandi tionisextmpla fpargi curavimus, ut omnibus vo­ ftudio, * recolandi pudore fufeeptam, ulterio· bis a maximo ad minimum fufficere credamus. deprecari non liceat » & tamen vettra expetaQuamobrem ad unum omnes ratione officii no­ tioni rcfpondere nequeam , ( non enim qualifftri appellamus > Se paterna caritate adhorta­ cumque , fed gravis equidem pro gravitate rei mur, obfecumus* monemus, ut cum hanc re­ exigitur oratio ) precium opera m faâurum ligionis difciplinam divinitus Crfari infpiratam exiftimo > fi liberanda fidei meat » flexanimum naftv fins, operam detis, ncrvofque omnes huc illum Spiritum czlii devocavero , mentes intendatis, et illi per vorrclpondeatur, ejuique noftra» luminis lui radiis corufcet, oratioai vkn tamquam fideles miaiftri in omnibus & fingulis articulis curam fummain hibaific videamini ■ Ne­ D & energiam fuppeditet: denique in amorem to­ rum , ad qua vos in hoc fynodali coafeffis coque impunitum erit ea quz hic jubentur , non pneftarc > aut ad illius preferiprum non explo- , hortaturus fum , conia veftra exciret, extimnlet > deie in totum quidquid jam diu fevientibus difrapiat, accendat, inflammet, tc iocalefiseve fa­ ciat : quod ut facere dignetur, vos quoque fla­ fenlionum rcmpeftttibus a catholica ecclefia alie­ grantibus votis ab ipfo conteudere convenit » num , lanitoque gregi noxium, atque huic re­ Porro non ftat lententia , hsc oratione ope­ formationi contrarium fuerit inveâum . Si ve­ ram fumere colligendis , celebrandlfque virtu­ ro quifquam obtemperate noluerit aut obftitum vcftraram laudibus, quod tc dignitatibus, teiit , quo minus hac reformatio in opus pro­ tc meritis veftrisforte conrenie.· Certa caufa, ducatur» ejus in futura fynodo indicia faciatis: inquam , tota fere hac noftra oratio incumbit: ut aut noftra in talem auctoritas juxta canomagis exhortatio congruit , tametfi permulta num cenfuram animadvertat, aut adCzfarcam funt, fateor» qua gratulationem fane i laudem majeftarrm , uti injunâum eft omnibus , de merentur » cur boc unum commemorafle fatis hujufmodi pertinacia relatio fiat . Quamobrem habeo , quod in hoc odiofiffimo tumultu » ac unumquemque magno ac lecuro animo ad pro­ mulgandam reformationis doftrinatn procedere £ formidanaa renovatione , varie tentati te pol­ isti nulla ratione aut perfuafione paflicftis io de­ jubemus , quia certus modo luculenti» verita­ ti* fcopus a Czfare eretas eft . Ad cujus couditionem hoftium, prodirorumque ecclefia te fi­ dei vos redigi, fed in caftris Chrifti, firmi, im­ ipe&um , nulla vi aut poteftate territi , una moti, invicti, 8r ipfi conftitiftis, * fidei veftra cum illis, quorum curam geritis, conniti debe­ concreditos, etiam eos qui forte vacillantes, ac tis. Et hoc modo ad conftitutum diem in fyno­ ptopemodum perfuafi , jam defefturi videban­ do idonei comparcatis : in qua fane nos una cum vobis , juxta promulgationem harum lite­ tur in apoftafiam tc hetefin, in fide*officiocontinuiftis. Quod fi laude dignum cft, delectoribus ratim ad reformationis exceutionem erimus in­ ac profugis in totum abftinuifle, nullamque un­ tenti, digna videlicet cxcellibus iftis, qui con­ quam cum ipfis hsbuifle confuetudinem u virtus tra reformationem comtnifE font, & contumaci­ cft, * vitam illorum & dogmata odifle cx animo; bus remedia adhibituri. Porro in fidem *teftiquibus vos laudibus ferendos ^fle fentiam » qui monium przmillorum, przientes noftras literas Æ nor • 3» cmiisTt «h·· TS? ConcuivmThviibiuiI. caXÎt· iJ4° MSI SSwdbMM ad hvrtticoram cadra defeceritis, A viam demunt. Porro ut rerum nator* cognitio ’j^nno’ ww etfe* pro defendenda ecclefi*dignitate, — ’ viam---------munit ad *profcflionem medicam, itamo- CHRISTS tc fortunaram tc capitis «tsqqtse periculum for. met neglexeritis, do* Cctlkct fuperioribet ali- rum difciplin* non parum adminiculantur tc theologia , & juriiprudcntia : ex qua nimirum jus , five facrum , five profanum , ortum efle qoot iMH foratos hoftis per Trevericos agro* grafiànu, te religionem labcfa&arc , fc fidem cxillimant. Quia jam non videt, quantum iraetiam refera* expugnare, nefiradis aofibos fibi dur cx fcholarum fctninariis ad rempublicam fompfit I Verua* caimvero , cam ego vcftram rediit , five ad bonam corporum habitudinem, basse ia fide conflantia* » csbfirosatam pertina­ conftitutionemque ioftaurandam , alendam, te ciam » ac fiogularem animi fortitudinem vobis confirmandam , live rcfpublicas reâe te ordine gerenda* 8c admieiftrandas , five ad vitam pie coogratolor , laedo quidem vos, fed io irani­ ac religiofe inftituendam A' componendam ? enne, tt tamquam aliud agens, hoc nimirum, Contra ncglcfti» literarum & philosophie Hu— ot megb megiique vos incitem te cohorter ad ifeiufmodi viriatum ftudia , haud ignaras ejus dii* , qualis , amabo * poffit efle doCtrina in irnteoti», quam extera* fapienti* audor qui­ (empli»? qud lani judicii? quid opis apud me­ ds* extulit, virtute* laudatam creiccre, glo- B dico» ? quid confilii aut patrocinii apud eo» liaxaque immenfum calcar habere . MaAi igi­ qui juri» profitentur peritiam ? Verum efle quod dico , res ipla clamat , tc rerum eventu» tur hac conflantia virtute efte , viii patres ac confirmat. Nufquam fere non defiderantur ar. domini , tt ad quod Paulus quoque cohortatium , honoratiorumque facultatum profdlo·. *. iS. ter, , M ftatt ia fiJ· , gr^tU Dri res. In republic* quidem experti medici , pru­ tfftcari ctit , per qoarn tc Îalutem vos confçcudente» jurcconfulti: in cathcdi* te publico lugturos efle fperstis , neque ab ea ulla hxrcticpgeltu , eximii & candide doéti theologi : m rum perfuanone divelli vos pstiamini. Hoc enim templis, pallores, in fcholis, probe inftrudi & psAo perpetuam 8r nunquam intermorituram eruditi preccptorc» . Unde qusefo ? negleâ» nominis vcftri memoriam comparabilis t itno lunt fcholc , a quibus complures anno» exulavero partam jam comparatamque , tam infigni lunt cum liberalia ftudia , tum vero (anôiffiirodaroque facinore , etiam atque etiam conma ilia , ampliffimaque divinarum literarum rmabitis. diiciplina : recepta eft in fchola», te aliquam­ Eft vero aliud, viti patres ac domini, quod diu obtinuit ipinofa , fenticoia , frigida, jeju­ in vobis dtlidcrem , quod unum moneo , hor­ tor , oro, obfccro, omni denique Audio a vo­ C na , ac nitnis quam infelix illa tum philofophi* tum theologis trait at io, eis nimirum in bis contendo ac flagito 1 Quatnobrem peto ut utram vis auiem dormientibus, altumque fterpro humanitate vcftra, tc admonentem firobtetentibus , quorum advigilate aut infpicere in­ nantem me «quis benignifquc animis audiatis. tererat · Animadvcrfum eft tandem, Romano­ Rem namque juftam, honeftam, Se reipublicr rum imperatori domino noftro clementiffimo nuam maxime profuturam, oratum vos huc ve. nefcio quibus fuggerentibus , cum (ludiorum nio: nifi forte non Iit juftum & utile , inftauantique religionis negleâum , principem caurare bonarum iacrarumque literarum ftudia , aut iam elle quatnobrem tot hodie malis premi­ non es honefto publicam ecclefi* luftrarc difeiElina* , ant forte eft aliud Chriftianu reiputur, angitur , & affligitur ccclclia ab hareticis : nec iurdo narrata eft fabula , fimul enim lk« magis ncceflarium tc utile . f^tiod fi cut refeivit rem ita habere, fimul uervos omnes qoua It bonum ac ooftulare jam intclligitis, intendit, ftrenuamque navavit operam, ut poftimpetrem obfecro. Ideo enim ca de re, etiam atliminio ad nos redeant honefta tc literarum A que etiam admonendos atque obteftandos vos pietatis ftudia . Certe non poterat melioribus effis duxi, quod hunc unum coaAc lynoJi ico­ ne* ac finem effis videam, ni fallar, ut &ob- D coniiliis ac rationibus fuccurfum elfe afHifti» ac pene dcploiatis rebus ecclefir, quam inftauliterata diu res literaria rxftttuatur, ac repurge­ ratione publicorum (ludiorum , te reformatio­ tur diiciplina ftatus ccclefiaftici : quod ut fiat, ne collapfi ftatus ccdefiaftici . Atque utinatn luculenta ncecflnas vos monet urget que ego iincerum > ardentem , reftique ac pietatis Ut enim negledis agris filix noxiumque id ge­ amantem illius animum tam digne poflim vobis nus germen innafeitur , ita negîcâis fcholis, in­ catione commendare, quam nunquam fatis pro genii inquam A* animi cultura, immane d<âu, dignitate poteftcelebrari. Felicibus illiuscapris Jiuanra, quamque venenata errorum, hrrefeon, agedum, viri patres ac domini, favete omnes, non candalorom, offenfionumque sitania Iufque de­ utioque modo, quod ajunt , pollice, fed toto que ia agro dominico fuppullulent, non line in­ quoque apertoque pcâore . Sed ad rem . Hoc credibili ecclefi» malo te incommodo . Quantis fateamur omnes opoitct > nulla re atque opus enim boneJefu tenrbris, quam horrenda caligine elle ccckfiT, in lias quas vid.emin anguftias con­ obruta tc obduâa videmus propetnodum om­ nia? Quis non deploret ftudiorum puritatem, a naît» , ac liberaliori etuditionc , qua tuffragante, multi* jam inde annis nedum negltâam , etiam luppctiafquc fetente, facile A’ libertatem fuam Se E contaminatam , labefaâatam , condenfatifque piioietn dignitatis ac glori* iplendorem amplitenebris obumbratam ? Arte* , philofophiain , ludincmquc vindicavciit. Qurcauia, finoneft divinaiqtM liicras non fatis pro dignitate tradaA· alia, vel iola hortari excitare nos debet, ut iumnu aninioiutn contentione, liberalia expeta­ tas , qu* reâius traâatai multum profeâo atsulifltnt luminis , plusreligiof* , minimequè fu. mus & sevocemus litcranim ftudia : quod uti«at* pietatis ? Quid diflimulamus ? quin, quod narn ca res omnes cs .equo haberet lolicitos . Veomnium veriffimum fatemur ? an non collarfs tcor enim, v.t ca cura tanto minus tangat ali­ ac prope extioâis fcholis , magnum vulnusChriquos, quanto magis ftudent rebus A’ a literis ftianaaccepit leipublica ?Quid ita, inquis?dicam Sc a religione alienis; venationibus, inquam, in genere, fiquidem libera eft iy nodus: In fcholis aucupiis, aleae , ventri denique ac Veneri , ut docenturbonarlitcr*A- artes, quasGrzci «xaS». ml aliud dicam. Hi hoc durius objurgandi funt, «ί·« νοφηΐ , nos liberales. Literatum ftudii ad quod cumplcrique ipli impendio indorf^i ac bar­ bari lunt, culpandæ denique ignoranti*^ tenephifofophiam , tum naturalem , tum moralem, bris m». · , _ _ Λ. IJ41 VAOUM rm* Concilium Tabvbrbnsb I. c\K>Snîv· 134» bris infufeati » opprcfla, extin&a, ac deleta cu- A te vel hinc colliqucfcit * non fatis A eam» ANNO ΑΜΝΟ modo pafiori ad populum c fuggaftu agere» CMBttTt caim piant ctiam (aerarum litcrarum ftudia , frena­ nifi ft vita feu coaverfatioae ftudear aliornm «M*· ·>♦*· te» hac ratione» fuim quoque mCcitiam facilius animis certam morum formam imprimere: kk latere poffc » fatis «fie rati > ft oomen ac digni­ que noq ncceffitate, aut religione oCdi » or­ tatem luam tueantur otiofis titulis · Habetis prio­ que quaftos gratia » fed paterno fiaccroquc rem orationis partem. aft'eâu . Venio nunc ad religionis ac difciplins ècclePorto » ut Pctras occkfiaram prefides , typos liaftic* repurgationem : quam vero cupiam ve­ feu formas faftos dfe dicit greg* dominici, ita ns » fiacenp, miniaCqae luperftitiofo religionis eofdem ipic Urvator falcon terna e& dicit » formam dc imaginem , non jam literis in tabu­ lucemque mundi » opinor » ut non uno tantam lis aut membranis deformatam circumferri, ve­ nomme de officio fuo illos commonefaciat. ram cordibus veftris inferiptam , imprrffam , Veram cum hoc noa folum apoftolia diâum ■) , •ciU&S . i. -As. fit , fed omnibus quorum iatereft jufto elevo mandam ceteris , cx qua alti viva virtutum fidefignatas gubernare ecckfias : vcftrm qooqoe mulacra exprimant ; ad quam item vitam fuam exigant , quamque imitentur. Quemadmodum B cura ac laboris erit » fana doârina » ulfa ae mordaci reprcbcafione » honefta etiam vit· cnips permagni refert , rede feculve difcipulos exemplis» lusos animos» velut fale perfricare , preceptor doceat , ita plurimum intertft, bene urere, ft rcftringere , ne in vitiorum putredi­ •a male vivat , qui vita aliorum fingenda ac nem diffluant , perpetuofque vermes frargant. formanda fufeepit provinciam . Ita «nim five Sic irem ignoranti* esrosumque teftcbci* offisnatura , five moribus comparatum eft , ut non fas infufcarafque hominum iuufttare mentes , tam facile verba ejus , cui fe totum quis credi­ ut ft ipft eadem luce potiantur io Dei gloriam. dit» quam fada nmulari contendat. Quo fit, Inde enim falvator poftquam dixit » non «fle ut fi ii qui przfunt, perperam agant, nant ip­ cx more hominum» ut accenfam lucernam fobfis fubditi quam limillitni, ut nihil hoc Grego­ tus modium ponant , fed fuper candelabrum » rian© verbo verius fit , quo ait : Gregem conut luceat omnibus in domo exiftentibus . con­ fequenter ferri in prxeeps , fi per przruota vi­ tinenter fubjunxit : Sic lateat /■< mefirarreraas tiorum gradiatur pallor. Quale autem eft , obbowmiius , ur Tidriurr eprrs txjlne fare , flerifecro, fi ii, quorum refert , errantes ft delin­ fi ceat Ttirt» vrjfraw reAgl**. quentes corrigere, objurgare, coercere, atque Si his qui in Chriftianifmo via tertias tenent, omnino continere in officio , fint ipfi omnium C apoftolus praei pit , ut vita , converfatione ac corruptiflimi moribus ? Qua etiam honte, qua moribus, ceu luminaris in edito pofita Inceant *· libertate alios reprehendent, h iifdctn aut gra­ in medio nationis prava ac perverf· , fi quem vioribus forte vitiis funt ipfi obnoxii? Quiiquc forte e tenebris in lucem vindicent : quid noa fecum ipfe reputet, quanto pudore fui norai.iis his qui primas tenent in ccclefiis , faciendum delinquant fubditi , dum ad ipfius exemplum alius ludat aleam , alius ebrietati ac crapulz eft, in veritatis lucem revocandis» enantibus! eft dedirus , alius foedis voluptatibus dat ope­ Hdc enim qui fedolo praftant ft candide, ma­ gnum profeâo merentur operaprecium : nam rem , alii alia pro fua quifque libidine deli& Daniel vaticinatur eos qui ft doâi ipfi lue- ■**· ’*· fjnant . Meminerit proinde quifque vocationis uz, ft hoc effe ftudeat quoa dicitur, quodque rint, ft alios ad piftitiamfinxerint, ceu fplen· dorem firmamenti , ft quafi fteilas perpetuum audit t Pofuit vos Deus in · ecclefiam , alios epifeopo*, alios doftores , alios evangeliftas feu aternumque fu! fu ros. Et ipfe fervator eum ve- M·*· r’ pradicatoies , alios paftorcs & diipenfatores re mijrmim vocatum iri ait in regno Casiorum, tnyfterii vcibi , difpcnfatore? multiformis gra­ qui juftitia pracepta ft ipfo» fecerit , ft alfoe tia Dei. Magnifici tituli, & quos blande com­ D edocuerit . Contra , cum minimum fore in re­ pellati , facile agnofciti? . Atque utinam vere gno , qui vel unum & minimis etiam mandatis agnofeatis omnes. Hi enim non tam dignitatis io! verit , aut folvendum efle docuerit. Nihil Îuam officii veftri vos admonent , fi lapitis . vero minus cortrenit , quam vel fal fatuum fie­ .n vero fufque deque habetis , (edere ad ecri ac defipere, vel lucemfenebrofam effe. Quo­ clefiarum gubernacula , regere ac pafcete gre­ rum hoc quidem tum denique fit , cum il , gem Chrifti, quem tanti ipfe fecit, ut ei redi­ quorum eft fapientiam in alios transfundere , mendo fanguinem ft (udaverit & foderit , fi & quafi de fuo lumine lumen in aliorum men­ non etiam (anguine fleverit? Quod fi magni tibus accendere , pemiciofe ft ipG enant , ft hex vobisfunt, quin, amabo, probe, ut con­ alios io errorem adducunt . Illud autem tunc venit, refpondere caretis vocationum veftrarum fit , cum ii quorum refert fermone gratia feli­ titulis? HemPelarge, dicet aliquis, extra cho­ to , probatsqa* vita exemplo aliorum condire t/*· j»· rum faltas. Minime gentium, cohortator fum , mores, luxofqoe folidare animos , aot non Ιο­ non objurgator-, liquident rogo , hortor, mo­ ί ide doceat, fed ftulti ipfi cum fint, fatua, ut neo , idque amanter , quifque ur fuo fongaIfaias ait» loquuntur , aut non ita ut loquuntur munere, ft clavum reftum , quod dicitur , E tur, vivunt: quo fit, ut dodrinaillorum defiteneat. Quod fi me inbortantemagre forte au­ piat, adeoque conculcetur, defpiciatur, rejiciaditis, Petrum quzfo audite etiam obfccrantcm, turque ab nominibus , ut hic quoque locum ft amplifiions pramiis invitantem , un commifhabeat Gregorianum illud : Cujus vita defpicifum g'crctn exemplo etiam , nedum verbo patur , reftat ut ejus pradtralio contemnatur . fcatis. Recito vero^ pontificis·' Trwlyr/rss Prius illud dodorum ac paftorum genus Jere/«· ia v». mias fubinde traxat, in prophetis mendae u lom* , gftgfm Clnifii , tara»» tUint baitarn aw quentibus , quibus nihil vanius effe poflit aut ttafli , fti vaieatti : non ttnfii turri graria, ftl tenebrofius.' rofterius vero ipfe (creator in Phafruftnfa aaiuta : Htfut rea taerttUm r i fris notat , aut mandata hominum docenti­ advtrjat citrum , fed fic at fitit exemplaria gre­ bus , aut alios, ut ad praferiptum Mofaic* le­ gi» : CZ‘ riMM apparuerit princtpt pafarum , perci, gis viverent, urgentibus, cum diverfrmipfifa­ fietit imatarce/figilem attrua gltria ctnnam. Cercerent. Qua quidem requid, iambo, cogitari I '·Τίί* Concilium «μ *mm , aliud ipfi doou agunt. vos omnes aftcâum confulere volentem: verum Prodicant Chriftum ία deferto jejunantem» etiam eum animam mentemque huc intuleritis» vivunt Epicurum fplendide in hortis cenan­ ut pcrfiiaium vobis fit , hanc Caufam , 34® ΛΗΝΟ relegerent a r, leâaqtie ac diligenti car* examina- A fdminiftranda publica re , tamquam grasc « ANNO damnolum offenderet * fed hortari omnes , ur CHA1ST1 CHJUSTI ta, poftero die a»««. referrentur, acpatrum atteftationerecepta in fy­ portu inftituiflet , ad filcimam ufque melam in nodo ( ab illius paternitatis fu flrag aneo in metro­ defeffus teneret : fpem maximam patribus inve politan* cede hr choro publicarentur > fiepoftreâam effe, fub tanta przfidis^boaitate, omnibus mum hujus fynodi aftis inlererentur’’. Quod qui­ dem justa archiepifcopi nollti iententiam fadum beate vivendi lumma/n occafionetn firmamque propofitam effe : collegiate autem 8r fecundari* eft · Hic reverendiffimus dominus attendens , ecclefi*, qnia gravari (e contributionum inequaquod a capite , ut eo facilius ad membra dele­ Iitate , qu* ad fubfidia impolit* dudum fuerunt, niatur , omnis emendatio vite fit inchoanda · fentirent, humiliter fuppheaverunt, ot utriufqne fh humiliter fubmittic reformationi > oratione ftatus cenfu valde inzquali conliderato , pro col­ Ut (equitur : legiorum tenuitate atque ubertate cenfercntur, Cum animo reputaret, non fatis efle red e vi­ vendi formam aliis prricribere, nifi ille ipfc qui leges didaret, fui ipfius parem vel majorem etiam rationem habuiffe videietur : A quia omni vitio carere angelicum magis quam humanum arbitra­ batur, & alios quoque in alienis peccatis vel ocu­ latiores efle vel feveriores judices, tum nos etiam indulgentia, qua noftra extenuamus, plerumque impediri : ideo reverendiflima ejus gratia haudquaquam committendum libi putat , ne , dum aliorum moribus opportuna confuluiflet , ipfc ii bi in propriis tollendis erroribus videretur defu i fle. Quare unumquemque qui huic cclebii ly nodo aliquid confilio & prudentia attulerunt , per fraternam caritatem obfecrarc Iht.iit , imo & nunc obteflatur , ut libertate in fe monendi ■tatur , & candide vitium, fi quod fortaffh hu­ mano criore ad archiepifeopatus fafligium ab ipfius gratia fit allatum, ut majorum contuctudine traditum , in apertum proferant , quo ialutari fubindicatione rcfecctur , aut opportuna ratione retexatur Nam eo prorfus affcdu luatn paternitatem ad publicam fynodum dcfcendifle non dubitarent , ut nihilo fegnius propris Il­ lutis , cujus cura maxitnopere ageretur , quam illorum qui noxiis erroribus bonorum oculos perftringerent, rationem confiliumquc eflet ha­ biturus . Ita demum fieri pofle ratus, ut capite repurgato , membra facilius ad ianitatem reftaurentur j deinde quoque univerfi , probi exem­ plo prxfidis excitati , feipfos excuterent , &.· quod a Caelaris , imo ipforum veterum toties recufis reformationibus diffidens , peregrinum atque abfontttn in ie quifque deprehendiflet , non expeôataulterijs exeeutionis medela , ipfatn turpitudinem abominatus , aut divino denique judicio permotus , cupide repudiaret . Quamobrem u quid per incuriam aut focordiam fuiffet omiflum , fi quid publiez utilitatis, privati Commodi gratia occultatum , Ii quid illicitis exaâtonibus a fubditis, qui propria vita funt il­ lius grati* cariores , effet extortum fi pupil­ li , viduz A' innocentes, ab officialibus utriufque conditionis per vim opprelli : poftremutn , fi pro juilititia tyrannis dominaretur, id quidquid ef­ fet , quod ad fuam quidem paternitatem fpe* dare videretur, candide, ut precata eft , a pa­ tribus admonita ejus gratia , quam poliet ma­ xime , & cito & diligenter emendare velle pro­ mittit : potiflimnm , cum non dubitet » ic eo nomine apud Deum , cujus vicarius eft , gra­ tiam inire , & reipublic* fuz commodis cum pace tranquillitateque confulcre pofle Ar reverendiflima 'illius patetni^aT' eorumdem collegiorum , ac reliqui cleii ecclcfiafticam li­ B bertatem , ut ccepi flet , tueri dignaretur. Hoc equidem ie , quoad fieri poflct, curaturam per dominum fuffragaoeum illius gratia benigne promifit · Snlrmiffto fufriiinti Obi autem reverendiffimus dominus patrum de ic iententiam cognoviiiet , reverendus domi­ nus liiflraganeus Qu* , inquit , pontificalia m ineris lunt, ipfum reverendiflimum. dominum 1 revereniem propriis humeris fubire quidem xquum effet , nec dignitate inferioribus (an­ itum officium committere : verum qui* diftrahunt non pauca , atque fubinde recenter emer­ C gentia hinc inde archiepifeopatus negotia , juftiflima de caufa ad me tamquam fidelem fuffraganeum ejufmodi ecclefi* minifteria pro fu* voluntatis judicio traduxit Et quoniam fanda munia fub tribus infignibus virtute ptcfulibus continuavi, a me nunc porro adminiftranda , ideo non fine pudore aliter agcie licet, quam officit mei ratio depofeit , ut videlicet fandum dr in­ culpatum in omnibus me przftem, virtutumque exemplar aliquod tadus , czteris eccleliafticis vnis pietatis facem accendam . Idcirco obnixe vos, patres reverendos oro , ut veftro reverendiffimum dominum, noftrum indicio, benigne de omnibus, qu* officio noftro dedecori effequeant» admoneatis , quo deinde me paternitatis illius D reformatione corredo, provincia mea omnibus utilis ac falutaris effe queat Ad h*c tum patres uno ore refponderuot , fuffraganeum fub prioribus memoria dignis prefulibus officio liberaliser fundum fuiffe , nihilque aliud aceuiatione dignum reperiri , quam quod conferendis ordinibus in jure ftatutas infinuationet , vel prorogando , vel anteverten­ do turbaffet : fed extemplo illius rei veraees , cur ita neceflitate compulfus feciffet, caufascum adduxiflet , patres in omnibus purgatum habucte. Ac deinde ftatim reverendiffimus dominus per luutn futfi jganeum , reverendos dominos abba­ tes. , abolque profeflionc dignitateque exi­ E mios , fimili examinatione percurrendos innuit. firriti». Huic tam piz petitioni, a fynodrftatibus , Se in primis a reverendis abbatibus , deinde a me­ tropolitan* Treverenfis ecclefi* dominis cano­ nicis refponfum eft , nihilfe repente poflc , quod geverendiflimam gratiam tuam dedeceret, aut in («■ Gt». Toni. XXX i :. L11 ED1- T •Μ7 Mattis rtu. i Concilium TreybrbnsbL , ,.β » 54® ■' tit : ideo huic foeditati deditos eccleGarûm mini- ann6~ Bros i rcverendiffima illius paternitas una cum CHRISU EDICTA SYNODI prxfenti fynodo, ab ofliciis, curi», & ecclefi* »»**· muneribus removendo» decernit · Quid enim inhoneftius , quam vino aflidoe madido» ejuftnoprxfideotc revere nd illimo in Chrifto di belluonÀ animarum çune prceffe, de quibus patre dcampliflimo principe, CTc. Propheta dicit : Vu ftttrhti , CT frçfbetu ft* **’ tkrittttt trruuri , tT uuujN4« jud/r/aas uffkieuti . P R Æ F A t5 O. Formidabilem namque in eos ftatuit pçnaaq evanB» gelica tuba » nifi Jpelc propheta monente .fle- J*·’· >· fa­ Jmswj Dei grutiu urtbitfifetfut Trtvitrtufit fuverint atque ulùlaverint , ei inopinato divi-***’*· ·«· ieri l^MsauM kuferii ftr (jtllu» V rrgaa·» Λdcndi.a fobriis , ut cum hypocritis exitii «ter­ nUttufi urcbkuucelkiriut ut Trwtft ritütr , ti voue damnationis partem fortiantur . Quare uurinrfii 0* fiùfulit yMoramrewyiii ad lobrietatem , cum omnes tum prccipue ec- -***■ s· ra« , xariedra/ù uoftru , V ctlitiiuturuet fk~ clefi· fervo» , otii luminaris moridi te fal terre rtbiuliuikfut eeeltfiuruut , ubbutibut , fritri- B funt, una cam Paulo reverend illima illius pater? W*T· fbut , fruftfirit , JtiMui , ef>4iu rurulAut iivi. nitas inhortatur , utque tumulentiam , in'qua « utruutrtii tribut, rorari/, devitent, obnixe precatur. Ceterum UUt eetltfitftitit ftrfutis , eivifttii CF tlitectfit utqui turpiter illi vitio indulgent immorigeri, ab /kuTrevtrtufitt fuluttio iutlomiut· ofliciis te beneficiis , ut didunrcft , eccleliaftica cenfura , te lynodi audoritate primum Um olim Chriftum in carne?ambulantem , lufpendit ·, deinde G etiam impudenter deteftante verbum Dei feminantem fe veritatem de confuetudini , te dictu pariter ac vifu foeappellafle non ignoremus, certo perfuadendum diffime , ulterius inhsferint , omnibus hono­ nobis omnibus erit, per ipfiflimam illam verita­ rum gradibus exutos , ad quadrupedum for­ tem nos falli minime pone, cum ejus prefentia tem , qur natura prona atque ventri obediennos quotquot in hoc ccrtu facro ad evangclixantia finxit , majoribus fuppliciis affeitos , ftadum bona & exterminandum mala competent , tuit abjiciendos . Spiritus fuichrifmatc illuminatura fit - Ait nam­ que : Ubi Ju» vel trtt iu utiuiut uut ropipft Dt evrimulnt ttueubiuutu. fuut , iu medie tfruut fuut , Huic ideo veritati, C tanquam lacte ancone innixi, non modo Caeculo I I. noftro, licet turbulentiflimo, fed te pofteritati Confulere volentes, quxdatnpudenda atque foe­ Huic vero alia fuccedit , te pene gravior ofda, neque ullo modo ferenda in clero flagitia , fenfionis macula, illicitus facerdotum & diaco­ ut cft concubinatus , fcortatio , te fitnilia : de norum concubinatus : qui quantum jam inde ab quibus ordine inquiretur, fynodico hoc decreto initio apud omnes fidei catholicae cultores , inledari, calligare, deniquecxlcindcre, fecun­ confecratis hominibus peperit invidia atque dum inveâat olim canonica» fanâione», fevere caniciverit odii, vix dicipoteft . Audemus ta­ ftatuimus, mandamus, atque per prefentes de­ men ingenue fateri nullam aliam labetft ebrie­ cernimus. Deinde refradanos atque pertinaces , tate tc concubinatu vulgi oculos acerbius oftenprxfente» , (eu futuros, canonum cenfuris te re­ difle , majoremque cauiam dedifie fxviendi ac formationis pana, fynodi audoritate freti, jux­ murmurandi contra ccclefic ftatus . At etiam il­ ta delidorutn genera, magnitudinem , atque foe­ lud negari non poteft , quod preter evidentia ditatem, coercendos atque puniendos demanda­ facraruin litterarum teftimonia , prrter canonum mus . Ita enim legum te canonum feveritatem ve­ D ubique caftitnoniam initiatis inculcantium de­ riti, admiflbrum pœaitentia perada , Deum ti­ creta, ctiàtti ipfa ratio quodam modo loqiiitur , ecclefiafticum hominem, qui divinis legibus femere & amare , te ab iniquitate feie avertentes , honcfta vivendi exempla effe confucfcent. Cete­ fe te animarum faluti obftrinxit , caftitatcmferum quando ingluvies, vinique intemperantia, dari oportere · Quomodo enim alias , juxta non paucos obnoxios habet atque deledat , quo Pauli aamonitionem , prsftari pollemus, utadhsreatnusdominoabfqueullxdiftraâione? Cum ». ftr· 7vitio cum omnei, tum clericali ordine initiati,] Deum graviter oflendunt, ideo nobis tc fande enim corpus noftrum templum fit habitantis in · fynodo vilum eft, huic turpitudini ante omnia, nobis Spititus fanâi , quem habemus a Deo , tc noftri negamur elle juris , qua ratione fiep utpore multorum malorum fonti, medelam ad­ poteft , ut tine Dei injuria in alterius rediga­ hibere. mur poteftatem . Siquidem ctiam maritusjproDt tltrittruut tumultutiu. prii corpdr i» jus non habet , fed uxor . Quid igitur juris nunc Spiritum fanftum in ecclefi* Icrvishabere dicemus, qui corpus fuum, fcorti E per illeccbrofum concubitum fecerint membrum? Porro ebrietas , ut palam eft, in (ignium flaHxc nimirum folicite penficulantes , vifum fuit gitiorum incitatrix ac fcaturigo, qux in cotneflanobis ac toti fynodo , non obftante priori con­ tionibut te conventiculis dominatur , ecclcfiatra concubinario» mandato a nobis emiflo , de fticum gradum fumma cum turpitudine paflim integro admonere , ac illos per Chriftum roinfamavit . Quod perpendens reverendiflimus f arc , ut qui hadenus caftitatis vota non viodominus nofter , quam tetrum te abominabile averunt , ftudeant ad ultimum ulque terminum m fit, cum in profani», tum in facerdot ibus vitium, vite , incomparabile bonum ne amittant : me­ quamque periculofum , rixis nimirum , crdibus mores, quod aguum immaculatum quocumque atque vulneribus fcatens , quod confclfionum ierit , comitabuntur. arcana fepeeffutit, judicium, mentemque per­ Crtetum quicumqne camis imperio , quo ni­ vertit, in quafcutnque denique libidines, pecu­ hil poteft hujufmodi accidere indignius, vinci fe palb funt, confpurcatifque per exofamDeoimdis inftar ratione privatum impellit atque exagipudi- a CHiurri !«♦»· CA SOLUS V. IMrilL C ■JJ—r JM» COMCllIDM ,TSP- Tr>vî«bnsi I. CK?mujlJ J i S© ' Amk> pedfritiam membris, h contumeliam (actonun A non ferendos reverendiffimus uni & fynod» fe- χΝΜΟ QNiam myflerioru· abuti nou verentur , Ulis nimirum natus dedarat, (cd per officiales in vincula quo- chBjsti Mas* aba&isejaimodi iaoMuincntia latrinis , pic couque conjiciendo» decernit, quoufque dvmonma, «η»· falimos i quoniam Dens benignue tc msfericors magiftrorum videlicet fuoram , lufarris ac illueft ] nt iccuodum-hujus (anoifluhp fynodi deCombat liberentur . cretu· , fe ad integritatem totos convert tant , poruiteant , culpam dcpreceurar , erroDt eftfittit. m fui fcniam apud Dcnm le Domines confects. tart. Γ Vil. Verum ut nullum facinus turpe, finccacod·monum inftindu admittitur , ita etiam religiofa profeflio illius inft»·ratione, in omnibus pene pro­ III. vinciis , a quibuldam votorum lanâorum obli­ tis, nulla ut ab enormi kelere.c-vcaot. Porroxelipifcentes , & ad ecclefiam matrem redir· ultro B volente* , quatenus ad respublicae Chriftian* utilitatem fpcâare cognoverit, placabili Scpropenfo animo , ut ove* perdita* At filio* prodi­ go* , revere nd illima illius gratia recipiendo» pollicetur, Qrdinnm cxflortfiont/, X· . canota* V. , _ 1MFKB. ratiofe rogavit , Λ ut ipfi qui Incerne eflentin“^5fj^ omo Dei , ita fefe compararent , ut virtutum CHRISTI vero* Sc «ternos radios (obditorum OCtli* in- »»♦·· ferre poflent : nam dubium nulli elfe , fi quo­ rum id maxime intereflet, tum ob generis fplendorem, tum propter ecclefiaftic* dignitati* emi­ nentiam , fefe tale* prcftarcnt , quales haberi Sc efle cuperent ·, fore , ut inferiores hominum ordines, bonorum exemplis commoniti, advintutis pietatifqoc ftudium ardentioribus animi* raperentur . Quare ante omnia bonis operibus « beneficentia, lobrietate, modeftia in fçrmone, converfationc , atque mutua caritate . divites atque locuplete* fieri ftudeant , bonaque ftudia promoveaqt. Er nimirum divitia* immortalitatis gloriam merentur , quando extern quidemres, omne* occupatione* atque ftudia , nihil quid· quam (olide beatitudinj* merentur. Sedhecreverendiffima illius gratia ad morum qoalemcumque inftitutionem latisefle putavit . Quod vero ad graviora incommoda evellenda maximppere requiritur , illud ordine quo (equitur propofitum fuit. In primi* reverendiflimutdominas nofter a fin­ gulis certiorem k fieri poftulavit de hercuci» u(tiiam in tota fua dioecefi palam aut abftrnfe ver­ antibus , vel in monafteriis five collegiis , aut agrorum vici* deliteicentibu* . Deinde audite quoque a fingulis indicio faâo poftulat, fi olquam inveniantur, qui catholicam religionem, eiofque facros ritu* oppugnant . Tum eadem obediendi religione , paternitati fus paftore* infigniter illiterates oomjnatim patefaciant, 8r il los qui ecclefi* dofirinam adulterant, aut facrameata perperam adminiftraot, aut vitam pecui­ nam bonis odiofam ducant , manifeftent : fup» preffi* minime perlatorum cujukumqde ordinis nominibus , qui aliqua hujufmodi nota fuerint confpcrfi. In fumma , quia ecclefiam Dei gravem ma­ culam rugamque habere non oportet, quam epi­ feopi vigilantia tollere poflet ; ideo ufuratio*, fimoniacos, aleatore*, perçu flore*, vinolentos, iniutiatores, ac contumeliofos, calumniatore*, ad hxc ecclefiis cenlu* denegantes , aut *dituum pcrniciofutn agente* , calamitatem egentium floccipendcntcs, quive peregrino* demonafteriorum xenodochiorumque limine arcent, aut quo­ quo modo ecclcfiafticam libertatem corrodunt Bc opprimunt , necnon alia , cujufcumque fint claitis, dedecora admittunt, eos omnes revere*· diffimus fibi indicari nominarique petit, quocujulque dcfeâui idoneo auxilio pofthac mederi poflit. Archiprcsbyteri vero , qui Sc decani rurales appellantur , cum ad fynodi conceflbm admiA tint, etiam Ar cum pallorum, &fuiipforumof­ ficii rationem reddere reverendiffimo domino noftro jubentur: quandoquidem ad eo* pertinet* publicata fubJitorutn deliâa corrigere, anima­ rum cur* confulere , omne* pura verbi Dei do­ ctrina pafcere , milcros atque calamitofos coaiohndo fufteptare, ecclefi* m omnibus beae p cujufcum- Λ CHBUTI IM*. quo sonditionh fuerint , ignominia cum omne· dr finguli om­ ftes, in cedcfiaftico corpore graffari cernantur , nia fanâa, pU , bonefta ac laudabilia promit­ qu* properam aeque citam fenarionem depofcunt, idcirco auxi liatricem manum diutius dif­ terent » atque ad commanent patri* tranquilli­ tatem » qu» Dei dr ejus filii Jefu Chrifti puro ferre non licet, fedquodlcdit canonico enfe ea cuba , dr vivendi integritate facile paratur , fctodcndnm eft, ne pars finccra trahatur. Qua­ concocdibos voti· confpiraflent * feque una jam re cum animum advertimus , dc caufem quae­ voce Celare* majcftatis reformationi fubmirimus , cur pleriquc ecclefi* miniftri , It ver­ Cfienc t tandem ad reverendillimum dommum bi Dei difuenfatores, ceterique de altari viven­ tes hac noftra tcmpeftatp non modo contemnan­ tamquam ad unicum publice felicitati· patro­ num , omne· ora vulturque verterunt . Preca­ tur a plebe , verum etiam in odio jam diu bantur autem ut opem ferret , damna tempo­ aAie fuerint , nullam aliam evidentiorem ra­ rum perturbat ionibu» incufla ,'dr ccdefisftica tionem reperiie potuimus , quam vitam evrumdem , a connubial i indulgentia nihil diprivilegia , partie per vim potentiorum mifere vexata, partim defenfionis inopia etiam erepta, C ftantem . Qu* fane culpa , ut in primis diviqareferciat, atque in integrum fua amplitudine rcrum rerum traftationi plurimum officit , ita ftttuat . Etenim proditum efle fecrit literis, neetiam ecclefi» Dei , ilhnfque fervis contem­ ptum odiumque haud mediocre parit . Q»od que id reverendiuimam gratiam eju· ignorare, neminem fui· militare facultatibus , « prsrcequidem vitium ubi cognovlmae in noftra dictptum ede , nt qui fervirent altati, etiamdeal­ cefi paffim temporum licentia , officialium­ tari viverent < quod quidem perauguftum faque incuria , ur xizfnlam agrorum negleân fenm feret, fi ecclefi* liberta*, fi proventuum fuccreviflc , falcem iacrorum canonum , conintegritas confervetur incolumis. Poftremo & il­ flitutiouemque veterum patrum , tum ipfius lud patre· orabant, Ut illius reverendiflima pru­ quoque C*faris reformationem , ac fyoodi dentia pmcipuam curam espenderet, ut officianoftrcque auftoritatis cenferam , ne poftrios naffim pnaficeret orthodox* fidei tenaces : hac amplius crefeat , adhibendam efle cenluinam illi· vitiati·, apoftatarum petniciofe dogma­ mus : atone illud quidem hoc eodem mandato ta , illorum diflimulatioae glifcere . Poftquam faftom efle volumus , quamquam deinceps fitb*c patres dr pio dc fincero animo locuti citent, pius fs&uti fumus , prnfertim cum intelligareverendiflima ejus gratia , prout debuit , om­ D mue t *ihil *quc dedocere hominem divinis re­ nium in religionem affcâu· unice comprobavit. bus militantem , quam ea qmr carnis funt feDeinde petitiones , quantum per stateon lice­ âati. Quate etiam nunc vobis edicimus, quot­ ret, ac divina gratia adfpiraret, fibi in primis quot hanc, tum ecclefi·, tum vobis ipfi·ignoBc femper cur* futuras promilit .· neque dubita­ miniofam notam contrasiftis , qui qmdem ί·rent , quin rcipublic* fu* felicitati, cujus falu­ cris initiati cftis , mandamus , atqne proripi­ tem divinitus commendatam fibi efle iciret, ita mus, nullo ecdefiaftici ordinis gradu aut ftatu profpiceret , ut omnia illi adverfantia impedi­ excepto, ut infra novem dies vos ab omni conmenta , incommoda atque offendicula , prout cubinatu, imo concubinatus , atque incontinen­ notariorum, (umma cura dc fide , accedente om­ ti* iufpicione omnioo abdicetis, procul de do­ nium conccffione , excepta client , feverioribus mibus ac parochiis veftris cjuftnodi offendiculi exeeutionum telis , · reverendiflima fua gratia fexa , vifij his prnfeotibus literis, exterminantes ; confotis , escifa , penitufque iabi au aliquando neque pofthac unquam deprehendamini cum futcognofcerent . peai», autparumcontinentibus,sututatepetufcis commercium habere . Erunt autem ii novem E dies, in fingulas triades peremptoria atque canoca admonitione vobis indolti , quo fit moveri extradendique fpatfom » Qpod fi quifpiam ve CONTRA CONCUB1 N AR1OS. ftrum, vcl quicumqoe iUi fiat , interea loci a ic non fegregaverit probrolam confccratis cjulmo7mm«s Dei XV4Z1M Je»ii e Trtvnti tirltfie ertkirfifnfet , ferri 4·μ·ιμ iuffrii fer Gellieer di confuetudincm , fed pertinaciter tamquam f rtfu» ^trfietreft ertkteectUeriet et trin· ad fserum pergant adbarmeere , illi fefeiantab •tfr tkSe , CT ftfeUt (nieielu officia pariter te beneficio, fecundum dift* re­ «sqfas ,CT eatfqiarurum fertriielieetetu rttltfie· formationis tenorem , fofocstfsonis fententia , re* , eUecAer , fritrilet , frtft/ίιίι , décaquam hi fee in literis in.illos ferimus , (obmo­ •is, rom nreliiiu» roasdrviNr·* rrSvrifus , vendos : faemio· autem » hajnimodi concubi­ natus infamia confporcat* , nifi domibus caffenretit , «r mu cuvutm , elüfpe ertltfiefiitit P*A*is , tieltetii * tiitKtjh etjfre Trtetrtefit t rint , 8t confecta iufocâaqnc libidinum diver1.11 5 lotia CMe.Cen.Tom.XXXn. mNuc P ·"·♦· 1354 f«iyam violentiam, qua hoc genus luporum grafatur , reverendiffitni principis giatia , acerba prefenti* decreti vigorem Se poenarum tdiôo expreffarum cenfuram ftatuit. In nomine fanâ* anhnadvetfionc reprimat , lingularem commiffarium ^d iftiufmodi hominum inquifitionem & individue Trinitati* , Patris Ar Filii Ar Spi· decernent ; cui tine metu inter vititandum op- £ ritus fandi. Arnen. Îtimentium nomina defignabuntur , atque iu Aâumin publico fynodi concilio Treveri, emum a fua amplitudine cogniti , ecclefie cenfari* t canonico Ar Cofari* decreto damnaanno domini moxlviii. menfe Ar dic ut fupra. CON· t • 1X7 mE* CoKCUtUM CotOHlBNSI II. ijj8 35H5-C ONCÎLIUM COLONIENSE IL —~ »t«T| mûri Auâoritate Adoiphi Arehiepifeopi Colonienfis pro reformanda ecclefia ·«* indiâuîn anno mdxlix. tempore Pauli papa: ΙΠ. DECRETA CONCILII PROVINCI ALIS COLONIENSIS, Tub reverendiffimo in Chrifto patre & domino Adolpho , fatidte Colonienfis jecelefiz archicpifcopo , facri Romani -imberii per Italiam archicancdlario > principe clc&ore, VVeftphalir & Angariae duce, legatoque nato, celebrati in quadragcftma anni mdxux. Cantat ytiatat, titviaa Jeveatt timeatia Rmm- A vifos ftesaminatos, eorumque relatione nobis ιμτμμ inferatar fenfer ^tafaftai , ac r»« falls , cum illos pnediâ* formula reformatio­ nis conformes invenerimus : Proinde ipfos ca­ Gerasaaii» , Kffaaiaraat , imi/fM Sitiita , Hierafahn , Haafaria , Dalnatia C net ia , nones fjrnodales , ratos & gratos habentes > & ftc. artkieiax ,Anftria , dax Barfuadia , Bruquo ad opus eft» ft per nos fieri poteft ac de­ baatia , 8ec.vetnti Habffariia, Flaairiat Ti~ bet , approbantes , ft decreto noftro corrobo­ relit , 8k . aaiverfit (T fiaptlie friatifèkat terantes, imperiali auftoritate noftra , & qui alefiafinit (X fatalarikut , artbiefiftfit , tfifalias fungimur, vobis omnibus & lingulis. iccmm f fralaeie , daeikat , nanbieaikai » r«*trio ft fub poena gravis indignationis noftra, ftki ,. kanaikat , aekilAat , nilitikat , mlift aliis pernis noftro arbitrio imponendis » hu­ iarikat fr^tÜii t futfliiAei , vieeiltnint , jus ediâi noftri vigore prreipimus ft mandi­ tafitllaait i napfirattkat , teafalikae , jaéitimus , ut ea omnia provincialis hujus concilii kat , efftàalikni , aAveeatit , frecarattrAat , Colonienfis decreta , in omnibus fuis punâis » einikat , etnnaaitatAat , CT anaikat alüt B claofelis , articulis , K fententiis , ft verborum expreffionibus eo modo , quo illa quemlibet aefirit eot*opprimant » gravent . Quin potius iL os ft ilia in fuis privilegiis , jurifdiâicmibtfs, dent » c grege propnlfandos ediderint , & no­ bis obtulerint, auâoritate noftra » quatenus ex­ ft rebua confervent *ft tueantur. » &- tam H , pedire videretur , muniendos , ft in cicrcutioquam vos alii omnes fupradiâi , contra prsrnem mittendos. Nos vero eofdem canones pri­ mifia facere feu amentare , neque prmfdmatis, mariis noftris confiliariis , ft aliis rerum theoneque ab aliis fieri antvttcntari finaris, quo­ logicarum periris, ad id fpecialiter pee no· de- E vis quofiro colore feu prsttextu t quatenus pi­ putatu , propofitos, ft per eos dilige ater rcnas fupradiâas, & alias in formula memora­ V ta UJ9 Conchium C oloniknskIL ijtfo ΛΗΝΟ τ· reformationi» a nobi» prupofit· , * decrecilio Tsidcntino , quod feliciter inchoatum , "linafT* ac feffiouibus aliquo» habitis . celebre jam U· cHRltri CHMSTVtis provincialia fynodi Colouicofis cooteataa » ftum , acceflu omnhim Imperii ordinum, qui fe »»♦»· prater eai quqa alioqei canones , te leges in reverenter ci fummifvrant , potentiffimum ac violatores per ionarum * rentes ecclefiaftifarum decernunt j malueritis evitare . H«e eft efl i τη ' falubenimum fore credebatur , cujus progreftn floftra fententia fe. ferta voluntas . Datum in fperabamns nancifci opem fe vitea juftaa , qum erroribus iftis fe vitiis radicitus extirpandis lutoppido Btuxellenfi* ducatus noftri Brabantia , impreffione figilli noftri » quarto Nonas-Ju­ ficerenc, ejufaue aufeorftate » qnm apud omnes lii , anno a nativitate domihi iupra fefquimft- ’ maxima eft. iubfatum iri, non in noftramodo lefimum quadragtfimo nono, rtgnorflm noftrodiocefi fe provincia, verum etiam toto orbe Chrirum , imperii vigefimonono , fe aliorum om­ ftiano, quidquid uipiam irrcpfit malorum, fe ecclcfiam Chrifti priftinum Inum nitorem , eoo- nium trigefimoqutrto . cord Ia atque unitate redintegrata , recupera­ turam . CAROLUS, I Qu» fpet cum inespeAata contentione Inter r patres do tran .ferenda concilii fede fuicitata , wdd maaZsmw Ctftrttfi ctthtlite nobis pene eriperetur, atque in longum tempus mejtfigtit frtfriui. extraheretur, non fine tnetn graviorum pertur­ bationum in republics Chriftiana , ea omnibus Vid. Anton. Peren. nobis, boc eft , ecclefiaftici ordinis Ratibus , conftcrnatia , atque ia mete conftitntis, adfuit Obemburger fubferipfi . eius, qui conatibus retigiofis fe piis nunquam decft, Dei, a quo eft omne bonum, coofbiatio, UHOLVHUS D£I GMTU , CsEnimvcro mifencordiarum pater Deoe , qui mIvtittfit tttltfie λγι hirtifttfit i t ft tri Remuai per dedit fortiffimo , InvidHfimo , feliciffimoqae imferii ftr ktlitm trtbitMttlltriti , friettft religionis orthodox· propugnatori Carolo im- viâmte peraror! noftro de ccelo viftoriam , ut hoftiom *· tltft* I'vtfifhtlie , O' ^tKftrut ittg . Ζ«χ repurgare > fchiftentio ni bu« politis, duobus tantum aniculis ad mataque, quibus mifere, atque adeo, ut in ea concilii definitionem rejefeis, doArinam catho­ jam aftum de fide catholica potuerit videri» di» licam , traditiones fe ceremonias , condonato­ fcerpebatur * tollere » fe ove« nobis creditas ia rum bona parte , unde pendere folebant , re­ unum ovile Chrifto colligere » pro virili adni» damante , receperint . Œos cura Deo fe ecteremur .. Eaque de caufa in primis lupos » pro D defis , quantum, in ie erit imperator piiffimvr boni paftoris officio , ab ovili dominico abige­ lucrifeciflet, atque in plenioris unionis ac con­ re « fe omnis mali originem , contionatores cordi· fpem aoduxiflet : ncceffe erat , ut fir­ feâaiio» , pernicioios illos hominum fedufeomiori» illius ac folid· fpei offendicula quoque res. ditione noftra protinus , quamquam non tollerentur . fine difficultate , ejicere fategimus , iubft itatis Quamobrem animum appulit fe ad cleri cor­ catholicis fe incorruptis verni Dei concionaruptos mores reformandos, quo beoefaâis fuis toribus in eorum locum . Qua ratione plu­ obmutefeere faceret , ut apoftolns Betrus ait , ’· ‘I'*· *’ rimum quidem profecimus . Etenim progrefimprudentium hominum ignorantiam fe qui , font hujus cancri hoc impetu fumus remo­ carpere clerum tamquam malcfsAoresfolcbant , rati » fe catholicis aperuimus feneftram rurfus confpe&is bonis eorum operibus glorificent rcfpirandi . Non tamen h· fcop· purgamen­ Deum io die vifitationis . Deditque negotium tis iftis fufficiebant penitus everrendis i jam qtstbufdam theologia piis, eruditis, fe Deum ti­ enim hurefeos malum altins, qu· eft ejus na­ mentibus , qui formulam quampiam , ad quam tura , fi «erat radices . quam ut potuerit una reformatio cleri videretur inftituenda , justa fafalce fctncl demeti : ac hsrebat iu mentibus crs kriptur· normam , antiquos patrum cano­ ac penetralibus hominum , unde neque vi ex­ nes , fe reâ· rationis judicium , conciperent. trahi . neque pcrfuafiooe faftbdi » aut frnfim Hanc Calar acceptam tradidit univerfis ecdefiaratione unquam cauterio pungi atque curari ftict ordinis ftatious diligenter expendendam , fe pateretur. qui annotarent, dicertntque quid qua tatiooe Durabant quoque abufisa fe mores corrupti, repudiandum fibi putarent, quidque twMenquibus ecclcfiaftici ordinis pars maxima dedita * dum. Multis igitur confuitatiouibus ae dtlsbeinfirmis erat offendiculo . fe ut male de reli­ Tationibusprivarimfecommuniter habitis, quigione laid ientirent, caufa i at vere quadraret buCdam in formula espuoâis, alii· motatis vel m eos quod in evangelio dominus adicit : Fa additis, tandem communi confeofu eam proba­ -vslw » f" taliftù eU**tt ftintix , qucdam fetninaria miniitrorum Aprslatorum ecclefi*. Quibus ' *’ florentibus, floret ecdefia doâotibus tt mini­ ftri» I negleÂu 8e contemptis » ecdefia qnoque B sniniftris idoneis deftîtuirar . Neque enim ut olimin die pcntccoftcs repenrino Spiritus fanât afflatu, aut velut fungi calore folis csciti, prodeunthobis paflim theologi fubito, led exerci­ tiis longis , ciuldcm tamen Spiritus unâione, formantur in ‘fcholis. • “ Quibus rationibus ( com ftabilcm reformatio­ nis cxccutionem meditaremur ) permoti » no(Irarum efle partiumput|vimus » ut Icholas theo­ logicas apud univerutates, collegia Amonaftcria magna cura, cum primis concilii hujus au$oritate , inftauraremus : nec has modo , verum etiam ludos triviales & pudagogia , unde non 5>arum malorum per hanc tcmpeRatcm ineccleiam defluxit, repurgaremus . Qnapropter ha- C bita cum capitulo noftro , & reverendorum comKroviocialiomepilcoporum legatis, ac fynodal ius hujus concilii patribus, matura deliberatio­ ne , confentientibus & adftipulantlbus eis omni­ bus , de ftùdiorum inftauratione ftatuimus te ordinavimus in modum fequentem. T’ IJty Auras eft . Pertinebis autem examen pcncipuc “TffiST ad ordinarium , qui ordinet per diceccfin-viroa (gaini idoneos , quibufboc negotii committat . Nec, um abs re fuerit* fi examinentur quoque in civitati­ bus a pitlatis te redoribus ecclefiarum » qui ichole prêtent t ruri autem apaftoribus tt deca-nis ruralibus idoneis dr eroditis. Vifitatoresve-. sotte faâo cxsmioeinquirant : tt fi contra banc formam fint aliqui admifli, rejiciantur» pnscipimufque te mandamus magiftratibus, sedilibus ft proviforibus, qui Icholas fuis impenfis erexe­ runt , ne propterca examen hujufmodi quovis t modo impediant, alfaqui centers ecclefiaftica te 'aliis remediis opportunis coercendis. Qaa ertti ia triatiu, O' paid ia tyataafiit fiaditraat fia aaraerfi tardai dactri deleat. Λ II. Paflim ludimegiftri ingenia juvntutis , qu· primis 1 iteraram rudimentis tt artibus mino­ ribus expolienda fafcepcraut, depravant . prsrpoftera docendi ratione quidlibet, ad eruditio­ nis fu« oftentationem, quibuslibet promitten­ tes : te cum eacyclopadiam quamdam omnium difciplinarnm , velut in fumma compccbenfam invenibus polliceantur » non abfque aliorum profeflbram elevatione , nihil tradunt abfolntum atque perfcâum . Qua re ingeniis coram imponunt » qui tali accepto prrguftu , conti­ nuo fc abunde omnia tenere confidunt, ftudiaque graviora faftiditfnt , & nunquam perve­ niunt ad frugem maturam : ex quibus officinis prodeunt nobis imperiti medici , hominum te­ merarii interemptores, & jurifperiti omnia per­ turbantes , novatumqoe religionum auftores gloriofi theologaftri, qui magna ftoiiditate non QUOD JD ΐχ S T ITUI X D Λ M verentur velut e tripode Apollinis, de dogma­ javeatatea» ata fiat adaeitteadi , aifi de fi­ tibus ecclefiafticis fc religionis veritate pronun­ de , aurigat , C iafiitatieae faa friat tiare atque ftatuere , cum iolidi nihil fere de eaaatiaati , eis fint afleeuti · In.ercft autem ecclefi·, quo­ modo facerdos , quem populus velut ducem icI. quitur, 8e a cujos ore, ut in Malachia dicitur, Μ4μ*·>> legem Dei requirit , fit inftitutus . Siquidem ERCEPIMUS fcAarios quofdam condona- D Suantum ex ecclefiarum reftoribus, bene aegratores » a nuperrimis comitiis , cathedris, atim divinis literis imbutis, boni , tantum a quas invaferant , deturbatos , incertifque fedi- non reAe inftitutis mali folet eccleG· plerumque bus vagantes nunc magifteriis inhiare fcholarum, evenire. Quemadmodum te in rcpubllca de me» fcoperam luam inftituende juventuti paflimvendicis te joriîperitis res habet. Ea de caala triviis ditare , ut quibus non datur amplius graffari pu­ modum efle dandum centeimus, intra quem ie contineant: ftatuimufque, ut in trivialibus non blice , & venena fua e cathedra ipargere , tcocrc ea juventuti inftilient, quo cuniculis talibusecnifi grammatica, poetica, rhetorica, dialecti­ cs, arithmetica, À qu· hujus generis tent tri­ clefiam Chrifti luffodiant, quippe quod e juven­ tute , qui oiim regant ecclefias » fc gubernatio­ viales tt liberales artes : Dominicis veto ttr fe­ ni admoveantur rerum publicarum, videntur fo­ ftis diebus , literalis evangcliorum tt .epiftolare potilfimum ii, qui nunc dant operam literis. rum , hymnorum , pfalmorum , parabolarum Quibus corruptis duiabit hoc malum multo tem­ Salomonis , te ejufcemodi factorum librorum ex­ pore , atque in multos transfundetur, ut veren­ politio, pro «tatis illius & ingenii capto unda­ dum fit, ne fi admittantur qualefcumque in lutur . Quamquam dialeâice etiam rcqoirk utem dis literariis pracvptores , gravem inde atque E di (putandi, quali exercentur ftudiofi sn gymnaJfiis, fine quo ars ipfa*>tiofa eft. Poterunt dc lin­ indelebilem accipiat rcfpublica Chriftiana corMptionem - Idcirco nos, quibus non minor ad­ guarum rudimenta in trtyialibus doceri. Ceteram bibenda eft cora, ne iaftituant illi male juven­ cxaâa atque abfolut< artium tt linguatum co­ tutem in triviis, quam ne populum e fuggeftis gnitio ratioque tc reliqua philofophsa, phyfica corrumpant, communi omniumconfenfu (latui­ stem tc aw'medica, jurifprudcntia, Atheolomus tt ordinavimus, neminem prarceptioni tri. 5ia fcu feriptura facra, non nifi fa probatis ace­ vialium Rudiorum admittendum efle , nifi qui tariis , & catholicis univerfalium ftodioraoi fit de fide tt religione fua, devita item & mo­ fcholis exncAentur , doceantur , ac tradantur: tibus , probo examinatus , te confthcrit, tibi­ nifi quod tneologia etiam in monafteriis opulen­ nam gentium fc apud quos fit ipfc inftitutus. tioribus A collegiis canonicorum juxta reforma· Neque enim parvi retulerit , a catholico an a tioais formulam debeat doceri. * febifmatico fit inftitntus » qui juventutem do» P Qau ΑΜΝΟ CHAISTT Concheum ColonisikiH. 'iet** ïjtfj A quorum animas cor* noftr* a Deo com mill* an MO font, potifiuaum verbi Dei ttaâatpribM, (ub CHKttTI anathemate , quod alias incurrant , ut (ibi cas ><»· * vcant, non modo ab hic qu» ex officina vene­ runt Lütheri, Buceti, Calvini, Oeco lampadii, -III. Buflingeri,. Fraocifci Lampert i, ft Philippi Me- AamfigM* fatereft quoque reipubiic» Chriftian», quahochtbonis, quo» conftat omnia iua fcripta'xd ·βη“» >*· les audores juventuti-, impietatis juxta ac pie­ decipiendum tt feducendum homines a vera ft- aîXuMntatis capaci , prelegantur , ot rediffime refor­ de edidiffe .· fugiant etiam Corvinum , Capi- «eiiix» «* mationis formula monuerit , ne libri obfccetonem ,'Brentium , Pomeranum, Pclbcanura, “Μ·*· ni , fufpedi , aur contagiofi, eorum qui per- . Mufculum » Sarcerium , Ac Chriftophorum Hefidi» fu» virus, religiomfque Ae pietatis odium gendorphinum, Ofiandram, Spangenbcrgium, tener» juventuti fuis feriptis inftillant , led Oldenaorpium. ; Hermannum Bonnam , Hetantum cafti , pii , Ar religioni orthqdox· dkmcm, Ac eius in ecclefiafticam htftoriam pe-‘ confentieatcs auctores praelegantur : quod ju­ ftilentiSma iupplementa, chronicon Sebaftiani dicium cum non Gt penes omnes , ftatuimus B Franck, Ar quidquid ejus eft farine, donec ple­ nullum anftorem in trivialibus ludir prelcgcaniori catalogo libros contagiofos per hanc temdum , qui non fit a decano artium vicin» Ac pcftatem editos eis indieaverimus . catholica univeriitatis examinatus , te ad pns* De ftefajh tMuùih mitttniif eà fait* uuiver/legendum juventuti adtniflui . Aut fi procul diftent ludi ab univerfitatibus catholicis , exa­ raruaa men i Ae admiffio pertinebit ad vicin» civitatis praftsntis eruditionis pralatum, aut alium ali­ V. quem dodum virum , cui epitfbpus illius dictccfeos hoc muneris delegavdrit . Quod vero Ne quod in formula reformationis juxta fan­ dorum patrum decreta falubriter inftitutum eft bonis Ae receptis audoribus repudiatis , qui­ dam glori» aucupanda ftudio , nova quoti­ vitio vel collegiorum vel adolefcentum canoni­ die grammatica comminifcuutur, Ar adolcfcencorum evanefcat , decernimus Ar ftatuimus, ut lium ingenia fuis figmentis confundantur ; dent collegia uni, duobus, vel tribus, ut mul­ omnino prohibendum Ae vetandum' ccnfemus. tus' vel exiguus feerit perfonarutn numeras in Maxime vero omnium fab anathemate inter- C collegio, bon* fpei acftudiofisadolcfceutibus, non minus quam triennii tempus, quo poffint dicimus Ae prohibemus ledionem eorum libro­ rum in triviis qui ad feducendam in pravas in ftudio potiffimum theologico verfari : tn quo opiniones juventutem , aliud agentem Ac qua­ fi laudis aliquid obtineant, tempus eis proro­ tentem feripti videntur . Quales funt quo­ getur , atque interim percipiant integros pre­ bend· fu* frudus , quotidianis diftributionirumdam grammatica , dialectic» ie rhetorica ioftitutiones, io quibus exempla fiere e pravis bus exceptis , aut falrem quantum ad vidutn Ar libros neceflarios fufficiat : nifi de competen­ advetlariorum dogmatis petuntur, quo juven­ tus incauta barefum Ac ledarum dogmata fi­ ti fubfidio fit olim per capitula ftudiofis prp4inal cum altibus imbiberet. Quales item qua­ fum: dum tamen certis teftimoniit fingulis an­ dam familiarium colloquiorum formula , in nis ad collegia mittendis conftet, nec perverfir · odium mooaftici inftituti , Ae ceremoniarum moribus eos deditos, nec ftudia vana, qu» ad ecclefiafticarum contemptum , compofit» at­ ercleftc edificationetn non conferant , fedari; que eflid», quarum pixcipua vis eft, animoa committendum enim non eft , ut cultui divino dedicata ftipendia , in hujuicemodi canonicos juvenum corrumpere, Ar jam a teneris eos ab hujufmodi pietatis exercitiis , ac vira mona- D dy(colos erqgentur . Debent tamen curare, ut ftic* inftitutis alienare . Dabimus idcirco vi­ ipfis abientibus , alii eorum in divinis fupros aliquot pios Ae dodos , qui ferant judi­ pleant vices. cium fuum de sudoribus, quos juventuti potiffimum prclegere conveniat , co (que com­ Dt ct»ti9Kt fxaa» dare Jthent eeittttuli fits , atque ad ufam privilegiorum huiufmodt juxta apoftolici privilegii tenotem , contra nniverfitati* recipiantur , aut fuorum brocficio­ non parentes procedant : alioqui negligentiam eorum deferendam ad fammum pontificem , & rum frudibus eo pretextu gaudeant : nec re­ cepti ipfis privilegiis ft beneficiorum frudibus petendam provifionem , qua huic cafai pro­ uti finantur, nifiquamdiu caufa ftudii perman- D videatur . ierint , ft (pes fit, quod exftudio fuo frudum uberiorem in ecdeGa Dei fint parituri . Qui £ Λ LT X\0 M £ A /0 , U veto defides ft otiofi comperti fuerint » ab co«va/rfured** rtfnutittii txttttinan tumdem privilegiorum ufu ft fru&unm perce­ atteffari· , f—Λ ft «*W •riiMgJtnet, ptione repellantur. B Ae rbeaZsp fti dsreer , IX. i» ttUefih a/rade. ' I Einde vifoL nobis fait , ad ftabilem ft D duraturam ccclefiaftici ordinis reformatio­ Qoo vero ic reliqui five canonici five fica­ nem comparandam , neceflàrium efle , ut ini­ rii , capellini » five chorifocii , cantores quoque, tiandi facrisordinibusrite^xamioentur .Hivero, ira cher»lea collegiorum , qua extra univer* qui ad praelaturas k regimen animarum aflumnnfitates., aut in univerfitatibos , procul a fchotur, novo, eidemque rigidiori examini fubmitlis fita funt , habeant etiam occafionem in fa­ E tantur , propterea quod mortales omnes fequi erie difcrodi te proficiendi ,· decernimus ftftatui* faum genium quotidie experiamur , te afinum asus, utejufccràodi collegia fingula , aut fi vi­ manere afinum, etiamfi exuviis leonis induaturt ciai fint invicem duo aut plura , fimul alant atque ita evenire, ut cum vitiis dediti homines af■ theologum aliquem docentem « vcl bioos , qui (amuntur ad dignitates ft prolaturas, vertant di­ hanc operam inter fe partiantur, conccffionc frugnitates & curas non quo oportet, fed velad ava­ dhsam unh» prebend* » audoritate apoftolica in ritiam implendam, vel in ventrem fagtaandum, aut ad faftum ft pompam : quidam etiam ut hi hwocufum (opprimende : aut fi illa non (officiat, waioM beneficiorum vcl vicariarum , quae nullam luxu ft deliciis vivant. Qnibusprofedo rebus fit, vel non adeoneceflariam fisndionem requirunt, ut plane in diverfem abeant officia ft munera di­ judicio vifitatonim epifeopaiium decernenda ar vin* juffionis, nec ferre ulla fit animarem ft re­ confidendat fictamen, ut frudus prebend* vel rum ecclefiafticarum cura vera, fed imagines tan­ ftipeaditi dividantur fecundum numerum ledio· tum ft apparatus : nec foria bcncioftituca refor-i matin- ------- .... .....r.............. t.. .. > v . . . mu. CoMciLiuM Cotomiiff· Π. vfO iJ7° Amw amiMfe euocudo, fcd oujo* fa dies moram ft A quemadmodum fafaafeodi mntrimrafa tone moclamatione perato deaaadaatar* itamajoriboe <»a.HTT doâriaocorruptela. Quamobrem fa priait ft*. «H*· tuimus , ft ordina anus, ae qofe ad facrorum or­ ordiaibes faataadi trim proclamatinne iwm tientar faecekfia punchto, spsam fahatitanc , dinem pescsprionim admittatur, nifi diligenter examinatus oefidequam teneat , de aftcâuqoo ad percipienda impedimenta , fi qua fast , qoas debeat parodist epifcopo eat officialibus ejoe fidncatar ad petendos ordfaes » de (cientia qusa caificarc) obi tames aroclamatio talis commode fofficiat ad ordfait, qnem petit, mtoifteria ex­ plenda , de moribns ocdiaem decentibus , A fieri poteft, nee verihmilis fit omtos . ne male­ voli homines clericos innoxios dinum iaficeptfoee deterreant. autt legitims. a majoram or­ «dd pea pertinent earrasrp. ' Ae Mfert IL Quoniam vero difficile erat · ubi funt magam ecclefia ft multi ordinati , epifeopos > ad quos B emmiaatio proprie pertinet , hoc negotii per fe obire , oljm ea cora ia quibufdam diecefibus tn icholafticot cathedralium ecclefiarum , ia alita vero in pnalatos alio· relegata eft , quibat jam examinandi jus eft quafinim, ft majora quam ceteris canonicis ftipeodia ab ecclefia decreta t ve­ rum quales nunc fnntpleriqae fcholaftid, ft illi penes quot eft examinandi poteftas, jura quidem fua tuentor., nec tamen doceat juventutem , ncc examinant": Officiumquc * curat alias aliis , non mu Iro mdioribas , examinatoribus inter­ dum delegant: quo fit, ut alio in alium hanc cu­ ram transferente , aut nulle, aut perfunâorûa ft admodum frigida fiant ordinandorum examina­ tiones . Quem defeâum fupplere cupientes, & C examen adfua principia, hoceft, ad epifeopos revocare, quibat ex lege divina incumbit, nemi­ ni cito manat imponere, matura deliberatione prnhabita , declaramus , epifeopos non debere nujufcemodi examinationibus ( quando non ignorant eas perfbnâorie faâas] ftatim acquieicere , ft inquifitioait fpecie , quam ex reli­ quiis antiqui moris retinent , in altari cum roÎ;ant utrum fint digni , jufti ft fanâi , putare e fatisfecifle , atque ita inutiles ft indignos homines nonnumquam etiam (celeratos , ab aliis forte (quos ea cura non admodum tangit) dignos judicatos , facris illis ordinibus contra confcientiam propriam infignire . Eaque de cau­ fa requirimus provincie noftre epifeopos in do- D mino , ut vel ipfimet huic fuo muneri fatisfaciant , vel curam illam imponant viris piis , doâis ft de ecclefie profeâo folicitis, quorum diligentia fit eis explorata , nifi certiffimoex- > peritnento cognoverint Scholafticum , vel eum ad quem hoc pertinet, diligentiam talem, cui merito fidant, adhibuifie. puait iekat triinnttii inn jnoinm/M, fevorem permutatio vd rtfigàatio concept· cft. Et pnatemm diligens fiat foquifitio, ctiam par diferta juramenta » nam permutatio fit ad con­ tegendum firoonüs vitium fraudulenter exco­ gitata oc finmlata.- qaod fi vel examinis tem­ pore , vel in pofterum compertam fiat : pn- ôiooem illkitam Br jure non probatam interccffiflê , **555.*· îj7> Λ reformationis formulam feftua , fiserit reper- anno tus idoneus. CHBirrf SMO. Dr pcoLsr^woferpMriUi M μη uifina& lofa. fte* X De fsculadbos vero* habentibus jus prsfen- uterque permutantium pro fimoniaca tandi aliquem ad beneficium ccciefiafticum , five curatum, five a cura liberam, qui contra regu­ las canonicas annituntur pleno jure conferte, abique inftkutione canonica * aut prsefentatum p, j0M Dr formelii ei ctenMutintn· eptù, via £aûi intrudere, decernimus csn» toto con- ummui VIII. cilio tales conatus irritos ac nullos efle t ar fi >raM*w» B qui tale quiddam facere lentaverint, hos ipfos Quoniam diverfi ordines , olScioruraque Br tafto jure pnsfentandi pro illa vice privatos efdignitatum gradus diverfi , alias , atque alias fe; illum vero, qui beneficium tali titulo reci­ pit , aut fe ei intromittit, nihil per hoc juris requirunt iu hominibus conditiones » Be ratio pneterea habenda eft eorum religioiocum » qui acquirere, tc procul ab illius occupatione semo­ perpetuo delitefcere quorant in fuis monafteriis, veri debere , tc per ordinarium in ejus locum Br ad nullas animarum ceras evocari , fed tanfubrogari alium : quin te jura decernunt utrum­ tum cupiunt chori ofliciis in fuit monafteriis que, & intrudentem, tc recipientem, anathe­ adhiberi , facrificiumque pro ecclefia in miflis mate feriendum efle. ofterre, & monafticz vitz indulgcre, vifum fuit prnfenti concilio expedire, ut extarent formu­ D£ orric io^um tikfuxctjoxe , la , ad quas examinarentur ordinandi , fecun­ meji» terli· » λΛ mmferudem «jrrrttfMSion r^sewa/M*/ nenffmi·. dum diverfos fufeipiendorum ordinum gradus, & iallituendi te confirmandi fecundum condi­ L tiones munerum & officiorum quibus adfcifcuntur. Petentibus fotfragancoram noftrorum com- C ON prodeft ad ecdefiz aedificationem, provincialium epiicoporum legatis , negotium tales formulas congerendi dabimus eruditis ali­ pntlatos & pallores , curam animarum habentes , fuifle diligenter examinatos , pro­ quot viris, qui non modo in literis fint exer­ batos , Br legitima manuum impofitjone infticitati , verum etiam cognitionem ccclefiafticotutos, atque admiflos , nifi proftent etiam of­ rum officiorum tpneant , & confcribant in ge­ nere , quod communicetur cis omnibus pro lo­ ficium » ad quod (not vocati , tc cuius gratia ftipendia ab ecdefia percipiunt ; idcirco pro corum ecdefiarum direrlitate, in fpccies ap­ confequenda reformationis executiooc , curan­ ras deducendum. dum efle cenfaimus , ut ecdefiarum prolati te Dr iaflittitti fle»· jere · frelctü tliii paftores fuo munere ft renue perfungantur . etelrfiefiitii. Quod nifi fiat , jacent omnia quo reformatio exigitfraude puniatur. ' N IX Cum bonorum omnium teftimonio magnus D te perniciofus fit abufus, quod archiepifcopi, epifeopi, przpofiti,abbates, prnlati, Arquions in clero cft poteftas conferendi beneficia ecclefiaftica pleno ju.e , conferunt ecclefia* paro­ chia les abfJute te (impliciter quibuslibet , in­ terdum indignis & ineptis , hominibus inexplo­ ratis, nullo precedente examine: A’, quod intolerabilius eft , nonnunquam fpuriis, nothis, pueris, aut fervis indignis, ccnfuimus hanc >em totius concilii nomine ad fummum pontificem deferendam petendamque fedis illius provjfionem tc declarationem , irritantem tales colla­ tiones, quas vocant puli vices fuss non committant hominibus levibus, vitiofis, aut conjugatis , fed tantum ccdefiafticis , gravibus , tc probats opinionis viris. Ktes ■* «J71 ΑΜΜΟ CBUATI TK* CenentOM ColOMItMS» Π. <*ΈΓ* Ι|Λ Beu· frJvù c^U· fa· fe· fcc~i* fdht M CMMtoWV. m. Μ·» fiimffieer ai tollendum gravem Ae fcandalofam abufum , quo Φ*^*» pcçoaiû oblati» comparant fibi a potiatis commiflfooca A of» fida , non felutem anfanatum t fed pecuniam uberforem cx oflfciis quatentes , ftatutmes fe mandamus, ne quis prelates, cujufcumque fit dignitatis» foam juriUi&ionem le munera alii commiflarfo fee collector! » licet ecclcfiaftico, flat offetenti, pro pecunia » aut pro cena an­ nuo cenfit » couunittat vel veniat , fub posa excommuaicàxionis » ouam camas leo pecuniam pacifccns ipfo feAo incurrat ; vendens veto , poster pmnas canonicas » amittet etiam aâionem, pecuniam paâam exigendi t decernentes contra&um hnjufinodi illicitum » ra jure damna­ tum» ac nullum efle, & haberi debere. j^rsd nsa Ikect rtlmyure ftttit» fn aw «mpMite. VI. Videmus decanis abiemibus » vel eflkio ion fegniter pcrfungentflms » levifli moram quorum­ que canonicorum & vicariorum iaiokatiam pns- B valere fere adverbs meliores » pietatem te «lum honoram haberi ludibrio » oflfeia negligi divina » neque rite neque ab omnibus perfJlvtt cantum pracipitari, vitas te morum bcmeftatcm periclitari, ducipliaampaorfusnullameflet bro> viter, licere pravis qnimdqoc quidquid libeat. Precipitous idcirco te mandamus» ut decani apud luas ecclefias pcrfooaliter ttfideant, te oflicip fuo per feiploa Arenae'perfungantur » e«- ceflufque fabditorum » queues opus erit » caftigent» fub pane privationis fructuum decaaa- Jium, pro rata temporis,quoabfqoecaufa ratio­ nabili moniti non refeueriat , fabrior » aut pauperibus applicandorum , ubi alias non cft pruna digna contra non refideotes decreta» nifi Magno populi Chriftiani fcaadab quidam » forte neceffitatis caufa contigerit eos abeflet quo ad qaos pertinet vitiorum concâio » relin­ quant peccata ob pecunias Bc munera impuni­ C cafe , capitulari alicui » qui fofecpti oflfcft ra­ tionem reddere poflit , quemque inferiore» re ta » non -perpendentes pudendum efle crimen. vereantur , vieta fuas committant, nifi talem Crimina non coercete pna quidquam efle, quod abfentis vicarium peculiaria collegiorum ftatu­ atrocius epiicopos tt prolatos coram Deo aeca» ta delignent. Tet » quam hujus rei aededes . Idcirco delibe­ IV. ratione cum concilio habita » mandamus tt fancimus, ae epifeopi, archidiaconi , vel alii juriididioaem habentes » aut coram olficialc» » feu commiflirii» vitiorum correAiones diflimulent , permittentes cuiquam pecunia mune­ rum vd neceffitudinis cujufcumque gratia in cis £sad Mctiffa a&lie* ofigisaw , fcar fai effrikae, drfesur s/sd fa· «**/■ tMfiU nfiim. VU. harere: fed delifta preterite csftigent , perni­ tentia falutari pro delifti gravitate impofitat Idem ftatuimus de abbatifis collegiorum no­ nec pmaitcntMs loco pecuniam emungant , nifi bilium virginum canoniflaram » quas tamo ma­ ubi permittunt jura aut canones : feu ubi pro gis oportet collegiis fuis adefle » A perpetuo traalgrcfiooe mandati vel inhibitionis certa D relidere » quanto virgines illa majori cuftodia mulfta ( cujus habuerit tranfgreifor cognitiofont digne . Quibus proteres mandamus . m diligenter obfervent, nam omom ia dormito­ nem » tc tamen conteospferit ) decrete fit . Verum mulAa ex permiffone iurium aut ea­ rio communi noAe decumbant » Ar in habitu rn. wOa. «. nonum proveniens, fecundum illorum preferiipfas decente incedant , ac horas canonicas ri­ te perfolvant, ccteraquc, qua reformationis tuifo|i» ptum convertatur. Ceterum ubi ejufcemodieaCrfarcatus formula , Ar probata earum confli ü.’**"*rogationibus non proficitur, te tanta fit dcli&i »« few. ’ «b * gravitas» poterit etiam cenfuris tc poenis canonicis caftigari; nimirum fufpeufionisab officio, ' excommunicationis , nun ecdcfiafticorum · Bc privationis bcncficio- tut tones fub fabricam 'calefio applicandorum » donec pare­ ant. Illas vero abbattflas , qu* duobus collegiis contra decreta fandorum patrum propofitar Ut numeri fa· ctUegunui· frnftfiti fa. funt , Ar duorum m fe recipiunt rurum , cum tifauM. vix viri regrado fefliciant » cenUndas deosmi£ mus juxta dcctetam, de reftringenda pluralita­ V. te beneficiorum » inferias paulo TubjcAum. At­ que ut canonifi* fecundum formulam aliquam, Querela cft collegiorum , prapofitos quofipforum ftatuti convenientem » poflint in vita dam » ad quos proflito juramento pertineat jura te ftatuta ecclefiarum tueri, atque defen­ dere, nihil agere minus, fed percipere tantum amplos frofent) ceterum ecclefias, quarum eso- Be morum booeftate reformari, confcribi me. dam in eam rem jdi-w» qme vsfitatonbua noftris trademus esequenda. Cemmualrabi fa dios percipiant, relinquere indefenfas: im- mus quoque ea reverendis «oafeatribua ncftrii comprovincialibus epiicopis» quo Aipfi in fois dicKcfibus , fecundum foemum A perfoemrom memum jurisjarandi » te ejus quod beneficium propter oficium datur . Hinc decernimus Ar ftatuimus, m fi Mkfofmodi ptwpofiti a fuis col­ legiis, ad bonorum , privilegiorum »' jurium Ar ftatutoram defrufionem , expenfis capitulorum, CvK.Qc~rJ.Tata. XXXII. rationem, (quantum 6cri potsft) refarmadunis unitatem ac confoonitatem introducant. Mmm >· i» IJ7J FArBi.U‘ Ma CONOUDM COLONUM·» IL _ Λ cmim A Ar taafteeaeia jejU rt/Mu tn!t/krea jhu ferfaiu five VMI. batea qu tare mi habitcat bant. taum i non aifi » cum fratribus ;am extra ea tra- fieriauraet tautfrferm· rsmou aa.'. tuna kAtti»» cuorrrvariMV. dfe rrdri>tcnd< IX Cupientes ex animo, quantum in nobis eft, nrobibere ac tollere odioium illud * in fatiabi­ le (quod tc patrum canones dcteftantur ) ftudium coacervandi multa beneficia , curam ani­ marum habentia, unde populus fidelis graviter icaodalixatur, te optimorum quorumque animi a clero alienantur , (poliantur ecclefie debitis minifteriis , ccfiatio inducitur cultus divini : fundatores , quorum facrofanâa te inviolabilis debebat haberi fupremt voluntas, fpe &* expoâatiooe lua fraudantur : meliores, quibus bene­ ficium aliquod ecdefio cert» debetur , quique miniftiarç in eo cupiant te poffint, non abique injugia te oifenfionc Dei excluduntur, Aradftudja profana impellantur , abi ecclefiu poterant effc ornamento; donec Ccfarea majefae provi- C fionem meliorem adverfus licentiam hanc a fum­ oso pontifice impetret : id quod ab ecclefiafticis imperii ftatibus rogatos, fe recepit afaoâitate ejus eniti atque efflagitare velle , ftatui­ mus, te communi mataraque deliberatione cum concilio pro habit a, quod jaftiffimumeft, &*d ccclefir aedificationem pertinet, faocimus ut be­ neficia tus qoifque, fi beneficia habet a caris li­ bera, aut unnm curatum, aliud fimplex, fatisfreiat officio cujas gratia beneficium accipit, fe­ cundum fundatorum intentionem, facros cano­ nes , te patrum decreta : te ab ecclefia ubi bene­ ficium negligit non participet . Etenim divini juris eft , ut qui fervit altari de altari vivat : nec bono jure u qui non fervit altari vivit de D* altari i ficut ftipendium non debetur nifi mili­ tanti . Si vero curatum habet beneficium, apud * ecclefiam , ubi beneficium habet , refideat , te officio fatisfaciat , alioqui nihil percepturus; pertinebitque ad epifeopus», feu eos quibus hoc juris competit , ut dd prnbend» fess beneficii frudibus ad ecclefie illius utilitatem difponant: nifi bénéficiât!» ille .ecclefie Dei utilius aliquod fervitium interim impendat. Qpod fi quu joxta caput , De multa , De prnbend. Sualificatus jam impetravit a fede apoftolica icultatem plura quam unum beneficium reti­ nendi , mandamus, ut hanc epifeopo fuo, aut ejus vifitatoribus fecundum difpofitionem. capOrdinarii, de offic. ordin. in d. prnfentct at­ E que exhibeat. (tas fi appareat fufficiens , cu­ ret epifeopus ut beneficia debitis obfequiis non fraudentur. Alioquin bénéficieras ano , quod maluerit, retento, reliqua libere refienet, aut dimittat viris idoneis, perfonaliter refidere voletutau , abfque pnsjudicio tamen pre fentes tium, eligentium , te collatorum conferenda. Si vero dupeafatum fit cum indigno , fummo illud pooufici curet epifeopus fignificare , ut digniori dt beneficio illo provideatur per eos, qutau alias competit jus eligendi, conferendi · vel porientandi. a^aaaJU. CM< IM Ubi collegia cel moaataria, velhabentel di­ gnitates, baocat ccclefias parochialessncorponrtas, cum decimis, JuribcsAcenfibus, quas com­ mittere ioleant paMqribos , vel perpetuis vica­ riis, cum affignatiooe portionis taaunmiege*das , fi portio talis fit accifa, nec {afficiat , ut honefte ac decenter ca ca vivatur, he caufa fit cur anima acgligantnr, aut deferatur officium* vel ad curas ioraidas paftor ille pro viâu com­ parando, adigatur , mandamus tc dccemluu»· ut jufta portio fecundum nfbrmattoucm ei dc^Xfa*·^* decimis collegii vcl mouafterii bonis affigamur» «fc»syfive per epifeopsm Joci, five per ejus vifitatores- *“£· M Similiter ubi temporales rc&bres ad tegendas ec- 4» uu·». délias conducuntur, decernimus, ut us jutam & dignum ftipendium detur , pro locorum te pcrfooarum conditione ab epifeopo moderan­ dum » quod decentem cis & honeftum viâum atque Vcftitum fuppeditet. 7(r tffaatar ettlefianvr rtflem fera fervilia ftAirt. XI. Omnino autem vetamus, oc ulla collegia «mo­ naftcria , vcl habentes dignitates, locenteccle­ fiarum fuarum regimen cum » gris, vineis, Glvis , pratis, & juribus, reâori plusoficrentifub an­ nua penfione : tales enim coloni verius qaam paftores fervilibos te fordid» negotiis fededme, te majorem temporalium , quam fpiritualiam bonorum folicitudinem habere , dignamque ·nimaram curam negligere io lent. Poflunt ta­ men colonis fecalaribua ecclefiarum prudia fub annuo ccnlu locari , emolumentaque pro Mili­ tate ecclefiarum commutari vel vendi : quin etiam non vetamus, quin collegia te mooaftcria poffint ecclefie reâori bonorum ad ipfam cedefiam pertinentium adminiftrationem plenam committere, pro moderato cenfu, qucmdepnsdiis pendat: fic tamen, ut ei fuperfit honeftus te fufficicns vidas ac vcftin» : nec ad fopremum ccafum adigatur, ut folent licitantes a plus offe­ rentibus , pro quo corradendo cogatur fe ibrdidis te fcrvilibus operibus mancipare, ac rnfticusfie­ ri , ut vix aut vgre ei fuperfit unde nuditatem fuamveftiat, & vitam miferam fufteatet : quales multos magno ecclefiaIlici ordinis dedecore ia pagis videmns facerdotcs. De virariamm, fea tiftUama, às eetiefiie eeileiàuù efeiii. ΧΠ. Adpoftremumftatuimus8fordinamus, ut eccleliarum collegiataram vicarii, quos aliqui vo­ cant capuUanos aut cborifodos, nomini fuo refpoadeant t nec tempori divinorum,aliis ofallentibsis, ipfi extra chorum fpatientnr, dendeant, confabulantur, aut aliud quid agant in ecdefia^n Kuli fcandalum; fed canonic» m periblvuodis is canonicis te divinis fint adjumento ; Ir onera fpecialia, ad qu» vel ex fundatione, vel antiqua confoetudine , aut ecdeGanlm ftatutis obligantur , devote te diligenter perfolvant , fub y;s^*WW* un ’"Ϊ'λΪΟΜΙΜϊΜ c OLON11NSI 1L CA?SS.r* I378 AMWO fob P··· fafp««fionis , DM a diftributioqibus A tingaendas bmrefem «c fchifmatum rcliouiaA, ΑΜΝΟ 'tum vero ut aschidiaconales A interiores vifita- CM-tSTl ClftlSTI untmnmodo quotidianis, vma etiaus a vicaufe· riaram fuaram fruâibaa, douée uegligcntiaaa ' tore» obfervent, atque ia ordinem redigant . SM·· justa decani A capituli judi^m emmidênt. Nam nifi hoc fiat , verendam eft inferiores vfe btatores fuum morem retenturos. DI J^V^dJlTO ΜΕΒΓΟ ne quid in fc patian­ tur epifeopi driiderari eorum, qu< Cefarra maeft in Adis auoftolorum. Capite vigeGmo com­ memorat epifeopis Afiaticis labores fuos, ac jcftas ferio requirit, fuum vifitaodi ftudium at­ que operam offerant , hoc periculofo prefertandem conteftator eos in hue verba : Quefntim tempore . Et nihilo minus prefeou conci­ fttr nether et Mttree iit, «usd maadaa /ira» lio ftatuente , requirimus , A a rcveresidi» co4 [tutitt aararâm .* ne» mon phttrfufi ft· ■»t» tdiC ? Qeù ftfeit gre­ ge* » er dt USe ejat aece auuedattt ? Si nos D re . Synodum vero provincialem volumus, jux­ ta Balileenfis concilii decretum fingulo quoque*e®ea·'!· fpiritualia vobis ieminavimus , magnum eft » fi carnalia vcftra metamus ? Sed quoniam fritriennio cogi debere. gefctnte caritate » populus non ut olim beni­ Dt ftMftiirtc fi ict fjtUic ftcitUtC JtCMi gne 8r libera liter iuccurrit ecclefiarum neccffitatibos » te gravibus infuper exaâionibus ec­ ctUtgitnat <7 ft^tnat. clefi» per hanc tempeftatem atteruntur: neviIL fitatio fuperveniens fiat onus importabile » tc ' offenfionem demus , ut apoftolus loquitur » Decani collegiorum accedentes fynodnm , M·, euangelio 1 requirimus reverendos comprovin­ pro fuis collegiis in religionis officio te digni­ ciales epifeopos noftros fufiraganeos, ut quan­ tate fua confervendis » te decani rurales peo do non per fe , fed per commiffarios vifitabont » non finant vifitaados fupremis eveftiofu* regiuncul* parochis» Deo utique militant: num ac procurationum juribus gravari , neque atatt vtrt, ut apoftolus ait » etiticte map·»* s. enim decent filii tbefaurixare parentibus , led ftifttdM fail : propterea decernimus tc ftatui­ parentes filiis : pnscipimufque te mandamus £ mus , ut pro numero dierum » quibus conci­ univerfis ic fingulis nobis inferioribus vilitatolium durat , conferant decanis fuis collegia dt ribus » ne fuperfluum famulitium in comita­ parochi fubfidia , in fumptus » quos neceffatum affamant , tc viâualimn fumptu medio­ rio facere debent, abfque omni tergiverfatiocri pro fua decentia fint contenti - De paro­ ne . Qua in re tam jufta , fi qui rationis tc chia vero » ubi tenues funt redditus , te paucus equitatu obliti , reddiderint ie difficiles , vieft populus, ordinamus » ut vifitandi vocentur fitatoram noftrorum erit hos tales non modo ad vicinum aliquem illiue decanatus » feu recompellere ad id quod jure divino debent per{;itmcul* locum » tc moderatum tantummodo folvendum » verum etiam ponas ab cis pro ini­ nbfidmm conferant in fumptus communes. Ce­ quitatis modo exigere. teram fi pauperis cnjufpiam parochi* ncccffitas requirat vifitationem pcrionalcm, cum hac vjfitatores agant benigne» tc ad exemplum apo- M Dt fiuftfttuit tirigctdtr»* attdtrtcitMi» .vifiMtitnt De i|8i ANNO Cium *Η·» Concilium Colonunab IL 'mil* O X Μ K D IO $ X X T O a D nftnutittii rar«reriM«m atteffari·. Î. EXTUM medium , ad exequeadam seformatioocm efficax » eft jorifdiftio ccdcfiaftica, qua tamquam fopceoK» refugio compellun­ tur qui fpoate non ducuntur ad vius emcadatiooem « Hanc Chriftus ecclefia in Petro, pro ccciefia coafitenti ipfam efle Filium Dei, promifit, quando dixit : Tiii dal· duvet regai ta- S ,c °*?S!T‘ ijSb Λ Midb ecclefiaftica in primis refcnMuda efle. AbHRF Λ» fufiitutietulat «a frtdit tàtJil. Et quidem ia hanc rçmanmceflbrM noftri fan* CHUSTl fta Colonieafis ecclefia archiepifcopt, Tlus· «>♦* HI. doricus At Robertas quadam ftatnm * poft quos antecaflbe nofter Hermaneo· anno νφStatnrauM quoque , «t ia fyoodis communi­ iimonano eopiofiosem noftra curia refiamauobus confilite decernatur , de tollendis abtofibos Ac nem edidit, qua in provinciali concilio , an­ moribus corruptis , quae coatigem ad fynodi no trigefimofexto, communi omnium coafenTu judicium referri, difeipiiaa ecclefiaftica eaftipublicata atqee ncepa eft. Veram tum prohi­ gaadb. Et fi opmfit, canones veteres Mirovcnbente hominum malitia > non fit reformatio il­ tar, aut novi ia novis cafibos juxta (aeram (crila per hanc tempeftatem fixtfca per omnia exepramm, patram fanftiones » fir reft· rationis cutioocm, decrevimus hanc primum in dicccefi judicium coryiantur : id quod modo nos quo» noftra diligenter exequi , Ar omnes curia noftra officiarios jurejurando adftringere ad ejus obαιΐς ex bis qua ad fynodum relata faut facere decrevimus. fervantiam . Requiriaiw quoque Ar moocmns B reverendos coofiratres noftros fn&agaaeos epiicopos, ut Ac ipfi fecundam hoc exemplar , prout melius videbitur congruere faluti At tranZuillitati fubditorum » fuas quoque casias rt>rmcnt, Ar exeeutionem reformata jurifdiftionu, epifcopali fua auftoritate inferioribus om­ nibus ad tumdem modum , hoc eft per jusju­ randum, impdnam. , De anfdieutilat eaetutieana taandateraat tr ftnttntianua jaditaue tttitfitfiitvnua. IX. hn» : fuadrumeue ligaverit fafr ttrrta , erit Ecdcfiaftkus judex oflicio fuo nequit pen* tiftata V i» r °* : Af· · *°3e·1 > alfint tarfere , fafent ante» ffitn, ia» jnditavi arfrt/m, esas fa» fifffuifque vicariis mandare ac procipere velint, ratnt efi in anatine d»»ini Utfiri Jefu Clrifii fane ecclefiaftico judici brachium («culare petenti gngatit vlit quos ifti (eduxerunt , 'font officio Sc beneficio incurrifl'e : mandamufque fle hac mala derenf» atque promota. Ideo magna pnrcipimus, ut juxta rioriffimam declarationem feveritate opus cft, ut flagitiofiflimum hoc ge­ eas tam procul e vicinia fubmoveant , ut com­ nus hominum reprimatur, atque ab ecclefia fi­ merciis non detur facilis oceafio , St fofpiciodelium, videlicet ne plure» eorum contagione nes omnes vitentur : ipfa» vero feminas , fi inficiantur A pereant , fubmoveatur . Proinde pofthac in domibus vel vicinia permanferint, quod nuper in dioecsfana fynodo noftra decre­ veramus nunc renovamus, Sc ejus innixi auâo- C cenfeinns excommunicationis cenfura pleftendas. Volumus quoque Se jubemus, ut ecclefiacitati qui dixit ' j^aidjaid /gavrru /iiper rrrram , rum prolati fententiam memoratam contra contût Hg4t»m lina fu^vertatur, Sc pietatis obtenta fpccie , que exeerabiles, uti nuper in fynodo noftra dicram fibi quam populo perniciem aflerre; man­ cefana declaravimus , ita nunc quoque totius damns Sc proripimus foo anathematis vinculo, concilii approbatione ac judicio declaramus Se ne quis tales ecclefiarum regimini aut facramenpronuntiamus illicitas , profanas , facrilcmas, torum adminiftrationi admoveat. atque inceftuofa» efle, & nnfquam tolerandas, Bc anathesnati eos omnes, qui ita contraxerant, efle innexos : prolefque inde fufccptas * illegiti­ mas efle, nec aliter quam ipnriosScnothos ha­ bendas : ac proinde hereditario nomine pareatiDt Iftf ri“ COMCUilVM COLOM1IM8I.ft, His fiaitlm· feat Csnftimoniales quadam , vufigtonem bene » (anftn iaftitutam profefi* , quaTacctpsasas religionis fi» habitum fobinde dtpodtre , hr vcftcs faodtras religioius t«dio fib* apure » non abfque gravi fidelium fcandaJo , fe ftatus Tai ignocuiau: quippe quodficut mulier impudica rem vcfta pudorem , ira fan- **£22 ** Ijltf nem·· monachos fe.fisnftimoniales epoftatas , “ÀÏK· focerdotes, foi ordinis fe difeiplio» «fefertotts, CKnttTI clericos fe laicos, eofqne omnes qui communio■»>. ne fdufmatica , aut peavosnm dogmatum con­ tagione , per hanc tempeftatem fc ab unitate ecclefi» catholico , catta quam non eft falm , fepararant, ut harefi fchifmateque omni abju­ fede rato , abfoletioacm fe reconciliationem a apoftolica, vel eis quibus hoc muneris delega­ tum eft» pemnt , nudesntquc deinceps in uni­ tate communionis * fidei cum ecdefia fanfta catholica permanere. Propter eos vero provincia noftr· incolas , qui fibi arbitrantur ntriufqoe fpecici communionem a Csriarea majcftatc per- Ataaonjalu religionem cum vefte deponit . miflam , opereprecium duximus de hoc iterem Quam indignitatem prohibere volentes, pnscipimtta ne qua religious virgo fub escommonka- B ferra noftram indicium- ProindeCafare»majeftatis dedaratioM mature judicio leda atque tionts puna habit·* alium « quaaa fmr religio­ cspenfa , quod in nupera fynodo noftra feci­ ni convenientem, fibi induat , aat alia videri mus, nunc totius coocilii fententia declaramus1· velit fponfa Deo coafecrata , quam ca » quam omnibus provincia noftr» fidelibus , nihil tale fe aile profiteatur. *n Dt rtfurvudfi mm«i gtturit tft/Lui) , tt nfififtMt, O'tt ii [·* mtrtMtw. VI. religiofiflSmi catholkiflimique· imperatoris declaratione, qua foam mentem cxpoluit , in­ veniri , quin potitu contrarie* : fiquidem ex­ press fe difertis verbis a catholicis tmperiifta-. tibus , fe cotum fabditis , ferio valde exigit , ne quid in facramentoram adminiftratione pra­ ter ecclefi* catholica confuetudincus immutent, aut immutari in fub ditionibus ullo pafto per. Jam licet apoftataram, A eorum qu* mitfa ad mittant". Cui Celare· majestis plan· catholi­ arauUm manu retrofpeeerunt ad foculum, & fe ce * Chriftian* ordinationi decrevimus * nos inepto· reddiderant r^oo Dei, alius alio gra­ tamquam archiepifcopas fe princeps eleAor per vius impegerit * Sc quidam boaunitate propter C Dei gratiam catholicus , cum reverendis conerrorem communem, fe cocum, qui cum prohi­ fratribus noftris comprovincialibus epifeopi· fe bete hunc curium potuiflent ', omeiom neglexe­ principibus , eadem gratia divina concedente , runt, coanivemiam* aliifeveraultioncob male­ fimiliter catholicis , fideliter fe obedienter per volent iamfe impietatem digni videantur ; ia hoc omnia obtemperare: id quod fe alioquiprono­ tamen font omnes pares , quod religionis Tue ftra erga fandam ecclcfiam devotione , ftudio vota illa folemnia , quibus fe Deo pro ceteri· mortalibus manciparunt, timore De* fe seterna anima falute poftpofiti*, perfide folverant. Quas profeâo magna eftiidpietas. Enimvero propbe­ ta Barach deos gentium falfos a Deo veto hoc vcluti figno proprio difeernit, quod falli illi votum quo fe quis obligaverit, nec tamen red- diderit, non requirant : Deus autem veras reSuirit. Unde pcrfpicuum eft, fccuros illos votiagos apoftatas, qui fibi perfuadent Deum vota non requirere » habere fibi perftmfum Deum efle falfum, quales funt dii gentium: quod vel cdgjtafle horrendum idololatria Icelos eft. Pa­ . Ïacu 6c unitatis , qu* divino jilo facramento gnificatur, confervand*, eramus fafturi. Pre­ cipitous idcirco, fe auâoritatc prefentis fynodi in nomine domini noftri Jefu Cbrtfti convoca­ ta , mandamus omnibus provinci· noftr» inco­ lis , qui Chriftiano nomine cenfeatur , ut cor­ poris fe fanguinis Ch4ec cos tantum qui intra dieeccfeos noftro po­ torum violationem . Proinde ftatuiauu * oedimeria continentur , cogi volumus , ut huic namus, ut qni difpenfatioaes tales obtinusruni, muneri fuo latisfhciant · fed omnes ubique lo­ in habitu fc obedaentia foa reiigioais , quatit corum per totam provinciam. Proinde requiri­ profeffi funt, coram nobis aut rcvcsevhMs cousmus ,fc monemus reverendos confratre* noftros ptoviocialiboe noftris coepifeopû coasparrsnt , .fulfragancos comprovinciales epifeopo» , ut sd atque ita difpenfatioaes luas esWbeuM exami­ cumdem modum ipfi fuanun diocefeon praela­ nandas, fc vocaris eorum firperioribus, aequo­ tos requirant , fc cogant refipifeemes ac ul­ rum intererit difcuticodas: aut fi jam habitum tro redeuntes , benigne ad modum prmdiftum temere, fc abfque pnsvia bullaremeuaminatiorecipere . Pt tT i» «rrvre D ne, depofiterunt, eum reaflimaaat, fc eoufqvc in monafterio ac fub obedientia ie contineant, donec difpenfationibus nobis ad cuamismadum oblatis inveniantur non etiam finnmum ponti­ ficem fc ejus legatos, vel afioe diipeofatores fb> fellifle, aut fiotftre aliquid impetrefle- Qjredfi difpenfationibus obtenus, aliter qtque jam ftatutumeft, voluerint uti, eos pro notoriis apoftatis habendos, vitandus, a magtftratu capiendos , & firperioribus cum rebus omnibus quas ha­ bent , expenfis tamen monafteriorem traden­ dos, ad euaadem omnino modum, quodeapoftstis jam decretum fc ftatutom eft, totius con­ Quod fi qni aooftata, fc ordinis fui defec­ tores , faicino diabolico fc vitiorum amore excecati atque illaqueati , non patiantur fe invitari ad vite emendationem, aut ad qcclefut finem benigne adduci, eos decernimus , poft fpretam benevolentiam noftram paternam, vi cogendos, per Dei thiniftros illos qui gla­ cilii lententia decernimus fc approbemus , dium tenent ad vindiftam malorum , fc Tan­ dem bonorum ; ut intrare vel inviti compelVt badear adssHflnsrisorm Aeoshmi se. lantur qui fponre reverti nolebant. Idcirco con­ rie/qfficerem, W qffcfa , rsddear cilii totius nomine , per auftoritatem domini noftri Jefu Chrifti , qui nos vocavit , fc cujus nsrisum · caufam agimus , requirimus Chriftianos princiXH. Ei, magiftratus fuculares , fc quotquot pote- B tem coercendi malos habent omnes , ut fire mioifterio ad laudem Dri fc ecclefia, cujus funt Acceptâtes ia quibufilam collegiis thefaurfi· rios, fabrica preteftos, fc alios rerum adminifilii , falutem perfringentes , obftiuatos apoftaftratores, vel officia fplritualfe habentes , raro tas, monachos fc tânâimoaialas , in luis foraut nunquam dare adminiftratiooam foarum ra­ dibus fc tebclliooe haerentes, feduriores quoque tionem, non fine ioipkioae infidelitatis, ad per­ fidelis populi, eis indicatos, potenti uino ca­ magna datur occatio, node res ecdedarnm dif­ piant , tradantque fuis fuperioribus aut monafluunt, fc quas a maioribus ad ornatum occtefiafteriis , pornitentiu fareriori » fatattiri tamen , rum magnis ftudiiscongeflafont, ncgligeatiafc fnbmitttndos. fraude poftericatis turpiter dilabontur t idcirco ftatuitntts fc ordinamus, ut collegiorum fc mono· Aeriorum officiarii , quibus cura adminiftrtai IjSp COHCILIÙM "S? C ILONIINtl It 'anno doram dr difoenfatidoram bononun ecclefiafti-. ÇHUSTI coram commnrnur, jurefenndo promittant, fe !>«·> velle ea fideliter coufervare , tra&arc dr admi­ nistrare , ac quotiefeumque pctuarar , dare ra­ tionem & ea qu* rationes confe&ari debent - Λ eUÆ“’· rjpo Vli dr f«4*s hrit UftitfiHUlikftitjiri. •MUXV Dicat autem certum computandi decans· ca­ pitulum eis pt* figant, lob pana fnipenfioaia ab officio ft emolumentorum perceptione . Ad Deteftauda eft non minus laicoram fuperbla , quam paftoram eis obfequcntram adulatio, qui , coatraipca aedcfia, proles feas volunt in fuis do- hac ordinamur, ne facile, obi font idonee per· fixus, uni plura quam unapt officia committan­ tur, aifi fint natura connexa, aut perfixi* pea­ ce , ft valeat otijus indoftria tanta, ut pluri· •nibos baptiiari· fteo baptifmi aquam deleni Quem abefarn prorfus refeiodere vofentes, fta- bos fefficere poffit. Statuions quoque , ut jus­ te cooftitutiooem felicis memoria Vvigboldlar- ebiepifeoni, anteceflbris noftri, laici profilâ­ tes parochialium ecclefiarum , qui pro confer- vatsoec cdificiorum, lominariom, dr compara­ tione ornamentorum , inftitountur, nihil ordi­ nent vèl difponanc abfque confilio foi plebani : cui bis in anno teneantur reddere ratio­ nem , ut fi quid inordinate egerint pro utilita­ Dram ft te ecclefiarum , prout fecundum con­ ficientia i luas videbitur expedire, corrigatur at­ V (/t C4wp«Mrrs ft· nftJti rttitftft tfftU f»· ext^uMur. XI IL H rausu» neminem alibi quam in ecclefia , quo­ cumque loco natus fit, debere baptiwi, eicc^ tb regum filiis, «rr. quibus valeat fecundum eosw cilium Viennenfe deferri. Paftorcsvero, quifecus fecerint, ab officio fafpcndmaos, donec abfotarioMmanob* obtineant. Similiter multos abufus dr levitates , qu* vaflim apud digniffimum illud facramentum admiatuntur, amputa­ re cupientes, prohibemus parvulos tempore nqmeridiano baptizari, fed quando jejuni 8e fobrii font homines, dr ad res tantas anenti. Sivero pauca fint incivitate aliqua baptifteria, dr mul­ ti baptiaandi, poterant refidui, qui apud facrum matumale baptixari commode non poterant , tempora pomeridiano baptixari. Et fi adfit di­ que reformetur . Delatum quoque ad fynodum eft, campaaa- rios, feu cuftodes quofdam · quos alii matricu­ larios vocant , tam parochialitm quam colle- giatarum ecclefiarum, qui pallat, mappas, ve­ rtes factas, fordide&irreverenter fervant,-peraguntque nunifteria fua prolixis barbis horri­ gna populi frequentia , paftor eo» dc baptiiori myfttrits doceat; pinfcrttm ut cogitent quanta fit Dei snifericordia peccata abluent», ftaosin fnos filios adoptantis. Prcterca vetamus, ethni­ corum moro, ab hoc (aeramento magna convi­ via inftroere, epulari , dc ebrietate , ut paffim homines parum Chriftiani faciunt , omnia mifccre · £j»d me fireur nHgixfit fxfttftn ru /sert tentant itineris Chrifti hftteriam, quidumquaps». rant felntem noftram, ia medio populi verfo- ’ tus eft, fcuaiverfemJodaam circnmambnlavit, S···*·»—· docens, fc ssgrotos fenaUs, difcipelis comita»* teftentur, ifigradimstar, aecofirafam totam perfelvunv fedcwKiaeo€grcficboram,aotahaa»balant in ecclefia, vel ejut immunitate, aut ad aliam, in qua fimul benefiaam babeat, oeteri tranfita fe proripiunt » at fintilitet teftentte fe fuiflepretences* qou daaram eeclefiaramdiftri- bationes pro eodem oflfefo integras percipiant, cum in nulla ecclefia oftkiua integrant perfoiverint, uaaaifefto indicio, fe pecuaim, non Chri Ho, aut ecdefia fervisc, et terpeccent j primam cupiditate, deinde cultu» divini negligentia , ter» tio exemplo pravo, quopopulamTcandalisant. ut traagteflionem canonum prsrtereamas . Ete­ nim in concilio Chalcedoncafi ftatuerunt patres, ne gais détiens in duabus ecclefiis fafcnberoC tar aut minittraret, nec cosnmaaicaret prioris ecdefia< 2(f jaiku fitnimi titrant iai tialAtu intfnji «fro MfviMMW fra*M* . OIAMTI IM·· XXX. XXVII. Perlatumeft in concilium· fiecnlares quofdam Accept «nu» magiftratus trculaces qunfdam , judices pravo tc nufquam gentium audito exem­ prmclputn pretedkos , munera ccclefiaftka plo , ab annis pausis iotroduâo, exigere a clero · invadere , ac tyrannidem in Chrifti facerdote» u quando clericus, vel religiofus ratione bono­ & c le « uni exercere t cogere paftores nt prater rum eceMafticomte, vel aliis de caufis, laicutn Ccclcfiu catholic* conluetudmem fubditos iub in fuo foro convenit, isupenfas duplicatas -, ut ubi dupltci fpccie communicent , tc ceremonia» pie laiciaftores vel rei dant fimplum . Clerici te reliinitiait»» abrogent : quo» fchifmaticot , atque Î;iofi( fi velint juftitiam fibi adminiftrari ) duplam cum Core > Dathan te Abiron , quo» terra dé­ olvcre cogantur . Quod profedo iniquum eft gluti vit , eterna malediâionis obnoxio» efle , B gravamen , tc tam rationi reâas quam legibus e facra fcriptura difcimus . Alio» quofdam .ac­ imperatorum, te facris canonibus , gravamina g cepimus impedire, decano» rurales, quominus clero depellentibus ad»crfum. Proinde ftatuimus poflint oflicta te juriidiâionrm fuam exercere , tc ordinamus , ne liceat ullis judicibus vcl fcatynodos libere celebrare, &r exceflut corrigere, binis, quicumque illi fint, clericos & reiigiofos ied judicium hoc vend ica re fibi, qui ipfi in­ impenfis majoribus quam laicos gravare , aut ti I ligant fe excommunicationem a jore 8r ca­ ad dupli folutionem eos quocumque praetextu nonibus latam incurrere. Quos ie excommuni­ cogere, ubi in caufa fimili dat laicushmplum, ca to s totius concilii auCUmtate, ubi pnemoniti fuo cenfuris contra eos qui exactionibus Se one­ aon abftinuerint, pronuntiamus declaramus . ribus clerum gravant, decretis. Volumus quoque ut vilitatores tales , ecclefia* ftic» diiciplina: ac libertatis violatores atque op* prellores , ad nos pro ulteriori eorum perfecu(alertât nr . tionc perferant : quos , fi noftras ditionis fue­ rint , pro malis meritis ple&emus : fin alterius, XXXI. eorum principibus aut Ccfarce majcftati ple- C âendos denuntiabimus, Sepias experti , quanta mala ex clandcftini» conjugiis oriantur , qualia funt perjuria , ftupravirginum, adulteria, homicidia, parentum 8r amicorum often fionc», exheredationes ; ut pnetereamus ca qu* Ccfarce majcftatis refor­ matio pie te Chriftianc commemorat, decrevi­ XXVIII. mus, te ftatuimus ut clandcftinccontrahentibus tantifpcr faeramenta negentur , donec ab ex·, Pervenit ad factum concilium , prefeftos communicatione a judice competente abfolvanÎquofdam in rcligiofarum fororum domos irruiftur , atque ita in facie ccddie facra menti ioc, & fraftis per vim foribus occupafle , atque lemnia celebrent. Idem ftatuimus dc incolis & in granaria lua convertifle catum officinas : advenis illi», de quibus fufpicio eft, cos in fa­ quin etiam religio ia» ipfas forores magna fervicie ecclefi* non eoe con junftos : qui aut matri­ tute opprimere , compellere frequentes tnonamonii folemnes ritus in ecclefia celebrent , aut ûeriis fuis egredi in arcem , ubi eas domefticis D alibi id fe fecifle idoneis reftimoniis probent . fui» iervitiis gravent . Quam indignitatem fa* Dum vero hujus gratia ad ecclefiam conveni­ cri canones graviflimis cenfuris damnant , nec tur, 8c qui junguntur, bcnediâioni facerdotali diflitnulare abique magno reatu nos poffumns . fe lubmittunt, abfit omnis levitas 8r jocus faecuProinde hos tales , ubi res ita aguntur , cum latis , fed cum Dei timore cogitent quale fit toto concilio pronuntiamus anathema violatae vinculum quo colligantur, te quod Deus fit qui immunitatis ecclefiaftic* incurriflc : committicos conjungat , ut difeant in Cbrifto nubere , mufque vifitatoribus noftris , ut de fafti enor­ cujus gratia 8c dono torus immaculatus datur mitate inquirant, quo de remedio ulteriori pofte confervatur. fimus cogitare. j£»ad maris, CT farm te tc ty tlaaicfilna ttrjvi a ceatraltantnr (T matftraHH arttfeatrftaeaatret* ftrvitiit itntf rtUfieferaat trfacttl errant fncnlarlrai, ctitni tccltgrnveat fiarnat aftrvil r . ih ia/ltkitit utatriatenineat nat ·Meat frfafiaceitre,ere aitrina fntla· ni f i a ht pertinet, coajanti . XXIX. XXXII. Ad hac pracipimus tc mandamus univerfis magiftratibus, Sc prafcâis fidelibus, ne contra jutu difpofitionem , ecclefiarum colonos fervitiis tc impofitiontbw gravent , fed juxta C*fa­ ire majcftatis reformationem, factos canones , tc imperatorum leges , Libertatem , privilegia & immunitates ecclefiafticas confervent eis illi­ batas: fi anathema * anim* damnationem ve­ lint evitate. Fit fiepe , ut dum paftor alter alterius ovile invadens copulat virum 8e feminam fibi non fub­ dito» , abique epifeopi licentia > ut unus fiat duarum maritus, tc contra una multorum uxor. Ideo fub poenis Se cenfuris canonicis ftatuimus Sc ordinamus , ut nemo parochus vel presbyter aufit fibi non fubdito· copulam , nifi fit alter alterutrius parochus propnus , tc paftoris alte­ rius dimiflbrias literas acceperit , nec nifi in utriufque parochia trin* proclamation·! tribus diebus foftis a fe invicem diftantibus ad populi frequentiam pmccfforim. Qttptl l ’«Su <1>T ’* COMCîtîOM COLONIBMSB Π. amim QfaieaaiA·** ftaafiu vffttfi •H»· â> ttri^U V tmftrt ii trMU tassrdtfe. » Hf ÏJ^S Λ tor, ac focilior pateat omnibus ad veniam * abfolutionem peccatorum aditus , oidinamus noftros in hac dioeccfi penitcoriarios , qui facultatem habeant fibi confoflos ab omnfims ca- akno ckmisti ·Μ·» fibos nobis dc jure vel per ftatuta fynodalta re­ fervetis in foro confcienti· ableIvendi. In primis reverendum Cyreaaaitta epifeo­ pum noftram ia pontificalibus vicar um , de» xxxm. T^.i*.». Superbiam cor» qui ccdefiam Dei coatcmSLhXX' ’ «F**·**? ideate· , urendamus * praaÎ ciptaMi noivatfi· parochis * presbyteria, ne inde metropolitan· ecclefi· noftr* presbyteros canonico· theologo·, omnes quoque jotraneos te extraneos collegiorum, &r ruralium petieram decano· · tc quatuor prim i ram parochialium ecclefiarum in Colonia pallores : fcilicet Mar­ «.feu (M. pcena iuipenfionis ab officio « quaaa facerdotes !???£££· «“datum hoc poarergredientes incurrant s nec " volumus per officiales noftros com quovis, nifi B tw· »·»»*«el caefi· graviffimis , » argente magna aecef««■»«*» . h tare, dilpenfari. «μ— r De rammvBMM CT nafeffiaac furuutUli, XXXLN. Perlatam eft ia coadliam » multo· reperiri •them homines » qai facram communionem ab annls aliquot a fuo parocho non pereepetint , quos verimnile eft vel non communicaflevc! ali­ bi clanculum apud fehifoutiet»· communicate . Qpofdam etiam adire latrata fynaxim, de qui­ bus non couftet , utrum fiat confeffi peccata ùm, abfoluti, an fixes. Statuimus tdemo, at qeicumqa· Chriftiano nomine volant ceofori , fomel at minimum ia anno accipiant a ioo pa­ tini, Colomb·, Laurentii , tc Albani : prio­ res quoque quatuor ordinum Mendicantium , & psmtcrea cx ordine Prodicatorom fratrum Georgians dc Tremonia ,lcs ordine Minoritarum fratrem Vvinandom ab Effrem, licentia tum theologi· , ex ordine Camclitarum fratrem Vvilielmom a Blathacm » cx ordine Aaguftincafiam, fratrem Hearicam a Vvyerd: preterca addimus io majori noftra ecciefia venerabi­ lem licentiauraa theologi· Joannem Lunen , Joannem Lamb, decretorum doftorem , Joan­ nem ab Heinsberg, theologi· licentiarum , Gotftidum Ditmarum ab Hagen. te Jbr nafeffarihu faatfaaaaUliau». xxxvu c Volentes confolere infirmitati fanftimonulium, quas noonnnqnam pudor vel metas reti­ neat a coafeffioM littera, quando ad unum tan­ tam pattern vel confofforem eis familiariter no­ tam alligantor, node fit nt fiepe non integre , fed vix aaqaam libent confidentiam foam exo­ nerent , * tamen ad facrofanftam communio­ rocho facram communionem , fecundum catho­ lica ecciefia ritum, fob una tantum fpede. Et vel eidem prius confiteantur , vel fi de eorum confoffion· probabiliseft dubitatio, tcftimonium afierant, quod alibi fine confeffi & abfoluti . Alioqui viventes ab ingrefla ecclefie arceantur, 7\(r frttr:: fKtfgtr trtliaaac caiieadii nafeflUatiui /r utrvnittaat, aififiar ^aftatati . nem ftatuti· temporibus cum a Ii is accedant, de­ menter indalgemus, & concedimus, at fonâimooialibus bis aat ter ia sano fist poteftas , alii quam foo presbytero confitendi , ab ordi­ nario loci deputando, nifi proprias coram vifi- XXXV. tator , aut coauniflarias , nuie tei prius provi­ derit . te mortui, ecclefiaftica careant fepultura. D Exploratum habemus quofdam e fratribus Dc eaatcmaentAat facram aaûiteeac. quatuor ordinum Mendicantium juvenes , im­ XXXVUL peritos tc inexpertos facerdotes * fiducia privi­ legiorum fuorum audire paflim coofeffiones ■ te quoslibet paflim abfque judicio * diferedone cafoum, quam nullam noverunt, abfolverr. Coi periculo obviare volentes precipimus , ne quis fratrum ordinum Mendicantium coofeffiones audire pnefumat, nifi legitime tc fecundum formam juris, nobis vel comprovincialibus epi­ icopi· prufentatus , te de hu qua ad officium illud pertinent probe informatas fit, 4r judica­ tus idoneus . Quod fi priores It gaardiani non compulerint fuos fratres ad ordinationis hujus Relatum nobis in concilio eft , impiosqaofdam homines infirmitatis foe tempore nnflionem facram tefpaifle ac eoasempfifie t qwatnobrem ftatuimos, ut fi quis focramcntum illud nobis ab apoftolo Jacobo tantope·* commenda- J**'f’ tum coatcmpforit, ecclefiaftica careat fopvltura. Eft quoque in observation· dictum foftorum multa varietas, de qua in proxima lynodo noftra dimeefona ftatucmue . Ea vero qu» hic coofti- tata font, judicio fand* fodis apoftolic·, tc obfervantiam, te diffimalaverint , tales nove­ E mcumenid concilii, oe omnia noftra » reveres»» ter fobmittimu·.* nec pes e* facris canonibus , rint fe ab omni minifterio ecdefiatam aoftratraditioaib*· ecclcfiafticis , eat reliquis majorum rum corn fois fratribus fubmovendo·. Nc vero habeant quod de prnfeotatioac querantur, has gratis, foiva ficribanim moderata mctcedc, eis impartiemur. noftrorom provindalibos te dimcefanit fyoodalibus cooftstationfous, volamm derogatum, Foteftatcmqa* pnrmifla omnia , dr fingula inter­ pretandi Dt feaittaeiariit tfififalihu · XXXVL Infuper ut confcientiis forupulofis confulsi Cent. Gcmts/. Tom. XXXII. tc Oedarandi, quoties opus fuerit, te vifom erit expedire, nobisreforvamus. In cujos rei fidem tc tcftimonium figillom noftram pmfontibus eft appenfum. Datum in metropolirana ecciefia noftra Colonienfi , fex to Aprilis , anno domini MDXUX. Nnn & CON- t!99 CONCILIUM MOGVNTINVM· tASm? 1400 CONCILIUM MOGUNTIN UM Andore Sebaftiano Arehiepiicopo fa cauA fidci dc morum congregatum anno donûni MÔXLIX. tempore Pauli pape HL CONSTITUTIONES CONCILII Provinciali» Moguntini , fub reverendiffimo fa Chrifto patre & ampliffimo principe & domino domino Sebaftiano archfapiftopo Moguntfao , ùai RÀmui imperii per Germaniam archkanceUario, fie principe elo> dore, énr. fexto Maii, anno domini millcfimo qufagentefimo Quadcagefinxjoooo celebrari, INDEX CAPITULORUM CONCILII A provincialis Moguntincofis, coram qu· «4 doârùum fidei pertineat » I. Of^/lwS* Truilitt 0* fide fitkttkt. II· Dt trtMwtr 0’ tenfervatbne mandi. III. D* jUmrvis mariant · IV. Dt Uff» bominh . XL. De etremtaib . XL1. Dt . xLii. Deabafn **<«··» praMrad». ♦«. Dt rtdtmftbne fer Cbrifitm . VI l. Dt jaftifitUiene . VIH. Dt teritate V benii eferibni , 0 merite XMadsMr*· Dei fimiii » xxxvii. Mmm4n libent, atinfeiit farentibni te»· tnJmt , xxxvttl. Dt matrime»# feiemritate. XXXIX. Dt btetdiSbne felit, 4fw , CT aiinrnm rtrnm » fM ftr txtrtifamt 0· raritati, nd tft» /Uilitti freftrfUtr. V. De ftttato eri^inari » teram . IX. Oifrrwttom XXXVI. aMw MriM rirt» furaauntxm metri· XLIII. Dt retifaih [uStrui . XLIV. De ftrttriaatbnibat adrtUfbufaaDeram. vtre Cbri- fiuuui efle fefiibilem . X. De vera libertate Cbriftinan . XI. Dt faaameniii in patre . XII. Mtdm Mriu tire» Xill. De btftifnee fervabnm . xlv. Dt iavuatbne 0 vtaeraibae fttStne. XLVi. Dt eratbmhti frt dtfmtOii, 0· de fxrp, B INDEX EORUM QUÆ PERTINENT A D M O R E S. xir. tnfrifmaae, ndbibitii ritibnt fetandam vttt· rete tttltfit mtrtm, ndminifirari debere. xv. Un&baet , in baftiprit fervnlii emffaj, <«. fieri debere . xv 1. Baftifmnm ante itrt . meridiem xvii. Mtdtt dt&rina cirea furamentam toafir· xivi 11. De eeijflitntieaibBi antefla. XLIX. Xt ipeti 0? iatafierati ad fradientieait manat admietantar · L. Obfervandi fareebi 0· eeatieaetertt , famed» fifft detent. Ll. fidendam fihu libeii fantlri CT teariaaatt· adnini/trari de· metiotii . "< χνι 11. Dt nnSione ebrifunth in confirmatione. xix. Dt (tftntioniiiu ffiritariibas, tx bh dnobai fotifilm nm facramentit baftifmi 0 eoaflrina· ritui1 frovenientlbnt . xx. Medae dtffrimt tittn fttremtntnm terit. XLVII. Dt jtjanie 0 deMtn eiberam . ret Mffim ataatar . Lil. Tlebi, at tembaibai 0· diviait iaterflt, ftr ma^iflratni adiftada. Ç Ll 11. De barit enatabit. fenittn· ri nentes, ai oaaoem fideepd WMÛit raeordatio- Tnmq mis freaàentat iogeamiauM. Neaeaiai igaoe»» CMUtn Lu. Al jufiu-rfjMwÎMM /ΤΗΜΤΜΝΙ SCStytyUSUVA· . batMs tepefiam, aaod uadmaca A mnw dame Chrifto fttfccpMaas , anaau la iUa alec· vaado coca, folicicadiae A labore defaUiaaw Lut. Vir prap^W, ieeaal, fibeiaflki, nflein Lsnv. De bette frtina. Lmn. Λ(< ie»iôtUarei taaeaki aate aterita e>ir- f;ilantiore, ineam, qeam dominus nobis impo­ neret, paftoralis officii faa&iooem incumbere­ mus , A gregi nobis credito cuftodiam fimul A difciplinam iedulo adhibcrcaws t euftodiam quû dem, ut ex commonitione noftra, caverenoxia, A. falntaria appetere , peccata refegese, A vir­ tutes TeAari, plebs smii coasmifla iedulo ad­ di iceret . Difciplinam vero , ut qui (portis fa- rade O’ Mriaa ai tafitala affttaaear. Lux vil. De januaeatera» exaSie» reflua* «Μ· . Lnxviit. feeaalt ex flatatis beaeficiatera» t et aüaaie nieatet > iaetdeflara» atilitate» ieefeaii Here . Lxxxix. De niât tetlefiara» iUigtatertaraaiit. te. De freeararieae fea fabekit etdefiara» f· tbidàt» . TCI. A* flateaia'. ten. Vr fareebi fiuraaeeata græù aimiaiflnat ICI II. Ar ee»ftariii faredta» . xctv. Ar detidt feregùait. ace. Ar fxtUaù atbilia» . XCVI. Ar amgiM ftbelara». XCVII. De teflaateutû O akiatit tlaatatibat. XCV1 u.^Mmrurm ikbat iuaiakù O" feftivhfre- xcit.,Ar libris fer tjfegrafka» fblkaaiis. C.Dtft derki fiaffèrit , aat rixefl natta aliaat derkam . β I. Ar ft fartilegieram . ei i. A* deritü teacabitrüt . ci il. Ar exnnnaaitatirae . Civ. Ae akaaiit exteatataakatit. immanes lupi ad interitam rapîcbaatsA qua aniverfa jritioram eorrupeela Agraviffiaus- lutaribus monitis , aut torpentes negtigeatia » ant malitia incitati , delinquerent , per nos s vitiis fais ecckliafticc ccniur* fever itate coerce­ rentur . Siquidem memineramus , hanc utram­ que curam a domino ovilis fui cuftodibus fab gravi comminatione injungi : cnftodiam quidem, cum ait : Si ffelater aiierit glaiùtat takateat, s^ckij. CT aea kfeaaerk baetit : A fin fe tttfa iierit , wmrsrene giadhu, O’ taierit ia ek aaiataat ; iile fUeat ia Oifkate ft ttfttu tfl ) faainiaeat eateat ejat ie at ffetalatarit refai­ re» . Severitatem vero difcipluan dominua a paftoribus exigens : X·· ftret, inquit , fleri faiex, aifi xtdeet ahtate kratafe kdfkatee : nimirum innuens gravi culpn alligari eum, nui vitia fubditoram, qua pro poteftate fibi tradi­ ta compcfccndo emendare debet, diSmalaado nutrit A auget. Et alibi dominos paftonim n». gligentiam leveriffimis minis increpans t Ktee rge iffa , inquit > /qpsr fafltrei, meum ie PRÆ FATIO. atet eereat refiraar. His nos domini commotioMbus incitati, jam ièbafliaaat Dei gratia faaSa ftüs Mvgeatit ar· inde ab initio ordinationis noftr* peopenfa votbitftfeefat , fiuri ^uaaai i»fü f Cer. £ iuntate ad debitam commiffie nobis hmftionis ataaiâat artbkaaeeUarias , O’ fdateft eieOtr, exccutionem omnem animi A confiiii vfan con­ Ac. aarterfr dm O’ fêfale fer ikrttf» aevertebamus) fed pica conatus noftros inquietu­ do temporis illius impediebat, dum tumnltibus flraat Mtgaatlt» , falateat ia ieaùt feat· A bellis ferverent omnia· ac plane appoieset , fert» . (•cutem noftram jam nec vitia faa fane pole ,’ ✓ nec aemedia pati velle. Et jam nihil aliud· quam OSTE AQUAM grave illud paftoralis gravem ecdefiarum minam , A de proximo im- , muneris ootn humeri, noftris , domino fie difpooente, heubuiftet. free nunquam quafi inminentem religionis noftr· interitum , oculis digaitattt A honor·· ÙAi«o i«tâ.»ati, letari pnsvidebamus, nifi Deus proimmenia fan aaifcponirâMM, fed qnafi ia qaaaaai fpecula pofiti, ricordia miferatos ecdefiam faam, tot malis graMgrnte· A aauaaa fialiâtodinm aaûno eonceviffime afiiftam, A fab tantatUm calamitatum •nere. jamjam ruituram, inviâiffimiApotcntiffiA qeaô importabile onni humeris fafti- P puwa» CM.Gfwn< Tom. XXXII. ema. Nnn g mi r« te­ 1403 ΐαΡ Concilium Moguntinum caaounr. . J4°4 imtsk * paftoralit noftr· car· utrsmque partem cu«w AM«O plcâermnur,ft gregi nobis committo caftodiam cuum. enum catboiia fimul Sc difciplinam proftaremus : omaem CM-' «Ha­ ram adhibentes quateam ia ecclefiis hoftrisfe esexMct, < moi ialtnarem Chrifti doftrinam » ia qua vita. Com igitar fiagulari Dei gratia er miferifit falus Chriftiaui grcgisconiiftit,a pravis opi. cordia · Sc ChrUbaoiffimi ac potentiffimi impe­ n ion ibus immanem tc jtmm confervere, St diratoris beneficio, h«c quies ecclefiis reddita ef­ fciplinam ccdefiafticsm magna ex parte colla» fer , ut jam de rebus religionis confilia tuto pfam erigere, tc fic Chrifto principi paftorum, orca » quas fuo fanguinc redlmenAas fibi exicanere liceret ; nos tamen opportunitatem, quam nobis divinitus concedi diu defideraverimus » ftimavit, b illo die incoluasesfiftcrc valeamus: nequaquam negligcndam rati, omnes animi ft nequaquam immemoces , nt ingentis meriti fibi confilii conatus ad ecclefiarum nobis fabieâacomparant fraâum , qui fuper gregent domini rum difciplinam rite conftituendam, ft ad ple­ diligenti cuftodia excunantes, ad juftitiam erabis commifl*· falutem promovendam » adeoque diuat » Sc ad falutem promoveat multos ; fic ad totius paftoralis muneris noftri fao&jonem B •terni fnppiicii fe reos conftituere, qui ad papro virili exequendam, applicuimus . Et vete­ ftoralh officii funâionein admoti » fua négligea» rem eccicfi· confuctudincm infequeotes , quam tia interire Count animas » pro quibas langui» apoftoli nobis reliquerant, ftfanâi patresquafi nem fuum impendere. Se acerbiffimam mortem tolerare foftinuit Chriftus Filius pel per manna traditam fedulo retinuerunt, ut quotirs in fide Chriftiana dubi» qusftionea. oriren­ Nos igitur juxta apoftolici commonitionem » ,0> tur , aut alioQui ancipiti malo ecclefia pericli­ attendere volentes univerfo gregi » in quo nos taretur , mox lynodum convocarent , ft dubias Spiritus fandus pofuit epifeopos regere cedeqiurftiones ex feripturis fandis , juxta commu­ fiam Dei, quam acquifivitfanguine fuo , memo­ nem fanâomm patrum confenfum, ft receptam, res nos aliquando coram iufto judice pro animabus commifle nobis plebis rationem reddituros eccicfi· auâoritatem » dirimerent, ft fuborientibus difficultatibus ft periculis , collate inter ciTe, io primis folicita cura duxlmw nrovidendum, ut b ecclefiis per univeriam noftram pro­ Ie confilio , matura ft falutaria remedia adhi­ berent: nos quoque > poft celebratam a nobis vinciam &diceccfcs conftitutis» fana Sc fincera, fynodom diacefanam, prnfcntibus malis etiam tum etiam una , confentiens Sc concors facroamplioris confilii remedia credentes querenda, C fanâ* fidei noftr· doârina tradaturs quatenus juxta facrorum canonum fandiones provinciale populi cure noftr* commiffi, ficut unobaptifmo in fpetn vivam regenerati unum colunt Deum » concilium duximus congregandum. Itaque cqmSrovinciales noftros amicos cariffimos, ft dite» unamque fidem profitentur, Sc -unam omnes am­ tos in Chrifto reverendos cocpifcopos, ad diem biunt unius Patris in celo hereditatem , fic ad festum Maii in civitatem noftram Moguntiam camdem una Sc concordi doârina erudiantur. evocavimus, e quibus cum reverendus m Chri­ Proinde univerfos Sc fingulos pgftorcs , paro­ chos, conciooatores, ft curatos, per civitates ft fto ft amicas nofter fincere dileâus Mauricius dicecefes noftrasconftitutos in domino exhorta­ epifeopus Eiftctcnfis » vir infigni eruditione mur , cifque diftrifte procipiendo injungimus » proditus , ft promovende religionis xelo miri­ fice ftagrans , per feipfum ; plerique vero alii ut tum univeriam Chrinianamdoârinam, juxta receptum fandiorum patrum ft orthodox· ae per idoneos nuntios pietate , doârina , pro­ catholic* eccicfi» fen fum (vitatis noxiis novita­ videntia , ft confilii magnitudine proflantes tibus , & fufpcâis opinionibus penitus omiffis ) viros » prompte compannffent ; omnium qui plebibus commiffis fideli cora tradant : tum veconvenerant , voluntates ad ecclefir tot malis affliâr, ft tantis cleri Ar populi vitiis deturpa- D ro eos pnccipuc , qui hifce temporibus in coote, auxilium ft emendationem valde pronas de­ troverbam trahuntur, facrofanân religionisno­ ftr· articulos io eam qu· fequitur (eotenuam prehendimus . Qua animorum alacrt pietate , explicent . ft pia alacritate exhilarati , invocato Dei auxilio , fine ampliore mora fanâo ft neceflârio negotio manus admovjmus, ft quantum is nos CAPITULA AD FIDEM adjuvare dignatus cft, cujus exuramagebamus, pertinentia . in commune capimus confidere, quanam ratio­ ne populos nobis cotnmifib* io officio conrineI. - re , noxia qurque ab eis avertere , & falutaria eis providere, sc ecclefias noftras in pace ft pu­ R incipio , ut fuperbenediâ· Trinitatis fi­ ritate regere poffimos , donec generale conci­ dem fimplici populo non anxia nimis * fcrulium his tantis malit aptiora remedia provide­ pulofa, fed plana ft fimplici oratione, juxta icriret , ft omnium abufuum pleniorem emendatio­ ptur· fact·, ft trium fymbolorum apoftoUci, Ninem, ac Deo propitio calamitatum ft diffidiorum finem inveniret . Tandem cum dies ali­ E cani,ft Athanafii traditionem » exponant jftooa unum Deum in Trinitate , ft Trinitatem inani­ quot continuis deliberationibus «bfumpfi fle­ tate credere Se confiteri edoceant : unum eumdernmus , quecumqoe ad Dei gloriam illuftrandam , ad ecclefiaftic· difdpline emendationem, ft ad que Deum ia e&ntia , Se in perfonis trinum , falutem commiffi nobis gregi* promovendam , Patrem & Filium ft Spiritum lanâum. apta ft falutaria nobis vifa iunt , in conftitutiones divin· legi, orthodoxorum patrum fenII. tentHs, ft facrorum canonum fanâtonibus, ac reâe rationis judicio confentaneas, congaffiHanc Deum conditorem , conlervatorem » * tnna, ft eas ut ab omnibus per civitates St diagubernatorem eflè rerum omnium * in Mania tt . cefes naîtras oMerventur , communi confcnfu vindiâis juftum fimul Sc mifericordem, In donis publicandas decrevimus . Dedimus autem ope­ liberalem» omaiaquidem boni» fed nequaquam ram iisnoftris conftitutionibus, ut iblicitudinis maii culpa » auâorcm x liquidera nos peccata * a eafu P nulla 140$ 7μΓ Concilivm Mooontinvm· €A1?S“’■ 140* nulla impulfineeeSute, fed malitia * vitio ao· A abfotai , hanedes fiat fecundam ipem vito AMI*° n ‘ M ’ pwpett*···· ----------meram. CHUrrt ouurn Rn> Talia autem jufttficarioais iaitiamex Del graimo> tia provenire , qua ante omne meritam , asa adhuc inimici * peccatores font, excitati Ar adjuti , Ar eidem gratia fic excitanti Ar adju­ later «aceta booiratis Ar potenti· fe· opera, vanti confentieates tt coopérantes, ad joftificationem difponentar. Hanc vero provenientem gratiam , cum pes alia media , tam potiifimum ia prvdicatiooc verbi» adconverfionem hominis operari, dum homo peccatorum feoram admonitus, Ara Deo jufto judice cooftituta peccatis iopnlida me­ De«m ab initio hominem ad imaginem Arfimintodinem feam eondidifle, corporis AranhneH· ribusruftum «otnatam joftitia Ar gratia i latus in anima peavia moribus vacuum , In corpore infir­ mitatis omnis At omnium «ramnarum exper­ tem» Ara moriendi neccflltaae immanem, in vo- Qui cam mandatam Dei conditoris felpntva· tans , mox excitatas tt adjutus Det gratia,a timore peccati,ad Dd mifericordiam cogitatione deflcftta Ar cum alia omnia in feriptnrie revelata, tom hoc pracipue fide firma capit, Deum pecca­ toribus propter Chriftum mifettri velle : qua fub- ricstus effet » fen&itatem, gratiam * tt jufttttam , ia qua erat cooftitntus, juftifimo Del jodkio amifitt ha Dei ac damnationi obnoxius ,Aria corpore fimo! * eniasa fadtes deterior, ut jam nixas fiducia fpem concipit Ar tiawrcm animo ejicit, ac Deem, quem ad miferendum procli­ vem , fibiquejam propitiam credits diligere, Ac peccata , qom ipfem a Deo feparabant, odifle ia corpore famem : fitim * At innumeras alia» miferias Ar infirmitates, ia anima concupifeeatiam ad Aala prolicientem , mnlraiqoe no­ xias Ar moleftas oramnas , ac tandem utriofque · videlicet corporis Ar adime , mortem fu- incipit, jamque Deo per baptilmom uniri , fi noodnm eft ia Chrifto regeneratus: aut fi poft ac­ ceptam juftificatioais gratiam io peccata relapfea B IV. Y. Hoc primorum hominum peccatum , propa­ gatione in omnes homines tranfire , ac fecum pcenam feam trahere, atfint natura omnes ho­ mines iras Dei, mortis Ar damnationis rei, Ar ia peccatam prOait qui per libertatem arbitrii fui , qu· exigua , Ar infirma to iis relidet, nondum Mjuti gratia Dei, ea qua funt Spiritus, Ac ad falntem conferunt, non agaofeere , nedum ap­ petere queant. VL . eft, per pceniteatiatn Deo reconciliari defiderat, eique per vitas novitatem placare , 8t per manda­ torum ipfius obfervatioaem perpetuo adherers velle proponit. Sicqoe is , qui tunc primo fidei Chriftiaa* initiandos venit, regenerationis laC vacrofufetpto, aut faltem votis expetit· , dum fefeipicndi facultas non feppctit: illevero, qui poft acceptam juftificatioais gratiam "per pecca­ tum rurfes excidit , per pernitenti· remedia joftificationem accipit j qu* cum peccatorum so* miffione etiam fenftificarioocm , tt intensi ho­ minis innovationem confert, quatenus per me­ ritum paffionis Chrifti, quod jam credenti com­ municatur, cum venia peccatorum, homo etiam Dei gratiam , Ar per Spiritum fanftum una cum fide , fimul caritatem in corde difufem ac fpem accipit. Hifeue Dei.donis ia ipfo permanentibus, non jam fplum reputatur aut nominatur , fed Ab hoc originalis peccati morbo , homines vere exiftit juftus : non tamen fea propria, aut ‘ fela Dei mifencotdia per redemptionem * quo fuit meritis comparata , fed ex gratia Dei eft in Chrifto Jefu, liberari ; qui infirmitates Ac D Chriftum donata Ar communicata joftitia. Itaque hominem juftificari gratis per fidem languores nomos in fe fefcipltns, Ar peccata no­ ftra ia cruce perferens in corpore tuo , Patri quia nullis procedentibus meritis jaftificatioac­ nos reconciliavit , ut fetisfeâiooem prodeliâis quiritur, fed ex Dei gratia per Chriftum donatur noftris; quam in noftris aseritis noo inveximus , his quibus in eum credentibus orortis ejus Ar fefi pro peccatoribus fanguinis meritam applicator . de Chrifti fenguine tt metitis ejus affemamus : cni dum per baptifmum inferimur, per Spiritum fanftum mundamur, Ar omnem matam, quem VIIL nafeendo vel proprie peccando contraximus Caritatem vero, fine qua nemo juftus effeporenafoeodo exuimus, Arab omni prorfes peccat per. mur , 8t innovamur fecundem Internum horni· nem, vireiquecontra reliâacoocupifecotfauim­ teft, jam tum, cumin juftificatiooehommis ac­ cedit , operibus bonis gravidam effe , nec otiofsmjmauereiavcrejuftificatis : quin oblata occafio^^ Ar facultate permifla , promat de fe opas petar accipimus , ut jam non regnet peccatum >e mortali noftro corpore t oec ad culpam nobis , bonum, Ar quotidiana faciat jaftiti* incrementa, fed ad meriti occaiionem , fi per gratiam Dei E fecundam feriptaram : jtari tyiu <#’, adfor.Eavero.qun joftÆcatijam, membra fua graviter jus^nsvenants » concspifeentia ia no· exhibentes arma juftitim in feoaificarionem, fide per dileftionem operante, fixerint opera : tum 2nia Deus bene operantibus , Ar in iplo ipef^ndVIL us , mercedem mifericovditer promifit t tam etiam quia ejufmodi joftificatorum opera , gratias Atque hac ratione juftificari homines * cam Dei cfiedtes funt, * movente Ar adjuvante Spiqui immundi Ar natura ira filii, Ar damnationis rci fou , pet Chrifti meritum peccatorum feoram remimoae impetrata » reoovaoror fpiriro Dsi per Chriftum fecuodum hwH· homi­ nem i at jam jufttficad grade Ipfiae » « recon­ ciliati Duo , Ar ab «mm· daawratiaait testu * ritu fenfto fiantt vere bona , Ar Deo grata, ac remuoeratioDe vita «teram digna effr. Non enim fecundam humanas vires «ftimanda feat juftificatonm opera , fed fecundum eam gratiam, quam in i pios influit Chriftus , ex qua deinde ■ ^07 Concilium Moguntinum. ^ANNo" ^e*n^,cbonaipforum opera promanant. Etfecun- A CHKirri dum eam dignitatem , quam dc Spiritu SaoAo , > 1 sm* velitt omnis boni operis motore Ic operatore, fu_ r _ munt1. Sic enimouténuands vires humano,. ut .· *****’■ non fimul Ic gratia Dei vilis reputetur, fic in bo­ no opere faciendo deprimenda eft facultas homi­ nis , ut interim cogitemus Spiritus fanâi motum tt in nobiaeflkaeem » Λ apud Deum accCptum ac preciofamefle. t* I408 AMRO CMtirri *14·· XIII. Datum etiam parvulis infide ecclefiasbaprifmum , ad abolendum originale peccatum , It ad falutem confequendam efficacem efle . Eumquu fenei rite , etsam a parvulo fufeeptum, aut ab haeretico vel Infideli io forma ecdefie cum ro­ da intentione datum , fine injuria Chrifti ( ha cujus mortis fimilitudinem, feme! pro nobis redemendis tolerat, traditur ) fine grandi piaculo IXamplius iterari nec pofle, nec debere: ne invoca­ tio fanAiffimi nominis Dei, in qua femel ablutio Excedem caufa demonftrandum eft, manda­ dataeft, per iterationem , quali vanaaccufetur : torum Dei obfervationem renatis ac juftificatis efle poffibilem, non fecundum natant infirmita­ It mors domini , in cujus fimilitudinem feme! tem, quam habeat cum aliis bominibps commu­ B bsptixamur , repetito baptifmo, quali inefficax nem : led fecundum gratiam Chrifti. qua imbuti aVgoatur, font , tt fecundam opem Spiritus fanai , quem renati ac juftificati acceperunt ; ut jam divino^ XIV. rum proreptorum obfervatio renatis tanto fit poffibilior , quanto majorem gratiam , eodem Parochis vero & aliis ecclefiarum mîniftris per femper opitulante Spiritu , vel femel acceptam noftrat ditiones conftitutis, fedufo injungimus & retinent, vel amiflamnovo fubinde munere re­ mbgravi pana > prnvaricantibus fine remiffior.c infligenda, comminamur, ne aliter, quamadhicuperant . bitis exorcifmis & exiufflationibus , unAionibas etiam A ceteri, ritibus, per catholicam ecclefiam X ab antiqw obfervarHolitis, Ic in aqua non pro­ fana , lcd fol em ni benedictione , Bc facri thriEam vero libertatem fuam ( quam lex Spiritus, fmatis undione , fandificata , extra cafum quu eft ipfe caritas, diffiifa in cardibus noftris , nèccffitatis , baptifmum adminiftratc proiunobis affert) Chriftianiintelligent , non ut im­ xant, pleant ea "que in mandatis Dei exigantur , fed quatenus ad ea adimplenda , non ut alii homines panacum metu le imperio legis compellantur , XV. fed ca jaornon inviti, imo vero volentes faciant : ita ut obedientia ipfotam fecundum animi promCum autem circa facrum baptilma non raro ptitodinem , lr in tcAe faAis lastitiam , ve­ eveaire foleat, ut myftic* illa nn*Siones , jam inde ab initio religionis Çhriftiao* per ueiverre libertas ,· fecundum precept i adimpletio­ nem , plena Ic pia fervitus exiftimetur . Alio­ fam. ecclmtam adhiberi folirr, vel ex neceflita· «Mtqpter metum imminentis mortis infantium , qui cupiditatibus frena laxare , tc caqnis curam fecundum ejus defideria facere : non'Chrifti li­ fel etiam ex contemptu , omittantur , nos paro­ chis noftris hanc curam ferio injungimus, eifquc bertas , fed peraiciofa diaboli fervitus repu­ diftride poteipiendo mandamus , ut de pueris fic tanda eft. baptizatis diligenter inquirentes, fi compcrcrmt alioqui debitam verborum formam obfervatam , XI. baptifmum quidemfictraditum approbent: eos p* Doceant etiam paftores noftri, feptcmcfTe ecD vero, qui dum baptixarentur, unfliones non re- «·· ♦· <*r ceperant , ferio eshortentur , & fedulo indu- ΛΑβ*Η··· clefin facramenta divinitus ioftituta, perquovecere tentent , ut confactas unAiones cum oleo lut apta remedia atque inftrumenta , It peccatis noftris mederi, 8c fue gratis munera nobis im­ fando , in pedore lr fcapulb , It in vertice cum chrifmate , ( adjundis iolxtls precationi­ partir! Deus voluerit i caque non efle ritus fimplices, quod quidam impie confiogunr, fed iabus , que in agendis habentur ) aliofque ritus omiflos , in feipfis per catholicum facerdotem, crofanda fi gn a cula, ic efficacia figna , quo rite juxta vetufVffimutn ecclefi· morem , caute 8c ea fufeipientes gratiam cis conferendo landificent : gratiam vero facramentorum , non exipfe pie fappleri curent . Quod fi deprehenderint , in tali baptiimo nec formam debitam efl*e obexternarum rerum virtute, nec ex merito miniftri , fed cx internh 8c divina operationis virtu­ Ierratam , his qui fic baptixati fcuftra putaban­ te , sftimapdao/cflc. tur totum baptifma fecundum ecdefias ritum tradant. XII. xn . Et ut populna virtutem ac fruApm uniufcu- E jtffquc (aeramenti plane imelligat, concordi doEt ut tanto myfterio debita omnino reverentia Arina erudiri populos nobis commiflbs volu­ exhibeatur , parochos It ecclefiarum miniftros mus , ut credant baptifmi virtute omne prorfus ferfo monemus , ut mane intra officia divina , peccatum tam originale quam aAuale remitti, aut mox poft ‘ea peraâa , ( qon autem tem­ nec quidqtfam in ritebaptiaato relinqui, quod porepomeridiano poft epulas It prandia , nifi ab ingreliu regni cslcftisremorari eum queat. necemus aut periculum infantium accelerare Concupilcentiam enim, ou* poft baptifmum in baptifmum expofeat ) cum multa fobrietate ie nobis adagonem, non ad culpam, relinquitur, accurata devotione baprilmum adminiftrent . jam non efle'peccatum vera ratione peccati ; fed ComcflatioMs vero It parum fobria coavivia,qum peccatam ob m appellari , quod per peccatum fa­ quibufdam ia locis poft baptifmum fiunt, per cida, & ex peccato reliâa fit, It ad peccatum am· viles magiftratus inhiberi, aut ia Item ad mode­ pljjirjoclwet. rationem Cbriftianis dignam reduci volumus . XVIL £1- i^9 C1UU3T1 «14·· ’Vm.” Concilium Mogvntinum. C4K£jir· XVIL Sacramentum confinuatioais cs iaftitutione r* Chrifti, fc apoftolorum praxi, eedefiareliâum -«.•.it. efle, ia quo, jute domini proaaififeam, Spiritum fanftum , quo ia baptifmo ad peccati efaandatinawa fignati fames , cum novo gratia fas munere accipimus : videlicet, ut virtute ejus contra Satana tentationes muniamur .· ut gratia epss, ad atelia· capienda fidei myfteria, wmnhscmur, ad coofeflionem Chrifti fiduciam, fc coatra vitia robot accipiamas . Qua omnia Chriftus dominus per Spiratum finânm , quem miffisnu erat, fidaibus conferenda diferte pro* mifit. Ea vero, ut erant a Chrifto prominà , B ipfi· apoftolic in die pentecoftes exhibita, fc ab eifdem per manuum impofitiooem in alio·. tramfimdi eeepta , A'ftus ipforum fatb teftantor . Uhde ecclefia catholica Spiritum fenftum per manus epifcoporam fidelibus tradendi nor­ mam accepit. 1410 pierit, ut remittant aut retineant, folvantaot AMWt> agenti quatenus id remedium fanandis peccati· QttUTI apponendum nobis domina· tradidit , eateous coo&ffionem, cum enumeratione peccatorum fa­ ciendam , nobis commeudafie j ut es reccufione peccatorem, is, qui difeemeodi poteftatcm accepit, fciat, utram commifi muneris partem debeat exercere. Î XXIII. Satisfiâiooem veto ab his qui deliquerant doceant paritandam . Non illam quidem, qua culpa peccati frsrtcraa poma diluitur, (hssc enim fatssfiftio ex fola Chrifti propitiatiooedonater ? fed illa a nobis pmftandaeft, qua poena tempo­ ralis, qua poft culpa rem iffionemooaounquam remanet, aut elcemofyni· aliifque pietatis opet i» bus redimitor, aut Jejuniis fc aliis fatisfaftionlbus (qua ta men «ipia etiam es merito paffionis Chrifti efficaciam iMMmt) avertitur. XXIV. XVIII. ·«.·.«»· Sacerdotes veto qui confrfEonfous audiendis dant operam, abfolutionis fornum non intricent {duribus membris, aut conditionibusappofitis, ed planisfrfimplicibus vetbisdepromant: Ego tione exhibitum , mox fub ipfis temporibus abfolvo te a peccatis tuis in nomme Patris fc Fi­ apoftolorum ex eorumdem traditione , adhibi­ lii fc Spiritus finiti . Non tamen prohibemus, ta chrifmatis unftione, cceperit conferri. Nam cum in initio Spiritus fanans , ad evidentio- C ut idoneo loco, feu ante abfolutiooem, feu poft rem recentis adhuc fidei commendationem , eam, orationes, pro petenda deliftorum venia, Diligenter etiam populum inftruant, cur hoc (aeramentum , ab initio fola manuum impoli- adjungant. figno vifibili influeret confirmatis, externa unfcione, qua illam internam defiuoaret, tunc non erat opus. Poftea vero adulte ccciefia, fc ftabilita fide, cum figna externa apparere ceflaverunt, nec jam amplioiSpiritus fanans vifibiliter defeenderet, mox ia locum vifibilia figni unftio chrifmatis adhiberi capit, qua his qui confirmarentur in­ ternam fc fpiritakm unftionem reprafentaret, ut quid intus agatur per gratiam, fotis aliquo vifibili figno mnotefeat, & verbi fidem externi clementi fiuulicudo confirmet. XXV. Epifcopis, qui curam animarem iufceperunt, hac pnrfertim tempeftate, qua variis & pernicio- —t—■- fis opinionibus fimplicium animi miferandum in **J?***"*' modum depravantor) fummoftudio enitendum eft, ut audiendis confeffionibus, quu ad forman· fwi te vi», das confcicntias opportune ferviunt, facerdotes viri integri & periti proficiantur. Unde omnes ·7 XIX. SJJSgS* N°n raro ex impedimentis cognationum fptrirealism, difficultates fc pcriculofa (olent e*e- tH.oscMC nite : ad qua cohibenda decernimus , ne cui**»_♦·. quam, five ex facro fonte levando , five ad faMMrtaM*cram confirmationem tenendo, plures quam uoum patrinum, liceat adhibere. XX. D fuperiores fratrum Mendicantium ( qui in hac ρ μμ parte parochis in adjutorium accedunt ) indu- 'M1· cendos ccnfemus, fc ferio monemus, ut fratres fuos, quos ad audiendas confeffiooes admittere delimaverint, prius commiflariit noftris exhi­ beant: qui eos aut per examen, aut fide digno fuorum fuperiorum teftimonio dijudicent num idonei fint , quibus committi queat. ovium Chrifti fata tuto XXVI. Poenitentiam , relut fecundam poft naufra­ gium tabulam, cujus prafidio , in peccatorum voraginem relapfi, denuo perniciem effugimus, fr gratiam reconciliationis fc remiffionispecca­ torum recipimus: paftotes noftri in ecclefiit fe- Ne autem propter cafus refervatos à filutari confeffionis remedio homines retrahantur, dum vel in prompta facerdotem non inveniant qui cos abfolvere poffit ; vel etiam fam* fan fr femptai timent, fi longius pro abfolutioae coaiedulo urgeant, fc admoneant fideles, his parti­ E quenda ablegentur : nos pudori fimul fr fumptibus integram fr utilem poenitentiam abfolvi conbus fubditorum noftrorum confulere volentes , tritione, coofeflione, fc fatisfaftiooe. prefenti decreto ordinamus fc coaftituimus, ut , deinceps omnes parochi, per provinciam noftram rite ordinati fc vocati, omnefque filtres Men' dicantes, pes fuos fuperiores, ut promittitur, prsrfentati , fc per commiflarios noftros appro­ Neque enim remitti peccatam , cujus eum bati, poteftatcm habeant vice fr nomine noftro qui aaaxifit, non paniteat, abfolvendi laicos contritos fr coofeflba a qui­ bufeumque peccatis occultis , quantumvis gra­ XXII. XXL £*”*"'*' Et cum ad fananda hominum peccata Chriftus duplicem miniftris ccciefia fua poteftatcm reli- vibus fr enormibus, qua alioqui auftomati noftra ordinaria réfervari debebant ; exceptis domtaxat homicidia , baretids & excommuni­ catis, »4ii TS1 141s Concilium Moguntinum. noftroa mit- A eochanftra plebem /erbis domini mftruant, "aniWi* ut eredant poft confecrationem 'ub fpeciebus pa- CMHISTI nis fe vini veram corporis de fanguinis domini «sea· XXVII. fubftantiam contineris nee jam dividi Chriftum, aut fanguinem ejus a carne* feparari unquam B· «Μφ Nelli tamen religiofo (etiimfi ad eoofeffibpofte, quoniam amplius non moritor, ideoqot HBMnfc act andtendes, ut prstuitutur, admiffus fuerit) lub alterutra fpccie Chriftum integrum contine­ licere volumes , cuiquam laico iacrofeott· jruri , & lub una fpecie tantum a fidelibus quan­ ' charifti· communionem , fine fpcciali confenfu tum lub utraque lumi. catis, ad nos vel commiffirio’ onurn «*di* parochi , ad cujus curam ille pertinet , porri, gere. Quemadmodum & parochis omnibus ferio mhibemm, m quemouam alienum parochia, mu, fine coafenfa fui parochi extra neceffits. Cum antem nemo fidèhnm dubitet, virtutem Sem fiet ad confeffionem, fir* ad ullius facra. facrofandc eucharifti* , non ex fpcciebut pen* «cuti pCNcptionem recipiant s fi tamen fubdi. dere , fed ex vivifica Chrifti carne fc faneume tus rationabilem cauiam allegans, aliifaccrdoti B provenire : jam nc hoc quidem quifquam fidelia dubitare debet, ilium fub una fpecie communi* confeffionem faciendi confenhim a fuo parocho petiverit, talem ai confenfum volumus non de. candi morem, ad falutem fumentium «one uti* negtri · lem fe efficacem efle , quam alterum fut» atta­ XXVIII. que : eum conftet non minus accipi in una fpe­ cie t fe eum quoque communicandi morem in una fpccie > jam mde ab initio praxis Chrifti fe apoftolorum ia ecdefiam introauxerit. Uni­ cuique autem fidelium, ex his duobus communicandi modis , cum merito tenendum efle , quem ecclefia, propter eaufas rationabiles, pro temporum ratione elegent, & populo tradide­ rit obfervandum · Bt ne contempto confeffionis remedio homi­ nes facrofanâam euchariftiam percepturi, peri­ culum fibi , quod apqftolus indignis fc inex­ ploratis graviter comminatur, accedant i paro­ chis noftris injungimus, ne pofthac quemqoam psrochianum , qui non fuo parocho confeffionem fecerit, ( faltem ubi non faâ· confeffionis fufpicio fubfit, fine teftimonio ejus , cui confeffionem fecit , ad facrofanâam euchariftiam admittere prufpmant. XXIX. XXXIII. C Parochis etiam fe miniftris ecclefiarum ferio inhibemus, ne cui extra cafum infirmitatis aut neceffitatis, facrofanâam euchariftiam, nifi je­ juno & confcflb, porrigere pnefumant. Magnam etiam cantionem adhibere debent confenarii facerdotcs , ne dc inufitatis crimini, XXXIV. boa, prrfcrtim a junioribus inquirendo, inex­ pertis, novae cupiditatis, aut criminis ante non Sacram unâioncm doceant paftorcs noftri, tentati, occafionem objiciant. Caveant etiam, nc confitentis peccatum fermone, vel ligno, vel ad infirmorum, fe corum qui ad vitae exitum vergunt, prarfidium a pio domino traditam effe, Dtp··*- aliqua olla ratione prodant. Sed fi confilio fuper 3uamejusjufluprimiapoftoli exercuerunt. Quas * aliqua rt, in confeffione libi manifeftata indi* um perorationem fidei infirmis adhibetur, per <-rf guerint, rem ipfam fine ulla auâoris mentione divinx virtutis operationem, contra corporis inad peritiorem referant. Q<>od fi facerdos alicujns firmitates fe terrores confcientia , alleviatioos roM. Ciimen per confeffioncm fibi compertum vcl aA «*»*<.*« porto indicio, aut faltem conditionis, aut loci, D nem fe hilaritatem rite fumentibus praebet t le­ iff1·.* aut vicini·, aut cujufcumque circumftantiz fiviora peccata tollit, & graviorum reliantes reli­ quias expurgat, juxta apoftoli teftimonium , dc Snificationc , revelaverit , a beneficio ecclefia. receptam confcnticntis ccclcfir doârinam. ico remotos , ad ardum monafterium ad a. gendam poenitentiam jctrudatur . Ncc etiam facerdos confeflirius a quoquam fibi confitente XXXV. de peccatis alterius exprelfo nomine ullo modo inquirere prefumat. In collatione ordinum , que eum impolitic* pe manuum vclut vifibili figno traditor , doceant rite ordinatis gratiam divinitus conferri , XXX. qua ad ecdcliaftica munera rite fe utiliter excr. ccnda apti fe idonei efficiantur , & qua rata Sacerdotes etiam confeflarios monemus , eif* fint fe efficacia , que a rite ordinatis in eccle* que pracipiendo injungimus ne inufura, furto, rapina, aut fraude, ablolntionem confitenti im­ fia, juxta Chrifti fe ecclefi·inftitutionem, ge. pertiantur) nifi ea, qua injufte abftulit, quate. ruatur . Hanc vero gratiam efle ordinis fe mudus ejus facultates permittunt , fe reftitutunim E neris, non hominum aut perfonarum , nec ad promiferit. In aliis levioribus deliâir, fatisfa. cujulquam privatam, fed ad communem totioa ecelefie utilitatem accommodari. Ideoque in rite âioncs, juxta qualitatem culpae, aut confitentis poffibilitatem, moderentur. ordinatis , five boni five mali fint , efficacem efle. Atque ita inter difparcs miniftros domini Bofdem hortamur, nt juxtadcli&orumquali­ tatem fatisfadionis modum temperent, fe avaris noftri dona femper zqtialia, femperbona fe fan­ oleemofynas, incontinentibus jejunia, pro fati sda permanere. faâione imponant ) quo femper eonfitentium vitia contrariis virtutibus compcnfentur ■ XXXVI XXXI. Dc vcriiate corporis fe fanguinis dominici in De hoc facramento doceant paftotes noftri , matrimonium ab initio ad officium inftitutum, tandem cx Dei benignitate infirmis hominibus «4M ‘XkmST CHAtrn >14·. •Λ’χ· ’tin!1* COMCILIVM M OG σ MT I MV M. eAHS,*‘ 1414. >4 remediam oeCffe j it jam hrc maris ft fe- A proximos menfes ad nos aut officiales noftros pro declaratione accipienda venire jubeant t CHlun mio· commixtio, quealioqai, propter terpen quod fi fic moniti abtnviccm non difccflcrine, «!♦·. coocapifcentie motam , peccato ta fe noe eaaut declarationem, nt promittitur , non peti­ aeset, propter gratiam facrameati , conjqgibas verint , aut noftro vel officialium naftroram ad peccatum non impotctur , fed fit honorabile decifioni ft fentcnuss non acquieverint, abecin oaafiw cuanabium, ft torus iammcalatus . ckfiafticis fectamcntis protinus arceantur , ft Elfe aatcm conjunôionem marte ft feminor , nifi ante mortem peccatum fmsm emendave­ duorum tantum ; ncc alicuius tertii coofortrnm, rint , aut faltem id confetti fuerint, aut femc dooram a fe invicem reparationem, nifiper alcerias mortem, allo modo admittentem. Qpod rfem fuper eo animi dolorem oftenderint. ec­ ciefiaftica etiam fepultnra priventur. fi ob fornicationem ( que fola illis fcparandi caafa a domino permma eft ) conjuges invicem XXXIX. dimiferint, manere debere innuptos , ant di­ miflb conjagi reconciliari, ft neutri eorum, do­ Veterem morem in ecclefia fequimur , dum nec vixerit prior conjux, ad fecunda tranfeundi B ialem, aquam, ft ceteras qualdam res, in ufum matrimonia poteftatcm efle . fideliam, per orationes in verbo Dei prsparaMatrimonia etiam fine confenfu parentum le­ mas. Quem morem nemo reprehendet, qus fe­ gitime inita non debere refcindi. cum reputaverit, ecclefiam sater cetera falutis Hanc conjanftipnem ex libero confenfu con­ ft utilitatis fen, cum augenda, tum coafervantrahentium per verba de prsfenti expreflâ ftada pnsfidia, eciam exorcizandi poteftatcm, con­ biliri, nec a parentibus ( fi forte eorum volun­ tra in fi dias dsmonnm , aliafque noxias peftcs tas non acceflerit ) refcindi pofle. avertendas , accepiffe . Quam poteftatcm dum per res externas ad utilitatem fidelium exercet XXXVII. Volumus tamen liberos feduto admoneri , ut divini praecepti memores , velint in paren­ tum efle poteftate , nec illis infeiis aut invitis inire matrimonia , ac quidqoam rei feris in­ choare profemant . ecclefia , nimirum in ro fandorum imitatur exempla, qui ad eliciendos quofdam eflrdus , divino juflti res corporales adhibuiflê leguntur. Quem motem in ecclefiis noftris procipimos coolervandum, dummodo populum paftores fedulo doceant, efleâus, quiinacpetantur, nonipfa- C rum rerum efficacia , fed divino virtutis ope­ rationi , per fbrtiffimi nominis divini invoca­ tionem, tribuendos effet & caverint , ne re­ bus talibus ad impias feperftitioncs abuti quifEt ut matrimonio feus honos confervetur, quam prsfemat , conjunâiones conjugua volumus in confpeâu XXXVIII. iponf. tc nutn*. ecclefia, adhibita celebritate confeeta , confir­ XL. mari : ne per occultas copulationes , fub pré­ texta conjugii illicite libidines graflentur : Et Similiter ft reliquas ceremonias , quae aut in ut Per*cu“» 9Be ex clandeftinis copulationibus fuboriri poflunt, excludantur: nomina contrahe- - cultu divino ornatum augeat , aut mentes ho­ minum ad pias ft utiles cogitationes excitare rc volentium, ante conjundionctn , tribas die­ poflunt, diligenter retinendas cenfemus , probus feftivis, non immediate fe invicem fequentibus, fed per aliquot dierum intervalla a le di­ fertim cas , quas ex multa antiquitate proieftantibus , in ecclefia coram multitudine , pro­ dis , βι per univerfam ecclefiam obfervatas , quali per manos traditas accepioMs. Quales font, poni debent: ut fi qui impedimentum matrimo­ nii inter eos noverint, id an’e nuptiarum diem D quo in adminiftratkmc facramentoram adhiberi confeeverunt : quibas annumeramus, ut templa parocho revelent. Nec contra hujufmodi de­ nuntiationem , nifi ex ardua ft neceflaria cau­ ( velut orationum & divini cultus & facramentorum officine ) per loca idonea , habeantur ; fa , difpenfari debet. Quod fi qui tempore hu­ jus denuntiationis pnefentes fuerint, & impedi­ ad quorum ornatura ( fimul etiam velut divini mentum reticuerint, poft conjun&ionemin concultus, ft promovende pietatis apta inftnunenta ) in iis figua crucis, aliafque imagines, ve­ fpcâu ecclefie celebratam, amplius ad ejus ma­ trimonii accufatioaem , aut ad teftimonium xilla, veftes facras, altaria, ft vafa Iaera confervari & uferpari volumtis. contra ipfum , admitti non debent . Caveant etiam parochi ft curati noftri ne peregrinos ft ignotos ad matrimonia jungenda admittant , XLI. nifi libertatis fee teftimonia ex his locis attu­ Imaginum autem ufum, velat pro erudienda lerint, ubi prius vixerunt. Levitates vero, quas in pulfando fponfe ( ft fi que fent fimiles ) abuplebe , ft omnium animis excitandis otilem , in ecclefiis noftris retineri ferio mandamus : fus in iplam ufque ecclefiam invexit , omittan­ tur : faltationes lafcive, ft comeflationes parum E dummodo paftores noftri populum accurate mo­ fobrie , fi in rotam tolli nequeant , faltem ad neant , imagines non ad id proponi, ut adore­ mus aut colamus eas, fed ut quid adorate aut moderationem Chriftianis dignam reducantur ; nt fic hilaritas nuptialis, pietate & modeftia con­ colere , aut quarum rerum utiliter meminifle debeamus, per imagines recordemur . Procaces dita , oculis Dei, qui matrimonii audor & copula­ tor eft, commendetur. Parochis feucuratis, per vero imagines , & nimio artis lenocinio , ad mundans potius vanitatis fpeciem , quam ad univerfam provinciam noftram conftitutis, injun­ gimus ·, fi iub cura fea habuerint febditum, qui pietatis commonitionem, effigiatas, in templis mulierem , edi matrimonio jungi per impedi­ proponi , omnino vetamus , tam lafcivam ar­ tis oftentationem frugi ft fevero Patrifemilias menta canonica non poteft , tamen uxoris loco publice foveat, ut ad dimittendam eam ipfem feintra privatas edes gravem , templis prorfas sio inhorrentur : aut, fi matrimonium coram du­ intolerabilem ccofentes · bium fit, num dc jure febfiftat, eofdeminfra duos XLIL Mif ,aÎm"’ Conci ii v m Moovntinvm. XL IL ■ afos iam » utfinroln M» limâtes rindere volentes βλΐϋ$Ε.Λ> 1410 corporis , quo Chrifto TWIT •onjoogimw, nobiliAma membra, inobâs n». cSSffll rie· hnnorori, non terne· on-, qui rad Doo do- iMft betar, cultu; M eo fbrietatisft dile&ioniacal- -**ffg* ce, qania bac vka bafti homines a nobb rite call poCmt. IHoe urne· tunto domhN»qne·- ·»··«· ta fiecurius poft incerta mmüo fopenta, qoendo etiam ideation lande peadieumos jamfnoimft. licioee viftotes, p«· la ifta Ubac nfqoo po­ gnantes. Quorumetiaaa meritis afimiori, ft oeotiooibm adjuvari, rit· périmas, qui aaofpârita Λ daufenrOt , relati mn guram refpc4n* habere, ft quafi quamdam di­ i* invicem orare jaboatur, atfalaeemcoalbvinitatis gpinieur* illi tribnem » antamdverteriat, ipfaar imaginem (adhibitis prigsfaconfi- B quantunquod eo magis fandos in aliuviupco Jioas theologis, ft Chriftianonm antiquitatum nobis facere confidimus, quo illis poft infirmo fcientifiaris juata ac picatiCnris viris) prooaucamis depofitionem ft favendos caritas, ft dc fir qaaliuto, aat taUant aut mutent, ft aliam, Ie feturis, ad promovendam aliorum falutem, a prima notabili quantitate differentem repo­ promptior facultas accdfit, nam, ae radis populas , in ûateileâo fbo de­ pretias, ft ideo par media corporalia ad divins . XLVL erigendas, fpem iaam contra eedefi* incentio­ nem, ia corporali, ft quidem certa imagino , Ex eadem lege caritatis, qua nobifeom adhoc privata phantafia atque rnbaliaac collocet : quacoherent, qui in fide ft communione Chrifti n it in illa iit quodam necefBtas, at per eam, ft hac vita migrarunt, tenendumeft, defimftosvi- «mLss. noo aliter , inducatur Deos ft fanai id facere vorem pietate ft erationiboe adjuvari faite* eoa «“F '·* quod petuntur. Verum bac omnia, uti didam qui cum viverent, ut cis hsrc prodefie pqftfac eft, de theologorum ft fapientiffimoram virorum meruerant ; qui non ita boni eu hac vitadifceffipmntia iit falubri ordinariorum providen-------- · ut -----------------------------------r._ —_ ferunt, ut iis non indigeant; nec ita mali, nt ria a perniciora Mololatri* falere populi pro- c eis hac prodefle non queant . Γ—~- fimplicitm λ—i:-;— , Eft autem confentiens ecclefi* doArina moL fcrvetur tarum icripturaram collatione, ft evidenti ratio­ XLIIL ne firmata, talem efle quemdam medium dece­ dentium ftatum, qui non mox, ut cara?*hanc KeUqalas etiam fanftorum, velut divins gra­ exuerint, aut «ternis cruciatibus tradantur, aut tin olimseuoaatacula, ft veriffima Chrifti mem­ ad beata illa fanftorum conform admittuntor: bra, ft para spirites fandi domicilia, monemus in quos, moderata ft mixta dementiolevcritaia ecclefiis noftris vel ob id proponendas, ft tete , vindicat ad tempus is qui * milericordio ligiofa pietate venerandas , ut aer eas fideles lust, ft tormentorum modum ft menfaram novit. commoniti, dafcant virtutem ft fidem fandorum Alioqui, cum ex iis qui peccaverunt, ftperpco- »r,l nitenriam fanantur, alii in hac vita multas ad-^^0·. imitari. Et alicubi in iis languindlenta* notas, ft pro fide Chrifti tolerati martyrii.veftigia cer­ verfitates, alii aut parvas aut nullas experiantur: nentes, admoneantur fpem fidei noftne non efle & cum multi ex hac vita migrent, alethalibm inanem, pp qua omnia dira pati fandi marty­ quidem criminibus immunes ; levioribus tamen res. in animum fibi induxerunt. Quorum exem- D alius alio magis implicatus; quorum taasen ne­ pio ipfi eciam ad adverfitatam omnium toleran­ mo , five ob phira , five pauciora hoc delifta quotidiana, damnationem «ternam fuftinebit ; tiam animentur , non facile modus inveniri pofle: t quomodo XLIV. Deus ( qui eft in omnibus ft erga omnes iuftjffimus ) non injuftus videretur, fi non poft hanc Peregrinationes etiam ad certas fandorum re­ vitam, per temporales, ft non «ternas ponas, liquias, aat ad templa memoriis eorum dedica­ omnium compenfatio expcftaretur. to, vel ob id Chrift'aoo populo cenfemus per­ mittendas, ut ex ipforum locorum admonitione, XLVIL homines ad imitandam fandorum fidem, pieta­ tem ft conftantiam , vehementiore alfedu inci­ Plebem Chriftianam paftoresnoftri (fumpta es temur , ft ut majori devotione fe merius fan­ divinis literis commonitione) ad perpetuam vit* dorum ibeiari, ft precibus eorum adjuvari pofobrietatem fedulo cohortentur, ut emi potufque ftulent : dummodo ledulo caveant paftores noftri, moderatione carnis lafciviam compriamotos, 9e debita cum veneratione peragendam , tranfeamus ; clericos , Suibus ea cura incumbit > ledulo commoocuos , fc per prolatos digne mandamus animadverfwne compellendos , ut non vocis cantum 'LVIL modulatione , fed devotione cordis , debitum B fua fcrvitutis penium abfolvant » fc ad divina Et com apoftolus jubeat omnia honefte fc fe­ officia peragenda corpore Rr‘tpr & mente Ic componant, quo fimui fc Deo cultum gratum cundum ordinem fieri in eccleGa, citraque tumul­ exhibere, fc populo confidmanti devotionem tum , ftatuimusfc ordinamus, ne deinceps con­ cionis tempore,aut iub /blenni mifla ali* fpeciaaugere valeant . Nemo fa choro, aliis pfallcntibos , fcorfim le* miflo celebrentur ; fed aut concionem fc folea­ legere aliquid » aut luas boras canonicas ora­ nt facrum procedant, aut in aliud tempus differan­ re, aut fabulari, not aliis levitatibus intende­ tur, ne populus in diverfa diftuftus nulli facro re permittatur : négligentes vero legere horas aut concioni fatis intendat. Quam rem, pro op­ canonicas, Ii deprehenh feerint , per pneiatos portunitate co/uivit loci tc temporia praelatorum fubtraâione portionis fraâuum , m eleemofydiicretioni relinquimus curandam. tus pauperum , aut alios pios ufus converten­ da» , puniantur . LVIII. i LIV. C ii «Um* Circa facroianft* mifln officium, quo immen^«•4·. fum redemptionis humana beneficium, fc fum* mum illud ae tremendum Chriftianc religionis myfterium recolitur, volentes omnia providere, que populi animos ad inorem fc veneratio­ nem tanti myfterii inducere valeant, in primis lancinans fcprecipimus, ne quis facerdos, folus ad celebrandam miflam accedere prefumat ; fed ad minimum uno aut altero , quafi telle adhi­ bito , qui quod publico nomini igitur , ratum habeant, fc ad publicas orationes ecclefie no­ mine refpoadeant . Coo ci on a tori bus autem & parochis noftris fimKlicem plebem committimus, fc precipimus dieenter erudiendam, ut ufum myfterii hinos in­ telligent , ac omnem mentis vim atque lenium tam falutari afiioni intendant, fc voto id agant, quod lacerdos agit miniftetio , ut fcilicet difcant, fc ipfi faim totiufqueChriftiani orbis faiutenc, tant falutaris fc gratas hoftiss interven­ tione, & Chrifti Jefu meritis, Deo Patri com­ mendare. Prcterca facram euchariftiam cum ce­ lebrante, fi non ore , faltem fide fc deliderio cordis, ad percipiendum fpitiulem ejos fraâum, crebro fumere LIX. LV. D « Sedulo commonendos eft populus fidelis, cle­ rici etiam per prolatos debita animadverfione in­ ducendi, ut io celebratione miflarum, advetfas tantum myfterium , quantum quiique per valetu­ dinem poteft , etiam corporis geftu reverentiam quamdam adhibeant : videlicet, ut dum in Colledis pro communi orbisChriftiani incolumita­ te ad Deum preces funduntor , ipfi quoque, tam­ quam hujus facr· communionis cives, fuaspre­ ces cum oratione publica conjungant , & vultu ad altane verfo, aperto fc demiflb capite ftantes, geftum orantibus convenientem pro fe fe­ rant . Pari religione ad nomen falvatoris noftri Jefu Chrifti, iimilirer ad euangelium, Magnifi£ cat, Bcnediâus, Nunc dimittis, Gloria in ex­ LVI. cellis, Gloria Patri, ceterafquc id genus divi­ jto*·. 4··. Et cum fecundum facram feripusrarum maltdinorum officiorum partes , fic genuum flexione , thu fic fti afot Dei agir m>/4>t CoHCILIÜ* Tn? Mi GO Μ TI NUM. AMM gUM> * tolcrau pro nobis morte » debitam j CTWtm grnriarumadione· exhibeant. Cetero· ad fum· JM» netae· tamtataeiicharifti·» cocporis head· Mumttbcftattaeaniaailiecompos···, Gau •ro co· celebrante de corporis * fanguiuis do•bid faerifiefo racamuniccnt, faite· frotte· tas Ijpàiule· fibi applicati «tinus animi νο­ ώ exoptes», IX Dsun veto · novitiis farerdoribus hujtss tari primitia celebsanrar , ferio mandamus eboceaa tt omnta ûseularcs pompas omittendas, tt «onvivia non permitteada » nifi inter paucos amicM, tt ea lobria Umeo , tt q· fine luxa ] ia tie·· domini ineantar. , «“JJ· *· 14» pnrvio examine · dedoftrina, de mbribus, de- ~·Μίΐη· que omnibus iis difciplinis, qua ad regimen, cNorm rai deftinantur . nect£rio fui , aerarltc ex' plorentur ab ris qui jus iaveftiendi tt confir­ mandi habeat. Qpi -nifi digni reperti fiscrint, confirmationem recipere non debent t fed iis abjedis, alii ia coram Jocum magis apti tt digni iubftiraancar. LXIV. Me· ipfe loquitor, plura beneficia, potiflimum quibus animarum rara iabmifla eft » non line gra­ vi ecdefiarom damno, ab uno obtineri, cumnaus ia pluribus ecclefiis rite oficia periolvcrc , sut rebus earum necefiariam raram impendent ne­ queat - Noe igitur, juxta reformationis commo­ nitionem, contra hanc ecclefiarum calamitatem velut falubre remedium, illudLugdunenfi·conLXL cilii decretum opponentes , fingirios ejuimodi curatorum benefieuxum detentores monemus , Scdttfanâoram celebritates, in die· dominfcam incidente· , cmfemwfubmovendas, tt in . tt diftrifte eis proripiendo injungimus , ut in­ tra trimcftre tempus, poft hujus nodi provin­ inia· aliqua· precedente· vel fequentem cialis exitua , nobis aut comprovincialibus no­ traasferaadas, quo fanâoram omnium domino ftris , locorum ordinariis difpenfationes , qua­ faa caafinvetur folennitaa: exceptis beata Ma­ rum protextu ejefmodi beneficia obtinent, exria* apoftolorum, ttaliisfemmis feftivitatibos. hibeam. Quod ai fecerint, talia beneficia qua­ Nec teams legem imponimus bis qui peculiaria li eo ipfo ulicite obtineri convincantur , poft fingularum dominicarum oficia, propter cantoxuaapaocitatem obfecvare non valentes, otteia. trimeftre tempus elapfum , per eos , ad quoe / collatio eorum pertinet , alus perfonis idoneis de srinitate, de Spiritu fantto, ant, quoddecentdtaom erat, «e refurrefttae domini » die- < conferri debeat ■ Quod ii difpenutio alicujus le­ gitima tt foficiens videbitur , is beneficia fine bos dominicis fervaverint. mleftia retinebit : nihilo minus tamen provide­ fit quo Dei gloria in obfervationc diviai cul­ bit per idoneorum vicariorum deputat ionem, tt tas sugis ilbftrarar » fc fidelia· devotio «mus ,taped£rari diebus dominicis tt feftivitatibos congruo portioni* fraftuum affignatiooem, ne cura animaram in his ecclefiisncgligatar, ncc ipfa celebrioribus , mecctaaonia, tripudia, faltatioms * quas damnat coocflium Toletanum , tt bcsseficia debitis oficiis fraudentur : aliqqui negitantia ejus , per ordinaram de frudibus •room fpettacula, decernimus non permitten­ beneficii fuppleri, tt ipfe infuper fubtradione da : fimul etiam ludicra quadan a pietate alie­ certa portionis reliquorum fruduum , pro ar­ na, tt theatris quam templis aptiora, cenfemus bitrio ordinarii, puniri debet. Sio difpenfaticia oedefias noa admittenda. nes invalida, aut non fatis legitima vifa fue­ rint , fi is, qui earum prétexta plora beneficia LXIL curata obtinnit, uno retento, cetera libere refignare recufaverit, caufa illius ad fedem apofto­ Ca· etia·librosmiffeles, antipbonarios, agendas, tt breviaria, per viros dodos tt pios in- ] lica· referatur , ejoidcmque judicium expedetur, quem fui beneficii modum clfc velit. Quod ipiritt repurgari res poftulet, banc opera· no fi quis in diverfis dicecefibus ejuimodi beneficia ccflariam cusp primis, tt ecclefiis utilem, a tra­ gulis comprovincialibus ceufemus pnrftandam, curata qbtineat, a quolibet ordinario ad talem exhibitionem compelli debet. Et fi legitima difper viros idoneos ad hoc adbibitos : qui fen­ tentiam fuper emendatione librorum, primo ad pcofatioM munitus non fuerit, ultimo quod ac· çepit beneficio retento, cetera refignet : cum jusordinariam , tt mox ad metropolitaoum refe­ ^a juris communis difpofitioocm, per fubfcqucnrant, ut collatis conti 1 i is, fana tt, quoad fieri tis beneficii curati acceptionem, quod prius ob­ potcft , concors divinorum officiorum celebra­ tinebat, ipfo jure vacare dignofeatur. tio , in omnibus provincie ecclefiis recipiatur» tt confervetur. LXV. LXIII. Prodentes homines facile ptofpidunt, tt bo­ Cumbis, qui ad prolaturas ecclefiarum prove· ni ac pii jamdiu queruntur , interitum ftudioboatur, tt indignitatibus velut etcclfiore loco £ ram, qu* in hac mi fera perturbatione rerum, ponuntur, ab inferioribus honorem tt obedien- ' laltem in locis catholicis, propemodum in uniriam exhiberi debere omnes ecdefiafticai conftiverfen perierant : io primis ecclcliaftici ftatus rationes jubeant, utique tali qos virtute doftriexttrpatioaem, adeoque facrofaods religionis, na, prudentia, prodito· efle convenit, ut hono­ ac totius veipublicss Chriftian* ruinau* iccuro ram efle. Cum enim fuctaffio eorum , qui utram­ re· nunc mereri videantur, tt ceteri, ipforum comparatione, gregem fe merito dici reverenter que rempublicam adminiftrare debent, es inven­ ture dependeat, Γι illa aut pravis aut nullis dodri«gnofeant. Nos igitur ad honores tt dignita­ nis imbuatur, fpes nulla eflepoteft, aut in ec­ tes ecclefiarum, iiiomotis minus idoneis, dignis clefiis puritatem religionis, aut in externa politia modo tt idoneis viam aperire volentes, coaftituipriftinam tranquillitatem , unquam nobis reddi musttordinamus, ut hi, qui ad prolaturas ( quar pofte . Itaque quanto quifque defiderio facrofab noftram aut aliorum prolatorum nobis tublanâa· religionem noftram poft ie fuperftitcm ditorun difpofitiooemcadunt) aflumendi font, Ooo a relinOrne. GcarrtL· Tom. XXXII. 14*3 Concilium Moguntinum. Λ eAKS*r UM ft de ptofeftu eorum fruâa» fperetur , ( negligentes eaim ft pravis ororibm deditos ec- CMtQTI cleliarum patrimoniis nonexiftimamw alendos) ‘M»· tranfmittere latagit, tanto conata ad inftauraubi fruâu» prebend* non futfecerint, de com­ tioocm ftudiorum incumbere debet. Profettim muni ecclefiarum cenfu, pro cognitione prola­ vero homine» «xlcfiaftici, quibus etiam hujus torum pars adjiciatur . Eos vero, qui fic mit­ vit» bene ac beate tranfigena* omnis facultas, tuntur , capitulis fuis fufficientem cautionem ab incolumitate religioni» ( qnx fine ftudiorum proflare volumus, fefe in ordine clericali perauxilio nequaquam durare poteft ) dependet » manfuros efle . Quod li mutato propofito ab ad ftudiorum confervationem, veluti aa unicum ordine ecclefiaftico reliluçrint , ft ad matrimo­ ftatus fui confervendi , & retinende dignitatis nia feu negotia («cularia fe tranftaletint , ad przfidium , omnes vires fnas certat im conferre reftitutionem omnium frudtaum aut fumptunm debent · Hinc comprovinciales noftro» in domi­ ecclefiafticorum , quos fic percepesmt , eos te­ no exhortamur, & ferio commonemus, eifque net i ft omnino compelli volumus. pro audoritate noftra metropolitica injungimus, De clericis vero regularibus , difpofitionem ut omni cora , ope ft induftria, ubique per nni- B reformationi» ft juris communis volumus obverfam provinciam noftram , ftudia procipue fervari : ut monafteria opulentiora , intermifla generalia inftaurare » promovere, ft confervare ftudia, in pritnis vero theologica* apud fe insatagant, ft hanc religioni ac publicae tranquil­ ihurent . Qu« vero minus opulcnta funt, ft litati pcrnicioiam necefluatem patentibus jo. pauciores habent monachos, aliquot tamen ju­ ventutis adimant : qui alioqui fanfte religioni vene» Feliciori» ingenii, ad ejufaem ordini» ft noftr* bene aflied» » tamen ex neglcâu Rudio­ provincia monafterium, in quoftudiavigeant» rum in locis catholicis «.compelluntur filios fuos ablegent . Ubi vero prolati , five lecuiares > ad alia* univerfita*es ft fcbolas ablegare » ubi una five regulares , in ea re négligentes luerint , cum literis noxias dc religione opiniones hau­ per ordinarium debent ad hoc debitis pernis riunt, quibus infeâi & perverti domum redeun­ compelli. tes , ipfos plerumque parentes ac totam f«pe viciniam pcftilentibus opinionibus imbuunt, ft LXVII. finceritatem fidei Chrifttan* in eis Corrumpunt. Ad quam perniciem avertendam, omnes boni, Collegiis ecclefiarum , juxta reformationis quos ulla pietatis ratio & fact* religionis noftr* C proferiptum , injungimus , ut doâores , qui amor tangit, & in primis proceresccdefiaftici, theologiam profiteantur, pro cujufque ecclefi* omni conata incumbere debent, quatenus in hac facultate ft conditione conducant ; contra né­ re faluti civium, & fanâ* religionis pro fed ui, gligentes fie rôuri, ne quid vel in poblicis vel privatis hifce’ftudiis conftitucndis , ad pietatis & public* tranquillitati consulatur. Ncc minorem curam ft folicitudinem, compro­ incrementa paflim promovenda, quantum in no­ vinciales noftricirca fcbolas, 'per fuas dicecefes in bis fuerit, dcfidcrctur. civitatibus ft pagis couftitutas, impendete de­ bent * ut paffim inftaurcntur ft conferventur, LXVIII. ft eifdem idonei & catholic* veritatis aman­ Res eft pcrniciofi exempli , ft qu* gravem J· £*be“' tes, ft dc hcrefi non fufpeâi, praeficiamur p«dagogr. faepe ecclefiis calamitatem affert, quod patroni, «,«*«■«> Etnedefint, quiad meflem fpiritalem, vehit tum ecclcliaftici, tam laici «propinquitate jun- m<·· ae porro falvam coniervari expetit, CKKlITl quanto defidcrio communis patris incolumiiaiM*. tern, ft vivus reftitutam videre, & ad poftcros <4*S CHAimfibi SM». ’JS? Conciuùm Moountinum. fisfttatauoMm fuffirientem c& , cumque ΛΜΜ0 a patro·* integram relinqui, docuerit. Alioqui inveftituram talem inancqi tc irritam, tc falatarti hujus inhibitionis temerarium tranfxtcflbram, ipfo fafto ab officio fafpendendum, « arbitrio ordinarii fui puniendam decerni­ mus- Eum vero, qui prxleutationem feu pro» vifioocm alieujusbcncDcii, five curati, five non curati, a patrono receperit, cum tali paâione, ut patronus dc proventibus beneficii portionem refervet, ad tale beneficium prohibemus iave- ftiri : aut fi poft inveftituram talem paftionem fiecifle depeebenius fuerit, beneficio decerni­ mus privandum» & eidem beneficio alium ido­ neum proficiendum. A 14a* rum, vel cuftodum » vd ca/ftoram dignitati- Âihïo" bus (quatenus ha ad noftram aut comprovin- CMtlStt cialium noftroiom difpofitioncm. pertinent) jam «N·» {’refulgent, ant porro ornandi erunt, pexsen- es fors ecclefiis utilem tt nomine dignam ope­ rem pntfteat : non abfentes fradus taurum au­ ferant t neque liceat caiqaam abfenti nUam ha­ rum dignitatum gerere, icd quifqnc tali titulo infignittu, fu* ecclefix non aofens, nequecondufta alinnim opera, Icd refideado pneiçui ipfc inferviat. y"" LXXH Cum apoftotasvi&u, adeoque ipfa vita, foB1 dignos judicet homines otiofos, qui panem non LX1X. labore luo partum , cum gravamine aliorum edunt, quanto graviori indignationi divina eoa Hum *»Univerfis arch ipresby teris , aut aliis commiffubjacere potandum eft , qui cenius ecekfi*, •j*W*jr* fariis noftris, feno inhibemus, be quem ad alifaoâorum martyrum patrimonia, ?■ donaria pias 2V"11’ cujus beneficii poficSonem vel ad regimen , aut flebis, ad divini miniftcrli (uftentationem col­ ad officiaturam alienjus ecclefix, admittant, ni­ ata otiofe ablumunt, pro ii» debita ipfis ecclcliis obfequia rependere non curantes ? Nos igirfi qui inveftituram feu provifionem tc inftitutiooem fuam canonicam , literis carumdem fi;ur periculo animarum obviare , tc necefficati gillatis oftenderit. Beneficium vero, quod quis ecclefiarum confidere volentes, prxfcnd ftatuto legitime tenuit , non aliter, quam m manus decernimus tc ordinamus, ne pofthacio metro­ politans , cathedralibus , collegiatis , aut quL noftras, aut vicarii feu officialis noth i, fivcahebufeumque aliisnoftris, dr nobis fubjeâiseccle* ruw collatorisfuperioris, ad hoc potcftatçmha­ bentis, refignare aut dimittere prafutn»t. Quod . (iis ,per univerfam provinciam conftitutis, quoti­ liants fine noftra aut (aperieris, ad id poteftatem diane diftributiones, ad breviffima quaedam no· habentis , auâoritate aut confenfu beneficium C: menta, puta ad kâioncmepiftolc, feu unius pfalaliquod dimiierit , ad beneficium fic dimiflum mi, aut refponforii t fed integris ac totis officiis ftr nemo alias in favoran dimittentis inveftiri aut horia affignentur, & iis modo tribuantur , qui inftituij fed beneficium illud, pro arbitrio or­ officiis divinis, de quibus hrc cmolamcnta dan­ dinarii, fire fpecialis, five generalis, alteri ido­ tur , ab initio ad finem interfuerint. H» vero qui neo tradi debet: nifi nos, vel officiales noftri, cteurfus tc recurfus fuos ita partiri confueveut faperior, refignationem fadam ex rationa­ runt, ut de laboribus minimum, dc emolumen­ bili caufa confirmaverimus. tis autem plurimum perciperent , in pofterum, nifi integris officiis tc horis intereffir ftudeant, LXX. illius officii aut hor* fruftuin totum tnulften» tur , quibufeumque irrationabilibus aut pravis Perniciofus abnfus eft , cum pudendo cleri conflict udinibus (qux potias corroptetas cenlen» dedecore » & animarum pciiculo, grivique ecdxfunt) non obft antibus. Si qui tamen infirmi­ cleftarum det rimcat· canjundus , quod in ectate aut legitima caufa impediantur, apud prola­ ' dcfiis quibufdam cathedralibus & collegiatis , tum aut alium, cui deccclcfir confuetudine com-1 potiffima proventuum portio canonicis etiam D petit, fcexcufent,&veniamabfcntirfu* impo­ apud eccleiias non relidentibus, ncc quidquam nenti canonicos vero, per ados capitulates ab utilis aut neceflariimiaifterii exequentibus, diingrclfu chori, quamdio capitulis mterfunt, . ftribuitur; vicariis, qui diurna noâurna fa­ non diutiu·, excufari volumus. In qua re deca­ tigatione omnes ecclefix funftiones fuftinos ecclefiarum, aut quibus ca cura pro tempo­ re incumbit, monemus, eildem prxeipientes, ne nent, vix tenui cenfu , tc qui ad vitam milere fuftentandam aegre fufficiat , relido . Hinc extra ncccffitatem capitula indicant m eam ho­ capitula & canonicos ecclefiarum in domi­ ram qua divina officia peraguntur : cum polfint no exhortamur , ut equitatis & rationis olim aut maturius, aut ferius capitula haberi, ut ipfi Deo reddende memores, ad fundioner eccle­ etiam prelati tc canonici divinis officiis commo­ fiis fuis necefiarias his qui eas gerunt de frudi­ dius interefie queauc. Quos utique, fupra chori officia, qu* ipfis incumbunt cum vicariis com­ bus ecclefiarum fufficicncem tc honeftum vidum deputent ·, nc caufam pnebeant , dc ecmunia , aftuum capitularium labor gravare non , clefiarum proventibus necctiario aliter difpodebet: cum fupra communes diftributiones, de f nendi. prxbcndis fuis ampliore etiam emolumento po­ E tiantur. EXXI. Simili modo diftributiones, qus de proccfiionibus percipiuntur, his modo dari volumus, qui Cum conftet, harum dignitatum officia ma­ eifdem ab initio ad finem prxfentes interefle perjores noftros ideo in ecclefiis inftituifle, ut elfent, feverayerint. qui difciplinam ecclefiafticatn, tamquam infpcEt ne beneficia perecclcfias debitis obfçquiis fraudentur , omnibus « beneficiorum poflcflbrictores tc moderatores, confervarent i jam vero videamus ca ab iis occupari, qui dignitatum bus, fub amiffionc beneficiorum , injungimus, titulos tantum gerunt , te emolumentis gau­ ut ordines, quos eorum beneficia requirunt, fi dent, tc tamen ab ecclefiis fuis abfunt , nihil nondum habent, proximis temporibus a jure ftaminus quam appellationibus fuis refpoodentcs . tutis recipiant : ad quod etiam canonicos eccleQuare ftatuimus , ut pofthac omnes , qui vel fiarum, pro luo quemque ordine teneri volumus , pcepofitorum, vel decanorum , vel fcholafticoutobfcquium, quodquifquc pro officii fuiexi- Cmr.Gcarra/.Ton. XXXII. Ooo g gen- 14** ““i."* Concilium Mc GUNTINUM. I418 ANXO geiuia ecclefi» debet, cuts re; poftulat, per ie Λ turbatione ecclefiarum quarumdam bona , imo ANNCT CHAJSTI pr«ftare queat. j ipfas Deo dicatas ecclefias , m profanos uius CHRISTI ceffiffe; clericos ad munia civilia, etiam (pedirja». UO. r LXXIIJ. da , interdum coaâos , quxftiones contra ip­ fo» , corumque & ecclefiarum bona t fimiliter c Eos vero, qui interim, etiam eo con•ft'·» •nfjrr» Icit» , & ilonfîitnt Pitre* vtjlr»*, fentiente,- aut aliam quamcumquc caufam, ad fed in offenfionibus , penitus abftineant, choreas fpefuum locum, quoties fuis muneribus per fcnon âaculaque & convivia publica vitent, neobluprefunt, viros bonos, graves , peritos , pru­ x,um petulantiamquc cuium nomen ccdeiiaftidentes , Ac in primis ecclefiafticos (ubftituant . cum male audiat. Nec unquam crimina (obditorum pér fc , aut a. >t Cumque iecundutn. apoftolum · nemo mili- 1 fuos fubftitutos, muleta pecuniaria punire prefumant, fed alus debitis, Ac a jure conftitutis tans Deo (cie negotiis farcularibus implicare debeat : nemini cici ico liceat domi fur taber-D panis, coerceant. nam compotindique locum aperire laicis: quo­ niam non raro lequi lolent ebrietatem rix* , LXXV1II. itrdcs, & multa hoc genus (celera , qu* facerQuoniam infolentia quorumdam, qui a reli- f-T1— dotalem polluant dignitatem : negotiationibus gionibus, femel profeilionefolemni receptis, te-«Μ£4ο·ι·ΐ Suoque mercimoniilque more mercatorum abmcic rcfilinnt, his'noftris calamitpfiffimis rem-0·*·**· ineant. puribus, dilciplinam eccfefis , adeoque totam leligionem, non parum perturbavit , nos huic LXXV. calamitati, ex monaftic* difeiplin* negleâu pro­ venienti, pro viribus occurrere volentes, prela­ jiMih to. Cum autem , domino tcftante , mercenarius dignus fit mercede fua , ftatuimus & decerni­ tes monafteriorum per caritatem , qu* eft ia mus, ut dcciœaè , qux jure debentur divino , Chrifto Jefu , hortamur, Ar ferio requirimus, ut tam majores , quam minores , fine fraude aut cui* fibi tradit* diligentius incumbentes, perfo* diminutione (olrantur , etiam pcrfonalcs , in . nas regulares fibi fubjcâas, ad monaftic* difeiquibus eas fo’vendi confuetudo eft. p!in*, & regularum fuarum obfervantiam , foSimili modo debent etiam quatuor offerto­ iicitius ind icant, aut refraâarios etiam debitis ria, Ac cetera jura parochialia integre folvi . panis compellant: alioqui cefl'ationemArnegli­ gentiam prelatorum , nos juxta canonum (an­ LXXVl. et iones, (upplcbimut. Cum vero perfonc qurdam regulares jugum jrmdudum excuflerint, Ae Prrterea , cum omnibus palam fit, fuper ccdefertis monafteriis , &.· fpieta fuorum prelato­ clefiarum atque eorum , qui in fortem domini rum obedient ia , in faecula verfentur, nos hujuf- · deleâi , pro magiftratuum , imo totius rei pu· modi regulares, cohtraregulamdivagaates , vo­ * blice falote, apud Deum quotidi^ interpellant, lentes ad Tua monafteria reducere,,ncalii ex pro­ (•bertate Ar immunitate , non tam pontificio , hibita iljorum communione peticulis involvan­ ?uam etiam civili jure , cautum . atque prnvi. tur , fuperiores eorum monemus , ut ejnfmodi un; competimus tamen infelici ac rerum pervagos monachos diligenter inquirant, Ac ad fua (DO* W·· ψ «4*“ . FAOMM ’·<«· Concilium Moguntinum. 14)0 ANNO «ottaftctia «o* retrahere quoquo modoprocu- A fola inevitabili neceflitate compuli· , aut tali ~ÂnnÔ" morbo infedx , nnde ex contagieuse aliis peri- caairyi CHAISTI rent. Similiter te omnibus perfonisecclefiafticis culum immineret ) confortium Yoronam foaram M4». in», nobi» fubjeâis mandamus, utomnef regulares, relinquere, aut extra monafterium prodire, ullo cujufcumque fint conditionis aut ordinis, in fuis modo prxfumant . Vici (Em vero , quo minus « diftriâibus commorantes, diligenter moneant, animi Deo dicatarum virginum pravis'cupidita­ ft requirant, ut infra menfis fpatium, poft ejuftibus tententur , aut a falutaribus meditationi­ mbdi requifitionem, ad fua monafteria redeant, bus diftrahantur ; omnibus perfonis, five cede- 'St obedientia fu periorum fuorum fubdantur t fiafticis & regnlaribur, five la icis prafertim viris , aut difpenfationes fuas, quarüm prxtextri. obefçrio interdicimus, ne in ipfa monafteria quarum­ dientiam pmlatortsm fuorum reliquerunt, intra cumque monialium fcudsufuras, nifi ex neceflaidem tempus odbis aut officialibus noftris exami­ ria caufa , cum honefto comitatu, Se de maninandas exhibeant. Hujufmodi vero monitioni • firftoconfenfufupeiiori·, ad quem pertinet, in­ non parentes, Se in rebellione Se inobedientia ( fua perfeverantes, fine mora nobis aut officiali­ troire audeant. Alloqui huic noftrx prohibitioni umere contravenientes, fi ecdefialtai fint, fufbus noftris denuntient, quos nos per ecclcfiaftic< eenfuns poenas , 8e omni fevera animadver- B penfiontt ab olficio dc beneficio ; fi Cuculares , excommunicationis poena percellantur. fione, quantum nos juftitia permiferit, ad fuas regulas redigere ,· tc fub praelatorum fuorum ^.XXX. obedientiam retrudere, non omittemus. •Cum vero aliquoties contingat , ut perfonis Palloribus etiam , & iis qui curata beneficia t/mmui· alique regulareO aut graviorum exeefluum cpnfeientia, aut citam ex animi levitate, monafteobtinent, injungimus , ut ecclefiis , in quibus νήοΐΜΐ<«ιΐ per confenfum dtrecefani inftituti font, nec ta’** ria fua deferant, deinde poenitentia duâx, re­ men cildem per fc prxfunt, vicarios idoneos Se dire ad fua monafteria volentes , a fuperioribus canonice inftitutos prxficiant, eifque pro fufliquibufdam nimis rigidis, aut poenarum afpericiCnti villo portionem congruam de proventi­ tate abfterreantur , ut prorfus non recipiantur, bus ecdelic aflignent ; nec fic a fe inftitutos vi­ nos a quantacumque perverfitate refipifeenti , carios ab eadem'vicaria aipoveant/nifi ipfi jam gremium mifericordix non efle claudendum con­ adu facerdotes ecclefias fuas per feipfos regere tractantes, ne hujufmodi repu 1 fu etiam amplius velint , aut aliquam rationabilem amotionis delinquendi occano prrbeatur, prefenti ftatuto cavemus 8c ordinamus, ut monafteriorumabba- C caufam contra vicarium coram direcefano, aut ejus officiali, probaverint. tes & praelati, abbatiflie, prxpofiti , priores Se magiftratus , cujufcumque ordinis nobis fubjeLXXX1 &i, regulares perfonas m apoftaiiam cx qua­ cumque caufa lapfas , 8r cum humilitate redire Dehisquiad facro» ordines promoveri volunt g* caadS· volentes,'juxtacujufcumque Ordinis difciplinam five regulam & confuctudinem obfervatam «be­ ordinamus & decern»mus , ut nemo ad quern<··♦ cumque ordinem majorem recipiendum admit- n—i’ nigne accipiant: nec cis pro exceflibu/graviores t.vur, ni(i qui paulo ante confeflus fuerit idoneo •renas, quam qux in facris canonibus Se regu. fis ordinum expreflie funt, imponant : ita ta­ facerdoti . qui vite conditionem in ordinando icdulo fcrutatns, eum inftruxerit , utrum expe­ men , ut propter exceflus fuos nec viâus nec diat eum ordinari, an potius, propter irregula­ veftitus ncceflarius cis fubtrahatur . Prrlatos ritatis aut legitimi alicujus impedimenti feque- vero, fe quofeumque monafteriorum magiftra­ Jam, abfttnerc, donec tale impedimentum · fe tus, huic conftitutionl noftrx contravenientes , removerit, Nec quifquam ordinandus recipiatur, fententix fufpenfionis a divinis , fimul ctitm ab , adminrftratione tam fpiritualium quam tempo­ D nili ad certum titulum ecdefiaftici beneficii , uod fit perpetuum, a quo non poflit ad tnorralium, (quam incontrafacientes, pueicuti ca­ initum alicujus placitum amoveri , aut cui da nonica monitione premifla, ferimus in his (cri­ proprio patrimonio luflicientet iit provifàm. ptis) volemus fubjacere . Et cumhoc tempore paffim eccieli» idoneo­ rum minulrorum penuria nimis pcriculofe labo­ txxxu. rent » pmlatos regulares fummopere exhorta­ mur , & ferio monemus , fi qui fratres eorum Et ne ecclefiarum minifteria quibufvis, (que poteftati fubjeâi , per ordinarios locorum ad res haâenus multis malis caufatn pnrbuit ) fed regimen ecdefiarum parochialium , aut ad mu­ dignis modo & idoneis, permittantur , fancinus prxdicationis adhibiti fint , aut tales ad mus, con,qui ad fu fcipiendo» ordines aflumies* Eetunt , epifeopi fimul Se plebis judicio compro- . catnaem operam in pofterumevocari contingat, •t promovende pietatis 8e eonfervandr fande andos , hoc modo , ui epifcopus dodbinam religioni» noftre intuitu, ordinariis locorum in examinet , plebs quoque de moribus teftimcs» tanta neceflitate deefle non velint . Religiofos ntutn prrbeat. Morum itaque & vim teftimotamen, de confenfu fuorum prxlatorum fic e vo­ £ nium ordinandi, idque in literis fieillatis affe­ catos , nihilominus fub eorumdem obedientia , rant , acceptum a prelatis ecclefiafticis feu pa­ qui eos corrigere Se revocare valeant, volumus rocho , atque etiam a fenatu , feu judicio ejus loci , io quo majorem vim partem exegerint . permanere. Quod teftitnonium illis gratis concedi volumus. Ex longinquo vsjp veniente» . fi in provincia LXXIX. Mogunrtna ordinari expetiverint, ad canonica­ rum fa odionum nbfervantiam adigantur ZaVuthu Virginum monialium, velut imbecillioris fcritnftSw»txui > continentiam & munire prrfidiis te adjuvare m siMA. opportunis auxiliis volentes , prxfenti ftatuto LXXXIII. inhibemus, nefanftimoniales, cujufcumque or­ dinis , quas votum fub perpetua daufura ma­ Hac calamitofa tempcftate, qua factotum proprofanorumque omnium periculofa confufioïle lanendi adxtingit , quacumque de caufa , ( nifi ~ 3 «41« *ί.ΐ."β Cor cilium Mooontimum» caaotutv. mm. ·4ί·, boramns, pfetumque evenimlotet » ut in facri A bit, ad ftudia fe mores doericellarMim parum at-** ugg* CMITn baptifmatis. adminiftrarione , unfeiones faeri tendentes j fi modo domiccltares certem tempus CSjarm iMfe οκΐ, tapefeorete(capulis,fechrifmatisiavertiin beneficii poileffione exegifli.nt', aut pecuniam *14»· ce infantium» jam inde a temporibus apoftokxum pro emancipatione cooftitutam numeraflent, fie Altno peruniveriam ecclefiam rdigiofa pietate adhibe­ ne ampliori ddcfeu quofvis ad capitula admiferunt; etiam eos, quos qce vit· honeftate.nec do- ferina fatis idoneos, aut ecclefiis utiles futuros norint. Unde fit , ut interdum ecclefi· minus utili canonicorum tmba onerate , nec m fpWtuxlibus nec in temporalibus debitis obfequiis admmiftrentur. Quarum indemnitati confuiete 1 volentes · prolatorum, capitulorum, fe aliorum, orationibus, qua in Agendis ad tales unfeiones quorum intereft ,. confcientias duximus oncran» adhibenda catholicum fa« _ inveniuntur) _____ infeper , "*** hifqoe diftrifeepracspiendoinjungimus, ut cerdofem pie fepplere curaverint, ab ordinibus in pofterum, non fecundum praetentam confueprorfim mandamus repclieodos. B tudtnem (quoin hac partii ut ecclefiis pernicio(a > irrationabilis, 'aut potius corruptela cenicnda LXXXKV. Z cil ) quoslibet fed 'fecundum conicienttsm ido­ neos tantum Se dignos > ad capitula , pntfertim Evenire folet, ut aliqui eruditionis fe vite non mctropoHticum & cathedralia admittant. Pravis fatis probat·, aut alioqui cenferis ecclefiafticrs vero moribus deditos k ignavos tantifper a capi­ obnoxii, confcicntiam eorum, quibus noti funt, tulari dignitate te emolumento arceant , donec fabeerfogientes , ad remotiores diaccfcs fe con­ emendatione vite locum hunc mereri videbun­ ferant , fe ordines ab ignotis epi(copis, qua pof. tur : aut fi contra omnem emendationem prefrafuM fraude extorqueant r aut faltem costa confefei te incorrigibilcs fe exhibere perfereraverint , curas, comminifcentes, in iis miniftrare pr«fuad dimiffiooembencficiorum remediis juris, tam­ mant. Quorum temeritatem reprimere volentes, quam inhabiles fe infufteientes ac minus ido­ commiflariis noftris ferio inhibemus, ne.in po- - neos, prorfus cogant. Quaconftitutiooenoftra·. fierem alicui lituras dimifioriaa ad aliem diceccfe ipfis prolatis te capitulis, ut oflicio fuodili­ fim, fine magnafe neceffatia cauta, quam bene gentius invigilent; & juventuti ecclefiaftice, ut exploratam habere debent, concedant . Qui vero C vitae iugcniiquc cultum accuratiore Audiocapcfin aliena dicecdfi ordines fefctpesint, ad minifant, occauoncm pmftari arbitramur. ftcrium fcu exeeutionem ordinum , quos fc ha­ bere alleverant, non admittantur ; nifi prius vi­ LXXXVI1. cariis, feu commiffariis noftris, dc Iu iceptis or­ dinibus Jagftimo documento fidem fecerint, fe Cum feriptura admoneat, virum crebro juran­ ab eifdem, quod admitti debeant, tcftimonium tem. iniquitate opplcri, ac plagia multis 'obno­ patentibus literis obtinuerint : aboqui tales per xium heri ; jurationem namque multa comitari »ichipresbyteros noftros ab omni ecclefi· ofiicio pericula, quae non tam pejerantem, quam eum femoveri, aut, fi iis non paruerint , nobis dcÎ|ui perjurio cadam, cum debet Ar poteft, non nouriari debent. ubtrahit, involvunt. Nos igitur crebram illam ju­ ramentorum exafeionem in capitulis , fi non ut LXXXV. injuftam, certe ut pcriculofam » cenfemus coarfeandatn. Injufta vero te illicita juramenta , per Sa MMttto Ad cmafitfionem fe debuncftamcntumecclctiaque nonnunquam via debita corrcfeionia pra­ ftici ordinis facit , ficubi honorum diferimina D eluditor , te prulati a promovenda ecclefiarum tollantur, noc fons cuique bonos habetur. Unde fuanita diiciplina tc utilitate impediuntur, om­ ordinamus fe decernimus, ut inferioris dignita­ nino tolli debent.' Et nos cum hac ianfea fyoodo tis clericus feu vicarius, five canonicus , prolato talia omnia damnantes, locorum ordinariis tc fuo reverentiam, five in afiurgendo, five in aliis prolatis capitulorum, ad ejufmodi correfeioacm prorogativis, juxta confuerudmem illius ecclefir per prefentes facultatem impertientes , diftrifec debitam febtrabens, frufenum prebende fubtr\eis proripiendo injungimus, ut ecclefiarum fta­ ftioM ad tempus, proexceffusqua/iute, punia­ tuta diligenti cura revideant, tc juramenta non tur. Q»od fi fimultate aut animi arrogantia proneccftaria , a fede apoftolica non confirmata > Vtfeus m tali contemptu pralati lui perfevetave­ in primis vero injufta & pernkiofa , nonobftanrit , a reliquis confratribus velat ioobedicns, fe tibos quibufeumque coniuecudinibus, ( com ini­ juramenti fui parum memor, a contortio ecclcquitati longinquitas temporis patrocinari non fiss fe omni nufeuum perceptione amoveatur : debeat) corrigant, caftent & tollant. Quod fi non nifi de ipfius epifeopi confeofu ad camdem facere inferiores prslati te' ordinarii ultra fex. rurfes admittendus, ut dilcat poteftatem fupra menlcs poft publicationem hujus cooftitutionU fe pofitam» velut Dei ordinationem, agnofccrc E diftulcrint, nos ad primam opportunitatem, ane f fe venerari. faltem in fetura provinciali fynodo , négligea- ' tiam illorum iupplebimus, ipiofquc ccflatotes LXXXVL . debitis infuper panis afficiemus. ri felit·, quorumdam temerario anfu omittan­ tur. De qua re circa eos, qui ordinibus facris ini­ tiari vbhsat, diligentem faquifitionem per noftros in pontificalibus vicarios^-aut alios , qui ordi•andornm examinibus prêtant, mscipfafius ft- . ciendam. Eos veto qui tales unctiones, dum baptizarentur, non receperint, *nifi eas (una cum Rafeenus in ecclefia cathedral ibus fe collegia­ tis ( (altem in ea parte , qua majores noftri, non fine magna ratione, juniores canonicos , quos domuelTarct vocant, non ftatim ut beneficia ac­ ceperim, ad capitula admitti , fed ad tempus fub jugo prolatorum detineri voluerunt) fetis ncgli. gemor ad vigilatum efle, non fine occfefiasum pernicM, fcnttmus; diuahi, quibusca curaiocum- LXXXVIII. Multas ecclefias in bon· temporalibus ingen­ tia detrimenta faftinere, ac domos canm ont colJapfas aut ruinis proximas videmus ‘, ex prava confuetudinc feu potius corruptela, qua canoni­ ci quidam pecunias ex poficIfioaÂM novorum canonicorum , aut optione domorum receptas , non AMMO 1413 *· . CowciiivM Mc ecclefiarum , fed in proprias A QHHWT1 convertant . Quod nos ultra fieri empiU4». no proUremas i tàlefque pecunias* neccffitati- · 1 bus ecclefiarum , aut domorum reparationi & confervatiôni , impendi volumus. Si .quoi huk cpnftitutioni noftr* rebelles deprehenderimus , privatione omnium fiuAuum , quos ah ea ecclefia percipere deberent , per fcmcftre tempus pleâemus » frudufque eis fic ademptos\ »n ecclefi* utilitatem impendi curabimus . Sicubi vero in ecclefiis aliunde fumptus » ad con(et ra­ tionem templorum , editiciorum dc domorum» ad ccckfias aut rarum perfona» pertinentium » ft in alios neteflarios ufus (oppetunt , ratio­ nabiles confuetudincs , ' fuper hujufmodi pecu­ niis difponcndis haâcnus obfervatas» hac pre- B fenti conftitutiooe adftringi aut abrogari non YVolumas . * LXXXIX. u tMdli· Ne ex incuria sut negligentia , ficut confueNtaiMimC vit, damna-ecclefiis accidant . capitulis'metro­ politan· , cat hedral i um ft collegiatarum , aliarumque ecdefiarum reftoribus & curatoribus man­ dato injungimus» ut fingulisannis» femel ad miDMnum » omnes ecclefiarum res ft ornatus infpiciant, & in indke fingols diligenter, confcribant» quo» fi quid inde perierit » facilius depre­ hendi ft farciri, ft ratio ab his, quibus ea cura commifla eft, espofei ft reddi queat. Eadem diJigentia volumus & pr*cipimus, ut omnium ec- . clefiaram pradia ft redditus, tum communes , tam etiam ad lingulas dignitates Icu beneficia pertinentes» in lioro ad id deputato exafriffime confcribantur. Liter· vero originales ccniuum» tam communium, quam ad lingula beneficia per­ tinentium, non apud fingulos pofleflores relin­ qui; fed in publk» & bene munita cuftodia , copiis earumuem aafculcatis apud pofleflores re­ tentis , aflervari debent. Unde, Ii occafio exe­ gerit, depromi, & lingulis perfonis fub cautio­ ne redhibitionis permitti poterunt. XC. nobis apt vicarii»poftris denuntient » debita mo- ANiR>" nitione previa cftommunkandos. . cHUiSTl •M* XCI. · ♦ * · - Ut ab. inftitution* ad ecclefiaftica beneficia r» <«<ϋ· omnem ambitionem » omnemque fimoni* pra- afcùfeafi· vitatem nnteidamus » pnsfenti ftatuto ordina­ mus ft decernimus , ut quicumqoe vel mune­ ribus vel pollkitatkmibns Icu quibuTcumque t’ padjonibus, unius, vel plurium fibi favorem con­ ciliaverit » ut per eos an beneficium fcu dignitirem qualemcumque ( quatenus ad noftram diipolitionem pertinent ) promoveatur» eo ipfbexcommunkatioais fententiam incurrat » ft redda­ tur inhabilis, ne amplius ad tale beneficium icu ' dignitatem eligi aut aflumi poflit. Quod fieleftus ft aflumpeus poftea fuerit depreheafas, ta­ les donationes, promiffiooes » feu paftioncs feciflfe » beneficio hc occupato privari , ft de di­ gnitate omnino deponi debet. Simili modo » qui­ cumque pectiones non legitime affignatas aut de­ derint , aut receperint, aut aliOqui illkititmo­ dis bénéficia aut dignitates Occupaverint , pro exceffuum qualitate puniri » ft talibus beneficiis aut dignitatibus privati debent. Qu* ut ardius obferventur, nullus in pofterum clericus ad ali- ,®* |ι“1,ι«· quod bcheficium feu dignitatem admitti debet, "Ϊωίηωΐ. nifi prius juraverit, quod in ejus adeptione nui- tient . lam commiferit fimoniam» aut illkitam fecerit C padionem . XC1I. Execrabilis quorumdam facerdotum avaritia g» — ufque ad facramcntorum ipforum contemptum afcWeefi. ft injuriam nonnunquam irrumpit, dum fine nu­ merato precio conferre factamenta detredant . Quorum pravam cupiditatem, facris etiam con­ ciliis iavifam ft damnatam, comprimere volen­ tes , omnibns nobisfubjedis parochis feueccle­ fiarum minifttit feno prohibemus , ne quid de facramentorum adminiftrationc a quoquam » velat debitum, aut exigant, aut recipiant qood eonfuctudo rationabilis, laudabiliter introdud»,ft haftenus obfervata, non permittit t fed ultra id etiam oblatum, quafi non debitum modefte recufent . Quod fi aliquis fnbditns ultro aliquid dare voluerit , non obftamus quin quod lioera voluntate ft ex caritate offertur recipere valeant. Archidiaconis etiam noftris, five coram officia­ libus, injungimus , ut in fynodi» feu capitulis fuper hujufmodi exadionc fedulo inquirant , ft huk noftr» cooftitvtionl non patentes leveris prenis, ufque ad fufpenfionem ab officio & be­ neficio » compefcant. g, Ut ccclefir per provinciam noftram conftitu-^ A&Sa*a£. t*, a damnis, que nonnunquam' ex infida pro­ curatione accipiunt , in pofterum vindicentur , decernimus & ordinamus, ne poftbac folia lakis ; fed cum aliquot lakis çujufquc ecclefi* reâori feu plebano, velat principali , officium fabrica feu procuratio eccleti* committatur ; ita tamen ne ipfi ecclefiarum redores, feu plebani, officio cxaaionis eenfuum, proventuum , five reddituum, fcu procurationis labore graventur. Tales etiam ecclefiarum procuratores , de pecuniis feu pro­ ventibus ecclefiarum nihil in fuum privatum ufum XCIII. convertant : fed omnia in ecclefi* utilitatem imCum dominus ipfc pronuntiet mercenarium Erodant, ft de omnibus acceptis ft expenfisdeito tempore, ad minimum lemcl in anno co­ E fua mercededignum, ftapoftolusclamet, altari ··£·»· ram ipfo plebano feu redore ecclefi* , ft ali» iervientem de altari vivere debere, uuiverfos ec­ ad hoc deputatis, rationem conficiant . clefiarum metropolitan* cathcdralium ft colle­ Volumus etiam ad lingulas ecclefiarum ciftas» giatarum prclatos, canonicos & capitula » om­ in quibas litet* cenfuum, feu pecunia , ft prenes etiam regulares prelates ft conventus, qui­ cionores ecclefiarum res , effervantur » diverfas cumque cccleuas parochialesfuis ecclefiis feu mqferas» ft ad minimum duas fieri» ft ex clavibus nafteriis unitas ft incorporatas habeat, in domi­ femper unam apud parochum feu redorem ccclcno exhortamur ; & diftriâe cis pracipfeodo in­ fi* relinqui ft cuftodiri : fic ut tales ciftc non jungimus, ut intra trimeftre tempus, pofthujus ab uno aliquo procuratore, nec unquam abfenconftitutionis noftre» publicationem » ecclefia­ rum fibi incorporatarum reâoribos talèm frute parocho aut redoce ecclefi*, poffint aut de­ ôum portionem ordinent, qua pro luci condibeant aperiri. Huic vero noftr* conftitutioni in tionc honefte fuftcncari, acinfuper epifeopalia ft ccclefiaam fraudem non parentes » ipfi plebani archi- I4JJ CoMCfHWM Moovntimum· CA^ÏÏr*· 141* wchidiaconalia jura folvere, hofpitalftatem exer- fimiliter admiflfonis teftunoniumejus epifeopi, ad cujus dktccfim fe contulerunt, attendant, v xcv, mi» moUfi· m» Sacallani vero nobilium in tactilis eaftrorum mifias edebrare, aut afin fecraurenta conferre , aut etiam predicate non pvssfumant, nifi fuper * eo auâoritatem A confeniem ordinariorum ob­ tinuerint , A prius manualem promilfioncm cpifcopo , feu lori illius archipresbytero , fece­ rint, fe iaobedientia dkxeelaai manfuros , A ad fynodos A capitula venturos , A mandatis eedefiaftitis fecundam jaftitiam , A quatenus eoe attinguat, parituros efle . Salvis etiam ju­ ribus parochiarum , ad qu>s talia caftra nobi- XCVI. Hoc in primis totius relpublico Chriftian* mi­ litai expofeit t «ferudiend· juventuti paffim magiftri , eruditione, honeftaxe «ite, A fidei lin­ eerna te commendabiles., proficiantur, quod ia adminiftratione utrinfqoe rei publica Aecclefiaftica A Crcubrii focrefio a poeris dependeat . Qui fi perverfis A pravis hominibus erudiendi 'tsadantur· a quibus recentes cotum animi (qui Malorum ac bonorem, ut quidque primum hauferint, oque tenaces funt) pravis A impiis opU nsooftiusimbuantur, fpcsuon eft, facrofanftam pro ordinarii arbitrio , aut alias condigna-pca· na, pro cxccffm qualitate, plcftatur . XCV1JI, c Magnus abufus eft , cum ad rerum temporalium A mox periturarum conquirenda lucra, fex 1 diebus homines intendant, ad regnum eoiorum» ejufque jnftitiam inquirendam, femimum diem dtftiuatum, ne eum quidem a prounis negotiis l&erum exccrandqbominum avaritia relinquat. Cui nos improbe hominum cupiditati awdnm ponere volentes, ferio prohibemus , ne in po­ tieram ia locis noftre provincia fubicAis diebus dominicis, aut prucipuisecclefiafeftivfutibus , mercatus (nifi forte earum rerum, quo ad stem quotidiani viftus necefiàrio foot) exerceantur» aut ne fubditi noftri ulli, operi fervili, quod fine «videnti detrimento dilationem fuftioere poceft, D manu admoveant ; fed dies dominicos A ttftivoa ipiritnalibus lueris conquirendis , A feloti ani­ marum procuranda , adeoque pietatis A divini cultus exercitiis , impendant, Quam noftram coaftttotioacm, nifi magiftrarus loeorum,quo­ rum ea poteftas eft, fub gravibus ponis ita ob­ fervari curaverint, ipfoa augiftratns , debita admonitione previa, fententiam excommunicationis incidere , A ubi ad noftras temporales jurifdiâioncs pertinent, iafepcr aliis ponis » . pro noftro arbitrio, puniri volumus. xcix. religionem noftram in integram reftirui, aut a pravis dodrinis repurgari, aut priftinam felicita­ Multis conftirerioaibtts imperialibus cautum tem A tranquillitatem in Germaniam noftram reduci unquam poffit . Proinde five prolatis A £ eft, ne quis librem aliquem fine certo auftorisA lori, ubiexeuiusfit, nomine, aut qui pereo» capitulis , five communitatibus , aut locorum pariedw, ad quos ea cura pertinet, ferio injun­ miliarios, qui per loca huic ni emundat deftinari gimus, ut ia refieram feholts fibi commiffisdifunt, comMobatusnonfit, vel excudat, vel exeu Ium vendat. Quam ordinatiorem renovantes» dafealoe profecturi, eofdem ad vicarios noftros in ipiritnalibus, feu locorum eommifiarios » ab· inhibemus ne quis talea libros in noftris ditioni­ Irgsiac» qui eruditionem· mores, A fidei finçebus vendere. aut emere, aut donare, aut occulte quovis modo aliis obtrudere, aut omnino apud fe rltacem ia eis accurato examine explorent ,· eoi· que quid ia Icholis tam ad eruditionem » quam sid mores juventutis excolendos , conducibile potiflhaum prulegant, pro cujufque loci ratio­ ne · diligenter admoneant, fine quorum tefti- retinere audeat: officialffius noftris, tameccle­ fiafticis quam freulariboa , injungentes, ut la eam rem acri diligentia invigilent . Bt fi quos librorum vel exenteres, vel venditores, aec de­ monio (quod feripto his , quos dignos judica· tentores , huic ordinationi non prestes dr> f <4i7 ' PAULUS ’λμ P. tit. · C0HCILIÜM MOG0NT1M9M. ’ ’41® prehenderint » fupra librorum cOnfitcatiorfem , A emendent, eafqtsc nfalferes, qua citra fcand*^ anncT* panis> ia maltis rcccffibus imperialibus lum. atque offimdiaubm retineri oon poflhnt , CHnirri z CRKUTl etiam r —,----------------~--------------------. ’ extra viciniam , ne commercii facultas aut fuf-' use» conititutis, fine remiffione afficiant . picioremaneu, amoyerlprocurcnt. Qua ia re, \ c· com £um compertum fit, faeflimab initip ma­ li* refifti, quam fembl in ea demeritam nirfus ■ Paci ètiàin,t ran quili i tat i ac honeftat icterico' » rutn coniulcrc rolentes, dcceracudum duximqsi m quicumque 'clericus alium tlerîcum probris , malediAia. auc conviciis ioceflerit , fub duorum aut trium teftimonio, ab omni proventuum ecctefiafticorum perceptione per unum .menfem fufpendatur. Qpodumanus atteri dcricoviolcntas, citra tamep vulnus, attulerit » jam didatn panam ftiftineat. duplicem. Si vulnus inflixerit, \ ultra patiam excommunicationis,.quamIpfofis· B Ao incidit -,· ac quatuor menjes tali fiuAtram/ privatione squlAetsr. Si membrum aliquod mu» < tilaverit, aut inUtile reddiderit »mmnlbeneficio ecclefiaftico Ih ipfo fafto privatus. Nihilo mi­ nus etiam in omnibus iis cafibus, juxta diocc- fani arbitrium, Info farisfacrit Cogatur , tc pro dclifti gravitate a diocefanoj fi videbitur, et­ iam gravius puniatur . Jl|ud fisperiOribuxcom­ minationibus duximus addendum, fi lingu* pe­ tulantiam aut violqnta» manna in prolatum >0· ‘ torfecit , in tribus prioribus cafibus tapra me­ moratis ubique pan** duplicatione gravandum efle i falvo tamen jure quod vim vi repellere permittit. Similiter clericos, fi'aut juigii*,aut > < erigi atque emergere r omnino praelati* inten­ dendum prscipimns, ne patiantur juniore* dc,' rico» pernidoU cohabitatione irretiri > a qua deinde extricari facite non queant : ecclefiafticls ctiam magiftratibus, juxta prsfati concilii de­ creturi cretum ,ncullofi ,.ne ullo'iubpado» compofitiope, auc , enjufeumque ,______c juiftus , tales qoovi* modo to­ fpe qi lerent, ·-------— aut diffibulent J-M— , penitus-interdicentes ; te , fi onus fit, ’ ut bracninm feculare in hanc C1IL Excommunicxtioaem, qua nulla pana major fc eflepoteft, caute ab officulibu* ooftrh, te non nili ex inevitabili neceffitate, & propter maniifftam contumaciam t in quemquam intentari mmoî· volumes , idcoque officialibus noftri*, tc paria­ ti* omnibus, qui alioquiexcommunicandipoteftatpm habent, mandamus , ne fententiam expnmmunicatioais, nifi competenti admonitione pmmiflâ, * in prsfiraria fide dignoram homi­ num» fut» fincceflè iit, teftimonio eonun com­ probari queat ) promulgare pnefumant · Qui armis contra laiçoa contenderint , per prolatos C aliter excommunicationem ia quemquam pro­ fuos, pro exceflnutn gravitate, irremifnoilipa­ na decernimus ac mandamus pleâcndos . mulgaverit , ftr admonitu errorem fuum non revocaverit » per meafem ab ingteflu ecclefi* fit CL extlnfar» dr fic a fe excommunicato omnes expenfas» quas talis excommunicationis occafione Dcceflario fecit, reftituere cogatur, fc '«Milia Sortilegi* , qu* ad injuriam facro religionis TtuiUri,·». noftre dctsftando malorum daemonum commer­ cio exerceotut, omnibus Chriftiani* prohibenda ; in clericis veto omni panarum .acerbitate coer­ cenda cenfemus : proinde clericum fortilegum CIV. . Et ut timoratis confcientiis fubveiiiamus, & fc remiiie (candela excludamus» generalis fynodi Bafileeofis cofcftitutionem volumus obfervari , qu· de­ protinus ab omni ninAione ccclefiaftica tc ordicernit, quod nemo deinceps a communione alitc excommunicationis fentpnnt. <»,. <1 tj, cenfemus alligaadnm : a qua, Wfi iu articulo cujus, ia {aeramentorum adminiftrationc ve! re'' ceptionc, aut in aliis quibufeumque divinis, ve! «««is, a oemine, quam a fuodncelano» auc a fummo pontifice, fen legato ejus ad id po*c- D extra » prvtextu cujufcumque fententi*, aut cet>Diaoemi. flatem habente, abfolvi debet. Et fi ineorrigifur· ecclefiaftic*, aut iuipcnfionis vel prohibi­ tionis ab homine ve! ab jure generaliter promul­ Mc. at ·μ- bilis efle perrexerit, ad mooafterium arftum , Îfc^ZM“î* f”* *8*“·· pœ»it«“ri*» detrudatur , aut prorgat* occafione, teneaturabftmere, vcl aliquem vitare , aut ecclcfiafticum interdtâum obierva re j * lus abjiciatur. Laici vero ab hacarteexecrabili publicationem honoram fuorum, aut pervicacia nifi featentia, prohibitio , fufpcnfio , vel ccneorum exigente, perpetua captivitate, aut gra­ fura ccclefiaftica hujufmodi , ruerit vel contra viore ctiam animadverfione , coerceri debent . perfonam, collegium, univerfitatem, ecclefiam,' m·· ♦?<«’ nc removendum , aut locum certum aut certam, a judice publicata CII. Miniftris ecdefiarum, qui facri* funAionibus operam fuam addixerant, nihil *que convenit, quam vit* caftimonia : intolcrabileque videtur, qtfod contra conciliorum fanâorumque parram auâoritatcm paffitn concubinis adbcrcaat. Quis enim in miniftrorum Dei coi legio patiatur talem, quem Paulus hominum confortio indignum ju­ dicet, cum quo ctiam ne cibum-quidem fumen- dum putavit? Quia ergo clerici quidam fynodo· rum cujafque diacefis cpilcopalinm fpecialiter defu per habitarum decretis, de dimittendis concabrais, «grin»paruerunt:neiuhujufmodi(cais- dalo dr (ordibus volutari diutius permittantur » quibuicttHMuc locorum ordinariis injungimus fle ferio comnuttimus, ut fecundum canonum pre­ cept* , & pnecipue BafileenG· concilii definitio­ nem, coucubinarios hujufmodi corrigant atque cooftttcrit incidiflc, quod nulla poffit tergiverfatione celari» aut aliquo juris fuiftagio excufari. Nam a communione illius abftmeri vult justa ca­ nonicas fanAiones : per hoc tamen hujufmodi excommunicato* , fulpenfos 8r interdiâos (eu prohibitos non intendit in aliquo relevare, nec cis quomodoiibet fuffiragari. Cum humana fragi­ litas in omnibus aAiotubus, fi prsfertim in iis 2α· pietatis foot, fi ope divina port adjuvetur le irigasnr» fimtfiuâadefodct, prslcnueonftitntione duximus ordinandum, ut in pofteram per omnes totius provind*ecclefia*, qpoties in illis multitudo fidelium eoo venait, fiant precationes ad Deum, pro Spirina faoAi gratia, ad (aluta, rem hama conmnrienMi prpvincialinm obiarvantiam» impetranda. Similiter pro fmnmlpon­ tificis, imperatoris ac regis Romanorum incolo- C 7a«? <440 CowcitivM TrnyatiNSB IL * auro ■ «fa«« * gubefatiore , * pra/omnibus CHAlSTf qui «4 utriafqoa tegiasiaia gwemacola ia orbe «car ChriftiaM p^ofideM, ut «uMtamfe tranquillam yitam agemusin oMjjpMtatc fe caftkate. Ia ipia veto facrimift* cefcbratkroe altérait 4ie» . but pro peccatu * ko pace. five in ipfo faen» colle&am pro fiiffragio, five poft illud an· tiphona'm eum colleâa pro imploranda Dei mifericordia , devote recita» aut cantari volu-. nut. Quan rem. diferetion» ptsslatoruaa pro locitempori» conditione commit:imm curandan» · Quo vero fupradiâa omnfcFfe fingula accurat kmc cura obfetveutur » fe ad escufationcfe ignorantia nullus locea relinquatur , ordinami» fe precipitant » .at prefentium conftitutionum liber apud metropolitanam > cathedra* les, fe collcgiau» ccclefias i<* choro aut canitulit, fimiliter apud patochialet ccclefias »0- 8e CO N CILIUM Λ ne* loco, fabric* fumptu comparatus , habea- ΤϊϊϊδΓ" tur , ad qucm omnibus quorum imcrcft puteat CHUttl acceflu*. sm·. Poftremo cum his prefentibus noftris coa. ftitutionibns , omnes etiam general ium conci» ' lioram conftitutioaes fe decreta» fimiliter oat­ nia fingula alia ftatqta provincialia incooriWs provinciali but , iub noftri· preceflori- . bus. eclebrit is edita , quorum in hit noftri· coaftitutioaibut etiam nullam, mentionem fe. ■ cimus , in fùo vigore permanere volumt* » fe ab brnnifin· nobit fubjc&it, qua qnemaue par- · te attingunt , pro confirmati» authentic* agnofei , haberi fe obfervari diftriûe preciplendo mandamus ; faerofanâ* Romana ca­ B cholic* fe apoftolica ecclefi* judicio , cuma auâorifatem omnibus iàlvam çoafcryari volumus , hac omnia cum debita qbedieatia fub. mittentes. ft 8t T R B V B R E NS E IL AUCTORITATE JOANNIS A R C H I-BP I S C OPI TrcvcrcnCis iqdiâum in cauû fidci ôc morum anno domini MDXL1X. temporc Pauli papae IIL DcoctA Concilii Provincialis Truverenfis, przfidontc reverendiffimo in Chrifto patre ac domino domino Joanne archiepiicopo Trcvertnfi, facri Romani imperii ρά Galliam A regnum Arclaœnfe archicanceltaio, principe eledore, celebrati anno Jcfii Chrifti MDXLIX. tcclOieHfi*Uet rt~ tfifiofniDti, irtUitf&fltTrtvtrtafli i a tptri i ftr ttft ttoht 4r(kh ftmtam da animum applica mus; i 1441 anno IS* *, . CoNcnrvM Trbvbrbmib IL CASSStv* *44» A tardo* tamquam fatili* fc iadfaa* acoragtoccrief* gi* debate NMoeari » femto* ordfa forte * de CMJUrri hoe χμΑμβ aft apod cpifcopaai , ad eaju sh·· m®ciom tarn defifcado oeam inftteatio .lacer* ’ L . · doMfc pttttMfa dignodntar . Omet taro fc ■ bmprfoe . aliict Mam pniarifibai eft nafelica Z"\Uaado rcri in JefanChriftnà fideefad». rtl pdrarim ptmteatfai* oCdam Mbrpara CMBUTl At /dr rtfamM cerfafa ·* ijfo Mfar CT AarirerMNode. ercat aatem, ••tdocccenoxfo)fcttrieMttetecdcfiaminfide fcrerteatetadicatfa fc foadatkm errata aba pofie. Namfc la eoafirffo----eft.. __ teftaaribu ---------nimirum nimfcam fafta fafta eo-atdefià Mtribàa riba* ·. aertfofo ac rc iria_ ptaftradi foot. Nm aofoà adfalfab /fa » etfaui b' gdfam. fafagnfa «tOQMlpibenm Cenatam. Ifomaamècde&mlfaiMe, mailnUtfafidem* . ecciefia* omne*, ownabfae fat fidele* hi toto orba mnarom. lelifiiofe cOafptafie, atqae fa cietata farampntl rnnfarderata* ftcofaaftaeeffe . Itagne eam ad ao* pec apiftoMnwa fee* cefionem pcrpetoocMtinaeta ea fidmpcmM* rit , aao dabkain·· banc anameamdemqaeefie, atane adeo veram fetem . qeae eb Apoftoli* Ipfea in veritam eft tradita , fc afac nunc religiofe iemper enftodka, fc la cathuic* ecciefia fempdc contervata. Nihil proinde aliad crcdcodem* waendnm^ aat docendam eft, Mfi good fafta Homana tenet fc docet ecciefia » om-c niam ceafeatteoriam ecdafianim nutet fc magtfaa. Eam vero » qui a fide catholica fc Ro­ mann eedefia recadte, neeefie eft a veritate fc * capite deficere . Hortamar itagne fc te domi­ no obteftuMr omaee^fc fiagnloa clerico* fc iaiem « nahte metropefitico jnm febHfa , ot aeoadt* fc iadfalfe arfareant, aoafolemhte Îm* ia dirfaram eloqtiocnm caaoae exprefia at , veram etiam hi* gea ecciefia fafca^cathotica habet » fc gw omasum orthodoxornm coafenf· probata fc recepta feat t neqaeallaratioac aacpcriaafioae a veritate fidei, ecclefie fc evangeiii good acceperant ,J fc te qoo ftant fc ialvantar omne*gente*, avelli fepatienter» fed In eo quod haftenn* pie fc rvfte dofci fent fc j> crediderant permaneant. Ar/radfawfies vrrfe, ftt φ furiet. III- (fando non param refert. anboMitfrefit» ari ailo* teftfaebdi fc decendi petdfa tmdita eft, pvoheadl primam * csplocaadi fatfetari coacioaMoee* , a qaifeu fc oooaaodo iaftrafci ' » ae ptrvgrinii . . forte » i_.-· fint · iofaicte dofcrinb imbvri , noa lad· perfafti redpfater inovite Chrifti. ad gravem doarioH gregi* pcfacfom. Attaman non tam eioqoeattore* quia lapfatfaat. Mme tamargûiorea qummeUomeligcodt fat, modo gregi fane fioftrfa pafcendo non fiat ptorfaa idonei. lew taato «agb aliqnotiea cavendae aft b gal eloqoantia pallet , qoamo phia ob eloqneotiam . dam te&e di­ cere fc docera erifthnatnr , nocere fc fallctv t V. Mi® fc admlffi verbi ptmdkatorei iohoctoti fanabant , at whom veritacte refce * bona fide tradfat. tamqoaoi dilptnfotote* mahifbcmte gratin Dei, omiflb hteqarn eparhate eran­ gelli aliena fat, rd fapervacanet , rd param ndificantia : led nec opinabilia ac dabtp pro dcotvü * defeggefto non promalgaboat. Co­ mical» anile*, fc intérim oMemna* Crimla* » fc qwa rifvm movunt dtfa tptam tacryma* pro. 11. ptex Mccau , popotl aorifeo* non ingetant. Et omififeodii, faute, ialcftationii,mftu , Hoc habet appoftoUcn ecciefia, otnallnanifi ambitionis» fc coofimilibo* neanam afléAibu. e------------ ..------------------------- riaaeaeaümt, arifiin prodicet i fic Chrifto* noanifi arifle* bat » SK aifal altam nro coaciooe Sad fi qaûalfanrifa puparifa i«dr ■* · Neqne Item terum aanfim » tai eeemi, aat _ fa peeconor » da qao faintnm eft ; FMtfopiarem aoriom fitofifa awasfte· λ Ami fed net apoftoli hoc fcdficot» ,____ _ —r__ oderit, epHcopo,··» il­ nifi aumdato a Chrifto accepto Jre » Xrre eg· Elius vicario. MK iâqolfiteri apoftolica » velofc•faa Was. Pro in de i ...... ciàlilod » oadinc ethmfervaaocvaagclfeo » fi. cm regale ianteenfa gnificet. EtcamcathoNcaetsadi«iooe*ua»qu*m reliarftifeiM qamdam Chriftfaa rdigtofa 9c pa«te viocola caofaw fccnftaihe ornate ex mqoo deceat » oeqoe dobtoeoMM tradhinnea fc mUEu faete . Et fi qoi* edam aeHgtefea apocoofeetodine· aafarfoln* pvfatin eu, qoaa perorfeem cota feogoeatat «défis la ecclefie finamtraasfefoa. «ri a fa fecam . Laid* veto ococfe* taerdicfaM· » m crorwm coodlioram uftorftaae pcofefta· » aoa pcodicnodi ofimiom ôferpent t mr ncndta w vcaticate fecfat » * focevdcrtom fimplidtatam éludant. Et fi foeta necefetas poftalct, «t fanfa mandam·*. Qoa vero pce faa vcî regioCfa. Gm.Tom. XXXU. P»p M* ftrtet. « r T Î44) FA“uHi COHÇtttnit TliV81INSE IL c*ïmJ· «444 ■"“~~ÿ* n«i noftr» diacefis val nrovlnci» variantur,eas A quantum ecdciiaftïcis fuerit canticis affeâus , tM·* quiique obferva ad «nificationcm morum ec fidei* Ac nc quilquam temere contra eas defug. gefto rogationem facere pr»famat , mandamus epifeopi* ptovinct» noftr» ,Ar officialibus noftris f ut fi qui ritibus ecclefi» antiquandis vcl novandis privata auâomtat· ftudere comperti fuerint, in cos fcverittr animadvertant. Quare qui pafeendt gregi· donfinici curam futteperunt , m potiuimum doceant ? qu» ad tran­ quillitatem Ac piam concordiam fecere , Arsd captum redis, populi accommodata 'ftfc cogno­ verint . Cujufmodi eft fimplex explanatio lynabpli "decem preceptorum , facramentorum Ac ceremoniarum ecclefi» , orationis domintev ; item cohoit^tro ad poenitentiam, in qua Chrifti fervatoris (omqfemorcni beneficia , ac pana* nunqyaoflifrfendas , qu» in malo obftinatispaiaiK (unt, ob oculos ponant .· fed ne mifericordiam defpcrent , rutlun» iublcvcnt ac folentur. Certantes ac torpentes excitent; animo d-jeftos in ipem erigant j voluptuariis, reique mundi admirantibus, vite brevitatem', Aetçmos ignis cruciatus > fabinde iogcxant : ut faltem faturis malis territi peccare dentiant, atque ad meliorem - frugem fe recipiant : nec non populo' omnino perTuadcant, nonquqmlibet fidem qua in Deum creditur, fed eam demum falutiferamfore, f« JiSut γΰ facit apa* Dei tK^liftnitr . Statuimus proinde ut laudes divin» per fiogulas horas non curfim ac feftinanter, fed traâim 'fervatis inter­ vallis decentibus > ratione dierum feftorum, a pro­ fertis intermediis fecetnendorutn , habit» reve­ D renter dr alacriter abfolvantur, nequaquam fablato in alterum clamore , ae vel infanire , vel ani­ mi lafcivia geftixe videantur potius, quam fervo­ re fpintua exulta re , femper verticulum decantati&mutn animo volventes· Nec clamans, fed amans cantat inaure Dei : De enica iiw»· liUgtiDir fy rtlitufc txe^acaj» , Audit enim ille vocem cordis, fine qua fonum dafM dijdpiina tberi dfervenda. oris contemnit. Quare videndum eft, utquifpiritu pfellunt, Af mente pfallant, Caveant item qui aliis occupati negotiis extra chorum horas privatim legunt , ne lomnolente . Dcns etfi Spiritus Gt, noat^tnen iiucnûitxn» aut truncatis verbis, aut intra fences comprcflo tum affeAibus fidei, (pci & caritatis, verum et­ iam externis aâibus colendus Ac adorandus eft , fpiritu pecces demurmurate , vcl , ut Ethnicus quidam ait, rabiofa filentia rodere videantur, fed ut cot Ac cara exultent in Deum vivum. Eft articulate, diftinAc, diferte, dr cam attentione enim exterant cultus fignum ac marufcftatio qua­ dam cultus interni : qualis eft laus communis, E integre omnia pronuntient. Nc qua item occafiooc in diverfa rapti defint 9e orationes publice, qu* per ecclefi» tniniftroi officio fao , diftmâûis prohibemus , nc deam* ex perlons totius populi fidelis Deo offerun­ bulando horas dicant , fed in locum aliquem tur , quo alii quoque( quatenus per ipfocutsi oc­ cupationes licet )ad laudes Dei Ac gra tiaxum a itio­ orationi aptum tantifpcr concedant K ne men* ne* excitentur. Neque enim ccdcfiaftiae mefotu evagatio, qu» es tumultuaria deambulatiotib « fu* deeft energia , Id quod Auguftinus nc\nafci fokt , fruftutn orationis intercipiat . f.C u/ i. mftatnr > referens, Ambrofium Mediolani can­ Nullus item, dum canonic» preces in templo tum iaftituiffe ecciefiafticum » fecundum morem publice cantantur aut leguntur , audeat privatim ecclefiarum orientalium , cumque cultumceibidem aliquid legere, ac ne horas quidem cano­ Icbmri cceptom magis» Audio fratrum , hym­ nicas ablolvere, led concinat, ac una cum fratri­ nos Ar pfalmos canentium : quem etiam cetens bus Deum hdnarificec . Contrarium qui fecerit Ctclcfi» imiutat funt . ficd Ar ipfe Auguftinus tamquam abfens habeatur. Debu mis 144J ANNO "‘J? ConC iti ver T« .BVBBBNSB II. i«< A alioram negotiormb tc fxcuÎariiam oocupdtiosMsm anno pretexts omittam , non obftaate quacumque CHtiSTl coafuctudme : led ita· rapianotr onera, ut duas ·!♦»· frtf giaviorem fubeant poenam arbitrio.prefuper** ordinamus, ut deinceps capitula, adns latorum, aut eorum vices gerentium , infligen­ * tradatus capitulates , tantum profeftis feu fu­ dam. Quoa&ipfo·hortamur , imo eis dift ride rialibus diebus teneantur . Sed nec ia iis , fub injungimus, prxfertim in metropolitans ecctefia noftra Treverenfi, tc io cathedralibos fnffraga- B mifla, vefperis aut completorio indicantur , aut teneantur. Quinimo , ut omnes mifla hsterfint neorum noftrorum , tamquam infignioribus tc diftride mandamus . In aliis vero, fi fobfitur­ frequentior ibus ecclefiis, ut nulla ratione patian­ gens nece in tat , aut evidens, ecclefia militas tur divina oflicia quorumcumque colloquiorum, Coftulet m capitulum teneatur , decanus indicaconfabulationum, deambulationum, aut canum, it dilationem feu moram capituli * adoum avium, morionum,8r fimilium ftrepitu, garritu tt capitularium non carere periculo , tt propterea latratu, five a laicirperturbari, aut irreverentia affici. Sed nec ipfiprxlati, quorum maxime infub prrdidi» horis tradendum tc agendum effe. Et fi in his (ecus udam fuerit, tam indicens tcrcft removere fcandala, atque ea qu· verbis im­ quam intereflentes relidentia te prafendis pro il­ petrant fado & exemplo confirmare , in iis icte la vice carebunt, quiaioK» omnino utiabiente* culpabiles reddant, neque in corredione fubditorum lueram négligentes fe exhibeant , & quod hi* horis reputabuntur. nullus in peccatis cxçulationi locus relinquatur , ' prxfentis dccsfti tenore in irritum revocamus tc De efficio rite annihilamus qmoia ftatuta, ordinationes confuetudinesk privilegia exemptionum quibufeumque C ,ix. ecclefiis, militiis, hofpitalibus, locis & mona­ Hortamur , ut facrofan&am illam a&iqncm, fteriis quoramcumque ordinum , quacumque audoritate & qualitercumque concetfa , qux in qua faerificium precii noftri, corpus fcilicet te reformationi prxdidorum abufuum ,* tc correfanguit Chrifti veraciter offertur pro vivit tc dioni perve riorum morum adverfantur , auc defundis , fumma religione te devotione facerdotes peragant ; ac quoties datur fedulo fre­ in mora funt, ut contra perfonas & loca pr·didarum ecclefiarum , ordinum , dotnorum , quentent & celebrent eo modo , fe his cere­ militiarum , hofpitalium , monafteriorum, fine moniis , feu ritibus obfervari* , quos hadeno* omni exceptione ad corrediooem feu emen­ Romana fc occidentalis fervavit tc hodie fervat dationem procedi non poflit aut valeat . Cujus ecclefia ■ exeeutio in cafu negligentia a capitulis ad pro­ Dum faccrdos facrum fadurus in facrario cum latos , 8r prclatorum negligentia intercedente > miniftris induitur , nemo inibi confabulari prssad officiales , vel vicarios locorum , aut eorum fumat , unde vel ipfius v vel tniniftrorum de­ fuperiores devolvatur. votio interturbetur. Egrfdienti facrarium ad al­ tare , vel revertenti poft facrum omnes aflargantj jQup ttutfere ·· tiers effe Jtketfimiliter tc miniftris , dum facris induti , ledo evangelio , epiftola aut homilia > praeter­ VIII. eant. Dum facerdns facrum fadurus confeflionem Majorum noftroram vcftigia lequenter^Sc ex more premittit , miniftri nequaquam dent audoritati facrorum generalium conciliorum in ni. operam acendendis luminariis , sm aliis rebus tentes , ut eunda tn.domo Dei ordine fiant , mentem avocantibus ; fed adfint facerdoti convolumus , ut in metropolitana noftra Treve- · feflionem perfequentes , Bc pro fe invicem ec­ ren fi , te in omnibus cathedralibos tc collegia­ clefi· nomine orantes. tis ecclefiis civitatis , dioecefis te provincia no­ Veterem cano nem inftaurante* , prohibemus, ftra Treverenfi* , habeantur du· tabula, qua­ ne quis facerdos miflarum folemnia publica ce­ rum una habeatur aut ponatur in aut circa cho­ lebrare prxfumat , nifi ad minus duobus prrrum; inqua difeipiina obfervanda deferipea fit : lentibus . Quod fi in privata mifla commode ex cujus tenore fatis liqueat, quando tc qualiter fieri non potcft , àd minus adfit unus , quirequis horis canonicis interefle debeat . Ad cuius fpondentis locum iuppleat ; fed ita, ne fit pro­ difeipiina obfervantiara , pralati eundos ubi les illegitima , quam omnino , patre celebran­ fubditos rigorofe commoneant & compellant . te , altari adftare prohibemus, multo magis coit Et fi alicubi badenus ereda non fuit aut deper­ cubinam, fi quam habuit. ’ dita , eam rurium erigi tc deferibi jubemus . Et jejunus quilibet celebret, Bc velato capite Secunda vero tabula locabitur te ponetur in faaltari aflifterc, aut ita illud accedere nullus omni­ crario, aut alio loco convenienti : in qua quid no parfumât. Que te diaconos * fubdiaeonos ab unoquoque canonico , vel alio beneficiate oblcrvare mandamus: fi quis temere contrariam legendum cantandumque fit fingulis diebus tc facere prrfumpferir , excommunicationis vincu­ horis per hebdomadam, feribatur: hicncgligenlo innodetur. tism committens pro modo deli&i corrigatur . In miffa publica te fumma praefatio & ora­ Nolumus autem, ut collegia canonicas precas in tio dominica non debent privarim dici «ut abtempli* perfolvere aut facta facere , vindemi* aut rutnpi. Ita Bc fymbolum , epiftola, frevango» Csac. Gea. Tom. XXXII. P pp » liem, CJtiUSTl 1(4». ' «MM f * 4ettt*e» tiftMte , * dare cantari dm A tibus , opidis , tt parochiis, dedicationisfeta» "XjnBT CNAUTI basm . Ncqac faeoda· cft , ut chorus verb* ftr patrocinia celebrari mandamus. Cetero· dies CH*.U*n tM»> /accrdoris vcl fubdfacoai , max ia ipfi· ledioInnocentia·, cfacrum , paralceves , conar dotsm> minias , (abbati magni · Marci» tres Rogatioata vrifibulo incemtrnpens » saiaicctar gradeale* mâw, vel Alleluia, quah fcilicetboc ί». nu· , commemorationis animarum , de omnes «eliquo» dies dations·, quos ecclefia noftra Tretis, fiadftantesfetantrojusfitiediomncpiftola. ' anno Dca évangélisai caseatae in fuamo (aero « vumfis tadiebua aliorum patronorum » vel uro fpccialibus rogationibus ab antiquo fatsodutas » ftràtes ia vicfao laid ad elevatione· dominici *n civitate noftra Treverenfi vel ejus fuburbioobfervatis , ufque in meridiem feriari volumus » ita corporis tt fanguinis invitentur . ut fafto facro , cuique ad labores aut negotia In elevations corporis tt fanguiois Chrifti , ioa redite liceat. Simili ratione in cathedralibua fcpoft, signe du· cantatnr Agnus Dei, ft leant organa. Nulla cantetur antipbosa » neque pro te dimcefibss fulfragancorum no ft rorum , qui­ Kce, neque adrerius peftem, aut mortalitatem, bus tamen arbitrium (sum in hoc relinquimus, Irio aliis locis te parochiis dioecefit uotlroobIfileater pro fequifque , aut fleti» genibus , act proftratit humi corporibus , pafEonis ac B farvanda. Et fi quis , five clericus, five laicos » ia mortis Chrifti commemorationem faciat, ac re­ prsnomtaatis celebribus feftis, aut in aliis ante demptori gratias agat, pro beneficiis per mor­ meridiem opere mercenaria publice vel privatem ipfist largi (Ume acquifitis. tïtn, aut compotationibus, choreis, ludis, aut Stataimos iofupec · imo antiqnurnm patrum id genus lafciviadr levitatis temere & contuma­ ftatuta innovamus, ut fub fumoso facro nulli faciter fele dederit aut immifeuer it , ab officialibus cerdotntn liceat eodem in templo facram rem fa­ noftris arbitraria pro modo delidi , etiam bra­ cere, fed privatas miflas anteubfolvant, ut om­ chii fecularis auxilio ( fi opus erit ) invocato , nibus ad poblicam facrutnconvenire fit integrum, puniri mandamus . Cetera vero fefta , quacum­ que ratione inftituta funt vel recepta , in foro li­ Ar chors» plenos k colletaor pleniorem ac pu­ tiorem Deo cultum exhibeat. bera facimus. In choro vero tt ecclefia eadem fcEtfioptareqjotiusquam (perate liceat, adede ta , prout ab antiquo obfervata Iunt , devote quotidie aliquos, qui cttfhariftiam accipiant; vocelebrentur t ita tamen , ut hiftori* tt Icâiones .lûmes tamen, nt facerdotes ad.frequentationem Carum probate omittantur . Et cum potifljmum huius myftcrii » At facram communionem laicos tc de caufa inditas fint ferro, ut feftos dies in adhortentur f nec tamen ideo facesdotes a quoti- C Dei laudibus » te gradatum adione, ac audiendo diano facro defiftere oportet , quod defint qui verbo Dei» populus tranfigat, curent noftrarum cum facerdote (atra faciente menfe dominice diceeefis tt provincie » civitatum , oppidorum, quotidie facrameouliter communicent. Ar locorum msgiftracus ac redores, ut populas Ordinamus proteres, ut per fingulas dicacefes pronomtnatis diebus fefti» verbum Dei dçvote noftro provincie milarum officia decantentur audiant, te divina frequentent. Neque temporo & legantur , prout inmiffali ordinario uniufcudivinorum , fc profert im hora , qua coocionsr jufque diocefis ordinatum eft. Et fi qua dierec­ tores verisa fteiunt ad populum , patiantur ci­ tis oroprio otdine miffilis carucrit, ad modum ves vacantes otiolis fabulis in foro flantes. noftro Trcvcrcofi» ecclefie miflali utatur : neque alicui publice ant privarim alienis miflalibos De relifitfii , »en4ibii mi liceoit . Idem * de breviariis obfervari vo­ expedit dare figas· pct campanam , st eci- lumus. X L Dt feriii. Reltgiofos varii nominis Ar regula,fimul Ar D pia loca, fanda Romana ecclefia benigno favore X lem per profero ta, fpeciali bus gratiis, privilegiis » immunitatibus , fc exemptionibus decoravit: ca Numerum, feftorum crevi (Te admodum vide­ umaii nos per noftram diorcefim Ar provinciam mus , (cd calentem fidelium devotionem frigtfcenoftram Trcverenfem nullatenus imminuere , rc: eoque ventum efle , ut bona pars hominum fed magis illibata Confervare » fc , quatenus omnia fefta negligat, idque impune , nec fine aliorum jure falvo potamus» augere Arexten­ ccclefim dedecore . Pauperes , qui non habent dere in votis habemus fc intendimus ; fed ita, ne (ab ovina pelle gregem dominicum trucu­ unde alant uxorem tt familiam , clamant omnem fere ceflationemdamnolam fibi efle - Opcroprelentia lupi rapacis invadat, fc fub pietatis ima­ cium proinde nobit vifam cft feftorum numerum gine viros heretic* pravitatis obrepat , Ar fub contrahere, quu£k effrenes coerceantur , Ac aliprotesta convertitionis evangelic* fpiritus ma­ 3uid detur neCcQitati pauperum. Itaque bnefelignos illudat. Cujus rei gratia ( protêt finga1 omnino celebria eflfc volumus, fcpropaftoioru« ordinum ab ecclefia receptorum regula­ rali noftro officio folemniter celebranda mandares inftitationes , quas tamquam faluutes ab mus fc proripimus, dies dominicos omue»,fe. B omnibus fc fingulis, prout illos refpetave con­ ilumnativitatis Chrifti, Stephani, Joannis» tt cernunt , obfervari mandamus ) varii canones edi­ omnium apoftolorum, circumcifionis , epiphania, ti funt, a quibus [ qaod dolenter. referimus ] fi fc purificationis, annuntiationis, afTumpcioois, non ab omnibus neque in omnibus , a plenique tamen fc «utris declinatur t non folum nativitatis virginis Marse, pafch* cum duobus fequentibiis , afccnfiooit , pentecoftescum duo­ in propri» (alutis di ferimen , fed * in relibus fequentibus, copotis Chrifti, Joannis BaptiIionis opprobria· , fc plurimorum fidelium fta,Magdalen*, Laurentii, Crucis, Michaelis, andala· , fed fc m illius , cui fuam inte­ omnium fandorum , Martini , Catharina, An­ gritate· fpontanea voluntate devoverunt, gradre* , Nicolai, Thoma. Et in civitate noftra vemoffeafsm. Quapropter qu* falis abecclefia Treverenfi hac fefta patronorum , Maximini , te prodeceflbribas noftris fande fc canonice ftatnSimeonis, Vifitationis» Helen*, Pauiini, transla­ ta font, ut inviolabiliter ab omnibus obferven­ tioni» Marcmi , fc Eucharii. Et in fingulis civitatur, ferio ■andamusfcpNrcipfaias. CoNetuv· Tasybaim·· euSF* h Mf·____ I mfawmndci emom A nifi necsAtm A h matas ad fopeforom dsâa-'*3îî^7’ ΑΜΝΟ men id fondoam . , MMdtoni, fierai A CNXtm CatUT tin a tango meabit· » «mefihtfonfom fordis , rsmporaoli Audio, a crapula Asbdecawomnk EeUgiefi, m mwsibro bouo exempto , nul­ lis voro, qoami s erit, oftendicul· odfciis noamious quam ia fereris , hr coarerfe, iuftituaat A formant. Ad foam ordines fofoipaendoa non nifimtatc A fcirotta fofikieotes poafontem. fiot , Is sifts b, am psWs , fed capitibus enroll· eeftte m public· fareodaar. Bt Mllareitem idonei ad juttum fepeaforis foi , cxeufotione legitima ceflante , le fociant psosao- B nm ed balnea mnmifeua , em aba Ima oubli ca fotrem i fed nec ad nuptias am nupeiarom vert. convivia vadam *» aeque pueros de focro baptifQuoque gratis fieguli ad profefifonem reck matis fonte per gram ad coaveotum tt in commune conferre le •mfamare » ad evitandam proprietati· notam, bore permanentibus , volumus » ut emees ab­ bates A peiores , tales diligenter obfervare procurem , quod Isidem diftriAc porcipirodo injungimur. Moniales vero , oraram fexos fragilior eft , nulla ratione vel caufa , nifi tam A talis fit, quod omnino notorie excufet , monafteria foa egredi fecukarem habeant ; fed Ar μμ^Αομ; usa «stybudb. XII. Licet ex injuofti nobis paltoralis oftcii debi­ to fuper coaAumgsegem nobis commiflem mcmio A tum , uon nifi cum hooefto A decenti ha­ noftro aciem dirigere mutnar , vigilantius ta­ bitu , A afisciaro , egrediantur , idquo de exprefla Iseesstia epifeopi , abbatis , vmtato- D men A cautius agendum ducimus in its, ubi fubditoram noftrorvm majora incommoda le pe­ ris , aut ab fis poteftatem habentis t quam pa­ tri coofefibsi pro tempore exifteati ooncedi pcoricula vertentur. Sane uti ex plurimorum que­ rela didicimus, multi bureaus, prsfeâi, oficia< hibernus . Molli prmfos Inhonefte perlon· , neo etiam ti, aut alii nobiles tc ignobiles , in tranfigenhonefto, nifi rationabilis Amaaifefta caufa fobdis, set componendis fois, vel aliorumcontroverfiis tc dUUiis, vel fimili proteste, fcfecum equis tt jumenti· in moaafteria, vel eorum cur­ tes, aut pufteflfoaes conferunt, te bofpiuo ex­ cipi volunt, m nedum luxu» , dMblveod· reli­ fit, ac tunc fpeciali licentia illius, ad qucmfpeAat'conceflfo, petita A obtenta , accofin vel lagrcflhs ad muoisles pateat. Et qoss de clao- fitra m regularibus ordinum coaftitotioaibcs mandantur, omnino A illibate teneamur Aobferventur : m fic a publicis A mundaois coufpe« âibes fepsraro ferrire Deo liberius valeant, A fablata fotaivieOdi opportunitate , corda A cor­ pora foa an omni fonftimouia diligentius ceftodire pofimt. Prohibemus infuper diftriAe > ne moaiules ordinem aliquem^ptofefln , confefiorem ha­ beam alium , quam ejufdem ordinis A re­ gulo . Belijgiofi omnium ordinum , m fimftro fufpiciems etiam tollatur occafio , quafcumqoe mulieres , A reltgiofas , A fervientes Deo , in ambitum , ieu periodum mouafterii reeiperr , aut introdoccrs nullatenus parfu­ mant . . Rcligtofi convivia iucolarium non frdsuenrem, fed nec fecile iifoe ad cmnobia invitent , Cent. Gceertl. Tom. ΧΧΧΠ. gionis tt moMfticn difciplin·fete turbandorum «ivioorum inibi in animarum diferimen, & Dei E offeafsm occafio aafcator, verametism , ut ex­ perientia doAi competimus, nifi provifioois no­ ftro auxilio foccurrsmus, periculum fit, ne mo­ nafteria tandem fondîtes cshaofta depavpercn- tor A collabamur. No» itaque hujufmodi malo ac manareris pnrterea Adivurfis tribulationibus A injuriis, quibus fob profato proteste religiofi i*pe afifcmmur, meddam competentem, quam tare A fecere nullo modo profomam, neque fub colore memorato , aut fimili, msisftrria, aut, coram curtes , infeftare am molcftare dein­ ceps attentem. Vpp l Mao- r4H rA»uiu* Concitiu*r Ta b vajlina» Π» eÀmïïL”‘ 145* Mandamus bafriptr dMbt&c «umibus fe fis». A bilirea obfervari mandamus, fablata penitus ’JJSÇ"’ m»uTi gulis ubbatibus, mîmAmm * seligio&s, M dapoteAtc * ceteris rdigiofis quorumemnque oe- QOim IK» mceps tale* etiam- propri· &» eoaiaefu recidiaMS non mendicanuam , ad caram anima- *M0» rum , at promittitur , non admiffis aec rece­ pisat rei admutaoe . Et fi fer aliquem pumiatum * aut alium qaempiam pcreaÜMm « con­ ptis, ne iis fe ingeraat, quod eiidem diftrifl* pracipiendo mandamus : ulvis tamen regula­ cedam, rei aâam merit, aaunadvtrfioqe co·digna ita cum iUu agemus, «t ceteri ab exeaaribus cooftixariontbos omnium eoramdem or­ 'ΐυύη1 plo difcant obedite . Et fi cootra presnifla · violenter quilpiam fefe iagefferit » aat indebi­ te injurias aut tnolcftias moaaftcriis , aat em» ramdern perfonis intulerit, in cumdem praten­ tis ftatuu vigore cxcommnnicatfoais fenteatiam ferimus « Atque Volumus quod pralati Ac reli­ giofi etnndem nobis , aut officialibus noftris, publice fignificare fe deferre nominarim tene· anuu. Nos vero» aut officiale» noftri » estuac B contra eomdem ordine jurisfervato , ufque ad condignam violentia injuriam , fe damno­ rum faririadiooem procedemus , fe per officia­ les noftros procedi mandamus : ladvis nihilo minus fe in fuo robore duraturis omnibus aliis apoftolicis, imperialibus, ae puedeceflbramnoftrorum conftitutionihus Ar ordinationibus, per quas ecclefiis fe perfonis eCclefiafticis in fuis li­ bertatibus profpettum eft fe orovifom : quas etiam innovamus , & per noftram civitatem, dicecefim , fe provinciam Treverenfem, invio­ labiliter obfervari mandamus j jure etiam fe praeminentia^ patronorum fe fundatorum fem­ per-----------------------------ialvis fe il libatis. ,. Praterea inhibemus hac noftra fynodalicoo- C ftitutione , ne quis aliquam religionem prafeffus ecclefiarum parochialium gubernacula fe cu­ ram fufeipiat , nifi de noftra vel ordinariorum admiflione, fubfiftcntc caufa legitima, fe fupe­ riorum fuorumvoluntatefelicyptiaobtenta: ita tamen , quod per fuperiores fuos revocari polfint, ac revocati humiliter obedite teneantur. Et fi qui haftenus aliter admilli funt, vel alïumpti, volu­ mus Ar jubetnus, per officiales noftros , in civi­ tate fe dicecefi noftra Trererenfi, ac per fuffia- dinum· De cafibus vero nobis refervetis , hoc ftatui­ mus, ne quis eorum deeifionem fibi arroget, nifi a nobis fpecialiter fibi comuriflum fimnt . Nos tamen hoc negotium dabimus expertis, eraditis tc probatis aliquot presbyteris : perrat etiam in fimilibus Calibus fuSraganei noftri aliquos per fuas dkscefcs defignare poeerunt , quinus hoc committant · In cafibus veto non refervatis nullus parochianum alterius parochiis abfolvere prafemat, nifi de licentia oraiaariorum loci» ^cl ca permiffione proprii patochialis facerdotts » idque non nili in cafibus in conftitutiooe Balduini felicis recordationis pnsdeccflbris noftri expreffis. Et religiofi etism mendicantium ordinum fra­ tres, non obfbntc quocumque privilegio , in civitate, diceccli Ac provincia noftra Ticveienfi prsemifla oblervart debebunt Ar tenebuntur - Imo priores, Ac guardiani, snm debent deputare fratres iporum ordinum , ad coofcffiooes diendas, nifi peritos tc prudentes, qui etiam a nobis Ac ordinariis locorum , Ac non aliis, (qnibus per feripta fuperiorum nominari fe prnfeotari tenentur ) admittendi funt. Et cum omnes Chrifti fideles ex conftitutione ecdefia femel in anno teneantur proprio facer­ dot i confiteri, fi quis hoc neglexerit, Ar in pafchatc facrim euchariftiam accipere recutaverit, ( nifi forte de licentia At confilio coofeflbris abi· tineat) ficdecedens carcat ecclefiaftica iepultnra , te vivus ab ingrelTa ecclefiis arceatur. Pro­ inde in virtute fana* obediendn prucipimys ecclefiarum redoribus , vicariis Ar capellanis, gancos noftros, eortitndemqve vicarios, pertocuram gerentibus animaram , ut omnes hujuf­ tam provinciam Treverenfem ad fuperiores il­ modi icbeUes & inobcdicntes , nobis aut loco­ rum epi/copis , fe ordinariis » per feripta no­ lorum remitti , ut dignas deot temeritatis fum minarim india-nt, ut vel canonice puniantur, prenal. Ecclelias vero monafteriis unitas, leu incorpq- D vel pudore faffiiti refipifeant . Qmmobrem et­ iam diftriâe prohibemus omnium ordinum reratas, fi non tanta intercapedinediftant, quin ligiofis , curam animaram non habentibus , nc religiofi eatumdem curam habituri in communis vit* regulari obfervantia fe obedientia degere mant , nifi de exprefla permilnoa poffint , per hujufmodi teligiofos provideri Al feientia palloris. regi, moao idonei fint, permittimus. Si veto vicarios alios, live in propinquis, fiveindiftantibu» parochiis, perpetuos vel amobilcs pro ar­ Ds dreauri Cbr^iMitttii bitrio conftituere velint , h*c non prafumant, X1IL nifi per nos, noftros futfraganeos, aut officiales noftros fe vicarios, tamquam habiles & idonei Volumus · ut omnes decani archidtacomtua reperti fe adrnilS fuerint. Volumus infuper , quod religiofi ad curam tituli fanâi Labent i i in Jit Xmht»i fecooferanimarum fic admiffi, per omnia fc parochial iment arch i presbytero in Wetaflaria, * illius ftabus facerdot ibus, juxta has noftrasfe pradeccftutis Ar juribus, in cafibus qui Angularibus ftalorum noftrorum fynodalcs conftitutiones feor- E tutis dccifi non faut. di nationes, nec non univerfal is ecclefi* fe apoCeteram in omnibus aliis archipresbvtcratiftolics fedis canones in verbi divini explanatio­ bus, fe fcdium Chriftianitatis decaoaubns no­ ne , evangtld pradieatione , divinorum cele­ ftre dicecefis , volumus , fe mandamus , quod bratione, facramentorum adminiftratione , per omnium tc fingo larum ecclefianm parochia­ omnia conforment , fe nihil novitatis introdu­ lium curati, intra annum a die accepte poffcffionis» per level procuratorem legitimum, prm> cere prclumant. Mendicantium vero ordinum fratres in verbi flent juramentum decanor quopraftito, ia fra­ Dei propofitione fe praedicatione, in audiendis trem recipiatur, te ialvis jutibus capituli couconfeflionibus Chrifti fidelium, in fcpultum fe fuetis , decanus nunc Ar poflbac a fic recepto funeralibus fe aliis hujufmodi, fe W omnia con­ habebit pro fe unum aureum Rheoeirfem. Et te­ forment conftituriooibus fe ordinationibus apo­ nebitur quilibet in capi tolis generalibusfe anaaftolicis defuper editis: quas in pofterum inviohlibas, tc fimiliter, quando neccCtStc occurren- I te I ’Vi!" Cjomciiiwm Τι isvsmhibII. “JfSJ” 1474 ^pintam indicte , fob pcanfo cm- a derientis osdiais viftum quafi umudfcste cagun *Τ=ξ~CBAirn bmi· compatere · * qnotam iifinfamm ft •or, digama efle ft aquam arbitraaoor, nt qni^ZjSL tMO· fiMfCM* · docaM fodfof·· •œfeftuse .. NtC altari forvimu de altari dMvant. Neque sdl^ ·μο!Τ^ MM defocCM, qOOCMUqSM paftaft ptabanodece•ommootamos, ntcaqo· ex antiqua coafimtn•CStC · BQ&N MNUM flMKUB BOOM MMtlM dina locorum paAoribw ft emotis fota ftproftari «iidem fJitafiiot, etfi modica fiat, béaiiple decarna tablevahit » ft figillifero noftrofiueliter tradet. gne perfoivaotart eoqsre minas fob but poreexEt pro ft ft foribus fias a quolibet fic dece­ ta CacrasiHmtonim vcoditiaocm eanfmear ifti , dente ipfe decanes habebit ms florenos Rhequi omnia finiftre in ordinis dericalb canfafionenfes ia ans» , Ma obftanubns quibafcumqae nem interpretantur t atqae nt amnium in hoc nliis ftatutis * eonfuctudinfosn i que te quas uniformis obiervantia in noftra diœcefi conftiprofeotium tenore caflamus, irritamas & revo­ taacnr, maturo confilio ftatnimus ftoedinaums, camus: atqae gwreipimus quod deinceps contra tn defoceps in noftra civitate ft dimcefi Trevepremifla null· nant paâiooes, ftatuta , ant or­ renfi, curatis pro licentiatesio fou dimiflbrib li­ dinationes « nifi de noftra aut arcbidiaconoram teris , duodecim albos rotatos , pro educendis loci exprefla admiffione & licentia. B icu benedicendis puerperis,. duodecim denarios, Et quo premifla in plcoarûim cfifieâum de­ Î>ro eo tempore , quo facrofanftiMn euchariftbs ducamur ut cupimus , volumus, te profenaeramentum ad infirmos defertur, quatuor de­ tium tenore ftatuimus , fi quis elapfo anno narios; * esteem· vero unftionis (aeramentum· ·>.«, M» â— o ** in fratrem capituli, ut promittitur , fe reci­ pi noa curaverit, tunc m peream ejus, pro­ pter contumaciam » fruftus anni illius , qui noftrum annum con (equitur * fequeftreotur . Et nifi intra cumdem annutu paraevit, extunc tales fruftus „confiicabuntur ; nobis pro me­ dia parte , reliqua medietate inter archidiaconam loci tc decanum dividenda ·_ Et fic dein­ ceps fingulis «nnis fiat * donec 8c qupufque paruerit. Preterea Cingulicapellani, autjicecurati, non refidendium paftorum , tenebuntur fingulis an- C natibus 'capitulis compatere » tc oftendere de­ cano commiffionem regendi : alias eofdetn profentis ftatuti vigore excommunicationis lenten­ tia teneri volumus , mandantes decanis loco­ rum < ut mox tales nobis , aut archidiaconis noftris denuntient declarandos, *** Atque ipfi capellani , feu‘vicecurati , nunc tc in pofterum de firuftibus aut a r rend a nul­ latenus refpondeant ante finem anni » nifi re­ tenta marca tc media marca pcarmiffis . Allo­ qutu ipfi de bis re (pondere , tc de fuo folvere tenebuntur . ,Quod etiam tempore capitulorum obfctvandorum generaliter , tc cuilibet fpecialitcr , tempore admilfionis injungi volumus tc mandamus ■ D Infiiper ftatuimus tc ordinamus » quod dein­ ceps, accedentibus prelatis monafteriorum » fi* ve collegiatarum ecclefiarum , quibus quacum­ que auctoritate ecclefie parochia les unit· aut incorporat· funt, ita tamen tc taliter , quod aoa per fixos vicarios , fed dumtaxat ad nutum T amobilés capellanos gubernentur tc regentur, quod extunc morte prolatorum intercedente, nobis marca argenti , aliis vero archidiaconis, fediumChriftianitatis decanistccapitalis, infra • /w. alas annum jura * aliis prnfcripta perfolvantor. fofuper pnscipientes, ut ipfi capellani, ut promit­ titor amobslcs, non niti idonei admittantur, ft admiffi ad comparitionem A omnia capitularia onera teneantur tc compellantur , fub modis te formis prnfcriptis. De natfctcecit f4*rut. XIV. Cum multorum querela pu liante intellexeri­ mus, varios efle, qui vel ou inopiam parochias fuas deferere * matare, aut coatra canonum fanftionem firadarSbus negotiis fefe implicare, aut pro facramentis ecclefiafticis immoderate cxaâionèm facere profumunt, aut in dedecus duodecim denarios , pro offertorio quatnor fcftivitatum, pro qualibet unum denarium exige­ re liceat. Ultra tamen nullus curatusexigereprofumat, datum tamen aut oblatum liberal iter recipere poteft. Pariformiter , pro baptifmi aut poenitentia (aeramentis nihil exigat ; liberaliter oblatum recipere poteft. . In nuptiis vero celebrandis facerdos juxta con(uetudinem loci cibariis miflis a nuptis ■ debet contentus efle, nihil ultra exigendo. Si vtro co­ pulati pro iis pecuniam largiri vellent , numerum ofto alborum excedere non debent. In funeralibus vero, aut erequiis dcfiinftorum, aut tertio , feptimo, & tricelrmo, expenfis te duobus albis, aut deficientibus expenfis , ultra tres albos faeerdotei exigere non prnfumant : fed liberaliter oblata recipere pofliint. In pecoribus vero pafceodis&cuftodiendis: te qu· iunt domus dotis ccdcfi·, cortis & ndificiorum reparations , decanatus ftatuta obferventur : & .iis deficientibus , ad ftatuta diœcefana, olim per felicis recordationis Balduinum frodeceflorem noftram edita & condita, recur­ as haberi debet. Infuper, fi fuper competentia qoaftio emerferit, cum certa regula dari noa poflit, coram ordinario loci proponetur ft deducetur, ac fummarie, (impliciter te dc plano peroficialee άοftros procedi; & fententiam ferri mandamus : ft fi diffinitum aut cognitum fuerit, quod compe­ tentia danda fit, extunc nos aut commiflarii no­ ftri , quos fpecialiter ad boc deputabimus, ptitno recurfum habebunt ad decimam parochi·, five cam clerici five laici habeant : atque hac deficien­ te , ad plurium parochielmm uniones feu anne­ xiones , prout commodius fieri potuerit, ft ul­ timo fi nec 6c provideri poteft ordinaria auftotitate parochia nos ad debitam parochi faftcntationem compcllcte-oportcbit XV. Magna & precipua cura habenda eft, ut ju­ ventus noftra civitatis , diœcefis ac provinens Trevercnfis, a primo «tatis flore/, non minus Chriftian· pietatis inftitutis ft incorruptis mo­ ribus imbuatur, quam rudimentisliteraram in­ contaminatis rcifte inftituatur. Quapropter pnscipimus, ut juxta patrem antiquorum decreta, fingula collegia fcbolas inftaurare, vol creâat COO- s COMlimi T11IVBB1NBB U. MH CHMSTl alii, quite* id muneri* η oferfo incueshst, to· pcmtegMU, qme pueroram am t qui ca foe ado. lefcuetuna artari Oonwaiant i dauunndn non fint ob frases » fidpefta oat eontagiofa . Sftaili ratione bac obfcrvanda fantin fctelbperoehia- libe* opiferae ft dean toenram daacefe ft debet abfohri , nifi prini omni damno ft fato, eefe, at voeaaara , mftitoto , pvoot latine fa prioribus ftatutia pnafeceAeram neftraram ordinaran raperitur . At fub fimdfena pmais fa­ des focularis clericos reos ma compmlac , fed * eis agendtea in foro foedari juMriam dens parocbtafas facetiora » 6 in pransita defeâus act negligent!* fab arietor, quod ordinariis te* eorum denuntient : quibus fapragfauM , ut dili» fit iMMtiUtt ttthftn» · geoter circuadpiciane , ne quid io fo qu» ad veram traditionem, ant ad pietatem ft cultum XVII, Dei attinet » negügatar. Pratteiea, quo collegia B dodia ft bonis viris nraentur ft utefeontar , Freterea ftatuhnra > quod null·* a perfonja profati uedefiaram * capitale, canonico* fisos, ccclefiafticfe » fas eorum bonis , contra liberta» m petentes » tribus annis expeâantiarum fini­ tis, ( quorum primos nobis , fecundus pnrfentiaram augmento , tertias ecefafiaram fabricis debetur» oon obftaotibus aliis expe&antiarum, aut primo refideuti· annis , ex fiatutis vel coniuctudiaites debitis , qua ft quas ad eflfedum pratentem ftudioram obeinendom, revocamus ft caflamm, fed quar tamen ad alios » ad ftudia non deftiaatoe» illibata efle volemus ) fi in fa­ cris majoribus ordinibus foerint, ft ftudii* apri *■ extiterint, ad unirafitate* catholica* , arbitrio teat ecdefiafticam jpedagia, tefonia , angarias, parangariae, oollean , ant cxaâioMt , exter2ocre awt imponet* pnsfanac, quinimn ad ab» •nendum , ab Hs ft fimiiibas, ft ad raftitue». dam , fi quio aliquid extorferir , canonica aao» nirioue prnarifia, per ordinarios locorum» jac­ ta eccknafticam ccnfaram » cogatur. ft ty pais ne* fc fingulos noftra* civitatis , dfareefis ft pravioct· pnrlatoeft fabditos, quatenus quem­ libet concernit , ut Dei timore -fc reverrntin habitis , omni pravo aficâu femoto , eum fa· era Cstfame reformationi* intuite, tum smAxa litigare aot rufoondere compeNit , aut cauti·, nem vd fidqjuftfoncm exigit , aut iapcdimco- num ft •ierrioni* i oram t . Clericus vera reus fub fimili .pmna , prattr usetropolitica aoâoritata , generatam es farrueum cauo, coorilfocwn penforipto, «4J7 ’■S’ CovctiivK Trivimus U Ηί· “CERT finbaficdi· «ablim «rfhtte Cmmt fak A ooum w . ie «aab» b Cafe inifMlwftflHfc faBfM olfdHb· aaMhac fc «fcliaMt j| Ifeqah yni jfoMMNM» XX· tanis Mtcflate* mmcc peoadAa mmAm fc fiaga&TUdeUi, eSawii » «a^odi, «tcaoradi » iatefpmandi * fc dadaraadi, qa»dc· apaa faerie , fc vUoa eric atpadia. Ia cajaa nd fide* Cfiltaai aoftnim po&atitaueB Ne qaiipiaai aficOata igaorantia fc ealeat eacafarc * poaipiaMu fc aumdaaras, quad pa civitatem , dicKefiaa * praviaciaai ao&ram Trevoreaiem, imnua aeftroraai ftatatmaaa le> B fttiaaa fiat paNieatio* fc q«o4 oamfinafcfiagulocam aoaaftqrionraB » collcgiM«m pnalad vcrenfi die dccunocertio Maii, aano aiOlcfiaM) fc redaw » acc ooo Chrtftiaaitatis decaai fc qaiflfiDtefiaco quadragefaaonoao. FINIS TOMI TRIGESIMI SECUNDI. «<